Pengkähänganna Rasul

Pengkähänganna Rasul

¹ O Teofilus, yaling di suha’ku ang uhuna kupamalesong ingkänna pembabena Puang Yesus, noa pengkähänganna noa pepakuhunna, ² lambi’ di tempona tiängkä’ dai’ di suruka. Naonge dake’ dai’ di suruka, sibaha kakuasaanna Inaha Masero umpahenta ingkänna rasul ang puha napillei ang la mampembabeing. ³ Puhanna mate, pemmai’ding umpepaitaing Kalaena pano di ingkänna rasul. Anna umbabe mai’di tanda anna malesoi dioatee tuho sumule. Aka’ uhpa’ puloke’ allona si naola umpellambi’i rasulna anna natula’ing didiona Kapahentaanna Puang Alataala. ⁴ Pihsang tempo tihimpung bumi mande sibaha rasulna anna ma’pahentai naoatee, "Daumpelleia’ Bohto Mahoa’ Yerusalem. Empeiia’ pa’dandinna Ambeku situhu’ ang puha kutula’ingkoa’. ⁵ Aka’ Yohanes supung uhai ang napake mantero’, ampo’ dioa’ yaling di sangngakake’ allona la ditero’koa’ Inaha Masero." ⁶ Tempona ma’himpung Puang Yesus sibaha rasulna, sika mekutanang pano naoatee, "O Puang, la dinoaraka la umpake’de’i sumule kapahentaantaa’ to Israel?" ⁷ Natimba’mi Puang Yesus naoatee, "Supung Ambeku ang mampama’tantu. Daia’ dio mangki’ ungnginsang, aka’ ingkänna yatoo kakuasaanna Ambeku. ⁸ Ampo’ dioa’ la untahimbokoa’ kakuasaang naonge anna tuhungngi Inaha Masero mating di dioa’, anna la mendahikoa’ sa’bingku mengkalao dinne di Yerusalem, di ingkänna Yudea, naung di Samaria, lambi’ pano di siku-sikunna lino." ⁹ Puhanna ma’tula’, naitang rasulna tiängkä’ dai’ di langi’ lambi’ nahehengngi salehu’. Ya’ dang landa’ sika naita. ¹⁰ Lella’ke’ sika tonga dai’ di langi’, tahpa ungngitarang derua tau mekaya’ mabusa di behinna. ¹¹ Ya’ tahpa ma’karang yato tau naoatee, "Oa’ to Galilea, akana sika ke’de’ kalekoa’ mennenne’ dai’ di langi’? Napelleimokoa’ Puang Yesus tiängkä’ dai’ di suruka, ampo’ inang la sumuleete’ yaho mai sinnoa inde ang ungngitaa’ tiängkä’ dai’ di suruka." ¹² Ya’ sumuleng yato rasulna lubete’ di Yerusalem mengkalao di mesa tanete disanga Tanete Zaitun ang sipandipe siang Yerusalem. ¹³ Tahpana lambi’, dai’mi di mesa loteng, ongeang ang si naonge tohho Petrus anna Yohanes, Yakobus anna Andreas, Filipus anna Tomas, Bartolomeus anna Matius, Yakobus änä’na Alfeus, Simon, ang mentama di kakalebuanna to umbali kapahentaang Roma, anna Yudas änä’na Yakobus. ¹⁴ Sangka’ umpamesa lolo inaha ma’sambayang sibaha sangngaka-sangngaka bahine, sinnoanna Maria indona Puang Yesus, anna siullu’na Puang Yesus. ¹⁵ Allo donetoo ke’de’mi Petrus yaling di alla’-alla’naii ang tihimpung, umbai sangngatu’ dompulo tau mai’dinna, anna ma’karai naoatee, ¹⁶ "Oa’ ingkänna solasohongku, sundummi ihsinna Suha’ Masero, yato ang napalambi’ lohpo’ Inaha Masero ungngolai Tomaraya Daud, didiona ta Yudas ang umpatuhoi yato tau ang unsahka Puang Yesus, ¹⁷ moinnakato anna dihekeng tuke’ne’ dolu solaki’ anna ungngala toe’ baheang yaling di pengkähängangki’. ¹⁸ (Yato doi’ sahona ta Yudas naonge umbabei kakarakeang, puhang naalliing sallimbo tampo. Ya’ diang naongei tahpa tipalumbäng lambi’ tehse kompenna anna sohongngi ihsinna. ¹⁹ Anna kaha-kaha yatoo nainsang asang tau ang yaho di Yerusalem lambi’ yato tampo sika nasangai situhu’ tula’na: ’Hakal Dama’ ang bahtuanna: Tampo Haha.) ²⁰ Aka’ puha tiuki’ yaling di suha’ Pampudiang naoatee: ’Pabei tomande’i lo’bäng ongeanna anna pabeii mahulla-hulla;’ anna: ’La naala tau senga’ pangka’na.’ ²¹ - ²² Dahi la pahallu diala mesa tau ang la manghängngängngiang yaling mai di alla’-alla’na yato ang si kiposola lolo naonge sibahakang Puang Yesus, napahandu’ di pantero’anna Yohanes lambi’ di tempona Puang Yesus tiängkä’ dai’ di suruka napelleiang, anna malai para-paraang unsa’bii didiona katuhoanna sumule." ²³ Ya’ sika natuhong derua tau, mesa disanga Yusuf ang si disangai Barsabas, anna si disanga toe’ Yustus, anna ang kaderuanna disanga Matias. ²⁴ Sika ma’sambayammi anna malau naoatee, "O Puang, Dio ullosa tama di inahanna simesa-mesa tau. Tuhoi menna kahang la umpake inde derua tau ²⁵ yaling inde di pengkähängang la mendahi rasulmu. Aka’ pahallu la aha bala’na ta Yudas ang umpellei inde pengkähängang, aka’ le’ba’mine’ naung di ongeang ang inang sihatang naongei." ²⁶ Sika undohe’mi sihsä’ mane pantangngi manghui’ yato to deruai. Ya’ Matias ang manghui’ yato kalambe’na. Ya’ dianto ang la unghängngängngi yato to sampulo mesa rasulna Puang Yesus.

¹ Tahpana lambi’ allo Pentakosta, ma’himpummi yato ingkänna to mampetahpa’ di mesa ongeang. ² Pihsananna sika nahingnging noa memuhhunna pepahi käyyäng tuhung yaho mai di langi’ umpunnoi yato dasang ang naongei sika mohko’. ³ Ya’ sika ungngitang noa lila api puhpu tisembu’, unghampoi asang yato tau ang yaling di dasang. ⁴ Sika napunnoi Inaha Masero lambi’ manähäng asang umpake ma’kahupa-hupa basa, situhu’ kara ang napalosai Inaha Masero ang la natula’. ⁵ Donetoo yaho di Yerusalem aha tohho to Yahudi ang luhao mai di ma’kahupa-hupa bohto di lino ang si untuhu’i si’da-si’da Puang Alataala. ⁶ Nahingnginna tau mai’di yato ang memuhhung, sibuhsu’-buhsu’mi sule sisihpi’-sihpi’. Sika tungke’du’ asammi aka’ pantang unghingngi basana napake yato to mampetahpa’ ma’kara-kara. ⁷ Pusa’ asammi anna sipa’tula’-tula’i naoatee, "Tadiarakate’ to Galilea inde ang ma’kara-kara? ⁸ Aka boi anna malai pantang unghingngiingkea’ basata natula’? ⁹ Noannaa’ kita’ to Partia, to Media, to Elam, ihsinna Mesopotamia, Yudea anna Kapadokia, Pontus anna Asia, ¹⁰ Frigia anna Pamfilia, Mesir anna Libia ang sirungku’ Kirene; anna ang sule di lau’ mai di Roma ¹¹ (noa ang inang to Yahudi noa toi tau senga’ ang untuhu’i ada’ Yahudi), to Kreta anna to Arab; tahingngi asangnga’ ma’kara-kara umpake basataa’ didiona kaha-kaha ang mepusa’-pusa’ nababe Puang Alataala." ¹² Sika tungke’du’mi anna pusa’i lella’ sipa’tula’-tula’ naoatee, "Aka disanga bahtuanna indee?" ¹³ Ampo’ aha sia tung nei’ sangngaka-sangngaka tau ang mampetaha-tahai naoatee, "Inde mai tau sika malango aka’ mai’di liu angkoro’ naenu’." ¹⁴ Ampo’ tahpa ke’de’ ta Petrus sibaha yato to sampulo mesa solana napekäyyängngi ma’kara pano yato di tau mai’di naoatee, "Oa’ to Yahudi anna ingkämmua’ ihsinna Yerusalem, pengnginsangngiia’ anna umpayaling manahpai di inahammua’ inde karangku. ¹⁵ Inde mai tau daete’ malango sinnoa pansangaimmua’ aka’ dinoa mane tehte’ kamehsa mebengngi’. ¹⁶ Ampo’ dianto indee ang puha napepainsangnging Nabi Yoel naoatee, ¹⁷ ’La dahi yaling di allo katämpä’anna sinnoa karanna Puang Alataala naoatee: La kubea Inahangku pano di ingkänna hupatau, lambi’ peänä’ammua’ la ullombung karangku. Noa toi pano di ingkänna to mahäti’mua’ la kaita-ita, anna pano di ingkänna to baha’mua’ la natikaitaing yaling di pangngipi. ¹⁸ Noa toi pano di ingkänna sabua’ku muane anna bahine, la kubea Inahangku di allo yatoo anna la umpalambi’i samai kaha-kaha ang la kupainsangngiing. ¹⁹ Anna la kupadahi mai’di tanda ang mepusa’-pusa’ yaling di lino sinnoanna haha, api, sibaha hambu ang mapulu’ anna ma’kahupa-hupa tanda yaho di langi’. ²⁰ La dai aha mata allo lambi’ la malilling, anna bulang la malehähhä’ noa haha, akinna aha allo kasuleanna Dehata. Yato allo ang käyyäng la punnong pole’ kamatandeang. ²¹ Ampo’ donetoo, pano di menna-menna ang mengkamala’ dai’ di Dehata, dianto ang la untahimbo kasalama’ang.’ ²² O ingkämmua’ to Israel, pehingngi manahpaia’ inde karangku: Yato ang nahoa inde tula’ku dianto Puang Yesus to Nazaret, mesa ang natuho Puang Alataala. Aka’ umbabe ma’kahupa-hupa tanda anna ang mepusa’-pusa’ yaling di alla’-alla’mua’ umpake kakuasaanna Puang Alataala anna nakapusa’i asang ingkänna hupatau sinnoa ang puha ungnginsangnga’. ²³ Dianto ang puha dibeakoa’ anna umpapetoke’ia’ anna umpapepateii umpake to karake situhu’ pahtuyunna Puang Alataala. ²⁴ Ampo’ napatuhong sumule anna nalahpa’ Puang Alataala di hoi’ mai di kamateang aka’ inang dai mala la mate lolo. ²⁵ Indee tainsangnga’ aka’ puha natula’ lohpo’ Tomaraya Daud didiona karanna Puang Yesus ang naoatee, ’Puang Alataala kupahandang lolo aka’ Dia pesahpi’ matoto’ku di hao di behingku lambi’ dä’ mala tirende. ²⁶ Lambi’ napunnoi kakahsiang inahangku anna sohong kamasannangang yaling mai di suaku, noa toi bätäng puntingku la unsa’ding kamalinoang, ²⁷ aka’ dä’ umpabei la tohho yaling di kamateang anna datuke’ la umpabei inde To Maseromu la bosi. ²⁸ Dio ang puha mampatuhoiä’ lalang lupano di katuhoang sumule anna umpatiala inahangku di tingngayomu.’ ²⁹ Dahi ingkämmua’ solasohongku, kupasohongngingkoa’ ihsi inahangku untula’ didiona neneta Tomaraya Daud ang puhang mate anna puha diku’bu’, anna ku’bu’na tontong loloke’ taitaa’ lambi’ dinoa. ³⁰ Dahi dai ma’tula’ Tomaraya Daud didiona kalaena toboe’, ampo’ mesa toe’ nabi, dahi nainsang naoate puha ma’dandi Puang Alataala anna napopindai pano, la napaohko’ing mesa peänä’anna yaho di ohko’anna. ³¹ Puha nainsang Tomaraya Daud didiona ang la nababe Puang Alataala lambi’ natula’ lohpo’mi katuhoanna sumule To Dilanti’ la Mepasalama’. Tula’na yatoo naoatee, ’Aka’ dai la napabei tohho yaling di kamateang anna datoi la bosi.’ ³² Puang Yesusmitoo yato ang napatuho sumule Puang Alataala anna kami’mitoo ang mansa’bii. ³³ Anna napaohko’mi Puang Alataala di tando kuananna, dianto ongeang kakeangka’ang, sibaha nabea kakuasaang, anna untahimbo Inaha Masero yato ang puha didandiing. Dianto ang nasuo yaho mai anna umpentamaii yato ang puha taita anna tahingngia’. ³⁴ Aka’ tadia Tomaraya Daud ang le’ba’ dai’ di suruka ampo’ diane’ ang ma’kara naoatee, ’Puha ma’kara Dehata pano di Tuangku naoatee: ³⁵ Ohko’o di hao di tando kuanangku, lambi’ ingkänna balimmu la kupadihoi’angngingko.’ ³⁶ Dahi pahallu ungnginsang si’da-si’da ingkämmua’ to Israel dianto Puang Yesus ang puha umpapetoke’a’, naängkä’mi Puang Alataala mendahi Dehata anna To Dilanti’ la Mepasalama’." ³⁷ Tahpana sika nahingngi kaha-kaha yatoo, tahpa manahong inahanna ingkänna tau di hao, lambi’ mekutana pano di Petrus anna ingkänna solana naoatee, "Akang la kibabe?" ³⁸ Natimba’mi Petrus naoatee, "Pengkatoba’ asangkoa’ anna behoia’ kalaemu ditero’ yaling di sanganna Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’, anna malai dosammu diampungngi anna la nabeakoa’ Inaha Masero Puang Alataala. ³⁹ Aka’ diongnga’too sibaha peänä’ammua’ anna tau senga’ ang makahao nahoa toe’ pa’dandiang yatoo. Anna la mai’dike’ tau natambai situhu’ pahtuyunna Puang Alataala." ⁴⁰ Ya’ mai’dike’ tula’ senga’ ang natula’ pano yato di tau mai’di anna napa’sule-suleii naoatee, "Alaikoa’ kalaemu yaling mai di alla’-alla’na inde mai to karake ang la untahimbo kamadahhaang anna malakoa’ salama’." ⁴¹ Ingkänna ang untahimbo yato tula’na Petrus umbeho asang kalaena ditero’. Ya’ allo donetoo kehängngämmi to mampetahpa’ umbai tallung sa’bu tau. ⁴² Ya’ sangka’ tontong lolong untokei pepakuhunna rasulna Puang Yesus, anna tontong lolo ma’mesa. Si ma’mesa lolo mohko’ umbika-bika roti naande para-para anna ma’sambayang. ⁴³ Ingkänna tau ang di hao mahea’ tahpana ungngita mai’di tanda mepusa’-pusa’ sibaha ma’kahupa-hupa tanda ang napadahi Puang Alataala umpake rasulna. ⁴⁴ Anna ingkänna yato to mampetahpa’ ma’mesa lolo anna samai aka-akanna naampui sibaha-baha. ⁴⁵ Noa ke ahai ang umbalu’ aka-akanna, nabahe-bahe yato allinna pano di solana situhu’ kapahalluanna. ⁴⁶ Sibaha kamesaang inaha, si ma’himpung allo-allo yaling di Dasang Ada’na Puang Alataala anna umpasibala’-bala’i dasannaii naonge umbika-bika roti ungkalehai Puang Yesus anna mande para-para sibaha kamasannangang anna sangkalebu inahanna, ⁴⁷ laona siang umpudi sanganna Puang Alataala. Nakärä’i asang tau anna allo-allo tuhtuang mai’di, aka’ nahängngängngi lolo Puang Alataala ang lella’ napasalama’.

¹ Pihsang tempo di maloe tehte’ tallu, ya’ le’ba’ bung Petrus sibaha Yohanes dai’ di Dasang Ada’na Puang Alataala aka’ la lambi’mi tempona ma’sambayang. ² Donetoo aha mesa muane dibulle sule aka’ makule, inang noa mengkalao dahi. Allo-allo si dipadiale di behing baba Dasang Ada’na Puang Alataala (ang si disanga Baba Mahahsa’) anna malai si umpalau aka-aka pano di tau ang sule ma’sambayang. ³ Tahpana ungngita Petrus sibaha Yohanes la tamang di Dasang Ada’na Puang Alataala, ya’ tahpa napalauing yato to makule. ⁴ Ya’ nanenne’ing Petrus sibaha Yohanes mane ma’karai Petrus naoatee, "Nenne’iang mai." ⁵ Unnenne’ing Petrus sibaha Yohanes yato to makule aka’ naoate yaling di inahanna, "Aka amo ang la nabeaä’?" ⁶ Ma’karang Petrus naoatee, "Bulahang sibaha pera’ dai aha kuampui ampo’ aka ang aha di kalaeku, dianto la kubeao. Yaling di sanganna Puang Yesus Kristus, to Nazaret, pellaomo!" ⁷ Natokeing teyye kuananna anna napake’de’i, ya’ tahpa matoho siang bihti’na. ⁸ Tahpa ke’de’ katibe-tibe anna kalao-lao lelengngi mane umpentindo’i Petrus sibaha Yohanes tama di Dasang Ada’ lella’ siang kabuäng-buäng anna umpudi sanganna Puang Alataala. ⁹ Anna ingkänna tau ang mangngita yato ang dipabono’ kalao-lao sibaha umpudi Puang Alataala, ¹⁰ sika tahpa nainsang naoatee, "Dianto ang si mohko’ di hao di alena di Baba Mahahsa’na Dasang Ada’ si kapalau-lau." Ya’ sika pusa’ liung anna tungke’du’ ungngita yato ang dahi pano di kalaena yato tau. ¹¹ Umpentindo’i loloke’ Petrus anna Yohanes yato tau tama di mesa ongeang ang si dioaintee: Serambi Salomo. Ya’ suleng tau mai’di sisihpi’-sihpi’ napellambi’i sika pusa’ pihki’na. ¹² Ungngitanna yato tau mai’di inde Petrus, ma’karang naoatee, "Oa’ to Israel, akana pusa’koa’ ungngita inde kadahiang, anna aka boi anna umpahandangngang noa yato ang kami’ umpapellao inde tau umpake kakuasaang anna kamaseroang di kalaeki’? ¹³ Dehatanna neneta Abraham, Ishak anna Yakub puha umpamatande Sabua’na disanga Puang Yesus ang puhang umbehoa’ pano di Tuambahsa’ Pilatus anna umbahoi di olona, moinnakato pemalane’ nalahpa’. ¹⁴ Ampo’ umbahoikoa’ dio To Masero ang To Maroho, anna umpalaukoa’ to papateang pano di Pilatus la dilahpa’. ¹⁵ Yato tau ang mebea katuhoang lambi’ sapano-panona puhaa’ dio umpatei, ampo’ napatuho sumule Puang Alataala di hoi’ mai di alla’na to mate, anna didiona kaha-kaha yatoo kami’ ang mansa’bii. ¹⁶ Aka’ kapampetahpa’ang yaling di sanganna Puang Yesus lambi’ matoho inde to makorong sinnoa ang ungngitaa’, anna inde tau inang ungnginsammia’. Bono’mi koronna aka’ kapampetahpa’anna yaling di sanganna Puang Yesus. ¹⁷ Oa’ ingkämmu solasohongku, kuinsammi nasuhung umbabea’ noa aka’ bala’ taungnginsannaa’, noa dioa’ noa toi to pambahanammua’. ¹⁸ Ampo’ nasuhung napanoa Puang Alataala yatoo anna malai umpasundung aka ang puha natula’ lohpo’ ungngolai ingkänna nabi, ang naoatee, ’To Puha Kulanti’ la Mepasalama’ inang la ungngolai kamasuhsaang.’ ¹⁹ Dahi pengkatoba’mokoa’ di hao mai di ingkänna dosammu, sumulekoa’ dai’ di Puang Alataala, anna malai nasapuiingkoa’ dosammu. ²⁰ Anna malai napatialaingkoa’ inahammu Puang Alataala anna nasuo bouingkea’ sule Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’. ²¹ Puang Yesus la tohho yaho di suruka lambi’ tempona umpadahi sumule ingkänna aka-aka, situhu’ ang puha nadandi Puang Alataala umpake ingkänna nabi ang napillei mengkalao di pampahandu’anna. ²² Aka’ puhang napepakuhuing Nabi Musa naoatee, ’Puang Alataala Dehatammu la umpaaha mesa nabi ang sinnoaä’ yaling mai di alla’na solasohontaa’. Pehingngi manahpaia’ ingkänna tula’na. ²³ Anna menna-menna dai umpehingngii tula’na yato nabi, la dialaine’ yaling mai di alla’-alla’taa’ anna dipa’daii.’ ²⁴ Noa tunne’ ingkänna nabinna Puang Alataala ang puha umpalambi’ Bahtakaranna, napatahhi’ mengkalao Nabi Samuel sibala’-bala’ untula’ lohpo’ pembabena Puang Yesus. ²⁵ Tula’ ang napalambi’ nabinna, dianto ang la umpomana’a’. Anna la untahimbo toukoa’ taha yaling di pa’dandianna Puang Alataala pano di nenetaa’. Aka’ puhang ma’kara Puang Alataala pano di Abraham naoatee, ’Aka’ mesa peänä’ammu, ingkänna hupatau yaling inde di lino la kubehe.’ ²⁶ Aka’ yato Sabua’na Puang Alataala, napaaha yaling mai di alla’mua’ anna dioa’ ang handang dolu napalambi’i. Napanoa anna malakoa’ nabehe, natehte mensohong yaling mai di lalang kakarakeang."

¹ Lella’ke’ Petrus sibaha Yohanes umpa’tula’i tau mai’di, sulerang napellambi’i sangngaka-sangngaka imang sibaha to Saduki anna pongkahana to pandaka Dasang Ada’na Puang Alataala. ² Yato tau sule sika keaha’ aka’ yato ang napepakuhuing Petrus sibaha Yohanes naoatee, "Tandana inang aha katuhoang sumule di hoi’ mai di kamateang, ya’ puhang tuho sumule Puang Yesus hoi’ mai." ³ Sika unsahkang Petrus sibaha Yohanes anna napatamai di tahungkung. Ampo’ aka’ benging, ya’ dipayalimmi di tahungkung lambi’ mabaya. ⁴ Ampo’ mai’di tau ang manghingngi pepakuhunna mampetahpa’. Ya’ kehängngäng bumi, lambi’ limang sa’bu muane, dake’ dipapola bahine anna änä’. ⁵ Tahpana mabaya ma’himpummi to pambahananna to Yahudi sibaha setobaha’ang anna to pampakuhu ada’ yaho di Yerusalem. ⁶ Yaho, aha handang pongkahana imang disanga Hanas sibaha Kayafas ang mambala’i, aha toi Yohanes, Aleksander anna mai’di tau senga’ ang tihekeng peänä’anna handang pongkahana imang. ⁷ Dibahang Petrus sibaha Yohanes pano di olona yato ang ma’himpung anna sika napahehsai naoatee, "Kamatohoang aka yaling di kalaemu? Menna mambeakoa’ kakuasaang anna malai umbabe yato kaha-kaha?" ⁸ Tahpa mentimba’mi Petrus napunnoi Inaha Masero naoatee, "Oa’ ingkämmu to pambahananna anna setobaha’anna to Yahudi, ⁹ nasuhung dipahehsaang inde allo dinoa, aka’ ungkalemuiang mesa to makule anna la pemalakoa’ umpengnginsangngi kakuasaang aka ang mampabono’. ¹⁰ Pahallua’ ungnginsang ingkämmua’ to Israel, noa ang dinne dinoa noa toi ang dai dinne: yaling di sanganna Puang Yesus Kristus, to Nazaret, ang puha umpatei yaho di kayu sitambeng ampo’ napatuho sumule Puang Alataala di hoi’ mai di alla’na to mate, dianto ang umpabono’ inde tau lambi’ mala ke’de’ di hao di olomua’. ¹¹ Puang Yesus tuntoo ang ditula’ sihapang batu yaling di Pampudiang naoatee, ’yato batu ang untibea’ ingkämmu tukang, dianto ang handang pahallu diala dipobatu ke umbabei tau dasang.’ ¹² Supung aka’ Dia lambi’ malaingkea’ salama’, aka’ yaling inde di lino dai aha tau senga’ ang nabea kakuasaang Puang Alataala la umpasalama’ hupatau, ampo’ supung Puang Yesus." ¹³ Tahpana sika naita yato to ma’himpung kabahanianna Petrus sibaha Yohanes, ya’ pusa’ asammi aka’ nainsang naoatee tau biasa ang taaha mahsikola. Dianto anna nainsammi naoatee to pentindo’naii Puang Yesus. ¹⁴ Sika dai nainsang ma’kara la ma’baho aka’ yato ang puha napabono’ di hao siang di behinna ke’de’. ¹⁵ Ya’ sika unsuong yato to deruai mensohong mane sipahtuyu-tuyui inde to ma’himpung ¹⁶ naoatee, "Aka la tababea’ pano inde di tau? Aka’ nainsang asammi ihsinna Yerusalem didiona inde pembabena ang mepusa’-pusa’, anna dai aha lalanna la dibahoi. ¹⁷ Dahi la dipakahea’i anna malai dai tuhtuang mai’di tau mangnginsang inde pembabena anna dang ma’tula’-tula’ lolo pano di tau umpake yato sanga." ¹⁸ Puhai sipa’tula’-tula’, natambaing sumule tama yato to deruai anna naoaintee, "Damokoa’ mala la untula’ lolo sanganna Yesus anna datoi mala umpepakuhu loloingnga’ pano di tau." ¹⁹ Ampo’ natimba’ Petrus sibaha Yohanes naoatee, "Pihki’ia’, umba kahang mapia di hao di olona Puang Alataala: dioa’ dituhu’i bahtu’ Puang Alataala? ²⁰ Aka’ inang dai mala tala kitula’ lolo ingkänna kaha-kaha ang puha kiita anna kihingngi." ²¹ Ampo’ moinnakato napakahea’i, katämpä’anna nasuo le’ba’ aka’ dai aha sika nalambi’ suhunna anna malai ditahungkung. Anna sika mahea’ pano di tau mai’di ang umpudi sanganna Puang Alataala aka’ ungngita kaha-kaha ang mane puha napadahi kakuasaanna Puang Alataala ungngolai rasulna. ²² Aka’ yato to makule ang napabono’ yaling di tanda ang mepusa’-pusa’ la’bing uhpa’ pulo pahiamanna anna makorong mengkalao dahi. ²³ Tahpana dilahpa’ Petrus sibaha Yohanes, ya’ le’ba’mi umpellambi’i solana anna natula’i ingkänna tula’na yato kapala-kapala imang sibaha setobaha’anna to Yahudi. ²⁴ Nahingnginna solana, ya’ umpamesang kalaena anna umbehoi inahanna ma’sambayang naoatee, "O Dehatangki’ ang umpadahi langi’ sibaha lino, le’bo’ anna ingkänna ihsinna. ²⁵ Puhamo ma’kara ungngolai sabua’mu Tomaraya Daud neneki’ ang naposolai Inaha Masero ungngoatee, ’Aka boi anna sika kohai keaha’ to taungnginsang Puang Alataala? Aka boi hupatau anna mopahtuyui umbabe kaha-kaha ang taaha kunanna? ²⁶ Tomaraya inde di lino umpasadia kalaena anna unghimpung ingkänna to umbali-bali Dehata anna To puha Nalanti’ la Mepasalama’.’ ²⁷ Aka’ setonganna puhang ma’himpung Tomaraya Herodes anna Tuambahsa’ Pilatus sibaha to Roma anna to pambahananna to Israel yaling inde di bohto anna umbali-balii Sabua’mu dianto Puang Yesus, To Masero ang puha ullanti’. ²⁸ Aka’ la umpasule pano ingkänna yato kaha-kaha ang puha umpama’tantu mengkalao dolu situhu’ kakuasaammu anna pa’elo’mu. ²⁹ O Puang, pahandangngi umba noa napakahea’iang dinoa. Beaang ingkännaang sabua’mu kabahaniang anna malai bahanikang umpepainsangnging Bahtakarammu. ³⁰ Tandoingkang teyye pa’kalemummu la umbaha kabono’ang pano di hupatau anna la umpatandaang ma’kahupa-hupa tanda anna ang mepusa’-pusa’ yaling di sanganna sabua’mu Puang Yesus To Masero." ³¹ Puhai ma’sambayang, pahorong yato ongeang ang naongei sika ma’himpung. Sika napunnoing Inaha Masero lambi’ sika bahani umpepainsangnging Bahtakaranna Puang Alataala. ³² Ingkänna to mampetahpa’ mesa inaha anna dai aha mesa la ma’kara naoatee, "Indee anu kalaeku." Ampo’ samai aka-akanna naampui sibaha-baha. ³³ Ingkänna rasul sitonda punno kakuasaang tontong umpepainsangnging katuhoanna sumule Puang Yesus di hoi’ mai di kamateang anna nabehe liui Puang Alataala. ³⁴ Dai aha poro la mesa ang mansa’ding kakuhangang, aka’ yato ang naampui: tampo bahtu’raka dasang, sika nabalu’ anna yato allinna nabaha anna ³⁵ nabehoing rasul anna malai nasusaing pano di tau ang kakuhangang. ³⁶ Noa toi ta Yusuf ang si nasangai rasul ’Barnabas,’ bahtuanna: to pepakahanga, mesa peänä’anna Lewi ang di lau’ mai di Siprus. ³⁷ Umbalu’ toe’ bela’na anna yato allinna nabaha anna nabehoi pano di rasul ang la mansusa.

¹ Aha toe’ to sisangkolung ang disanga Ananias anna Safira umbalu’ toe’ tampona. ² Kasibohtuanna yato allinna tampona la napatohho sambaheang anna sambaheangke’ nabehoing rasul, anna naoaintee, "Supung inde allinna tampoki’." ³ Ampo’ ma’kara Petrus naoaintee, "O Ananias, napunnoi inahammu Pongkahana setang lambi’ kaloseng-losengngo pano di Inaha Masero anna umpatohhoo sampuahe yato allinna tampomu. ⁴ Naonge dake’ umbalu’ tampomu, ya’ aka-akammuke’. Pihsananna puha umbalu’, yato allinna tontong yaling di kakuasaammu. Dahi akana mopahtuyu noarako dio? Dai hupatau supu ang ulloseng, ampo’ Puang Alataala toe’." ⁵ Nahingnginna inde tula’ Ananias, tahpa loe siang mampamate. Ingkänna ang manghingngi yato tula’ sangka’ sikalalla’ aka’ mahea’. ⁶ Tahpa sule siarang sangngaka-sangngaka änä’ muane nabalung anna do nalamungngi. ⁷ Umbai tallu tehte’ puhanna, suleng bahinena ampo’ dai nainsang aka ang mane puha dahi. ⁸ Mekutanang Petrus pano naoaintee, "Tula’ingkä’ sama si’daraka inde umbalu’ingnga’ tampomu?" Ya’ natimba’mi yato bahine naoatee, "Io, samantoo." ⁹ Naoaminte Petrus, "Akana mopahtuyurakoa’ dio unsändä’i Inaha Masero? Nenne’i indo pano tau ang di haoke’ di baba, mane sika sasulena ullamung muanemu, dia tunto nei’ ang la mambulleo sohong." ¹⁰ Tahpa loe sia tung nei’ di behing bihti’na Petrus, mampamate. Tamanna yato änä’ muane nalambi’mi mate. Ya’ sika nabulle siang anna do nalamungngi napasitehe muanena. ¹¹ Dai aha tala mahea’ dai’ di Puang Alataala ingkänna to mampetahpa’ anna ang unghingngi didiona yato ang dahi. ¹² Ma’kahupa-hupa tanda anna mai’di ang mepusa’-pusa’ napadahi ingkänna rasulna Puang Yesus yaling di alla’-alla’na tau mai’di. Ingkänna yato to mampetahpa’ ma’mesa di hao di Serambi Salomo ang aha yaling di Dasang Ada’na Puang Alataala. ¹³ Anna dai aha la bahani tau senga’ mampempakoi, ampo’ moinnakatoo noa si napakeangka’ tau mai’di, ¹⁴ lambi’ tuhtuang masae tuhtuang kehängngäng to mampetahpa’ pano di Puang Yesus, noa muane noa toi bahine. ¹⁵ Lambi’ mai’di tau umbaha to makoronna pano di lalang anna napapatindoi di ale di hao di behing lalang aka’ naoatee, "Liuito Petrus, moi poro kalihayonang unghoa sala’ mennanna inde mai to makorong, ya’ mala bono’." ¹⁶ Noa toi to pa’bohto ang sirungku’ Yerusalem sule mokalipumpung umbaha to makoronna anna ang napentamai setang. Anna ingkänna tau yatoo dipabono’. ¹⁷ Pihsananna mengke’de’ handang pongkahana imang sibaha to pentindo’na, dianto to Saduki ang sika timbuhu aka’ mai’di tau untindo’ pepakuhunna Puang Yesus, ¹⁸ lambi’ sika unsahkai ingkänna rasul anna napatamai di tahungkung. ¹⁹ Ampo’ tahpana bengi suleng mesa malaeka’na Puang Alataala untungka’i baba tahungkung mane sika napasohongngi anna naoaintee, ²⁰ "Laokoa’ pano di Dasang Ada’na Puang Alataala anna ke’de’koa’ di hao umpepainsangnging didiona katuhoang bakahu pano di tau mai’di." ²¹ Ya’ sika natuhu’i siang yato karanna. Mebengngi’na yatoo sika le’ba’ siang tama di Dasang Ada’na Puang Alataala mampakuhu. Lella’ mampakuhu inde rasul, yato handang pongkahana imang sibaha to pentindo’na untambai ingkänna To Mahkeada’ Yahudi, bahtu’ ang si dioaintee setobaha’anna to Israel, ma’limbo. Lella’ ma’limbo umpapealang yato ingkänna rasul tama di tahungkung. ²² Ampo’ tahpana lambi’ pano, danne’ aha yato rasul yaling. Ya’ sumuleng anna naoaitee, ²³ "Kilambi’ baba tahungkung ampo’ tontong mahha’ tikapu’ anna yato ang mandakai tontong di hao di olona. Kitungka’i yatoo ke danne’ aha yato yaling tau." ²⁴ Nahingnginna yato pongkahana to pandaka Dasang Ada’na Puang Alataala sibaha ingkänna kapala-kapala imang inde tula’na tau, tahpa pusa’mi anna naoaitee, "Dai kiinsang aka ang dahi pano yato di tau!" ²⁵ Dai masae sule siarang mesa tau umbaha kaheba naoatee, "Pehingngiia’, ne! Yato tau ang umpatamaa’ di tahungkung, yaling asammi di Dasang Ada’na Puang Alataala umpakuhu tau mai’di." ²⁶ Ya’ mengkalao siang yato pongkahana to pandaka Dasang Ada’na Puang Alataala sibaha sangngaka-sangngaka änä’ buana le’ba’ do ungngala yato rasul, ampo’ sika napaela’-ela’ aka’ mahea’ pano di tau mai’di la nasaleba’i batu. ²⁷ Sika naposolang tama do umpellambi’i To Mahkeada’ Yahudi. Lambi’na tama, sika nakutanaing handang pongkahana imang naoatee, ²⁸ "Kusanga puhamokoa’ kikeaha’i anna malai dakoa’ le’ba’ lolo mampakuhu yaling di sanganna Yesus. Ampo’ ang umbabea’ dio tuhtuangkoa’ mampakuhu di umba-umba naonge done di Yerusalem anna si umpatanda’iang yato kamateanna." ²⁹ Mentimba’mi ta Petrus naoatee, "Aka’ pahalluang untuhu’i Puang Alataala andana hupatau. ³⁰ Aka’ Dehatanna peneneanta umpatuho sumule Puang Yesus di hoi’ mai di kamateang ang puha untoke’a’ anna umpatei yaho di kayu sitambeng. ³¹ Anna Diantoo puha naängkä’ Puang Alataala ungngohko’i tando kuananna, dianto ongeang kakeangka’ang, aka’ mendahi To Pambahanang anna To Pepasalama’, anna malaingkea’ to Israel aha tempona la mengkatoba’ lambi’ malaingkea’ naampungngi. ³² Kami’mitoo ingkänna rasul mendahi sa’bi yaling di ingkänna kaha-kaha yatoo. Noa toi Inaha Masero ang la napatamaing Puang Alataala di ingkänna ang untuhu’i Puang Yesus." ³³ Nahingnginna kara yatoo sika keaha’mi, lambi’ mopahtuyu la umpatei yato rasul. ³⁴ Ampo’ di hao toi aha mesa to Farisi disanga ta Gamaliel dihekeng toi mesa To Mahkeada’ Yahudi. Inde tau mesa ang umpalambi’ pepakuhunna Musa anna napakeangka’ si’da-si’da tau mai’di. Ke’de’ anna naoaitee, "Ne mating tau, pasohongngia’ dolu sämpäi’." ³⁵ Le’ba’na, ya’ ma’karang pano yato di to ma’limbo naoatee, "O to Israel, pihki’ manahpaingkea’ aka la tababe pano inde di tau. ³⁶ Aka’ dolu aha disanga ta Teudas, mesa to unsanga-sanga kalaena, lambi’ mai’di ang mantindo’i: umbai uhpa’ atu’ tau. Ampo’ dipatei lambi’ sisähä’-sähä’ yato to pentindo’na anna katämpä’anna dai aha aka-aka. ³⁷ Puhai yatoo, naonge temponai diihsa’ hupatau, aha bung ang disanga ta Yudas to Galilea anna mai’di toe’ mantindo’ la umbali to pa’pahenta. Ampo’ katämpä’anna dipatei toe’ anna ingkänna to pentindo’na sisähä’-sähä’. ³⁸ Dahi sinnoa toi inde mai kadahiang, kupainsangngikoa’ anna daingkea’ la ungngaka inde pano tau. Pabei tomande’ia’ aka’ ponna inde pahtuyunna anna pembabena sule hao mai di hupatau, ya’ la pa’da toetee’. ³⁹ Ampo’ ponna sule yaho mai di Puang Alataala, ya’ moite’ la diaka, tala mala toi ditalo. Anna umbai bilang la umbaliingkea’ Puang Alataala." Ya’ yato pepaturunna inde Gamaliel sika natahimbo. ⁴⁰ Puhai yatoo, untambaing sumule rasul anna napohetongngi mane naoaintee, "Damongnga’ si umpopampakuhu lolo kakuasaanna Yesus." Mane sika nalahpa’i. ⁴¹ Yato rasul sika masannang liu umpellei pa’limboanna To Mahkeada’ Yahudi aka’ yaling di inahanna naoatee, "Naangka’ingkea’ Puang Alataala inang la sihatang ungngolai kamadahhaang aka’ umpetahpa’ingkea’ Puang Yesus." ⁴² Allo-allo tontong umpepainsangnging Kaheba Mapia yaling di Dasang Ada’na Puang Alataala anna pano di dasanna tau, dianto Puang Yesus To Dilanti’ la Mepasalama’.

¹ Tempo donetoo tuhtuang mai’ding kehängngäng to mampetahpa’. Ya’ kende’mi kaha-kaha yaling di alla’-alla’na to Yahudi ang ma’basa Yunani sibaha to Yahudi senga’ ang ma’basa Ibrani, aka’ si nakalimpängngi umpalambi’ing andeanna balu bahine to ma’basa Yunani ang inang tahana. ² Dahi yato sampulo derua rasul unghimpung ingkänna to pentindo’na Puang Yesus anna naoaintee, "Dai sihatang la kitohhoi umpepainsangnging Bahtakara Dehata aka’ la kiäto’ umba la kipanoa untaha andeang. ³ Dahi ingkämmua’ solasohongki’, pilleii pitu tau yaling mai di alla’mu ang ungnginsang ungngoatee, to napunnoi Inaha Masero anna keaka’, anna malai tau yatoo la kiängkä’ mendahi to pantaha andeang. ⁴ Aka’ la umpatontongngang inahangki’ yaling di sambayang sibaha umpepainsangngingkang Bahtakara Dehata." ⁵ Pahtuyu yatoo sika nakärä’i ingkänna ang ma’himpung, ya’ umpilleing ta Stefanus mesa to mampetahpa’ liu anna napunnoi Inaha Masero, sibaha ta Filipus, ta Prokhorus, ta Nikanor, ta Timon, ta Parmenas, anna ta Nikolaus mesa to Antiokhia ang mentama di ada’na to Yahudi. ⁶ Inde to pitu, sika napapengngolo pano di ingkänna rasul anna nasambayangngii sibaha nasahpa situhu’ kabiasaanna to Yahudi aka’ dilanti’. ⁷ Ya’ tuhtuang tisembu’mi Bahtakara Dehata di umba-umba naongei anna tuhtuang kehängngäng to mampetahpa’ yaho di Yerusalem anna mai’di toi imang ang umpetahpa’ Puang Yesus. ⁸ Stefanus nabehe si’da-si’da Puang Alataala anna napapunnoi kakuasaanna lambi’ umpaaha ma’kahupa-hupa tanda anna ang mepusa’-pusa’ yaling di alla’na tau mai’di. ⁹ Pihsananna suleng sangngaka-sangngaka tau ang pemala la siteläng Stefanus. Tau yatoo di hao mai di Bohto Mahoa’ Kirene anna Aleksandria, anna Poropensi Kilikia anna Asia. Si ma’sambayang yaling di mesa pa’sambayanganna to Yahudi ang disanga Pa’sambayanganna to dilahpa’ yaling mai di kasabua’anna. ¹⁰ Ampo’ dai nabela sika umbali ta Stefanus aka’ naposolaine’ Inaha Masero lambi’ manähäng ma’kara-kara pano yato di tau. ¹¹ Ya’ le’ba’mi umpaturui sangngaka-sangngaka tau ang la untanda’ ta Stefanus naoatee, "Puhang kihingngi tula’na inde tau untändoi Musa sibaha Puang Alataala." ¹² Dianto anna kende’i aha’na tau mai’di sibaha kapala-kapala imang anna to pampakuhu ada’ Yahudi lambi’ le’ba’ ullebo ta Stefanus anna nasahkai, mane nabahai pano di olona To Mahkeada’ Yahudi. ¹³ Anna umposola sangngaka-sangngaka sa’bi ang loseng do napapengngolo ma’tula’ naoatee, "Inde tau supung nakähäng untula’ salao-laona inde Dasang Ada’na Puang Alataala anna pepakuhunna Musa. ¹⁴ Puha kihingngi naoatee, ’Yato Yesus to Nazaret la untalei inde Dasang ada’na Puang Alataala anna la umbala’i pepakuhu ang nabeaingkea’ Musa.’ " ¹⁵ Ingkänna inde To Mahkeada’ ang menge ma’limbo, sika umpahandang ta Stefanus, aka’ naitang lindona sinnoa liu hupanna malaeka’.

¹ Mekutanang handang pongkahana imang pano di Stefanus naoatee, "Tahpa’ si’daraka pantanda’na inde mai tau?" ² Ya’ ma’tula’mi Stefanus naoatee, "Ingkänna ang kupotobaha’ sibaha solasohongku, pehingngii tula’ku: Tempona anna di haoke’ di Mesopotamia neneta Abraham, naonge dake’ tohho di hao di Haran, napa’karai Puang Alataala To Handang Matande ³ naoaintee, ’Pelleio bohtomu anna solasohommu anna le’ba’o pano di mesa bohto ang la kutuhoingko.’ ⁴ Ya’ mengkalao siang Abraham umpellei Tampo Kasdim, mendende pano di Haran anna tohhoi di hao. Tahpana mate ambena, nasuo bung Puang Alataala mendende di hao mai done di bohto ang taongeia’ dinoa. ⁵ Tempo donetoo, dake’ aha nabea Puang Alataala tampo la mendahi mana’na moi poro la sallama’. Ampo’ ma’dandi Puang Alataala naoatee, ’Pihsang tempo inde tampo la kubeao ungngampuia’ sibaha ingkänna peänä’ammu.’ Napanoa ma’dandi, moinnakato dake’ aha änä’na Abraham donetoo. ⁶ Mane ma’kara boi Puang Alataala pano di Abraham naoatee, ’Ingkänna peänä’ammu la mendahi to sule di hao di bohtona tau senga’, la naposabua’ anna la nadahha uhpa’ atu’ pahiamanna. ⁷ Ampo’ yato ang mamposabua’ la kubala’ akinna mengkalahsu’ peänä’ammu sule napenombaiä’ done indee.’ ⁸ Mane napakuhui Puang Alataala didiona kapotilleang tanda pa’dandianna pano di hupataunna. Ya’ tahpana kahua allona dahinna Ishak änä’na Abraham, natilleng. Ishak umpadahi Yakub anna Yakub umpadahine’ to sampulo derua ang mendahi peneneantaa’ ingkänna to Yahudi. ⁹ Yato sangngaka-sangngaka to siullu’ umbalu’ arinna disanga Yusuf mendahi sabua’na tau di hao di Mesir aka’ natimbuhui. Ampo’ inde Yusuf naposolai Puang Alataala ¹⁰ lambi’ si napakahaoing ingkänna kamasuhsaang. Tempona naonge mellambi’i Yusuf pano di Firaun, tomarayanna Mesir, nabea Puang Alataala inaha mapia anna kakeaka’ang. Nasuhung naängkä’ tomarayanna Mesir mendahi bahke’na untokei kakuasaang di hao di Mesir anna ungkapalai toi ingkänna ang mengkähäng yaling di dasanna tomaraya. ¹¹ Donetoo dahing kabuhohangang di hao di Mesir anna Kanaan lambi’ yato nenetaa’ unsa’ding kamasuhsaang käyyäng aka’ dang aha napangngalai andeang. ¹² Tahpana nainsang Yakub naoatee aha gandum di hao di Mesir, ya’ unsuong änä’na pano. Donentoo yatoo napampahandu’i le’ba’ yato neneta pano di Mesir. ¹³ Tahpana le’ba’ bumi pano kapendoanna, ya’ umpepainsamming kalaena Yusuf pano di ullu’na. Lambi’ inde tomarayanna Mesir ungnginsammi solasohonna Yusuf. ¹⁴ Ya’ umpapealang ambena inde ta Yusuf sibaha ingkänna sanghapunna mendende pano di Mesir. Donetoo pitumpulo lima tau dia asanna. ¹⁵ Ya’ le’ba’mi Yakub pano di Mesir. Lambi’ mate di hao sibaha yato neneta ang senga’. ¹⁶ Anna bahkena dibaha sumule pano di Sikhem anna dipatamai yato di ku’bu’ ang puha naalli Abraham di hao mai di peänä’anna Hemor di Sikhem. ¹⁷ Tempona la marungku’mi Puang Alataala umpasundung pa’dandianna pano di Abraham didiona yato tampo ang la nabea peänä’anna, ya’ tuhtuang membea’mi neneta di hao di Mesir. ¹⁸ Pihsananna ahang pole’ mesa tomaraya senga’ ang ma’pahenta di hao di Mesir, ampo’ dai nainsang didiona umba napanoa ta Yusuf undului to Mesir. ¹⁹ Tomaraya yatoo umpakamaho-maho neneta lambi’ nadahha anna napahentai naoatee, ’Ingkänna änä’-änä’mua’ ang mane sohong muane la untibei lambi’ mate.’ ²⁰ Donentoo yatoo naonge dahi Musa. Naitang Puang Alataala dai aha tau senga’ nasinnoaing. Tallu bulanna yaling di dasang naempei to baha’na ²¹ mane dipasohongngi dipapembuni. Ampo’ naala änä’na tomaraya ang bahine anna napoänä’i sihapang änä’na toboe’. ²² Inde Musa dipakuhu ingkänna kamanähänganna to Mesir, lambi’ kainsangang ma’kuasa moi tula’na noa toi pembabena. ²³ Tahpana uhpa’ pulo pahiamanna dahinna, pemalang la mao umpellambi’i solasohonna dianto to Israel. ²⁴ Pihsananna ungngita mesa to Israel nadahha mesa to Mesir, ya’ napetunduing, lambi’ umpatei yato to Mesir. ²⁵ Nasangang Musa la nainsammi yato solana to Israel naoatee dia ang la napake Puang Alataala mampasohong di hao mai di kasabua’ang, ampo’ dae’ nainsang. ²⁶ Tahpana marondonna sule bumi, ke ungngita buranne’ derua tau sahing to Israel lella’ siba’di. Tahpa napellambi’ing Musa aka’ la napasikapiai anna naoaintee, ’O solasohongku, akana siba’dirakoa’ dio? Sahing dio siangnga’!’ ²⁷ Ampo’ yato ang kekasalaang pano di solana umbuhsu’ Musa anna naoaitee, ’Menna mangngängkä’o mendahi pongkahaki’ anna la unghohto’o kaha-kahangki’? ²⁸ Umbai umpahtuyu toe’ la umpateiä’ sinnoa yato to Mesir ang umpatei di pehengi.’ ²⁹ Nahingnginna Musa yato tula’, ya’ tahpa lumumpa’mi anna le’ba’i pano di Midian. Ya’ di haong tohho, lambi’ dahi di hao derua änä’na sahing muane. ³⁰ Tahpana puha uhpa’ pulo pahiamanna, unghingnging kamahanna mesa malaeka’ yaling mai di alla’ dui ang naongei api meleä’-leä’, di hao di ongeang makä’däng sirungku’ Tanete Sinai. ³¹ Pusa’ Musa ungngita yato kadahiang. Tahpa le’ba’mi pano napendungku’i, ya’ unghingnging kamahanna Puang Alataala naoatee, ³² ’Kodi’mitoo Dehata ang si napenombai nenemu, dianto Dehatanna Abraham, Ishak anna Yakub.’ Ya’ tahpa sikalalla’ siang Musa anna dai nasaha mennenne’. ³³ Ya’ ma’karang Puang Alataala naoatee, ’Lälä’i sapatummu aka’ ne tampo ang ungngongei, tampo masero aka’ ke’de’o di hao di oloku. ³⁴ Puhang kuita kamadahhaanna petauangku di hao di Mesir anna kuinsang kamasuhsaanna, dianto anna sulemä’ la kulahpa’. Dahi maio anna kusuoo sumule pano di Mesir.’ ³⁵ Dianto inde Musa ang hali dai sika natahimbo to Israel yato naonge naoaitee, ’Menna mangngängkä’o mendahi pongkahaki’ anna la unghohto’o kaha-kahangki’?’ Dia siang ang puha nasuo malaeka’na Puang Alataala ang yaling mai di alla’ dui mendahi pongkahana ang la ullahpa’ to Israel. ³⁶ Anna dia siang umbaha mensohong to Israel yaling mai di Mesir umbabe ma’hupa-hupa tanda anna ang mepusa’-pusa’ di hao di Mesir, di hao di Le’bo’ Malea anna pano di ongeang makä’däng uhpa’ pulo pahiamanna. ³⁷ Dia toi puha ma’tula’ pano di to Israel didiona Puang Yesus naoatee, ’Puang Alataala la umpaaha mesa Nabi ang sinnoaä’ yaling mai di alla’na solasohommua’.’ ³⁸ Anna dia siang yaling di alla’na petauanna Puang Alataala di hao di ongeang makä’däng ullombung tula’na malaeka’ pano di neneta naonge ma’karai yaho di Tanete Sinai. Anna dia toboe’ ang untahimbo kara ang tontong lolo ang puha napainsangngiingkea’." ³⁹ Napatahhi’ bumi tula’na Stefanus pano di to mantanda’ naoatee, "Ampo’ dai sika naaku neneta tuhu’-tuhu’ang pano di Musa, aka’ dai sika natahimbo ampo’ pemala sumule pano di Mesir. ⁴⁰ Sika napalau pano di Harun naoatee, ’Papiaingkang sangngaka-sangngaka tau-tau ang la mala kipenombai anna ang la mampatehteang sumule, aka’ dai kiinsang aka ang dahi pano di kalaena Musa ang umpatehteang yaling mai di Mesir.’ ⁴¹ Lambi’ tempo donetoo umpapiang ang la napenombai, noa hupanna saping lundaha, mane umbahai penombaang pano anna ma’rame-ramei umpakahoa’ pambabe kalaena. ⁴² Dianto anna napengkebo’i Puang Alataala anna napatiolaii umpenombai bintäng noa ang puha tiuki’ yaling di suha’na nabinna ang naoatee, ’O to Israel inang tadia Kodi’ ang umpenombai anna umbahaing penombaang yaling di uhpa’ pulo pahiamanna naonge di haokoa’ di ongeang makä’däng. ⁴³ Aka’ puhamokoa’ umbaha leleng bansulinna dehata Molokh sibaha tau-taunna bintäng Refan. Dianto pampapia kalaemu ang umpenombaia’. Dahi la kuhambaikoa’ le’ba’ makahao pano di tando panona Babel.’ ⁴⁴ Yato bansuli ang si naongei Puang Alataala umpellambi’i petauanna, naparende leleng neneta di hao di ongeang makä’däng. Yato bansuli nababe Musa sinnoa ang puha napahentaing anna napaitai Puang Alataala pano. ⁴⁵ Yato bansuli puha natahimbo neneta naonge nabahanangngi Yosua tama done inde di tampo. Donetoo yato tampo sika nakuasaing, aka’ untalo ingkänna to pa’bohto ang nahambaiing Puang Alataala. Yato bansuli tontong lolo lambi’ tempona Tomaraya Daud ma’pahenta. ⁴⁶ Inde Tomaraya Daud nabehe liu Puang Alataala. Dahi napalau umbato ke la malai umpake’de’ dasang ang la naongei Puang Alataala, ang la napenombai to Israel. ⁴⁷ Ampo’ Salomorang änä’na ang mampake’de’ yato dasang. ⁴⁸ Ampo’ dai la dioatee Puang Alataala bahtu’ dioatee to Handang Matande la tohho yaling di ongeang pampapianna hupatau. Sinnoa ang natula’ nabi naoatee: ⁴⁹ Ma’kara Puang Alataala naoatee, ’Ang di suruka Kodi’ mangkuasai anna ihsinna lino kupahenta. Umba la noa hupanna dasang ang la umpake’de’ingkä’, bahtu’ ongeang aka la kuongei mehile? ⁵⁰ Tadiarakate’ pampapiangku asang siang?’ ⁵¹ O ingkämmua’ to makahha’ bää’ anna ang tama’pehingngi! Supungnga’ umbabe umbali-bali Inaha Masero. Sinnoa neneta, noa tumokoa’ dio! ⁵² Dai aha nabi ang tala nadahha neneta. Sika umpatei pesuona Puang Alataala, ang umpepainsangnging kasuleanna To Takekasalaang. Anna dinoa dio siangnga’ ang puha mambahoi lambi’ umpapepateia’. ⁵³ Puha siamokoa’ unghingngi pepaondona Musa ang napalambi’ingkoa’ malaeka’, ampo’ daia’ untuhu’i." ⁵⁴ Tahpana sika nahingngi To Mahkeada’ ingkänna yato tula’, sangka’ keaha’mi anna ungkiki’ isinna pano di Stefanus. ⁵⁵ Ampo’ naposolai Inaha Masero inde Stefanus lambi’ mentonga dai’ di suruka anna ungngitai kamatandeanna Puang Alataala sibaha Puang Yesus ke’de’ yaho di tandoi kuananna, bahtu’ dioatee ongeang kakeangka’ang. ⁵⁶ Tahpa ma’karang naoatee, "Nenne’ia’ ungngitaä’ suruka tibilläng anna Änä’ to Lino ke’de’ yaho di tando kuananna Puang Alataala." ⁵⁷ Ampo’ sangka’ untimping talinganna anna sika kohai napekäyyängngi, mane mengkahtibei ullebo Stefanus. ⁵⁸ Sika nahui’mi tama di aneang bohto anna nasisaleba’-leba’i batu. Ingkänna yato ang mansaleba’i umpatoko kaya’ kalambe’na di hao di olona mesa änä’ muane disanga Saulus ang mampongkahai. ⁵⁹ Yatoo lella’ nasisaleba’-leba’i, ma’sambayammi Stefanus napekäyyängngi, naoatee, "O Puang Yesus, tahimboi sungnga’ku!" ⁶⁰ Sitonda malimuntu’ anna metamba napekäyyängngi naoatee, "O Puang, daa umpasuhungngii inde dosa pano inde di tau." Puhai naoa, ya’ pohsu’mi penanahanna.

¹ Ya’ natuhu’i toi Saulus ke dipateii ta Stefanus. Allo donetoo napahandu’mi aha kamadahhaang käyyäng pano di to mampetahpa’ yaho di Yerusalem. Lambi’ ingkänna to mampetahpa’ sika le’ba’i tisembu’ unsamba Yudea anna Samaria ampo’ supung rasulna Puang Yesus ang tohho. ² Yato bahkena Stefanus naala sangngaka-sangngaka to mampetahpa’ sika nalamung anna naumbuii. ³ Donetoo pemala Saulus la umpa’dai kapeimänganna ingkänna to mampetahpa’, dahi ullelengngi dasang napentama anna unghui’i sohong noa bahine noa muane anna napapetahungkungngi. ⁴ Ingkänna to mampetahpa’ le’ba’ tisembu’ unsamba bohto umpepainsangnging Kaheba Mapia. ⁵ Anna Filipus lupanone’ di mesa bohto di hao di Samaria umpepainsangnging To Dilanti’ la Mepasalama’, dianto Puang Yesus, pano di hupatau yaling yato di bohto. ⁶ Tahpana sika nahingngi tula’na anna ungngitang ma’kahupa-hupa tanda ang nababe, ya’ sika natahimbo mapiang. ⁷ Aka’ mai’di setang malai yaling mai di kalaena mai’di tau menge kumihsä’, anna mai’di toi to makule sibaha to kempäng napabono’. ⁸ Lambi’ umpamasannang liu yato to pa’bohto. ⁹ Di hao yato di bohto aha mesa to pa’ihsang ang disanga Simon. Si umpapusa’ asang to Samaria, anna si unsanga-sanga kalaena dang aha mantondong. ¹⁰ Ingkänna tau moi to keangka’ moi to pemase-mase mampekannang asang anna sika naoaitee, "Dianto inde kakuasaanna Dehata Matande ang si disangai ’Kakuasaang Käyyäng’ sule menghupatau." ¹¹ Napentindo’i asang tau aka’ masaeng sika napapusa’ yato pa’ihsanganna. ¹² Ampo’ tahpana sule Filipus umpepainsangnging Kaheba Mapia didiona Kapahentaanna Puang Alataala anna Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’, sika napetahpa’mi anna sika umbehoi kalaena ditero’, moi muane, noa toi bahine. ¹³ Tahpa napetahpa’ toi Simon lambi’ umbeho toe’ kalaena ditero’. Puhai, sibaha lolong Filipus anna si pusa’ ungngita ma’kahupa-hupa tanda anna ang mepusa’-pusa’ nababe. ¹⁴ Tahpana napelele rasulna Puang Yesus yaho di Yerusalem naoatee untahimbong Bahtakara Dehata ihsinna Samaria, ya’ sika unsuo siarang Petrus sibaha Yohanes le’ba’ naung. ¹⁵ - ¹⁶ Lambi’na naung inde to deruai, tahpa unsambayangnging to Samaria aka’ mane sika ditero’ supu yaling di sanganna Puang Yesus, ampo’ dake’ aha untahimbo Inaha Masero moi poro la mesa. Ya’ napa’sambayamming naoatee, "O Puang Alataala beai inde mai tau Inaha Maseromu." ¹⁷ Sika nasahpang inde to deruai situhu’ kabiasaanna to Yahudi, lambi’ sika untahimbo pole’ Inaha Masero. ¹⁸ Tahpana nainsang ta Simon naoatee mala sule Inaha Masero ke mesahpai rasul, ya’ suleng umbaha doi’na ¹⁹ anna naoaitee, "Bea touä’ kodi’ ne kakuasaammua’ kualli anna malai menna-menna kusahpa, la untahimbo toe’ Inaha Masero." ²⁰ Ampo’ natimba’ Petrus naoaintee, "La tallangngete’ ne doi’mu sibaha kalaemu, aka’ unsangae dio la mala dialli kakuasaanna Puang Alataala. ²¹ Dai dio aha tahamu yaling di pengkähängangki’ aka’ dao maroho inaha di olona Puang Alataala. ²² Dahi pengkatoba’o anna pa’sambayangngo dai’ di Dehata, anna malai naampungngi ne pahtuyu karakemu, ²³ aka’ kuita ma’kasueheo anna napunnoio kakarakeang." ²⁴ Natimba’mi Simon naoatee, "Kalemuiä’ sambayangngiä’ anna malai yato tula’mu dai la dahi pano di kalaeku." ²⁵ Tahpana puha unsa’bii didiona Puang Yesus anna umpalambi’ Kaheba Mapia, sumuleng inde to deruai dai’ di Yerusalem. Anna mai’dike’ bohto naolai yaling di Samaria untula’ kara Dehata pano di to pa’bohto. ²⁶ Aha mesa malaeka’na Dehata ma’kara pano di Filipus naoatee, "Ke’de’o anna le’ba’o ungngola lalang ang mengkalao di Yerusalem lunaung di Gaza." (Lalang yatoo mahulla-hulla.) ²⁷ Ya’ tahpa mengkalao siang ta Filipus. Donetoo aha mesa to Etiopia luyaho mai di Yerusalem menomba lella’ sumule pano di bohtona. Inde tau mesa to käyyäng yaling di dasanna mesa tomaraya bahine ang disanga Kandake di hao di Katomarayaang Etiopia, si umpongkahai ingkänna ang untokei doi’na tomaraya. ²⁸ Yaling di pellaoanna yaho di bendinna, lella’ siang umbata suha’ ang nauki’ Nabi Yesaya. ²⁹ Ma’karang Inaha Masero pano di ta Filipus naoatee, "Pendungku’o pano indo di bendi!" ³⁰ Napenandai siang Filipus pano, ya’ unghingnging yato tau lella’ umbata suha’ ang nauki’ Nabi Yesaya. Tahpa nakutanaing naoaintee, "Ungnginsandaka kalemba’anna ne ang umbata?" ³¹ Natimba’mi yato tau naoatee, "Umbang kodi’ la kupangnginsangngi ke dai aha ang mampakalesoingkä’?" Mane umbahaii Filipus dai’ di bendinna anna mohko’i sitehe. ³² Ihsinna yato ang nabata naoatee, "Sihapang mesa domba ang dibaha pano di pangkehe’ang, sinnoa toi änä’ domba ang mahtang ke lella’i dikonting. Noa tunto yato tau dai aha poro la tibuhke suana. ³³ Dipakauho-uho anna dipaolai ang tadia lalang. Dai aha tau la mantula’ didiona peänä’anna aka’ mate yaling di kaänä’muaneanna." ³⁴ Mekutanang inde tau pano di ta Filipus naoatee, "Malaraka untula’ingkä’? Menna yato tau ang nahoa inde tula’na nabi? Kalaenaraka ne ang naoainte domba? Tau senga’raka?" ³⁵ Ya’ donetoo napakalesoming Filipus didiona Puang Yesus ang dipasihapang domba. Natula’ing mengkalao di ihsinna suha’ ang nauki’ Nabi Yesaya ang nabata langngena’, lambi’ Kaheba Mapia didiona Puang Yesus. ³⁶ Sika umpatahhi’mi pellaoanna. Pihsananna ullambi’mi mesa uhai, tahpa ma’karang yato tau pano di Filipus naoatee, "Itare, ahang indo uhai. La malarakakä’ untero’?" ³⁷ [Natimba’mi Filipus naoatee, "Ponna ke kalebu si’da-si’dang inahammu mampetahpa’, ya’ malao ditero’." Natimba’mi naoatee, "Kupetahpa’ kuoatee Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’, dianto Änä’na Puang Alataala."] ³⁸ Unsuong yato to pampalao bendinna tohho anna tuhungngi le’ba’ naung di uhai naderua. Lambi’ naung natero’mi Filipus. ³⁹ Tahpana kende’ di hoi’ mai di uhai tahpa suleng Inaha Maserona Dehata ungngala Filipus anna nabahai le’ba’, lambi’ dang naita yato ang natero’. Ya’ umpatahhi’mi pellaoanna napunnoi kakahsiang. ⁴⁰ Ya’ pihsanannane’ Filipus lemba’ di haoranne’ di Asdod. Tahhi’ umpepainsamming Kaheba Mapia pano di ingkänna bohto lambi’ pano di Kaisarea.

¹ Donetoo yato Saulus pemala liu umpakahea’i anna la umpatei ingkänna ang umpetahpa’ Puang Yesus. Dianto anna le’ba’mi umpellambi’i handang pongkahana imang yaho di Yerusalem. ² Umpalau suha’ pahenta aka’ la napepaitaing pano di pongkaha ada’ di yaling di ingkänna pa’sambayanganna to Yahudi di hao di Damsyik anna malai dipabei unsahka tau ang untuhu’i Puang Yesus anna nabahai pano di Yerusalem, noa bahine, noa muane. ³ Tahpana la lambi’ pano di Damsyik umbaha yato suha’, tahpa aha pansillo’ yaho mai di langi’ ungkapupu’ inde Saulus. ⁴ Ya’ tilumbäng siarang naung di tampo anna unghingngii kamaha ma’kara naoatee, "O Saulus, aka suhunna anna undahhaä’?" ⁵ Natimba’mi Saulus naoatee, "Aka’ mennao ne, Puang?" Naoantee, "Kodi’mi to indee Puang Yesus ang undahha. ⁶ Ampo’ dinoa kalehamo anna tamao di Damsyik, aka’ di haoke’ mane ditula’ingko aka la umbabe." ⁷ Sika pusa’ toe’ yato ang nasibahaing Saulus aka’ unghingngi toe’ yato kamaha ampo’ dai aha naita taunna. ⁸ Kalehang Saulus anna ke’de’i umbuhkei matanna la mennenne’ ampo’ dang paita. Ya’ natehteng solana lambi’ pano di Damsyik. ⁹ Tallu allona dai mala paita, anna dai mande anna menu’. ¹⁰ Yaling yato di Damsyik aha mesa to umpetahpa’ Puang Yesus disanga Ananias. Napellanda’i Dehata anna napa’karaii naoatee, "O Ananias!" Ya’ mentimba’mi naoatee, "Aka Puang?" ¹¹ Ya’ ma’kara bung naoatee, "Maio anna maoo pano di lalang ang disanga Lalang Maroho anna umpekutanaing di hao di dasanna Yudas didiona mesa to Tarsus disanga Saulus ang lella’ ma’sambayang. ¹² Puha napaitai Dehata naoaintee la sule mesa tau disanga ta Ananias nasahpa anna malai paita sumule." ¹³ Natimba’mi Ananias naoatee, "O Puang, ampo’ mai’ding tau mangngoatee tau yatoo si undahha ingkänna to mampetahpa’ yaho di Yerusalem. ¹⁴ Anna inde kasuleanna dinoa sibaha napakuasa kapala-kapala imang aka’ la unsahka tau ang unghannuang sangammu." ¹⁵ Ampo’ naoatee Dehata pano di Ananias, "Laorako, aka’ tau yatoo la kutuho mendahi pesuoku la umpepainsangnging sangangku pano di tau ang tadia to Yahudi anna pano di tomarayanna, noa toi pano di to Israel. ¹⁶ Aka’ Kodi’ siang la umpainsangngii didiona kamasuhsaang anna kamapahhi’ang ang la nasitammuing anna nasa’ding aka’ umpetahpa’ sangangku." ¹⁷ Ya’ le’ba’mi Ananias umpellambi’i Saulus di hao di dasanna ta Yudas. Tahpana lambi’ pano unsahpang Saulus anna naoaintee, "O solasohong, Dehatanta Puang Yesus puha umpepaitaing Kalaena mating naonge ungngolao lalang sule dinne. Dianto ang mansuoä’ mampellambi’io anna malao paita sumule anna la napunnoio Inaha Masero." ¹⁸ Ya’ nasa’ding siarang Saulus malai yaling mai di matanna sinnoa sihsi’ bau. Ya’ tahpa paita siarang sumule, kalehang anna umbehoi kalaena ditero’. ¹⁹ Tahpana puha mande, ya’ matoho siarang nasa’ding. Inde Saulus tohhoke’ di hao di Damsyik sangngaka-sangngaka allona sibaha to mampetahpa’. ²⁰ Anna lella’ siang umpepainsangnging sanganna Puang Yesus dianto Änä’na Puang Alataala yaling di sangngaka-sangngaka pa’sambayanganna to Yahudi." ²¹ Pusa’ asang ang manghingngi pepakuhunna anna sika kutanai naoatee, "Tadiarakate’ ang umpapepatei to umpetahpa’ Puang Yesus yaho di Yerusalem? Anna darakate’ nasuhung sule aka’ pahtuyunna la unsahka ingkänna to mampetahpa’ anna nabahai mengngolo pano di kapala-kapala imang?" ²² Tuhtuang mai’di tau umpehingngii pepakuhunna Saulus anna saundu’ toi umpapusa’ pihki’na to Yahudi di hao di Damsyik, aka’ mala napakaleso si’da-si’da naoatee Puang Yesus dianto To Dilanti’ la Mepasalama’. ²³ Tahpana sangngaka-sangngaka allona, ya’ sipa’tula’-tula’mi sangngaka-sangngaka to Yahudi mopahtuyu la umpatei Saulus. ²⁴ Ampo’ nainsang Saulus pahtuyunna. Allo bengi unghonda baba bohto yato to Yahudi anna malai umpatei Saulus ke mensohommi. ²⁵ Moinnakato sika nahonda, ampo’ mala siang napasohong to mampetahpa’ donetoo, dianto tahpana bengi napayaling di mesa kalahohäng, mane sika nalehä’i naung di kebo’ hala tembo’na bohto. ²⁶ Le’ba’mi Saulus ungngalai kalaena dai’ di Yerusalem aka’ pemala sibaha ingkänna to mampetahpa’ yaho, ampo’ dai sika natahimbo aka’ sika dake’ napetahpa’ naoatee mampetahpa’ tung nei’. ²⁷ Supung ta Barnabas ang mantahimbo. Ya’ naposolang umpellambi’i ingkänna rasul mane natula’ing umba noa Saulus ungngita Puang Yesus anna napa’tula’i di hao di tängngä lalang. Noa toi didiona kabahanianna mampakuhu yaling di sanganna Puang Yesus di hao di Damsyik. ²⁸ Ya’ tohho tunne’ pole’ sibaha-baha yatoii yaho di Yerusalem anna dai aha mahea’na mampakuhu didiona kapampetahpa’ang yaling di sanganna Puang. ²⁹ Si sipa’tula’ anna si siteläng yato to Yahudi ang ma’basa Yunani, lambi’ sika umpeäng lalang anna malai napatei. ³⁰ Ampo’ tahpana sika nainsang solana Saulus yato pahtuyunnaii, naposolang le’ba’ naung di Kaisarea mane tahhi’i pano di Tarsus. ³¹ Donetoo ingkänna to mampetahpa’ di hao di Yudea, Galilea anna Samaria sika masannang asang anna malino yaling di katuhoanna. Matoto’ yaling di kapampetahpa’ang aka’ naposolai Inaha Masero anna napunnoi kamahea’ang dai’ di olona Puang Alataala. Lambi’ tuhtuang kehängngäng mai’dinna anna unsa’ding liu pepakahanganna Inaha Masero. ³² Le’ba’mi Petrus ullelengngi bohto umpellambi’i ingkänna to mampetahpa’. Lempäng toi di hao di Lida. ³³ Di hao inde di bohto ullambi’ mesa tau ang disanga Eneas, kahuang pahiamanna makorong anna matindo lolo aka’ makule. ³⁴ Tahpa ma’karang Petrus pano naoatee, "O Eneas, napabono’o Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’. Kalehamo, anna ullolongngii ne alemu." Ya’ kaleha siang inde Eneas. ³⁵ Tahpana naita ihsinna Bohto Lida anna Bohto Saron kabono’anna ta Eneas, ya’ sika mengkatoba’mi di hao di olona Puang Alataala. ³⁶ Donetoo aha toi mesa bahine to mampetahpa’ di hao di Bohto Yope disanga ta Tabita, bahtu’ ta Dorkas (aka’ sinnoa bahtuanna yaling di basa Yunani, diantoo: donga). Yato bahine mesa ang si membabe mapia anna mai’ding to pemase-mase si nakalemui. ³⁷ Pihsananna ke nahoae’ korong, lambi’ napobaha mate. Puha didio’ bahkena, dipapatindong di mesa tambing yaho di loteng. ³⁸ Inde Bohto Yope anna Bohto Lida sirungku’ siang. Dahi tahpana napelele ingkänna to mampetahpa’ ang di hao di Yope naoatee Petrus di hao di Bohto Lida, sika unsuong derua tau do natambai. Nalambi’na naoamintee, "La mao siamo are’ madihhi’!" ³⁹ Ya’ mengkalao siang Petrus sibaha yato to metamba. Tahpana lambi’ pano, diposola siang dai’ yato di tambing ang naonge yato to mate. Sika dusemmi samai balu bahine ullebo Petrus. Ya’ sika umpaitaing Petrus yato ingkänna kaya’ kalambe’ sibaha poreha senga’na ang pandai’ kalaenake’ ta Dorkas naonge tuhoke’. ⁴⁰ Ya’ nasuo asammi Petrus mensohong mane malimuntu’i ma’sambayang. Puha ma’sambayang, mengkolimmi ungngolo yato to mate anna ma’karai naoatee, "O Tabita, kalehao!" Tahpa tibuhke siang matanna ta Tabita. Ungngitanna ta Petrus, kalehang anna mohko’i. ⁴¹ Tahpa natokei siang teyyena anna naduluii ke’de’. Mane untambai asangngi yato ingkänna to mampetahpa’ sibaha yato ingkänna balu bahine anna naoaintee, "Tuhong sumule ta Tabita!" ⁴² Tahpana napelele to pa’bohto Yope kaha-kaha yatoo, ya’ tuhtuang mai’ding tau umpetahpa’ Puang Yesus. ⁴³ Donetoo tohhoke’ di hao Petrus sangngaka-sangngaka allona di dasanna mesa to ma’dama lollo’ ang disanga Simon.

¹ Di hao di Kaisarea aha mesa tau disanga Kornelius, mesa pongkahana tantara ang disanga tantara Italia. ² Inde tau to meimäng anna mahea’ dai’ di Dehata, noa toi ingkänna sanghapunna. Si ungkalemui to Yahudi ang memase-mase, nabea aka-aka anna si ma’sambayang lolo. ³ Pihsang tempo umbai tehte’ tallu di maloe makaleso naita sule mesa malaeka’na Puang Alataala tama di dasanna anna ma’karai naoatee, "O Kornelius!" ⁴ Ya’ umpahandang-handammi yato malaeka’ anna ma’karai sitonda kamahea’ang naoatee, "Kuhingnging Puang!" Naoa bunte yato malaeka’, "Ingkänna sambayammu sibaha pa’kalemummu lambi’mi dai’ di olona Puang Alataala anna nakalehaimo. ⁵ Dinoa la unsuo sangngaka-sangngaka tau le’ba’ pano di Bohto Yope la untambai mesa tau disanga Simon ang si disanga toe’ Petrus. ⁶ Tohho di hao di dasanna mesa to ma’dama lollo’ ang disanga toe’ ta Simon, di hao di behing le’bo’." ⁷ Tahpana mengkapa’da yato malaeka’, untambaing derua sabua’na anna mesa tantarana ang handang meimäng yaling di alla’na solana. ⁸ Sika natula’ming ingkänna yato ang naoaing malaeka’, mane sika nasuoi pano di Bohto Yope. ⁹ Marondonna umbai tängngä allo, yato to tallu la lambi’mi pano di Bohto Yope. Donetoo dai’mi Petrus di ätu’na dasang ang mahante, ma’sambayang. ¹⁰ Manono liung anna pemala mande, ampo’ mane lella’ dipatokaing andeanna, ya’ tahpa aha pangngitanna. ¹¹ Ungngitang langi’ tibilläng anna tuhungngi yaho mai noa kaing maluhhang ang titoke’ yato uhpa’ sikunna, tihulu’ naung di olona. ¹² Ya’ naitang yaling yato di kaing ma’kahupa-hupa olo’-olo’ ang uhpa’ bihti’na, olo’-olo’ ang meme’ anna sedansiang ang si dipemalii diande situhu’ ada’na to Yahudi. ¹³ Unghingnging kamaha naoatee, "O Petrus, kalehao anna untunui, mane ungngandei." ¹⁴ Ampo’ natimba’ Petrus naoatee, "Daine’ tora’ Puang, aka’ mengkalao dahingku dake’ aha kuande andeang ang pemali diande." ¹⁵ Ya’ nahingngi bung kapendoanna naoatee, "Ang napemapiaing Puang Alataala, dai mala napemalii hupatau." ¹⁶ Pentallung nasulei ma’tula’ noa, mane tiängkä’i sumule dai’ di langi’ yato kaing. ¹⁷ Lella’ke’ pusa’ Petrus umpihki’ yato kalemba’anna ang naita, ya’ sulerang yato to tallu ang nasuo Kornelius di hao di baba tahämpä’ dasanna aka’ haling napekutanaing yato dasang. ¹⁸ Ya’ ungkutanaing tau yaling yato di dasang naoatee, "Diangka inde dasang ang si naongei Simon ang si disangai toe’ ta Petrus?" ¹⁹ Lella’ loloke’ napadiinahanna Petrus yato ang puha naita, ma’kararang Inaha Masero naoatee, "O Petrus, aha tallu tau sule mampeängngo. ²⁰ Tuhummo naung anna le’ba’koa’ sibaha. Daumpamatingngii inahammu moinnakato ungnginsang ungngoatee tadia to Yahudi anna ungngangka’ kärähko’, aka’ Kodi’ ang mansuo sule inde tau." ²¹ Ya’ tuhummi Petrus naung anna ma’karai pano yato di tau naoatee, "Kodi’mitoo indee ang umpeängnga’. Aka pahtuyummu sule?" ²² Natimba’mi naoatee, "Pesuonaang Kornelius, mesa pongkahana tantara ang meimäng anna ang mahea’ dai’ di Puang Alataala anna ang napakeangka’ to Yahudi. Puhang napa’tula’i mesa malaeka’na Puang Alataala nasuo umpapetambaio pano di dasanna, anna malai nahingngi pa’tula’mu." ²³ Ya’ naoamintee, "Dai’koa’ di dasang aka’ la dinneingkea’ ma’bengi." Tahpana mabaya kalehang anna sika mengkalaoi sibaha yato tau ang mantambai anna sangngaka-sangngakake’ to Yope ang mampetahpa’ naposola. ²⁴ Marondonnai lambi’ing pano di Kaisarea, ya’ ullambi’mi Kornelius sibaha sanghapunna anna sangngaka-sangngaka solana ang natambai lella’ mangngempei. ²⁵ Sulena Petrus natammuing Kornelius anna malimuntu’i di olona. ²⁶ Ampo’ tahpa napake’de’ Petrus anna naoaintee, "Ke’de’o, aka’ kodi’ mesa touä’ ko tau biasa." ²⁷ Lella’ sipa’tula’-tula’, mentamang Petrus di dasanna Kornelius, ya’ ullambi’mi mai’di tau tihimpung. ²⁸ Ya’ ma’karang pano yato di tau mai’di naoatee, "Puha ungnginsangnga’ ungngoatee, napemalii ponala to Yahudi la mempako pano di tau ang tadia to Yahudi, londonang la tama di dasanna. Ampo’ puhamä’ napaitai anna napa’tula’i Puang Alataala dä’ la mala ungngoainte tau: karake bahtu’ dai masero. ²⁹ Dianto anna damä’ mahea’ sule dinoa. Dahi la kukutanaikoa’ dinoa: Aka suhunna anna untambaiä’?" ³⁰ Natimba’mi Kornelius naoatee, "Uhpa’mi allona dinoa, umbai tehte’ tallu maloe, lella’ä’ ma’sambayang yaling di dasang. Ya’ tahpa ahang mesa tau ke’de’ di hao di oloku makähhäng porehana ³¹ napa’karaiä’ naoatee, "O Kornelius, nahingnging sambayammu Puang Alataala anna nakalehaio aka’ pa’kalemummu pano di to pemase-mase. ³² Suoi sangngaka-sangngaka tau le’ba’ pano di Yope la untambai mesa tau disanga Simon ang si disanga toe’ ta Petrus. Tohho di hao di dasanna mesa to pa’dama lollo’, ang disanga toe’ Simon, si di hao di behing le’bo’. ³³ Dianto anna tahpa kusuong inde tau napellambi’io. Ya’ sulemo dinoa sibaha kamasannangang inaha. Dinoa ma’mesamang inde di hao di olona Puang Alataala la umpehingngii tula’mu ang nabeao Dehata." ³⁴ Ya’ napahtummi Petrus ma’tula’ naoatee, "Setonganna mane kuinsang si’da pole’ dinoa kuoatee, Puang Alataala dai umpasisenga’-senga’ hupatau. ³⁵ Aka’ ingkänna tau done inde di lino ke mahea’i dai’ di Puang Alataala anna umpembabeing kamapiaang, natahimbo asang Puang Alataala. ³⁶ Dianto indee Bahtakaranna Puang Alataala ang puha napesuoi dipalambi’ pano di kami’ to Israel, Bahtakara ang umpepainsangnging kamalinoang yaling di Puang Yesus Kristus, Dehatanna ingkänna ma’hupatau. ³⁷ Ungnginsammia’ ingkänna ang puha nababe Puang Yesus yaling di Yudea napahandu’ di hao di Galilea naonge puhannai pantero’ang ang napepainsangnging Yohanes. ³⁸ Yato Puang Yesus to Nazaret puha nalanti’ Puang Alataala anna nabea Inaha Masero anna kakuasaang. Ungnginsang toia’ Puang Yesus si unsamba bohto umbabe kamapiaang anna umpabono’ ingkänna to napentamai setang aka’ naposolai Puang Alataala. ³⁹ Anna kami’mitoo sa’binna ingkänna yato ang puha nababe yaling di Yudea anna Yerusalem. Sika natoke’ anna napateii yaho di kayu sitambeng. ⁴⁰ Yaling di allo katallunna napatuho sumule Puang Alataala mane napatandaangngi pano di hupatau. ⁴¹ Dai dipatandaang pano di ingkänna tau, ampo’ supung pano di kami’ ingkänna sa’binna ang puha napillei Puang Alataala. Anna sibahaang Puang Yesus mande puhanna tuho di hoi’ mai di alla’na to mate. ⁴² Nasuoang naoatee, ’La umpepainsangngingkoa’ Kaheba Mapia anna unsa’bii pano di ingkänna tau ungngoatee, Dianto ang puha natuho Puang Alataala mendahi To Panghohto’na to tuho anna to mate.’ ⁴³ Dianto ang nasa’bii ingkänna nabinna Puang Alataala naoatee, ’Menna-menna umpetahpa’ Puang Yesus la diampungngi dosanna yaling di sanganna.’ ⁴⁴ Lella’ ma’tula’ Petrus, ya’ napentamaing Inaha Masero ingkänna ang umpehingngii yato kasa’biang. ⁴⁵ Ingkänna to Yahudi ang mampetahpa’ ang naposola Petrus sule, sika tungke’du’ asang ungngita Inaha Masero napasule Puang Alataala moi pano di tau ang tadia to Yahudi. ⁴⁶ Nainsang aka’ sika nahingngi umpake ma’kahupa-hupa basa pengkähänna Inaha Masero sibaha umpamatande Puang Alataala. Ya’ naoante Petrus, ⁴⁷ "Inde mai tau untahimbong Inaha Masero noa kita’a’, dahi la ahakake’ tau la mallaba’i ke ditero’i umpake uhai?" ⁴⁸ Ya’ nasuong Petrus anna malai sika ditero’ yaling di sanganna Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’. Puhai yatoo, sika malaung pano di Petrus anna malai tohhoke’ sangngaka-sangngaka allona sibaha.

¹ Yato kaheba tahpa nahingngi tunne’ ingkänna rasulna Puang Yesus sibaha to mampetahpa’ di hao di Yudea didiona tau ang tadia to Yahudi untahimbong Puang Yesus. ² Lambi’na dai’ di Yerusalem Petrus, sitelämmi to Yahudi ang mampetahpa’. ³ Sika keaha’mi anna naoaitee, "Akana tamarako dio di dasanna ang tadia to Yahudi anna sibaha-bahakoa’ mande?" ⁴ Dianto anna napahandu’mi pole’ Petrus napamalesoing yato ang puha dahi mengkalao di pampahandu’anna naoatee, ⁵ "Naonge ma’sambayangngä’ di hao di Bohto Yope, tahpa kutikaitaing: aha tuhung yaho mai di langi’ noa kaing maluhhang titoke’ uhpa’ sikunna, tihulu’ naung di oloku. ⁶ Tahpa kupahandammi, ya’ kuitang ma’kahupa-hupa olo’-olo’ ang uhpa’ bihti’na, olo’-olo’ mahaila, olo’-olo’ meme’ anna sedansiang. ⁷ Ya’ kuhingnging kamaha naoatee, ’O Petrus, kalehao, tunui anna ungngandei.’ ⁸ Ampo’ kutimba’ kuoatee, ’Inang dai, Puang, aka’ mengkalao dahingku dake’ aha kuande andeang ang dipemalii.’ ⁹ Ya’ naoa bunte yato kamaha yaho mai di langi’, ’Ang napemapiaing Puang Alataala, dai mala napemalii hupatau.’ ¹⁰ Pentallung nasulei napa’panoa-noa lolo, mane tiängkä’ asangngi sumule dai’ di langi’. ¹¹ Donetoo di hao di olo dasang ang kiongei tohho, sule sia tunne’ tallu tau ang mengkalao di hao di Kaisarea ang disuo sule natambaiä’. ¹² Kuhingnging kamaha naoatee, ’Laokoa’ sibaha, daumpamatingngii inahammu, moinnakato ungnginsang ungngoatee tadia to Yahudi.’ Ya’ dianto inde unnung solaku ang kuposola naonge le’ba’ang tama di dasanna ta Kornelius. ¹³ Ya’ natula’mingkang inde Kornelius yato ang puha naita. Naita are’ mesa malaeka’ ke’de’ yaling di dasanna anna naoaitee, ’Suoi tau pano di Bohto Yope do untambai mesa tau disanga Simon bahtu’ ang si disangai toe’ ta Petrus, ¹⁴ aka’ la natula’ingkoa’ kaheba ang la mampasalama’o sibaha ingkänna sanghapummu.’ ¹⁵ Tahpana kupahandu’ ma’tula’, ya’ tuhummi Inaha Masero napunnoi asang, noa yato ang mallambi’ingkea’ dolu. ¹⁶ Ya’ tahpa kukalehaing tula’na Puang Yesus yato naonge si naoaitee, ’Yohanes supung uhai ang si napake mantero’, ampo’ dioa’ la ditero’koa’ Inaha Masero.’ ¹⁷ Dahi ponna la nabea toe’ Inaha Masero Puang Alataala pano di tau ang tadia to Yahudi, sinnoa ang nabeaingkea’ dolu naonge mampetahpa’ingkea’ dai’ di Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’, ya’ dai aha lalanna la kulaba’i." ¹⁸ Ya’ tahpana sika nahingngi yato kaha-kaha, sika mahtammi anna umpamatande Puang Alataala naoatee, "Napabei Puang Alataala moi tau ang tadia to Yahudi mengkatoba’ ang la mantehte pano di katuhoang!" ¹⁹ Yato puhanna dipatei Stefanus, ya’ mai’ding kamadahhaang lambi’ tisembu’mi ingkänna to mampetahpa’; aha pano di Fenisia, pano di Siprus anna pano di Antiokhia. Ya’ tontongke’ umpepainsangnging Kaheba Mapia ampo’ supung lupano di to Yahudi. ²⁰ Ampo’ yaling di alla’-alla’na yato to mampetahpa’ aha ang di hao mai di Siprus anna Kirene. Inde tau le’ba’i pano di Antiokhia untula’ing Kaheba Mapia pano di tau ang tadia to Yahudi naoatee, "Puang Yesus dianto Dehata." ²¹ Kakuasaanna Puang Alataala sika mamposolai lambi’ tuhtuang mai’di tau mampetahpa’ anna untindo’i Puang Yesus. ²² Tahpana napelele ingkänna to mampetahpa’ yaho di Yerusalem kaheba yatoo, ya’ sika unsuo siarang Barnabas le’ba’ pano di Antiokhia. ²³ - ²⁴ Inde Barnabas mesa tau mapia anna to mampetahpa’ si’da-si’da anna napunnoi Inaha Masero. Lambi’na pano, tahpa mahasang inahanna aka’ ungngita ingkänna to mampetahpa’ di hao nabehe Puang Alataala. Ya’ napahenta asammi naoaintee, "Patontong loloia’ inahammu dai’ di Dehata." Lambi’ tuhtuang mai’di tau mentindo’ di Puang Yesus. ²⁵ Ya’ le’ba’mi Barnabas pano di Bohto Tarsus umpeäng Saulus. ²⁶ Tahpana silambi’, naposolang pano di Antiokhia. Sahtaung di hao si ma’himpung lolo sibaha ingkänna to mampetahpa’ anna umpakuhu tau mai’di. Ya’ di haonto inde di Antiokhia pampahandu’anna to mampetahpa’ disanga ’petauanna Kristus.’ ²⁷ Tempo donetoo aha sangngaka-sangngaka nabi di hao ang sule yaho mai di Yerusalem. ²⁸ Aha mesa ang disanga Agabus naposolai Inaha Masero lambi’ ke’de’ ma’tula’ lohpo’ naoatee, "La kende’ kabuhohangang tama di lino." (Kabuhohangang yatoo dahing pole’ tempona naonge Kaisar Klaudiusi ma’pahenta di Katomarayaang Roma.) ²⁹ Ya’ donetoo umpaahang kasibohtuang ingkänna to mampetahpa’ la unghimpung aka-aka situhu’ kapalambi’anna aka’ la undului solasohonna ang mampetahpa’ di hao di Yudea. ³⁰ Tahpana tihimpung, ya’ nabehong pano di Barnabas sibaha Saulus aka’ dia la sika mampalambi’ pano di pebulle ada’na to mampetahpa’ di hao di Yudea.

¹ Umbai done tunto nei’ anna napahandu’i Tomaraya Herodes ungkahha’i sangngaka-sangngaka to mampetahpa’ yaho di Yerusalem. ² Sinnoanna umpesuoi Yakobus kakana Yohanes dibose’i bää’na, umpake pa’dang. ³ Tahpana nainsang Tomaraya Herodes naoatee nakärä’i to Yahudi yato babena, ya’ napatahhi’ liung lambi’ umpesuoi Petrus disahka anna malai dipatei toe’. Tempo donetoo sipatu pa’rame-rameang Roti Takeragi. ⁴ Tahpana disahka Petrus napesuoing ditahungkung. Anna dibehoi pano di uhpa’ baheang tantara, la sibala’-bala’ mandakai. Mesa boi baheang uhpa’ bung tantara. Pahtuyunna la dihohto’ di hao di olona tau mai’di ke puhang Paska. ⁵ Dahi ditähämmi inde Petrus yaling di tahungkung. Ampo’ tontong lolo ingkänna to mampetahpa’ napa’sambayangnging dai’ di Puang Alataala. ⁶ Yato benginna ke la nabahang Herodes ke mabayang pano di olona tau mai’di, ya’ haheng ta Petrus napadialla’na derua tantara, anna dipungoi teyyena hante bahsi. Aha tuke’ne’ senga’na ang mandaka di hao di olona baba tahungkung. ⁷ Pihsananna tahpa ahang mesa malaeka’na Puang Alataala di behinna Petrus anna pansillo’ umballoi yato tahungkung. Inde malaeka’ untuhpa’ kasihinna Petrus naheke anna naoaintee, "Penandaii kaleha!" Ya’ tibuhke siarang yato hante di hao di teyyena Petrus. ⁸ Ya’ ma’karang yato malaeka’ naoatee, "Pesalipio anna pesapatuo." Ya’ tahpa nababe siarang. Ma’kara bumi naoatee, "Pekaya’ kalambe’o anna untindo’ä’." ⁹ Tahpa untindo’ siarang yato malaeka’ mensohong, ampo’ dake’ nainsang naoatee dahi si’da-si’da yato nababeing malaeka’ aka’ nasangake’ menge mangngipi. ¹⁰ Ya’ ullehammi ongeanna to pandaka uhuna anna kaderuanna, ullambi’mi lalang tama di bohto mahoa’ ang ditutu’i baba bahsi. Tahpa titungka’ kalaena yato baba lambi’ mala mensohong yaling mai di tahungkung. Tahpana ungngola bung lalang senga’, ya’ pa’da tomande’mine’ yato malaeka’. ¹¹ Tahpa pa’kalehang pole’ Petrus anna naoaitee, "Mane kuinsang pole’ dinoa kuoatee Dehata unsuo malaeka’na la nalahpa’ä’ di hao mai di pala’ teyyena Tomaraya Herodes anna ingkänna pahtuyunna to Yahudi. ¹² Tahpana nainsang liung yato kaha-kaha Petrus, ya’ tahhi’mi pano di dasanna Maria indona Yohanes ang disanga toe’ ta Markus. Mai’di tau ma’himpung anna ma’sambayang yaling yato di dasang. ¹³ Tahpana unde’de’ baba hala, sulerang mesa sabua’ bahine disanga Rode la umpengnginsangngi menna yato ang sule. ¹⁴ Nainsanna naoatee Petrusmi sule aka’ nahingngi kamahanna, ya’ dakaleng hali untungka’i baba aka’ kahsi. Lambi’ lumumpa’ tama umpainsangngi solana naoatee, "Ea’, sule ta Petrus di hao di baba hala." ¹⁵ Ya’ sika naoantee, "Tahta’o!" Ampo’ tontong ma’kara naoatee, "Ahana inang ta Petrus sule." Ampo’ sika naoaintee, "Umbai malaeka’ to pandakainnaetee’ sule mepakahebai." ¹⁶ Tontong loloke’ Petrus unde’de’ baba, ya’ suleing mai’di solana natungka’i. Tahpana ungngita Petrus, ya’ sika tungke’du’ asammi anna pusa’i. ¹⁷ Ungngängkä’mi teyyena Petrus napopampamahtang mane ma’tula’i naoatee, "Natehteä’ Dehata mensohong yaling mai di tahungkung! Painsangngii Yakobus sibaha ingkänna solasohontaa’ to mampetahpa’ didiona inde kaha-kaha ang puha dahi." Puhanna ma’tula’, ya’ mensohommi le’ba’ pano di ongeang senga’. ¹⁸ Tahpana mebengngi’ sika sikutana-tanaing yato tantara to pandaka yaling di tahungkung naoatee, "Aka disanga ang dahi pano yato di Petrus?" ¹⁹ Ya’ unsuong tau Tomaraya Herodes umpeäng Petrus ampo’ dang aha nalambi’. Ya’ yatong to pandaka dipahehsa simesa-mesa mane dipesuoii dipatei. Puhai yatoo mengkalaong di Yudea Herodes le’ba’ pano di Kaisarea anna tohhoi di hao. ²⁰ Tempo donetoo keaha’ liung Tomaraya Herodes pano di to Tirus anna to Sidon. Dolunna inde derua bohto si unghannuang tomaraya napangngalai andeang, ampo’ danne’ nabea dinoa. Dianto anna sika suleng mengngolo. Sika unse’de’mi Blastus pongkahana to pengkähäng yaling di dasanna tomaraya. Ya’ diang mangkadoluangngi mengngolo pano di tomaraya umpeäng kasikapiaiang situhu’ pampemalanna to Sidon anna to Tirus. ²¹ Pihsananna lambi’ yato allo ang puha sika natandai, ya’ umpakeng kaya’ katomarayaanna Herodes anna mohko’i yaho di ohko’ang katomarayaang umpa’tula’i yato tau. ²² Lella’ ma’tula’, ya’ sika kohang yato tau naoatee, "Inde kamahanna dehata, tadia kamahanna hupatau." ²³ Tahpa napahoai siang mesa korong malaeka’na Dehata aka’ untahimbo pampudianna tau andana umpakäyyäng Puang Alataala, lambi’ karoroang anna napobahai mate. ²⁴ Bahtakaranna Dehata tuhtuang tisembu’ lambi’ tuhtuang kehängngäng ang mampetahpa’. ²⁵ Tahpana sika umpapuha kähänganna inde Barnabas anna Saulus, dianto umpalambi’ yato ang nabaha dai’ di pebulle ada’, ya’ sika sumuleng yaho mai di Yerusalem umposola ta Yohanes bahtu’ ang disanga toe’ ta Markus.

¹ Tempo donetoo di hao di Antiokhia ahake’ sangngaka-sangngaka nabi anna tuangkuhu solana Saulus dianto: Barnabas, Simeon ang si disangai ta Maloteng, Lukius mesa to Kirene, anna Menahem ang sibaha lobo’ Tomaraya Herodes. ² Pihsang tempo yato tau lella’ menomba dai’ di olona Dehata anna ma’puasa, ya’ ma’karang Inaha Masero naoatee, "Pasenga’ingkä’ Barnabas anna Saulus aka’ la ungkähäng pengkähängang ang puha kupama’tantuing." ³ Puhanna ma’puasa sala anna ma’sambayang, nasahpang yato derua tau mane nasuoi le’ba’. ⁴ - ⁵ Aka’ pahentana Inaha Masero mengkalaong Barnabas anna Saulus naposolai Yohanes Markus ang la mandului, naung di Seleukia mane tahhi’i sau di Siprus mokahpala’ uhai. Lambi’na di Bohto Salamis umpepainsamming Bahtakara Dehata yaling di pa’sambayanganna to Yahudi. ⁶ Ya’ napesambaing naola yato ongeang lambi’ pano di Bohto Pafos. Tahpana di hao sitammung mesa to Yahudi disanga Bar-Yesus mesa to pa’ihsang ang unsangai kalaena nabi ampo’ setonganna loseng. ⁷ Si sibaha lolong tuambahsa’ yato di ongeang ang disanga Sergius Paulus, mesa to manähäng. Ya’ untambaing Barnabas sibaha Saulus yato tuambahsa’ anna malai unghingngi Bahtakara Dehata. ⁸ Ampo’ Barnabas anna Saulus napamasuhsa yato to pa’ihsang (ang disanga ta Elimas yaling di basa Yunani) anna malai yato tuambahsa’ dai mampetahpa’. ⁹ Ta Saulus nei’ bahtu’ dioatee Paulus napunnoi Inaha Masero menge umpahandang Bar-Yesus ¹⁰ anna ma’karai naoatee, "O änä’na setang, to supung mambulitu’ anna ang si umbabe liu kakarakeang sibaha umpa’bali ingkänna kamapiaang, daliukake’ la umboli umpabengko’ lalang marohona Dehata? ¹¹ Dinoa la unsa’ding teyyena Dehata sule napabutao. Yaling di sangngaka-sangngaka allona dao la ungngita mata allo." Ya’ buta siarang yato tau kasapu-sapu umpeäng tau ang la mantehte. ¹² Naitanna tuambahsa’ yato kadahiang, ya’ mampetahpa’ siarang aka’ tungke’du’ toe’ unghingngi pepakuhu didiona Puang Yesus. ¹³ Ya’ umpelleing Pafos Paulus sibaha solana le’ba’ mokahpala’ sau di Bohto Perga di Pampilia. Ampo’ Yohanes nei’ mensähä’ di solana anna sumulei dai’ di Yerusalem. ¹⁴ Sika mengkalaong di Perga umpatahhi’ pellaoanna lambi’ dai’ di Bohto Antiokhia di Pisidia. Tahpana di allo katohhoang le’ba’mi tama di pa’sambayanganna to Yahudi anna mohko’i yaling. ¹⁵ Puha dibata yaling mai di suha’ pepakuhunna Musa anna yaling mai di suha’na ingkänna nabi, ya’ sika nasuong pebulle ada’ yaling di pa’sambayangang naoaintee, "Oa’ solasohong, ponna aha pepakahanga ang la untula’ pano di tau mai’di, ya’ tula’i." ¹⁶ Ya’ ke’de’mi Paulus anna ungngängkä’i teyyena umpamahtang tau mai’di mane ma’karai naoatee, "O ingkämmua’ to Israel anna ingkänna ang mahea’ dai’ di Puang Alataala, pehingngi manahpaia’ inde tula’ku! ¹⁷ Puang Alataala ang tapenombaia’ ingkänta to Israel puha umpillei neneta anna napapembea’ naonge tohhoi di hao di Mesir. Sibaha kakuasaanna mantehte yaling mai di Mesir. ¹⁸ Uhpa’ pulo pahiamanna naongei Puang Alataala sa’bara’ ungngita pembabenaii di hao di ongeang makä’däng. ¹⁹ Tahpana puha untalo ihsinna pitu katomarayaang di hao di Kanaan, nabahe-baheming yato tampo pano di neneta la napomana’. ²⁰ Ingkänna kadahiang yatoo umbai uhpa’ atu’ limampulo pahiamanna masaena. Puhanna yatoo, sika nabeang Puang Alataala to manghohto’ ang la ma’pahenta lambi’ pano di tempona Nabi Samuel. ²¹ Mane sika umpalaui mesa tomaraya lambi’ nabea Puang Alataala Saul änä’na Kis peänä’anna Benyamin. Uhpa’ pulo pahiamanna ma’pahenta. ²² Tahpana Puang Alataala ungngalang inde Saul, ya’ untuho bung Daud la mendahi tomaraya. Ma’karang Puang Alataala didiona inde Daud naoatee, ’Daud änä’na Isai ang naala inahangku aka’ la diang pole’ umpembabeing pa’elo’ku.’ ²³ Anna situhu’ pa’dandianna Puang Alataala, peänä’anna Daud naängkä’ mendahi To Mepasalama’ yaling di alla’na to Israel, diantoo Puang Yesus. ²⁴ Akinna sule Puang Yesus inang puhang natula’ Yohanes pano di ingkänna to Israel naoatee, ’Pengkatoba’koa’ anna umbehoi kalaemu ditero’.’ ²⁵ Tahpana la puhang pengkähänganna Yohanes si ma’karang naoatee, ’Tadiaete’ kodi’ ang si unsangaa’ To puha Dilanti’ la Mepasalama’ ampo’ mane la suleete’ dako’. Tandana keangka’ yato Tau, moi la mensabua’ pälli’ä’ di olona datukä’ sihatang.’ ²⁶ Dahi, ingkämmua’ solasohongku, noa peänä’anna Abraham, noa toi to mahea’ dai’ di Puang Alataala, dipalambi’imingkea’ kaheba kasalama’ang. ²⁷ Aka’ ihsinna Bohto Yerusalem sibaha ingkänna sepongkahaanna dai nainsang naoatee Puang Yesus To Mepasalama’. Datoi nainsang kalemba’anna tula’na ingkänna nabi, yato ang si dibata liu ke lambi’ bung allo katohhoang. Dahi sika ungngalang kabohtuang anna napapepateii situhu’ yato ang natula’ ingkänna nabi. ²⁸ Moinnakato dai aha nalambi’ suhunna anna malai dipatei ampo’ sika napalau liu siang pano di Pilatus anna malai dipatei. ²⁹ Tahpana yato ihsinna Yerusalem sibaha ingkänna sepongkahaanna puha umpasundung yato ang puha tiuki’ didiona Puang Yesus, sika napatuhummi yaho mai di kayu sitambeng anna napatamai di ku’bu’. ³⁰ Ampo’ napatuho sumule Puang Alataala di hoi’ mai di alla’na to mate ³¹ anna sangngaka-sangngakake’ allona naonge si umpepaitaing Kalaena pano di ingkänna to pentindo’na, mengkalao di hao di Galilea lambi’ dai’ di Yerusalem anna dianto ang mendahi sa’binna pano di to Israel. ³² Dahi dinoa kitula’ingkoa’ Kaheba Mapia: Pa’dandianna Puang Alataala pano di neneta ³³ sundummi pano di kita’a’ peänä’anna. Aka’ umpatuho Puang Yesus di hoi’ mai di alla’na to mate. Situhu’ karanna Puang Alataala ang tiuki’ yaling di suha’ pampudianna Daud ang kaderuanna naoatee, "Diontoo änä’ku; mengkalao allo dinoa kupamalesong kuoatee Kodi’mitoo Ambemu." ³⁴ Puha napatuho Puang Alataala di hoi’ mai di alla’na to mate anna dang la napabei la ungngolai sala kamateang, situhu’ ang puha tiuki’ yaling di Suha’ Maserona naoatee, ’Ingkänna pebehe maseroku ang mala dipetahpa’ la kubea touo sinnoa ang puha kubea Tomaraya Daud.’ ³⁵ Anna naoa toitee Tomaraya Daud yaling di pampudiang senga’na: ’Dai la umpabei To Maseromu la bosi.’ ³⁶ Ampo’ Tomaraya Daud naonge puhanna umpembabeing paelo’na Puang Alataala, ya’ mateng anna diku’bu’i di behinna neneta anna inang bosiete’ nei’. ³⁷ Ampo’ Puang Yesus ang puha napatuho sumule Puang Alataala daine’ bosi. ³⁸ Dahi pahallua’ ungnginsang ingkämmua’ solasohongku: aka’ sanganna Puang Yesus, dipepainsangnging didiona pangngampungang dosa. ³⁹ Aka’ menna-menna umpetahpa’ Puang Yesus, la dilahpa’ di hao mai di ingkänna dosa, ang dai aha dilambi’ noa ke umpentokeike’ tau pepakuhunna Musa. ⁴⁰ Dahi pentokei manahpaia’ inde tula’ku. Madakakoa’ andana la dahii pano di kalaemua’ yato aka ang puha natula’ nabi yaling di suha’na dianto: ⁴¹ ’Kalehaiia’ ingkämmu ang umpakauho-uho to mampetahpa’. La pusa’koa’ lambi’ mate aka’ la kubabeng mesa pengkähängang yaling di tempo ang ungngongeia’ dinoa. Ampo’ dasiangnga’ la umpetahpa’ moi la aha tau mantula’ingkoa’.’ " ⁴² Tahpana la mensohommi Barnabas sibaha Paulus sika napalaung tau mai’di ke la malai ma’tula’ buke’ ke lambi’ bung allo katohhoang. ⁴³ Soho’ ma’sambayang, mai’ding ang inang to Yahudi anna ang senga’ ang mahea’ dai’ di Puang Alataala untindo’ Paulus sibaha Barnabas lambi’ napakuhu anna napahenta anna malai tontong lolo untokei mana’ pa’kalemunna Puang Alataala. ⁴⁴ Tahpana lambi’ bung allo katohhoang sai’di’ tala sule asang ihsinna yato bohto mahoa’ ma’himpung la umpehingngii Bahtakara Dehata. ⁴⁵ Ampo’ naitanna to Yahudi yato tau mai’di, ma’kasueheng lambi’ sika napetaha-tahai anna umbahoii yato tula’na Paulus didiona Puang Yesus. ⁴⁶ Ampo’ sibaha kabahaniang ma’kara Paulus sibaha Barnabas naoatee, "Setonganna inang dioete’a’ la dolu umpehingngii inde Bahtakara Dehata, ampo’ daia’ ungngaku untahimbo. Sinnoanna ungngoaa’tee, ’Daang kami’ la sihatang untahimbo katuhoang sapano-panona.’ Dianto anna mempakoang pano di tau ang tadia to Yahudi. ⁴⁷ Aka’ naoaingkante Dehata, ’Puhakoa’ kutuho la mendahi ballo pano di ingkänna tau ang tadia to Yahudi anna malakoa’ umpepainsangnging kasalama’ang lambi’ pano di sikunna lino.’ " ⁴⁸ Ya’ tahpana nahingngi yato tula’ ingkänna tau ang tadia to Yahudi, sika mahasang inahanna anna umpakäyyängngi Bahtakara Dehata. Ya’ napetahpa’ asammi pole’ ingkänna tau ang puha natuho Puang Alataala la untahimbo katuhoang lambi’ sapano-panona. ⁴⁹ Lambi’ tisembu’ Bahtakara Dehata pano di umba-umba naongei yaling yato di lembäng. ⁵⁰ Ampo’ to Yahudi umpakeaha’ ingkänna to dipakeangka’ yaling yato di bohto mahoa’ sibaha bahine ang mahea’ dai’ di Dehata. Napakeaha’ anna malai undahha Paulus sibaha Barnabas anna nasuoi le’ba’ umpellei yato lembäng. ⁵¹ Ya’ unsapuing dolu ähäng tampo di bihti’na Paulus sibaha Barnabas, aka’ la mendahi tanda pano yato di tau ang dai mantahimbo pepakuhunna, anna yato tau datoe’ natahimbo Puang Alataala. Mane le’ba’i pano di Ikonium. ⁵² Ingkänna to mampetahpa’ di hao di Antiokhia napunnoi kakahsiang anna Inaha Masero.

¹ Noa tunne’ di hao di Ikonium Paulus sibaha Barnabas le’ba’ tama di pa’sambayanganna to Yahudi anna mampakuhui didiona Puang Yesus, lambi’ mai’di to Yahudi anna ang tadia to Yahudi mampetahpa’. ² Ampo’ to Yahudi ang dai naaku untahimbo tula’na yato to deruai umpakeaha’ tau senga’ ang tadia to Yahudi anna malai sika ungkahi’di’ to mampetahpa’. ³ Dianto anna masae-saeke’ Paulus sibaha Barnabas tohho di hao anna untula’ loloi Bahtakara Dehata napunnoi kabahaniang aka’ unghannuang Puang Yesus. Ya’ napatandaammi Dehata dianto kaheba ang sika napalambi’ didiona mana’ pa’kalemunna inang tahpa’, aka’ nabea kakuasaang anna malai umpapia ma’kahupa-hupa tanda anna mai’di ang mepusa’-pusa’. ⁴ Ampo’ ihsinna yato bohto mahoa’ siteläng-teläng lambi’ ahang ang untuhu’i to Yahudi anna aha untuhu’i yato derua rasul. ⁵ Ya’ sipahtuyu-tuyung sangngaka-sangngaka to Yahudi anna ang tadia to Yahudi sibaha pongkahana anna malai undahha yato rasul derua anna nasaleba’i batu. ⁶ Ampo’ tahpa nainsang yato to deruai lambi’ le’ba’ ungngalai kalaena pano di Bohto Listra anna Bohto Derbe anna ongeang senga’ yaling di Likaonia. ⁷ Ya’ dia bunto inde naongei umpepainsangnging Bahtakara Dehata. ⁸ Di hao di Listra aha mesa muane ang dai mio mellao mengkalao sohong. Inde tau supung si mohko’ lolo. ⁹ Ampo’ umpehingngii toe’ tula’na Paulus. Ya’ naitang Paulus yato tau anna tahpa nainsang naoatee, indo tau aha kapampetahpa’anna lambi’ la mala dipabono’. ¹⁰ Dianto anna ma’karang Paulus napekäyyängngi naoatee, "Ke’de’o!" Ya’ tahpa ke’de’ siarang katibe-tibe anna kalao-lao lelengngi. ¹¹ Tahpana naita tau mai’di yato ang puha nababe Paulus, sika kohang ma’basa Likaonia naoatee, "Tuhung si’dang pole’ dehata menghupatau tama di lino." ¹² Lambi’ Barnabas disangai dehata Zeus anna Paulus disangaine’ dehata Hermes aka’ dia ang si ma’tula’. ¹³ Pihsananna suleng di hao di baba bohto mahoa’ sändona dehata Zeus di hao mai di pa’sambayanganna ang aha di aneang bohto, umbaha sangngaka-sangngaka saping laki nabelo-beloi la natunu, sibaha tau mai’di aka’ pemala menomba pano yato di rasul. ¹⁴ Ampo’ tahpana nahingngi Paulus sibaha Barnabas pahtuyunna yato tau mai’di, ya’ unseu’-seu’mi kaya’na tandana dai mahasa ke dipasinnoai dehata anna lumumpa’i tama di alla’-alla’na yato tau lella’ mekoha naoatee, ¹⁵ "Tehterere! Akarea’ dio umbabe? Hupatau biasa touang kami’; sinnoa siamingkea’! Ampo’ suleang inde la umpepainsangnging Kaheba Mapia tama di alla’-alla’mua’ anna malakoa’ dai umbabe lolo kaha-kaha takekuna. Ampo’ la mengkolingkoa’ dai’ di Dehata ang tuho. Dianto ang umpadahi langi’ sibaha lino anna le’bo’ sibaha ingkänna ihsinna. ¹⁶ Aka’ dolu inang napabeba’ke’ Puang Alataala hupatau pantang untuhu’i inahanna. ¹⁷ Ampo’ moinnakato noa, dasiang nakalimpängngi umpepaitaing umba noa kamatandeanna. Aka’ tontong umbabe ma’kahupa-hupa kamapiaang sinnoanna: umpatuhung lolo kene’ yaho mai di langi’, umpakeboa manahpa pinamulammua’ ke lambi’mi tempona, nabea lolokoa’ andeang anna kamasannangang inaha." ¹⁸ Ampo’ moinnakato noa yato tula’na to deruai, sai’di’ tala dai nabela ullaba’i yato tau mai’di la untunu penombaang di olona. ¹⁹ Pihsananna di hao yato di Bohto Listra suleing sangngaka-sangngaka to Yahudi di hao mai di Bohto Antiokhia di Pisidia anna di hao mai di Bohto Ikonium unse’de’ yato tau mai’di, lambi’ sika natindo’. Lambi’ sika unsisaleba’-leba’i batu ta Paulus, mane nahui’i tama di aneang bohto aka’ nasanga mateng. ²⁰ Ya’ suleng sika nalumba to mampetahpa’. Lella’ nakapupu’, ya’ tahpa kalehang sumule Paulus anna le’ba’i tama di bohto mahoa’. Marondonna le’ba’mi pano di Derbe sibaha Barnabas. ²¹ Tahpana di hao di Derbe umpepainsang buming Kaheba Mapia Paulus sibaha Barnabas lambi’ mai’di tau mampetahpa’. Puhai, sumuleng pano di Listra mane panoi di Ikonium anna Antiokhia di Pisidia. ²² Yaling yato di tallu bohto mahoa’ sika umpamatoho bung inahanna ingkänna ang untindo’ Puang Yesus anna napepahenta loloing naoatee, "La tontong lolokoa’ mampetahpa’ dai’ di Puang Yesus. Aka’ inang ahanaetee’ la mai’di kamasuhsaang taolai ke pemalaingkea’ tama di Kapahentaanna Puang Alataala." ²³ Anna pano di si mesa-mesa jumaa’ Paulus sibaha Barnabas umpillei tau ang la mendahi pebulle ada’. Puhai sika ma’puasa anna ma’sambayang inde Paulus anna Barnabas, ya’ sika nabehong yato ang puha napillei dai’ di Puang Alataala ang sika napetahpa’. ²⁴ Mane umpatahhi’ boi pellaoanna ungngolai Pisidia lambi’ pano di Pamfilia. ²⁵ Puhai umpepainsangnging Bahtakara Dehata di hao di Perga, ya’ le’ba’mi naung di Atalia. ²⁶ Di haonto yato naonge Paulus anna Barnabas mengkalao, mokahpala’ uhai sumule sau di Antiokhia. Dianto yato bohto mahoa’ ang sika naongei uhuna, naonge anna dibehoi dai’ di mana’ pa’kalemunna Puang Alataala anna malai umbabe kähängang ang dinoa napepuhaing. ²⁷ Lambi’ sau di Antiokhia untambaing ingkänna to mampetahpa’, mane sika natula’ asangnging ingkänna yato kaha-kaha ang puha napadahi Puang Alataala ang sika nababe. Natula’ toi umba noa nabuhkeiing lalang Puang Alataala lambi’ yato ang tadia to Yahudi mala mampetahpa’ dai’ di Puang Yesus. ²⁸ Masaeke’ tohho inde ta Paulus anna ta Barnabas sibaha ingkänna to mampetahpa’ di hao.

¹ Ya’ suleng di hao di Antiokhia sangngaka-sangngaka to Yahudi yaho mai di Yudea ang sika mampetahpa’mi dai’ di Puang Yesus. Mampakuhung pano di tau ang tadia to Yahudi ang umpetahpa’ toe’ Puang Yesus naoatee, "Ke dakoa’ ditille situhu’ kabiasaang Atohanna Musa, inang dasiamokoa’ la mala dipasalama’." ² Ampo’ yato pepakuhunna dasi’da-si’dai natahimbo Paulus sibaha Barnabas. Lambi’ ingkänna to mampetahpa’ untuho Paulus sibaha Barnabas anna sangngaka-sangngaka tau di hao yato di jumaa’ la le’ba’ umpellambi’i rasulna Puang Yesus sibaha ingkänna pebulle ada’ yaho di Yerusalem, anna malai ma’limbo untula’ yato kaha-kaha. ³ Ya’ naposolang jumaa’ ang aha di hao di Antiokhia lambi’ tama di aneanna bohto. Mane le’ba’i sika naola pano di Fenisia anna Samaria. Lambi’na pano sika natula’ing naoatee, "Mai’ding ang tadia to Yahudi untindo’ Puang Yesus." Ya’ sika tialang inahanna to mampetahpa’ ang manghingngi. ⁴ Tahpana lambi’ dai’ di Yerusalem natahimbo manahpang to mampetahpa’ sibaha ingkänna rasul anna pebulle ada’. Ya’ natula’iming yato aka ang puha nababe Puang Alataala yaling di pengkähängannaii. ⁵ Ya’ suleng sangngaka-sangngaka to Farisi ang mampetahpa’mi naoatee, "Ingkänna ang tadia to Yahudi pahallu la ditille toe’ anna disuoi untuhu’i pepakuhunna Musa anna malai salama’." ⁶ Ya’ ma’himpummi ingkänna rasul sibaha pebulle ada’ yaho di Yerusalem unsitula’-tula’i yato kaha-kaha. ⁷ Tahpana masae sitimba’-timba’, ya’ ke’de’mi Petrus naoatee, "Oa’ solasohong, puhangnga’ ungnginsang ungngoatee, dolunnake’ anna napilleimä’ Puang Alataala yaling mai di alla’-alla’mua’, aka’ mengkalao di tula’ku tau ang tadia to Yahudi la unghingngi Kaheba Mapia anna la mampetahpa’. ⁸ Aka’ Puang Alataala ang ullosa inahanna hupatau umbea Inaha Masero pano yato di tau, tandana natahimbo toe’ sinnoa kita’a’. ⁹ Anna daingkea’ aha napasisenga’ang moi poro la mesa, kita’a’ to Yahudi anna yato ang tadia to Yahudi, aka’ sika napamasero yato inahannaii aka’ mampetahpa’. ¹⁰ Dahi monna ke noai, akana unsändä’irakoa’ dio Puang Alataala la umpahsa petauanna la untuhu’i ingkänna Atohanna Musa, anna dasiangnga’ tabela tatuhu’i yato atohang mengkalao di neneta lambi’ pano di kita’? ¹¹ Ampo’ inderea’ne’ tapetahpa’i: Supung aka’ mana’ pa’kalemunna Puang Yesus lambi’ malaingkea’ salama’, noa tunne’ pano yato di tau ang tadia to Yahudi." ¹² Sika mahtang asammi pole’ anna umpehingngii Paulus sibaha Barnabas untula’ yato ma’kahupa-hupa tanda anna ang mepusa’-pusa’ ang napadahi Puang Alataala yaling di alla’-alla’na tau ang tadia to Yahudi naonge sika mengkähängngi. ¹³ Puhai ma’tula’ Paulus sibaha Barnabas, ma’kara tunne’ Yakobus naoatee, "O ingkämmua’ solasohongku, pehingngiia’ tula’ku: ¹⁴ Mane sapuhanna liu napakaleso Simon Petrus umba noa pampahandu’anna umpepaitaing pa’kalemunna Puang Alataala pano di tau ang tadia to Yahudi. Aka’ pahtuyunna, yaling yato mai di alla’-alla’na la napillei la mendahi petauanna. ¹⁵ Kaha-kaha yatoo situhu’ tula’na Puang Alataala ang puha nauki’ ingkänna nabi naoatee, ¹⁶ ’Dako’itoo la sumuleä’, anna katomarayaanna Daud sihapang dasang ang puha ditalei la kupake’de’ sumule, lambi’ ingkänna ang loe la ke’de’ sumule, anna la kupamatoto’. ¹⁷ La kupanoa anna malai ingkänna hupatau ang ahake’ pemala untuhu’i Dehata, anna ingkänna ang tadia to Yahudi ang puha kutambai la mendahi petauangku.’ Noantoo tula’na Dehata ang umpadahi ingkänna yato kaha-kaha ¹⁸ anna puha napepainsangnging mengkalao dolu. ¹⁹ Dahi situhu’ pihki’ku, daingkea’ mala umpaaha kamapahhi’ang pano di tau ang tadia to Yahudi, yato ang untindo’mi Puang Yesus. ²⁰ Ampo’ la tapapebaha suha’ ang la naoatee, ’Daa ungngandea’ andeang ang puha dibeho pano di dehata senga’, daa unsamangkamahoinna, daa ungngande balena olo’-olo’ mate ditehke anna daa ungngande haha.’ ²¹ Aka’ mengkalao dolu dipepainsangnging Atohanna Musa pano di ingkänna bohto anna lambi’ dinoa ke allo katohhoang bumi yato atohanna dibata lolo tama di ingkänna pa’sambayangang." ²² Ya’ ungngalang kabohtuang ingkänna rasulna Puang Yesus sibaha pebulle ada’ anna ihsinna jumaa’ yaho, dianto la umpillei tau yaling mai di alla’-alla’naii ang la naposola Paulus anna Barnabas sumule pano di Antiokhia. Ya’ sika umpilleing Yudas ang si disanga toe’ ta Barsabas sibaha Silas, sahing dipakeangka’ yaling di alla’-alla’na to mampetahpa’. ²³ Ya’ dibeang yato suha’ nabaha. Ihsinna yato suha’ naoatee, "Salama’ki’ ingkännaang solasohommu, noa rasul, noa pebulle ada’, mating di ingkämmua’ solasohongki’ ang tadia to Yahudi ang diting di Antiokhia, Siria, anna Kilikia. ²⁴ Kihingngi aha tau ang yaling mai di alla’-alla’ki’ to mampetahpa’ dinne di Yerusalem moinnakato dai aha kisuo, lambi’ tula’na didiona kapotilleang napapusa’koa’. ²⁵ Dahi dianto anna kibohtung umpillei derua tau umposola Barnabas anna Paulus ang kipakamaya, ²⁶ ang dai aha mahea’na umpebeaing kalaena dipatei ahsala’ malai umpepainsangnging sanganna Dehatanta Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’. ²⁷ Dahi kisuo Yudas sibaha Silas mating anna malai natula’ manahpaingkoa’ situhu’ ihsinna inde suha’. ²⁸ Aka’ puhaang naposolai Inaha Masero lambi’ ungngalaang kabohtuang anna malai dakoa’ la dipapahsai bahaang ang tala umbelaa’ umbaha. Ampo’ supung indee la pahallu untuhu’ia’: ²⁹ Daa ungngande andeang ang puha dibeho pano di dehata senga’; daa ungngande haha anna balena olo’-olo’ mate ditehke, anna daa unsamangkamahoinna. Ke umpakahaoi kalaemu di hao mai di kaha-kaha yatoo, ya’ mapiantoo. Ya’ samantoo indee supu. Salama’ki’ mating." ³⁰ Puhai yatoo, ya’ sipasa’bing mane mengkalaoi yato ang nasuo lupano di Antiokhia. Tahpana lambi’ pano untambaing ingkänna to mampetahpa’ ma’himpung anna nabeai yato suha’. ³¹ Tahpana sika nabata, mahasa asammi inahanna aka’ napakahanga yato ihsinna suha’. ³² Inde Yudas sibaha Silas nabi toe’. Masae ma’tula’ umpahenta ingkänna to mampetahpa’ anna malai umpamatoto’ kapampetahpa’anna. ³³ Tahpana masae-sae di hao inde to deruai, napabeing ingkänna to mampetahpa’ ang di hao di Antiokhia le’ba’ sitonda kamasannangang inaha sumule dai’ di Yerusalem. ³⁴ [Ampo’ nabohtune’ Silas naoatee, "La dinnemä’ kodi’."] ³⁵ Masae-sae tuke’ne’ tohho Paulus anna Barnabas di hao, ya’ mai’ding solana to mampetahpa’ naposola mampakuhu anna umpepainsangnging Bahtakaranna Dehata. ³⁶ Tahpana masae-sae di hao, naoante Paulus pano di Barnabas, "Umbai mapia ke le’ba’ingke sumule ullelengngi bohtona ingkänna solasohonta ang puha taongei umpepainsangnging Bahtakara Dehata anna malai tainsang umbane’ noa." ³⁷ Naaku toe’ Barnabas ampo’ pemala umposola Yohanes ang si disanga toe’ ta Markus. ³⁸ Ya’ donentoo naonge sisala aka’ naoate Paulus, "Dai la diposola aka’ puha mepellei di hao di Pamfilia dolu anna dang naaku medului mengkähäng donetoo." ³⁹ Ya’ sikallang Paulus anna Barnabas lambi’ sisähä’. Le’ba’mine’ Barnabas umposola ta Markus mokahpala’ uhai lusau di Siprus. ⁴⁰ Ampo’ Paulus umpillei Silas la naposola. Puhai yatoo, yato ingkänna to mampetahpa’ di hao di Antiokhia umbehong Paulus anna Silas dai’ di mana’ pa’kalemunna Puang Alataala, mane sika mengkalaoi inde to deruai. ⁴¹ Le’ba’ing ullelengngi bohto yaling di Siria anna Kilikia umpamatoto’ ingkänna jumaa’.

¹ Donetoo le’ba’ toe’ Paulus dai’ di Bohto Derbe anna Listra. Silambi’mi di hao mesa to mampetahpa’ ang disanga Timotius. Indona dianto to Yahudi ang mampetahpa’ toe’ anna ambena nei’ tadia to Yahudi. ² Inde Timotius nainsang asang ingkänna to mampetahpa’ di hao di Bohto Listra anna Ikonium naoatee, ’Tau mapia.’ ³ Pemala ta Paulus ke umposola lelengngi ta Timotius umpatahhi’ pengkähänganna. Dahi natille anna malai natahimbo to Yahudi aka’ nainsang naoatee, ambena tadia to Yahudi. ⁴ Yaling di pellaoanna Paulus sibaha Silas naonge ungngolaii yato sangngaka-sangngaka bohto si umpalambi’ yato kasibohtuanna rasul anna pebulle ada’ yaho di Yerusalem, anna malai ingkänna to mampetahpa’ la natuhu’i. ⁵ Ya’ noantoo ingkänna jumaa’ dipamatoto’ kapampetahpa’anna anna tuhtuang masae tuhtuang kehängngäng to mampetahpa’. ⁶ Inde Paulus anna Silas sika mangngola pano di Frigia anna Poropensi Galatia aka’ dai napabei Inaha Masero la umpepainsangnging Kaheba Mapia di hao di Poropensi Asia. ⁷ Tahpana ullambi’ alla’na Misia, ya’ nasändä’mi boheng la lutama di Bitinia, ampo’ dai napabei Inaha Maserona Puang Yesus. ⁸ Ullehanna Misia, ya’ lambi’mi naung di Troas. ⁹ Tahpana bengi, ahang pangngitanna Paulus. Ang naita dianto aha mesa to Makedonia moke’de’-ke’de’ anna malaui naoatee, "Lumbakang kami’ mai anna unduluiang." ¹⁰ Ya’ puhanna yatoo mangkahahpi siamang la mengkalao sau di Makedonia, aka’ kiinsang nasuo si’damang Puang Alataala la umpepainsangnging Kaheba Mapia di lau’. ¹¹ Mengkalaoang di hao di Troas tahhi’ang mokahpala’ uhai sau di Samotrake, ya’ marondonnai lambi’mang yato di Bohto Neapolis. ¹² Ya’ mengkalaomang di hao le’ba’ pano di Filipi, mesa bohto mahoa’ di Poropensi Makedonia ang napahenta to ma’pahenta Roma. Ya’ dianto kiongei tohho sangngaka-sangngaka benginna. ¹³ Tahpana lambi’ allo katohhoang, umpelleimang bohto mahoa’ anna maoang naung di behing salu uhai umpeäng ongeang ang si naonge ma’sambayang to Yahudi. Ya’ kilambi’mi bahine ma’himpung; mohko’mang anna kipa’tula’ii. ¹⁴ Donetoo ma’pehingngi toe’ mesa bahine ang disanga Lidia, to pa’balu’ kaing malahtu ang sule di hao mai di Bohto Tiatira. Inde bahine mesa toe’ ang si menomba lolo dai’ di Puang Alataala ampo’ tadia to Yahudi. Nabuhkeiing inahanna Dehata lambi’ umpehingngii manahpa yato ingkänna tula’na Paulus. ¹⁵ Lambi’ ditero’mi Lidia sibaha sanghapunna. Ya’ puha ditero’, nabahaimang naoatee, "Ponna umpetahpa’ si’daa’ kapampetahpa’angku dai’ di Puang Yesus, ya’ tapanoa’ di dasang anna di haoingkea’ tohho." Lambi’ napeäng lalang anna malai kipengngioi. ¹⁶ Pihsang tempo naummang yato di ongeang ang si naongei to Yahudi ma’sambayang, ya’ silambi’mang mesa sabua’ bahine ang napentamai setang lambi’ ma’ihsang-ihsang, lambi’ ingkänna pongkahana sangka’ mai’di asang pallolonganna. ¹⁷ Ya’ natindo’ lolomang sibahaang Paulus lella’ siang kakoha-koha naoatee, "Inde mai tau sabua’na asang Puang Alataala, To Handang Malängkä’. Dianto ang mampainsangngikoa’ lalang kasalama’ang." ¹⁸ Tahpana sangngaka allona napa’panoa-noa lolo, ya’ maliping talinganna Paulus nahingngi, lambi’ napengkolingngi anna ma’karai pano yato di setang naoatee, "Yaling di sanganna Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’, kupahentao: palaio yaling mai di kalaena ne bahine!" Ya’ tahpa malai siarang yato setang. ¹⁹ Tahpana naita ingkänna pongkahana inde bahine, sika keaha’mi aka’ naoatee, "La pa’dang pole’ pallolongangki’." Tahpa unsahkang Paulus sibaha Silas anna sika nahui’i pano di pasa’ aka’ la nabaha pano di to ma’kuasa. ²⁰ Ya’ tahpana di hao di olona to panghohto’ bohto mahoa’ sika naoantee, "Inde to deruai sule done inde di bohto umpasisähä’ to pa’bohto aka’ to Yahudi ²¹ anna umpopampakuhu ada’ kabiasaang, aka’ nasanga dai sihatang atohanna to ma’pahenta Roma. Dahi dai la mala tatahimbo, londonang la tatuhu’i." ²² Sule tunne’ tau mai’di ullebo Paulus anna Silas anna nasitungo-tungoii. Pihsananna inde to panghohto’ unsuong yato tau mai’di unseu’ porehana inde to deruai yaling mai di kalaena mane nasuoi napohetong. ²³ Puhai yatoo, ya’ napesuoing dibaha tama di tahungkung. Umpahentang to pandaka tahungkung naoatee, "Dakai manahpaia’!" ²⁴ Dahi situhu’ yato pahenta, ya’ sika napatamang to pandaka tahungkung di tängngä-tängngä anna napungoi bihti’na pano di ahhi. ²⁵ Umbai tängngä bengi ma’sambayammi Paulus sibaha Silas anna menanii umpudi Puang Alataala. Ya’ sika napehingngii tunne’ ingkänna solana ang aha yaling di tahungkung. ²⁶ Pihsananna tahpa ahang lino’ käyyäng lambi’ ingkänna batunna yato tahungkung pahoro anna tahpa tibuhke asang ingkänna baba anna tibuhke toi pepungona ingkänna to di tahungkung. ²⁷ Tahpana kaleha yato to pandaka anna ungngitang baba titungka’ asammi, ya’ tahpa unsintä’mi pa’danna la umpatei kalaena aka’ nasanga le’ba’ asammi yato ihsinna tahungkung. ²⁸ Ampo’ metamba Paulus naoatee, "Daungkarakei kalaemu aka’ dinne asangkantee’!" ²⁹ Ya’ umpalau siarang ballo inde to pandaka anna lumumpa’i tama lella’ sikalalla’ aka’ mahea’ anna malimuntu’i di hao di olona Paulus anna Silas. ³⁰ Mane umposolai Paulus sibaha Silas mensohong anna mekutanai pano naoatee, "Oa’ tuang, aka la pahallu kubabe anna malaä’ salama’?" ³¹ Ya’ natimba’mi naoatee, "Petahpa’o Puang Yesus anna malao salama’, noa dio, noa toi sanghapummu." ³² Ya’ sika natula’ming Bahtakara Dehata sibaha ingkänna ang yaling di dasanna. ³³ Tehte’ doneto siang di bengi anna umbahai Paulus sibaha Silas do nabaseiing bila’na anna umbehoi kalaena sibaha sanghapunna ditero’. ³⁴ Puhai, nabahaing pano di dasanna anna natahiaii. Mahasa liu inahanna aka’ mampetahpa’mi sanghapui dai’ di Puang Yesus. ³⁵ Tahpana mabaya ingkänna yato to panghohto’ unsuo polisi naoatee, "Pellambi’i to pandaka tahungkung anna ungngoaintee, ’Lahpa’i ne to deruai.’ " ³⁶ Le’ba’ tunne’ yato to pandaka tahungkung umpellambi’i Paulus sibaha Silas anna naoaintee, "Nalambi’ä’ pahentana to panghohto’ la kulahpa’mokoa’. Dahi laomokoa’. Paela’dang." ³⁷ Ampo’ ma’kara Paulus pano di pandaka tahungkung sibaha polisi naoatee, "Dihekeng touang kami’ to Roma, dake’ aha dihohto’ pembabeki’ anna tahpa dipohetommang di hao di olona tau mai’di mane dipatamaang di tahungkung. Ya’ pihsananna dinoa dai pole’ kiaku la ullahpa’ tomande’ang. Supung ke diai sika sule yato to panghohto’ dinne done ang la mambahanangngang sohong." ³⁸ Ya’ le’ba’mi yato polisi umpalambi’ karanna Paulus pano di ingkänna to panghohto’. Tahpana sika nainsang naoatee yato to deruai to Roma toe’, ya’ sika mahea’ liung aka’ untehkai atohanna to Roma. ³⁹ Ya’ sika sule siarang umpellambi’i Paulus sibaha Silas anna sika ungngakuii kasalaanna di olona. Mane sika naposolai mensohong anna naoaintee, "Ke la malai anna umpelleiia’ inde bohto." ⁴⁰ Ya’ le’ba’ing umpellei yato tahungkung anna tahhi’i pano di dasanna ta Lidia. Lambi’ pano silambi’mi ingkänna to mampetahpa’, ya’ napakahangang mane napelleii.

¹ Ya’ umpatahhi’mi pellaoanna Paulus sibaha Silas mangngola Amfipolis anna Apolonia le’ba’ pano di Bohto Mahoa’ Tesalonika. Di hao aha pa’sambayanganna to Yahudi. ² Sinnoa biasa, le’ba’mi Paulus tama di pa’sambayangang. Pentallung allo katohhoang sihuntung-huntung naongei Paulus umpakaleso anna unsitula’-tula’i Bahtakara Dehata sibaha tau mai’di. ³ Napakaleso si’da-si’da situhu’ ihsinna Suha’ Masero pano di tau mai’di naoatee, "Yato To Dilanti’ la Mepasalama’ dai mala tala unsa’ding kamadahhaang lambi’ dipatei anna dipatuhoi di hoi’ mai di alla’na to mate. Puang Yesus ang kupainsangngikoa’, diantoo To Dilanti’ la Mepasalama’." ⁴ Ya’ ahang sangngaka-sangngaka to Yahudi ang di hao donetoo mampetahpa’ lambi’ umpempakoi Paulus sibaha Silas. Anna mai’di tuke’ne’ tau senga’ ang mampetahpa’, noa tau ang tadia to Yahudi ang mahea’ dai’ di Puang Alataala, noa toi bahine ang dipakeangka’. ⁵ Ampo’ mai’di to Yahudi ma’kasuehe lambi’ unghimpung ingkänna to pa’maho-maho yaling di pasa’ anna napopa’mesai umpaaha kasiba’diang yaling di bohto mahoa’. Ya’ ullebong dasanna Yason umpeäng Paulus sibaha Silas aka’ la nabaha pano di olona tau mai’di la dihohto’. ⁶ Ampo’ tahpana dai nalambi’, ya’ Yason-mi sibaha sangngaka to mampetahpa’ nahui’ pano di to keangka’na yato bohto lella’ sika tamba naoatee, "Yato tau si umpaaha kakarakeang tama di lino, ya’ dinoa sule tunne’ dinne. ⁷ Anna inde Yason untahimbo yato ang sule lambi’ nadasangngi. Ingkänna babena dai sihatang atohanna Katomarayaang Roma aka’ naoatee, ’Aha are’ tomaraya senga’ ang disanga Yesus.’ " ⁸ Tahpana nahingngi tau mai’di anna ingkänna to keangka’na bohto mahoa’, ya’ sika keaha’mi. ⁹ Ya’ umpalaung doi’ pano di ta Yason anna pano di solana anna napalau toinne’ anna ma’dandii dai la umpaaha bou kakarakeang. Ya’ puharang nabaya’ mane dilahpa’i. ¹⁰ Benginna yatoo ingkänna to mampetahpa’ di hao di Tesalonika sika unsuo siang Paulus sibaha Silas naoaintee, "Lupanokoa’ di Berea." Lambi’na pano mentamang di pa’sambayanganna to Yahudi. ¹¹ Ingkänna to Berea mapia inaha nei’ andana to Tesalonika, aka’ untahimbone’ Bahtakara Dehata sibaha kamasannangang inaha lambi’ allo-allo umpahehsa lolo Bahtakara Dehata, aka’ naoatee, "Bahtu’ tahpa’ si’darakae’ inde pepakuhunna Paulus?" ¹² Lambi’ mai’di tau umpetahpa’ Puang Yesus: noa to Yahudi, noa toi ang tadia to Yahudi, moi bahine ang dipakeangka’, moi muane. ¹³ Ampo’ tahpana nainsang sangngaka-sangngaka to Yahudi di hao di Tesalonika naoatee umpepainsang buming Bahtakara Dehata Paulus di hao di Berea, sika le’ba’ing pano anna umpentama alla’i tau mai’di lambi’ sika keaha’ pano di Paulus anna Silas. ¹⁴ Sika napenandai siang ingkänna inde to mampetahpa’ di hao di Berea unsuo Paulus pano di behing le’bo’; supung Silas sibaha Timotius ang tohhoke’ nei’. ¹⁵ Ingkänna ang umposola Paulus naposola lambi’ pano di Bohto Mahoa’ Atena. Tahpana la sumule, sika napasammi Paulus naoaintee, "Painsangngii Silas sibaha Timotius anna baha’ sulei napellambi’iä’." ¹⁶ Lella’ Paulus ungngempei Silas sibaha Timotius di hao di Bohto Mahoa’ Atena, ya’ mapi’di’ liung inahanna ungngita to di hao si umpenombai tau-tau. ¹⁷ Lambi’ umpa’tula’i to Yahudi anna tau senga’ ang mahea’ dai’ di Puang Alataala yaling yato di pa’sambayangang. Noa tunne’ allo-allo si sipa’tula’ sibaha ingkänna ang si nasilambi’ing di hao di pasa’. ¹⁸ Ya’ sule tunne’ samai tuangkuhu yaling di pepakuhunna Epikuros anna Stoa anna sika sibehtai Paulus. Aha ang mangngoatee, "Aka ang natula’ inde to si mai’di tula’ kale?" Aha sangngaka ang mangngoatee, "Umbai ang umpepainsangnging pepakuhunna dehatanna ang dai diinsang dinne." Aka’ ta Paulus umpepainsangnging Kaheba Mapia didiona Puang Yesus sibaha katuhoanna sumule di hoi’ mai di alla’na to mate. ¹⁹ Lambi’ sika umposolang Paulus pano di pa’limboanna to panghohto’ ang disanga Areopagus anna naoaintee, "Pemalaang la umpainsangngi yato pepakuhu bakahu ang si umpepainsangnging. ²⁰ Aka’ yatoo pepakuhu ang umbaha, senga’-senga’ kihingngi. Dahi pemalaang kiinsang aka kalemba’anna." ²¹ (Ingkänna to di hao di Bohto Mahoa’ Atena, noa ang inang to di hao, noa tunne’ ang to sule, si nakärä’i untibe tempona umpehingngii anna untula’ didiona kaha-kaha bakahu.) ²² Ya’ ke’de’mi Paulus yaling di alla’-alla’na to pa’himpung di hao di Areopagus anna ma’karai naoatee, "Oa’ ingkämmu to Atena, kuita ingkänna pembabemu dakoa’ aha tala meada’ pano di ingkänna dehatammu. ²³ Aka’ tahpaku ma’lao-lao yaling di bohtomua’, ya’ kuitang ingkänna ongeang penombaammua’. Anna kulambi’ toi mesa ongeang penombaang diuki’ di hao naoatee, ’Penombaang dai’ di dehata ang tadiinsang.’ Yato Dehata ang umpenombaia’ ampo’ daia’ ungnginsang, dianto inde ang kupainsangngikoa’ mating. ²⁴ Puang Alataala ang puha umpadahi lino anna ingkänna ihsinna, dianto Dehatanna langi’ anna lino. Dai tohho yaling di dasang ang napapia hupatau, ²⁵ anna datoi pahallu nadului hupatau, sinnoanna si aha kakuhanganna. Aka’ Diaete’ ang umbea katuhoang anna ingkänna aka-aka pano di hupatau. ²⁶ Aka’ supung mesa tau napake naonge umpadahii ingkänna hupatau anna malai la umpunnoi inde lino. Dia toi ang puha ungngäto’ lohpo’ tempona ingkänna hupatau anna ungngalla’i ingkänna ongeannaii. ²⁷ Napanoa Puang Alataala anna malai le’ba’ leleng hupatau umpeäng Puang Alataala umbato ke malai nalambi’. Aka’ setonganna dasiamingkea’ sikahaoang Puang Alataala. ²⁸ Aka’ yaling di kakuasaanna lambi’ malaingkea’ tuho anna malaingkea’ mengkähäng. Darakate’ si natula’ siamingkoa’ to manähämmua’ naoatee, ’Kita’ toia’ peänä’anna Dehata.’ ²⁹ Dahi ke peänä’annaingkea’ Puang Alataala, daete’ la mala tapasinnoaa’ tau-tau bulahang, tau-tau pera’ anna tau-tau batu, aka’ ingkänna yatoo sangka’ dipapia situhu’ kamanähänganna hupatau. ³⁰ Aka’ dolu Puang Alataala dai umpasuhungngi babena hupatau aka’ bala’ sika tanainsanna yato pembabenaii, ampo’ dinoa napainsangngimingkea’ pole’ Puang Alataala naoatee, ’Ingkänna tau yaling di lino pahallu mengkatoba’.’ ³¹ Ma’kara noa aka’ puhang napama’tantu lohpo’ allo ang la naonge unghohto’ maroho pembabena to lino. Pengkähängang yatoo la nabea pano di tau ang puha napillei. Anna napepaitaing umpake tanda ang maleso naita hupatau, napatuho di hoi’ mai di alla’na to mate." ³² Tahpana sika unghingngi tula’ didiona katuhoanna sumule to mate, ahang sangngaka-sangngaka tau ang mampetaha-tahai, ampo’ aha toe’ ang mangngoatee, "Allo sala buke’ kipehingngii tula’mu." ³³ Ya’ le’ba’mi Paulus umpellei yato pa’limboang. ³⁴ Ampo’ aha toe’ sangngaka-sangngaka muane mentindo’ pano di Paulus anna umpetahpa’i Puang Yesus, sinnoanna Dionisius, mesa toe’ to panghohto’na Areopagus. Anna aha tuke’ne’ mesa bahine disanga Damaris anna sangngaka-sangngakake’ tau senga’.

¹ Puhai yatoo umpelleing Bohto Mahoa’ Atena Paulus le’ba’ pano di Bohto Mahoa’ Korintus. ² Tahpana di hao sitammung mesa to Yahudi disanga Akwila to Pontus. Mane sule di lau’ mai di Italia sibaha Priskila bahinena, aka’ napahenta Tomaraya Klaudius naoatee, "Ingkänna to Yahudi pahallu umpellei Roma." Ya’ lempämmi Paulus pano di dasanna ³ anna tohhoi di hao sibaha. Si sibaha lolong mengkähäng aka’ sahing manähäng umpapia tenda. ⁴ Lambi’ boito allo katohhoang, tama bung di pa’sambayanganna to Yahudi Paulus ma’tula’ aka’ umpeäng lalang anna malai ingkänna to Yahudi sibaha ang tadia to Yahudi mampetahpa’. ⁵ Ya’ tahpana sule Silas sibaha Timotius di hao mai di Makedonia napamesang pole’ tempona Paulus umpepainsangnging Bahtakara Dehata anna umpelleii pengkähänganna umbabe tenda. Mampasa’bing pano di to Yahudi naoatee, "Puang Yesus Diantoo To Dilanti’ la Mepasalama’." ⁶ Ampo’ sika umbali-bali Paulus anna napakauho-uhoi, ya’ umpentahpi’ming ähäng tampo ang di kaya’na aka’ la mendahi tanda pano yato di ingkänna tau didiona kasalaanna. Mane naoaitee, "Kalaemu toboua’ dio la undurung kasalaammu. Ke nalambi’koa’ pambala’na Dehata, ya’ tadianto kodi’ insangku. Yahoä’ tanahambu, di hoi’ä’ tanakati’doi. Dinoa, la lupanomä’ di tau ang tadia to Yahudi." ⁷ Ya’ mensohommi anna le’ba’i pano di dasanna Titius Yustus, mesa toe’ ang umpenombai Puang Alataala ampo’ tadia to Yahudi. Yato dasanna sitehe pa’sambayanganna to Yahudi. ⁸ Ampo’ pongkahana yato pa’sambayangang, ang disanga Krispus, sibaha sanghapunna umpetahpa’mi Puang Yesus. Anna mai’dike’ to Korintus ang umpehingngii Paulus umpepainsangnging pepakuhu didiona Puang Yesus, tahpa mampetahpa’ lambi’ umbeho kalaena ditero’. ⁹ Pihsang bengi ahang pangngitanna Paulus: Sule Dehata anna napa’tula’i naoatee, "Daummahea’. Pa’tula’ loloo, daummahtang, ¹⁰ aka’ la kuposolai lolorakotee’ anna dai aha mesa tau la mampahoaio kakarakeang. Aka’ yaling inde di bohto mahoa’ la mai’di petauangku." ¹¹ Ya’ tohhong di hao Paulus sahtaung setangnga umpepainsangnging Bahtakara Dehata. ¹² Ampo’ tahpana diängkä’ Galio mendahi tuambahsa’ di hao di Akhaya, ma’kamesang pole’ sangngaka-sangngaka to Yahudi anna umbalii Paulus lambi’ nasahka anna nabahai pano di olona to panghohto’. ¹³ Ma’karang naoatee, "Inde tau mampakuhu anna malai tau ang menomba dai’ di Puang Alataala dai sihatang pepakuhunna Musa." ¹⁴ Ampo’ tahpana la napahandu’ Paulus ma’tula’, ma’karang Tuambahsa’ Galio ang to Roma pano di ingkänna to Yahudi naoatee, "Oa’ to Yahudi, ponna inde tau untanda’a’ umbabe ang tadia babe, bahtu’ kakarakeandaka, sipäto’ la kutahimbo hahpo’ammua’. ¹⁵ Ampo’ ponna inde unsiteläng-telängngia’, supung aka’ tula’mu toboua’ dio, inang daine’ la kuaku kuhohto’. Hohto’ toboia’ dio." ¹⁶ Lambi’ sika nahambai Galio. ¹⁷ Ya’ le’ba’mi yato tau ullebo Sostenes pongkaha pa’sambayanganna to Yahudi anna nasidangku’-dangku’i di olona yato to panghohto’, ampo’ nanenne’i tomande’ supu inde Tuambahsa’ Galio. ¹⁸ Puhai yatoo, masae-saeke’ tohho Paulus di hao di Korintus mane umpelleii yato ingkänna to mampetahpa’ anna le’ba’i mokahpala’ sibaha Priskila anna Akwila sau di Siria. Lambi’ pano di Kengkrea mokontimmi situhu’ ada’na to Yahudi aka’ puha mopinda dai’ di Puang Alataala lambi’ umpakalambe’ beluhä’na. ¹⁹ - ²¹ Lambi’ sau di Efesus mentamang Paulus di pa’sambayanganna to Yahudi anna unsitula’-tula’ii Bahtakara Dehata sibaha to Yahudi. Ya’ sika napalaung anna malai masae-saeke’ tohho di hao. Ampo’ dai naaku, lambi’ naoatee, "Pabeikä’ le’ba’. Sule salarangkä’ ke napabeiä’ Dehata." Ya’ mengkalao siang umpellei to Efesus ampo’ umpatohhone’ Priskila anna Akwila. ²² Lambi’na sau di Kaisarea, ludai’mi di Yerusalem umpensiitai ingkänna to mampetahpa’, mane tahhi’i naung di Antiokhia. ²³ Tahpana masae-sae di hoi’, ya’ mengkalao bung ungngolai Poropensi Galatia anna Frigia do ullelengngi ingkänna to mampetahpa’ anna napamatoto’i kapampetahpa’anna. ²⁴ Tempo donetoo ahang mesa to Yahudi mao pano di Efesus ang disanga Apolos, to sule di lau’ mai di Aleksandria. Mesa toi ang manähäng ma’tula’ anna ang ungnginsang si’da-si’da ihsinna Suha’ Masero. ²⁵ Anna puhang dipakuhu manahpa didiona Puang Yesus. Makahanga liu ma’tula’ anna sihatang si’da-si’da umpepakuhuing didiona Puang Yesus, ampo’ dake’ nainsang didiona pantero’ang Inaha Masero. Supung nainsang didiona pantero’anna Yohanes. ²⁶ Sibaha kabahaniang napahandu’mi mampakuhu tama di pa’sambayanganna to Yahudi. Ampo’ tahpana nahingngi Priskila sibaha Akwila, nabahaing pano di dasanna anna napamaleso manahpaing didiona lalanna Puang Alataala. ²⁷ Tahpana pemala Apolos le’ba’ sau di Akhaya, sika umpapebahang suha’ to Efesus sau di to mampetahpa’ ang aha di lau’, anna malai sika untahimbo manahpa Apolos. Lambi’na sau kekuna si’da-si’dang pano di ingkänna tau ang puha mampetahpa’ aka’ mana’ pa’kalemunna Dehata. ²⁸ Aka’ dai aha mehe inahanna umbahoi to Yahudi di hao di olona tau mai’di naonge umpakalesoi ihsinna Suha’ Masero, naoatee, "Puang Yesus diantoo To Dilanti’ la Mepasalama’."

¹ Naonge di lau’ke’ di Korintus Apolos, ya’ napapuhang Paulus ullelengngi yato Frigia anna Galatia, ya’ lambi’mi sumule naung di Bohto Efesus. Ullambi’mi di hoi’ sangngaka-sangngaka to mampetahpa’. ² Mekutanang Paulus pano diii naoatee, "Ahangkaa’ untahimbo Inaha Masero tahpamu mampetahpa’?" Sika mentimba’mi naoatee, "Dake’, aka’ moi ditula’ datuke’ aha kihingngi ang dioaintee Inaha Masero." ³ Mekutana sala bung Paulus naoatee, "Ponna noa, pantero’ang aka ang puha ditero’ingkoa’?" Sika mentimba’mi naoatee, "Pantero’anna Yohanes." ⁴ Ma’tula’mi Paulus naoatee, "Yato pantero’anna Yohanes supung tanda pengkatoba’ang. Si naoate pano di tau mai’di, ’Pahallukoa’ mampetahpa’ pano yato di tau ang la sule ke puhamä’,’ aka’ dianto Puang Yesus." ⁵ Tahpana sika unghingngi yato tula’, ya’ sika umbeho siarang kalaena ditero’ yaling di sanganna Puang Yesus. ⁶ Lella’ nasahpa Paulus, tahpa napentamai siang Inaha Masero lambi’ sika manähäng asang pole’ umpake ma’kahupa-hupa basa aka’ napainsangngi Inaha Masero, anna tahpa manähäng untula’ pangngelo’na Puang Alataala. ⁷ Tau yatoo umbai sampulo derua dia asanna. ⁸ Tallu bulanna naongei Paulus si mentama yato di pa’sambayanganna to Yahudi anna bahani ma’tula’. Si unsitula’-tula’i pepakuhu didiona Puang Yesus sibaha to Yahudi, aka’ umpeäng lalang anna malai yato tau mampetahpa’ didiona Kapahentaanna Puang Alataala. ⁹ Ampo’ aha toi sangngaka-sangngaka tau tontong makahha’ bää’, dai umpetahpa’ yato kaheba. Supung siumpetaha-tahai Lalanna Puang Yesus yaling di alla’na tau mai’di. Dianto anna umpasähä’mi kalaena Paulus sibaha ingkänna to mampetahpa’ lupano di pahsikolaang Tiranus. Ya’ diang naongei sika unsitula’-tula’i kara Dehata allo-allo. ¹⁰ Dompahiama naonge Paulus napanoa lolo lambi’ ingkänna ihsinna Poropensi Asia umpehingngii pepakuhu didiona Puang Yesus, noa to Yahudi, noa toi ang tadia to Yahudi. ¹¹ Puang Alataala umpake Paulus umpadahi tanda ang mepusa’-pusa’, ¹² lambi’ mai’di tau si ungngala pondona, bahtu’ lensonaraka ang hali nasahpa Paulus anna nabahai pano di to makoronnaii. Ya’ malang yato ang makorong tahpa bono’, anna ang napentamai setang mala malai yaling mai di kalaena. ¹³ Donetoo aha sangngaka-sangngaka to Yahudi ang si ma’ihsang-ihsang kalao-lao toe’ di bohto anna si unghambai toine’ setang yaling mai di kalaena tau. Ya’ sika nasändä’mi napanoa umpake sanganna Puang Yesus. Si naoate pano yato di setang, "Kuhambaio umpake sanganna Yesus situhu’ ang si natula’ Paulus." ¹⁴ Aha toi pitu to siullu’, änä’na mesa kapala imanna to Yahudi ang disanga Skewa, si le’ba’ toe’ napanoa. ¹⁵ Ampo’ pihsang tempo natimba’i yato setang yaling mai di kalaena tau naoaintee, "Yesus sibaha Paulus sahing kuinsang, ampo’ dioa’, mennakoa’ dio indee? Aka dio kakuasaammu?" ¹⁶ Lambi’ yato ang napentamai setang sika unghopängngi anna umbobo’i yato pitu to ma’ullu’, lambi’ sika talo yato to pitui. Ya’ sika lumpa’mi le’ba’ mohobeläng kale anna bila’-bila’ kalaena. ¹⁷ Kaha-kaha yatoo napelele asang ingkänna tau yaling di Efesus, noa to Yahudi noa ang tadia to Yahudi lambi’ sika mahea’ asang. Ya’ donento yatoo tuhtuang dipakäyyäng sanganna Puang Yesus. ¹⁸ Mai’ding pole’ to mampetahpa’ donetoo ungngakui ingkänna kasalaanna di olona tau mai’di ang puha nababe. ¹⁹ Noa toi pano di to pa’ihsang-ihsang unghimpung asang suha’ pa’ihsanganna anna natunui di hao di olona tau mai’di. Ponna ke diihsa’i allinna yato ingkänna suha’, umbai pa’sahtaungang nasaho sangngatu’ limampulo tau. ²⁰ Lambi’ napahandu’mi pole’ donetoo tisembu’ Bahtakara Dehata yaling di bohto yatoo anna tuhtuang mai’di tau tibali’ pihki’na aka’ tandaammi kakuasaanna Puang Alataala. ²¹ Tahpana puha yato kadahiang, mopahtuyung Paulus la le’ba’ dai’ di Yerusalem ungngola Makedonia anna Akhaya, aka’ naoatee, "Puhaito kulelengngi asang ingkänna yato bohto, ya’ la pahallu tukä’ le’ba’ sau di Roma." ²² Ya’ unsuong derua änä’ buana disanga Timotius sibaha Erastus mendolu pano di Makedonia aka’ la tohhoke’ne’ masae-sae di Poropensi Asia. ²³ Umbai donento yatoo tempona naongei aha kasiba’di-ba’diang käyyäng yaling di Efesus didiona Lalanna Puang Yesus. ²⁴ Aka’ tempo yatoo di hao di Efesus aha mesa tau disanga Demetrius mesa to panampa pera’, ang si umpapia ongeang penombaang pera’ ang la dionge umpenombai dehata bahine Artemis. Yaling di pengkähänganna mai’di tau ang napopengkähäng. Ingkänna to panampa pera’ donetoo mai’di asang pallolonganna. ²⁵ Dianto anna untambaing ingkänna solana ang to panampa pera’ toe’, sibaha samai to pengkähänna anna tihimpungngi. Tahpana tihimpung asammi, ya’ ma’tula’mi Demetrius naoatee, "Ingkännakoa’ solasohongku, tasa’dimmia’ para-para umba noa kamasannanganta yaling inde di pengkähängang aka’ mai’di pallolongang. ²⁶ Anna dinoa tasa’ding toi didiona pepakuhu ang napalao Paulus. Noa dinne di Efesus, noa toi pano di sikunna Poropensi Asia umpasähsä’ lalang mai’di tau yato Paulus aka’ naoatee, ’Pampapia teyyena hupatau dai mala dipodehata.’ ²⁷ Dahi ke dako’mi inde pengkähänganta la napetaha-tahai tau, anna dai dia supu, ampo’ dasang ada’na toi dehatanta Artemis ang tapa’käyyängngia’ la dai keangka’. Noa toi kalaena dehata Artemis ang napenombai mintu’na to Asia anna ingkänna to lino, la hali dipadihoi’ang." ²⁸ Tahpana nahingngi solana ta Demetrius inde tula’, sika kende’mi aha’na lambi’ sika koha naoatee, "Matande Artemis, dehatantaa’ to Efesus!" ²⁹ Ya’ kende’mi pole’ kasiba’di-ba’diang käyyäng anna tisembu’i yaling di bohto mahoa’. Lambi’ sika umpamesa kalaena inde ang keaha’ anna ullumpa’ing ta Gayus sibaha ta Aristarkhus, sahing to Makedonia, solana Paulus, tama di ongeang pa’himpungang. ³⁰ Paulus la mentama di alla’-alla’na yato tau mai’di ampo’ dai napabei ingkänna to mampetahpa’. ³¹ Noa toi sangngaka-sangngaka to käyyäng ang nasiinsangnging yaling di Asia umpasang Paulus naoatee, "Dauntama yato di ongeang pa’himpunganna tau mai’di." ³² Ingkänna yato ang menge ma’himpung bongnga’ si’da-si’da. Sika koha tasanda-sanda natula’. Tuhtuang siba’di-ba’di anna mai’di ang tamangnginsang aka yato napa’himpungnging. ³³ Pihsananna aha mesa to Yahudi disanga Aleksander unghingngi didiona yato kadahiang di hao mai di tau mai’di. Ya’ nabuhsu’mi solana ang to Yahudi pano di olona tau mai’di anna malai ma’tula’. Ungngängkä’mi teyyena umpamahtang yato tau aka’ boheng pemala la umpebayai kalae ³⁴ Ampo’ tahpana naita yato tau mai’di to Yahudie’, sika kohang naoatee, "Matande Artemis, dehatantaa’ to Efesus!" Umbai aha derua tehte’ naonge sika koha napa’sule-sulei. ³⁵ Tahpa ke’de’ siarang bahke’na To Mahkeada’na bohto mahoa’ umpamahtang tau mai’di mane naoaitee, "Oa’ to Efesus, dai aha tau yaling inde di lino ang tala nainsang naoatee Efesus ongeanna to pandaka dasang ada’na dehata Artemis ang dipamatande, noa toi tau-taunna ang dondong yaho mai di langi’. ³⁶ Aka’ kaha-kaha yatoo dai mala la dibahoi. Dahi la malinokoa’ anna dakoa’ la maromi’ umbabe aka-aka, ³⁷ aka’ puhamokoa’ umbaha inde derua solana Paulus sule dinne, moinnakato dake’ aha unghampa’i dasang ada’ta, anna dai aha untula’ tahuhu sanganna dehatanta. ³⁸ Dahi monna ke ahai kaha-kahanna ta Demetrius sibaha ingkänna to pengkähänna pano inde di tau, bahai pano di panghohto’ang kaha-kaha. Aka’ inang aha, dianto anna pahallukoa’ sahing pano umbaha kaha-kahammua’. ³⁹ Anna monna ke ahake’ pahtuyummua’, ya’ mala umbaha tama di pa’limboang ada’ anna dipapuha yalingngi. ⁴⁰ Aka’ aka ang dahi allo dinoa malaingkea’ natanda’ to ma’pahenta Roma la umpakende’ kakarakeang yaling inde di bohto mahoa’. Aka’ dai aha malesona ang la mala tapentokei aka suhunna anna ma’himpungngingkea’ umpaaha tau kasiba’di-ba’diang." ⁴¹ Puhai ma’tula’, ya’ unsuong ingkänna tau le’ba’.

¹ Tahpana malinong sumule to Efesus, ya’ ingkänna to mampetahpa’ di hao nahimpummi Paulus mane nabeai kara pepakahanga anna malai tuhtuang matoto’ kapampetahpa’annaii. Puhai, ya’ mampasa’bing Paulus, aka’ la le’ba’ sau di Makedonia. ² Ullelengngi asang samai inde bohto anna si umpamatoto’ loloi kapampetahpa’anna ingkänna to mampetahpa’. Katämpä’anna lambi’ pano di Yunani. ³ Tahpana tallu bulanna inde Paulus di hao di Yunani, ya’ boheng la le’ba’mi sau di Siria mokahpala’ uhai. Ampo’ pihsananna nei’ ke ahae’ pahtuyunna to Yahudi di hao la napatei, dahi nabala’i pahtuyunna la sumule sau ungngola Makedonia. ⁴ Sibaha-bahang mengkalao Sopater, änä’na Pirus to Berea, sibaha Aristarkhus anna Sekundus, sahing to Tesalonika; Gayus to Derbe anna Timotius sibaha deruake’ solana, sahing to Asia, ang disanga Tikhikus anna Trofimus. ⁵ Ampo’ sika mendolung nei’ mokahpala’ sau di Troas aka’ la naempeiang di hao. ⁶ Ya’ puharang pa’rame-rameang Roti Takeragi mane dai’ang di kahpala’ di hao di Filipi. Lima allona mane malaang lambi’ sau di Troas. Ya’ di lau’dang mane silambi’ang yato solaki’ ang mendolu. Tohhomang pitu allona di lau’. ⁷ Tahpana allo Mingkui di bengi ma’mesamang mohko’ umbika-bika roti. Ya’ ma’kara bung Paulus pano di ingkänna to mampetahpa’ di hao di Troas, aka’ mopahtuyu bumi la mengkalao ke mabayang. Masae ma’tula’ lambi’ kale tängngä bengi. ⁸ Yaho yato di loteng ang kionge ma’mesa mai’di lampu dipapuhpu. ⁹ Ampo’ aha mesa änä’ muane mohko’ yaho di pengngollengang, disanga Eutikhus. Natalo matanna aka’ inang masaeng ma’tula’ Paulus, pihsa’ hahe tomande’. Pihsananna hanneng, manahong naung di tampo mengkalao yaho yato di loteng kaderuanna dasang. Le’ba’mi sika nalumba ampo’ mateng. ¹⁰ Tahpa tuhung siang Paulus nalumba anna nakalihpi’i mane ma’karai naoatee, "Daummahea’a’ aka’ menanahaete’ sumule." ¹¹ Tahpana yaho sumule yato di tambing, ya’ umbika-bikang roti Paulus anna nasusai anna kiandei sibaha-baha. Puhai mande, ya’ ma’tula’ bumi. Pihsananna buhka’ baya mengkalaomang. ¹² Sika le’ba’ tunne’ yato ang ma’himpung umposola yato tau ang manaho pano di dasanna aka’ nabelang. Ya’ sika mahasa asammi inahanna aka’ unsa’ding pepakahanga ang käyyäng. ¹³ Ya’ mendolumang kami’ le’ba’ mokahpala’ uhai pano di Asos. Di haoke’ mane sibahaang Paulus mokahpala’, aka’ le’ba’mine’ mellao bihti’ situhu’ pahtuyunna. ¹⁴ Tahpana silambi’ang di hao di Asos sibahamang pole’ mokahpala’ bete’ di Metilene. ¹⁵ Mengkalao di Metilene tahhi’ liuke’ kahpala’ki’, ya’ marondonnai sipandipemang Bohto Khios. Mabaya sala boi lambi’mang sau di Bohto Samos, ya’ sangngallo bukang mokahpala’ mane lambi’ang sau di Miletus. ¹⁶ Puhang nabohtu Paulus dang la lempäng pano di Efesus andana masae liui tohho di Poropensi Asia, aka’ pemala liu umpellambi’i Pa’rame-rameang Pentakosta yaho di Yerusalem. ¹⁷ Dahi di haona di Miletus inde Paulus unsuong mesa tau pano di Efesus untambai ingkänna pebulle ada’ ang di hao anna suleii natammui. ¹⁸ Ya’ tahpana sika sule, napa’tula’ing Paulus naoaintee, "Puhangnga’ ungngita yato ang puha kubabe yaling di alla’-alla’mua’, mengkalao di pampahandu’anna suleä’ dinne di Asia. ¹⁹ Sibaha kamahempo’ang inaha, mensabua’ä’ di Dehata sitonda uhai mata aka’ mai’dike’ to tamampetahpa’ anna unsa’dingngä’ ma’kahupa-hupa kamasuhsaang napobua’ pahtuyunna to Yahudi pano di kalaeku. ²⁰ Ungnginsang toia’ dä’ mahea’ kutula’ingkoa’ yato aka ang la kekuna tama di kalaemua’. Setonganna kupakuhukoa’ noa di hao di olona tau mai’di, noa toi yaling di pa’himpungang di hao di dasammua’. ²¹ Kutula’ lolo kasa’biang pano di ingkänna to Yahudi anna ang tadia to Yahudi, umbato ke malai mengkatoba’ di hao mai di ingkänna dosanna anna mengkaalai dai’ di Puang Alataala sitonda kapampetahpa’ang yaling di Dehatanta Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’. ²² Ampo’ dinoa napahsaä’ Inaha Masero naposola dai’ di Yerusalem anna dai kuinsang aka la dahi pano di kalaeku ke yahong, ²³ supung yato aka ang puha napainsangngiä’ yaling di mesa-mesa bohto ang puha kuolai naoatee, ’Kamadahhaang anna tahungkung la ungngolai.’ ²⁴ Ampo’ moinnakato noa, daete’ aha kupihki’ didiona kalaeku moi poro la sai’di’, ahsala’ malai kupapuha manahpa inde pengkähängangku ang nabeaä’ Puang Yesus, dianto la umpepainsangnging Kaheba Mapia didiona mana’ pa’kalemunna Puang Alataala. ²⁵ Puhamokoa’ kupakahebai Kapahentaanna Puang Alataala. Anna dinoa kutula’ingkoa’ mating aka’ kuinsang kuoate, katämpä’annang la siitaingkea’. ²⁶ Diantoo anna pahallung kupakalehakoa’ allo dinoa kuoatee, yahoä’ tala nahambu anna di hoi’ä’ tala nakati’doi ke ahai tau di alla’mua’ ang la dai ullambi’ kasalama’ang. ²⁷ Aka’ dai aha kukalimpängngi anna dai aha malaya’ku untula’ingkoa’ ingkänna paelo’na Puang Alataala tama di kalaemua’. ²⁸ Dahi dakai manahpakoa’ kalaemu, anna ungkambi’ mapiaia’ ingkänna dombana, aka’ diongnga’too ang puha napillei Inaha Masero mendahi to pangkambi’ yaling di jumaa’na Puang Alataala, yato ang puha naalli umpake haha tibollona änä’na. ²⁹ Aka’ kuinsang ponna ke le’ba’mä’ la napentama alla’koa’ to karake umpasisähä’-sähä’ jumaa’ sihapang asu pangngala’ ang unghopängngi yato patuhoang ang dikambi’. ³⁰ Anna la aha sia tunne’ yaling mai di alla’mua’ ang la umbaha pepakuhu ang sala-sala la pemala umbaha to mampetahpa’ umpellei lalang kamarohoang anna lupanoi di lalang kakarakeang. ³¹ Dianto anna la madaka si’da-si’dakoa’. Pengkakalehaiia’too tallu pahiamanna kuola dai aha tohho allo-bengi kupainsangngikoa’ simesa-mesa sitonda uhai mata aka’ mai’dike’ to tamampetahpa’. ³² Anna dinoa kubehomokoa’ dai’ di Puang Alataala. Pahallu la umpentokei lolokoa’ bahtakara mana’ pa’kalemunna Dehata. Aka’ aha kakuasaanna ang la mampamatohokoa’ yaling di kapampetahpa’ang anna la mambeakoa’ mana’ pebehena Puang Alataala yato ang inang puha natandai pano di ingkänna petauanna ang puha napasenga’. ³³ Daliuke’too aha la kende’ yaling di inahangku mailu pano di aka-akanna tau senga’, pera’naraka, bulahannaraka, bahtu’ porehanaraka. ³⁴ Aka’ ungngitangnga’ umba kupanoa untanang sikungku mengkähäng anna malaä’ umpatuho kalaeku sibaha ingkänna sola pengkähängku ang si kuposola lolo. ³⁵ Puhamokoa’ kupaitai pohapangang yaling di ingkänna kaha-kaha ang dipanoa mengkähäng manahpa, aka’ la pahalluingkea’ undului to pemase-mase. Aka’ la tatokei loloa’ yato tula’ Kalaena Puang Yesus ang naoatee, ’Kehongko’ puhane’ ang pabea andana ang dibea."’ ³⁶ Tahpana tehpu’ tula’na Paulus, ya’ malimuntu’ asammi anna para-parai ma’sambayang. ³⁷ Ya’ siduseng-dusengnging anna unsikalihpi’-lihpi’i Paulus sibaha nasiurung-urungngi. ³⁸ Sika manaho asammi inahanna londonang aka’ naoaintee Paulus, "Katämpä’annang la siitaingkea’." Ya’ sika le’ba’mi naposola sumule pano di kahpala’.

¹ Tahpana sisähä’-sähä’ang, ya’ mokahpala’mang tahhi’ lusau di Kos. Marondonnai, ya’ lambi’mang sau di Rodos. Dianto kipengkalaoi tahhi’ sau di Patara. ² Lambi’ang sau di Patara sipatu toe’ aha kahpala’ ang la mengkalao sau di Fenisia. Dai’mang yato di kahpala’, ya’ mengkalao siang. ³ Pihsananna diitang Siprus di hao di tando kaihi ampo’ dipellehangngi tahhi’ sau di Siria. Tahpana lambi’ang sau di Tirus, tohhong yato kahpala’ ang kiongei aka’ la dipatuhung ingkänna aka-aka ang nabaha. ⁴ Tohhokang di hao sammingku, ya’ le’ba’mang umpellambi’i ingkänna to mampetahpa’ di hao. Anna situhu’ pekambi’na Inaha Masero pano di to mampetahpa’ di hao, ullahang Paulus naoaintee, "Damong undai’ di Yerusalem." ⁵ Ampo’ tahpana puhang tempoki’ di hao, kipatahhi’ bung pellaoangki’. Sika naposolaang to mampetahpa’ di hao sibaha-baha sanghapunna mensohong yaling mai di bohto mahoa’. Tahpana kilambi’ behing le’bo’, ya’ para-paramang malimuntu’ anna ma’sambayang. ⁶ Puhaang ma’sambayang sipasa’bi-sa’bimang lambi’ sisähä’-sähä’ang. Dai’mang kami’ di kahpala’ anna sumuleine’ pano di dasannaii. ⁷ Mengkalaoang di hao di Tirus kipatahhi’ pellaoangki’ lambi’ pano di Ptolemais. Silambi’ tumanne’ ingkänna to mampetahpa’ di hao, ya’ sisalama’mang anna tohhokang sibaha sangngallo. ⁸ Marondonna mengkalao bumang tahhi’ pano di Kaisarea. Lambi’ki’ pano, tahhi’mang pano di dasanna Filipus mesa toe’ to umpepainsangnging Kaheba Mapia ang dihekeng toe’ di alla’na to pitu yato ang puha dipillei unsusa andeang yaho di Yerusalem. Ya’ di haong kiongei tohho. ⁹ Inde Filipus aha änä’na uhpa’ sangka’ änä’ bahineke’, ang diangka’ nabi aka’ si ullombung kara Dehata. ¹⁰ Tahpana sangngaka-sangngaka benginna di haoang, ya’ ahang sule mesa nabi yaho mai di Yudea disanga Agabus. ¹¹ Tahpa napellambi’iang anna ungngalai salipinna Paulus. Yato salipi napungoing teyyena sibaha bihti’na anna naoaitee, "Noantoo situhu’ karanna Inaha Masero naoatee, ’La dipanoanto inde puänna salipi, la napungo to Yahudi yaho di Yerusalem aka’ la nabeho pano di tau ang tadia to Yahudi.’ " ¹² Tahpana kihingngi inde tula’, para-paramang sibaha to mampetahpa’ di hao malau pano di Paulus anna malai dai le’ba’ dai’ di Yerusalem. ¹³ Ampo’ natimba’ Paulus naoatee, "Daundusengnga’ andana umpamanahokoa’ inahangku. Aka’ kodi’ sadiamä’, dai la supung dipungo, ampo’ moi mate touä’ yaho di Yerusalem aka’ sanganna Dehatanta Puang Yesus." ¹⁴ Ampo’ aka’ dai napehingngii tula’ki’, ya’ mahtammang supu. Supurang kioatee, "Tala Dehatarang." ¹⁵ Tahpana puha sangngaka-sangngaka allona kionge tohho di hao di Kaisarea, ya’ mangkahahpimang la mengkalao dai’ di Yerusalem. ¹⁶ Naposolaimang sangngaka-sangngaka to mampetahpa’ di hao mai di Kaisarea. Sibaha lolomang yatoii pano di dasanna mesa to Siprus ang disanga ta Manason yaho di Yerusalem, ang masae tunne’ mendahi to mampetahpa’. Ya’ tohhomang di hao di dasanna. ¹⁷ Yahoki’ di Yerusalem natammuimang ingkänna to mampetahpa’ yaho mahasa inahanna. ¹⁸ Ya’ marondonnai le’ba’mang sibaha Paulus umpellambi’i Yakobus, dianto to pambahanang yaho. Lambi’ang pano, di hao asang tunne’ pebulle ada’ kilambi’. ¹⁹ Nasalama’i asammi Paulus mane natula’ manahpaing yato samai ang puha napadahi Puang Alataala yaling di pengkähänganna, umbea lalang pengkatoba’ang pano di tau ang tadia to Yahudi anna malai ullambi’ kasalama’ang. ²⁰ Tahpana sika unghingngi tula’na Paulus sangka’ umpamatandeng Puang Alataala, mane sika naoaitee, "O solasohongki’, ma’sa’bu-sa’bu toe’ to Yahudi dinne ang umpetahpa’ Puang Yesus anna sika bansa’ asang umpembabeing pepakuhunna Nabi Musa. ²¹ Ampo’ napelele toe’ to dinne di Yerusalem didiona pepakuhu ang umbea pano di to Yahudi di lau’ di bohto senga’ ungngoatee, ’Dakoa’ la untuhu’i pepakuhunna Nabi Musa.’ Aka’ nasanga umpakuhu loloo tau dai la untille änä’-änä’na anna dai la untindo’ kabiasaanna to Yahudi. ²² Dahi umbang noa dinoa? Aka’ la sika nainsammito inde kasuleammu. ²³ Dahi yaling di kaha-kaha yatoo aha inde tula’ki’ ang la pahallu umpembabeing. Aha uhpa’ solaki’ dinne ang puha mopinda. ²⁴ Dianto ang la umposola umpamasero sumule kalaemua’ untunu ang la pahallu ditunu. Ampo’ dio la mantangkung ingkänna kapahalluang yaling indee, anna malai sika ungkulli’i asang beluhä’na, aka’ la donentoo pole’ naongei tandaang dai tahpa’ yato kaheba nahingngi to Yahudi dinne. Aka’ tontong touo dio untokei pepakuhunna Nabi Musa. ²⁵ Noa tunne’ pano di tau ang tadia to Yahudi ang umpetahpa’ tunne’ Puang Yesus, puhang kipapebaha suha’ didiona kasibohtuantaa’ dai la ungngande ingkänna andeang ang puha dipenombaing pano di dehata senga’; dai la ungngande haha anna balena olo’-olo’ mate ditehke; anna dai la samangkamahoinna." ²⁶ Marondonnai, naposolang Paulus yato to uhpa’ do napembabeing situhu’ kabiasaang umpamasero kalae. Ya’ tahpana puha, tamang di Dasang Ada’na Puang Alataala la untula’ lohpo’ allo aka ang la naonge diangka’ masero, anna tempona la pantang naongei umbeho penombaanna. ²⁷ Tahpana la puhang pitu allona tempo pampamaseroang, aha sangngaka-sangngaka to Yahudi ang di lau’ mai di Poropensi Asia sika ungngita Paulus yaling di tähämpä’ Dasang Ada’na Puang Alataala. Ya’ sika naangka’ing umpakeaha’ tau mai’di sibaha to Yahudi, mane unsahkai Paulus. ²⁸ Sika koha naoatee, "O ingkämmua’ to Israel, duluiang! Aka’ dianto inde ang si le’ba’ ullelengngi bohto umpakuhu tau anna malai nabaliingkea’ anna umbali-bali pepakuhunna Musa. Napanoa toi pano inde di ongeang ang taongei. Anna dinoa umposola sule to Yunani tama di Dasang Ada’na Puang Alataala ungkärähko’i inde ongeang masero." ²⁹ Aka’ puhang sika ungngita Trofimus ang to Efesus sibaha Paulus yaling di bohto mahoa’, dahi sika nasanga naposola tama di Dasang Ada’na Puang Alataala. ³⁰ Ya’ bongnga’ siarang ingkänna tau yaling di Yerusalem lambi’ mokalipumpung ullebo Paulus nasahka anna sika nahui’i yaling mai di Dasang Ada’na Puang Alataala. Ya’ tahpa natutu’i asammi baba hala Dasang Ada’na Puang Alataala. ³¹ Mane lella’ sika mopahtuyu la umpatei Paulus, ya’ lambi’ sia tunne’ kaheba pano di pongkahana tantara Katomarayaang Roma naoatee, siba’di-ba’di samai ihsinna Yerusalem. ³² Nalambi’na kaheba, mengkalao siang inde pongkahana tantara sibaha sangngaka-sangngaka solana umposola änä’ buana le’ba’ pano yato di ongeang ang naongei tau mai’di. Ya’ naitanna yato tau mai’di tantara sule, tahpa naboli siarang undangku’ Paulus. ³³ Lambi’na pano yato pongkahana tantara tahpa umpellambi’ing Paulus anna natokeii. Mane unsuoi änä’ buana napungo umpake hante bahsi derua anna napekutanaing naoatee, "Menna inde tau? Aka nababe?" ³⁴ Ampo’ aka’ sika koha sanda-sanda tanaoa, dahi dai aha maleso ang nahingngi yato pongkahana tantara aka setonganna ang dahi. Lambi’ umpesuoi Paulus dibaha pano di ongeang tantara. ³⁵ Tahpana lambi’ pano di eheng inde Paulus, bilang nasiängkä’-ängkä’ing tantara aka’ sibuhsu’-buhsu’mi yato tau mai’di la umbamba Paulus. ³⁶ Yato tau mai’di sibuhsu’-buhsu’ liung lella’ sika koha naoatee, "Pateiia’!" ³⁷ Tahpana Paulus la mentamang di babana ongeang tantara, ya’ ma’karang pano yato di pongkahana tantara naoatee, "Malaraka kupa’tula’io Tuang, aka’ aha ang kupahallu." Ya’ nakutanaing naoaintee, "Aka’ ungnginsang ma’basa Yunani, ne? ³⁸ Dahi tadiao yato to Mesir ang puha umposola uhpa’ sa’bu tau ang käyyäng inaha pano di ongeang makä’däng aka’ la umbali to ma’pahenta?" ³⁹ Ya’ natimba’mi ta Paulus naoatee, "To Yahudiä’ ihsinnaä’ Tarsus, mesa bohto mahoa’ ang kainsangang di hao di Kilikia. Kupalau ke la malai anna dipabeiä’ ma’tula’ pano inde di tau mai’di. ⁴⁰ Napabeing yato pongkahana tantara. Ya’ ke’de’mi Paulus yaho di eheng anna ungngängkä’i teyyena umpamahtang yato tau mai’di. Tahpana mahtang naita, ya’ ma’tula’mi ma’basa Ibrani anna malai nainsang naoatee,

¹ "O ingkännakoa’ solasohongku anna ingkänna to baha’, pehingngiia’ inde tula’ ang la kupalambi’ mating di alla’-alla’mua’ dinoa aka’ la mendahi kamalesoang didiona kalaeku." ² Tahpana nahingngi yato tau mai’di ma’tula’ Paulus ma’basa Ibrani, tuhtuang mahtang pole’. Nalombungnging tula’na naoatee, ³ "Kodi’ to Yahudiä’, sohong di haoä’ di Tarsus di Kilikia, ampo’ lobo’ dinneä’ di Yerusalem. Dipakuhuä’ yaling di pepakuhunna tuangkuhu Gamaliel situhu’ atohanna neneta. Lambi’ mala touä’ ko mendahi mesa tau ang handang bansa’ yaling di pengkähänganna Puang Alataala, sinnoa ang si umbabea’ dinoa. ⁴ Anna puha tumä’ undahha mai’di tau ang untuhu’i Puang Yesus, dianto lalang dai’ di Puang Alataala, lambi’ dipatei, noa muane noa bahine kusahka anna kupatamai di tahungkung. ⁵ Didiona kaha-kaha yatoo, handang pongkahana imang sibaha ingkänna to panghohto’ mala mendahi sa’bi. Aka’ dia ang sika kupangngalai yato suha’ pahenta ang kubaha boheng la le’ba’ umpellambi’i pebulle ada’ di hao di Damsyik, aka’ la kusahka ingkänna to pentindo’na Puang Yesus mane kubahai sule dinne di Yerusalem anna ditahungkungngi. ⁶ Ampo’ tahpana yalingngä’ di pellaoang di tängngä allo la lambi’mä’ pano di Damsyik, tahpa ahang makähhäng yaho mai di langi’ mangngimba’ä’. ⁷ Ya’ tilumbäng siamä’ naung di tampo anna kuhingngii kamaha naoatee, ’Saulus, O Saulus, aka suhunna anna undahhaä’?’ ⁸ Kutimba’mi kuoatee, ’Aka’ mennarako Dio, Puang?’ Naoamingkä’tee, ’Kodi’mito inde Puang Yesus to Nazaret ang undahha.’ ⁹ Yato ang kuposola sika ungngita toe’ yato ang makähhäng pansillo’, ampo’ daine’ sika nainsang napebahtuang yato kamaha. ¹⁰ Ya’ ma’karamä’ kuoatee, ’O Puang, aka ang la sihatang kubabe?’ Ya’ naoamingkä’tee, ’Kalehao anna le’ba’o pano di Damsyik. Di haoke’ mane dipainsangngio ingkänna ang puha naäto’ Puang Alataala ang la ungkähäng.’ ¹¹ Ampo’ donetoo, damä’ paita napobua’ pansilona yato ang makähhäng ang kuita. Dahi natehteä’ pole’ solaku tahhi’ pano di Damsyik. ¹² Di hao di Damsyik aha mesa tau disanga Ananias, mesa toi ang meada’ anna ang meimäng anna umpentokei ingkänna pepakuhunna Nabi Musa. Napakeangka’ toi ingkänna to Yahudi yaling yato di bohto mahoa’. ¹³ Sule napellambi’ä’ anna naoaingkä’tee, ’O Saulus solasohongku, paitamote’ sumule!’ Ya’ paita siamä’ sumule anna tahpa kuitai. ¹⁴ Ma’kara bumi naoatee, ’Puang Alataala ang napenombai neneta ang mantuhoo la umpengnginsangngi pahtuyunna. Anna la ungngitao To Maroho Inaha anna la unghingngi karanna ang sohong yaling mai di suana. ¹⁵ Aka’ la mendahio sa’binna pano di ingkänna hupatau didiona kaha-kaha ang puha ungngita anna ang puha unghingngi. ¹⁶ Dahi akake’ ungngempei? Kalehamo, behong kalaemu ditero’ anna malauo dai’ di Dehata anna malai napa’dai ingkänna dosammu.’ ¹⁷ Tahpana sumuleä’ dinne di Yerusalem donetoo, lella’ bumä’ ma’sambayang yaling di Dasang Ada’na Puang Alataala, tahpa mantikaitamingkä’. ¹⁸ Ya’ kuitang Puang Yesus anna napa’karaiä’ naoatee, ’Penandaii le’ba’ umpellei Yerusalem aka’ dai aha tau dinne ang la untahimbo kasa’biammu didiona Kalaeku.’ ¹⁹ Ampo’ kutimba’ kuoatee, ’O Puang, nainsang asang liu tau dinne done yato naonge kulelengngii ingkänna pa’sambayangang anna kusahkai tau ang mampetahpa’o, mane kupatamai di tahungkung anna dipohetongngi. ²⁰ Noa toi yato naonge dipateii Stefanus mesa sa’bimmu. Kuakui anna situhu’ tou ko pihki’ku ke dipanoai yatoo anna kodi’ke’ ang mandakai yato kaya’ kalambe’na ingkänna ang mampatei.’ ²¹ Ampo’ ma’kara Puang Yesus naoatee, ’Laoo, aka’ la kusuoo pano di ongeang makahao do umpellambi’i ingkänna tau ang tadia to Yahudi.’ " ²² Tahpana nahingngi yato tau tula’na Paulus, naoatee la pano di tau ang tadia to Yahudi, ya’ sika koha burang dai ma’pehingngi anna naoaitee, "Alaii yaling mai di lino ne tau! Dai sihatang tuho!" ²³ Ya’ sika kohang yato tau mai’di lella’ siang umpenghiä’ing kaya’na anna umpensahu’ing ähäng tampo dai’ di nähäng. ²⁴ Lambi’ ma’pahentang yato kapalana tantara anna malai Paulus dibaha tama di ongeanna tantara anna napesuoii dipahehsa laona siang disämbä’i anna malai diinsang aka suhunna anna sika kohai yato tau mai’di nakeaha’i. ²⁵ Tahpana lella’ dipungo Paulus la dipohetong, ma’karang pano di mesa pongkahana tantara ang ke’de’ di hao di behinna naoatee, "Situhu’ atohanna to ma’pahenta Katomarayaang Roma, la tahpa dipohetong tomande’daka mesa to Roma ke dake’ aha dihohto’ kaha-kahanna?" ²⁶ Nahingnginna pongkahana tantara inde tula’na tahpa le’ba’ siang ungkutanai kapalana naoatee, "Akang la umbabe, aka’ yato tau setonganna to Romae’?" ²⁷ Tahpa le’ba’mi inde kapalana tantara umpellambi’i Paulus anna naoaintee, "Tula’ manahpai, to Roma si’darakako?" Natimba’mi Paulus naoatee, "Io, tahpa’ to Romaä’!" ²⁸ Ya’ naoante yato kapalana tantara, "Masuli’ kodi’ kubaya’ing mane malaä’ mendahi to Roma." Natimba’ bung Paulus naoatee, "Aka’ mengkalaoä’ dahi inang to Romamä’." ²⁹ Ingkänna yato ang disuo la unsämbä’i Paulus le’ba’i asang aka’ mahea’, moi yato kapalana tantara aka’ mane nainsang naoatee to Romae’ yato ang napesuoi dipungo. ³⁰ Ampo’ moinnakato noa, yato kapalana tantara la umpengnginsangngi manahpa aka suhunna anna napahsalai to Yahudi. Ya’ tahpana marondonna napesuoing dibuhkei pepungona anna ditambaii ingkänna kapala imang sibaha To Mahkeada’ ma’limbo. Tahpana tihimpung, ya’ umposolang Paulus yaling mai di ongeanna tantara anna napapengngoloi tama yato di pa’limboang.

¹ Inde Paulus unnio’-nio’mi yato To Mahkeada’ anna ma’karai naoatee, "O ingkännakoa’ solasohongku, lambi’ allo dinoa tontong loloke’ masero inahangku di olona Puang Alataala." ² Lambi’ yato Ananias, ang handang pongkaha imang, tahpa unsuo siang yato tau ang ke’de’ di hao di behinna Paulus la natampiling. ³ Ma’karang Paulus naoatee, "Puang Alataalarang ang la mambala’ inde pembabemu, aka’ si umpatandaangngo kalaemu boheng to masero. Anna mohko’o done indee umpahehsaä’ situhu’ pepakuhunna Musa, ampo’ setonganna dai situhu’ pepakuhunna Musa inde unsuoo tau natampilingngä’." ⁴ Ya’ naoaminte tau ang di hao donetoo, "Aka boi anna umbali-balio handang pongkaha imanna Puang Alataala?" ⁵ Natimba’mi Paulus naoatee, "O ingkännakoa’ solasohongku, dai kuinsang kuoate handang pongkahana imang. Aka’ setonganna aha tiuki’ naoatee, ’Daa umpasohong kara tamendiada’ pano di pongkahamu.’ " ⁶ Ampo’ nainsang Paulus naoatee, yaling di alla’na To Mahkeada’ aha to Saduki anna aha to Farisi ang dai sinnoa kapampetahpa’anna. Dianto anna ma’karang napekäyyängngi naoatee, "O ingkännakoa’ solasohongku, kodi’ mesa touä’ ko to Farisi anna änä’na touä’ to Farisi. Ampo’ dihohto’ä’ aka’ umpetahpa’ä’ aha katuhoang sumule di hoi’ mai di kamateang." ⁷ Tahpana puha ma’kara, ya’ kende’ siarang kasiteläng-telängang yaling di alla’na to Saduki anna to Farisi. Lambi’ siba’di-ba’di yato to pa’limbo. ⁸ (Aka’ to Saduki nei’ si naoatee, "Dai aha katuhoang sumule di hoi’ mai di kamateang; dai aha malaeka’ anna anitu." Ampo’ to Farisi napetahpa’ asang nei’.) ⁹ Dianto anna tuhtuammi siba’di-ba’di. Sangngaka-sangngaka to pampakuhu ada’ ang mentama di kakalebuanna to Farisi tahpa sika keaha’ naoatee, "Setonganna dai aha kilambi’ kasalaanna inde tau, aka’ umbai aha anitu bahtu’raka malaeka’ ang mampa’tula’i." ¹⁰ Tuhtuammi pole’ dahi kasiteläng-telängang käyyäng, ya’ mahea’mi yato kapalana tantara aka’ naoatee umbai la unsihui’-hui’i Paulus. Lambi’ unsuo tantarana sitonda kabahaniang ungngala Paulus tama di alla’-alla’na tau, anna nabahai pano di ongeang tantara. ¹¹ Pihsananna bengi, ya’ suleng Puang Yesus ke’de’ di behinna Paulus anna naoaintee, "Pamatohoi inahammu, aka’ umba noa kabahaniammu yaling done inde di Yerusalem unsa’bii didiona Kalaeku, la umpanoa tunne’ le’ba’ mendahi sa’bingku sau di Roma. ¹² - ¹³ Tahpana mabaya, la’bi uhpa’ pulo to Yahudi umpakamesa tula’na anna mopindai naoatee, "Dai tau aha la mande bahtu’ menu’ ke dake’ tau hali umpatei Paulus." ¹⁴ Le’ba’ing umpellambi’i ingkänna kapala imang anna setobaha’anna to Yahudi anna naoaintee, "Puhamang umpakalebu tula’ki’ anna mopinda kioatee, ’Dai tau aha la mande bahtu’ menu’ ke dake’ tau hali umpatei Paulus.’ ¹⁵ Dahi pa’mesakoa’ ingkänna To Mahkeada’ anna umpalaui pano di kapala tantara, ke la malai umpapengngolo sala bou Paulus tama di pa’limboammua’, anna dipengkalesoi boi kaha-kahanna. Ya’ malang pole’ kiahung anna kipateii naonge dake’ hali lambi’ tama di pa’limboammua’. ¹⁶ Ampo’ nahingngi kuhena Paulus, änä’na siullu’na ang bahine, naoate la diahung, ya’ le’ba’mi pano di ongeanna tantara anna natula’ing Paulus. ¹⁷ Lambi’ Paulus untambai mesa pongkahana tantara anna naoaintee, "Posolai inde änä’ pano di kapalana tantara aka’ aha ang la pahallu natula’ing." ¹⁸ Ya’ le’ba’mi umposola yato änä’ pano. Tahpana silambi’ naoamintee, "Natambaiä’ Paulus yato ang ditahungkung naoate, ’Laoo posolai inde änä’ umpellambi’i kapalana tantara aka’ aha pahallu la natula’ing.’ " ¹⁹ Pihsananna inde kapala tantara untehteng yato änä’ pano di behinna ongeang tantara anna nakutanaii naoatee, "Aka la untula’ingkä’?" ²⁰ Natimba’mi yato änä’ naoatee, "Mai’di to Yahudi umpakamesa tula’na la napalauio anna malai marondong umpapengngolo sala bou Paulus pano di ingkänna To Mahkeada’ la dipengkalesoi bou are’ kaha-kahanna. ²¹ Ampo’ kalemuiä’ anna dai la umpatiolai aka’ la’bi uhpa’ pulo tau ang la mangngahung anna la umpatei Paulus. Puhang umpakalebu tula’na anna mopinda naoatee, dai are’ la sika mande bahtu’ menu’ ke dake’ hali umpatei ta Paulus. Supurang tula’mu naempei." ²² Ya’ unsuong yato änä’ sumule ampo’ naoaintee, "Supure’ indee, dasi’da-si’da la mala untula’ pano di tau senga’ moi poro la menna." ²³ Mane untambaii derua pongkaha tantara anna napa’tula’i naoatee, "Patokaia’ dongngatu’ tantara aka’ la naung di Kaisarea umbai tehte’ kamehsa dinoa di bengi. Posolaia’ pitumpulo to poarahang anna dongngatu’ to podoke. ²⁴ Patoka toinne’ Paulus sangngaka-sangngaka arahang sakeang anna malai napasibala’-bala’, anna umposola manahpaia’ pano di Tuambahsa’ Feliks." ²⁵ Ya’ umpapiang suha’ inde kapalana tantara naoatee, ²⁶ "Kodi’ Klaudius Lisias umpalambi’ salama’ mating di dio, Tuambahsa’ Feliks ang kupakeangka’. ²⁷ Inde tau nasahka to Yahudi la napatei. Ampo’ tempona la napatei, ya’ sulemang sibaha tantara kilaba’i anna malai nalahpa’ aka’ kuhingngi dioate to Roma. ²⁸ Anna malai diinsang aka suhunna anna ditanda’i, ya’ kuposolang pano di To Mahkeada’ Yahudi. ²⁹ Ya’ kuinsammi pole’ nasuhung ditanda’ aka’ sika naangka’ untehkai pepakuhunna Nabi Musa. Ampo’ samai yato ang ditanda’ing dai aha suhunna la dipatei bahtu’ ditahungkung. ³⁰ Anna dioaingkä’tee aha kamesaanna to Yahudi mopahtuyu la napatei, dianto anna kusuo siang napellambi’io. Mane kusuo toine’ ingkänna ang mantanda’ napellambi’io anna natula’ingko aka suhunna anna napanoai." ³¹ Ya’ ungngalang Paulus yato tantara situhu’ ang dipahentaing, anna naposola bengii pano di Antipatris. ³² Pihsananna mabaya, ingkänna to poarahang anna Paulus dipabei umpatahhi’ pellaoanna. Ampo’ yato ang dai moarahang sumulene’ pano di ongeang tantara. ³³ Tahpana lambi’ naung di Kaisarea yato ingkänna to poarahang, nabeho siang yato suha’ kamalesoang sibaha Paulus pano di tuambahsa’. ³⁴ Puhai nabata yato suha’ ungkutanaing Paulus naoatee, "Poropensi aka ungngongei?" Naoantee Paulus, "Di haoä’ mai di Kilikia." ³⁵ Ya’ naoa bumintee, "La kupahehsa kaha-kahammu ke suleing yato ang mantanda’o." Mane unsuoi Paulus pano di dasanna tomaraya ang disanga Istana Herodes anna ditähängngi.

¹ Tahpana limai allona, ya’ suleng handang pongkahana imang Ananias sibaha sangngaka-sangngaka setobaha’anna to Yahudi anna mesa ang manähäng umpahehsa kasalaanna tau ang disanga Tertulus. Sika umpellambi’i tuambahsa’ anna natula’ing aka suhunna anna ditanda’i Paulus. ² - ³ Ditambaing Paulus mengngolo pano di Tuambahsa’ Feliks, ya’ napahandu’mi Tertulus untula’ pantanda’na naoatee, "O Tuang Feliks ang kipakeangka’, aka’ pengkähämmu anna kamanähängammu lambi’ tontong loloang unsa’ding kamasannangang, anna mai’di aka-aka ang dahi lambi’ tuhtuang mapia bohtoki’. Dianto anna moi umba kiongei, tontong loloang ma’kuhhu’sumanga’ mating. ⁴ Ampo’ andana mai’di tempomu untibe, kupalau anna malai sa’bara’o sämpäi’ umpehingngii inde tula’ku. ⁵ Manahsa inde tau mendahi hasung aka’ umbabe lolo kasiba’di-ba’diang tama di alla’-alla’na ingkänna to Yahudi yaling inde di lino. Anna mesa to pambahanang yaling di kakalebuanna to Sahani. ⁶ Anna puhang nasändä’ ungkarakei kamaseroanna Dasang Ada’na Puang Alataala. Diantoo suhunna anna kisahkang [aka’ la dihohto’ situhu’ ada’ki’. ⁷ Ampo’ sule kapalana tantara ang disanga Lisias naala sitonda kabahaniang di hao mai di kami’. ⁸ Mane unsuoi ingkänna to mantanda’ mengngolo mating.] Ponnatoo ke umpahehsang yato kaha-kaha, ya’ ungnginsammi suhunna anna kitanda’i." ⁹ Noa tunne’ to Yahudi nasa’bii naoatee, "Yato tula’na Tertulus didiona pembabena Paulus tahpa’ si’da." ¹⁰ Pihsananna yato tuambahsa’ umpamansiming Paulus napabei ma’tula’. Ya’ ma’tula’mi naoatee, "Kuinsang kuoatee masaeng ungngolaang si unghohto’ kaha-kaha yaling inde di bohto. Dianto anna mahasa liung inahangku aka’ dä’ la malaya’ umpamaleso kaha-kahangku mating di olomu. ¹¹ Mala umpengnginsangngi aka’ dake’ la’bi sampulo derua allona ang puha anna maoä’ ma’sambayang dai’ di Yerusalem. ¹² Anna dä’ aha nalambi’ tau lella’ siteläng bahtu’ umpaaha kakarakeang, noa yaling di Dasang Ada’na Puang Alataala, noa toi tama di pa’sambayangang bahtu’ pano di ongeang senga’ yaling di bohto mahoa’. ¹³ Datoi mala napamaleso yato ang sika natanda’ingkä’ dinoa. ¹⁴ Ampo’ setonganna kuakui mating: Kodi’ umpenombaiä’ Puang Alataala ang napenombai toe’ neneki’, situhu’ Lalanna Puang Yesus ang sika nasangai lalang ang sala. Anna kupetahpa’ toi ingkänna yato ang tiuki’ yaling di pepakuhunna Musa sibaha suha’na ingkänna nabi. ¹⁵ Sinnoa siamang inde mai tau umpetahpa’ touä’ ko Puang Alataala kuoatee aha katuhoang sumule di hoi’ mai di kamateang, noa pano di tau mapia noa pano di tau karake. ¹⁶ Dianto anna kupeämmi lalanna anna malai bahahsi inahangku di olona Puang Alataala anna pano di para-parangku ma’hupatau. ¹⁷ Tahpana sangngaka-sangngaka pahiamanna dä’ yaho di Yerusalem, ya’ sumulemä’ dai’ umbahaing doi’ ang la napokatuhoang to Yahudi yaling di bohtoku sibaha penombaangku dai’ di olona Puang Alataala. ¹⁸ Lella’ kubabe yato yaling di Dasang Ada’na Puang Alataala anna puhangku umpamasero kalaeku, ya’ nalambi’mä’ sangngaka-sangngaka to Yahudi ang luihao mai di Poropensi Asia. Dai mai’di tau kuposola anna dai aha ang bongnga’ donetoo. ¹⁹ Setonganna diaete’ la sika mengngolo mating anna natula’ingko ke ahai suhunna anna natanda’ä’. ²⁰ Ampo’ pabei tomande’i inde mai tau untula’ aka kakarakeangku ang nahingngi di tempona naonge napahehsaä’ ingkänna To Mahkeada’ Yahudi. ²¹ Ke dai umbai diang sika napolalang napahehsaä’ aka’ donetoo kuoatee yaling di alla’-alla’na, ’Dihohto’ä’ allo dinoa aka’ kupetahpa’ kuoatee aha katuhoang sumule di hoi’ mai di kamateang.’ " ²² Ampo’ aka’ nainsang si’da-si’da Feliks didiona Lalanna Puang Yesus, ya’ napatohho salake’ yato kaha-kaha aka’ naoatee, "Suleke’ kapalana tantara Lisias mane kualai kabohtuanna inde kaha-kahammua’." ²³ Mane unsuoi pongkahana tantara untähäng Paulus, ampo’ dai la nadahha anna napabei toi nalumba solana nabahaing kapahalluanna. ²⁴ Ya’ sangngaka-sangngaka allona suleng Feliks sibaha bahinena ang disanga Drusila, mesa to Yahudi. Umpapetambaing Paulus aka’ la umpehingngii didiona lalang kapampetahpa’ang dai’ di Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’. ²⁵ Tahpana natula’ Paulus didiona ingkänna tau pahallu maroho inaha anna ungkuasai kalaena, anna didiona tempona ingkänna hupatau la ungngolai panghohto’anna Puang Alataala, ya’ mahea’mi Tuambahsa’ Feliks lambi’ naoatee, "Samake’to dolu indee, laomo sumule. Aha buke’ tempona mane kupapetambaio." ²⁶ Ampo’ setonganna Tuambahsa’ Feliks umpemitai Paulus la nabea doi’. Dianto anna pemmai’ding si umpapetambai Paulus sipa’tula’. ²⁷ Tahpana puha derua pahiama, ya’ diängkä’mi Perkius Festus umbala’i Feliks mendahi tuambahsa’. Ampo’ Feliks pemala ungngala inahanna to Yahudi, lambi’ napabei loloke’ ditahungkung Paulus.

¹ Puhanna tallu allona Tuambahsa’ Festus yaling di poropensi yatoo, ya’ tahpa mengkalao siang ludai’ di Yerusalem. ² Lambi’na dai’, suleng ingkänna kapala-kapala imang anna to keangka’na to Yahudi ang senga’ umpellambi’i Festus anna sika untula’ sala boing Festus yato ang natanda’ing pano di Paulus. ³ Anna sika unse’de’ lolo Festus umba-umba aka ke la malai sika napatiolai anna unsuoi Paulus dai’ di Yerusalem, aka’ sika napahtuyu la naahung pano di tängngä lalang anna napateii. ⁴ Dahi natimba’ Festus naoatee, "Aka’ ditähäng di hoi’ di Kaisarea anna la baha’ sumule siamä’ naung. ⁵ Ampo’ la noa indee: Ponna la aha si’da sia unsa’dingnga’ kasalaanna, ya’ la maoang sibaha to manähämmua’ naung anna di hoi’ke’ mane natula’i yato ang ditanda’ing." ⁶ Umbai la’bi kahua bahtu’ sampulo allona Festus yaho di Yerusalem mane sumulei naung di Kaisarea. Marondonna mohko’mi Festus yaling di ongeang panghohto’ang aka’ la manghohto’mi. Ya’ dipapetambaing pole’ Paulus. ⁷ Sulena sika nakapupu’mi to Yahudi ang sule yaho mai di Yerusalem anna sika natula’iing pembabe karakena ampo’ inang dai aha la mala sika napepaitaing tanda ang maleso. ⁸ Ya’ untula’ tunne’ katahpa’anna Paulus naoatee, "Kodi’ dä’ aha umpentehkai pepakuhunna Nabi Musa, datouä’ aha ungkarakei Dasang Ada’na Puang Alataala, anna datouä’ aha untehkai atohanna Kaisar." ⁹ Ampo’ pemala Tuambahsa’ Festus ungngala inahanna to Yahudi, ya’ ungkutanaing Paulus naoatee, "Dahi la ungngakuraka dai’ di Yerusalem anna yahoke’ mane kubohtui inde kaha-kahammu?" ¹⁰ Ampo’ natimba’ Paulus naoatee, "Dinoa di haomä’ di olona mesa to panghohto’ ang nabea kakuasaang Kaisar anna dai mala tala dibohtung kaha-kahangku done indee, aka’ ungnginsang dai aha kasalaangku pano di to Yahudi moi poro la sai’di’. ¹¹ Ampo’ ke ahai pembabe karakeku ang la sihatang dipateiä’, ya’ pabeimä’te’ mate. Ampo’ monna ke dai aha maleso ingkänna inde hahpo’ang didiona kasalaangku, daine’ pole’ la sihatang umbehoä’ pano inde mai di tau. Dahi kupalau anna malai inde kaha-kahangku dihohto’ di olona Kaisar." ¹² Ya’ sipa’tula’-tula’mi yato ang si naposola Festus umbohtu kaha-kaha mane ma’karai naoatee, "Dahi aka’ puhang umpalau la nahohto’o Kaisar, ya’ dianto la dipanghohto’io." ¹³ Puhai sangngaka-sangngaka allona, sulerang Tomaraya Agripa sibaha Bernike arinna di hao di Kaisarea umpensiitai anna unsalama’i Tuambahsa’ Festus. ¹⁴ Tahpana sangngaka-sangngaka allona di hao, ya’ natula’ming Tuambahsa’ Festus yato kaha-kahanna Paulus naoatee, "Setonganna aha tau ang ditähäng dinne, napellei Tuambahsa’ Feliks naonge le’ba’i. ¹⁵ Naonge yahoä’ di Yerusalem natula’imingkä’ ingkänna kapala imang sibaha setobaha’anna to Yahudi naoatee, ’Setonganna mai’di ponala kakarakeang nababe yato Paulus. Ke la malai anna umpahsalai.’ ¹⁶ Ampo’ kutimba’ kuoaintee, ’Setonganna tadia kabiasaanna to ma’pahenta Roma la dipebea tomande’ing supu mesa tau ke dake’ aha dipahehsa dolu kasalaanna di olona tau ang mantanda’ anna malai natula’ katahpa’anna.’ ¹⁷ Ya’ sibahamang sule dinne. Marondonnai yatoo, tama siamä’ di ongeang panghohto’ang, anna kupapetambaii Paulus. ¹⁸ Ampo’ tahpana ma’tula’ yato ingkänna ang mantanda’, daliu aha la mantula’ pembabe karakena situhu’ ang kupihki’. ¹⁹ Ampo’ supung ang kuhingngi unsiteläng-telängngi didiona peada’anna anna mesa tau disanga Yesus ang puha mate. Ampo’ naoa liune’te Paulus, ’Tuhoete’ sumule.’ ²⁰ Anna pusa’ä’ ungngoloi inde kaha-kaha aka’ dai kuinsang la kubohtu. Dianto anna kuoaminte Paulus, ’Ungngakuraka dai’ di Yerusalem anna yahoke’ mane kubohtui kaha-kahammu?’ ²¹ Ampo’ napalau dihohto’ di olona Kaisar anna ditähängke’ lambi’ mala dihohto’. Dahi kusuo ditähäng dinne lambi’ mala dipalupano di Kaisar." ²² Ya’ ma’karang Tomaraya Agripa pano di Tuambahsa’ Festus naoatee, "Pemalaä’ kalaeku umpehingngii tula’na ne tau." Natimba’mi naoatee, "Marondongke’ mane umpehingngii tula’na." ²³ Marondonnai suleng Tomaraya Agripa sibaha Bernike, ya’ ditammui manahpang. Le’ba’mi tama yato di panghohto’ang sibaha ingkänna kapalana tantara anna ang dipakeangka’ yaling yato di bohto mahoa’. Ya’ unsuong tau Festus le’ba’ untambai ta Paulus anna naposolai sule. ²⁴ Ma’karang Tuambahsa’ Festus naoatee, "O Tomaraya Agripa sibaha ingkämmua’ ang dinne done: Pahandangngia’ inde tau. Dianto inde ang puha natanda’ ingkänna to Yahudi, noa yaho di Yerusalem, noa dinne di Kaisarea lambi’ nabaha pano di kodi’. Anna sika koha naoatee, ’Pateii!’ ²⁵ Ampo’ daliu aha kulambi’ pembabena suhunna la mala dipatei. Anna dia toboe’ mampalau ke la dihohto’i di olona Kaisar, dahi kuoaminte supu, ’La dipalupanoo di Kaisar.’ ²⁶ Ampo’ dake’ aha ang menumpu kupentokei ang la kutula’ yaling di suha’ku pano di Kaisar. Dianto anna kupapengngolong tama di alla’-alla’mua’ dinoa londo-londona pano di Tomaraya Agripa, anna malai ke puhang inde dipahehsa la ahang pole’ aka-aka ang la kuuki’. ²⁷ Aka’ situhu’ pihki’ku dake’ sihatang la dibeho pano di to panghohto’ senga’ mesa ang ditähäng ke dai dipakaleso dolu aka suhunna anna ditanda’i.

¹ Ma’karang Tomaraya Agripa pano di Paulus naoatee, "Dibeamo tempo la umpebayai kalaemu." Tahpa ungngängkä’mi teyyena Paulus mane ma’tula’i naoatee, ² - ³ "O Tomaraya Agripa, natanda’ä’ to Yahudi, ampo’ dio ang mangnginsang si’da-si’da ingkänna ada’na to Yahudi sibaha ingkänna kaha-kaha ang si nasiteläng-telängngi. Dahi kehongko’ä’ kusa’ding allo dinoa aka’ malaä’ sule di hao di olomu la umpebayai kalaeku. Ampo’ kupalau ke malai anna sa’bara’o umpehingngii pa’tula’ku. ⁴ Ingkänna to Yahudi nainsang pembabeku mengkalao di mahäti’ku, noa di hao di bohtoku, noa toi yaho di Yerusalem. ⁵ Aka’ setonganna ke la naakui, la malaä’ nasa’bii aka’ mengkalaoke’ di hao mai, anna mentama tumä’ ko di kakalebuanna to Farisi ang umpentokei si’da-si’da peada’angki’. ⁶ Ampo’ dinoa ke’de’ä’ di hao di olomua’ dipahehsa aka’ umpetahpa’ä’ pa’dandiang ang puha nabea Puang Alataala pano di peneneanta. ⁷ Pa’dandiang yatoo napemitai liu toe’ ingkänna peänä’anna sampulo derua änä’na Israel. Lambi’ menomba lolo dai’ di Puang Alataala allo anna bengi. Dahi dianto suhunna anna napahsalaä’ to Yahudi aka’ kupetahpa’ yato pa’dandiang, Tuang. ⁸ Darakate’ mentama di ahkalang ke to matei napatuho sumule Puang Alataala? ⁹ Setonganna dolu kuoa toukotee, ’La umbaliä’ pengkähänganna Puang Yesus to Nazaret sibaha ingkänna kamatohoangku.’ ¹⁰ Anna kaha-kaha yatoo puhang kubabe yaho di Yerusalem. Aka’ tahpana puhaä’ untahimbo suha’ pahenta di hao mai di kapala-kapala imang, dä’ supung umpatama di tahungkung to pentindo’na ampo’ kuakui toi ke dipateii. ¹¹ Lambi’ si bansa’ä’ tama di pa’sambayangang undahha ingkänna ang untindo’ Puang Yesus. Anna kusuoi nabahoi. Tandana keaha’ä’ donetoo, si le’ba’kä’ kupalola pano di bohto mahoa’ senga’." ¹² - ¹³ Napatahhi’ke’ tula’na Paulus naoatee, "O Tomaraya, pihsang tempo lella’ä’ ungngola lalang lupano di Damsyik, aka’ napakuasaä’ anna nasuoä’ ingkänna kapala imang la kupanoa toe’ di hao. Tahpana yalingngä’ di tängngä lalang donetoo di tängngä allo, kuitang makähhäng pansillo’ yaho mai di langi’ makähhäng puhane’ andana mata allo, naimba’ asangngang solaku. ¹⁴ Tahpana tipallumbängngang naung di tampo, ya’ kuhingnging kamaha napa’karaiä’ ma’basa Ibrani naoatee, ’Saulus, O Saulus, aka suhunna anna undahhaä’? Aka’ la ungkarakeio kalaemu ke la umbalio pahtuyunna Dehata sihapangngo ullahpi’ bahsi pahela.’ ¹⁵ Kutimba’mi kuoatee, ’Aka’ mennarako Dio, Puang?’ Natimba’mä’ naoatee, ’Kodi’mito inde Puang Yesus ang undahha. ¹⁶ Ampo’ kalehao anna ke’de’o aka’ la umpepaitaingkä’ Kalaeku mating aka’ la kuängkä’o mendahi pesuoku anna sa’bingku. Samai kaha-kaha ang ungngita allo dinoa, noa tuntone’ ang mane la kupaitaio, la untula’ing tau senga’. ¹⁷ Aka’ la kupasalama’o di hao mai di to Yahudi anna ang tadia to Yahudi. Anna la kusuoo le’ba’ ¹⁸ umbuhkeiing matanna hupatau anna malai mensohong yaling mai di kamalillingang mentama di kamabayaang, bahtu’ mensohong yaling mai di kakuasaanna Pongkahana setang anna mentamai di kakuasaanna Puang Alataala. Anna malai diampungngiing dosanna anna la untahimbo pebehena Puang Alataala lambi’ mendahi hupataunna ang puha napamasero aka’ kapampetahpa’anna pano di Kodi’.’ ¹⁹ Dianto suhunna, Tuang, anna dai mala tala kutuhu’i inde pahenta ang napalosaiä’ Dehata yato ang puha kuita anna kuhingngi yaho mai di suruka. ²⁰ Uhuna kupepainsangnging pano di to Yahudi di hao di Damsyik, mane yahoi di Yerusalem, anna Yudea. Kupepainsang toinne’ pano di tau ang tadia to Yahudi kuoatee, ’Pengkatoba’koa’ anna sumulekoa’ dai’ di Puang Alataala anna malakoa’ membabe ang la sihatang pengkatoba’ang.’ ²¹ Lambi’ nasahkaä’ to Yahudi yaling di Dasang Ada’na Puang Alataala anna sai’di’ä’ tala napatei. ²² Aka’ pa’kalemunna Puang Alataala lambi’ malakä’ tuho lambi’ dinoa. Dianto anna malakä’ untula’ didiona Puang Yesus, noa pano di to pemase-mase, noa pano di to keangka’. Aka’ yato ang kupepainsangnging sinnoa siang yato ang puha natula’ lohpo’ Nabi Musa sibaha ingkänna nabi senga’. ²³ Aka’ naoatee, ’To Dilanti’ la Mepasalama’ la unsa’ding kamadahhaang anna Dia handang la dolu kaleha di hoi’ mai di alla’na to mate anna malai umpepainsangnging lalang kamabayaang, noa pano di to Yahudi, noa toi pano di tau ang tadia to Yahudi.’ " ²⁴ Lella’ke’ ma’tula’ Paulus umpebayai kalaena, tahpa napentama alla’mi Tuambahsa’ Festus napekäyyängngi ma’kara naoatee, "Tahta’o Paulus aka’ napobua’ kamanähängammu." ²⁵ Ampo’ natimba’ Paulus naoatee, "O Tuang Festus ang dipakeangka’, dä’ tahta’ aka’ inde ang kutula’ tahpa’ anna suhaka pihki’ku. ²⁶ Dianto anna bahanimä’ untula’ inde kaha-kaha aka’ nainsang ture’ Tomaraya Agripa. Aka’ maleso nainsang asang anna nahingngi toi, aka’ dai dahi di hao di ongeang ang membuni. ²⁷ O Tomaraya Agripa, umpetahpa’raka tula’na ingkänna nabi? Aka’ kuinsang umpetahpa’." ²⁸ Mentimba’mi Tomaraya Agripa naoatee, "Unsangaraka la maromi’ä’ umpadahi to pentindo’na Kristus?" ²⁹ Natimba’ salang Paulus naoatee, "Setonganna la ma’sambayangngä’ dai’ di Puang Alataala anna malai dai la dio supu ampo’ ingkänna ang unghingngi inde karangku la sinnoaä’, ampo’ daine’ la dipungo. Dianto ang kuhannuang, supung dai kuinsang la madihhi’daka, la malelandaka mane la mampetahpa’koa’." ³⁰ Ya’ ke’de’mi yato tomaraya anna tuambahsa’ sibaha Bernike anna ingkänna tau ang aha di hao donetoo. ³¹ Tahpana di aneang sipa’tula’-tula’mi naoatee, "Inde tau dai aha nababe ang la sihatang ditahungkung bahtu’ la dipatei." ³² Ma’karang Tomaraya Agripa pano di Tuambahsa’ Festus naoatee, "Setonganna inde tau malang la dilahpa’ ke la dai napalau bure’ dipalupano di Kaisar."

¹ Tahpana puhang dibohtu la mokahpala’ang sau di Roma, ya’ dibehong Paulus sibaha sangngaka-sangngaka to ditahungkung ang senga’ pano di Yulius, mesa pongkahana tantara ang disanga tantara Kaisar. ² Dai’mang di mesa kahpala’ uhai ang luihao mai di Adramitium la le’ba’ ullelengngi sangngaka-sangngaka kahampoang kahpala’ uhai di Poropensi Asia. Ya’ diang kiongei le’ba’. Anna aha mesa to Makedonia ang luihao mai di Tesalonika disanga Aristarkhus ang mamposolaiang. ³ Marondonnai, ya’ lambi’mang sau di Sidon. Yato Yulius umpakamaya Paulus lambi’ napabei umpellambi’i ingkänna insananna napangngalai kapahalluanna. ⁴ Dia bunto kionge mengkalao mebehing le’bo’ lolo kahpala’ki’ ungngolai Siprus aka’ metammui pepahi käyyäng. ⁵ Puhai kilambang yato le’bo’ ang natingngayoi Kilikia anna Pamfilia, ya’ lambi’mang sau di Bohto Mira di Likia. ⁶ Donentoo yato pongkahana tantara ullambi’ mesa kahpala’ ang luihao mai di Aleksandria la lusau di Italia. Ya’ diparendemang pano yato di kahpala’. ⁷ Umbai sangngaka allona naola moela’-ela’ kahpala’ki’ aka’ dai mala tilao manahpa. Ya’ napahsarang mane malaang undungku’i Knidus. Aka’ metammui lolo pepahi lambi’ mebehing le’bo’ bumang di lau’ di Kreta ungngolai behing kalantanang Salmone. ⁸ Masuhsa asangngang ungngolai yato behing le’bo’ mane malaang ullambi’ mesa ongeang disanga Kahampoang Mapia ang sirungku’ Bohto Mahoa’ Lasea. ⁹ Ya’ masaemang tohho donetoo, lambi’ mai’di tempo ang huki. Lehang tunne’ allo pa’rame-rameanna to Yahudi ang si dioaintee Allo Sikapiai. Tempona toi tahuhu lolo pepahi, dahi umbai la sumändäingkea’ ke umpalaoi tau kahpala’. Dianto anna sika napakaenga’mi Paulus naoaintee, ¹⁰ "Oa’ solasohongku, situhu’ pihki’ku ponna la tapatahhi’ia’ inde pellaoanta, ya’ la ullambi’ingkea’ kasumändä’ang anna kahukiang käyyäng. Dai la supung kahpala’ sibaha aka-aka ampo’ la nalambangngi tuke’ne’ sungnga’taa’." ¹¹ Ampo’ yato pongkahana tantara umpetahpa’ puhane’ yato ang umpalao kahpala’ sibaha puänna kahpala’ andana tula’na Paulus. ¹² Ampo’ yato kahampoanna kahpala’ donetoo dai mapia diongei tohho ke temponai kamadingingang aka’ nahoa pepahi käyyäng. Lambi’ mai’di pemala umpellei yato ongeang, umbato ke malai ullambi’ kahampoanna kahpala’ pano di Feniks ang la naonge tohho masae mangngempe lambi’ puha tempona kamadingingang. Inde Feniks mesa kahampoang kahpala’ di Kreta si nasala pepahi käyyäng. ¹³ Tempo donetoo pepahi saohko’mi ang luihao mai di tando kaihinna kahpala’, lambi’ sika nasanga la mala lambi’ pano yato di pahtuyunnaii. Ya’ unghentung pesangke’ anna umpalaoi kahpala’na mebehing le’bo’ ang sidungku’ Kreta. ¹⁴ Ampo’ dai masae anna suleng pepahi käyyäng tisau yaho mai di kalantanang ang disanga Pepahi Timurlaut, ¹⁵ lambi’ unghoa kahpala’ki’. Ya’ dang mala mellao untammui pepahi, lambi’ kipabei tomande’ nabaha pepahi yato kahpala’ki’. ¹⁶ Ya’ labu lolomang untuhu’i bombang nabaha pepahi, lambi’ pano di behing le’bo’ ang dai nahoa liu pepahi di mesa kalantanang saohko’ ang disanga Kauda. Lambi’ang pano masuhsa asammang aka’ mapahhi’ dihentu tama di kahpala’ yato lopi ang si dipake di hao mai di kalantanang. ¹⁷ Tahpana puha dipadai’ di kahpala’ yato lopi, dipamatoto’mi yato kahpala’ diuta’i umpake kondaling. Mane dipatuhungngi yato layarna kahpala’, aka’ naoate yato ang yaho, ’anna malai mähäng supu,’ aka’ mahea’ la titoko’ pano di bunging ang mentanete di hao di le’bo’ sirungku’ Sirtis. ¹⁸ Marondonna boi ditibeing bahaang naung di le’bo’ aka’ käyyäng liu pepahi unghoro kahpala’ki’. ¹⁹ Tahpana allo katallunna sika untibeing pole’ pangkahka’ kahpala’na. ²⁰ Aka’ sangngaka-sangngakang allona tala bintämmi tala mata allong diita anna tuhtuang masahhu’ pepahi käyyäng, mepakahea’i lolo. Ya’ daasammang hannu la salama’. ²¹ Tahpana masaeng dai sika mande yato tau, ke’de’mi Paulus yaling di alla’na naoatee, "Oa’ solasohong, ke la tula’kung dituhu’i naonge kuoaitee, ’Daingkea’ la umpalao kahpala’ta umpellei Kreta,’ inang dai la aha kasumändä’ang anna daiingkea’ la huki. ²² Ampo’ indee yalingngingkea’ di kamasuhsaang, kupahentakoa’ anna umpamatoto’koa’ inahammu: daingkea’ aha la pa’da, supung inde kahpala’. ²³ Aka’ sambengi napensiitaiä’ malaeka’na Dehata ang kupenombai anna ang mampuängngiä’, ke’de’ sule di behingku ²⁴ anna naoaitee, ’O Paulus, daummahea’ aka’ inang la sitammuo Kaisar. Anna ingkänna inde tau ang yaho di kahpala’ dai aha la maaka aka’ dio nakalemui Puang Alataala.’ ²⁵ Ingkännakoa’ solasohongku, diantoo suhunna anna kuoaingkoa’tee: Pamatoto’i inahammu aka’ kupetahpa’ Puang Alataala anna kuinsang kuoatee inde ang natula’ dai mala tala dahi. ²⁶ Ampo’ moinnakato noa, inde kahpala’ la titoko’ pano di behinna mesa kalantanang." ²⁷ Kasampulo uhpa’na benginna tontong lolokang napalupano napaluihao mai pepahi di hao di Le’bo’ Adria. Tahpana tängngä bengi nasa’dimmi tau ang mengkähäng yaling di kahpala’ naoate marungku’mi kalantanang. ²⁸ Ya’ umpatuhummi batu naung di le’bo’ mane nahentui di hoi’ mai anna nadahpaii. Ya’ dompulo dahpana malimbenna. Napalao bumi sämpäi’ mane nadahpai sala boi. Ya’ sampulo limaranne’ supu dahpana malimbenna. ²⁹ Ampo’ mahea’ang la tihambi pano di batu, ya’ dipatuhummi pesangke’ uhpa’ naung di bii’na kahpala’ anna kipabei tomande’i lella’ang umpemitai kamabayaang. ³⁰ Ingkänna ang mengkähäng yaho yato di kahpala’ sika umpeäng ahkalang anna malai lumumpa’ umpellei kahpala’. Sika umpatuhummi lopi naung di le’bo’ boheng la le’ba’ umpatuhung pesangke’ tandoi bää’na kahpala’. ³¹ Ampo’ ma’kara Paulus pano yato di pongkahana tantara sibaha änä’ buana naoaintee, "Ponna la le’ba’i inde pano ang si mengkähäng yaling di kahpala’, ya’ la tallang asangkoa’." ³² Ya’ nahahta’i siang tantara yato pesangke’na lopi anna napabei tomande’i le’ba’ mähäng. ³³ Tahpana la mabaya unsuong yato tau mai’di Paulus mande naoaintee, "Sampulo uhpa’mi benginna untähängngingkea’ kamanonoanta. Daingkea’ aha mande, supung makaludärä’ babuataa’ ungngempei aka ang la dahi. ³⁴ Ampo’ kupainsangngikoa’ anna mandekoa’ andamu mate, aka’ dai aha la dondong moi poro bulu sallamba’mua’." ³⁵ Puhai ma’tula’, ungngalang roti anna nakuhhu’sumanga’i dai’ di Puang Alataala di hao di olona yato tau mai’di, mane nabika-bikai sika naande. ³⁶ Ya’ sika suhakang pole’ inahanna aka’ mandeng. ³⁷ Ingkänna yato ang yaho di kahpala’ dongngatu’ pitumpulo unnung dia asanna. ³⁸ Tahpana bohong, sika untibeing gandum ang yaho di kahpala’ naung di le’bo’ anna malai mahingang kahpala’. ³⁹ Ya’ mabayannai sika ungngitang kalantanang mahante di behinna. Moinnakatoo dai nainsang sanganna, ampo’ sika naoatee, "Umbato ke malai dipadai’ di kalantanang inde kahpala’." ⁴⁰ Dihahta’ing yato pesangke’na uhpa’ anna dipabei tomande’i limmi’ yato pesangke’. Puhai, dibuhkeing pesangke’na bose anna dipadai’i layar di olona anna malai nabuhsu’ pepahi lupano di kalantanang. ⁴¹ Ampo’ yato kahpala’ titumbu bää’na di bunging ang mentanete anna bii’na natallangngine’ bombang käyyäng. ⁴² Ya’ pemalang yato ingkänna tantara la umpatei ingkänna to ditähäng andana le’ba’i mengkalahsu’ molangi. ⁴³ Ampo’ sika nalaba’i yato pongkahanaii aka’ pemala umpasalama’ Paulus. Umpahentang yato tau mai’di naoatee, "Ingkänna ang nainsang molangi, pendolumokoa’ naung mengkahtibe anna molangikoa’ bete’ di kalantanang. ⁴⁴ Anna ang dai nainsang molangi pakekoa’ papang bahtu’raka pangkahka’na kahpala’ umpolopia’ lambang." Ya’ kipanoantoo anna mala asangngang salama’ lambi’ bete’ di kalantanang.

¹ Kende’dangkang dai’ di kalantanang mane kiinsangngi sanganna dianto Malta. ² Sangka’ marohta’ yato to pa’bohto aka’ natammuiang nasalama’i anna napakamayaang. Sika mehompommi umpapuhpu api anna natambaiang mamindu aka’ napahandu’mi kene’ anna madi’ngi’. ³ Ya’ le’ba’mi Paulus ungngala hängkäng napatamai di api. Tahpa tisollo’ siang ile keipo yaling mai yato di alla’ hängkäng aka’ maluhsung, anna ungkeki’i teyyena Paulus. ⁴ Tahpana naita yato to pa’bohto mendehke’ di teyyena Paulus yato ile, sipa’tula’-tula’mi naoatee, "Si papateang setonganna inde tau aka’ moinnakato anna malang umpasalama’ kalaena yaling mai di tängngä le’bo’, ampo’ inang dai napabei dehata bahine ang si umbala’ kasalaanna tau la tuho." ⁵ Ampo’ napentahpi’ing tama di api Paulus; dai aha maaka nasa’ding. ⁶ Ya’ laonang sika naempei lolo naoatee la bängkä’mitoo bahtu’ la tilumbäng mate, ampo’ dae’ aha maaka. Katämpä’anna sika naoante pole’, ’Setonganna indee umbai dehatae’!’ ⁷ Yato ang kiongei tohho sirungku’ tampona Publius, tuambahsa’ yato di hao di ongeang. Marota’ liu natahimboang lambi’ tallung allo tallung bengi napotosuleang. ⁸ Donetoo sipatu makorong ambena lumalla’ anna metäi haha. Ya’ le’ba’mi Paulus tama di tambinna yato to makorong. Nasambayangnging anna nasahpai. Ya’ bono’ siang donetoo. ⁹ Tahpana napelele inde kaha-kaha tau, suleing ingkänna ang makorong senga’ yaling yato di bohto, ya’ sangka’ napabono’ tung nei’. ¹⁰ Napakeangka’ liuang anna mai’di aka-akanna si nabea tomande’ang. Tahpaki’ la le’ba’, napatoka bumingkang samai ang kipahallu. ¹¹ Tahpaki’ tallu bulang di hao di Malta, ya’ mengkalao bumang. Aha mesa kahpala’ ang luilau’ mai di Aleksandria tohho lolo tuke’ne’ di hao yaling di tempona kamadingingang aka’ pepahi tahuhu. Kahpala’ yatoo disanga Dioskuri bahtu’ dioatee dehata To Hendu. Ya’ diang kiongei. ¹² Lambi’ang sau di Sirakusa, ya’ tohhomang di lau’ tallu benginna. ¹³ Mane kipalao boi kahpala’ki’ ungngolai behing le’bo’, ya’ lambi’mang sau di Bohto Mahoa’ Regium. Tahpana marondonna, suleng pepahi di hao mai di tandoi kebo’na kahpala’, ya’ dombengirang mane lambi’ang sau di Putioli. ¹⁴ Donetoo sitammuang mai’di ang umpetahpa’ Puang Yesus. Sika napalau anna tohhokang di hao, ya’ di haomang sammingku. Mane kipatahhi’i pole’ pano di Roma. ¹⁵ Nainsanna to mampetahpa’ di hao di Roma naoatee la sule, ya’ sika sule siang natammuiang di hao di Pasa’ Apius anna pano di ’Tres Taberne,’ ang bahtuanna: Tallu Pa’bengiang. Sitammungki’, ya’ ma’kuhhu’sumanga’mi Paulus dai’ di Puang Alataala aka’ masannang liu. ¹⁶ Tahpana di haomang di Roma, ya’ dipabei tubunne’ Paulus di dasang senga’ sibaha mesa tantara ang la mandakai. ¹⁷ Tahpana tallu bengingki’ di hao, inde Paulus untambaing ingkänna pongkahana to Yahudi. Tihimpunna, ya’ ma’karang Paulus naoatee, "O ingkännakoa’ solasohongku, setonganna dai aha umbabeä’ kakarakeang pano di solataa’ anna umpa’bali ada’ kabiasaanna neneta. Ampo’ moinnakato noa, disahka siamä’ yaho di Yerusalem anna dibehoä’ pano di to ma’pahenta Roma. ¹⁸ Puhaä’ dipahehsa, ya’ pemalang la nalahpa’ä’ yato to pampahehsa aka’ dai aha kasalaangku ang la sihatang dipateiingkä’. ¹⁹ Ampo’ aka’ daliui naaku to Yahudi ang yaho la dilahpa’ä’, ya’ kupalaung sitonda kabahaniang anna malai yato kaha-kahangku dihohto’ pano di olona Kaisar; dai dioatee suleä’ indee anna la unghahpo’ä’ solata to Yahudi. ²⁰ Dianto suhunna anna kutambaimokoa’ anna malaingkea’ siita aka’ la kupa’tula’ikoa’. Dinoa dipungoä’ aka’ umpetahpa’ä’ yato ang masaeng tapemitaia’ ingkänta to Israel." ²¹ Ampo’ natimba’ to Yahudi naoatee, "Daang aha untahimbo suha’ yaho mai di Yudea didiomu. Datoi aha solataa’ ang sule yaho mai mantula’ingkang kakarakeammu. ²² Ampo’ pemala kihingngi ihsi inahammu, aka’ kiinsang kioatee inde peada’ang ang umpepakuhuing, mai’di tau ang mambahoi." ²³ Ya’ sika umbohtung mesa allo ang la naongei bou sitammu. Tahpana lambi’ tempona, mai’di liung tau sule di hao di ongeanna Paulus. Dahi mengkalao di mebengngi’ lambi’ di maloe umpakaleso anna umpepainsangnging didiona Kapahentaanna Puang Alataala. Anna untula’ toi ihsinna pepakuhunna Musa sibaha tula’na ingkänna nabi aka’ umpeäng lalang anna malai yato to Yahudi mampetahpa’ dai’ di Puang Yesus. ²⁴ Ampo’ yato tula’na, aha ang mampetahpa’ anna aha ang dai mampetahpa’. ²⁵ Ampo’ aka’ dai para-para mampetahpa’, ya’ sika le’ba’ing umpellei yato dasang puhanna naoate Paulus, "Inang tahpa’ete’ yato ang puha natula’ lohpo’ Inaha Masero, umpake Nabi Yesaya pano di neneta ingkäntaa’ to Yahudi, ang naoatee: ²⁶ Laoo pano di alla’-alla’na inde tau anna ungngoaintee, ’La unghingngi loloa’ ampo’ dai la mentama di ahkalammu, anna la ungngita loloa’ ampo’ dai la ungnginsang.’ ²⁷ Aka’ sika makahha’ bää’mi anna ma’binga-binga, anna noa toi sika kamba’ buta. Sika napanoa inde andana paitai sibaha matanna, pahingngi sibaha talinganna anna andana sika napähängngi. Aka’ andana sika sumulei di Kalaeku lambi’ kupabono’. ²⁸ Dianto anna pahalluke’a’ la umpengnginsangngi ungngoatee: Kasalama’ang yaho mai di Puang Alataala puha tunne’ dipalambi’ pano di tau ang tadia to Yahudi anna la natahimbo manahpai." ²⁹ [Tahpana puha ma’tula’ Paulus, ya’ le’ba’mi yato to Yahudi anna siteläng-telängngi aka’ dai mala mesa inaha.] ³⁰ Dompahiama tohho Paulus yaling yato di dasang ang naseba toboe’ di hao di Roma, anna si untahimbo mapia ingkänna tau ang sule mampellambi’i. ³¹ Sibaha kabahaniang umpepainsangnging Bahtakaranna Puang Alataala anna umpepakuhuing didiona Dehatanta Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’, anna dai aha tau mangkalapai.