1 Tesalonika

¹ Pano di jumaa’ di hao di Bohto Mahoa’ Tesalonika ang mendahi petauanna Ambeta Puang Alataala anna Puang Yesus Kristus. Hao mai di kodi’, Paulus, sibahaang ta Silas anna ta Timotius. Ke la malai ullambi’koa’ behe anna kamasahkeang yaho mai di Puang Alataala. ² - ³ Si kipa’sambayang loloingkoa’ anna ma’kuhhu’sumanga’ang dai’ di olona Ambeta Puang Alataala ke kikalehai bung umba noa pembabemua’ aka’ kapampetahpa’ammua’ dai’ di Puang Yesus. Kikalehai toi pa’kalemummua’ pano di tau senga’ lambi’ mengkähäng kahha’koa’ undului, anna tontongkoa’ hannu si’da-si’da dai’ di Puang Yesus Kristus Dehatantaa’. ⁴ O solasohongki’ ang nakalemui Puang Alataala, kiinsang kioatee napilleikoa’ la mendahi petauanna. ⁵ Aka’ indee Kaheba Mapia ang kipalambi’ingkoa’ tadia tula’ kale, ampo’ kitula’ sibaha kakuasaanna Inaha Masero anna kiinsang si’da-si’da kioatee mepahannu aka’ manahsa tahpa’ liu. Anna ungnginsangnga’ umba kipanoa tuho kiduluikoa’ naonge yalingkang di alla’-alla’mua’. ⁶ Anna umbelaa’ umpensinnoaiang anna umpensinnoai Puang Yesus. Moinnakato anna ullambi’koa’ kamadahhaang, ampo’ tontong lolokoa’ untahimbo manahpa Kaheba Mapia anna napunnoikoa’ kakahsiang ang nabeakoa’ Inaha Masero. ⁷ Lambi’ napohapangangkoa’ ingkänna to mampetahpa’ yaling di ingkänna Poropensi Akhaya anna Makedonia. ⁸ Kiinsang indee aka’ kaheba didiona Dehatanta Puang Yesus mengkalao yaling di alla’-alla’mua’ samba pano di bohto senga’, dai yaling supu di ingkänna Makedonia anna Akhaya, ampo’ samba toe’ pano di ongeang senga’ kaheba didiona kapampetahpa’ammua’ dai’ di Puang Alataala lambi’ dang mangki’ kitula’ing didiona kaha-kaha yatoo. ⁹ Aka’ dia tubunne’ sika mantula’ umba umpanoa untahimboang anna umba noa umpengkebo’ikoa’ dehata lino anna menombakoa’ dai’ di Puang Alataala To tahpa’ ang tuho sapano-panona, ¹⁰ anna ungngempeii kasuleanna sumule Änä’na yaho mai di suruka, dianto Puang Yesus ang puha napatuho sumule di hoi’ mai di alla’na to mate. Dia supu mala ullahpa’ingkea’ di hao mai di kakeaha’ang käyyänna Puang Alataala ang la melambi’ ke dako’i.

¹ Ingkämmua’ solasohongku ungnginsammia’ ungngoatee dai labu’ kasuleangki’ tama di alla’-alla’mua’ aka’ malakoa’ untahimbo Kaheba Mapia. ² Setonganna ungnginsang toe’a’ ungngoatee puhaang didahha anna dipakauho-uho di hao di Filipi naonge dakang mating. Moinnakato anna mai’di tau mampa’baliang, ampo’ malakang bahani mating umpainsangngikoa’ Kaheba Mapia aka’ naduluiang Puang Alataala. ³ Yato kara pepakaenga’ki’ tadia tula’ salao-laona, datoi lemba’ yaling mai di pahtuyu karake, tadia toi pa’bulitu’. ⁴ Ampo’ aka anna ma’tula’ang, dai la umpamahasa kaleang inahanna hupatau, ampo’ umpamahasa inahanna Puang Alataala ang umpangngitai ihsi inahanna mesa-mesa tau. Dianto anna naangka’mang Puang Alataala la sihatang umpepainsangnging Kaheba Mapia. ⁵ Anna ungnginsangngia’ ungngoatee daang manse’de’. Datoi aha yaling di inahangki’ ma’pihki’ karake ang la umpohukia’. Yaling di kaha-kaha indee Puang Alataala mansa’bii. ⁶ Anna datouang mengkähäng aka’ kioatee anna malai napudiang hupatau, noa dioa’, noa tau senga’. Setonganna sihatang toe’ ponna ke kipalauikoa’ aka ang kipahallu aka’ rasulnaang Kristus. ⁷ Ampo’ malunä’ang di alla’-alla’mua’ sinnoa mesa indo ang undama manahpa änä’na. ⁸ Noantoo aka’ pa’kalemungki’ mating nasuhung kibeakoa’ sibaha kakahsiang Kaheba Mapia yaho mai di Puang Alataala. Dai dia supu, ampo’ sadia touanne’ umbeho salu katuhoangki’, moi aka la dibabeingkang aka’ kikalemuikoa’. ⁹ Ungkalehai loloke’a’tee’ ingkämmua’ solasohongku, kiaka noa untanang sikungki’ mengkähäng allo bengi, aka’ kioatee dai kiaku la unsuhsai moi poro la mesa tau yato lella’ang kipainsangngikoa’ kaheba mapia yaho mai di Puang Alataala. ¹⁰ Tuho maseroang anna maroho, dai aha sallaangki’ di hao di olomua’ ang mampetahpa’ dai’ di Kristus. Ingkänna yatoo unsa’bii asangnga’ sibaha Puang Alataala. ¹¹ - ¹² Ungnginsangnga’ simesa-mesa umba noa pengngoya’ki’ mating, noa pengngoya’na mesa ambe pano di änä’na. Noanna kipakaenga’koa’ anna kipamatoho inahammu. Kipaturukoa’ umba dipanoa tuho situhu’ pa’elo’na Puang Alataala ang mantambaikoa’ tama di kapahentaang kamatandeanna. ¹³ Ma’kuhhu’sumanga’ lolo touang kami’ dai’ di olona Puang Alataala aka’ untahimbomokoa’ kara Dehata ang kipepainsangnging. Yatoo dai ungngangka’a’ kara to lino ampo’ ungngangka’a’ Bahtakaranna Puang Alataala aka’ inang noa si’daetee’. Yato Bahtakara Dehata mengkähäng lolo yaling di kalaemua’ ang mampetahpa’ dai’ di Puang Yesus. ¹⁴ Aka’ ingkämmua’ solasohongku, ingkänna yato ang puhaa’ unsa’ding, noa tuntone’ nasa’ding dolu ingkänna jumaa’na Puang Alataala di hao di Yudea ang mendahi petauanna Kristus Yesus. Yato kamadahhaang unsa’dingnga’ di hao mai di sola bohtomu siang, noa sia tuntone’ nasa’ding ingkänna jumaa’na Puang Alataala di hao di Yudea di hao sia tunne’ mai di sola bohtona to Yahudi. ¹⁵ Sika dia sianto yatoo ang puha umpatei Puang Yesus sibaha ingkänna nabi anna dia sia tunne’ ang manghambaiang. Umpa’bali ingkänna tau, anna yato pembabenaii dai nakärä’i Puang Alataala, ¹⁶ aka’ sika napa’baliang umpepainsangnging Kaheba Mapia pano di tau ang tadia to Yahudi ang la mala mampasalama’. Noanto yato ingkänna to Yahudi umpohängngäng-hängngängngi lolo dosanna lambi’ mai’di liu. Katämpä’anna nalambi’ pole’ aha’na Dehata. ¹⁷ Oa’ ingkämmu solasohongki’, mengkalao yato anna sisähä’ingkea’ sämpäi’ makarohheng liuang mating. Dianto anna umpeäng loloang lalang umbato ke malaiingkea’ siita bou. Moinnakato anna sisähä’i bätäng puntintaa’, ampo’ tontongngingkea’ ma’mesa yaling di inaha. ¹⁸ Aka’ pemala liuang la mating kipellambi’ikoa’. Kodi’, Paulus, pensangngakang kusändä’ umpeäng lalang la mating ampo’ nakalapai loloang Pongkahana setang. ¹⁹ Dioa’ supu ang la mendahi tanda kapataloangki’ ang la kihannuang anna ang la umpamahasa inahangki’ lambi’ la kahsiang ma’tula’ didiomu ke suleng dako’ Dehatantaa’ Puang Yesus anna sitingngayomingkea’. ²⁰ Inang diongnga’too ang kipokale’de anna ang umpamahasa inahangki’.

¹ Dahi aka’ makarohheng liumang, ya’ kibohtung la tohhoang kami’ deruaang ta Silas di hao di Atena ² anna kisuoine’ mating solasohonta, ta Timotius. Diantoo solaki’ mengkähäng naposabua’ Puang Alataala umpepainsangnging Kaheba Mapia didiona Kristus. Kisuo mating napellambi’ikoa’ anna malai napakatoto’koa’ anna napakaenga’ lambi’ tontong loloa’ kapampetahpa’ammu pano di Kristus ³ andana ahakoa’ tuhtuang malamma kapampetahpa’ammu aka’ inde mai kamadahhaang. Ungnginsang siangnga’ ungngoatee inang puha napama’tantu Puang Alataala la nahoaingkea’ yato kaha-kaha ⁴ aka’ si kitula’ siamingkoa’ yato anna sibahakingke kioatee la ullambi’ingkea’too kamadahhaang. Anna ungnginsammia’ ungngoatee inang tasa’ding si’dang noa yato tula’ki’. ⁵ Dianto anna kusuong ta Timotius mating aka’ dai hapa’ inahangku umpihki’ didiona umbang noa kapampetahpa’ammua’, aka’ malaya’ä’ nahoa arangkoa’ pesändä’na Pongkahana setang lambi’ labu’ kaleng kähängki’. ⁶ Ampo’ mane lambi’ sule ta Timotius natula’ingkang Kaheba Mapia didiona kapampetahpa’ammua’ anna pa’kalemummua’. Natula’ toi naoatee si ungkalehai loloang anna pemalakoa’ la silambi’ingke, ya’ noa sia tung kami’. ⁷ Dianto anna ingkämmua’ solasohongki’, yaling di kamasuhsaang anna kamadahhaangki’ kahsiang anna matoho inahangki’ sumule aka’ kiinsang kioatee tontong lolo kapampetahpa’ammua’. ⁸ Ya’ dinoa matohong sumule inahangki’ aka’ tontong loloa’ kapampetahpa’ammu dai’ di Dehata. ⁹ Dai aha mallondoi pa’kuhhu’sumanga’angki’ dai’ di olona Puang Alataala aka’ unsa’dingngang kapenau-nauang di hao di olona aka’ kapampetahpa’ammua’. ¹⁰ Allo bengi ma’sambayang loloang kipetatooi, kipalau umba ke malai silambi’ bouingkea’ anna kipaturu boukoa’ yato ang la pahalluke’ ungnginsang anna malai tuhtuang matoto’ kapampetahpa’ammua’. ¹¹ Umbato ke malai Kalaena Ambeta Puang Alataala sibaha Dehatantaa’ Puang Yesus la umpakahaoingkang ingkänna ang la mekalapai anna malaang mating kipellambi’ikoa’. ¹² Kihannuang Dehata la umpapunnoikoa’ pa’kalemu anna tuhtuangkoa’ sikalemui mesa anna mesa, noa toe’ ma’kalemu pano di ingkänna tau senga’ umba kipanoa kikalemuikoa’. ¹³ Ke noai yatoo mala napakatoto’ inahammua’ Dehata lambi’ dakoa’ kekasalaang ampo’ la maserokoa’ di hao di olona Ambeta Puang Alataala ke suleng Dehatantaa’ Puang Yesus sibaha ingkänna to maserona.

¹ Katämpä’anna, ingkämmua’ solasohongki’, puhamokoa’ kipakaenga’ anna kipaitai pohapangang umba dipanoa tuho anna malai umpamasannang inahanna Puang Alataala. Moinnakato anna inang si umpanoangnga’, ampo’ dinoa kipalau buke’ mating anna kipaturukoa’ sibaha sanganna Dehatantaa’ Puang Yesus la tuhtuang umpamatama loloke’ kaha-kaha yatoo. ² Aka’ ungnginsammia’ ingkänna yato pepaturu ang puha kitula’ingkoa’ yaling di sanganna Dehatantaa’ Puang Yesus. ³ Situhu’ pa’elo’na Puang Alataala la tuho maserokoa’. Dakoa’ membabe tasampa’. ⁴ Pahallukoa’ la ungkuasai kalaemu, londonang dioa’ muane ke mohapumokoa’ pahallukoa’ tuho masero sibaha sangkolummu anna pahallu umpakeangka’. ⁵ Dakoa’ mala untuhu’i pampemala karakemu, sinnoa ang si nababe to tamampetahpa’ dai’ di Puang Alataala, ⁶ andana umbabekoa’ tadia babe anna umbulitu’ santomampetahpa’mu. Aka’ pano di ingkänna ang umbabe katasampa’ang, la nahoa kakeaha’anna Dehata, noa yato ang puha kitula’ anna kipakaenga’ingkoa’. ⁷ Aka’ daingkea’ natambai Puang Alataala la umbabe katasampa’ang, ampo’ la tuhoingkea’ yaling di kamaseroang. ⁸ Dahi menna-menna ang dai untahimbo inde pepaturungki’, tadia hupatau ang dai natahimbo, ampo’ Puang Alataalaetee’ ang mambeaingkea’ Inaha Maserona. ⁹ Dang mangki’ kipayaling inde di suha’ki’ umba la umpanoaa’ ungkalemui ingkänna solasohommu to mampetahpa’, aka’ puhamokoa’ napaturu Puang Alataala didiona yatoo. ¹⁰ Ya’ inang si ungkalemuikoa’ ingkänna solamu to mampetahpa’ yaling di ingkänna Poropensi Makedonia. Ampo’ moinnakato noa, kipaturu boukoa’, ingkämmua’ solasohongki’, anna tuhtuang umpamatamake’a’ pa’kalemummu. ¹¹ Peängngia’ lalang umba la umpanoa anna malakoa’ malino yaling di katuhoammu. Daa umpentamai kaha-kahanna solamu, ampo’ diare’ la untanangkoa’ sikummu mengkähäng umpeäng katuhoammu, sinnoa yato ang puha kipaturuingkoa’. ¹² Aka’ ponna umbelaa’ umpanoa, ya’ la tandaangkoa’ meada’ naita to taumpetahpa’ Puang Yesus, anna damokoa’ la si unghannuang lolo kähänna solamu. ¹³ Anna mane ahai ingkämmua’ solasohongki’, dai mapia ke daia’ ungnginsang manahpa didiona laoanna to mampetahpa’ pano di Kristus ang puhang mate, andana masuhsaia’ inahammu sinnoa tau senga’ ang dai aha panghannuanna. ¹⁴ Tapetahpa’a’ taoatee puhang mate Puang Yesus anna dinoa tuho sumule. Dianto anna tapetahpa’ toia’ nei’ taoatee, ponna ke suleng dako’ Puang Yesus, ya’ la napasibaha-bahang sule Puang Alataala yato ingkänna to mampetahpa’ ang puhang mate napasilambi’ Puang Yesus. ¹⁵ Didiona kaha-kaha yatoo, situhu’ kara Dehata kitula’ingkoa’ dinoa kioatee: ingkäntaa’ ang tuho loloke’ yaling di lino lambi’ sule Puang Yesus, inang daringkea’te’ la umpendolui tau ang puhang mate umpellambi’i Puang Yesus. ¹⁶ Aka’ tahpana kahingngiang pahenta sitonda kamaha käyyäng di hao mai di kapalana malaeka’ anna ke moning terompe’na Puang Alataala, ya’ Kalaena Puang Yesus la tuhung yaho mai di suruka. Ingkänna to mate ang mampetahpa’ dai’ di Kristus dia dolu la napatuho. ¹⁷ Puhaitoo mane kita’i ang tuho loloke’ yaling di lino la tiängkä’ sibaha-baha yato to mate dai’ di salehu’ anna silambi’ingkea’ Puang Yesus yaho di nähäng. La noamingkea’too sibaha-baha lolomingkea’ Puang Yesus lambi’ sapano-panona. ¹⁸ Dahi dianto inde tula’ ang la umpakea’ sipakahanga-hanga.

¹ Ingkämmua’ solasohongki’, didiona di pihhang la dahii inde kaha-kaha, dang mangki’ kipayalingngingkoa’ inde di suha’ki’, ² aka’ ungnginsang manahpangnga’ nei’ ungngoatee allo kasuleanna Dehata la sihapang kasuleanna to paboko ke bengii. ³ Di tempona ma’kara hupatau naoatee, "Mapia asang inaha anna malinong tau," ya’ donetoo sule siang katallangang, sihapang mesa bahine ang pihsa’ tomande’ mansa’ding aka’ la keänä’. Anna dai mala tala nahoa asang to tamampetahpa’. ⁴ Ampo’ dioa’ dio ingkämmu solasohongki’, dakoa’ dio noa tau senga’ ang tuho yaling di kamalillingang. Dahi, ke suleng allo yatoo, dakoa’ dio la tungke’du’ sinnoa tau ang tungke’du’ aka’ pihsa’ nakasulei to paboko. ⁵ Aka’ tuho asangkoa’ dio yaling di kamabayaang, sinnoa tau ang mellao di allo. Daingkea’ tuho yaling di kamalillingang, sinnoa tau ang mellao di bengi. ⁶ Dianto anna daingkea’ kita’ la noa tau senga’ ang mohahe-hahe supu. Ampo’ la suhaka loloingkea’ kita’ anna la ungkuasaiingkea’ kalaeta, dai sinnoa to mäbo’. ⁷ Aka’ bengiete’ supu ang si naonge tau hahe anna naonge tau mäbo’. ⁸ Ampo’ kita’ indee dianto tau ang tuho yaling di kamabayaang, dahi pahalluingkea’ la ungkuasai kalaeta. Pahallu touingkea’ mampetahpa’ dai’ di Puang Yesus anna ma’kalemu pano di para-paranta. Dianto yato kaya’ pa’tolla’ang ang la mandakaiingkea’ umbali kamalillingang. Pahallu touingkea’ hannu lolo la napasalama’ Puang Yesus. Yato panghannuanta sihapang songko’ bahsi. ⁹ Aka’ daingkea’ napillei Puang Alataala la natahungkung ampo’ napilleiingkea’ la namana’ kasalama’ang yaling di Dehatanta Puang Yesus Kristus. ¹⁰ Puang Yesus mate napasalama’ingkea’ anna malai ke sumulei dako’ tontongngingkea’ kita’ la sibaha-baha lolo, diaraka tuhokingkea’ nalambi’ bahtu’ matemingkea’. ¹¹ Diantoo anna la sipakaleha-lehakoa’ anna sipakatoto’ lolokoa’ noa yato ang inang si umbabea’. ¹² Kipalau mating ingkämmua’ solasohongki’, pahallukoa’ umpakäyyäng tau ang mengkähäng kahha’ yaling di alla’-alla’mua’, dianto ang napillei Puang Alataala la mampatehtekoa’ yaling di salu katuhoammu ang la mampakalehakoa’ andana umbabekoa’ kakarakeang. ¹³ La umpakeangka’a’ anna umpakäyyäng si’da-si’daia’ sitonda pa’kalemu aka’ pengkähänganna yaling di alla’-alla’mua’. Anna la tontong lolokoa’ sikalemui mesa anna mesa. ¹⁴ Anna kipalaui si’da-si’da toukoa’ nei’ kioatee, pa’karaii solamua’ ang tengkong bosi mengkähäng ampo’ pakahangaine’ tau ang pa’mahea’ang. Duluiine’ tau ang malamma anna sa’bara’koa’ pano di ingkänna tau. ¹⁵ Pengkakalehaiia’ andana sipatumpu-tumpuikoa’, ampo’ peäng loloi lalang anna membabe mapia lolokoa’ pano di para-parammu mesa anna mesa, noa toe’ pano di tau senga’. ¹⁶ - ¹⁸ Yaling di ingkänna kaha-kaha pahallukoa’ tontong lolo umpamahasa inahammu, ma’sambayang anna ma’kuhhu’sumanga’, aka’ dianto pa’elo’na Puang Alataala tama di kalaemua’ aka’ tuhokoa’ yaling di Kristus Yesus. ¹⁹ Daungkalapai Inaha Masero. ²⁰ Daungngita-ita naung tula’ ang nasanga tau sule yaho mai di Inaha Masero. ²¹ Ampo’ sändä’i asangngia’ dolu, mane untuhu’ia’ ang mapia ²² anna umpakahaoine’ ingkänna ang karake. ²³ Kuhannuang Puang Alataala, ang mebea kamasahkeang anna kamalinoang, la napadahikoa’ tau ang punno kamaseroang. Anna malai noa inahammu, noa sungnga’mu, noa bätäng puntimmu dai aha sallaanna ke suleng Dehatantaa’ Puang Yesus Kristus. ²⁴ Puang Alataala ang mala dipetahpa’ ang untambaikoa’ dianto ang la umpadahi kaha-kaha yatoo. ²⁵ Oa’ solasohongki’, pa’sambayang touingkang kami’. ²⁶ Sisalama’koa’ anna sikalemu-kalemuikoa’ ingkänna solasohong yaling di Puang Yesus. ²⁷ Sibaha sanganna Dehata kupalau liu mating anna malai inde suha’ la dibata nahingngi ingkänna solasohontaa’ to mampetahpa’. ²⁸ Ke la malai Dehatanta Puang Yesus Kristus umbehekoa’ para-para.