1 Korintus

1

1 - 2 Pano di ingkänna to mampetahpa’ di hao di Korintus, ang napillei Puang Alataala mendahi petauanna. Puhamokoa’ napatani yaling di kasikenteammu sibaha Kristus Yesus, dioa’ sibahakoa’ ingkänna tau di umba-umba naonge ang metamba dai’ di Puang Yesus Kristus, Dehatanta, anna ang sika napodehata toe’. Hao mai di Paulus, sibahaang solasohonta ta Sostenes. Nasuhung anna kuuki’ inde suha’ mating, aka’ naängkä’ä’ Puang Alataala mendahi rasulna Kristus Yesus situhu’ pangngelo’na. 3 Salama’ku mating. Ke la malai Puang Alataala Ambetaa’ sibaha Dehatanta Puang Yesus Kristus la umbehekoa’ anna namana’ kamasahkeang sibaha kamasannangang. 4 Oa’ solasohong, puhamokoa’ nabehe Puang Alataala aka’ mana’ pa’kalemunna yaling di kasikenteammu sibaha Kristus Yesus. Dianto anna si ma’kuhhu’sumanga’ loloä’. 5 Yaling yato di kasikenteammu sibaha Puang Yesus Kristus, puhamokoa’ nabea ingkänna ang umpahallu: noanna tau yaling di jumaa’ ang manähäng ma’ho’ba, noa tunne’ tau ang punno kapainsangang. 6 Dahi maleso dioatee inang matoto’ kapampetahpa’ammu pano yato di Kaheba Mapia didiona Kristus ang kipepainsangnging mating, 7 lambi’ dang pole’ aha ungkalala’i behe, ampo’ diare’ puhamokoa’ nabea kakuasaang Inaha Masero ang la manduluikoa’ umbabe ingkänna hupanna pengkähängang di mendehatanna, lella’ yato ungngempei kasuleanna sumule Puang Yesus Kristus, Dehatanta. 8 La napamatohokoa’ lambi’ katämpä’anna lino anna malai dai la aha ang mansallakoa’ ke lambi’mi allo kasuleanna Puang Yesus Kristus. 9 Natambaimokoa’ Puang Alataala mendahi mesa sibaha Änä’na, Puang Yesus Kristus, Dehatanta, anna tainsang taoatee, yato ang nadandi inang la napasundung. 10 Oa’ solasohong, yaling di kakuasaang ang nabeaä’ Puang Yesus Kristus, kupalau anna malakoa’ mesa inaha. Daumpaaha kasibehtaang, ampo’ diare’ mesa inahakoa’ yaling di ingkänna pahtuyummu anna pihki’mua’. 11 Nasuhung anna ma’kara noaä’ indee, solasohong, aka’ napainsangngiä’ solasohonna ta Kloe naoatee aha are’ kasibehta-behtaang di alla’-alla’mua’. 12 Ang kupelele aha yaling di alla’-alla’mu ang mangngoatee, "To pentindo’naä’ kodi’ Paulus." Anna aha piha ang mangngoatee, "To pentindo’naä’ kodi’ Apolos." Aha tuke’ piha ang mangngoatee, "To pentindo’naä’ kodi’ Petrus. " Anna noa toi aha tuke’ piha ang mangngoatee, "Supung kodi’ Kristus ang kupentindo’i." 13 La mahasaraka ke dio siangnga’ to pentindo’na Kristus la tibahe-bahe? Kodi’raka ko ang mate yaho di kayu sitambeng umbaya’ dosammu? Bahtu’ ungngoarakatee nasuhung ditero’koa’ aka’ anna malai mendahi to pentindo’ku? 14 Setonganna kusanga kehongko’ä’ aka’ damamokoa’ aha kutero’, supung ta Krispus anna ta Gayus, 15 dahi dai aha ang la mala mangngoatee, "Natero’ä’ Paulus aka’ pemala la mendahiä’ to pentindo’na." 16 (O’ io, ahake’ ta Stefanus sanghapui ang kutero’. Ampo’ sehalinnaii dai kukalehai ke ahai tau senga’ ang kutero’.) 17 Naängkä’ä’ Kristus mendahi pesuona, dai aka’ anna malaä’ untero’ tau. Ampo’ nasuoä’ umbaha Kaheba Mapia. Ponna ke kupepainsangnging inde Kaheba Mapia, tadia kamanähängangku ang si kupake ma’kara, anna dai aha arang tau ang la mampetahpa’ supung aka’ kamanähängangku, lambi’ dai sika ungnginsang kakuasaanna Kristus naonge mate yaho di kayu sitambeng. 18 Kaheba ang kipepainsangnging dianto kamateanna Puang Yesus Kristus yaho di kayu sitambeng ang umbaya’ dosanna hupatau. Ponna ke nahingngii yato tau ang la lupano di nahaka inde kaheba, ya’ la nasanga pa’karanna to maho. Ampo’ pano di kita’ ang puha nalahpa’ Puang Alataala di hao mai di tahungkunna dosanta, ke tahingngii yato kaheba, ya’ la tasangaa’ kita’ kakuasaanna Puang Alataala. 19 Aka’ tiuki’ yaling di Suha’ Maserona naoatee, "La kupa’dai kakeaka’anna hupatau, anna pahtuyu kamanähänganna la kutallangngi." 20 Aka kunanna to manähäng? Aka kunanna to pampakuhu ada’na to Yahudi? Aka kunanna tau ang diangka’ manähäng ma’kara? Aka’ di olona Puang Alataala yato kamanähängang mentolinona katomahoang kaleetee’. 21 Aka’ moi manähäng liu hupatau, dai aha ang la mala ungnginsang Puang Alataala ungngolai yato kamanähänganna. Aka’ situhu’ kakeaka’anna Puang Alataala, nabohtu naoatee menna-menna ang mampetahpa’ pano di Kaheba Mapia la nalahpa’ di hao mai di tahungkunna dosanna, moinnakato inde kaheba anna si nasangaii tau ang dai mampetahpa’: "tula’na to maho." 22 Yato to Yahudi dai naaku mampetahpa’ ke dai dipaitai tanda ang mepusa’-pusa’. Anna yatone’ to Yunani, daine’ naaku mampetahpa’ ke dai dipainsangngi ungngolai kamanähängang di mentolinona. 23 Dahi ponna ke kipepainsangnging kaheba didiona Kristus ang mate yaho di kayu sitambeng, ya’ daine’ naaku napetahpa’ yato to Yahudi, anna yatone’ tau ang tadia to Yahudi naangka’ nei’ pa’karanna to maho. 24 Ampo’ inang aha tau ang natambai Puang Alataala mendahi petauanna, moi to Yahudi, noa tunne’ tau ang tadia to Yahudi. Tahpana inde mai tau unghingngi yato Kaheba Mapia anna mampetahpa’ pano di Kristus, ya’ sika ungnginsammi kakuasaanna anna kakeaka’anna Puang Alataala. 25 Aka’ pahtuyunna Puang Alataala, ang nasangai to lino "katomahoang," setonganna manähäng puha nei’ andana kamanähänganna to lino. Noa tunne’ yato pembabena Puang Alataala, ang nasangai to lino "kamalammaang," setonganna ma’kuasa puha nei’ andana kakuasaanna to lino. 26 Oa’ solasohong, kalehaiia’ katuhoammu naonge dakangkoa’ natambai Puang Alataala mendahi petauanna: daia’ mai’di ang diangka’ manähäng, bahtu’ ang ma’kuasa, bahtu’ ang dipakeangka’ di olona hupatau. 27 Ampo’ naangka’i Puang Alataala umpillei tau ang nasangane’ to lino "to maho," anna malai masili yato tau ang si unsanga kalaena "to manähäng." Noa tunne’ umpillei tau ang malamma anna malai masili yato tau ang si unsanga kalaena matoho. 28 Puang Alataala umpillei tau ang dai keangka’ naita solana, ang diangka’ dai kekuna anna dikahiri’, anna malai maleso dioatee yato ingkänna ang napakeangka’ to lino setonganna daine’ kekuna. 29 Dahi dianto anna dai aha tau ang la mala malängkä’ inaha di olona. Dai aha ang la mala mangngoatee, "Aka’ kamanähängangku lambi’ napilleiä’ Puang Alataala." 30 Ampo’ supung aka’ Puang Alataala lambi’ sikenteingkea’ Kristus. Ungngolai Kristus tainsang kakeaka’anna Puang Alataala. Dianto ang mampamarohoingkea’ di olona Puang Alataala anna mampasenga’ingkea’ mendahi petauanna. Noa tunne’ napakahaoingkea’ di hao mai di ingkänna kakarakeang. 31 Dahi, situhu’ ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero, "Menna-menna ang pemala male’de, pahallu sika umpokale’de yato ang puha nababe Dehata."

2

1 Oa’ solasohong, naonge anna matingngä’ di bohtomu kupainsangngikoa’ yato kaheba ang sule yaho mai di Puang Alataala, dai kutula’ mating situhu’ kamanähängangku bahtu’ dioatee kuse’de’koa’. 2 Aka’ yaling di inahangku puha kubohtu donetoo kuoatee, ponna ke ditimmä’, supung ang la kutula’ dianto Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’, ang mate yaho di kayu sitambeng. 3 Donetoo anna lambi’ä’ mating, ya’ malammaä’ anna sikalalla’ä’ mahea’. 4 Anna yato kaheba ang kupainsangngikoa’ mating, dai kupepainsangnging sitonda kamanähängang anna datoukoa’ aha kuse’de’. Ampo’ kakuasaannaete’ Inaha Masero lambi’ ungnginsammi ungngoatee tahpa si’daetee’ yato kaheba ang kubaha mating. 5 Dahi nasuhung anna umpetahpa’ia’ yato kaheba, tadia aka’ kakeaka’anna hupatau, ampo’ aka’ kakuasaanna Puang Alataala. 6 Ampo’ moinnakato noa, ke yalingngang di alla’na tau ang matamang kapampetahpa’anna pano di Puang Yesus Kristus, ya’ si ma’tula’ang umpake kara kakeaka’ang. Ampo’ yato kakeaka’angki’ tadia kakeaka’ang ang si napake to karake yaling di lino, bahtu’ dioatee kakeaka’anna to pambahananna to lino, aka’ yato ingkännaii la tallang. 7 Yato ang kipepainsangnging dianto kakeaka’ang ang sule yaho mai di Puang Alataala, ang puha napahtuyu anna malaingkea’ mangngala taha yaling di kamatandeanna. Inde pahtuyunna dake’ nainsang tau dolu, moinnakato anna napopahtuyuming Puang Alataala naonge anna dake’ napapia inde lino. 8 To ma’pahenta yaling di lino dai ungnginsang inde pahtuyunna Puang Alataala. Aka’ ponna ke la nainsammi, ya’ tantu anna daete’ la untoke’ Dehatanta ang matande dai’ di kayu sitambeng. 9 Ampo’ inang aha tiuki’ yaling di Suha’ Masero naoatee, "Pano di tau ang ma’kalemu dai’ di Puang Alataala, puha napatokaing ang mahahsa’, ang dake’ aha naita bahtu’ nahingngi hupatau anna dake’ aha mentama di pihki’na." 10 Ampo’ tainsangnga’ kita’ inde pahtuyunna Puang Alataala, aka’ puhamingkea’ kita’ napainsangngi ungngolai kakuasaanna Inaha Maserona. Inde Inaha Masero umpahehsa ingkänna-ingkänna siamo, moi pahtuyunna Puang Alataala ang dake’ nainsang hupatau. 11 Aka’ sinnoanna tau, supung kalaena ang ungnginsang ihsi inahanna, noa tunne’ supung Inaha Masero ang ungnginsang ihsi inahanna Puang Alataala. 12 Daingkea’ aha untahimbo pepaturu ang situhu’ pihki’na to lino, ampo’ ang tatahimbo dianto Inaha Maserona Puang Alataala anna malaingkea’ ungnginsang yato ingkänna ang puha nabeaingkea’ yaling di mana’ pa’kalemunna. 13 Dahi ponna ke kipepainsangnging yato Kaheba Mapia, dai kikamanähängngi sinnoa kakeaka’anna to lino, ampo’ kara ang si kipake sule yaho mai di Inaha Masero, kipakaleso didiona kaha-kaha mendehatanna umpake kara mendehatanna. 14 Tau ang dai ungnginsang Puang Alataala dai si umpetahpa’ inde pepakuhu ang sule yaho mai di Inaha Maserona Puang Alataala, ampo’ si nasanga nei’ pa’karanna to maho. Aka’ tau ang hali untahimbo Inaha Masero, dianto supu ang la mala ungnginsang yato ang natula’ Inaha Masero. 15 Kita’ ang hali untahimbo Inaha Masero umpähäng ingkänna hupanna kaha-kaha, lambi’ tainsang umpasisenga’ ang mahasa anna ang tahuhu. Ampo’ yatone’ tau ang dai ungnginsang Puang Alataala, datoi la mala ungnginsang yato aka ang yaling di inahanta. 16 Aka’ aha tiuki’ yaling di Suha’ Masero naoatee, "Dai aha tau ang la mala ungnginsang pihki’na Dehata; dai aha ang la mala mambea pepakaenga’ dai’." Ampo’ pano di kita’, puha nabeaingkea’ Puang Alataala pihki’ ang sinnoa pihki’na Kristus.

3

1 Oa’ solasohong, naonge anna sibahaingkea’ diting dakoa’ mala kupa’karai sinnoa tau ang puhang untahimbo Inaha Masero. Donetoo kupa’karaikoa’ sihapang tau ang untuhu’ike’ pampemala di mentolinona, aka’ donetoo dake’ matama kapampetahpa’ammu, sinnoakangkoa’ änä’ malea yaling di kapampetahpa’ang. 2 Änä’ ang sumusuke’ dai si dibea andeang kahha’. Noa tumokoa’ dio, donetoo kupakuhukoa’ pepakuhu ang sihatang tau ang dake’ matama kapampetahpa’anna, aka’ daia’ umbela untahimbo pepakuhu ang matama. Anna moi dinoa dake’a’ mala untahimbo, 3 aka’ untuhu’ikangkoa’ pampemala karakemu. Aka’ ponna ma’kasuehekoa’ anna sibehta-behta, ya’ maleso dioatee untuhu’i si’dakoa’ pampemala karakemu sinnoa tau ang dake’ ungnginsang Puang Alataala. 4 Aha di alla’mua’ ang si mangngoatee, "To pentindo’naä’ kodi’ Paulus." Anna tau senga’ naoane’tee, "Kukärä’i puhane’ Apolos." Pembabe ang noa indee sihatang tau ang dake’ ungnginsang Puang Alataala. 5 Kami’ ta Apolos, ya’ sabua’na kaleang kami’ Puang Alataala ang nasuo mantehtekoa’ anna malakoa’ mampetahpa’ pano di Puang Yesus. Kikähäng yato kähängang ang puha napadurungngiang Puang Alataala. 6 Kodi’ ang mangngambo’, Apolos ang mambayai, ampo’ Puang Alataalaete’ne’ ang mampalobo’, tadia kami’. 7 Yato tau ang mangngambo’ anna yato ang mambayai daine’ pahallu liu. Ang handang pahallu, dianto Puang Alataala aka’ dianto ang mampalobo’. 8 Tau ang mangngambo’ anna tau ang mambayai sinnoa siang pahtuyunna. Anna sahing la untahimbo sahona situhu’ pengkähänganna. 9 Kami’mitoo sihapang mesa kombongang to pobela’ ang napotau Puang Alataala, anna dioa’-dio, solasohong, sihapangkoa’ dio bela’na. Mala toukoa’ dipasihapang dasanna Puang Alataala. 10 Aka’ mana’ pa’kalemunna Puang Alataala lambi’ naängkä’ä’ mendahi rasulna, to handang dolu umbahaingkoa’ Kaheba Mapia. Malaä’ dipasihapang mesa to pampake’de’ dasang ang manähäng, ang hali umpake’de’ busung di hahona batu. Anna tau senga’ ang umpatulu’ yato pengkähängangku umpake’de’ yato dasang yaho di busung. Ampo’ ingkänna tau ang mengkähäng yato di dasang pahallu la umpihki’ liu yato pengkähänganna anna malai mahasa liu. 11 Supung ke mampetahpa’i tau pano di Puang Yesus anna malai mendahi petauanna Puang Alataala. Mala dioatee Puang Yesus Kristus dianto yato batu ang natanang Puang Alataala ang naongei dipampake’de’i yato dasang, dai aha senga’na. 12 Ponna ke ahai to pengkähänna Puang Alataala ang mahasa pengkähänganna, ya’ mala dipasihapang mesa tau ang umpake’de’ dasang umpake ma’kahupa-hupa aka-aka ang mapia, hapanganna: bulahang, pera’ anna batu masu’li’. Anna ponna ke ahai to pengkähänna Puang Alataala ang dai mahasa pengkähänganna, ya’ malane’ dipasihapang mesa tau ang umpake’de’ dasang umpake ma’kahupa-hupa aka-aka ang dai mapia liu, hapanganna: kayu, päräng anna lora. 13 Dahi ponna ke naämpu’ii api yato dasang, ya’ la landa’ pole’ aka yato ang dipake mampake’de’ ang mahasa anna ang tahuhu, aka’ yato ang mahasa la tontong, ampo’ yatone’ ang tahuhu la mämpu’ nei’. Noa tunne’ pengkähänna yato ingkänna petauanna Dehata la landa’ pole’ ke sumuleng Puang Yesus, aka’ di allo yatoo la napahehsa Dehata pengkähänna ingkänna tau: la mahasaraka, daraka. 14 Ponna ke malai tontong yato pengkähänna mesa tau, ke puhang ungngolai pampahehsaanna Dehata, ya’ la untahimbo sahona. 15 Ampo’ ponna ke dai tontong yato pengkähänna ke puhang napahehsa Dehata, ya’ la huki nei’. Bahtuanna kalaena la dilahpa’ di hao mai di tahungkunna dosanna, ampo’ daine’ la disahoi. Anna mala nei’ dipasihapang tau ang naämpu’i api dasanna: ingkänna porehana pa’da, ampo’ kalaena nei’ salama’. 16 Darakaa’ dio ungnginsang ungngoatee sihapangkoa’ Dasanna Puang Alataala? Bahtu’ Inaha Maserona Puang Alataala tohho yaling di alla’-alla’mu? 17 Tau ang ungkarakei inde Dasang Ada’na la nakarakei toe’ Puang Alataala. Aka’ yato Dasang Ada’na masero, anna diongnga’too yato Dasang. 18 Daa umbulitu’ kalaemua’. Ponna ke ahai di alla’mu tau ang unsanga kalaena manähäng situhu’ pangngitanna to lino, ya’ pahallu la mentomaho di olona hupatau anna malai mendahi manähäng si’da-si’da di olona Puang Alataala. 19 Aka’ yato ang nasangai hupatau kamanähängang setonganna katomahoangngete’ di olona Puang Alataala. Aha tiuki’ yaling di Suha’ Maserona naoatee, "Tau ang unsanga kalaena keaka’ anna manähäng, la napatinaho Puang Alataala yaling di kamanähänganna toboe’." 20 Anna aha toi tiuki’ naoatee, "Nainsammi Puang Alataala pihki’na to manähäng, naoatee dai aha kunanna." 21 Dahia’, solasohong, daa umpokale’dei ke untindo’ikoa’ supu mesa tau ang ma’tantu, aka’ ingkänna aka-aka ang umpahallu, puhamokoa’ nabea Puang Alataala mendahi ampuammu: 22 Apolos, Petrus anna kodi’, puhamokoa’ nabea Puang Alataala anna malai kiduluikoa’. Puhamokoa’ nabea katuhoang bakahu anna nalahpa’koa’ di hao mai di kamateang ang sapano-panona. Ingkänna ang aha yaling inde di lino, ingkänna ang dahi dinoa, moi ang la dahi di allo-allo ang la sule, naäto’ asang anna la mahasa pano di dioa’. Ingkänna aka-aka puha nabeakoa’ mendahi ampuammu. 23 Anna dioa’-dio ampuannamokoa’ Kristus, anna Kristus dianto ampuanna Puang Alataala.

4

1 Pano di kami’ ang mendahi to pambahanammu, pahallukoa’ unsangaang sabua’na Kristus ang nasuo umpakalesoing kahebana Puang Alataala, yato ang dake’ aha nahingngi to lino. 2 To disuo pahallu tuhu’-tuhu’ang liu umpembabeing pangngelo’na yato ang mansuo. 3 Dahi ponna ke ahai di alla’mu ang pemala unsalla pengkähängangku, ya’ dai maaka di kodi’. Moi menna ang mansallaä’ dai maaka. Kodi’-kodi’, dai si kupihki’ mahasaraka pengkähängangku, daraka. 4 Yaling di inahangku kusa’ding mapia lambi’ kuinsang kuoatee dai aha kubabe ang sala. Ampo’ tadia yato inahangku ang mampamarohoä’. Aka’ ang la mampahehsaä’ anna mambohtu, setonganna Dehataetee’. 5 Dahi, solasohong, daa umpahehsa pengkähänganna solamu ungngoatee bahtu’ la mahasaraka, daraka. Empeike’ kasuleanna Puang Yesus, aka’ Dianto ang la umpalanda’ asang ingkänna ang tibuni tama di kamalillingang. La umpalanda’ ingkänna pahtuyunna inahanna hupatau. Anna ke donentoo mane la napudii Puang Alataala ingkänna yato ang sihatang dipudi. 6 Oa’ solasohong, inde kaha-kaha ang mane kuuki’ nahoaang ta Apolos. Kami’ inde kiderua kupohapangang anna malakoa’ kupaturu untuhu’i pahenta ang tiuki’ andana umpakeangka’ arangkoa’ to pambahanammu la’bi andana ang sihatang. Pahtuyungku dianto anna dai aha di alla’mu ang la malängkä’ inaha lambi’ ungngoatee, "Di kodi’na kodi’, to pentindo’naä’ ta Anu." 7 Unsangarakaa’ kalaemu londo puha nei’ andana tau senga’? Pihki’i, ingkänna ang aha pano di kalaemu, nabea asangkoa’ Puang Alataala. Dahi, ponna ke inang napanoai, ya’ akana malängkä’ia’ inahammu? 8 Unsangaa’ dang aha ang ungkalala’i? Bahtu’ umpihki’rakato ungngoate sihoang kamatoto’anna kapampetahpa’ammu dai’ di Dehata? Lambi’ umpakeangka’koa’ kalaemu sihapang tomaraya ang dai pahallu kidului. Ya’ la mahasa si’da ke la pake malai mendahikoa’ tomaraya, aka’ ponna ke noai, ya’ la malamingkea’ ma’pahenta sibaha-baha. 9 Ampo’ daang kami’ aha mentomaraya, aka’ situhu’ pihki’ku, setonganna kami’ ang mendahi rasul inang napabeiang Puang Alataala mendihoi’ang liu di olona hupatau. Didahhaang sinnoa to ditahungkung mate ang si napakauho-uho tau mai’di. Mengeang nahele ihsinna lino, moi hupatau, noa tunne’ malaeka’. 10 Yato tau mai’di si nasangaang to maho aka’ kipepainsangnging yato kahebana Kristus, ampo’ dioa’-dio si unsangaa’ kalaemu keaka’ yaling di Kristus! Kami’ diangka’ang malamma, ampo’ dioa’-dio unsangangnga’ kapampetahpa’ammu matoto’mi! Dioa’ napakeangka’ hupatau, ampo’ kami’-kami’ napakauho-uhoang. 11 Lambi’ dinoa dai kanna’ andeangki’, enu’ki’, porehaki’. Si dipohetong loloang. Anna dai aha ongeangki’ tohho. 12 Si mengkähäng kahha’ang umpake tobouang kami’ teyyeki’. Ponna ke ahai ang mantändoang, ya’ kibala’ kipalauing behe. Anna ponna ke ahai ang mandahhaang, ya’ sa’bara’ tomande’ang. 13 Noa toi ponna ke ahai ang mangkeaha’iang, ya’ si kitimba’ malunä’. Lambi’ dinoa si naindä’-indä’ang to lino, si napasihapangngang supu oyo kalane. 14 Oa’ solasohong, nasuhung anna kuuki’i noa indee tadia anna malakoa’ kupakasili. Ampo’ diare’ anna malakoa’ kukambahoing sihapang änä’ ang kupakamaya. 15 Aka’ moinnakato anna ma’sa’bu-sa’bui tuangkuhummu ang la mala mantehtekoa’ mentindo’ pano di Kristus, ampo’ supung kodi’ ang sihatang umpoambe, aka’ kodi’ ang handang dolu umbahaingkoa’ yato Kaheba Mapia lambi’ mampetahpa’koa’ pano di Kristus Yesus. 16 Dianto anna kupalau si’da-si’dai la untindo’ manahpa pembabeku. 17 Dahi dianto anna kuangka’ing unsuo ta Timotius mating la napellambi’ikoa’. Inde ta Timotius kupasihapang änä’ ang kupakamaya, mesa tau ang tuhu’-tuhu’ang yaling di pengkähänganna Dehata. Ponna ke lambi’mi mating, ya’ la napakalehakoa’ umba kupanoa untindo’i Kristus Yesus, ang situhu’ yato ang si kupepakuhuing di umba-umba naongei. 18 Kuinsammi aha di alla’mu ang malängkä’ inaha lambi’ unsangaa’ damä’ bahani la kupellambi’ikoa’. 19 Ampo’ inang la baha’ matingngä’ ke naelo’i Dehata. Doneke’too mane kuitai pole’ aka ang la nababe yato tau ang si mayahoang tula’na. La kuita ke inang ma’kuasa si’dai, bahtu’ to pa’kara-kara kaleraka. 20 Aka’ ke tuhoi tau yaling di Kapahentaanna Puang Alataala, ya’ dai la tandaang yaling yato supu di tula’na, ampo’ la tandaang aka’ landa’mi kakuasaanna Puang Alataala yaling di pembabenaii. 21 Ponna ke matingngä’ anna la tontong loloi pembabemu, ya’ la umbahaä’ petahungkung anna kara kahha’. Ampo’ ke mahasang pembabemu, ya’ la malunä’ä’ anna ma’kalemu mating. Dahi umba kahang ang ungkärä’i puha?

5

1 Pusa’ä’ kupelele yato babemua’ ang tasampa’ liu. Ang naoatee, aha are’ tau yaling yato di jumaa’mu ang umpobahine pohona. Aka’ moi tau ang dai mampetahpa’ anna dai si nababe ang karake liu noa yatoo. 2 Ampo’ dioa’-dio, moinnakato anna napanoai solamu, ya’ malängkä’ke’ inahammu. Akana daia’ mapi’di’ inahammu unsohso yato pembabena? Sihatang ke la umpasohongngia’ yato tau yaling mai di alla’-alla’mu. 3 - 4 Moinnakato anna sikahaoangngingkea’, ampo’ diting inahangku lambi’ malakoa’ kupahenta. Dahi yaling di kakuasaang ang hali nabeaä’ Puang Yesus Kristus, puha kubohtu kuoatee pahallu ditahungkung yato tau. Ponna ke ma’himpummokoa’, kalehaii diting inahangku. Dahi kupalau mating yaling di sanganna Puang Yesus Kristus 5 dianto la umbeho inde tau pano di Pongkahana setang, bahtuanna dai la umpabei ma’himpung sibaha-bahakoa’. Panoaia’ anna ullambi’i tahungkung pano di kalaena anna malai salama’ sungnga’na ke lambi’mi allo kasuleanna Dehata. 6 Akana palla’rakoa’ dio malängkä’ inahammu umpabei yato tau lella’ napanoa yatoo? Aha karanna to baha’ ang naoatee, "Sampi’du’ supu bibi’ roti anna malang umpabängkä’ samai tahpung." Bahtuanna: mesa tau ang madosa mala ungkarakei kamesaanna samai solana. 7 Sinnoa to Yahudi, ke lambi’mi tempona Pa’rame-rameang Paska, si umpasohong samai bibi’ roti ang aha yaling di dasannaii, mane untunui dombana ang la mendahi pesulänna. Noa tumokoa’ dio, pahallua’ umpasohong yato to madosa yaling mai di alla’-alla’mua’ anna malakoa’ tontong masero, aka’ inang maserokoa’ yaling di Kristus ang tapasihapang domba Paska aka’ mate nasulängngiingkea’. 8 Dahi, solasohong, tatibei yato bibi’ roti, dianto yato pembabe karaketa ang dolu anna la umpenombaiingkea’ Puang Alataala sitonda sangkalebu inaha ang maroho di olona. 9 Yaling yato di suha’ ang kupapebaha mating dolu, kulahangkoa’ ma’sola-sola sibaha tau ang si membabe tasampa’. 10 Ampo’ daete’ kuoatee anna la damokoa’ ma’sola-sola sibaha tau ang dake’ ungnginsang Puang Alataala ang si membabe tasampa’, ang so’bäng karake, ang si ma’bulitu’ anna menomba pano di tau-tau. Aka’ ponna la kulahangkoa’ ma’sola-sola sibaha tau ang noa, ya’ la pahallukoa’ umpellei inde lino. 11 Bahtuanna yato pangnguki’ku dianto: daa umpa’sola-sola sibaha tau ang unsanga kalaena to mampetahpa’ pano di Puang Yesus, ampo’ setonganna yato tau si membabe tasampa’, si so’bäng karake, si umpenombai tau-tau, si untändoi solana, si umpamalango kalaena, bahtu’ si ma’bulitu’. Moi poro la mande sibaha tau ang noa indee, ya’ dai mala! 12 - 13 Pano di tau ang tadia to Sahani, tadia kodi’ ang la umpahehsa pembabenaii. Puang Alataalaetee’ ang la mantahungkung. Ampo’ kalaemua’ ang la pahallu untahungkung yato santosahanimmu ang sala babena. Dahi situhu’ yato ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero naoatee, "Pasohongngi yato to membabe karake yaling mai di alla’-alla’mu."

6

1 Ponna ke ahai kaha-kaha ang pahallu dipahehsa, ya’ akana la umbahae dio pano di to pambohtu kaha-kaha ang dai mampetahpa’ pano di Puang Yesus? Akana daia’ umbaha pano di solamu to mampetahpa’ ang la mala mambohtu? 2 Darakaa’ dio ungnginsang, solasohong, la sule tempona ang la taongeia’, kita’ ang napasenga’ Puang Alataala mendahi petauanna, la umpahehsa ihsinna lino. Dahi ke la umpahehsakoa’ ihsinna lino dako’, ya’ inang la malakoa’ umbohtu kaha-kahanna solamu dinoa. 3 Daia’ ungnginsang, kita’ to mampetahpa’ la umpahehsa malaeka’. Dahi inang la malakoa’ umbohtu kaha-kahanna solamu yaling inde di lino. 4 Ponna ke ahai kasibehta-behtaang di alla’-alla’mu, ya’ aka boi anna umpadiolonai to pambohtu kaha-kaha ang tadia santosahaninta, ang dai aha kakuasaanna yaling di jumaa’? 5 Nasuhung anna ma’tula’ä’ noa indee anna malakoa’ masili. Darakae’ aha moi poro mesa di alla’-alla’mu ang la mala umbohtu kaha-kahanna solamu yaling di jumaa’? 6 Dahi akana bilang ahae’ nei’ to mampetahpa’ ang unsalla solana to mampetahpa’ di hao di olona tau ang dai mampetahpa’? 7 Dinoa daia’ pahallu tapihki’ yato tau ang umbaha kaha-kahanna pano di tau di aneang. Moi ke la ahai kaha-kaha di alla’-alla’mu, ya’ ahana inang sundummi mepakasilinna. Anna tandaammi dioatee dakoa’ membabe ang sihatang to pentindo’na Puang Yesus. Ponna ke ahai ang mambulitu’koa’ bahtu’ unghukiangkoa’, ya’ pabeii napanoa. Daa umbahai pano di to pambohtu kaha-kaha; dotanne’ nabulitu’koa’. 8 Ampo’ bilang diorea’ dio ang unghukiang anna umbulitu’koa’ moi solamu to mampetahpa’. 9 Darakaa’ dio ungnginsang, solasohong, ungngoatee tau ang si membabe tasampa’ dai la mentama di Kapahentaanna Puang Alataala? Daumpabei kalaemua’ nabulitu’ setang. Aka’ tau ang si membabe tasampa’, tau ang umpenombai tau-tau, tau ang si ungngindä’-indä’ pa’bannetauang, noa tunne’ muane ang umpobahine sammuanena anna bahine ang umpomuane sambahinena, 10 to paboko, to so’bäng karake, to pa’malango-lango, tau ang si untändo solana, to pa’bulitu’, ingkänna tau ang noa dai la mendahi petauanna Puang Alataala yaling di Kapahentaanna. 11 Naonge dolui ahakoa’ ang sinnoa inde mai tau, ampo’ dinoa dosammu puhang nabasei Puang Alataala sibaha naangka’koa’ maroho di olona lambi’ mendahimokoa’ petauanna. Napanoa Puang Alataala aka’ kasikenteammua’ sibaha Puang Yesus Kristus ungngolai kakuasaanna Inaha Maserona. 12 Aha ang si mangngoatee, "Aka’ nalahpa’ingkea’ di hao mai di tahungkunna dosanta, ya’ malaingkea’ umbabe moi aka." Moinnakato anna tahpa’i yatoo, ampo’ kutimba’ kuoatee: Ponna ke tababe moi aka, ya’ la aha ang tababe ang dai la mahasa pano di kalaeta. Bahtu’ dioatee: Mala kubabe ang kuelo’i, ampo’ dai kuaku la naposabua’ä’ yato ang kubabe. 13 Si ungngoaa’tee, "Aha andeang ang la mala dipatama di kompeng; aha kompeng ang la dipampatamai andeang," lambi’ si umpihki’ ungngoatee, "Mala tababe moi aka, aka’ di allo-allo ang la sule la napa’dai asang ingkänna yatoo Puang Alataala." Unsanga si’darakaa’ dio ungngoatee dai maaka yato ang tababe yaling di bätäng kalaeta? Unsangarakaa’to Puang Alataala nabeakoa’ bätäng kalae anna malai umpake membabe ang tasampa’ sibaha bahine ang tadia bahinemu? Napapia Dehata bätäng kalaeta anna malaingkea’ umpasundung pangngelo’na, aka’ dianto Kalaena ang napapiaing. 14 Anna inde bätäng kalaeta la napatuho sumule Puang Alataala ungngolai kakuasaanna, sinnoa puha umpatuho sumule Dehatanta. 15 Darakaa’ dio ungnginsang, solasohong, ungngoatee bätäng kalaemua’ dianto baheang bätäng kalaena Kristus? Dahi la mahasaraka ke tapakei inde bätäng kalaeta, ang naampui Kristus, yaling membabe ang tasampa’ sibaha mesa pahsundala’? Inang dai! 16 Darakaa’ dio ungnginsang ungngoatee tau ang sibaha pahsundala’ mendahi mesa sibaha? Aka’ aha tiuki’ yaling di Suha’ Masero naoatee, "To sipobahine mendahi mesa." 17 Ampo’ tau ang sikente Dehata mendahi mesa inaha sibaha. 18 Pakahaoi pembabe tasampa’, solasohong! Aka’ dai aha dosa senga’ ang ungkarakei katuhoanta ang noa inde pembabe tasampa’. Aka’ ke ungngindä’-indä’o pa’bannetauang, ya’ dianto yato dosa pano di bätäng kalaemu. 19 Darakaa’ dio ungnginsang, solasohong, ungngoatee bätäng kalaemu dianto mesa dasanna Inaha Masero ang tohho yaling di inahammu? Inde Inaha Masero, Kalaena Puang Alataala mambeakoa’. Dakoa’ ungngampui katuhoang kalaemu, 20 ampo’ naallikoa’ Puang Alataala masuli’. Dianto anna pahallukoa’ umbabe ang sihatang yaling di bätäng kalaemu ang la umpakeangka’ Puang Alataala.

7

1 Dinoa pemalaä’ untimba’ yato pekutanammu ang yaling yato di suha’mu ang umpapebahaingkä’. Ya’ inang tahpa’ete’ la mahasa ke dai tau siala. 2 Ampo’ di kodi’na kodi’, dotanne’ mesa boi muane la kebahine anna mesa boi bahine la kemuane, andana ahai tau ang la membabe tasampa’, sinnoa yato ang pemmai’ding dahi. 3 Dai sihatang ponna muane dai umpabei bahinena sibaha matindo, bahtu’ ponna bahine dai umpabei muanena. Sahing pahallu umpasundung kabiasaanna yato kasialaang pano di sangkolunna. 4 Bätäng kalaena bahine tadia ampuang kalaena kale, ampo’ naampui toe’ muanena. Noa tunne’ bätäng kalaena muane tadia ampuang kalaena kale, ampo’ naampui toe’ bahinena. 5 Dahi daa ungkalapai sangkolummu yaling inde di kasikenteanna muane anna bahine. Supung malakoa’ dai sibaha matindo ke puhaia’ unsitula’i sibaha ungngoatee la umboli buke’a’ sämpäi’ anna malakoa’ ma’sambayang sitonda sangkalebu inaha. Puhai yato tempo kapo’de’, ya’ la pahallukoa’ sibaha matindo sumule anna dakoa’ la mala nasändä’i setang umbabe ang tasampa’ napobua’ kapemalaammu ang masuhsa dikuasai. 6 Indee ang mane kutula’ pihki’ kalaeku, tadia pahenta. 7 Setonganna kusanga ang handang mahasa ke la malai ingkänna tau dai siala, noa kalaeku. Ampo’ daingkea’ sinnoa-noa. Piha tau nabea Puang Alataala behe kasialaang; piha tau nabea kakuasaaang la dai siala. 8 Pano di tau ang dai aha sangkolunna, moi ang dake’ siala, noa tunne’ ang mate sangkolunna, kuoatee dotanne’ ke la malakoa’ tontong dai mohapu, sinnoaä’. 9 Ampo’ ke dai mala untähäng kapemalaammu, ya’ dotanne’ daka’koa’ sangkolung. Aka’ mahasa puha nei’ ke sialai tau andana la nakuasaikoa’ kapemalaammu, sinnoa api ang dai mala dipi’dei. 10 Panone’ di tau ang inang sialang, aha inde pahenta yaho mai di Dehata, tadia pihki’ kalaeku: dianto bahine dai mala untibe muanena. 11 Ampo’ ke inang sitibeng, ya’ mala tontong namesa, bahtu’ mala siala sumule yato muanena. Noa tunne’ muane dai mala untibe bahinena. 12 Panone’ di tau senga’, pehingngii inde tula’ku, moinnakato anna tadiai pahenta ang mebea Dehata. Ponna to mampetahpa’ inang umpobahineng ang tadia to Sahani, ampo’ inde bahinena pemala tontong sibaha-baha, ya’ dai mala la sitibe. 13 Noa tunne’ ponna to mampetahpa’ inang umpomuaneng ang tadia to Sahani, ampo’ inde muanena pemala tontong sibaha-baha, ya’ dai mala la sitibe. 14 Aka’ yato muane ang dai mampetahpa’ dibeho dai’ di Dehata aka’ bahinena ang mampetahpa’. Noa tunne’ yato bahine ang dai mampetahpa’ dibeho dai’ di Dehata aka’ muanena. Ponna ke dai noa, ya’ änä’mu dai la dipatani, ampo’ setonganna puha dibeho dai’ di Dehata anna dipatani aka’ kapampetahpa’anna mesa to baha’na. 15 Ampo’ yato tau ang dai mampetahpa’ dai’ di Dehata, ponna ke inang napemalai la sitibe, ya’ pabeii le’ba’. Ponna ke noai, ya’ yato sangkolunna ang mampetahpa’ pano di Puang Yesus daine’ tisangke’ pano di kabiasaanna yato kasialaang, aka’ natambaiingkea’ Puang Alataala tuho dai sikalla-kalla. 16 Oa’ bahine, pahallukoa’ ungkalehai: yato muanemuii ang dai mampetahpa’ umbai la mampetahpa’ dako’ aka’ dioa’. Noa tunne’ dioa’ muane, yato bahinemuii ang dai mampetahpa’ umbai la mampetahpa’ dako’ aka’ dioa’. 17 Pano di simesa-mesa tau puha nabea Puang Alataala katuhoang ang senga’. Dahi pahallua’ tontong yaling di katuhoammu ang inang aha, daa unsändä’i umbala’i. Dianto indee atohang ang si kupepakuhuing pano di mesa boi jumaa’. 18 Hapanganna to Yahudi, ke mampetahpa’mi pano di Puang Yesus, ya’ dai pahallu ullahpa’ katoyahudianna. Noa tunne’ tau ang tadia to Yahudi, ke mampetahpa’mi pano di Puang Yesus, ya’ dai pahallu ditille sinnoa to Yahudi. 19 Aka’ di olona Puang Alataala, moi tau ditille, moi dai, ya’ dai maaka. Ampo’ ang kekuna, dianto untuhu’i tau pahentana Puang Alataala. 20 Ingkänna tau, moi umba noa katuhoanna naonge anna natambaii Puang Alataala mampetahpa’ pano di Puang Yesus, ya’ pahallu umpatontong katuhoanna ang aha. 21 Hapanganna dioa’ ang sabua’ naonge anna natambaikoa’ Puang Alataala mampetahpa’ pano di Puang Yesus, ya’ daumpamapi’di’i inahammu ke tontongkoa’ sabua’. (Ampo’ ke la malai tau dai mensabua’ lolo, ya’ mahasa bouetee’.) 22 Moi tau sabua’, moi tau beba’, ya’ sinnoa siang di olona Puang Alataala. Aka’ sabua’ ang natambai Puang Alataala mampetahpa’ beba’mi dinoa di hao mai di dosanna ungngolai Kristus. Noa tunne’ tau ang tadia sabua’ ang natambai Puang Alataala, mendahing pole’ sabua’na Kristus. 23 Puhamokoa’ naalli Puang Alataala anna yato allimmua’ puhang nabaya’ masuli’ liu. Daa umpabeii naposabua’ lolokoa’ pihki’na to lino. 24 Dahi solasohong, sinnoa ang kutula’ langngena’, aka’ sikentemingkea’ Puang Alataala, ya’ pahalluingke tontong yaling di katuhoanta ang inang ahang naonge anna mampetahpa’ingke. 25 Pano di tau ang dake’ siala, dai aha kutahimbo pahenta yaho mai di Dehata didionaii, ampo’ aha pihki’ kalaeku ang mala dipetahpa’ aka’ yaling di pa’kalemunna Dehata puha nabeaä’ kakeaka’ang. 26 Noa indee pihki’ku: dinoa kita’ to Sahani menge ungngoloi ma’kahupa-hupa kamadahhaang, lambi’ kusanga dotanne’ dai la tabala’i katuhoanta ang inang ahang. 27 Ponna ke inang ahang sangkolummu, ya’ daa untibei. Ponna ke dakangko siala, ya’ daunsiala. 28 Ampo’ ke la sialakoa’, ya’ tadia toete’ dosa. Supung kuoatee, tau ang sialang inang la aha kamasuhsaanna yaling inde di lino, anna pemalaä’ ke la dakoa’ nahoa kamasuhsaang. 29 Pahtuyungku, solasohong, dianto anna malaia’ ungnginsang ungngoatee kapo’de’ liu tempota yaling inde di lino, lambi’ kasialaammu dai la mala mendahi pungngu’ tannunna pihki’mu. 30 Moi kamasannangang, moi kamasuhsaang, moi kulle, ingkänna yatoo daasangngi aha mala ullondo pengkähänganna Dehata. 31 Tau ang menge umpeäng kapahalluanna yaling di katuhoanna, dai la mala dia lolo supu napihki’. Aka’ inde lino sibaha ingkänna ihsinna mengeng la puha. 32 Ang kupemala, solasohong, dakoa’ la naposabua’ pihki’na katuhoang. Tau ang dai kebahine mala supu umpihki’ pengkähängang di mendehatanna anna umba ang la napanoa umpamasannang Puang Yesus. 33 Ampo’ yatone’ tau ang kebahineng pahallu tunne’ umpihki’ kapahalluang di mentolinona anna umba noa umpamasannang bahinena, 34 lambi’ pihki’na tipereduang. Noa tunne’ bahine ang dang kemuane bahtu’ ang dake’ kemuane mala umpihki’ supu pengkähängang di mendehatanna, lambi’ la pemala supu tuho umpamasannang Dehata. Ampo’ yatone’ bahine ang kemuane pahallu tunne’ umpihki’ kapahalluang di mentolinona anna umba noa umpamasannang muanena. 35 Nasuhung anna ma’tula’ noaä’ indee, aka’ pemalaä’ kubeao ang la manduluikoa’. Daia’ la kuaku tisangke’koa’ pano di ma’kahupa-hupa atohang. Pemalaä’ anna malaia’ la umbabe lolo ang sihatang, anna malai dai la aha ang mangkalapaikoa’ yaling untuhu’i Puang Yesus. 36 Hapanganna mesa tau ang pemala siala dohena aka’ mapahhi’ ungkuasai kapemalaanna bahtu’ aka’ tuhtuang matuang, ya’ dai diangka’ dosa. Malaete’ siala. 37 Ampo’ ke yalingngi di inahanna naoatee, "Dotanne’ dä’ kebahine," aka’ nainsang ungkuasai kalaena anna dai aha mampahsa, ya’ mahasa ke dai la siala. 38 Dahi pano di tau ang siala, inang mahasa ke nababei noa, anna yatone’ tau ang dai siala, ya’ mahasa puha. 39 Situhu’ atohang kasialaang, mesa bahine ang kemuaneng tisangke’ pano yato di muanena naonge anna tuhoke’. Ampo’ ponna ke mateng yato muanena, ya’ lahpa’mi pole’ di hao mai yato di atohang kasialaang, lambi’ mala siala tau senga’, ahsala’ inde muane ang napomuane to mampetahpa’ toe’. 40 Ampo’ la masannang puha nei’ ke dai la siala sala. Dianto indee pihki’ku kale, ampo’ moinnakato noa kusanga sihatang toe’ ihsi Inahanna Puang Alataala.

8

1 Dinoa pemalaä’ untula’ yato andeang ang puha dipopenomba pano di dehata lino. Tahpa’ yato ang ungnguki’, yato ang naoatee, "Aha kapainsanganta ingkännaingkea’ to Sahani." Ampo’ aha di alla’-alla’mua’ ang malängkä’ inaha napobua’ yato kapainsangammua’. Mahasa puha nei’ ke la ungkalemuikoa’ solamu sitonda kamahempo’ang inaha ang la umpamatoto’ jumaa’. 2 Tau ang unsanga sundung kapainsanganna ampo’ dai ma’kalemu, setonganna dake’ kanna’ yato ang nainsang. 3 Ampo’ tau ang ma’kalemu si’da-si’da dai’ di Puang Alataala, dianto ang nainsang Puang Alataala. 4 Dahi, didiona yato andeang ang puha dipopenomba pano di tau-tau, malaraka diande? Aka’ yato kapainsanganta lambi’ tainsang taoatee dai aha dehata ang tahpa’ sehalinna Puang Alataala. Ingkänna tau-tau anna aka-aka senga’ ang dipenombai yaling inde di lino, dehata loseng kaleetee’. 5 Inang aha ma’kahupa-hupa ang si napenombai hupatau, ang si disangai dehata lino, moi ang yaho di langi’, noa toi ang dinne inde di lino. 6 Ampo’ tainsangnga’ kita’ taoatee supung mesa ang dioaintee Puang Alataala, dianto Ambeta ang puha umpapia ingkänna ang aha, ang mampapiaingkea’ kita’ anna malaingkea’ mendahi petauanna. Noa tunne’ supung mesa ang dioaintee Dehata, dianto Puang Yesus Kristus. Ungngolai Puang Yesus ingkänna ang aha napapia Puang Alataala, anna dianto ang mebea katuhoang. 7 Ampo’ indee ang mane hali kutula’ dake’ nainsang ingkänna to Sahani. Aha dolu ang si umpenombai tau-tau naonge anna to kape’ke’, lambi’ moi dinoa, ke sika ungngandei andeang ang puha dipopenomba pano di tau-tau, ya’ nasalla inahanna aka’ bata-batake’ kapampetahpa’anna. 8 Setonganna andeang dai mala umbahaingkea’ mendungku’ pano di Puang Alataala, bahtu’ napasikahaoangngingkea’. Dai aha behe ang tatahimbo ke ungngandeingkea’ yato andeang ang ma’tantu. Dasia tunne’ tau huki ke dai diande yatoo. 9 Ampo’ pahallu tadakai inde kabeba’anta. Moinnakato anna malai taande moi aka, aka’ dai nasalla inahanta, ampo’ daa umbahaingkea’ solata ang dake’ matoto’ kapampetahpa’anna lambi’ naande, mane napodosai aka’ nasalla inahanna. 10 Hapanganna ahakoa’ ang matoto’ kapampetahpa’ammu lambi’ unsanga dai aha maaka ke ungngandei yato andeang ang puha dipopenomba pano di tau-tau. Pihsananna naitakoa’ tau ang malamma kapampetahpa’anna yato lella’koa’ mande di hao di ongeanna tau-tau, lambi’ bahani toe’ napempolaikoa’, moinnakato anna bata-batake’ inahanna. 11 Ungnginsammia’ ungngoatee beba’ tau ungngande moi aka ampo’ kalemba’anna yatoo, dianto disanga untehtekoa’ solamu ang bata-batake’ inahanna lambi’ manaho tama di dosa, moinnakato yato tau anna solamui mampetahpa’ ang nasulängngi toe’ Kristus ungngolai kamateanna. 12 Dahia’, solasohong, madosaingkea’ di olona Kristus ponna ke untehteingkea’ solata umbabe yato ang nabata-batake’ inahanna la nababe. 13 Dianto anna kuoaitee: ponna ke hapanganna la napomanahoi tama di dosa solaku napobua’ yato bale ang kuande, ya’ dasi’da-si’dang la kuande yato bale. Dai ko kuaku ke la kodi’i napobua’ lambi’ napomanaho solaku.

9

1 Darakaä’ beba’ sinnoa tau senga’? Unsangarakaa’ tadiaä’ rasulna Puang Yesus? Bahtu’ unsangaraka dä’ aha ungngita Puang Yesus Dehatanta? Inang kuita, lambi’ naängkä’ä’ mendahi rasulna anna dioa’ mendahimokoa’ boa pengkähängku yaling di Dehata. 2 Moinnakato anna ahai tau senga’ mangngoate kodi’ inde Paulus tadiaä’ rasulna Puang Yesus, ampo’ pahallua’ dio ungngakui. Aka’ kodi’mito ang mambahaingkoa’ mating yato Kaheba Mapia. Anna kapampetahpa’ammungnga’too lambi’ maleso dioatee inang rasulnaä’. 3 Pano di tau ang pemala mansallaä’, la kutimba’ kuoatee: 4 Kami’ ang mendahi rasulna Puang Yesus, darakaa’ inang sihatang ke ullambi’ang aka ang kipotuho ungngolai pengkähängangki’ umbaha Bahtakara Dehata? 5 Daraka malaang naposolai leleng bahineki’ ang to Sahani, sinnoa ang nababe bahinena ta Petrus anna rasul senga’, noa tunne’ bahinena ullu’na Puang Yesus? 6 Unsangarakaa’too supung Barnabas anna kalaeku ang pahallu umpeäng andeang, andana untahimbo saho sinnoa rasul senga’? 7 Dai aha tantara ang unsahoi kalaena ke mao bung ma’tolla’. Dai aha to pobela’ ang dai la mala ungngande boa pengkähänganna. Datoi aha to pangkambi’ ang dai la mala ungngenu’ bumbunganna patuhoanna. 8 Indee kuala kale pohapangang ang sule yaling mai di katuhoanta. Ampo’ sinnoa siang pepaturu ang aha yaling di Suha’ Masero. 9 Aka’ aha tiuki’ yaling di Atohanna Musa naoatee, "Daa ungkambung patuhoang ang menge dipopengkähäng; pabeii mande." Patuhoandaka supu ang napihki’ Puang Alataala? 10 Tadia turakakingkea’ kita’ ang nahoa yato karanna? Inang noa. To dipotau malleko’ bahtu’ lumambu’ inang nainsang naoatee la untahimbo tahana yato di hao mai di boa pengkähänna. Noa tumang kami’ ang napotau Dehata. 11 Puhamang kami’ ungngambo’ banne di mendehatanna yaling di katuhoammu. Darakae’ sihatang tou kami’ ke untahimboang andeang mentolinona di hao mai di dioa’? 12 Ponna ke si ungkalemuikoa’ tau senga’ ang mampakuhukoa’, ya’ londo puha nei’ la sihatang ke ungkalemui touang kami’. Ampo’ moinnakato anna sihatangngi ke malauang mating anna kitahimbo yato ang kipahallu, ampo’ ahana kiangka’i anna dai aha kipanoa. Sa’bara’ang supu ungngolai ma’kahupa-hupa kamasuhsaang anna malai dai aha moi aka ang la mangkalapaikoa’ umpetahpa’ yato Kaheba Mapia didiona Kristus. 13 Darakaa’ ungnginsang yato peada’anna to Yahudi? Tau ang mengkähäng yaling di Dasang Ada’na Puang Alataala untahimbo andeanna di hao mai yato di Dasang Ada’. Anna seimangang, ang si untunu penombaanna tau, untahimbo toe’ tahana di hao mai yato ang dipopenomba. 14 Noa tunne’ napahenta Puang Yesus naoatee: tau ang umpepainsangnging yato Kaheba Mapia sihatang untahimbo kapahalluanna di hao mai yato di tau ang manghingngi. 15 Ampo’ moinnakato anna inang malaä’ malau mating, dai aha kupanoa. Dahi daumpihki’i ungngoatee nasuhung anna kuuki’ inde suha’ dinoa anna malaä’ untahimbo aka-aka di hao mai di dioa’. Mahasa inahangku aka’ dai aha kupalau mating. Setonganna di kodi’ dotanne’ mateä’ andana untahimboä’ sahoku aka’ mampakuhuä’, aka’ kupokahsi puha nei’ ke dä’ disahoi. 16 Dä’ mala malängkä’ inaha ke kupepainsangnging inde Kaheba Mapia, aka’ nasuoä’ Puang Alataala kupanoa. Setonganna la tilakaä’ ke dai kupembabeing. 17 Ponna ke la suhunnai kupepainsangnging inde Kaheba Mapia aka’ kuoate dianto supu ang pemala kubabe, ya’ sihatang la kupemitai untahimbo saho. Ampo’ dai kupihki’ pampemalangku; supung kupanoa aka’ dianto pengkähängang ang napadurungngiingkä’ Puang Alataala. 18 Dahi aka sahoku? Dianto kamahasaang inaha ang kusa’ding aka’ umpepainsangngingkä’ Kaheba Mapia ang dai pahallu naalli tau ang manghingngi. Dä’ untuntu’ saho ang la sihatang kutahimbo. 19 Dä’ naposabua’ tau; malaä’ beba’ yaling di pembabeku. Ampo’ moinnakato noa, si kuangka’i tohhoä’ sihapang sabua’na ingkänna tau. Kupanoa anna malai tuhtuang mai’di tau ang kutehte pano di Puang Yesus Kristus. 20 Ke yalingngä’ di alla’-alla’na to Yahudi, ya’ si kubabe ang sihatang to Yahudi anna malai aha to Yahudi ang kubaha pano di Puang Yesus Kristus. Aka’ sika si untuhu’i Atohanna Musa, ya’ si kutuhu’i tou kodi’ yato atohang. Ampo’ setonganna dä’ tisangke’ pano yato di Atohanna Musa, supung kutuhu’i naonge anna sibahakä’ yatoii ang si mantuhu’i anna malai la aha di alla’naii ang kubaha pano di Puang Yesus Kristus. 21 Ke yalingngä’ di alla’-alla’na tau ang daine’ ungnginsang yato Atohanna Musa, ya’ kupensinnoai anna malai la aha toe’ ang kubaha pano di Puang Yesus Kristus. Ampo’ dai mala dioatee dai kutuhu’i atohanna Puang Alataala, aka’ untuhu’i lolomä’ atohanna Kristus. 22 Noa tunne’ ke yalingngä’ di alla’-alla’na tau ang malammake’ kapampetahpa’anna, ya’ kupensinnoai yaling di pembabeku anna malai kudului untuhu’i Puang Yesus Kristus. Pano di ingkänna hupanna tau kuangka’i kupasinnoa pembabeku anna pembabena anna malai, ke inang ahai lalanna, ya’ la aha ang kubaha pano di Puang Yesus Kristus. 23 Ingkänna indee kubabe anna malai la tuhtuang mai’di tau ang umpetahpa’ yato Kaheba Mapia anna malai unsa’ding touä’ koo yato behe sibaha-baha. 24 Oa’ solasohong, ungnginsang ungngoatee ke silumbai tau lumumpa’, moi mai’di tau ang mentama, ampo’ mesa supu ang la ullambi’ yato saho kapataloang. Dahi yaling di ingkänna pembabemu pensinnoaii yato to lumumpa’: pengkabela-belaii untuhu’i pangngelo’na Puang Alataala lambi’ untahimboo sahomu. 25 Tau ang ma’silumba si ungkuasai kalaena anna malai sika ullambi’ saho kapataloang. Yato saho kapataloanna dianto bunga supu ang la madihhi’ malahso. Ampo’ la tapengkabela-belai kita’ anna malaingkea’ ullambi’ saho ang la tontong lambi’ sapano-panona. 26 Dahi dä’ sinnoa tau ang lumumpa’ sau tama, bahtu’ sinnoa to pa’sidangku’ ang dai nainsang umpehoai balinna. 27 Ampo’ diare’ ungkuasaiä’ yato pampemala kalaeku, anna ke puhang kupepainsangnging Kaheba Mapia pano di tau senga’, ya’ katämpä’anna dä’ la talo, ampo’ la ullambi’ touä’ koo yato saho kapataloang.

10

1 Oa’ solasohong, kalehaii yato ang dahi pano di neneta di hao di ongeang makä’däng dolu. Natehte Puang Alataala umpake salehu’ ang mellao di olonaii anna nabaha asangngi ungngolai le’bo’ ang napatisillängnging. 2 Mala dioatee: sinnoa anna ditero’ingkea’, tanda mendahimingkea’ to pentindo’na Puang Yesus, ya’ noa tunne’ sika ungngolai asang salehu’ anna le’bo’ ang mendahi tanda dioatee to pentindo’na Nabi Musa. 3 - 4 Ingkänna yato tau, ungngande asang andeang sibaha-baha anna menu’ sibaha-baha. Yato andeang anna ang la naenu’, Kalaena Puang Alataala ang mampaaha. Yato uhai ang sika naenu’ sohong yaling mai di batu papang, anna yato batu papang mala dipasihapang Kristus ang sika mamposolai. 5 Ampo’ moinnakato noa, mai’di di alla’naii ang dai nakärä’i Puang Alataala pembabena lambi’ sika mate yato di hao di ongeang makä’däng. 6 Ingkänna yatoo ang dahi pano di to Yahudi dolu mendahi pohapangang pano di kita’ anna malai daingkea’ mailu pano di aka-aka ang karake, sinnoa yato ang sika nababe. 7 Daa umpenombai tau-tau sinnoa ang nababe piha yato neneta dolu. Sinnoa ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero naoatee, "Yato tau mai’di ma’rame-rame mande anna menu’, mane umpensinnoaii to malilling ang lella’ umpenombai dehata lino." 8 Daingkea’ ungngindä’-indä’ pa’bannetauang, sinnoa ang nababe piha yato neneta dolu. Aka’ yato pembabe tasampa’naii lambi’ pihsang matena dompulo tallu sa’bunna tau. 9 Datoingkea’ la unsändä’i Dehata, sinnoa ang nababe piha yato tau lambi’ mai’di mate nakeki’ ile. 10 Anna daa umpomämmäng sinnoa ang nababe pihaii lambi’ mai’di napatei malaeka’ ang umbaha kamateang. 11 Ingkänna yatoo dahi pano diii dolu ang la mendahi pohapangang pano di kita’. Tiuki’ anna malaingkea’ madaka inde ang tuho dinoa di tempo ang marungku’mi allo katämpä’. 12 Dahi, ponna ke unsangaia’ kalaemu matoho yaling di kapampetahpa’ang, ya’ madakakoa’ andana manaho arangkoa’ tama di dosa sinnoa yato neneta dolu. 13 Kalehaii, dai aha pesändä’ ang ungngolaia’ ang daine’ nasa’ding ingkänna hupatau. Anna kalehai loloi yato pa’dandianna Puang Alataala pano di kita’: dianto dai la napabeiingkea’ disändä’i la’bi anna ang mala ditähäng. Ponna ke taolai bumi pesändä’, ya’ la mebea Puang Alataala lalang anna malaingkea’ lahpa’ di hao mai lambi’ tontongngingkea’ matoho anna tähäng. 14 Dahi, solasohong, pakahaoia’ peada’ang ang menomba pano di tau-tau. 15 Anna dioa’ tau ang keaka’, pamapahehsai tula’ku anna pihki’ manahpai la tahpa’ si’daraka, daraka. 16 Ponna ke ungngenu’ingkea’ angkoro’ ang la mampakalehaingkea’ didiona hahana Kristus anna ma’kuhhu’sumanga’ingkea’ dai’ di Puang Alataala, ya’ dianto ang tapotanda taoatee petauannamingkea’ Kristus ang nasulängngi ungngolai kamateanna. Noa tunne’ ke umbahe-bahe bumingkea’ yato roti ang la mampakalehaingkea’ kamateanna, ya’ dia tunto nei’ ang tapotanda taoatee mendahimingke baheang yaling di bätäng kalaena Kristus. 17 Aka’ mesa supu roti ang dibahe-bahe anna ingkännaingkea’ mangngande asang yatoo. Bahtuanna inde ang tababe: kita’ tau mai’di sangkalebumingke yaling di kasikenteanta sibaha Puang Yesus Kristus, sihapang mesa bätäng kalae. 18 Noa tunne’ peada’anna to Israel. Naonge yato tau anna umbahai penombaang ang la ditunu, ya’ naande sibaha-baha solana anna sika ma’mesa yaling yato di peada’ang. 19 Daa pake unsangai kuoatee yato tau-tau ang napenombai to malilling, dehata si’da, bahtu’ ang dipopenomba pano di tau-tau aha kakuasaanna lambi’ dai mala diande. 20 Dai nei’. Bahtuanna inde tula’ku noa indee: yato ang dipopenomba pano di tau-tau setonganna dipopenomba pano di setang, anna dai kuaku ke la ma’mesakoa’ sibaha yato tau ang mampanoa. 21 Ke ungngenu’ingke angkoro’ yaling umpenombai Puang Yesus Kristus, daingke mala ungngenu’ angkoro’ sibaha tau ang menge umpenombai setang. Daingke mala ungngande roti yato ang la mampakalehaingkea’ didiona kamateanna Puang Yesus anna la mande toingkea’ne’ sibaha tau ang menge umpenombai setang. 22 Unsangarakaa’ dio dai maaka ke umpakeaha’ingkea’ Puang Alataala aka’ mandeingkea’ sibaha-baha to umpenombai setang? Unsangarakatoo matoho puhamingkea’ andana Dehata? 23 Ahakoa’ ang mangngoatee, "Aka’ napabeba’mingkea’ Dehata, ya’ mala tababe moi aka." Tahpa’etee’, ampo’ kodi’ kuoa kotee: ponna ke tababei ingkänna ang tapemala, dai la kekuna asang pano di kalaeta, bahtu’ dai la umpamatoho inahanna solata. 24 Dotanne’ dai tababe yato supu ang takärä’i, ampo’ yato toi ang la undului solata. 25 Ingkänna andeang ang dibalu’ di hao di pasa’ mala asangnga’ taande. Dai tau mangki’ mekutana dolu la taoatee, dipopenombaraka pano di tau-tau yato andeang, daraka. Dai pahallu bata-bata inahanta, 26 aka’ "Inde lino sibaha ingkänna ihsinna, naampui asang Puang Alataala." 27 Ponna ke ahai solamu ang tadia to Sahani anna nabahaio mande sibaha-baha di hao di dasanna, ke ungngakui, ya’ malao mao. Mala ungngande yato ang napakandeingko, dai pahallu dipekutanaing dolu umba yato nakasulei. 28 Ampo’ ke ahai ang mangngoate mating, "Inde bale puha dipopenomba pano di tau-tau," ya’ daungngandei, aka’ umbai la mapi’di’ inahanna yato solamu ang mantula’ingko ke ungngandei. 29 Pihki’i inahanna yato solamu anna daungngandei. Umbai dai maaka yaling di unnä’ inahammu, ampo’ kalehaike’ solamu. Umbai la aha ang la mangngoatee, "Akaboi yato pampemalangku anna la malai nakalapai tau senga’? 30 Ponna ke ma’kuhhu’sumanga’ä’ dai’ di Puang Alataala naonge anna kuandei yato bale, ya’ akana nasallaä’ne’ tau senga’?" 31 Ampo’ situhu’ pihki’ku, ponna mandeingke, bahtu’ menu’ingke, bahtu’ moi aka ang tababe, pahallu tababe situhu’ lalanna ang la umpamatande Puang Alataala. 32 Daa umbabei ang la umpamanaho solamu, moi to Yahudi, moi ang tadia, anna moi solata to mampetahpa’. 33 Dianto inde pahtuyungku ang si kutuhu’i. Kupengkabela-belai umbabe yato aka ang mahasa pano di ingkänna tau, dai kupihki’ kamasannanganna kalaeku, bahtu’ ang kekuna pano di kalaeku, ampo’ yato ang la kekuna pano di tau senga’ anna malai sika salama’.

11

1 Dahi tuhu’i pembabeku, sinnoa untuhu’iä’ pembabena Kristus. 2 Masannangngä’, solasohong, anna kupudikoa’ aka’ si ungkalehai loloä’ anna si untuhu’ikoa’ yato pepaturu ang kupamating. 3 Ampo’ aha mesa ang pahallu kupakalehaingkoa’: dianto Kristus ang ungkapalai ingkänna muane, muane ang ungkapalai bahinena anna Puang Alataala ang ungkapalai Kristus. 4 Ponna muane ke unsapu’i bää’na naonge anna ma’sambayangngi bahtu’ untula’ Bahtakara Dehata yaling di pa’himpungang, ya’ tau yato ang noa dai umpakeangka’ Puang Yesus Kristus ang mangkapalai. 5 Ampo’ bahine nei’, ponna daine’ unsapu’ bää’na naonge anna ma’sambayangngi bahtu’ untula’ Bahtakara Dehata yaling di pa’himpungang, ya’ bahine yatoo dai umpakeangka’ muanena ang mangkapalai. Bahine ang noa yatoo mepakasili sinnoa siang bahine ang dikulli’ bää’na. 6 Dahi ponna ke ahai bahine ang dai naaku unsapu’ bää’na yaling di pa’himpungang, ya’ dotanne’ dikonting asang beluhä’na. Ampo’ ke la masilii ke dikontingngi beluhä’na, bahtu’ bää’na dikulli’i, ya’ pahallu unsapu’ bää’na. 7 Muane nei’ umpamatande Puang Alataala aka’ dipapia sinnoa hupanna, dahi dai sika mala unsapu’ bää’na ke ma’sambayangngi bahtu’ untula’ Bahtakara Dehata. Bahine nei’ umpamatande muanena. 8 Aka’ muane ang uhuna dai sule yaling mai di bahine, ampo’ bahine nei’ dipapia di hao mai di muane. 9 Dia tuke’ muane dai dipapia aka’ dioatee anna malai undului bahine, ampo’ bahineete’ ang dipapia anna malai undului muane. 10 Dianto bahine anna pahallui unsapu’ bää’na, ang la napotanda dioatee tuhu’-tuhu’ang pano di muanena, anna malai nainsang malaeka’ ang mangngita. 11 Ampo’ yaling di kasikenteanna petauanna Dehata, muane umpahallu bahine anna bahine umpahallu muane. 12 Aka’ sinnoanna bahine ang uhuna dipapia yaling mai di muane, noa tunne’ muane sohong yaling mai di bahine. Anna ingkänna ang aha sule asang yaho mai di Puang Alataala. 13 Pihki’i: sihatandaka ponna bahine ma’sambayang yaling di pa’himpungang ke dai unsapu’ bää’na? 14 Situhu’ kabiasaanta dai sihatang ponna muane umpakalambe’ beluhä’na. 15 Ampo’ ponna bahine, ya’ diangka’ mahasa ke kalambe’i beluhä’na. Aka’ yato beluhä’na ang kalambe’ mendahi kamalekeanna, aka’ inang dibea pano di bahine ang la mendahi petutu’ bää’na. 16 Ponna ke ahai ang pemala sikalla-kalla aka’ yato inde ang kutula’ dinne, ya’ pehingngii: dianto indee kabiasaang ang si kituhu’i, noa tunne’ ingkänna jumaa’na Puang Alataala ang senga’. 17 Mane ahai inde ang pemala kutula’ingkoa’ mating, anna yaling inde di kaha-kaha dakoa’ mala kupudi. Aka’ yaling are’ di pa’himpungammua’ bilang umbahae’ are’ kakarakeang andana kamapiaang. 18 Uhuna ang kupelele, naoate are’ ke ma’allo bumokoa’ sibaha-baha, ya’ si tibahe-bahekoa’, anna inde kaheba kusanga aha ang tahpa’. 19 Umbai umbahe-bahea’ kamesaammu anna malai tuhtuang landa’ mennakoa’ ang handang maroho! 20 Naonge anna ma’himpungkoa’ ungngande roti anna ungngenu’ angkoro’ daia’ si umpihki’ bahtuanna kamateanna Puang Yesus. 21 Aka’ naoate are’ aha mai’di di alla’mu ang tahhi’ ungngande yato andeanna anna ungngenu’ yato angkoro’ lambi’ baha’ boho anna malango. Ampo’ solamune’ piha ang kakuhangang, ya’ manono nei’ anna mahähäng. 22 Tahpa’raka inde ang kupelele? Darakaa’ aha dasammu ang la malaa’ ungngongei mande anna menu’? Ampo’ umpakasilikoa’ to pemase-mase di alla’-alla’mu anna dakoa’ umpakeangka’ yato kasahaniang. Aka ang la mala kutula’ mating? Malaraka kupudi’koa’? Inang dai mala! 23 Halimokoa’ kupaturu bahtuanna aka suhunna anna mandei anna menu’i tau sibaha-baha, dianto ang la mampakalehaingkea’ kamateanna Puang Yesus. Anna yato ang hali kutula’ mating puha kutahimbo yaho mai di Kalaena Dehata: Doneto yato di bengi naonge anna dibalu’i Puang Yesus, ya’ ungngalang roti 24 anna ma’kuhhu’sumanga’i dai’ di Puang Alataala, mane nabika-bikai anna ma’karai pano di pahsikolana naoatee, "Inde roti dianto bätäng kalaeku ang kubeho nasulängngikoa’. Babeia’ indee anna malaä’ ungkalehai lolo." 25 Noa tunne’ puhanna sika mande, ungngalang enu’ang punno angkoro’ Puang Yesus anna naoaitee, "Ihsinna inde enu’ang dianto pa’dandiang bakahunna Puang Alataala, ang la kupasundung ungngolai hahaku. Babeia’ indee anna malaä’ ungkalehai lolo ke ungngenu’ bumia’." 26 Dahi ponna ke tapanoai ungngande yato roti anna ungngenu’ yato angkoro’, ya’ tapepainsamminto disanga kamateanna Puang Yesus lambi’ kasuleanna sumule. 27 Dianto anna kuoaite mating: tau ang dai sihatang pembabena, sinnoa ang mane hali kutula’ langngena’, lella’ ungngande inde rotinna Dehata anna ungngenu’ inde angkoro’na, ya’ salaetee’, aka’ sihapanne’ dai umpakeangka’ bätäng kalaena sibaha hahana Puang Yesus. 28 Dianto anna pahallukoa’ umpahehsa pembabe kalaemu dolu, mane malakoa’ ungngande yato roti anna ungngenu’ yato angkoro’. 29 Aka’ tau ang ungngande yato roti anna ungngenu’ yato angkoro’ sitonda pembabe ang dai sihatang, la natahungkung Puang Alataala, aka’ dai sika umpakeangka’ bätäng kalaena Puang Yesus Kristus. 30 Dianto anna ahai di alla’-alla’mu ang makorong anna malamma kalaena, anna aha piha solamu ang mateng. 31 Ampo’ ponna ke tapahehsai dolu pembabeta, ya’ daingkea’ la natahungkung Puang Alataala. 32 Aka’ nasuhung anna natahungkungngingkea’ noa, dianto nakambahoingkea’ anna malai daingkea’ la natahungkung sibaha to lino ang dai ungnginsang Dehata. 33 Dahi, solasohong, ke ma’himpung bumokoa’ ungngande yato roti anna angkoro’ ang mendahi pengkakalehaang kamateanna Puang Yesus, ya’ siempeikoa’ mesa anna mesa, mane ungngandeia’ sibaha-baha. 34 Ponna ke ahai tau ang manono, ya’ dotanne’ mande dolu di dasanna anna malai dai ditahungkung aka’ sala pembabena yaling di pa’himpungang. Anna didionane’ yato kaha-kaha ang senga’, ya’ lambi’kä’ mating mane kuäto’i.

12

1 Dinoa, solasohong, la kutula’ingkoa’ mating kakuasaang ang si nabea Inaha Masero pano di ingkännaingkea’, aka’ pemalaä’ la ungnginsang aka ang tahpa’ yaling inde di kaha-kaha. 2 Ungnginsangnga’ ungngoatee naonge anna dakangkoa’ mampetahpa’, ya’ sähsä’ lalangkangkoa’ lambi’ umpenombaikoa’ tau-tau ang dai mala ma’tula’. 3 Dahi pemalaä’ la ungnginsang si’da-si’da aka ang sule yaho mai di Puang Alataala. Dai aha tau ang natehte Inaha Masero ma’tula’ ang la mala naoatee, "Titändo Puang Yesus!" Noa tunne’ dai aha ang la mala mangngoatee, "Dehataete’ Puang Yesus!" ponna dai natehte Inaha Masero. 4 Ma’kahupa-hupa kakuasaang ang nabea, ampo’ mesa supu Inaha Masero ang mebea. 5 Ma’kahupa-hupa pengkähängang ang si tababe, ampo’ mesa supu Dehata ang tapengkähängnging. 6 Ma’kahupa-hupa lalang ang napake Puang Alataala umpalanda’ kakuasaanna yaling di katuhoanta, ampo’ mesa supu Puang Alataala ang ungkähäng asang ingkänna yatoo yaling di kalaeta. 7 Ingkännaingkea’ untahimbo kakuasaang yaho mai di Inaha Masero anna malaingkea’ membabe ang la kekuna pano di solata. 8 Pano di mesa tau aha ang nabea kakuasaang Inaha Masero untula’ pepakaenga’ ang keaka’ si’da-si’da. Anna pano di tau senga’ aha ang nabea kakuasaang ungnginsang yato ang dai si nainsang tau. 9 Pano di mesa tau aha ang nabea kakuasaang Inaha Masero mampetahpa’ si’da-si’da. Anna pano di tau senga’ aha ang nabea kakuasaang mampabono’. 10 Pano di mesa tau aha ang nabea kakuasaang umbabe ang mepusa’-pusa’. Anna pano di tau senga’ aha ang nabea kakuasaang untula’ pangngelo’na Puang Alataala. Noa toi pano di tau senga’nake’ aha ang nabea kakuasaang umpasisenga’ang yato ang nahingngi anna naita, lambi’ nainsang ang nakasulei: yahoraka mai di Inaha Masero, bahtu’ di hao mai di inaha ang senga’. Pano di mesa tau aha ang nabea kakuasaang ma’tula’ umpake ma’kahupa-hupa basa ang nabea Inaha Masero. Anna pano di tau senga’ aha toi ang nabea kakuasaang umpebahtuang yato basa anna malai napähäng solana. 11 Mesa supu ang dioaintee Inaha Masero anna Dianto ang mebea asang ingkänna inde kakuasaang. Kalaena ang mambohtu naoate kakuasaang aka ang la dibea pano di simesa-mesa boi tau. 12 Kita’ ang mampetahpa’ pano di Kristus mala dipasihapang mesa bätäng kalaena tau. Mesa supu bätäng, ampo’ mai’di baheanna. Mai’diingkea’ ang mala dipasihapang baheang, ampo’ malaingkea’ dipasihapang mesa bätäng kalae. 13 Aka’ haliingkea’ natero’ Puang Alataala yaling di Inahanna ang mesa. Aha di alla’ta ang to Yahudi, aha ang tadia to Yahudi; aha ang sabua’ anna aha ang beba’. Ampo’ moinnakato noa, ya’ haliingkea’ untahimbo Inaha Masero ang mesa. 14 Yaling di mesa bätäng kalae mai’di baheanna, dai mesa supu. 15 Dai mala napihki’ bihti’ naoatee, "Tadiaä’ teyye, dahi tadiaä’ sambaheang bätäng kalae." Moi ke la napihki’ noai indee, ampo’ tontongke’ sambaheanna yato bätäng kalae. 16 Bahtu’ ponna ke ma’pihki’i talinga naoatee, "Tadiaä’ mata, dahi tadiaä’ sambaheang bätäng kalae," ya’ tontongke’ sambaheanna yato bätäng kalae. 17 Hapanganna ponna ke ingkännai baheanna bätäng kalaeta mendahi asang mata, ya’ umba noa tau la pahingngi? Bahtu’ ke mendahi asangngi talinga, ya’ umba noa tau la pauri’? 18 Dianto anna naäto’i Puang Alataala kalaeta lambi’ ma’kahupa-hupa baheanna yaling. Ingkänna hupanna baheang napayaling di ongeang ang sihatang naongei situhu’ pangngelo’na. 19 Setonganna tadia bätäng kalae ke la hapangannai ingkänna yato baheang mesa asang hupanna. 20 Dahi mai’di baheanna ampo’ mesa supu bätäng kalae. 21 Dai mala mata ungngoainte teyye, "Dao kupahallu!" Noa tunne’ dai mala bää’ ungngoainte bihti’, "Dao kupahallu!" 22 Setonganna mai’di baheang yaling di bätäng kalaeta ang si diangka’ malamma, dianto ang handang pahallu. 23 Baheanna bätäng kalaeta ang si disanga dai maleke diita, dianto ang tapakeangka’ lambi’ dipakeing ang maleke. Baheanna bätäng kalaeta ang taangka’ dai sihatang naita tau senga’, ya’ dianto ang tadakai anna dai landa’. 24 Ampo’ baheang ang si disanga mahasane’ diita, ya’ daine’ si dipakeing ang maleke. Ingkänna baheang yaling di bätäng kalaeta naäto’ asang Puang Alataala lambi’ yato baheang ang diangka’ dai maleke, dianto ang dipakeangka’. 25 Dianto ang napolalang Puang Alataala anna malai dai la aha kasibehtaang yaling di bätäng kalae, ampo’ diare’ ingkänna baheang si undakai solana lambi’ masahke mahodinding asang. 26 Ponna ke makorongngi mesa, ya’ nasa’ding toi solana; ke dipakeangka’i mesa, ya’ masannang yato solana sibaha. 27 Noa tumokoa’ dio mendahi mesang bätäng kalae yaling di kasikenteammu sibaha Puang Yesus Kristus. Mala dioatee ingkämmu simesa-mesa mendahimokoa’ baheang yaling di bätäng kalaena Kristus. 28 Anna yaling inde di kamesaantaa’ naäto’ Puang Alataala pengkähänganta simesa-mesa: ang uhuna aha rasul, kaderuanna aha nabi, katallunna to pampakuhu. Pihsananna mane ahai tau ang napakuasa umbabe ang mepusa’-pusa’, anna tau ang nabea kakuasaang mampabono’. Mane aha toi tau ang nabea kakuasaang undului solana anna tau senga’ nabea kakuasaang umbahanang solana, anna noa toi tau senga’nake’ nabea kakuasaang ma’kara yaling di ma’kahupa-hupa basa ang nabea Inaha Masero. 29 Dai dia asanna ang mendahi rasul, bahtu’ nabi, bahtu’ to pampakuhu. Tadia asang toi ang ma’kuasa umbabe ang mepusa’-pusa’, 30 bahtu’ mampabono’. Dai dibea asang kakuasaang ma’tula’ yaling di ma’kahupa-hupa basa, bahtu’ umpebahtuang yato basa anna malai napähäng solana. 31 Ampo’ di alla’na inde ma’kahupa-hupa kakuasaang yaho mai di Inaha Masero, ya’ malakoa’ umpemala yato ang la handang undului solamu. Dahi dinoa la kupakalesoingkoa’ lalang ang handang mapia.

13

1 Ponna ke la malaä’ ma’kara yaling di ma’kahupa-hupa basa, noa basana to lino, noa basana malaeka’, ampo’ ke dä’ ma’kalemu pano di tau senga’, ya’ dai aha kunanna. Pa’karangku la sinnoa supu padaling bahtu’ kändäng ang moni, ampo’ dai kekuna pano di solaku. 2 Hapanganna ponna ke la malaä’ untula’ pangngelo’na Puang Alataala sibaha sundung kapainsangangku lambi’ kuinsang ang dai nainsang tau senga’, ampo’ ke dä’ ma’kalemu, ya’ dä’ la kekuna pano di tau senga’. Anna ke la malai sundung kapampetahpa’angku lambi’ mala unsuoä’ tanete tirende, ampo’ ke dä’ ma’kalemu, ya’ dä’ la kekuna pano di moi menna. 3 Hapanganna ponna ke la kubeai ingkänna aka-akangku pano di to pemase-mase, moi la umbehoä’ kalaeku ditunu aka’ untindo’iä’ Puang Yesus, ampo’ ke dä’ ungkalemui solaku, ya’ dai la kekuna katuhoangku. 4 Aka ang dioaintee "pa’kalemu"? Pa’kalemu si sa’bara’ anna marota’, dai ma’kasuehe bahtu’ malängkä’ inaha, bahtu’ napeäng anna malai dipudi. 5 Pa’kalemu dai makahha’ pano di sola, dai si umpihki’ supu kalaena, dai pa’keaha’ang, dai umpihki’ lolo kasalaanna tau. 6 Pa’kalemu dai menau-nau ke ullambi’i pembabe karake, ampo’ menau-naune’ pole’ ke ullambi’i pembabe maroho. 7 Pa’kalemu si tähäng lolo ungngolai ingkänna siamo, si umpetahpa’ lolo kamapiaanna solana, si hannu lolo la mapia pembabena solana anna si tontong lolo sa’bara’. 8 Pa’kalemu dai la aha puhanna. Ampo’ tau ang ma’kuasa untula’ yato pangngelo’na Puang Alataala, dai sika la napanoa lolo. Anna tau ang ma’kara yaling di ma’kahupa-hupa basa, bahtu’ ungnginsang ang dai si nainsang tau, datoi la sika napanoa lolo. 9 Aka’ dinoa yato ang tainsang dake’ sundung, anna kakuasaanta untula’ pangngelo’na Puang Alataala dake’ kanna’. 10 Ampo’ ke lambi’mi tempona napasundung asang Puang Alataala, ya’ daingkea’ la pahallu yato kakuasaang ang tasundung. 11 Hapanganna naonge anna änä’kä’, ya’ si ma’tula’ä’ sinnoa änä’, si ma’pihki’ä’ sinnoa änä’, poko’na inahangku sinnoa inahanna änä’. Ampo’ dinoa aka’ lobo’mä’, ya’ kulahpa’mi kamaänä’angku. 12 Dinoa sihapangngingkea’ tau ang mennenne’ tama di dahammeng ang kärähko’, aka’ dake’ tapähäng ingkänna aka-aka, ampo’ ke donentoo la maleso asang diita aka’ la tahhi’ tau sitingngayo Puang Alataala. Dinoa dake’ kanna’ kapainsangangku. Ampo’ ke donentoo, ya’ la kuinsammi pole’, sinnoa inang nainsangngä’ Puang Alataala. 13 Dahi dinoa aha tallu ang pahallu tababe, diantoo: mampetahpa’ dai’ di Puang Alataala, hannu tau la umpasundung pa’dandianna, anna ungkalemuiingkea’ tau senga’. Ampo’ di alla’na inde tallu kaha-kaha, ang handang mapia dianto pa’kalemu.

14

1 Dahi, solasohong, pahallu tapengkabela-belai ungkalemui tau senga’. Anna mahasa toi ke tapemalai yato kakuasaang ang nabeaingkea’ Inaha Masero, londonang kakuasaang untula’ pangngelo’na Puang Alataala. 2 Aka’ ponna mesa tau ma’kuasa ma’kara yaling di ma’kahupa-hupa basa ang nabea Inaha Masero, ya’ tadia hupatau ang si napa’karai, ampo’ Puang Alataalaetee’. Yato solana ang nasibahaing dai si nainsang aka’ ma’kara ang dai si napähäng hupatau, situhu’ ang naoa Inaha Masero tama di inahanna. 3 Ampo’ yatone’ tau ang ma’kuasa untula’ pangngelo’na Puang Alataala, ma’tula’ panone’ di hupatau. Karanna umpamatoto’ anna umpasumanga’ inahanna solana sibaha napakahanga. 4 Yato tau ang ma’tula’ yaling di ma’kahupa-hupa basa ang nabea Inaha Masero umpamatoto’ inahanna toboe’, ampo’ yatone’ tau ang untula’ pangngelo’na Puang Alataala umpamatoto’ne’ inahanna solana ang tihimpung. 5 Ke la malai anna ingkämmuia’ la ma’kuasa ma’tula’ yaling di ma’kahupa-hupa basa. Ampo’ mapia puha nei’ ke umbelai untula’ pangngelo’na Puang Alataala. Aka’ tau ang untula’ pangngelo’na Puang Alataala kekuna puha nei’ pano di jumaa’ andana tau ang ma’tula’ yaling di ma’kahupa-hupa basa. Supung ke ahai ang la mala umparende karanna tama di basa solana lambi’ sika napähäng, anna malai umpamatoto’ inahanna yato tau ang manghingngi. 6 Oa’ solasohong, ke la hapangannai anna tamaä’ di pa’himpungammu mane ma’karaä’ umpake basa ang daia’ ungnginsang umpebahtuang, ya’ la kekunaraka pano di dioa’? Ampo’ ponna ke la kupakalesoingkoa’ mating pahtuyunna Puang Alataala, bahtu’ untula’ä’ Bahtakara Dehata ang dake’ ungnginsang, bahtu’ untula’ä’ pangngelo’na Puang Alataala, bahtu’ kupatururakakoa’, ya’ inang la kekuna si’da mating. 7 Hapanganna poni-poniang, noanna suling anna katapi, ponna dai diponi mahasa, ya’ dai la nainsang tau ang manghingngi naoatee penaniang aka yatoo. 8 Bahtu’ hapanganna terompe’, ponna dibuhhu’i untambai tantara umpasadiai kalaena la ma’tolla’, ampo’ sadibuhhu’inna, ya’ dai la aha tantara ang sadia la mao ma’tolla’. 9 Noa tumokoa’ dio, solasohong, ponna ma’tula’koa’ umpake basa ang dai nainsang tau senga’, umbane’ noa la napähäng yato ang untula’? La sinnoakoa’ tau ang umpa’karai supu pepahi. 10 Mai’di basa yaling inde di lino anna ingkänna yatoo kebahtuang asang. 11 Ampo’ ponna ke la ahai ang mampa’karaiä’ anna dai kuinsang kupebahtuang, ya’ la kupasihapang to sule di lau’ mai di bohto senga’. Noa tunne’ pano di kalaena, la sihapangngä’ to sule ponna ke kupanoai. 12 Noa tumokoa’ dio. Aka’ umpemalaa’ umpake yato kakuasaang ang nabeakoa’ Inaha Masero, ya’ palaui dai’ di Puang Alataala anna ke la malai anna nabeakoa’ ang la handang napahallu jumaa’. 13 Dianto anna kuoaitee: menna-menna ang si ma’tula’ yaling di mesa basa ang nabea Inaha Masero, ya’ la mahasa ke napalaui dai’ di Puang Alataala anna nabea toinne’ kakuasaang mamparende tama di basa ang la mala napähäng solana. 14 Aka’ ponna ke ma’sambayangngä’ yaling di mesa basa ang nabeaä’ Inaha Masero, ya’ inahangku ang ma’sambayang, ampo’ daine’ aha aka ang kupihki’. 15 Dahi aka ang la sihatang tababe? Mahasa ke ma’sambayangngingkea’ yaling di inahanta umpake basa ang nabeaingkea’ Inaha Masero, anna ma’sambayang toingkea’ nei’ umpake basa ang la napähäng tau senga’. La menaniingkea’ yaling di inahanta umpudi Puang Alataala umpake basa ang nabeaingkea’ Inaha Masero, anna menani toingkea’nei’ umpudi Puang Alataala umpake basa ang la napähäng tau senga’. 16 Aka’ ponna ke umpudii Puang Alataala yaling di basa senga’ ang nabeaingkea’ Inaha Masero, ya’ dai la nainsang solamu napebahtuang lambi’ dai mala mengngio naoate, "Aming." 17 Moinnakato anna mahasai yato pampudianta ma’kuhhu’sumanga’ dai’ di Puang Alataala, ampo’ dai la umpamatoto’ inahanna tau senga’. 18 Ma’kuhhu’sumanga’ä’ dai’ di Puang Alataala aka’ didiona yato tula’ yaling di ma’kahupa-hupa basa ang mebea Inaha Masero, ya’ mala kupanoa la’bi puha nei’ andana ingkämmua’. 19 Ampo’ ke ma’himpung bumi tau, ya’ si pemala puhaä’ne’ ma’tula’ moi lima supu kara ke diang ang la napebahtuang solaku, andana sampulo sa’bunna yaling di basa senga’ ang dai napähäng. 20 Oa’ solasohong, didiona membabe karake, kuhannuang la sinnoakoa’ änä’ ang dake’ nainsang nababe. Ampo’ didionane’ ma’pihki’, ya’ daa umpa’pihki’ lolo sinnoa pihki’na änä’, ampo’ diare’ pa’pihki’ tobaha’koa’. 21 Anna yaling di Suha’ Masero aha tiuki’, "Naoate Puang Alataala, ’La kupa’karai petauangku umpake basana to sule ang dai diinsang, ampo’ moinnakato noa, ya’ dai la sika naaku umpehingngii bahtakarangku.’ " 22 Dahi, ke ma’karai tau yaling di basa senga’ ang mebea Inaha Masero, ya’ yato karanta mendahi tanda kakuasaanna Dehata pano di tau ang dake’ umpetahpa’ Puang Yesus, tadia pano di tau ang inang mampetahpa’mi. Ampo’ ponna tau ke untula’i pangngelo’na Puang Alataala, ya’ yato karanta mendahi tanda kakuasaanna Dehata pano di tau ang inang umpetahpa’mi Puang Yesus, tadia to tamampetahpa’. 23 Hapanganna ke ma’himpung bumokoa’ anna ahai to sule yato di pa’himpungammu ang tadia to Sahani, bahtu’ ang dake’ ungnginsang Bahtakara Dehata, anna napahandu’ asammi tau ma’kara yaling di ma’kahupa-hupa basa, ya’ aka la naoa yato to sule? Tantu anna la nasangakoa’ to tahta’. 24 Ampo’ ke untula’koa’ pangngelo’na Puang Alataala, anna ahai sule tau ang dai mampetahpa’, bahtu’ tau ang dake’ ungnginsang Bahtakara Dehata, ya’ la tahpa nainsang tama di inahanna naoatee, "to madosaä’," ke nahingnging yato ang untula’. 25 Lambi’ ingkänna ang tibuni yaling di inahanna la landa’ pole’. Katämpä’anna la mengkuntu’ anna menombai dai’ di Puang Alataala anna naoaitee, "Tahpa’etee’. Inang di alla’-alla’mua’ Puang Alataala!" 26 Oa’ solasohong, la tapihki’ kalemba’anna ingkänna yatoo. Ponna ke ma’himpungkoa’ la menomba, ingkänna tau aha baheanna: dianto aha piha la menani, aha piha la mampakuhu, aha piha la untula’ pangngelo’na Puang Alataala, aha piha la ma’tula’ yaling di ma’kahupa-hupa basa ang sule yaho mai di Inaha Masero, aha piha la mamparende yato aka ang natula’ anna malai napähäng ingkänna tau. Ampo’ ingkänna ang umbabe pahallu kekuna yaling umpamatoto’ inahanna solamu. 27 Ponna ke ahai ang la ma’tula’ yaling di ma’kahupa-hupa basa ang sule yaho mai di Inaha Masero, ya’ dotanne’ derua bahtu’ tallu supu ang la mampanoa. Anna dai sika mala napihsangngi ma’tula’, ampo’ pahallu sibala’-bala’. Dia tuke’ pahallu la aha tau ang ma’kuasa umparende yato tula’na tama di basa ang napähäng tau. 28 Ponna ke dai aha ang ma’kuasa umparende yato tula’, ya’ yato ingkänna tau ang ma’kuasa ma’tula’ yaling di ma’kahupa-hupa basa pahallu mahtang yato di pa’himpungang, supung mala sika ma’tula’ dai’ di Puang Alataala yaling di inahanna. 29 Didionane’ tau ang ma’kuasa untula’ pangngelo’na Puang Alataala, ya’ noa toi dotanne’ derua bahtu’ tallu supu ang la mampanoa, lella’ napehingngii tau senga’ ang la mampahehsa tula’na naoatee sule si’daraka yaho mai di Puang Alataala, daraka. 30 Ponna ke ahai ang menge ma’tula’, mane ahai tau ang mengeke’ mohko’ ang nabea Puang Alataala kara, ya’ yato ang menge ma’kara pahallu naboli anna malai yato solana ke’de’ toe’ ma’tula’. 31 Ponna ke la umpanoaia’, ya’ mala asangkoa’ sibala’-bala’ untula’ pangngelo’na Puang Alataala lambi’ ingkämmua’ untahimbo pepaturu anna ingkänna inahammua’ dipamatoto’ asang. 32 Tau ang untula’ pangngelo’na Puang Alataala mala ungkuasai kalaena; mala ma’kara, mala toi naboli ma’kara situhu’ inaha kalaena. 33 Aka’ pangngelo’na Puang Alataala ke tiäto’ mapiai ingkänna aka-aka ke ma’himpung bumi tau lella’ menomba. Aka’ dai nakärä’i kaha-kaha ang dai tiäto’. Sinnoa lalanna ang si napake ingkänna jumaa’ senga’, 34 bahine pahallu mahtang lella’ tau menomba. Dai sika mala ma’tula’, ampo’ pahallu mohko’ ma’pehingngi sinnoa ang tiuki’ yaling di Atohanna Musa. 35 Ponna ke sika pemalai ungnginsang kaha-kaha ang dake’ maleso, ya’ pahallu sika mekutana pano di muanena di hao di dasanna, aka’ dai sihatang la napanoa lolo ma’tula’ yaling di pa’himpunganna to penomba. 36 Unsangarakaa’to ungngoatee yato Bahtakaranna Puang Alataala sule yaling mai di alla’mua’? Bahtu’ supung dioa’ ang hali mantahimbo? 37 Ponna ke ahai di alla’mu ang unsanga kalaena nabi, bahtu’ tau ang mai’di kakuasaanna yaho mai di Inaha Masero, ya’ tantunte’ anna la nainsangngi naoatee indee ang menge kutula’ pahentaete’ yaho mai di Kalaena Dehata. 38 Ampo’ ponna ke ahai ang dai untahimbo inde karangku, ya’ daa untahimboia’ yato tau. 39 Dahi, solasohong, sihatang ke la pemalakoa’ untula’ pangngelo’na Puang Alataala, ampo’ daa ullahang tau ang si ma’tula’ yaling di ma’kahupa-hupa basa yaho mai di Inaha Masero. 40 Kalehaii: ingkänna ang dibabe pahallu untuhu’i lalang ang la sihatang anna tiäto’ mapia.

15

1 Oa’ solasohong, pemalaä’ kupakalehakoa’ sumule ihsinna Kaheba Mapia ang kupepainsangnging mating dolu. Donetoo untahimbo mapia yato kaheba, anna lambi’ dinoa matoto’ kapampetahpa’ammu aka’ yatoo. 2 Ungngolai inde Kaheba Mapia malakoa’ dipasalama’, ahsala’ umpetahpa’ liui yato bahtakara ang kupakahebaiingkoa’. Daa-daa labu’ arang yato kapampetahpa’ammu. 3 Yato Kaheba Mapia ang kupainsangngikoa’, dianto sinnoa siang ang kutahimbo tou kodi’. Ang handang pahallu diantoo: Kristus mate umbaya’ dosanta, sinnoa ang aha tiuki’ yaling di Suha’ Masero, 4 anna diku’bu’i. Pihsananna yato di allo katallunna dipatuhong sumule, sinnoa ang aha tiuki’ yaling di Suha’ Masero. 5 Puhai yatoo, umpepaitaming Kalaena pano di ta Petrus, mane panoi di pahsikolana ang senga’. 6 Puhai yatoo umpepaita buming bou Kalaena pano di tau napihsangngi la’bi limangngatu’. Handang mai’di di alla’naii tuhoke’ lambi’ dinoa, ampo’ aha sangngaka-sangngaka ang mateng. 7 Puhai yatoo, umpepaita sala buming Kalaena pano di ta Yakobus, mane panoi di ingkänna rasul. 8 Katämpä’anna napengkalanda’i tumä’ kodi’. Dä’ sinnoa rasul senga’na, aka’ mendahiä’ ko rasul di tempo ang senga’, sihapang änä’ ang dahi di tempo ang dai dipemitai. 9 Aka’ kodi’mitoo ang handang madihoi’ang di ingkänna rasulna. Setonganna dä’ sihatang disangai rasul aka’ dolu si undahhaä’ to pentindo’na Puang Yesus. 10 Ampo’ aka’ mana’ pa’kalemunna Puang Alataala nasuhung mendahiä’ noa indee. Anna inang kekuna yato pa’kalemunna pano di kalaeku, aka’ puhamä’ mengkähäng la’bi puha nei’ andana rasul senga’. Ampo’ tadia kakuasaang kalaeku anna malai kupanoa, ampo’ mana’ pa’kalemunnantoo Dehata ang mampamatohoä’. 11 Dahi dai maaka ke unghingngii yato Kaheba Mapia di hao mai di kodi’ bahtu’ rasul senga’na. Ang handang pahallu dianto umpetahpa’a’ yato ang kipepainsangnging mating. 12 Ponna ke kipepainsangnging kioatee dipatuho sumule Kristus di hoi’ mai di kamateang, ya’ akana ahakoa’ piha ang si mangngoatee: dai la dipatuho sumule hupatau ke dako’mi? 13 Aka’ ponna ke dai aha katuhoang sumule, ya’ datunte’ dipatuho sumule Kristus. 14 Anna ponna ke dai dipatuho sumule Kristus, ya’ dai aha kunanna pepakuhungki’, datoi aha kunanna kapampetahpa’ammua’. 15 Dia tuke’, la maleso dioatee kami’ rasul ma’loseng-loseng didiona Puang Alataala, aka’ puha kioatee Kristus napatuho sumule Puang Alataala. Ampo’ dai mala tahpa’ ke dai la dipatuho sumule to mate. 16 Aka’ ponna ke dai dipatuho sumule to mate, ya’ datoete’ dipatuho sumule Kristus. 17 Anna ke dai dipatuho sumule, ya’ dai aha kunanna kapampetahpa’ammu anna la ditahungkungkoa’ napobua’ dosammu. 18 Ponna ke noai nee, ya’ to Sahani ang mateng tallammi nei’ aka’ mate naonge yalingke’ di dosa. 19 Ponna panghannuanta dai’ di Kristus supung kekuna naonge tuhokingkea’, ya’ kita’mitoo tau ang handang meuho-uho di lino. 20 Ampo’ ang tahpa’ si’da-si’da, dianto: inang dipatuhong sumule Kristus. Anna katuhoanna sumule sinnoa pa’dandiang ang naoatee: ingkänna tau ang mantindo’i la dipatuho toe’ sumule. 21 Aka’ natumäng dosanna mesa tau, dianto Adam, lambi’ ingkänna to lino pahallu la mate asang. Noa tunne’ ungngolai pembabena mesa supu tau, dianto Puang Yesus Kristus, lambi’ to mate mala dipatuho sumule. 22 Ingkänna tau pahallu mate aka’ peänä’anna asangngingkea’ Adam. Noa tunne’ ingkännaingkea’ ang sikente Kristus la ullambi’ katuhoang bakahu. 23 Ampo’ la tiäto’ noa indee: Uhuna Kristus tuho sumule. Pihsananna ke sumule bung tama inde di lino, mane la dipatuhoi sumule petauanna. 24 Puhai yatoo, mane tallangngi lino. Ke donentoo Puang Yesus Kristus la untalo setomarayaang anna to ma’kuasa senga’ mane ma’pahentai sihapang tomaraya. Puhai yatoo, ya’ la umbehong yato katomarayaanna pano di Puang Alataala Ambena. 25 Aka’ Puang Yesus Kristus pahallu ma’pahenta sihapang tomaraya lambi’ ingkänna balinna napadihoi’ di pala’ bihti’na. 26 Anna balinna ang la natallangngi katämpä’anna dianto kamateang. 27 Sinnoa ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero naoatee, "Puang Alataala la umpadahi ingkänna balinna tuhu’-tuhu’ang pano." Dahi maleso dioatee ingkänna ang ma’kuasa la tuhu’-tuhu’ang pano di Kristus. Supung Puang Alataala ang la dai tuhu’-tuhu’ang pano, aka’ dianto ang umpadihoi’angnging ingkänna yatoo. 28 Pihsananna, ponna ke ingkännai aka-aka tuhu’-tuhu’ang pano di Puang Yesus Kristus, ya’ la Kalaena toe’ Puang Yesus tuhu’-tuhu’ang pano di Ambena aka’ dianto ang mampadihoi’angnging ingkänna yato aka-aka. Mengkalao yatoo Puang Alataala la umpahenta ingkänna ang aha, anna sanganna la käyyäng puha nei’ andana ingkänna aka-aka di umba-umba naongei. 29 Oa’ solasohong, ke inang tahpa’i dioatee dai la tuho sumule to mate, ya’ akana ahai tau ang ditero’ unsulängngi solana ang mateng? Ponna ke inang dai la tuho sumule dako’ yato solana, ya’ aka boi anna sika napanoai? 30 Umbaang kami’ noa? Dai aha naboli balingki’ nadahhaang aka’ umbahaang Kaheba Mapia. Ampo’ ponna ke inang dai la tuho sumule to mate, ya’ aka kunanna yato kamadahhaangki’? 31 Allo-allo si ungngoloi loloä’ kamadahhaang ang la si mampateiä’. Inang tahpa’etee’, solasohong, anna dioa’ kupokale’dekoa’ aka’ mampetahpa’mokoa’ pano di Kristus Yesus, Dehatanta. 32 Dinne di Bohto Efesus puhaä’ nakalipumpung tau ang sinnoa olo’-olo’ peande. Ampo’ dai aha kunanna kuolai ang noa yatoo ke dai la dipatuho sumule to mate. Ponna ke dai la aha katuhoang sumule, dotanne’ "Taandea’ lambi’ boho anna menu’ lambi’ malango, aka’ marondong, ya’ la mate asangngingkea’." Inang aha tau ang ma’pihki’ noa yatoo. 33 Daa unsähsä’ lalang. Ponna ke untuhu’i tau ang ma’baho naoatee, "Dai la tuho sumule to mate," ya’ pembabemua’ ang mapia dinoa la senga’ ke dako’mi umpensinnoai yato pembabe karakenaii. 34 Dianto anna kuoaite mating: Pihki’koa’ ang sihatang katahpa’ang anna daumbabe dosa. Aka’ kusanga ahakoa’ piha ang dake’ ungnginsang Puang Alataala. Pahallukoa’ masili ke tahpa’i yatoo. 35 Umbai aha ang la mekutana naoatee, "Umba la noa to mate dipatuho? Bahtu’ umba la noa bätäng kalaena ang dibea pano ke tuhong sumule?" 36 Yato pekutananna, pekutananna to maho! Aka’ hapanganna ke la mampamulai tau, ya’ yato lisa’na pinamula ang la dipamula dake’ mala tuho ke dai ditutu’i dolu sihapang to mate ang dilamung. 37 Anna yato ang dipamula tadia pinamula ang lobo’mi, ampo’ tillisa’ke’ hapanganna dille, bahtu’ ang senga’nake’. 38 Puhanna dipamula, ya’ Puang Alataala toboe’ ang la mambea bätänna. Mesa boi pinamula la tuho yato bätänna situhu’ hupanna ang naelo’i Puang Alataala. 39 Ponna ke tapihki’i ingkänna hupanna olo’-olo’, sinnoanna patuhoang, dansi anna bau, noa tunne’ hupatau, ya’ dai sinnoa-noa diita. 40 Anna ponna ke tapihki’ toi nei’ ingkänna ang yaho di langi’, noanna mata allo, bulang anna bintäng, ya’ dai sinnoa ang dinne di lino. Yato ang di langi’ mesa hupanna kamalekeanna, ampo’ yatone’ ang di lino senga’ kamalekeanna. 41 Anna senga’ pesilona mata allo, pesilona bulang anna pesilona bintäng. Pihsananna inde pesilona mesa boi bintäng, ya’ sisenga’-senga’ang boetee’. 42 - 43 Noa tunne’ to mate ke dipatuhong sumule. Naonge anna tuhokingkea’ dinne di lino, ya’ malamma anna tahuhu bätäng kalaeta. Tahpana ke mateng tau, ya’ la dilamung yato bätäng kalaeta mane bosii. Ampo’ naonge anna dipatuhoingkea’ sumule, ya’ la tirende yato bätäng kalaeta mendahi ang matoho anna maleke, ang dang la mate bahtu’ la bosi. 44 Ang dilamung dianto bätäng kalaeta di mentolinona. Ampo’ ke tuhoi tau sumule, ya’ la dibala’i mendahi bätäng kalaeta di mendehatanna. Dahi ponna ke ahai bätäng kalaeta di mentolinona, inang la aha tunne’ bätäng kalaeta di mendehatanna. 45 Sinnoa ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero naoatee, "Tau ang uhuna, dianto Adam, mendahi to tuho." Ampo’ Puang Yesus Kristus nei’, ang la mala disangai "Adam katämpä’," dianto ang mebea katuhoang sapano-panona. 46 Ang dolu sule dianto ang mentolinona, mane sulei ang mendehatanna. Noa tunne’ bätäng kalaeta. 47 Tau ang uhuna natampa Puang Alataala umpake tampo anna tohhoi done inde di lino. Ampo’ Puang Yesus Kristus nei’, ang disangai "Adam kaderuanna," sulene’ yaho mai di suruka. 48 Ingkänna to lino aha bätäng kalaena sinnoa bätäng kalaena Adam, ampo’ bätäng kalaeta yaho di suruka la sinnoa bätäng kalaena Puang Yesus Kristus. 49 Dinoa katuhoanta sinnoa katuhoanna Adam, aka’ bätäng kalaeta sihatang tuho yaling inde di lino. Dako’ la tuhoingkea’ sinnoa Puang Yesus Kristus anna ke donentoo bätäng kalaeta la sihatang tuho yaho di suruka. 50 Oa’ solasohong, noa indee pahtuyungku: bätäng kalaeta dinne di lino dipapia di hao mai di bale anna haha; daingkea’ la mala tuho di Kapahentaanna Puang Alataala yaho di suruka ke noai indee bätäng kalaeta. Dai la mala tuho sapano-panona bätäng kalae ang noa indee. 51 Pemalaä’ kutula’ingkoa’ mesa pepakuhu ang masaeng dai kainsangang, ampo’ ang napalanda’mingkang Puang Alataala dinoa. Dianto, ponna ke sumuleng Puang Yesus, la aha di alla’ta ang dake’ mate, ampo’ ingkännaingkea’ la pahallu tirende, moi ang mate, noa tunne’ ang dake’ mate. 52 La pihsa’ dahi di sangkapiri mata supu, ke moning terompe’ ang katämpä’. Aka’ naonge anna monii terompe’, tau ang mateng la dipatuho sumule anna dang la mate sala, anna tau ang tuhoke’ la tirende toi lambi’ danne’ la mate. 53 - 54 Aka’ inde bätäng kalaeta ang la mala mate anna bosi pahallu tirende mendahi bätäng kalae ang dai la mala mate bahtu’ bosi. Dahi tahpana inang tirende noa, ya’ la sundummi pole’ yato ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero dolu, naoatee, "Puang Alataala hali untalo kamateang lambi’ dang la aha." 55 "Dang aha kakuasaanna kamateang, dang aha kamapi’di’anna." 56 Aka’ kamapi’di’ang ang mebaha pano di kamateang, dianto dosa. Anna dosanna hupatau pahallu ditahungkung aka’ atohang ang puha tatehkai. 57 Ampo’ kuhhu’sumanga’ dai’ di Puang Alataala, aka’ puhang nabeaingkea’ kapataloang di hao mai di dosa anna kamateang ungngolai Puang Yesus Kristus, Dehatanta. 58 Dahi, solasohong, pamatoto’ia’ kapampetahpa’ammu anna daa umpabeii tihoro. Pengkabela-belaii umbabe pengkähänganna Dehata, aka’ ungnginsammi ungngoatee ingkänna ang umpembabeing Dehata dai la labu’.

16

1 Didiona yato doi’ ang menge unghimpungnging solata ang memase-mase yaho di Yerusalem, ya’ kupalau anna la umbabei sinnoa ang kupahentaing ingkänna jumaa’ di hao di Galatia. 2 Ke lambi’ bumi allo Mingku, ya’ inang pasenga’mi piha doi’mu yaling di dasammu, situhu’ ang sihatang sahomu. Be’beii lambi’ kasuleangku anna dangnga’ pahallu la unghimpung ke donentoo. 3 Ke lambi’mä’ mating, ya’ pilleii sangngaka-sangngaka solamu ang umpetahpa’. Aka’ la kusuo dai’ sibaha la kubea suha’ ang la nabaha. 4 Anna ke unsangai la mahasa ke mao touä’ koo, ya’ la kalaeku mamposolai dai’. 5 Puhake’ kuolai Makedonia, mane matingngä’, aka’ pemalaä’ ungngolai Makedonia dolu. 6 Ke la malai la masaeä’ diting, umbai la lambi’ puha tempo madinging. Anna ke donentoo malakoa’ unduluiä’ le’ba’ pano di umba-umba ang la kuongei. 7 Aka’ dai kuaku la lempäng kale sämpäi’, dahi ke napabeiä’ Dehata, ya’ la masaeä’ diting. 8 Ampo’ la donekä’ dolu di Bohto Efesus lambi’ allo pa’rame-rameang Pentakosta, 9 aka’ mai’dike’ ang la mala kubabe dinne, moinnakato anna aha toi ang mampa’baliä’. 10 Ke matimmi ta Timotius, ya’ potosule manahpai anna dai la malaya’ sibahakoa’, aka’ sinnoa siang pengkähängangki’ ang kibabe aka’ Dehata. 11 Daa umpabeii la aha ang dai mampakeangka’. Duluii ke la mengkalaong sumule mai di kodi’ anna malai masahke yaling di pellaoanna. Kuempei dinne, sibahaang to Efesus ang mampetahpa’. 12 Didionane’ ta Apolos, kupengkabela-belai anna malai mating sibaha-baha to mampetahpa’ ang senga’ natammuikoa’, ampo’ dake’ naaku. Ampo’ ponna ke la halii, ya’ la mating. 13 Dakaii anna pamatoto’i kapampetahpa’ammu; pengkabahanii anna matohokoa’. 14 Ingkänna ang umbabea’, babe asangngi sitonda pa’kalemu. 15 Ungnginsangnga’ ungngoatee Stefanus sanghapu ang handang dolu mendahi to Sahani di Poropensi Akhaya anna puha sika umbeho katuhoanna dai’ di Dehata undului to pentindo’na. Dahi kupalau, solasohong, 16 la tuhu’-tuhu’angkoa’ pano inde di tau, sibaha tau senga’ ang nasibahaing umpengkähängnging Dehata. 17 Masannang liuä’ aka’ lambi’mi sule ta Stefanus, ta Fortunatus anna ta Akhaikus. Sika kupasihapang bala’mua’ ang manduluiä’ dinne. 18 Sika umpamatoho inahangku, sinnoa naonge sika umpamatoho toine’ inahammua’ dolu. Tau ang noa indee sihatang dipakeangka’. 19 Salama’na mating ingkänna jumaa’ dinne di Poropensi Asia. Noa tunne’ ta Akwila anna ta Priskila sibaha to mampetahpa’ ang si ma’himpung yato di dasanna umpapebaha salama’na mating. 20 To mampetahpa’ senga’ ang kusibahaing dinne umpapebaha toe’ salama’na mating. Sisalama’koa’ mesa anna mesa mengkalao di inahammu ke si ma’himpung bumokoa’. 21 Salama’ku mating. (Inde salama’ku, teyye kalaeku ang mangnguki’.) Paulus. 22 Tau ang dai ungkalemui Puang Yesus, la ditändo nei’. Maio, Puang! 23 Kuhannuang namana’koa’ Puang Yesus kamasahkeang! 24 Kukalemui asangkoa’ yaling di Kristus Yesus. Samantoo.