Roma

Akaka a̱ Bulusu a kubana wa

Aza o Roma

Ukuna u katagarda ka nam pa

Bulusu u ɗanai akaka a nam pa a kubana wa aza o Kutoni a na i o Roma. A ayin a na u ɗanai akaka a, a̱yi Bulusu u saꞋwa kuyeve likuci i Roma ba. Roma ɗaɗa likuci i na i laꞋi m gbayin, ngono ra̱ka̱ n na e ci ɗeke Kaisa ta ɗe a lyaꞋi tsugono ci le. Aza a uyevi u kakuna i ta̱ ɗe n a̱bunda̱i, ɗa Bulusu u ɗanai n tsuloboi adama a na u dana hawun ili i na Kishi ka yaꞋin punu a̱ ka̱tsuma̱ ki ili i na Ka̱shile ke sheshekei aduniyan.

Bulusu u gita̱i biꞋi n kuyotsongu uteku u na yaba dem wi n unushi a kubana u Ka̱shile, ta nannai ɗa yaba dem u pecei n Ka̱shile. Adama a na Ka̱shile ki ta̱ derere, nannai ɗa feu vuza na baci u cigai u yawa ɗevu n Ka̱shile sai wo okpo derere a̱ ubuta̱ dem. Vuma u kokpo derere gbende ba, amma Yesu Kishi wo okpo ta̱ derere gbende. Ana u kuwa̱i wo okpo ta̱ alyuka adama a yaba dem, ɗa Ka̱shile ke nekei utsura wa alyuka a nan lo u yaba dem vu na u nekei ka̱ɗu n Yesu Kishi.

Punu a katagarda ka nam pa, aza o Kutoni a kupiꞋisa ta̱ ka̱u uteku u na Yesu u yaꞋin ulinga u gbayin adama a na wi isa le. I ta̱ a kutsurakpa n uneki wa̱ a̱ɗu u le adama a na i ta̱ a kufuɗa kuyeve mayin uteku u na Ka̱shile ka ɗikai le. Uyevi u nam pa wi ta̱ a kuzuwa le o yongo mayin ka̱ta̱ kpamu u ɓa̱nka̱ le a fuɗa a dana uma ukuna u Yesu n tsu na kpamu u kisa le.

Ili i na yi punu udariki a katagarda ka nam pa

1. Bulusu n akaka a Arabali a Singai (1:1-17)

2. Yaba de u yaꞋan ta̱ unushi (1:18—3:20)

3. Uteku u na Ka̱shile ka ci isa uma (3:21—4:25)

4. Wuma u savu adama a uma a̱ Ka̱shile (5:1—8:39)

5. Uteku u na uma a Israila i koɓolo n Aza̱ka̱yimbi (9:1—11:36)

6. Uteku u na vo kuyongo n wuma u savu a̱ ubuta̱ wu ucigi (12:1—15:13)

7. Ili i na Bulusu u sheshei n ikya̱shi i ka̱ci ka̱ ni (15:14—16:27)

Kuɓa̱yuwa̱

¹Mpa ɗa Bulusu, n ɗanai akaka a nam pa. Mpa kagbashi kaꞋa ke Yesu Kirisiti Kishi. Ka̱shile ka zagbai mu mo okpo vuzavusuki,† ɗa u suki mu m bana n dana uma Arabali a Singai a̱ ni.

²N ayin a cacau, Ka̱shile ka yaꞋin uzuwakpani wa Arabali a Singai a nam pa a̱ ubuta̱ u eneki a̱ ni, tsu na a ɗanai a Katagarda ka Ciɗa. ^3-4Arabali a Singai a dana ta̱ ukuna u Maku ma̱ ni, Yesu† Kishi Vuzagbayin vu tsu. A matsa yi ta̱ tsu vuma, ɗa wi matsukaya mo Mogono Dawuda.† Amma Ayinviki a̱ Ka̱shile o yotsongu ta̱ n utsura a na Yesu Maku ma̱ Ka̱shile maꞋa, adama a na u ɗengusa̱ yi ta̱ a̱ ukpa̱. ⁵Adama a̱ Kishi a ɗa, Ka̱shile ke nekei mu ulinga u singai u vuzavusuki. Ulinga u nam pa wi ta̱ adama a na u tuka̱ uma a aduniyan ra̱ka̱ e neke a̱ɗu, ka̱ta̱ kpamu o tono Yesu mayin. N ci yaꞋanka yi ta̱ ulinga u nam pa. ⁶A̱ɗa̱ ɗa a̱ ka̱tsuma̱ ka uma a na Yesu Kirisiti Kishi u zagbai va.

⁷Akaka a nam pa n ɗana ta̱ a ɗa adama a̱ ɗa̱ na yi a̱ likuci i Roma† ra̱ka̱. Ka̱shile ka ciga ɗa̱ ta̱ ɗa u ɗekei ɗa̱ yo okpo uma a ciɗa a̱ ni.

Ka̱sa̱kpa̱ Ka̱shile Dada vu tsu n Vuzagbayin Yesu Kishi u neke ɗa̱ kasingai m ma̱ta̱na̱.

Bulusu u yaꞋin kavasa ɗa kpamu u cikpai Ka̱shile

⁸YaꞋan biꞋi n gita̱ kudana n cikpa ta̱ Ka̱shile n kula ku Yesu Kishi adama a̱ ɗa̱ ra̱ka̱. N yaꞋan ta̱ nannai adama a na a̱ ubuta̱ kakau a aduniyan dem i ta̱ a kadanshi ku uneki u ka̱ɗu u ɗa̱. ⁹Ka̱shile ke yeve ta̱ tsu na mi a kuyaꞋanka ɗa̱ kavasa babu kuka̱sa̱kpa̱, ɗa mi a kuyaꞋanka yi tsugbashi n ka̱ɗu ke te, ɗa mi a kudana kpamu uma Arabali a Singai a Maku ma̱ ni. ¹⁰N yaꞋan baci kavasa dem, n tsu folono ta̱ Ka̱shile ka̱ ka̱sa̱kpa̱ mu n ta̱wa̱ me ene ɗa̱, ili i nam pa i kuyaꞋan ta̱ Ka̱shile ku ushuku baci.

¹¹N ciga ta̱ me ene ɗa̱, ka̱ta̱ n neke ɗa̱ una̱singai derere tsu na Ayinviki a̱ Ka̱shile e nekei mu. Na lo u kuɓa̱nka̱ ɗa̱ ta̱ i gbonguro n utsura a̱ ubuta̱ u Vuzagbayin. ¹²Mi ta̱ a kudana nannai adama a na n ciga ta̱ tsu ɓa̱nka̱na̱i n uneki u ka̱ɗu u na ci n u ɗa. Uneki u ka̱ɗu u ɗa̱ wi ta̱ a̱ kuɓa̱nka̱ mu, u va̱ feu u kuɓa̱nka̱ ɗa̱ ta̱. ¹³A̱ja̱Ꞌa̱ a̱ va̱, n ciga ta̱ i yeve a na ayin tutu n ci ciga kuta̱wa̱ kene ɗa̱. Amma ili i yoku i ci yongo ta̱ a̱ kusa̱nka̱ mu kuta̱wa̱ kene ɗa̱. N ciga ta̱ n zuwa uma a na i a̱ likuci i Roma o tono Kirisiti Kishi, tsu na mpa n yaꞋin n Aza̱ka̱yimbi a na a buwai.

¹⁴Mayun ɗa n yaꞋanka uma ra̱ka̱ tsugbashi: aza a na i Nhelene† koɓolo n aza a na i Nhelene ba; koɓolo n aza a na a piꞋisai ɗa e yevei n aza a na a̱ kpa̱ɗa̱i kuyeve ili. ¹⁵I ɗaɗa i zuwai n cigai ka̱u n dana ɗa̱ Arabali a Singai punu a̱ likuci i Roma.

Utsura wa Arabali a Singai

¹⁶M pana wono adama a Arabali a Singai† a̱ Kishi ba, adama a na utsura u ɗa u na Ka̱shile ka ci yaꞋanka ulinga u ciya̱ wi isa yaba dem vu na u nekei ka̱ɗu, Ayahuda† a ɗa biꞋi a cau, sai kpamu aza a na i Ayahuda ba. ¹⁷Arabali a Singai a o yotsongu ta̱ uteku u na Ka̱shile ko bonokoi uma m ma̱riki wa̱ ni: ɗaɗa a̱ ubuta̱ wu uneki u ka̱ɗu a̱ ugiti ali a kubana a uteku. Derere tsu na Katagarda ka Ciɗa ka danai, “Vuza na Ka̱shile ko bonokoi m ma̱riki, wi ta̱ a̱ kuciya̱ wuma adama a na u tsu neke ta̱ ka̱ɗu n Ka̱shile.”1:17 Hab. 2:4; Gal. 3:11; A.Ib. 10:38.

Uma ra̱ka̱ a nusa ta̱

¹⁸Ka̱shile ka gaɗi ko yotsongu ta̱ wupa u ni adama a̱ unushi ra̱ka̱ n kagbani-gbani dem. Wi ta̱ feu a kuyaꞋan wupa adama a aza a na a̱ tsu sa̱nka̱ mayun kuta̱ adama a kawuya ke le. ¹⁹Aza a nam pa e yeve ta̱ ili ra̱ka̱ i Ka̱shile i na i gaꞋin yaba dem u yeve, adama a na u yotsongu le ta̱ i ɗa ra̱ka̱. ²⁰Uma a kufuɗa kene utsura u Ka̱shile u na wi babu uteku ko tsu na wi ciɗa ba. N ayin a ɗe ana Ka̱shile ka yaꞋin aduniyan, ili ra̱ka̱ i na u yaꞋin i yotsongu ta̱ tsu na wi. Adama a nannai uma a nam pa i n uye u kuta̱ ba. ²¹Ko a na e yevei Ka̱shile, a iwain kuneke yi tsugbayin uteku u na u gaꞋin e neke Ka̱shile ka mayun, ɗa a iwain kucikpa yi. Kusheshe ku le ku kucikpa ko okpoi gbani. A̱ɗu a tsulau e le a shanai n ka̱yimbi. ²²A danai ele va o gbojo ta̱, amma ɗa o okpoi alau. ²³A yaꞋanka Ka̱shile ka na ki n tsugbayin n wuma u babu uteku tsugbashi ba. Kucikpa, a yaꞋankai a̱ma̱li tsugbashi. A yaꞋin a̱ma̱li a nam pa o yotsoi uma, uma ta na o ci yongo ko wanai ba. A yaꞋin feu a̱ma̱li a na o yotsoi nnu, nu nnama, koɓolo n oko.

²⁴Adama a na a yaꞋansa ta̱ ili i nam pa, ɗa Ka̱shile ka̱ ka̱sa̱kpa̱i uma a nam pa o tono uye u le. A yaꞋan ta̱ ili i na a cigai kuyaꞋan, ɗa mali ma gbani-gbani me le ma zuwai le a yaꞋankpanai ili i wono i tsugbani n ikyamba i le. ²⁵A iwain ili i mayun i Ka̱shile ɗa a̱ ushuki n aꞋuwa. I a kuyaꞋanka ili i na Ka̱shile ka yaꞋin tsugbashi, a na a yaꞋanka vuza na u yaꞋin i ɗa tsugbashi. A̱yi ɗa vuza na u kisa ucikpi u babu uteku. Ta nannai.†

²⁶Adama a na uma a yaꞋan ili i nan lo, Ka̱shile ka̱ ka̱sa̱kpa̱i le o tono uye u wono u le. A̱ma̱ci a tsugbani n otoku e le a̱ma̱ci, u gaꞋan ta na nannai ba. ²⁷Ta feu ali a ci yaꞋan nannai. A̱ ka̱sa̱kpa̱i kuvaku n a̱ma̱ci, ɗa a kucikpa a̱ ciya̱i mali mu utsura ma na a vaku n otoku e le ali. A yaꞋankpanai ili i wono, ili i na i ciya̱i le va atakaci a ɗa adama a ili i gbani-gbani i na a yaꞋin.

²⁸Uma a ɗika a̱ a̱ɗu e le a na u gaꞋin a yaꞋan n uyevi u Ka̱shile u mayun ba. Adama a nannai ɗa Ka̱shile ka̱ ka̱sa̱kpa̱i le n asuvawuya e le, u ka̱sa̱kpa̱i le a yaꞋan ili i na i gaꞋin a yaꞋan ba. ²⁹I ta̱ tukpa n ili kakau ra̱ka̱: I ta̱ n unushi n kagbani-gbani. A cigai ili ra̱ka̱ yo okpo i le. I a tsurala n uma. A shatangi ka̱ci ke le kpamu n cisheꞋe. A cigai munaka ɗa kpamu a̱ shilika̱i uteku u le. A̱ ya̱nsa̱na̱i. Ayin tutu e kusheshe ukuna u gbani-gbani adama a uma. A ci yaꞋan ta̱ kuyun. ³⁰A̱ kula̱nga̱sa̱ ula a uma. A iwain Ka̱shile. E ci neke vuza tsugbayin ba. I ta̱ n a̱ra̱ɗi. A ci cikpa ta̱ ka̱ci ke le a̱ ubuta̱ u uma. A dakakai adama a na a yaꞋan kawuya n uye u savu kakau. A cikpa isheku i le ba. ³¹Tsulau tsu ɗa le. O koɗoi uzuwakpani u le. O yotsongu uma kasingai ko asuvayali ba. ³²E yeve ta̱ a na wila̱ u Ka̱shile u danai aza a na baci a yaꞋin ili nannai, a yawa ta̱ a̱ kuwa̱. Amma na lo u sa̱nka̱ le kulyaꞋa kelime n kuyaꞋan ili i gbani-gbani ba. Ali o dokushi aza o yoku utsura wa̱ a̱ɗu adama a na a yaꞋan nannai feu.

Afada a̱ Ka̱shile

¹U gaꞋan ba vi ta̱ a kudana, “Kai! Uma a gbani-gbani a̱ yi ɗa̱i vi a kadanshi ke le!” Amma avu feu vu na̱mgba̱ ta̱ ci le, vi kpamu n ili i kudansa ba! Vu dana baci ele a̱ na̱mgba̱ ta̱ ɗa kpamu u gaꞋin a takacika le, vi ta̱ a kuyaꞋanka ka̱ci ka̱ nu afada, adama a na vi ta̱ feu a kuyaꞋan ili i nam pa ya. ²Ci yeve ta̱ Ka̱shile ka yaꞋan ta̱ derere, ana u yaꞋankai uma a na a yaꞋansai ili i nam pa afada. ³I ci yaꞋanka ta̱ aza a na a ci yaꞋan kawuya afada, amma a̱ɗa a̱ ka̱ci ka̱ ɗa̱ i ci yaꞋan ta̱ kawuya. I sheshe ta̱ yi ta̱ a kufuɗa ya̱ fa̱ta̱tsa̱ afada a̱ Ka̱shile? ⁴I bonoko ili i singai i Ka̱shile ili ba adama a na u tsu takacika vuza gogo lo ba, ɗa kpamu wi n uremi u ka̱ɗu n a̱ɗa̱. Mayun i yeve ta̱ ili i na i zuwai ɗa Ka̱shile ko yotsongi ɗa̱ kasingai, ɗaɗa adama a na u ciga ta̱ i bono wa̱ ni.

⁵Amma a̱ɗa yi ta̱ n ugbawansuvu ɗa i iwain kubono u Ka̱shile. Wi ta̱ a kuzuwa ɗa̱ i takacika ka̱u a kanna ka na u kuyotsongu wupa u ni ka̱ta̱ u yaꞋan afada derere. ⁶Wi ta̱ a kucikpa, ko u takacika yaba dem adama a ili i na u yaꞋin. ⁷Ka̱shile ki ta̱ e kuneke wuma u babu uteku wa aza a na a lyaꞋi kelime n kuyaꞋan ili i singai, n aza a na feu a zamai ni u neke le tsugbayin, u neke le kucikpa, n wuma u babu uteku feu. ⁸Amma wi ta̱ a̱ kuva̱ma̱ wupa u ni ka̱ta̱ u takacika aza a na i o kuyongo adama a na saꞋa ka̱ci ke le a̱ɗu koci, aza a na kpamu a iwain kutono ka mayun, ɗa i a kuyaꞋan kawuya ayin tutu. ⁹Ka̱shile ki ta̱ a kuzuwa yaba dem vu na wi a kuyaꞋan unushi ayin tutu u takacika ka̱ta̱ u pana mɓa̱la̱. Ili i nam pa ya i kuciya̱ ta̱ biꞋi Ayahuda, ka̱ta̱ i yeve i ciya̱ Aza̱ka̱yimbi. ¹⁰Amma wi ta̱ e kuneke tsugbayin, n kucikpa, m ma̱ta̱na̱ u yaba dem vu na u ci yaꞋansa kasingai. Ili i nam pa ya i kuciya̱ ta̱ biꞋi Ayahuda, ka̱ta̱ i yeve i ciya̱ Aza̱ka̱yimbi. ¹¹Ta ki nannai adama a na Ka̱shile ki ta̱ a kuyaꞋanka uma ra̱ka̱ afada uye u te derere.

¹²Ka̱shile ki ta̱ a kutakacika Aza̱ka̱yimbi a yaꞋan baci unushi, ko a na e yevei Wila̱ u na Ka̱shile ke nekei Musa ba. Wi ta̱ kpamu a kutakacika Ayahuda a yaꞋan baci unushi, adama a na i ta̱ n Wila̱. ¹³Ka̱shile ko bonoko uma aza a̱ usuɓi wa̱ ni adama a na a panai ukuna u Wila̱ ba. Amma u yaꞋan ta̱ ili i nam pa, a yaꞋan baci ili na Wila̱ u danai a yaꞋan. ¹⁴Ko Aza̱ka̱yimbi, aza a na i babu Wila̱, e sheshekei ka̱ci ke le kutono ili i na Wila̱ u danai. O yotsongu ta̱ nannai punu a̱ a̱ɗu e le a na e yevei ili i singai n ili i wuya. ¹⁵O yotsongu ta̱ a na Wila̱ wi punu asuvu e le, adama a na a̱ɗu e le a banka ta̱ nu nsata ko a dana le ta̱ i ta̱ a kuyaꞋan ili i na yi derere. ¹⁶Ili i nam pa ra̱ka̱ yi ta̱ a kuyaꞋan a kanna ka na Ka̱shile u kuyaꞋanka kusheshe ku usokongi ku uma afada a̱ ubuta̱ u Yesu Kishi. Arabali a Singai a na mi a kudansa, a ɗa a danai nannai.

Ayahuda n Wila̱

¹⁷Avu, Kayahuda ka baci vi, vi ta̱ e kuneke katsura n Wila̱. Yi ta̱ a̱ kuka̱ga̱ a na a̱ ɗa̱ uma a uzagbi a̱ Ka̱shile a ɗa. ¹⁸Vi yeve ta̱ ili i na u cigai vi yaꞋan, ɗa vi yevei kpamu ili i na yi derere, adama a na vu piꞋisa ta̱ ɗe Wila̱. ¹⁹Vi ɗika ta̱ ka̱ci ka̱ nu avu ɗa vuza na u tsu rono ka̱yimba̱ kalangu, n kutashi ka aza a na i a̱ ka̱yimbi. ²⁰Vi sheshe ta̱ vi ta̱ o kuyotsongu alau ili i na yi derere, ka̱ta̱ vi yotsongusu aza a na e yevei ukuna ba. Vi ta̱ n Wila̱, ɗa vi sheshei vi yeve ta̱ ili dem ɗa vi m mayun ra̱ka̱. ²¹Vi ci yotsongusu ta̱ aza o yoku, yi ɗa̱i i zuwai ɗa va̱ kukpa̱ɗa̱ kuyotsongusu ka̱ci ka̱ nu? Vu danai aza o yoku a yaꞋan uboki ba, amma vi ta̱ a kuyaꞋan uboki. ²²Vu danai u gaꞋan a yaꞋan tsugbani ba, amma avu vi ta̱ a kuyaꞋan nannai. Vu danai u gaꞋan a cikpa a̱ma̱li ba, amma vi ci yaꞋan ta̱ m modoroko a̱ a̱Ꞌisa̱ e le. ²³Vi ta̱ a̱ kuka̱ga̱ a na vi n Wila̱,† amma vi ta̱ a kuzuwa uma o goyo Ka̱shile ana vi iwain kutono u ɗa. ²⁴Derere ɗa n uteku u na Katagarda ka Ciɗa ka danai, “Aza a na i Ayahuda ba i ta̱ a kudansa ili yi ishikushi u Ka̱shile adama a̱ ɗa̱.”2:24 Ish. 52:5; Ij. 36:22.

²⁵Avu, Kayahuda ka baci vi, vi yaꞋan baci ili i na Wila̱ u danai nu vi yaꞋan, a kiɗa wu baci kavaja, ukuna u gbani u ɗa ba. Amma vu tono baci Wila̱ ba, ili i te i ɗa adanshi ishi a kiɗa wu kavaja ba. ²⁶A ci kiɗa Aza̱ka̱yimbi avaja ba, amma a yaꞋan baci ili i na Wila̱ u danai, Ka̱shile ka ɗika le ta̱ adanshi a kiɗa le ta̱ avaja. ²⁷Ka̱shile ki ta̱ a kuyaꞋanka a̱ɗa̱ Ayahuda afada, adama a na Aza̱ka̱yimbi a̱ ka̱ci ke le o tono ta̱ Wila̱. A̱ɗa̱ yi ta̱ n Wila̱, ɗa i ciya̱i kpamu ukiɗi wa avaja, amma ɗa i iwain kutono Wila̱. Ele Aza̱ka̱yimbi o tono ta̱ Wila̱ ko a na a kiɗai le avaja ba.

²⁸Adama a na vi yongo ta̱ ali uma a ɗikai nu Kayahuda kaꞋa vi, ɗa kpamu a kiɗai nu ɗe kavaja, na lo u bonoko wu Kayahuda mayun ba. ²⁹Ta nannai ba, Kayahuda ka mayun a̱yi ɗa vuza na ka̱ɗu ka̱ ni ki derere n Ka̱shile. Ukiɗi u kavaja u mayun kpamu u ɗaɗa kukiɗa ku ukpan wi ikyamba ba, amma ɗaɗa usabaꞋi u ka̱ɗu u na wi ulinga wa Ayinviki a̱ Ka̱shile. Amma usabaꞋi u nan lo, adama a̱ Wila̱ u na a ɗanai ɗa ba. Vuma tsu nan lo u ci isa ta̱ ucikpi a̱ ubuta̱ u Ka̱shile, amma a̱ ubuta̱ uma ba.

¹Ayahuda i ta̱ n ili i na uma o yoku a̱ ciya̱i ba? Te ɗai ugaꞋin wi a kiɗa le baci avaja? ²Wi ta̱ n ugaꞋin a uye n a̱bunda̱i! Uye u iyain u ɗaɗa Ka̱shile ke neke ta̱ akaka a̱ ni e ekiye a aza a Ayahuda.

³Mayun ɗa ele vi yoku a̱ kpa̱ɗa̱i kuneke a̱ɗu n akaka a. Na lo va u kusa̱nka̱ ta̱ Ka̱shile kuyaꞋan ili i na u yaꞋin uzuwakpani? ⁴Ko kenu! Ka̱shile ka tsu dansa ta̱ ili i mayun, ko yaba dem wi vuza va aꞋuwa. Katagarda ka Ciɗa ka dana ta̱ ukuna u nam pa adama a̱ Ka̱shile,

“Ayin a na baci de dem vi yaꞋin kadanshi, yaba dem u kene ta̱ a na vi yaꞋin derere.

Ayin a na baci a bankai nu nsata n nu a̱ ubuta̱ wa afada, vi ta̱ a kulyaꞋa le.”3:4 Ish. 51:4.

⁵Uma o yoku a danai, “Tsu nusa baci, na lo va u yotsongu ta̱ e keteshe a na Ka̱shile ki derere. Adama a nannai Ka̱shile ka takacika tsu baci tsu dana u nusa ta̱.” (Mi ta̱ a kuyaꞋan ulinga n kadanshi ka vuma, ka na ki derere ba.) ⁶Kanananai ka nam pa ka, mayun ɗa ba! Mayun ɗa baci Ka̱shile ka ci yaꞋan kasingai ayin tutu ba, mayun u kufuɗa kuyaꞋanka aduniyan afada ba. ⁷Vuza yoku feu u danai, “E neke baci Ka̱shile tsugbayin ka̱u, adama a na aꞋuwa a̱ va̱ o yotsongu ta̱ ili i na u danai mayun ɗa, nini ɗai u kudana mpa vuza vu unushi ɗa, ka̱ta̱ u takacika mu?” ⁸Ta baci nannai, u gaꞋan ba yi ta̱ kpamu a kudana “YaꞋan ci yaꞋansa kawuya, wo okpo an uye u kucikpa Ka̱shile.” Uma o yoku a ci shika tsu ta̱ a dana ci ta̱ a kuyaꞋan kuyotsongusu nahannai. Mayun ɗa ba! Ka̱shile ki ta̱ a kutakacika le adama a ili i na a yaꞋin.

Babu vuza vu usuɓi

⁹Ci ta̱ a kudana a na a̱tsu na ci Ayahuda tsu laꞋa ta̱ uma a na a buwai? Ta nannai ba! Ci yotsongu ta̱ ɗe a na unushi† u tsu ka̱na̱ Ayahuda n Aza̱ka̱yimbi dem. ¹⁰Katagarda ka Ciɗa ka danai,

“Babu vuza na wi n usuɓi,†

ko vuza te wi lo ba.

¹¹Babu vuza vu ugboji.

Babu vuza na wi a̱ kula̱nsa̱ Ka̱shile.

¹²Uma ra̱ka̱ a̱ shirikpa̱ka̱ ta̱ Ka̱shile kucina̱.

N nannai ɗa ta na, yaba dem wo okpoi ili i wasasa.

Babu vuza na wi a kuyaꞋan kasingai.

Ko vuza te wi lo ba.”3:12 Ishp. 14:1-3; 53:1-3.

¹³“A̱ tsu tuka̱ ta̱ n ukpa̱ a̱ ubuta̱ u kadanshi ke le.

Kadanshi ke le ki ta̱ tukpa n aꞋuwa.”

“Ili i na a tsu dansa yi ta̱ an tsukono tsu koko.”3:13 Ishp. 5:9; 140:3.

¹⁴“Ayin tutu i ta̱ a kuyaꞋan una̱ u wuya u na u konokpoi.”

¹⁵“Ayin tutu i ta̱ ufoɓushi adama a na a una uma.

¹⁶A̱ ubuta̱ u na a banai dem, a tsu la̱nga̱sa̱ ta̱ ukuna ka̱ta̱ a̱ tuka̱ n atakaci.

¹⁷A ci yaꞋan ili adama a na a zuwa uma o yongo m mapanakpanai ba.”3:17 Ish. 59:7-8.

¹⁸“I a kusuma Ka̱shile ba.”3:18 Ishp. 36:1.

¹⁹Ci yeve ta̱ ili dem i na Wila̱ u dansai, u dansa ta̱ i ɗa wa aza a na Ka̱shile ke nekei Wila̱ wa. Ta ki nannai adama a na uma a namba ili i kulaꞋaka, ka̱ta̱ Ka̱shile ka yaꞋanka uma a aduniyan ra̱ka̱ afada. ²⁰Ka̱shile ko kubonoko vuza n usuɓi adama a na u tonoi Wila̱ koci ba. Nannai ɗa ba, ili i na Wila̱ u ci yaꞋan i ɗaɗa, u zuwa tsu ta̱ ci yeve a na tsu nusai ɗe.

Uteku u na Ka̱shile ko bonokoi tsu aza a̱ ma̱riki

²¹Amma gogo na Ka̱shile ko yotsongu ta̱ uye u yoku kau u na u kukece uma o okpo aza a̱ usuɓi. Wila̱ n iɗani i Eneki a dansa ta̱ ukuna wu uye u nam pa, u ɗa ta na wi adama o kutono Wila̱ u Musa ba. ²²Ka̱shile ke ci kece ta̱ uma o okpo aza a̱ ma̱riki a̱ ushuki baci Yesu Kirisiti Kishi u takpa unushi u le. Uma ra̱ka̱ i ta̱ a̱ kuciya̱ wishi a uye u te u nam pa, ko ele ɗa anan ya, ko ili i na a yaꞋin ɗe kpamu. ²³Yaba dem u nusa ta̱, ɗa kpamu u gusa̱i a̱ ubuta̱ u tsugbayin tsu Ka̱shile. ²⁴Amma Ka̱shile ke ci kece le ta̱ derere adama a wishi u ni u na u nekei gbani. U yaꞋan ta̱ na va a̱ ubuta̱ u Kirisiti Yesu Kishi, vuza na u nekei tsu uba̱ruwi,† ana u takpai unushi u tsu. ²⁵Ka̱shile ke neke ta̱ Yesu tsa alyuka† adama a na u takpa atakaci a unushi u uma, ciya̱ u doku u pana wupa n ele ba. Ka̱shile ke ci kece ta̱ uma aza a̱ ma̱riki, a̱ ushuku baci a na Yesu u tsuwa̱in mpasa n ni a̱ ubuta̱ wu ukpa̱, ana u nekei wuma u ni tsa alyuka adama e le. Ka̱shile ki ta̱ n uremi u ka̱ɗu ayin tutu ɗa kpamu wi a kuyaꞋansa ili i singai. Ta ki nannai m mani-mani va ɗe, ana u kpa̱ɗa̱i kutakacika uma adama a unushi u le. ²⁶Ɗa Ka̱shile ke nekei tsu Yesu adama a na u yotsongu a na u ci yaꞋan ili i na yi derere ana u ci kecei aza a unushi o okpo aza a̱ ma̱riki adama a na e neke ta̱ a̱ɗu n Yesu.

²⁷Ci ta̱ n ili i na tsa kuyaꞋanka a̱ra̱ɗi adama a̱ ka̱ci ka̱ tsu? A̱Ꞌa̱, ana Ka̱shile ku ushuki n a̱tsu, adama a ili i singai i na ci yaꞋin ɗa ba. Amma adama a uneki u ka̱ɗu u tsu u ɗa. ²⁸Ka̱shile ka zuwa tsu ta̱ tso okpo m ma̱riki n a̱yi adama a na ci neke ta̱ a̱ɗu, amma adama a na tsu tonoi Wila̱ ba. ²⁹Ka̱shile ka Ayahuda kaꞋa koci? A̱Ꞌa̱! Ka̱shile ka Aza̱ka̱yimbi kaꞋa feu? E, ta nannai! ³⁰Ka̱shile ke te kaꞋa ki lo koci, uye u te u ɗa kpamu wi lo u na u tsu ushuku n uma. U zuwa ta̱ uma o okpo m ma̱riki n a̱yi koci e neke baci a̱ɗu. Ukuna wi punu ba, ko ele Ayahuda a ɗa ko Ayahuda a ɗa ba. ³¹Gogo na a na ci n uneki u ka̱ɗu, ci ta̱ a kuvaruku Wila̱ wa? Ko kenu! Uneki u ka̱ɗu u ɗaɗa u tsu zuwa tsu tso okpo ili i na Wila̱ u cigai tso okpo mayun.

Uneki u ka̱ɗu wi Ibrahim

¹Yi ɗa̱i tsa kudana n ukuna wu uneki u ka̱ɗu u na akaya a̱ tsu Ibrahim u piꞋisai? ²Ka̱shile ko bonoko yi baci derere adama a ili i na u yaꞋin, ashe u ciya̱ ta̱ ili i na u kuyaꞋanka a̱ra̱ɗi. Amma ili i na Ka̱shile ke sheshei i ɗa ba. ³Katagarda ka Ciɗa ka danai, “Ibrahim u neke ta̱ ka̱ɗu n Ka̱shile, ɗa Ka̱shile ke kecei ni a̱ ka̱tsuma̱ ka uma a̱ usuɓi.”4:3 Ugi. 15:6.

⁴Vuza u yaꞋan baci ulinga, mayun ɗa a tsu tsupa yi adama a ulinga u na u yaꞋin. Ikebe i nan lo ya kuneꞋe ku ɗa ba. ⁵Amma va kuzuwa Ka̱shile ku ushuku n a̱ɗa̱ adama a ili i yoku i na i yaꞋin ba. Ka̱shile ko bonoko ta̱ aza a unushi derere adama a uneki u ka̱ɗu u na i n u ɗa a kubana wa̱ ni. ⁶Dawuda u dansa ta̱ feu nannai derere ana u yaꞋin kadanshi ka̱ ma̱za̱nga̱ ka vuma vu na Ka̱shile ki isai ɗa wo okpoi vuza vu usuɓi,† ko a na usuɓi u nan lo wi adama a ili i na vuza va u yaꞋin ba.

⁷“Uma a na a yaꞋin ili i gbani-gbani i na Ka̱shile ka cinukpakai le,

i ta̱ a̱ ma̱za̱nga̱ mayun.

Ka̱shile ka takpa ta̱ unushi u le.

⁸Uma a nan lo a i ta̱ a̱ ma̱za̱nga̱,

aza a na Vuzavaguɗu u kpa̱ɗa̱i kudoku kuciɓasa n unushi u le.”4:8 Ishp. 32:1-2.

⁹Ma̱za̱nga̱ ma na Dawuda u yaꞋin kadanshi na adama a aza a na a kiɗai avaja ɗa koci? Ta nannai ba! Ali n aza a na a̱ kpa̱ɗa̱i kukiɗa avaja feu. Adama a na tsu dana ta̱ ɗe tsu na Katagarda ka Ciɗa ka danai, “Ibrahim u neke ta̱ ka̱ɗu n Ka̱shile, ɗa Ka̱shile ke kecei ni vuma vu usuɓi.” ¹⁰Nini ɗai ka yaꞋin? Ka̱shile ki isa ta̱ Ibrahim† kafu a kiɗa yi kavaja, ko sai ana u kiɗai biꞋi? Ka̱shile ki isa yi ta̱ kafu a kiɗa yi kavaja. ¹¹Kukiɗa ku kavaja urotu u ɗa u na u yotsongi a na Ibrahim u nekei ɗe ka̱ɗu, ali kpamu Ka̱shile ki isai ni ɗe. Ɗa u bonokoi ni vuza vu usuɓi, ali kafu a kiɗa yi kavaja. Ta nannai Ibrahim a̱yi ɗa dada va aza a na e nekei a̱ɗu ɗa i babu ukiɗi wa avaja. O okpoi aza a̱ usuɓi a̱ Ka̱shile adama a uneki wa̱ a̱ɗu u le. ¹²Ibrahim va a̱yi ɗa kpamu dada vu uma a na a kiɗai avaja feu, amma sai i baci n uneki u ka̱ɗu tsu na Ibrahim wi ishi kafu a kiɗa yi kavaja.

Uzuwakpani u ɗaɗa adama a aza a na e nekei a̱ɗu ra̱ka̱

¹³Ka̱shile ka yaꞋankai Ibrahim nu ntsukaya n ni uzuwakpani u danai wi ta̱ e kuneke le aduniyan. Ka̱shile ka yaꞋan nannai adama a na Ibrahim u tonoi Wila̱ ba, amma adama a uneki u ka̱ɗu u ni u ɗaɗa Ka̱shile ki isai ni. ¹⁴Uma i baci a kisa ili i na Ka̱shile ka yaꞋin uzuwakpani a̱ ubuta̱ u kutono ku Wila̱, uneki u ka̱ɗu wo okpo ta̱ ili i gbani. Ka̱ta̱ kpamu uzuwakpani u Ka̱shile a kubana wi Ibrahim wo okpo feu gbani. ¹⁵Ka̱shile ka tsu pana ta̱ wupa a ayin a na baci uma a̱ kpa̱ɗa̱i kutono Wila̱. Wila̱ wi ishi baci lo ba, vuza wo kukoɗo u ɗa ba.

¹⁶Adama a nannai uma a ci isa ta̱ uzuwakpani u Ka̱shile e neke baci a̱ɗu. U ci neke ta̱ u ɗa gbani, adama a kasingai† ka̱ ni. U ci neke ta̱ u ɗa o tono baci Wila̱ wa Ayahuda, ko o tono baci u ɗa ba. I ta̱ a̱ kuciya̱ u ɗa i baci n uneki u ka̱ɗu ci Ibrahim. Adama a na Ibrahim a̱yi ɗa dada va aza a na e nekei a̱ɗu ra̱ka̱. ¹⁷Tsu na Katagarda ka Ciɗa ka danai ana Ka̱shile ka danai Ibrahim, “N zuwa wu ta̱ vu okpo esheku a iɗika kakau n a̱bunda̱i.”4:17 Ugi. 17:5. Uzuwakpani u nam pa a yaꞋanka ta̱ u ɗa Ibrahim adama a na u neke ta̱ ka̱ɗu n Ka̱shile, vuza na u tsu ɗengusa̱ a̱kpisa̱ n wuma. Ka̱ta̱ kpamu u yaꞋan ili i savu yu uta̱ a̱ ubuta̱ u na ili yi ishi lo ba.

¹⁸Ana Ka̱shile ka yaꞋankai Ibrahim uzuwakpani u na u kokpo esheku a iɗika kakau n a̱bunda̱i, ɗa Ibrahim u nekei ka̱ɗu n Ka̱shile. Ka̱shile ka dana ta̱ feu, “Ntsukaya n nu mi ta̱ a kuyaꞋan n a̱bunda̱i, tsa azangata.”4:18 Ugi. 15:5. U neke ta̱ ka̱ɗu ko a na uzuwakpani nannai u yotsoi adanshi wa kuyaꞋan ba! ¹⁹Ɗa Ibrahim u lyaꞋi kelime n kuneke ka̱ɗu, ko a na a̱ya̱ a̱ ni i ɗevu n amangatawun, ali tsukutsa ci ni ci a̱ kusa̱nka̱ yi kudoku kumatsa. Vuka vi ni feu Saratu† u kutsa ta̱ babu ta na u ciya̱ muku.

²⁰Ibrahim u yaꞋan munla̱i ma na Ka̱shile ka kuyaꞋan ili i na u yaꞋin uzuwakpani ba, u ka̱sa̱kpa̱ ta na kuneke ka̱ɗu ba. Uneki u ka̱ɗu u ni u zuwakai ni utsura, ɗa u nekei Ka̱shile tsugbayin. ²¹Wi ta̱ n uneki u ka̱ɗu u mayun a na Ka̱shile ki a kufuɗa kuyaꞋan ili i na u yaꞋin uzuwakpani.

²²Adama a uneki u ka̱ɗu wi Ibrahim, ɗa “Ka̱shile ke kecei ni vuma vu usuɓi.” ²³Ana Katagarda ka Ciɗa ka danai, “Ka̱shile ke kece yi ta̱ vuma vu ma̱riki,” Ibrahim ɗa a ɗanakai ukuna u nan lo koci ba. ²⁴A ɗana ta̱ nannai adama a̱ tsu feu, ciya̱ a dana tsu Ka̱shile ki ta̱ o kubonoko tsu uma a̱ usuɓi ci neke baci a̱ɗu n a̱yi, vuza na u ɗengusa̱i Yesu Vuzagbayin vu tsu a̱ ukpa̱. ²⁵Ka̱shile ke neke ta̱ Yesu u kuwa̱ adama a unushi u tsu, ɗa u ɗengusa̱i ni n wuma, adama a na Ka̱shile ko bonoko tsu derere.

Uneki u ka̱ɗu u tuka̱i m ma̱za̱nga̱

¹Ka̱shile ko bonoko tsu ta̱ derere adama a uneki u ka̱ɗu u tsu. Gogo na ci ciya̱ ta̱ ma̱ta̱na̱ n Ka̱shile, adama a ili i na Yesu Kishi Vuzagbayin vu tsu u yaꞋankai tsu. ²U la̱nsa̱ka̱ tsu ta̱ uye, ciya̱ tsu uwa a kasingai ka̱ Ka̱shile adama a na tsu ushuku ta̱ n Kishi. Ci ta̱ kpamu a̱ ma̱za̱nga̱ adama a na ci ta̱ feu punu a tsugbayin tsu Ka̱shile. ³Ci baci n atakaci ci ta̱ feu m ma̱za̱nga̱, adama a na ci yeve ta̱ atakaci a nam pa a tsu zuwa tsu ta̱ tsu lulukpa̱. ⁴Ɗa kululukpa̱ ku tsu ku zuwai a̱ɗu a̱ tsu a tsurakpai, ɗa utsurakpi u na ci n u ɗa u tuka̱i tsu n a̱pa̱Ꞌa̱. ⁵Ci baci n a̱pa̱Ꞌa̱ tsu nam pa, a ɗa e kuneke tsu wono ba. Ili i nam pa ra̱ka̱ i yaꞋan ta̱ nannai adama a na Ka̱shile ke neke tsu ta̱ ɗe Ayinviki a̱ Ka̱shile, vuza na u tsu shatangu a̱ɗu a̱ tsu n ucigi u ni.

⁶Kishi ka̱ kuwa̱ ta̱ adama a̱ tsu a ayin a na tsu kpa̱ɗa̱i kufuɗa kuɓa̱nka̱ ka̱ci ka̱ tsu, ko a na ci aza a unushi. ⁷Ili i ɗevu i ɗa ba, vuza u kuwa̱ adama a na wi isa wuma u vuza na u tsu tono Wila̱ mayin. Amma u gaꞋan ba, vuza yoku wi ta̱ a̱ kushuku kukuwa̱ adama a na wi isa wuma u vuza na wi m ma̱riki mayun. ⁸Amma Ka̱shile ko yotsongu ta̱ ucigi u ni ka̱u wa̱ tsu ana u suki Kishi u kuwa̱ adama a̱ tsu, a̱tsu biꞋi aza a unushi.

⁹Gogo na Ka̱shile ke kece tsu ta̱ tsa aza a na o okpoi m ma̱riki adama a mpasa n Kishi, ci yeve ta̱ kpamu wi ta̱ a kisa tsu a̱ ubuta̱ wu wupa u Ka̱shile. ¹⁰Ali n ayin a na ci ishi irala i Ka̱shile, u zuwai tsu tso okpo a̱ja̱Ꞌa̱ a̱ ni, adama a na Maku ma̱ ni ma̱ kuwa̱ ta̱ adama a̱ tsu. Gogo na a na ci a̱ja̱Ꞌa̱ a̱ Ka̱shile, ci yeve ta̱ mayun ɗa a na wi a kisa tsu adama a̱ ubuta̱ u wuma u Maku ma̱ ni. ¹¹Nannai ɗa kpamu koci ba, amma ci yaꞋan ta̱ ma̱za̱nga̱ adama a ili i na Ka̱shile ka yaꞋin adama a Vuzagbayin vu tsu Yesu Kishi, vuza na gogo na u bonokoi tsu a̱ja̱Ꞌa̱ a̱ Ka̱shile.

A̱da̱mu n Kirisiti Kishi

¹²Unushi u uwa ta̱ a aduniyan adama a ili i na vuma vi te u yaꞋin, ɗa unushi u tuka̱i n ukpa̱. Na va ɗaɗa ili i na i zuwai yaba dem u kukuwa̱, adama a na yaba dem u nusa ta̱. ¹³Unushi wi ta̱ lo a aduniyan kafu Ka̱shile ke neke Wila̱. Ka̱shile ka ciɓasa n unushi a ayin a nan lo ba, adama a na Wila̱ wi lo ba. ¹⁴Punu a ayin a̱ A̱da̱mu ali a kubana a ayin a Musa, Ka̱shile ke neke uma wila̱ ba. A̱da̱mu u iwain ili i na Ka̱shile ka danai ni, amma uma a na a buwai a fuɗa a̱ la̱nga̱sa̱ ili i na i kpa̱ɗa̱i kuyaꞋan lo ba. Amma n nannai dem ra̱ka̱ vi le a̱ kuwa̱i. N ci yoku A̱da̱mu wi ta̱ ci Kirisiti Kishi vuza na u ta̱wa̱i n ka̱ca̱pa̱.

¹⁵Amma ele aza e re a, vi te ɗa i ba, adama a na kuneꞋe ku gbani ku Ka̱shile ki tsu unushi wa̱ A̱da̱mu ba. Mayun ɗa uma n a̱bunda̱i a̱ kuwa̱i adama a unushi u vuma vi te vu nan lo. Amma kasingai ka̱ Ka̱shile ka laꞋa ta̱ na lo m gbayin, nannai ɗa uma n a̱bunda̱i a isai kuneꞋe ku Ka̱shile a̱ ubuta̱ u kasingai ka vuma vi te, a̱yi ɗa Yesu Kishi. ¹⁶Ili i na vuza u kuciya̱ gbani punu asuvu e kuneꞋe ku Ka̱shile, yi ta̱ kau n ili i na vuza u kuciya̱ punu asuvu a̱ unushi u vuza te vu nan lo va.

Ana A̱da̱mu u yaꞋin unushi, Ka̱shile ka yaꞋan ta̱ afada ɗa ka takacikai uma. Amma Ka̱shile ku ushuku ta̱ n a̱tsu adama e kuneꞋe ku kasingai ku ni, ko ana ci yain unushi n a̱bunda̱i. ¹⁷Unushi u vuma vi te vu nam pa, A̱da̱mu, u zuwa ta̱ ukpa̱ u lyaꞋi tsugono wa̱ tsu. Amma ili i na Yesu Kirisiti Kishi u yaꞋin i laꞋa ta̱ na lo ka̱u. Ka̱shile ke neke tsu ta̱ kasingai ka̱ ni ka̱u, ɗa u zuwai tsu tso okpo aza a̱ usuɓi u Yesu. Adama a nannai kpamu, ci ta̱ a̱ kuciya̱ wuma ka̱ta̱ ci lyaꞋa tsugono a̱ ubuta̱ wu ukpa̱.

¹⁸Unushi u te wa̱ A̱da̱mu u tuka̱i n atakaci a̱ ukpa̱ u uma ra̱ka̱. Tsu nan lo kpamu, ili i singai i te i na Kirisiti Kishi u yaꞋin i bonokoi uma o okpoi aza a̱ usuɓi n Ka̱shile. Na lo ɗaɗa ta na u tuka̱i n wuma u mayun a kubana u uma ra̱ka̱. ¹⁹A̱da̱mu u tono Ka̱shile ba, n tsu nannai ɗa ta na u zuwai uma n a̱bunda̱i o okpoi aza a unushi. Amma Yesu u tono ta̱ Ka̱shile, wi ta̱ kpamu a kuzuwa uma n a̱bunda̱i o okpo aza a̱ usuɓi.

²⁰Ka̱shile ke neke ta̱ Wila̱ adama a na uma ra̱ka̱ a̱ ciya̱ e ene uteku u na ishi n unushi. Amma ana uma i o kudoku n unushi, Ka̱shile tamkpamu o kudoku n kasingai ka̱ ni. ²¹Unushi u lyaꞋa ta̱ tsugono u uma ra̱ka̱, ɗa u tuka̱i le n ukpa̱. N tsu nan lo gogo na, kasingai ka̱ Ka̱shile ki a kulyaꞋa tsugono, ɗa kpamu wu ushuki n a̱tsu adama e Yesu Kishi Vuzagbayin vu tsu. Ɗa na va u tuka̱i tsu n wuma u babu uteku.

Unushi wi n utsura ba

¹Ve ene ta̱ u laꞋa ta̱ n kugaꞋan ci lyaꞋa kelime n kuyaꞋan unushi adama a na Ka̱shile ko doku kasingai ka̱ ni a̱ ubuta̱ u tsu? ²A̱Ꞌa̱, ta nannai ba! Ukuna wu unushi u ɗa baci, ci ta̱ ukpa̱, nini ɗai kpamu tsa kulyaꞋa kelime n kuyaꞋan unushi? ³I cinukpa ta̱ a na ra̱ka̱ vu tsu tso okpoi vi te u Kirisiti Kishi a ayin a na a yaꞋankai tsu kusumbu ka akucina? Ana a yaꞋankai tsu kusumbu ka akucina, tsu kuwa̱i tsu na a̱yi u kuwa̱i. ⁴Ana a yaꞋankai tsu kusumbu ka akucina,† u yaꞋan ta̱ adanshi ishi ta̱ a̱ ciɗa̱ngu tsu koɓolo n a̱yi, adama a na a̱tsu feu tsu kuwa̱ ta̱ n a̱yi. Esheku n tsugbayin ci ni n utsura dem ɗa u zuwai Kishi u yaꞋan wuma kpamu. Ta kpamu nannai, u zuwai tsu ci yaꞋan wuma a uye u savu.

⁵Tsu bono baci vi te n Kishi a̱ ubuta̱ wu ukpa̱, mayun ɗa feu tsu bono vi te n a̱yi a̱ ubuta̱ wu wuma feu. ⁶Ci yeve ta̱ a una ta̱ uteku u na ci ishi cau a maɗanga ma atakaci koɓolo n Yesu, adama a na unushi u namba utsura u ni a̱ ubuta̱ wu wuma u tsu. Ka̱shile ka yaꞋan ta̱ ili i nam pa, adama a na ikyamba yu unushi i tsu i lyaꞋa kelime n kokpo agbashi a̱ unushi ba. ⁷Ta wi nannai a ayin a na uma a̱ kuwa̱i ka̱ta̱ a̱ ciya̱ uba̱ruwi, unushi wo kudoku wa lyaꞋa utsura u le kpamu ba.

⁸Tsu kuwa̱ baci n Kirisiti Kishi, ci yeve ta̱ ci ta̱ a kuyaꞋan wuma n a̱yi. ⁹A̱ ɗengusa̱ ta̱ Kishi n wuma, ci yeve ta̱ wi o kudoku wa̱ kuwa̱ kpamu ba. Ukpa̱ wi n ili i na u kuyaꞋan n a̱yi gogo na ba. ¹⁰Ana Kirisiti Kishi u kuwa̱i, u kuwa̱i kute adama a na u lyaꞋa utsura wu unushi, wi o kudoku wa̱ kuwa̱ kpamu ba. Gogo na wi ta̱ n wuma u savu, wuma u savu u ni wa wi ta̱ koɓolo n Ka̱shile. ¹¹Ta kpamu nannai, ye ene ka̱ci ka̱ ɗa̱ adanshi yi ta̱ ukpa̱ n utsura wu unushi, yi ta̱ e kene ka̱ci ka̱ ɗa̱ kpamu adanshi yi ta̱ n wuma u Ka̱shile adama e Yesu Kirisiti Kishi.

¹²Adama a nannai, ka̱ta̱ i ka̱sa̱kpa̱ unushi u lyaꞋa kaci ka̱ ɗa̱ punu na a aduniyan ba. Ka̱ta̱ i tono ili i gbani-gbani i na a̱ɗu a̱ ɗa̱ a cikalai kuyaꞋan ba. ¹³Ka̱ta̱ i ka̱sa̱kpa̱ ko ukambu wi ikyamba u ɗa̱ u te wo okpo ili i kuyaꞋan kawuya, adama a na i tono unushi ba. Amma i kucikpa, i neke ka̱ci ka̱ ɗa̱ gbende u Ka̱shile adama a na yi ta̱ tsu uma a na ishi ukpa̱, amma gogo na Ka̱shile ka zuwa ɗa̱ ta̱ i yaꞋan wuma. Nekei ikyamba i ɗa̱ gbende u Ka̱shile, adama a na i yaꞋan ili i na yi i ma̱riki, n ili i na i kuneke Ka̱shile tsugbayin. ¹⁴Unushi u buwa a kulyaꞋa kaci ka̱ ɗa̱ ba. Kasingai ka̱ Ka̱shile kaꞋa ki a kulyaꞋa tsugono a̱ a̱ɗu a̱ ɗa̱, amma Wila̱ u ɗa ba.

Agbashi a na a ci yaꞋan ili i na Ka̱shile ka cigai

¹⁵U gaꞋan ta̱ ci yaꞋan unushi ba̱ri, adama a na kasingai ka̱ Ka̱shile ki a kulyaꞋa tsugono a̱ a̱ɗu a̱ tsu, amma Wila̱ u ɗa ba? Ko kenu, ta nannai ba! ¹⁶I yeve ta̱ a na mayun ɗa ili i na baci i zagbai kutono i ɗa i kokpo vuzagbayin vu ɗa̱. Yi ta̱ a kufuɗa kuzagba unushi, ili i na i tsu tuka̱ n ukpa̱, ko i zagba kutono Ka̱shile ka̱ta̱ yo okpo aza a̱ usuɓi. ¹⁷N ayin a ɗe, agbashi a unushi a ɗa yi ishi. Amma n cikpa ta̱ Ka̱shile uteku u na i tonoi mayin kupiꞋisa ku na n yaꞋankai ɗa̱. ¹⁸Ka̱shile ka shikpa ɗa̱ ta̱ a̱ ubuta̱ wu unushi, ɗa yo okpoi agbashi a̱ Ka̱shile adama a na i yaꞋan ili i ma̱riki.

¹⁹N yaꞋan ta̱ kadanshi n agisana a nam pa, adama a na i fuɗa i yeve ili i na mi a kudansa babu atakaci. N ayin a ɗe, i bonokoi ka̱ci ka̱ ɗa̱ agbashi a unushi n ili i gbani-gbani. Gogo na mayun ɗa i zagba kokpo agbashi a na o kokpo n usuɓi adama a na yo okpo ciɗa.

²⁰N ayin a mani-mani, ana yi ishi agbashi a̱ unushi, i ci keɓece n kuyaꞋan ki ili i ma̱riki ba. ²¹I yaꞋin ili i gbani-gbani, ɗa gogo na yi a kupana wono u le. Ili i nan ya i tuka̱ ɗa̱ n ili i singai ba ko kenu, ukpa̱ u ɗa i tsu tuka̱ koci. ²²Amma gogo na Ka̱shile ku uta̱ka̱ ɗa̱ ta̱ a̱ ubuta̱ wu utsura wu unushi, a̱ɗa̱ kpamu yo okpo ta̱ agbashi a̱ Ka̱shile. Gogo na i yaꞋan ili i nan lo i na i tsu zuwa ɗa̱ yo okpo ciɗa, ali i ɗa i neke ɗa̱ wuma u babu uteku. ²³Vuza u yaꞋan baci unushi,† wi ta̱ a̱ kuciya̱ katsupu, ɗaɗa ukpa̱, amma Ka̱shile ke neke tsu ta̱ wuma u babu uteku gbani a̱ ubuta̱ u Yesu Kishi Vuzagbayin vu tsu.

Agisana o yolo

¹Uma a̱ va̱, ra̱ka̱ vu ɗa̱ i yeve ta̱ Wila̱ u Musa. I yeve ta̱ ta na a na mayun ɗa Wila̱ wa wi a kulyaꞋa tsugono u uma koci a ayin a na i n wuma. ²Agisana, vuka vi yaꞋan baci yolo, wila̱ u shiya yi ta̱ a vali vi ni wi baci n wuma. Amma vali va vu kuwa̱ baci, wila̱ u yolo u doku u shiya yi kpamu ba. ³Amma wo olo baci vali vi yoku, vali vi ni biꞋi n wuma, Wila̱ u danai u yaꞋan ta̱ tsugbani. Amma vali vi ni vu kuwa̱ baci, u ba̱ruwa̱ ta̱ a̱ ubuta̱ u wila̱ u yolo, ko wo olo vali vi yoku u yaꞋan kpamu tsugbani ba.

⁴Uma a̱ va̱, ta ki nannai n a̱ɗa̱. Wila̱ u buwa a kulyaꞋa tsugono wa̱ ɗa̱ ba, adama a na i kuwa̱ ta̱ a̱ ubuta̱ wu utsura u ni, ana i kuwa̱i koɓolo n Kishi a maɗanga ma atakaci.† Gogo na kpamu yi ta̱ koɓolo n vuza na a̱ ɗengusa̱i a̱ ukpa̱, adama a na ci yaꞋanka Ka̱shile tsugbashi. ⁵N ayin a mani-mani, ukambu u wuma u tsu u na wi n unushi u lyaꞋa ta̱ tsugono wa̱ tsu. Wila̱ u zuwa tsu ta̱ ci ciga kuyaꞋan ili yu unushi i na i lyaꞋi tsugono a ikyamba i tsu. Adama a nannai ɗa ili dem i na ci yaꞋin i tuka̱i tsu a̱ ubuta̱ wu ukpa̱. ⁶Amma Wila̱ u buwa a kulyaꞋa tsugono wa̱ tsu ba. Ci ta̱ an a̱kpisa̱, Wila̱ kpamu u kuciya̱ utsura wa̱ tsu ba. Gogo na ci ta̱ a kuyaꞋanka Ka̱shile tsugbashi n uye u savu a̱ ubuta̱ u kupanaka Ayinviki a̱ ni, amma n uye u kuku u kupanaka Wila̱ u na a ɗanai ɗe ba.

Wila̱ n unushi

⁷I kusheshe ta̱ adanshi mi ta̱ a kudana unushi n Wila̱ ili i te i ɗa. Ta nannai ba, amma Wila̱ u ɗa u zuwai mu n yeve tsu na unushi wi. Agisana, mi ishi e kuyeve ili i na a̱ ciya̱i n kuciga ki ili i vuza yoku kau ba, sai Wila̱ u dana mu ka̱ta̱ n yaꞋan nannai ba. ⁸Unushi u ɗa u yaꞋin ulinga n wila̱ u nam pa, wi ta̱ a kuzuwa mu n cikala ili kakau n a̱bunda̱i. Wila̱ wi baci lo ba, unushi wi ishi a̱ kuciya̱ utsura u nan lo ba. ⁹M muɗa̱ ka̱ɗu n ukuna u yoku ba, kafu n yeve ili i na Wila̱ u danai n yaꞋan. Amma ana n yevei i ɗa, ɗa n yevei a na n nusai ɗe, ɗa kpamu mi vuza vu unushi vu na u kukuwa̱. ¹⁰Wila̱ u na wi ishi a na wa zuwa mu n yaꞋan wuma, ɗa u kucikpa u zuwai mu n kuwa̱.

¹¹Unushi u la̱nsa̱i ka̱ba̱nga̱ ka na u kuya̱nsa̱ mu, ɗa u yaꞋin ulinga n wila̱ adama a na wu una mu. ¹²Ko a na nannai wi mayun, wila̱ n iɗani wi ta̱ ciɗa, n derere, n ugaꞋin kpamu. ¹³Mi ta̱ a kudana ili i singai i ɗa yi a kuzuwa mu n kuwa̱? Ko kenu! Unushi u ɗa u ɗikai ili i singai ɗa u yaꞋin ulinga n i ɗa adama a na u tuka̱ n ukpa̱ u va̱. Ili i nam pa i yaꞋan ta̱ adama a na me ene uteku u na unushi wi mayun. Ili i na i zuwai ɗa Wila̱ n iɗani i ni yi lo ɗaɗa adama a na u yotsongu a na unushi ili i wuya i ɗa ka̱u.

Kugbagbala adama a na vu nusa ba

¹⁴Ci yeve ta̱ a na Wila̱ u gaꞋin. Wila̱ u ɗa u tuka̱i n atakaci ba, amma mpa ɗa, adama a na vuma ɗa mi koci. Adama a nannai, unushi wi ta̱ a kulyaꞋa tsugono wa̱ va̱ adanshi mpa kagbashi ka̱ ni kaꞋa. ¹⁵N yeve ili i na i zuwai ɗa mi a kuyaꞋan ili i na mi a kuyaꞋan ba. Mayun n ciga ta̱ kuyaꞋan ili i na yi derere, amma n yaꞋan i ɗa ba. Kucikpa, ɗa mi a kuyaꞋan ili i na n iwain. ¹⁶N yeve ta̱ a na ili i na mi a kuyaꞋan derere ɗa ba, na va ta na u yotsongu ta̱ a na mu ushuki Wila̱ wi ta̱ n ugaꞋin. ¹⁷Adama a nannai mpa ɗa mi a kuyaꞋan ili i kawuya i nam pa ya ba. Unushi u na wi o kuyongo nu mpa u ɗa wi a kuyaꞋansa i ɗa. ¹⁸Ukambu u va̱ u na wi u kuku ɗa kpamu wi n unushi u ka̱sa̱kpa̱ mu n yaꞋan ili i na i gaꞋin ba. Ko n ciga kuyaꞋan ili i na i gaꞋin, mi a kufuɗa ba. ¹⁹N ciga baci kuyaꞋan ili i singai, n ci yaꞋan ba. M gbagbala baci kpamu ka̱ta̱ n nusa ba, ɗaɗa n tsu kucikpa n yaꞋan. ²⁰Amma mi baci a kuyaꞋan ili i na n cigai kuyaꞋan ba, mayun mpa ɗa vuza na wi a kuyaꞋan ili ya ba. Unushi u na wi punu wa̱ va̱ u ɗa wi a kuyaꞋan i ɗa.

²¹Kuyeve ku ukuna u wuma ku yotsongu mu ta̱ a na ili i yoku yi punu wa̱ va̱, i ɗa i sa̱nka̱i mu kuyaꞋan ili i na n yevei yi derere. ²²Ka̱ɗu ka̱ va̱ ka yaꞋan ta̱ ma̱za̱nga̱ adama a̱ wila̱ u na wu uta̱i a̱ Ka̱shile. ²³Amma a̱ ubuta̱ dem punu a asuvu a̱ va̱ n cina ta̱ ili i na yi a̱ vishili n ili i na ka̱ɗu ka̱ va̱ ka cigai kuyaꞋan, ɗaɗa i zuwai ɗa mo okpoi kagbashi ku unushi ka na ki o tsugono a ili i na n yaꞋin dem. ²⁴Adama a nannai asuvu a̱ va̱ a̱ da̱sa̱ngu ba! Yayi u kisa mu a̱ ubuta̱ wi ikyamba i nam pa i na yi a kuzuwa mu n kuwa̱? ²⁵N cikpa ta̱ Ka̱shile adama a na Yesu Kirisiti Kishi a̱yi ɗa vuza na u kisa mu.

Ta mi nahannai: a̱ ka̱ɗu ka̱ va̱, n ciga ta̱ mo tono wila̱ u Ka̱shile, amma ukambu u va̱ u na u ci ciga n yaꞋan unushi, u tsu zuwa mu ta̱ mo okpo kagbashi a̱ ubuta̱ wu unushi.

Ka̱sa̱kpa̱ Ayinviki a̱ Ka̱shile a lyaꞋa tsugono

¹Adama a nannai, a̱ɗa̱ aza o Kutoni a̱ Kirisiti Kishi a ɗa baci, Ka̱shile ka kuyaꞋanka ɗa̱ afada ka̱ta̱ wi ilukpa̱ ɗa̱ ba. ²Ayinviki a̱ Ka̱shile a na e ci neke wuma u na u tsu uta̱ u Yesu Kishi a zuwa mu ta̱ m ba̱ruwa̱ a̱ ubuta̱ wu utsura wu unushi u na u tsu tuka̱ n ukpa̱. ³Wila̱ u Musa u ciya̱ utsura u na wi isa tsu ba, adama a na a̱tsu a̱ ka̱ci ka̱ tsu ci ta̱ n unushi. Amma Ka̱shile ka yaꞋin ili i na Wila̱ u fuɗai u yaꞋin ba. U suki Maku ma̱ ni aduniyan n ikyamba tsu tsu, amma i tsu yi ta̱ n unushi. Ka̱shile ka̱ la̱nga̱sa̱i tsugono tsu unushi wa̱ tsu, ana u nekei Maku ma̱ ni tsa alyuka adama a unushi u tsu. ⁴U yaꞋan ta̱ nannai adama a na ci yaꞋan ili dem i na Wila̱ u danai a̱ ubuta̱ u kupanaka Ayinviki a̱ Ka̱shile, amma a̱ ubuta̱ u kutono ili i na a̱tsu a̱ ka̱ci ka̱ tsu ci cigai kuyaꞋan ba.

⁵Uma a̱ ka̱sa̱kpa̱ baci ili i na a cikalakai ka̱ci ke le i lyaꞋa tsugono we le, ayin tutu i ta̱ a kuyaꞋan kusheshe ku unushi. Amma aza a na a̱ ka̱sa̱kpa̱i Ayinviki a̱ Ka̱shile a lyaꞋa tsugono we le, ayin tutu i ta̱ e kusheshe ukuna u na Ayinviki a̱ Ka̱shile a kupana uyoꞋo. ⁶Mali mu unushi ma vuma ma lyaꞋa baci tsugono wa̱ ni, wi ta̱ a̱ kukuwa̱. Amma Ayinviki a̱ Ka̱shile a lyaꞋa baci tsugono wa̱ ni, wi ta̱ a̱ kuciya̱ wuma m ma̱ta̱na̱. ⁷Mali mu unushi ma vuma mi baci o tsugono, wi ta̱ a̱ vishili n Ka̱shile ayin tutu. U tsu tono ili i na Ka̱shile ka danai u yaꞋan ba. Mayun ɗa, u tsu fuɗa u yaꞋan nannai ba. ⁸Aza a na a̱ ka̱sa̱kpa̱i mali mu unushi me le ma lyaꞋa tsugono we le, a tsu fuɗa a zuwa Ka̱shile ka pana uyoꞋo ba.

⁹Amma mayun ɗa Ayinviki a̱ Ka̱shile i a̱ ida̱shi a̱ a̱ɗu a̱ ɗa̱, i ta̱ a kulyaꞋa tsugono wa̱ ɗa̱, mali mu unushi ma̱ ɗa̱ kpamu ma kulyaꞋa tsugono ba. (Ka̱ta̱ kpamu i ciɓa a n aza a na i babu Ayinviki a̱ Ka̱shile o kuyongo we le, aza o Kutoni a ɗa ba, ko kenu.) ¹⁰Ikyamba i ɗa̱ yi ta̱ a̱ kukuwa̱ adama a̱ unushi. Amma Kirisiti Kishi wi baci punu asuvu a̱ ɗa̱, Ayinviki i ta̱ e kuneke ɗa̱ wuma, adama a na Kishi ko bonoko ɗa̱ ta̱ aza a̱ usuɓi e ekiye a̱ Ka̱shile. ¹¹Ka̱shile ka̱ ɗengusa̱i Yesu a̱ ukpa̱. Ayinviki a̱ ni i baci kpamu o kuyongo n a̱ɗa̱, i ta̱ feu e kuneke ikyamba i ɗa̱ i na i kukuwa̱ wuma. Ka̱shile kaꞋa vuza na u ɗengusa̱i Kishi a̱ ukpa̱, Ayinviki a̱ ni a na i o kuyongo n a̱ɗa̱ i ta̱ kpamu e kuneke ikyamba i ɗa̱ wuma.

¹²Uma a̱ va̱, u gaꞋan ta̱ ci yongo uteku u na Ayinviki a̱ Ka̱shile a danai tsu. Ka̱ta̱ ci yongo uteku u na ci cikalai ba, adama a na a̱tsu a̱ ka̱ci ka̱ tsu aza a unushi a ɗa. ¹³Adama a na i lyaꞋa baci kelime n kutono mali mu unushi ma̱ ɗa̱, i kukuwa̱ ta̱. Amma i ka̱sa̱kpa̱ baci Ayinviki a̱ Ka̱shile a̱ ɓa̱nka̱ ɗa̱, adama a na i ka̱sa̱kpa̱ kuyaꞋan ili i kavama, yi ta̱ a̱ kuciya̱ wuma u mayun. ¹⁴Muku n Ka̱shile m mayun ele ɗa aza a na a̱ ka̱sa̱kpa̱i Ayinviki a̱ Ka̱shile o tono n ele.

¹⁵Adama a na Ayinviki a na Ka̱shile ke nekei ɗa̱ o bonoko ɗa̱ ta̱ muku n ni, o bonoko ɗa̱ agbashi o wovon ba. Ayinviki a ɗa kpamu e ci neke utsura ali ci ɗeke Ka̱shile, “Dada! Esheku a̱ tsu!” ¹⁶Ayinviki a̱ Ka̱shile a̱ tsu ushuku ta̱ n ayinviki a̱ tsu a na a̱tsu muku n Ka̱shile n ɗa. ¹⁷Adama a nannai, ci ta̱ a kisa ili i na Ka̱shile u tsu ɓa̱na̱ka̱ uma a̱ ni. Ili ra̱ka̱ kpamu Ka̱shile ke nekei Maku ma̱ ni, Kishi, ili i nam pa i tsu i ɗa feu. Amma ci baci a̱ kuciya̱ tsugbayin uteku na Kishi u ciya̱i tsugbayin, mayun ɗa feu tsu takacika tsu na u yaꞋin.

Tsugbayin tsu na ci lo a̱ kuta̱wa̱

¹⁸Ci ciɓa baci n tsugbayin tsu na u kuneke tsu a kubana megeshe, atakaci a na ci o kusoꞋo gogo na ili i ɗa ba. ¹⁹Ili dem i na Ka̱shile ka yaꞋin yi ta̱ a kuvana m ma̱za̱nga̱ a ayin a na Ka̱shile ko kuyotsongu e keteshe aza a na i muku n ni m mayun. ²⁰Ka̱shile ka yaꞋanka ta̱ ili dem i na u yaꞋin una̱ u wuya. Ili i na u yaꞋin i ɗa i sheshei kuyaꞋan nannai a̱ ka̱ci ka̱ ni ba, amma Ka̱shile kaꞋa ke sheshei kuyaꞋan nannai. ²¹Ko n nannai, Ka̱shile ki ta̱ n kusheshe ku nam pa ku na u kuzuwa ili dem i na u yaꞋin i ba̱ruwa̱ ciya̱ i shama ba, ka̱ta̱ feu i ciya̱ uba̱ruwi n tsugbayin koɓolo m muku n Ka̱shile.

²²Ci yeve ta̱ ali a̱ kuta̱wa̱ ayin o gogo na, ili dem i na Ka̱shile ka yaꞋin yi ta̱ a̱ yura̱ nu mɓa̱la̱, tsa̱ a̱ga̱nda̱ a limata. ²³Ko a̱tsu aza o Kutoni feu ci ta̱ a̱ yura̱ adama a̱ mɓa̱la̱, ko a na ci n Ayinviki a̱ Ka̱shile, vuza na wi kuneꞋe ku iyain ku Ka̱shile. A̱tsu feu ci ta̱ a kuvana m ma̱za̱nga̱ a kanna ka nan lo ka na Ka̱shile ka kisa tsu an muku n ni ra̱ka̱ ra̱ka̱, ka̱ta̱ u zuwa ikyamba i tsu dem i ba̱ruwa̱. ²⁴A isa tsu ta̱ ɗe, ɗa ci kpamu n a̱pa̱Ꞌa̱ a nam pa. Ce ene baci ili i na ci a kuvana, na lo a̱pa̱Ꞌa̱ a mayun a ɗa ka̱ta̱ ba. Uma e ci keɗe a̱pa̱Ꞌa̱ a̱ ubuta̱ wi ili i na a̱ ciya̱i ɗe ba. ²⁵Amma a̱tsu ci keɗe ta̱ a̱pa̱Ꞌa̱ a̱ ubuta̱ wi ili i na ka̱ta̱ ci ciya̱i ba, ɗa kpamu ci a kuvana i ɗa n uremi u ka̱ɗu.

²⁶Ayinviki a̱ Ka̱shile feu a̱ tsu ɓa̱nka̱ tsu ta̱ a̱tsu vu na ci babu utsura. Ci yeve kuyaꞋan avasa uteku u na u yotsoi ba. Amma Ayinviki a̱ Ka̱shile a̱ ka̱ci ka̱ ni a ci yaꞋanka ta̱ Ka̱shile kadanshi adama a̱ tsu, ali u tsu folonoko tsu ta̱ Ka̱shile n yura̱ i na i laꞋi ili i na vuma u kufuɗa kudansa. ²⁷Ka̱shile ki ta̱ e kene ili i na yi a̱ a̱ɗu a uma. U yeve ta̱ kpamu ili i na yi a̱ ka̱ɗu ka Ayinviki a̱ Ka̱shile, adama a na Ayinviki a̱ Ka̱shile a ci yaꞋanka ta̱ Ka̱shile kadanshi adama a uma a̱ ni, n adama a ili i na yi derere n ucigi u Ka̱shile.

²⁸Ci yeve ta̱ kpamu Ka̱shile ka tsu zuwa ta̱ ili dem i yaꞋan ulinga koɓolo mayin adama a ugaꞋin a kubana wa aza a na a cigai ni. Ele ɗa uma a na u ɗekei, adama a na ta u sheshei kuyaꞋan nannai. ²⁹Ka̱shile ke yeve le ta̱ kafu u yaꞋan a aduniyan, ɗa u zagbai le ciya̱ o okpo tsu Maku ma̱ ni, adama a na Yesu kpamu wo okpo magaji ka̱ta̱ u ciya̱ amgbu n a̱bunda̱i. ³⁰Ana u zagbai le, ɗa yeve u ɗekei le a̱ ta̱wa̱i wa̱ ni. Ana u ɗekei le, u bonokoi le derere n ka̱ci ka̱ ni, ɗa u yaꞋankai le uzuwakpani u tsugbayin ci ni.

Ucigi u Ka̱shile

³¹Yi ɗa̱i tsa kudana adama a ukuna u nam pa ra̱ka̱? Ka̱shile ki baci n a̱tsu, babu vuza na u kulyaꞋa utsura u tsu. ³²Ka̱shile ka̱ sa̱nka̱ m Maku ma̱ ni ba, amma u nekei ni adama a̱ tsu ra̱ka̱. Uteku u na u nekei tsu ɗe Yesu, mayun ɗa u kuneke tsu ili ra̱ka̱. ³³Yayi u kushika uma a na Ka̱shile ka zagbai? Babu vuza, adama a na Ka̱shile kaꞋa ko bonokoi le derere. ³⁴Yayi u kilukpa̱ uma a̱ Ka̱shile? Babu vuza, adama a na Yesu Kishi u kuwa̱i, ɗa kpamu a̱ ɗengusa̱i ni a̱ ukpa̱, ɗa gogo na kpamu wi ɗe e kukiye ku usingai ku Ka̱shile, o kufolono yi adama a̱ tsu.

³⁵Babu ili i na i kupece tsu n ucigi u na Kirisiti Kishi wi n u ɗa adama a̱ tsu, ko tsu uwa a kadama, ko ci o kusoꞋo atakaci. Ko uma e neke tsu awuya, e kupece tsu n ucigi u Kishi ba. Ko ci babu ilikulyaꞋa, ko ci babu ili i kuꞋuka, ili i nan lo ra̱ka̱ i kupece tsu n ucigi u ni ba. Uma a uka tsu baci wovon, ko a una tsu, a kufuɗa kupece tsu n ucigi u Kishi ba. ³⁶Derere ɗa tsu na Katagarda ka Ciɗa ka danai,

“Kanna dem uma a tsu dana ta̱ i ta̱ a kuna tsu adama a̱ nu,

uma a tsu takacika tsu ta̱,

uteku u na a ci yaꞋanka m malala ma na i a kubana kukiɗa.”

³⁷Amma ko n ili i nam pa ra̱ka̱, ci lyaꞋa ta̱ utsura wi ili gbende, a̱ ubuta̱ u ni vuza na u cigai tsu! ³⁸N yeve ta̱ a na mayun ɗa ili yi lo a kufuɗa ye pece tsu n ucigi u ni ba: Ukpa̱ wa kufuɗa ba, wuma kpamu wa kufuɗa ba. Alingata, ko wunla̱i u gbani-gbani, ko utsura wa̱ a̱da̱nga̱shile† wi a kufuɗa we pece tsu n ucigi u ni ba. Ili i na yi a kuyaꞋan gogo na, ko ili i na i kuyaꞋan na kelime i kuyaꞋan ili ba. ³⁹Ci baci zuva na ɗe gaɗi, ko ci ɗaka asuvu a mala, dem wi n ukuna ba, adama a na babu ili i na yi punu aduniyan i na i kufuɗa ye pece tsu n ucigi u Ka̱shile u na u yotsongi a̱ ubuta̱ u Kirisiti Yesu Kishi Vuzagbayin vu tsu.

Ka̱shile n Ayahuda

¹Mi ta̱ a kudana ɗa̱ mayun. Mpa vuza vi Kishi ɗa, aꞋuwa a ɗa mu ba. Ayinviki a̱ Ka̱shile a ɗa i a kulyaꞋa tsugono a̱ ka̱ɗu ka̱ va̱, ɗa kpamu wu ushuki a na ili i na mi a kudana mayun ɗa. ²Ka̱ɗu ka̱ va̱ ka shana ta̱ n una̱mgbuka̱tsuma̱ nu mɓa̱la̱, ³adama a uma a̱ va̱ a na i Ayahuda tsu va̱. Ka̱shile ka yaꞋanka mu baci una̱ u wuya, ɗa kpamu u pecei mu n Kirisiti Kishi, adama a na a̱ ciya̱ wishi,† mi ta̱ a̱ kushuku gogoꞋo Ka̱shile ka yaꞋan nannai. ⁴Ele ɗa uma a Israila, aza a na Ka̱shile ka zagbai o okpo muku n ni. U yotsonku le ta̱ tsugbayin ci ni, ɗa u yaꞋin uzuwakpani kakau n ele. U nekei le Wila̱ u Musa. U danai le uteku u na a kuyaꞋan tsugbashi tsu mayun. U zuwai le o okpo aza a na a kisa uzuwakpani u ni. ⁵Ikaya i le uma a gbagbaꞋin a ɗa a̱ Ka̱shile, Kirisiti Kishi a̱ ka̱ci ka̱ ni kpamu matsukaya me le maꞋa. A̱yi ɗa kpamu Ka̱shile, vuza na u ci lyaꞋa tsugono a̱ ubuta̱ wi ili dem, ka̱ta̱ wi isa ucikpi ko wanai! Ta nannai.†

⁶Mi a kudana Ka̱shile ka̱ kpa̱ɗa̱ ta̱ kuyaꞋan ili i na u yaꞋin uzuwakpani kuyaꞋan ba. Amma a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a Israila, ra̱ka̱ vi le ɗa i uma a̱ ni a mayun ba. ⁷A̱ ka̱tsuma̱ ka ntsukaya mi Ibrahim, ra̱ka̱ vi le ɗa i muku n na Ka̱shile ka yaꞋankai uzuwakpani ba. Ka̱shile ka danai ni, “Muku mi Ishaku n ɗa koci e kukece ana ntsukaya n nu.”9:7 Ugi. 21:12.⁸Na va wi ta̱ o kuyotsongu uma dem a na i ntsukaya mi Ibrahim a ɗa i muku n Ka̱shile m mayun ba. Muku mi Ibrahim m mayun ele ɗa aza a na o okpoi muku n Ka̱shile adama a uzuwakpani u na Ka̱shile ka yaꞋankai ni. ⁹Na ɗaɗa uzuwakpani u na Ka̱shile ka yaꞋin: “Ka̱ya̱ ko bono mi ta̱ o kubono, Saratu kpamu wana ɗai u matsa maku mo kolobo.”9:9 Ugi. 18:10.

¹⁰Maku ma nam pa Ishaku† ma ɗaɗa akaya a̱ tsu. Ana u gbonguroi, ɗa u zuwai Rifikatu,† vuza na u matsai mpeshe. ^11-12Amma kafu Rifikatu u matsa, Ka̱shile ka danai ni, “Mokoshi ma̱ ni ma u kuyaꞋanka ta̱ vangu va tsugbashi.”9:11-12 Ugi. 25:23. Ka nam pa ka yaꞋan ta̱ kafu muku ma n yaꞋan kasingai ko kawuya. Ka̱shile ka yaꞋan ta̱ nannai ciya̱ vuza na u zagbai a̱yi ɗa vuza na u cigai adama e kusheshe ku ni, amma adama a ili i na maku ma ma yaꞋin ba. ¹³Uteku u na Katagarda ka Ciɗa ka danai, “N ciga ta̱ Yakubu, amma n iwan ta̱ Isuwa.”9:13 Mal. 1:2-3.†

¹⁴Yi ɗa̱i wo tsa kudana adama a kakuna ka nam pa? Ka̱shile ka yaꞋan ta̱ ili i na i kpa̱ɗa̱i kugaꞋan u yaba dem? Ko kenu!

¹⁵Ka̱shile ka danai Musa,

“N kuyotsongu ta̱ ugaꞋin u vuza na dem n cikalai,

ka̱ta̱ kpamu n yotsongu asuvayali u vuza na dem n cikalai.”9:15 Kut. 33:19.

¹⁶Ka̱shile ki ta̱ o kuyotsongu ugaꞋin u vuza na dem u cikalai, amma adama a ili i na vuza va u kuciga ko u kuyaꞋan ba.

¹⁷Katagarda ka Ciɗa ka danai a na Ka̱shile ka danai mogono ma Masar, “N zuwa wu ta̱ mogono adama a ili i nam pa: N ciga ta̱ n yotsongu utsura u va̱ wa̱ nu ka̱ta̱ ciya̱ kula ku va̱ ku ka̱ra̱Ꞌa̱ a aduniyan ra̱ka̱.” ¹⁸Adama a nannai ye ene ta̱, Ka̱shile ko tsu yotsongu ta̱ ugaꞋin wa aza o yoku adama a na tsu nan lo tsu ɗa u cigai, ɗa kpamu u sheshei kuzuwa uma o yoku a yaꞋan n ugbamukaci.

Wupa u Ka̱shile n asuvayali a̱ ni

¹⁹Vuza yoku wi ta̱ e kece, “Nini ɗai Ka̱shile ka kudansuka tsu, u zuwa tsu baci ci yaꞋan ili a uye u na u cigai tsu ci yaꞋan?” ²⁰Ka̱ta̱ vu dana nannai ba! Ka̱ja̱Ꞌa̱ ka̱ va̱, me ece wu, “Avu ɗa vi ci yaꞋan ya ali ɗa va kuyaꞋan kanananai n Ka̱shile? Mogbodo me ci ece ta̱ vuza na u maꞋi ni, ‘Yi ɗa̱i i zuwai ɗa vu maꞋi mu nahannai?’ ” ²¹KamaꞋi ki ta̱ a kufuɗa ka maꞋa ili dem i na u cikalai kumaꞋa. Wi ta̱ a kufuɗa wa ɗika ciꞋin tsa ka̱ta̱ u maꞋa ili i yoku adama a ulinga u gbayin, ili i yoku kpamu adama a ulinga u ayin tutu.

²²Ta ki nannai n Ka̱shile. Wi ta̱ n utsura u kuyotsongu wupa u ni, ka̱ta̱ u zuwa uma e ene utsura u ni. Amma ɗa u kucikpa u remei ka̱ɗu n aza a na a gaꞋin a̱ la̱nga̱sa̱ yi. ²³U yaꞋan ta̱ nannai a̱ ubuta̱ u kuyotsongu tsugbayin ci ni n a̱bunda̱i ana u panai asuvayali a uma a, aza a na u foɓusoi n ayin a ɗe a isa tsugbayin ci ni. ²⁴A̱tsu ɗa ta na uma a nan lo a na Ka̱shile ke ɗekei va. U zagbai tsu a̱ ka̱tsuma̱ ka Ayahuda, nannai kpamu koci ba, amma ɗa feu u zagbai tsu a̱ ka̱tsuma̱ ka Aza̱ka̱yimbi. ²⁵Tsu na Ka̱shile ka danai a katagarda ke keneki Hosiya:

“Aza a na i uma a̱ va̱ ba,

gogo na mi ta̱ e kuɗeke le uma a̱ va̱.

Mi ta̱ kpamu o kuyotsongu ucigi u va̱

u uma a nan lo a na n iwain n cacau.”9:25 Hos. 2:23.

²⁶Tsu nan lo kpamu,

“A̱ ubuta̱ u na Ka̱shile ka danai le ɗe,

‘A̱ɗa̱ uma a̱ va̱ a ɗa ba,’

ta ɗe Ka̱shile ka wuma

ke kuɗeke le muku n ni.”9:26 Hos. 1:10.

²⁷Na ɗa kpamu ili i na keneki Ishaya† u danai adama a uma a Israila:

“Uma a Israila a yimkpa ta̱,

an kayala a̱ ka̱kina̱ ka mala,

amma uma ukeci a̱ ka̱tsuma̱ ke le ɗa a̱ kuciya̱ wishi.

²⁸Vuzavaguɗu wi ta̱ a kuyaꞋan gogoꞋo

ka̱ta̱ u takacika uma a aduniyan ra̱ka̱ gbende.”9:28 Ish. 10:22-23.

²⁹Ishaya u danai kpamu:

“Vuzavaguɗu Uba̱nga̱ri u ka̱sa̱kpa̱i uma ukeci a ntsukaya n tsu o yongo n wuma.

Ta baci nannai ba,

ishi ta̱ a kuna tsu ra̱ka̱

tsu likuci i Sodom n Gomora.”9:29 Ish. 1:9.

Aza a Israila n Arabali a Singai

³⁰Ashe yi ɗa̱i wo tsa kudana adama a ukuna u nam pa? Ta ki nahannai: Aza̱ka̱yimbi i a kugbagbala a̱ ciya̱ o bonoko ka̱ci ke le aza a̱ usuɓi u Ka̱shile ba, amma Ka̱shile kaꞋa ko bonokoi le aza a̱ usuɓi, adama a na e neke ta̱ a̱ɗu n a̱yi. ³¹Uma a Israila a gbagbala ta̱ kutono Wila̱ ciya̱ o bonoko ka̱ci ke le aza a̱ usuɓi u Ka̱shile. Amma a fuɗa ba. ³²Yi ɗa̱i a̱ kpa̱ɗa̱i kufuɗa? Adama a na a dakaka ta̱ o bonoko ka̱ci ke le aza a̱ ma̱riki a̱ ubuta̱ wi ili i na i a kuyaꞋan, a na e neke a̱ɗu n Ka̱shile ciya̱ u bonoko le aza a̱ ma̱riki. A̱ ta̱ɗa̱tsa̱i a katali ka gbayin ka na ki a uye u le. ³³Uteku u na Ka̱shile ka danai a Katagarda ka Ciɗa:

“Panai! Mi ta̱ a kuzuwa katali a Sihiyona9:33 Ish. 8:14.

ka na ka tsu zuwa uma a̱ ta̱ɗa̱tsa̱,

ka na ki an kakpanlai ka na ka tsu zuwa le a̱ yikpa̱.

Vuza na u nekei ka̱ɗu n a̱yi wa kupana wono ba.”9:33 Ish. 28:16.

¹Uma a̱ va̱, ili i na n laꞋi n kuciga i ɗaɗa Ayahuda ra̱ka̱ a̱ ciya̱ wishi. Na lo ɗa avasa a̱ va̱ u Ka̱shile. ²N yeve ta̱ a ciga ta̱ kuyaꞋanka Ka̱shile tsugbashi, amma e yeve ³ili i na i tsu zuwa Ka̱shile kushuku n uma ba. A kucikpa ɗa i a kugbagbala o bonoko ka̱ci ke le aza a̱ usuɓi n uye u le. Ɗa a iwain kutono uye u Ka̱shile u na u tsu bonoko uma aza a̱ ma̱riki. ⁴Kirisiti Kishi u zuwa ta̱ Wila̱ wa wo okpo babu utsura. Ka̱shile ko tsu bonoko ta̱ aza a na e nekei ka̱ɗu n a̱yi o okpo aza a̱ usuɓi.

Uma ra̱ka̱ i ta̱ a kufuɗa kuciya̱ wishi

⁵Musa u ɗana ta̱ uteku u na Ka̱shile ko tsu bonoko uma aza a̱ usuɓi adama o kutono Wila̱. U danai, “Vuza na de dem u tonoi ili i na Wila̱ u danai u yaꞋan, wi ta̱ a̱ kuciya̱ wuma.”10:5 A.Gan. 18:5.⁶Amma ili i na Katagarda ka Ciɗa ko yotsongushi adama o kokpo aza a̱ usuɓi a̱ ubuta̱ wu uneki u ka̱ɗu i ɗa na: “Ka̱ta̱ vu danaka ka̱ci ka̱ nu ba, ‘Yayi u kubana gaɗi?’ ” (Na va wi ta̱ a kudana, “Yayi u kubana gaɗi ka̱ta̱ u cipa̱ n Kirisiti Kishi a aduniyan?”) ⁷“Ka̱ta̱ kpamu vu dana ba, ‘Yayi u kubana ɗaka a̱ ubuta̱ wa̱ a̱kpisa̱?’ ” (Na va wi ta̱ a kudana, “Yayi u kubana a̱ ubuta̱ wa̱ a̱kpisa̱ ka̱ta̱ u ɗengusa̱ Kishi.”) ⁸Ili i na Katagarda ka Ciɗa ka danai i ɗa na: “Akaka a i ta̱ ɗevu n avu; i ta̱ a̱ una̱ u nu n ka̱ɗu ka̱ nu kpamu.” Ɗaɗa kuyotsongusu ku uneki u ka̱ɗu ku na ci a kudansa.

⁹Vu dansa baci sakaɗi, “Yesu ɗa Vuzagbayin,” ɗa baci kpamu vu ushuki a̱ ka̱ɗu ka̱ nu a na Ka̱shile ka̱ ɗengusa̱i Yesu a̱ ubuta̱ wu ukpa̱, Ka̱shile ki ta̱ a kisa wu. ¹⁰Vuza na baci wu ushuki n ka̱ɗu ka̱ ni, ka̱ta̱ adama a nannai ta na Ka̱shile ko bonoko yi vuza vu usuɓi. Vu dana ta̱ kpamu sakaɗi a na vi nekei ka̱ɗu, ka̱ta̱ adama a nannai vi ciya̱ ta na wishi. ¹¹Uteku u na Ka̱shile ka danai a Katagarda ka Ciɗa, “Amma vuza na de dem wu ushuki n a̱yi wi a kuyaꞋan wono ba.”10:11 Ish. 8:14; 28:16.¹²Na va wi ta̱ a kadanshi ka yaba dem, adama a na vuza wi lo kau ba, a̱ ka̱tsuma̱ ka Ayahuda n Aza̱ka̱yimbi. Ka̱shile kaꞋa Vuzavaguɗu vi te ɗa wi a kulyaꞋa tsugono ra̱ka̱. U ci neke ta̱ kpamu uma mayin ra̱ka̱ o folono baci wa̱ ni. ¹³Tsu na Katagarda ka Ciɗa ka danai, “Vuza na baci dem u ɗekei kula ku Vuzagbayin, Vuzavaguɗu wi ta̱ a kisa yi.”10:13 Juw. 2:32.

¹⁴Nini ɗai uma e kuneke a̱ɗu n Vuzagbayin ka̱ta̱ o folono yi wi isa le, ka̱ta̱ baci a saꞋwa kupana ukuna u ni ba? Nini ɗai kpamu a kupana?, sai vuza yoku u dana le. ¹⁵Nini ɗai kpamu aza o yoku a kubana a dana le?, sai Vuzagbayin u suku le. Katagarda ka Ciɗa ka danai, “Ili i ma̱za̱nga̱ i ɗa n a̱bunda̱i adama a na uma a na a̱ tsu tuka̱ n Arabali a Singai i lo a̱ kuta̱wa̱.”10:15 Ish. 52:7.

¹⁶Amma Ayahuda ra̱ka̱ ɗa a̱ ushuki n Arabali a Singai a ba. Agisana, keneki Ishaya ke ecei, “Vuzavaguɗu, vuza yoku wu ushuku ta̱ n ili i na tsu danai?” ¹⁷Vuza yoku u dana le baci ukuna u Kirisiti Kishi, uma kpamu a tsu pana ta̱ Arabali a Singai a, ka̱ta̱ e yeve a̱ ushuku a ɗa. ¹⁸Amma Ayahuda tamkpamu? A pana ta̱ ɗe akaka a? E, a pana ta̱ ɗe! Katagarda ka Ciɗa ka danai:

“A danai yaba dem akaka a.

A salai a ɗa a̱ ubuta̱ u dadaꞋin wa aduniyan.”10:18 Ishp. 19:4.

¹⁹Amma uma a Israila e yeve ta̱ mayun? E, e yeve ta̱, adama a na ko a ayin a Musa, Ka̱shile ka dana ta̱ ɗe,

“N zuwaka ta̱ iɗika kakau i na i goyoi una̱singai, nannai u zuwa ɗa̱ ta̱ i yaꞋan cisheꞋe.

N zuwaka ta̱ Aza̱ka̱yimbi a na a̱ kpa̱ɗa̱i kuyeve ili una̱singai, nannai u zuwa ɗa̱ ta̱ i yaꞋan wupa.”10:19 K.Wil. 32:21.

²⁰A ayin o yoku kelime ɗa Ishaya u danai sakaɗi i na Vuzavaguɗu u danai,

“Aza a na i a̱ kula̱nsa̱ mu ba, ele ɗa aza a na a̱ ciya̱i mu.

N yotsongi ka̱ci ka̱ va̱ wa aza a na a̱ kpa̱ɗa̱i kufolono e ene mu.”10:20 Ish. 65:1.

²¹Ɗa Ka̱shile ka danai kpamu adama a uma a Israila,

“Kanna ka̱ɓula̱ dem n tsu petikpe ta̱ ekiye a̱ va̱ n ciya̱ mi isa uma a na i n ugbamukaci ɗa a iwain kupana.”10:21 Ish. 65:2.

Ka̱shile ka panai asuvayali a aza a Israila

¹YaꞋan biꞋi n yaꞋan keci: Ka̱shile ka iwan ta̱ uma a̱ ni, Ayahuda? Ko kenu! Mpa a̱ ka̱ci ka̱ va̱ Kayahuda kaꞋa. Mpa matsukaya mi Ibrahim maꞋa, mpa kpamu kelentsu ka Bayami† kaꞋa. ²Ka̱shile ka zagbai aza a Israila o okpo uma a̱ ni m mani-mani va ɗe, ka̱ta̱ kpamu u iwan le ba. I ciɓa ta̱ n ili i na Katagarda ka Ciɗa ka danai adama a ukuna a nam pa? Keneki Iliya† u sa̱la̱ka̱i Ka̱shile adama a uma a Israila, ɗa u danai, ³“Vuzavaguɗu, a una ta̱ ɗe eneki a̱ nu, ɗa kpamu a̱ la̱nga̱sa̱i atalyalyuka a̱ nu. Mpa ɗa keneki ka na ko okpoi endeꞋen, gogo na kpamu i ta̱ a kataci adama a na a una mu feu.”11:3 1 Ng. 19:10-18.⁴I ciɓa ta̱ wo tsu na Ka̱shile ku ushuki? U danai, “Avu ɗa vo okpoi endeꞋen ba. Mi ta̱ n uma a̱kpa̱n e cindere (7,000) a na a̱ kpa̱ɗa̱i kukuɗa̱ngu u ka̱ma̱li BaꞋalu!”†

⁵Ta ki nannai gogo na. Uma ukeci a ɗa i lo a na Ka̱shile ka zagbai adama a kasingai ka̱ ni. ⁶U zagba le baci kpamu, adama a kasingai ka̱ ni kaꞋa, amma adama a ili i na a yaꞋin ba. O okpo baci uma a̱ Ka̱shile adama a ili i na a yaꞋin, kuneꞋe ku kasingai† ku Ka̱shile ki a kuyaꞋan kuneꞋe ku mayun ba.

⁷Na va wi ta̱ a kudana uma ukeci a ɗa koci a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a Israila, aza a na Ka̱shile ka zagbai a̱ ciya̱i ili i na ra̱ka̱ vi le i a̱ kula̱nsa̱. Ele na a buwai tamkpamu a yaꞋin ugbamukaci. ⁸Tsu na Katagarda ka Ciɗa† ka danai:

“Ka̱shile ke nekei uma ka̱ɗu ku unashi.

U pala ta̱ a̱shi e le ɗa a̱ kpa̱ɗa̱i kene,

ɗa kpamu u votsuki atsuvu e le ɗa a̱ kpa̱ɗa̱i kupana.

Ili i nam pa i lyaꞋi kelime ali anana.”11:8 K.Wil. 29:4; Ish. 29:10.

⁹Ɗa Dawuda u danai:

“YaꞋan ka̱ɗiva̱ kakau ke le ka aza le,

adama a na a̱ ta̱ɗa̱tsa̱

ka̱ta̱ a isa atakaci adama a ili i na a yaꞋin.

¹⁰YaꞋan a̱shi e le a̱ yimba̱na̱ ka̱ta̱ a̱ kpa̱ɗa̱ kene,

ka̱ta̱ a ɗika ucanuku wa̱ a̱miki wa atakaci u le ali ayin a babu uteku.”11:10 Ishp. 69:22-23.

¹¹YaꞋan biꞋi n yaꞋan keci: Ana Ayahuda a̱ yikpa̱i, uyikpi wa wu una le ta̱? Ko kenu! Adama a na a nusai, wishi u ta̱wa̱ ta̱ wa Aza̱ka̱yimbi, na va kpamu u kuzuwa ta̱ uma a Israila a yaꞋan cisheꞋe. ¹²Ayin o yoku Ka̱shile ka cigai kisa Ayahuda, amma ɗa a iwain. Na lo va u nekei Aza̱ka̱yimbi ka̱ba̱nga̱ ɗa a̱ ciya̱i una̱singai n a̱bunda̱i. Ayin i ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱ a na Ayahuda a̱ kuta̱wa̱ a kisa wishi u nan lo, ka̱ta̱ ta na aza a na a̱ kuciya̱ una̱singai a̱ ciya̱ n a̱bunda̱i ka̱u.

Wishi wa Aza̱ka̱yimbi

¹³Gogo na mi ta̱ a kuyaꞋanka ɗa̱ kadanshi a̱ɗa̱ vu na yi Aza̱ka̱yimbi. Ka̱shile ka zagba mu ta̱ tsu vuzavusuki wa Aza̱ka̱yimbi, mi kpamu a kuyaꞋan a̱ra̱ɗi adama a ulinga u gbayin u na u nekei mu n yaꞋan. ¹⁴N ciga ta̱ kula̱nsa̱ uye u na n zuwa Ayahuda a cikala ili i na a̱ɗa̱ Aza̱ka̱yimbi i ciya̱i, ka̱ta̱ tsu nan lo n ciya̱ mi isa ele vi yoku. ¹⁵Ana Ka̱shile ka̱ shirikpa̱ka̱i Ayahuda kucina̱, ɗa wo okpoi ka̱ja̱Ꞌa̱ ka Aza̱ka̱yimbi. Adama a nannai Ka̱shile ka lyaꞋa baci kpamu cija̱Ꞌa̱ n Ayahuda, wi ta̱ o kokpo an kuɗengusa̱ a̱kpisa̱ a̱ ukpa̱. ¹⁶E neke baci Ka̱shile kawanshi ka tsuwaꞋa ka iyain, ashe burodi va ra̱ka̱ vi ni ɗa feu. E neke baci Ka̱shile kpamu aralu a maɗanga, ashe acaka a a̱ ni a ɗa feu.

¹⁷Wi ta̱ adanshi a gbatya ta̱ acaka o yoku a maɗanga ma zaitun.† A̱ɗa̱ Aza̱ka̱yimbi yi ta̱ tsa acaka a maɗanga ma zaitun ma na mo gbonguroi a kakamba ma na a gbaɓanki m maɗanga ma iyain ma. Gogo na yi isa ta̱ ili i singai ya Ayahuda uteku u na kacaka ka savu ko tsu soꞋo mini ma̱ ni a̱ ubuta̱ u maɗanga.¹⁸Adama a nannai ka̱ta̱ i goyo acaka a na a gbatyai va ba. Ciɓai, a̱ɗa̱ ɗa yi a̱ kuɓa̱nka̱ aralu a maɗanga a ba. Aralu a̱ ni a ɗa i a̱ kuɓa̱nka̱ ɗa̱. ¹⁹U gaꞋan ba i sheshe ta̱ a gbatya ta̱ acaka a nan lo a, adama a na o bonoko ɗa̱ una̱ u le. ²⁰Na lo mayun ɗa. A gbatya le ta̱ adama a na e neke a̱ɗu ba, ɗa a̱ɗa̱ tamkpamu i shamgbai ɗe adama a na i neke ta̱ a̱ɗu. Ka̱ta̱ i ka̱ga̱ ba, amma i pana wovon wi ili i na i kuta̱wa̱ ya yaꞋan. ²¹Ka̱shile ka gbatya baci acaka a iyain a, ashe tsu nan lo feu wi ta̱ a kufuɗa wa gbatya ɗa̱.

²²Ashe ye ene ta̱ Ka̱shile ko yotsongu ta̱ asuvayali, ɗa feu u kpa̱ɗa̱i kucana. U takacika ta̱ aza a na a̱ ka̱sa̱kpa̱i kutono yi. I lyaꞋa baci kelime n kuyongo a uye u na u kuyaꞋanka ɗa̱ kasingai, wi ta̱ o kuyotsongu ɗa̱ ugaꞋin u ni. I yaꞋan baci nannai ba, wi ta̱ a kugbatya ɗa̱ a maɗanga ma. ²³Ayahuda i baci kpamu o kudoku kuneke a̱ɗu n Ka̱shile, wi ta̱ o kudoku wa zuwa le kpamu a̱ ubuta̱ u na ishi cau. Wi ta̱ n utsura u na u kuyaꞋan nannai. ²⁴A̱ɗa̱ Aza̱ka̱yimbi yi ta̱ tsu kacaka ka maɗanga ma zaitun ma kakamba ma na a gbatyai, ɗa a gbaɓanki m maɗanga ma singai ma zaitun. Na va ɗaɗa uteku u na a ci yaꞋan ili ba! Amma tsu na Ayahuda a nan lo i tsu kacaka ka na ko gbonguroi a̱ ubuta̱ u maɗanga ma singai, mayun i ta̱ a kufuɗa o doku a gbaɓa le a maɗanga me le kpamu.

Ka̱shile ka panai asuvayali a uma ra̱ka̱

²⁵Uma a̱ va̱, n ciga ta̱ i yeve ili yu usokongi i nam pa, adama a na i yeve a na i yevei ili dem ba, ka̱ta̱ feu i ka̱ga̱ ba. Ayahuda o yoku i ta̱ n ugbamukaci, amma na va u kulyaꞋa ta̱ kelime koci ali sai ayin a na a shatangi ka̱bunda̱i ka Aza̱ka̱yimbi, aza a na Ka̱shile ka zagbai, a̱ ta̱wa̱ u Kirisiti Kishi. ²⁶Na ɗa kpamu uteku u na Ka̱shile ka kisa aza a Israila ra̱ka̱. Tsu na Katagarda ka Ciɗa ka danai:

“Kishi ki ta̱ a̱ kuta̱ a Sihiyona,†

ka̱ta̱ u takpa asuvawuya ra̱ka̱ a̱ ubuta̱ ntsukaya n Yakubu.

²⁷Mi ta̱ a kuyaꞋan uzuwakpani u nam pa n ele

a ayin a na baci n takpai unushi u le.”11:27 Ish. 59:20-21; 27:9.

²⁸Ayahuda a iwain kushuku n Arabali a Singai, ɗa o okpoi irala i Ka̱shile. Ili i nam pa i yaꞋan ta̱ nannai adama a na a̱ ɓa̱nka̱ a̱ɗa̱ vu na yi Ayahuda ba. Amma Ayahuda uma a ɗa a na Ka̱shile ka zagbai ali n gogo na, ɗa wi kpamu a kuciga le adama a uzuwakpani u na u yaꞋankai ikaya i le Ibrahim, n Ishaku, n Yakubu. ²⁹Ka̱shile ka tsu sabaꞋa ka̱ɗu ka̱ ni adama a uma a na u ɗekei n ili i na u nekei le ba.

³⁰N ayin a cau a̱ɗa̱ Aza̱ka̱yimbi i iwan ta̱ kupanaka Ka̱shile. Amma ayin a yawai ana Ayahuda a iwain kupanaka yi, ɗa Ka̱shile ko yotsongi ɗa̱ asuvayali a̱ ni. ³¹Ko n gogo na Ayahuda a iwan ta̱ kupana, adama a nannai Ka̱shile ki ta̱ a kufuɗa kuyotsongu le asuvayali a̱ ni tsu na u yotsongi ɗa̱. ³²Ka̱shile ka zuwa ta̱ uma ra̱ka̱ o okpo tsa aza a na i a̱ ubuta̱ wu ugbashi adama a na a iwain kupanaka yi, ciya̱ u yotsongu asuvayali we le ra̱ka̱.

Kucikpa u Ka̱shile

³³Yayi u kufuɗa kugisanku uciyi, n ugboji, n kuyeve ku na Ka̱shile ki n ku ɗa?

Yayi u kufuɗa kuyeve kusheshe ku ni?

Yayi u kufuɗa wa dansa sakaɗi ili i na u ci yaꞋan ra̱ka̱?

³⁴Uteku u na Katagarda ka Ciɗa ka danai,

“Yayi u yevei ka̱ɗu ka Vuzavaguɗu?

Yayi u kufuɗa wa yaꞋanka yi odoki?”11:34 Ish. 40:13; Ay. 41:11.

³⁵“Vuza yoku u saꞋwa ta̱ ɗe kukopuku Vuzavaguɗu

ili i na sai u tsupa yi?”

³⁶Ka̱shile ka yaꞋan ta̱ ɗe ili dem.

A̱yi ɗa u tsu zuwa ili ra̱ka̱ i lyaꞋa kelime.

Ili ra̱ka̱ yi ta̱ o kokpo adama a na i neke yi tsugbayin.

Mayun ɗa ci cikpa Ka̱shile ko wanai! Ta nannai.

Nekei ka̱ci ka̱ ɗa̱ u Ka̱shile

¹Uma a̱ va̱, Ka̱shile ki ta̱ n ugaꞋin ɗaɗa i zuwai ɗa n folonoi ɗa̱ i neke ka̱ci ka̱ ɗa̱ u Ka̱shile tsa alyuka, ko a na yi biꞋi n wuma. Nekei ka̱ci ka̱ ɗa̱ a̱ ubuta̱ u kuyaꞋanka yi tsugbashi n kuzuwa yi u pana uyoꞋo. Na va ɗaɗa uteku u na u yotsoi i cikpa Ka̱shile a̱ a̱ɗu a̱ ɗa̱.²Ka̱ta̱ i lyaꞋa kelime n kuyaꞋan ili i na uma a aduniyan a nam pa a ci yaꞋan ba, amma i kucikpa i ka̱sa̱kpa̱ Ka̱shile ke neke ɗa̱ a̱ɗu a savu. Ayin a nan lo i kuyeve ta̱ ili i na Ka̱shile ki a kuciga i yaꞋan: yi ta̱ e kuyeve ili i singai, n ili i na i yokpoi ni, n ili i na yi derere mayin.

³Ka̱shile ko yotsongu mu ta̱ kasingai, adama a nannai, mi ta̱ a kudana yaba dem vu ɗa̱: ka̱ta̱ vi ɗika ka̱ci ka̱ nu vu laꞋa tsu na vi ba, amma kucikpa vi sheshe tsu na u yotsoi ka̱ta̱ vi gisanku ka̱ci ka̱ nu n uteku u na Ka̱shile ke nekei nu uneki u ka̱ɗu. ⁴Ci ta̱ n ukambu n a̱bunda̱i a ikyamba i te, ukambu wi ikyamba u nam pa kpamu u ci yaꞋan ta̱ ulinga u ni kakau. ⁵Ta kpamu nannai, ci ta̱ n a̱bunda̱i, amma a̱tsu dem ukambu wi ikyamba i Kishi u ɗa, dem vu tsu feu ci ta̱ uɓolongi a ikyamba i te.

⁶Ka̱shile feu ke neke ta̱ yaba dem vu tsu kuneꞋe kakau ku na u kuyaꞋanka ulinga. U neke tsu baci utsura u kudansa kadanshi ka̱ ni, mayun ɗa ci yaꞋan kaꞋa n uneki u ka̱ɗu u na ci n u ɗa ra̱ka̱. ⁷U neke tsu baci utsura u na ci yaꞋan tsugbashi, ci yaꞋan. U neke tsu baci utsura u na ci yaꞋan kuyotsongusu, ci yaꞋan. ⁸U neke tsu baci utsura u na tsu dokusu aza o yoku utsura wa̱ a̱ɗu, ci yaꞋan nannai. Ci baci n utsura u kuneke, ci neke ba̱ri. Ka̱shile ka zuwa wu baci vuza vi kelime, gbagbala ka̱ta̱ vi yaꞋan ulinga u nu mayin. U neke wu baci utsura u na va kupana asuvayali a aza o yoku, vi yaꞋan nannai m ma̱za̱nga̱.

Kuyongo ku ma̱riki

⁹Cigai uma n ucigi u mayun. Iwain ili i gbani-gbani, ka̱ta̱ i ka̱na̱ gbam-gbam ili i singai. ¹⁰Ciganai uteku u ɗa̱, tsu na u gaꞋin vuza n vuza ni a ciganai. I yaꞋan kataci a̱ ubuta̱ u kucikpanai. ¹¹Ka̱ta̱ i yaꞋan tsurogo ba, amma i yaꞋan ulinga n kataci. Nekei ka̱ci ka̱ ɗa̱ gbende a̱ ubuta̱ u kuyaꞋanka Vuzagbayin tsugbashi. ¹²LyaꞋi kelime n kuyaꞋan ma̱za̱nga̱, adama a na yi ta̱ n a̱pa̱Ꞌa̱. Yi baci n atakaci, remei a̱ɗu i yaꞋansa avasa ayin dem. ¹³Nekei uma a̱ Ka̱shile ili i na a nambai. Rabasai omoci o Kutoni a iꞋuwa i ɗa̱.

¹⁴Uma a takacika wu baci adama a na vi vuza vu Kutoni, ka̱ta̱ vi yaꞋanka le una̱ u wuya ba, amma vu kucikpa vi yaꞋan kavasa Ka̱shile ka zuwaka le una̱singai. ¹⁵YaꞋin ma̱za̱nga̱ n aza a na i m ma̱za̱nga̱, ka̱ta̱ i shika̱ n aza a na i a̱ ma̱shi. ¹⁶Yongoi m ma̱ta̱na̱ n itoku i ɗa̱. LyaꞋi cija̱Ꞌa̱ n aza a na i ili ba. Ka̱ta̱ vu ka̱ga̱, ko vi ɗika ka̱ci ka̱ nu vi ta̱ n ugboji ba.

¹⁷Vuza yoku u nusaka wu baci, ka̱ta̱ vu tsupa yi n kagbani-gbani ba. Gbagbala vi yaꞋan ili i na yaba dem u kene yi ta̱ derere. ¹⁸YaꞋan kataci ka na va kufuɗa ka̱ta̱ vi yongo m ma̱ta̱na̱ n yaba dem. ¹⁹A̱ja̱Ꞌa̱ a̱ va̱, a nusaka ɗa̱ baci ka̱ta̱ i gbagbala adama a na i takacika le feu ba, amma i vana Ka̱shile ka takacika le n wupa u ni. Vuzavaguɗu u dana ta̱ a Katagarda ka Ciɗa,

“Mi ta̱ a kutakacika aza a na a nusai.

Mi ta̱ e kuneke le katsupu ke le adama a ili i na a yaꞋin.”

²⁰Kucikpa i yaꞋan ili i na Katagarda ka Ciɗa ka danai:

“Vurala vu nu vi baci n kambulu, lyaꞋatangu yi.

Wi baci n kakuli, neke yi mini mo kusoꞋo.

Ayin a nan lo u kupana ta̱ wono wi ili i na u yaꞋankai nu.”

²¹Ka̱ta̱ i ka̱sa̱kpa̱ kawuya ka lyaꞋa utsura u ɗa̱ ba, amma i kucikpa i lyaꞋa utsura u kawuya n kuyaꞋan ili i singai.

Panakai ngono

¹Panakai ngono n na mi a kulyaꞋa tsugono wa̱ ɗa̱. Ka̱shile endeꞋen ɗa u ci neke vuza utsura u lyaꞋa tsugono, a̱yi ɗa kpamu vuza na u tsu zuwa ngono n nam pa a̱ ubuta̱ u tsugono u le. ²Adama a nannai aza a na a iwain kupana wila̱ u gomunati, Ka̱shile kaꞋa i a kuꞋiwan kupanaka. I ta̱ kpamu o kuronoko ka̱ci ke le atakaci. ³Aza a na a ci yaꞋan ili i na yi derere, a tsu pana wovon wu ngono ba, amma a aza a na a ci yaꞋan ili yu unushi ele ɗa a tsu pana wovon u le. Ili yi lo i na i kuzuwa ɗa̱ i pana wovon u le ba. Avu yaꞋan ili i na yi derere, i ta̱ ta na a kucikpa wu adama i ɗa. ⁴Mogono kagbashi ka̱ Ka̱shile kaꞋa, ulinga u ni kpamu u ɗaɗa u ɓa̱nka̱ wu. Amma vi yaꞋan baci kawuya, vi ta̱ a kupana wovon u ni, adama a na wi ta̱ n utsura u na u takacika wu. A̱yi vuza vu usuki vu Ka̱shile ɗa, a ayin a na u tsu zuwa uma a na a yaꞋin kawuya a takacika.

⁵Mayun ɗa i panaka gomunati, adama a na ɗaɗa uye u na i kukatsukpa atakaci, adama a na feu na lo ɗa ili i derere i na i gaꞋin kuyaꞋan. ⁶Na lo va feu ɗaɗa ili i na i zuwai ɗa i tsu tsupa utafu. Ngono agbashi a̱ Ka̱shile a ɗa, a ci isa ta̱ kpamu utafu adama a na a lyaꞋa kelime n kuyaꞋan ulinga u na Ka̱shile ka zuwai le a yaꞋan. ⁷Tsupai le ili dem i na i o kutono ɗa̱. Tsupai icuꞋu yu utafu dem. I cikpa le ka̱ta̱ i neke le dem tsugbayin.

Cigai uma

⁸Ka̱ta̱ vuza u tono ɗa̱ kutan ba. Ili i te i ɗa yi lo i na yo okpoi mayun i yaꞋan, i ɗa ta na i ciganai, adama a na vuza na u cigai uma u tono ta̱ Wila̱ ra̱ka̱. ⁹Wila̱ u danai, “Ka̱ta̱ vi yaꞋan tsugbani ba. Ka̱ta̱ vi yaꞋan munaka ba. Ka̱ta̱ vi yaꞋan uboki ba. Ka̱ta̱ vi cikala ili ya aza o yoku ba.” Amma wila̱ u te wi ta̱ lo u na wi a kadanshi ki ili i nam pa ra̱ka̱: “Ciga vuza nu uteku u na vi cigai ka̱ci ka̱ nu.”13:9 Kut. 20:13-15, 17; A.Gan. 19:18.¹⁰Vi ciga baci uma, va kuyaꞋanka le kawuya ba. Adama a nannai kuciga uma ɗaɗa kutono Wila̱ ra̱ka̱.

¹¹Mayun ɗa i yaꞋan ili i nam pa adama a na i yeve ta̱ icuꞋu i ayin a na ci punu gogo na. Gogo na ɗaɗa ayin a na i kujimgba alavu, adama a na wishi u tsu u laꞋa ta̱ n kuyawa ɗevu gogo na n ayin a na ci nekei a̱ɗu a̱ ugiti. ¹²Wi ta̱ adanshi kayin ka̱ ka̱na̱ ta̱ ka asa, kanna kpamu ki ta̱ an ka ɓatsa. Adama a nannai tsu ka̱sa̱kpa̱ kuyaꞋan ili i ka̱yimbi ka̱ta̱ ci ɗika yunatsu ka̱ta̱ ciya̱ ci shilika̱ a kutashi.¹³Adama nan lo kpamu, yongoi mayin, tsu na uma a ci yaꞋan a kutashi. Ka̱ta̱ i yongo kavama a̱ ubuta̱ u ka̱ɗiva̱ ba. Ka̱ta̱ i soꞋo ili i maka ɗa̱ ba. Ka̱ta̱ i yaꞋan tsugbani kakau ba. Ka̱ta̱ i shilika̱ uteku u ɗa̱ ba. Ka̱ta̱ i yaꞋan cisheꞋe uteku u ɗa̱ ba. ¹⁴Amma ka̱sa̱kpa̱i Vuzagbayin Yesu Kishi u lyaꞋa tsugono wa̱ ɗa̱, ka̱ta̱ i ka̱sa̱kpa̱ kusheshe uye u na i kuciya̱ ili i kavama i na i cigai.

Ka̱ta̱ i yaꞋanka uma afada ba

¹Rabasai aza o Kutoni a Vuzagbayin ra̱ka̱, ali n aza a na uneki u ka̱ɗu u le u tsurakpai ba. Ka̱ta̱ i yaꞋan kanananai n ele adama a ili i na a ɗikai derere ɗa ko unushi u ɗa ba. ²Agisana, vuza yoku wu ushuku ta̱ derere ɗa a lyaꞋa icuꞋu yi ilikulyaꞋa dem. Amma vuza yoku, vuza na uneki u ka̱ɗu u ni u tsurakpai ba, u tsu takuma inyama ba, ko kenu. ³Vuza na baci u cikalai kulyaꞋa icuꞋu yi ilikulyaꞋa dem, ka̱ta̱ u goyo vuza na u tsu kpa̱ɗa̱ kutakuma inyama ya ba. Vuza na kpamu u tsu takuma inyama ba, ka̱ta̱ u ɗika adanshi vuza na u tsu ci lyaꞋa ilikulyaꞋa dem u nusa ta̱ ba, adama a na Ka̱shile ku ushuku ta̱ ɗe n vuma vu nan lo. ⁴U gaꞋan vi yaꞋanka kagbashi ka vuza yoku afada ba. VuzakpaꞋa ɗaɗa u ci sheshe ko kagbashi ka ki a kuyaꞋan ulinga u singai ko wi a kuyaꞋan ulinga u singai ba. Utsura u Vuzagbayin wi ta̱ a̱ kuɓa̱nka̱ agbashi a̱ ni a yaꞋan uteku u na u yotsoi.

⁵Aza o Kutoni a Vuzagbayin o yoku e sheshe ta̱ adanshi kanna ko yoku ka laꞋa ta̱ ko yoku n ciɗa, aza o yoku tamkpamu e sheshe ta̱ adanshi kanna dem derere ɗa. Yaba dem vu ɗa̱ u zagbaka ka̱ci ka̱ ni. ⁶Aza a na i e kene kanna ko yoku ka laꞋa ta̱ ko yoku, a ci yaꞋan ta̱ nannai adama a na a ciga ta̱ kuneke Vuzagbayin tsugbayin. Aza a na a ci lyaꞋa icuꞋu yi ilikulyaꞋa dem, a ci yaꞋan ta̱ nannai adama a na e neke Vuzagbayin tsugbayin, adama a nannai a ci cikpa ta̱ Ka̱shile kafu a lyaꞋa. Aza a na kpamu a ci iwan kulyaꞋa icuꞋu yi ili dem, a ciga ta̱ a saꞋa Vuzagbayin ka̱ɗu, ka̱ta̱ kpamu a cikpa Ka̱shile.

⁷Ci a kuyongo n wuma adama a̱ ka̱ci ka̱ tsu koci ba, tsu tsu kuwa̱ kpamu adama a̱ ka̱ci ka̱ tsu koci ba. ⁸Ci baci n wuma, adama a Vuzagbayin a ɗa ci n wuma, tsu kuwa̱ baci kpamu, adama a Vuzagbayin a ɗa tsu kuwa̱i. Adama a nannai, ko ci n wuma ko tsu kuwa̱, a̱tsu aza a Vuzagbayin a ɗa.

⁹Ili i na zuwai ɗa Kishi u kuwa̱i ɗa u ɗenga̱i n wuma, i ɗaɗa adama a na wo okpo Vuzagbayin va̱ a̱kpisa̱ n aza a wuma dem. ¹⁰Adama a nannai yi ɗa̱i i zuwai ɗa vi a kuyaꞋanka aza o Kutoni a Vuzagbayin o yoku afada? Yi ɗa̱i ɗa vu tsu goyo vuza nu? Kanna ki ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱ a na Ka̱shile ka kuyaꞋanka ra̱ka̱ vu tsu afada. ¹¹Punu a Katagarda ka Ciɗa, Ka̱shile ka danai:

“Mpa a̱ ka̱ci ka̱ va̱ n kuyaꞋanka ɗa̱ ta̱ uzuwakpani

a na yaba dem u kukuɗa̱ngu wa̱ va̱.

Yaba dem u kudansa ta̱ sakaɗi

a na mpa ɗa Ka̱shile.”14:11 Ish. 45:23.

¹²Yaba dem sai u dana Ka̱shile ili i na u yaꞋin, n ili i na i zuwai ɗa u yaꞋin nannai.

Ka̱ta̱ i zuwa uma kuta̱ɗa̱tsa̱ ba

¹³Sai tsu ka̱sa̱kpa̱ kuyaꞋankpanai afada. I kucikpa i sheshe punu a̱ a̱ɗu a̱ ɗa̱ uteku u na i kukpa̱ɗa̱ kuzuwa uma kuta̱ɗa̱tsa̱ ko a̱ yikpa̱ a̱ ubuta̱ wu unushi. ¹⁴Mpa mi ta̱ uɓolongi n Vuzagbayin Yesu, adama a nan lo kpamu n yeve ta̱ ilikulyaꞋa yi lo i na̱mgba̱i kulyaꞋa ba. Amma vuza wu ushuku baci n ka̱ɗu ili i na̱mgba̱ ta̱, ili i nan lo ta na ta yo okpo ta̱ nannai wa̱ ni. ¹⁵Vi lyaꞋa baci ilikulyaꞋa i nan lo ɗa i zuwai vuza vu Kutoni vi yoku kpamu u ciya̱i atakaci punu a̱ ka̱ɗu ka̱ ni adama a ili i na vi lyaꞋi, vi o kuyotsongu ucigi ba. Ka̱ta̱ vu ka̱sa̱kpa̱ ilikulyaꞋa i na va kulyaꞋa i la̱nga̱sa̱ vuza na Kishi ka̱ kuwa̱i adama a̱ ni ba! ¹⁶Ka̱ta̱ vu ka̱sa̱kpa̱ ili i na vi ɗikai i singai i ɗa yo okpo ili i na aza o yoku e kene i gbani-gbani i ɗa ba. ¹⁷Vuza u yaꞋan baci kadanshi ko tsugono tsu Ka̱shile, wi a kadanshi ka̱ wila̱ u kulyaꞋa n kusoꞋo ba, amma wi ta̱ a kadanshi ku ukuna wu usuɓi, m ma̱ta̱na̱, m ma̱za̱nga̱ ma na Ayinviki a̱ Ka̱shile e ci neke. ¹⁸Vi yaꞋanka baci kpamu Kirisiti Kishi tsugbashi a uye u nam pa, vu saꞋa ta̱ Ka̱shile ka̱ɗu ka̱ta̱ uma kpamu a̱ ushuku n avu.

¹⁹Adama nan lo ta na, sai tsu gbagbala ayin tutu ci yaꞋan ili i na i tsu tuka̱ m ma̱ta̱na̱ n i na i tsu ɓa̱nka̱ a̱ ubuta̱ u kunekenei katsura. ²⁰Ka̱ta̱ i la̱nga̱sa̱ ulinga u Ka̱shile adama a ili i na i kulyaꞋa ba. IlikulyaꞋa ra̱ka̱ i gaꞋan ta̱ kulyaꞋa, amma u gaꞋan vu zuwa vuza u yaꞋan unushi adama a ili i na va kulyaꞋa ba. ²¹Ka̱ta̱ vu takuma inyama ko vu soꞋo ma̱ra̱ ko vi yaꞋan ili i yoku kau ba, ili i nan lo yi baci a kuzuwa vuza vu Kutoni vi yoku u ta̱ɗa̱tsa̱.

²²Ili dem i na vi yaꞋin a̱ ubuta̱ wu ukuna u nam pa avu ɗa n Ka̱shile ka̱ nu koci. Uma a ci yaꞋan ta̱ ma̱za̱nga̱ i baci a kuyaꞋan ili i na e sheshei i gaꞋan ta̱, babu kuyaꞋan munla̱i adama a ili ya. ²³Amma i baci a̱ munla̱i wu ukuna wi ili i na i a kulyaꞋa, Ka̱shile ka̱ tsu ilukpa̱ le ta̱ a lyaꞋa baci i ɗa, adama a na a̱ ushuku a na derere ɗa a yaꞋin ba. Vi yaꞋan baci ili i na vu ushuki yi derere ba, vi ta̱ a kuyaꞋan unushi.

Ka̱ta̱ vi yaꞋan ili i na i kuyokpo wu koci ba

¹A̱tsu na uneki u ka̱ɗu u tsu u tsurakpai, ci reme ka̱ɗu n aza o Kutoni a Vuzagbayin a na uneki u ka̱ɗu u le u kpa̱ɗa̱i kutsurakpa. Tsu dakaka tsu zuwa le a pana ma̱za̱nga̱ a na tsa dakaka kuzuwa ka̱ci ka̱ tsu kupana ma̱za̱nga̱. ²Ci cikala ili i singai adama e le ka̱ta̱ tsu dakaka kuɓa̱nka̱ le a̱ ubuta̱ u kuyaꞋan ili i na i yo okpoi le. ³Ko Kishi ka dakaka adama a na u panaka ka̱ci ka̱ ni uyoꞋo ba. Amma uteku u na Katagarda ka Ciɗa ka danai, “Uma a na a shikai nu a shika mu ta̱ feu.”15:3 Ishp. 69:9.⁴Ili dem i na a ɗanai a Katagarda ka Ciɗa ka a ɗana ta̱ i ɗa adama a na o yotsongusu tsu. Katagarda ka Ciɗa ke ci neke tsu ta̱ uremi u ka̱ɗu, n kudokusu katsura, ciya̱ ci yaꞋan n a̱pa̱Ꞌa̱.

⁵Ka̱shile kaꞋa ke ci neke tsu uremi u ka̱ɗu n utsura u ka̱ɗu. N vasa ta̱ u ɓa̱nka̱ ɗa̱ i yongo m ma̱ta̱na̱ n itoku i ɗa̱, a uye u kutono Kirisiti Kishi. ⁶Ka̱ta̱ ra̱ka̱ vu ɗa̱ i ɓolongu koɓolo a̱ ubuta̱ u te n ka̱la̱ka̱tsu ke te, e kuneke kucikpa n tsugbayin u Ka̱shile, Esheku a Vuzagbayin vu tsu Yesu Kishi.

Arabali a Singai adama a uma ra̱ka̱

⁷Kirisiti Kishi wu ushuku ta̱ n a̱ɗa̱, adama a nannai kpamu ushuki n itoku i ɗa̱. Ka̱ta̱ Ka̱shile ki isa tsugbayin. ⁸N dana ɗa̱ ta̱ a na Kishi wo okpoi kagbashi ka Ayahuda adama a na u yotsongu a na uzuwakpani n a̱bunda̱i u na Ka̱shile ka yaꞋankai ikaya i le mayun ɗa. ⁹U ta̱wa̱ ta̱ adama a na Aza̱ka̱yimbi feu e neke Ka̱shile tsugbayin adama a asuvayali a na u ci yotsongu le. Wi ta̱ tsu na Katagarda ka Ciɗa ka danai:

“Mi ta̱ a kucikpa wu e mere ma Aza̱ka̱yimbi.

Mi ta̱ a kucanana ishipa i kucikpa kula ku nu.”15:9 Ishp. 18:49.

¹⁰Katagarda ka Ciɗa ka danai kpamu:

“YaꞋin ma̱za̱nga̱, a̱ɗa̱ Aza̱ka̱yimbi,

koɓolo n uma a̱ ni, Ayahuda.”15:10 K.Wil. 32:43.

¹¹Ɗa kpamu Katagarda ka Ciɗa ka danai:

“Cikpai Vuzavaguɗu, a̱ɗa̱ Aza̱ka̱yimbi ra̱ka̱.

Cikpai ni a̱ɗa̱ uma ra̱ka̱ a aduniyan.”15:11 Ishp. 117:1.

¹²Ɗa keneki Ishaya u danai:

“Vuza yoku e kefeku ko Mogono Dawuda† wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱,

wi ta̱ a kulyaꞋa tsugono a̱ ubuta̱ wa Aza̱ka̱yimbi,

ka̱ta̱ e keɗe a̱pa̱Ꞌa̱ e le wa̱ ni.”15:12 Ish. 11:10.

¹³N yaꞋan ta̱ kavasa adama a na Ka̱shile, ka na ke ci neke a̱pa̱Ꞌa̱, ka shatangu ɗa̱ m ma̱za̱nga̱ ka̱u m ma̱ta̱na̱ adama a uneki wa̱ a̱ɗu u ɗa̱. Ka̱ta̱ a̱pa̱Ꞌa̱ a̱ ɗa̱ a lyaꞋa kelime n kugbonguro n utsura wa Ayinviki a̱ Ka̱shile.

Bulusu u yaꞋin kadanshi adama a ulinga u ni

¹⁴Uma a̱ va̱, n yeve ta̱ a na yi ushani n kasingai. N yeve ta̱ a na yi n kuyeve ku na u yotsoi i ciya̱, ɗa n yevei yi kpamu a kufuɗa kuyotsongusu itoku i ɗa̱. ¹⁵Amma n ɗanaka ɗa̱ ta̱ sakaɗi adama a ukuna wi ili i yoku i na n cigai ɗa̱ i ciɓa. N yaꞋan ta̱ nahannai adama a na Ka̱shile ki ta̱ n kasingai wa̱ va̱, ¹⁶ɗa u nekei mu ulinga u na mo okpo kagbashi ke Yesu Kishi wa̱ Aza̱ka̱yimbi. N yaꞋanka ta̱ Ka̱shile tsugbashi a̱ ubuta̱ u kuyotsongusu Arabali a Singai a̱ ni. Mi ta̱ tsu ganu† ciya̱ Aza̱ka̱yimbi o okpo tsa alyuka a na Ka̱shile ka kisa; ɗaɗa, alyuka a na Ayinviki a̱ Ka̱shile a̱ za̱Ꞌi ciɗa ciɗa.

¹⁷Adama a nannai, n yaꞋan ta̱ ma̱za̱nga̱ adama a ili i na n yaꞋin adama a̱ Ka̱shile a̱ ubuta̱ u Yesu Kishi. ¹⁸Mi a kuyaꞋan kadanshi ki ili i yoku ba, sai ili i na Kirisiti Kishi u yaꞋin a̱ ubuta̱ u va̱ ana n tonoi n Aza̱ka̱yimbi adama a na a panaka Ka̱shile. O tono ta̱ Ka̱shile adama a ili i na n danai ɗa n yaꞋin kpamu. ¹⁹Ele feu a panaka ta̱ Ka̱shile adama a utsura wi ili i mereve† n ili i gbagbaꞋin i na e enei, n adama a utsura wa Ayinviki a̱ Ka̱shile. N yaꞋan ta̱ kadanshi ka Arabali a Singai a Urishelima ɗa n ɗikai a kubana daꞋin sai Ilikurumu, tsu nan lo ɗa ta na n kotsoi kuyaꞋan kadanshi ka̱ Ka̱shile a̱ ubuta̱ dem. ²⁰N ci ciga ta̱ kuyaꞋan kadanshi ka Arabali a Singai a̱ ubuta̱ u na ka̱ta̱ uma a panai ukuna u Kishi ba, adama a na n ciga kuyaꞋan kumaꞋa a ulinga u na vuza u gita̱ngi ɗe ba. ²¹Wi ta̱ tsu na Katagarda ka Ciɗa ka danai:

“Aza a na uma a danai ukuna u ni ba, i ta̱ e kene,

aza a na kpamu a panai ukuna u ni ba, i ta̱ e kuyeve.”15:21 Ish. 52:15.

Bulusu u ciga ta̱ kene aza o Roma

²²Ulinga u nam pa u kpadasa mu ta̱ kubana kene ɗa̱. ²³Gogo na n kotso ta̱ ulinga u va̱ a̱ ubuta̱ kakau u nam pa. M megeshe ma ɗe ɗaɗa n cigai kene ɗa̱. ²⁴Mi ta̱ ofoɓuso a na n kubana Asubaniya, a ayin a na baci n ɗenga̱i nwalu ma, mi ta̱ a kuɓanuku n Roma.† Ayin a na baci m panai uyoꞋo u kuyongo n a̱ɗa̱ kenu, ka̱ta̱ i yeve i soku mu n ka̱na̱ uye a kubana ɗe. ²⁵Amma kafu me ene ɗa̱, sai m bana biꞋi a Urishelima adama a na m banka n kuneꞋe wa aza o Kutoni a na i ɗe. ²⁶A̱Ꞌisa̱ a aza o Kutoni† a Makidoniya n Akataya e sheshe ta̱ n ucigi u ka̱ci ke le ɗa e nekei ikebe adama a na a̱ ɓa̱nka̱ aza a unambi a̱ ka̱tsuma̱ ka uma a̱ Ka̱shile a Urishelima.²⁷Aza̱ka̱yimbi a̱ ciya̱ ta̱ ɗe asuvayali a̱ ubuta̱ u Ka̱shile adama a Ayahuda. Na u zuwa ta̱ kuneꞋe ku le ko okpoi adanshi i ta̱ a kutsupa kutan, amma i ta̱ a̱ ma̱za̱nga̱ adama a na e neke kuneꞋe ku le n ekiye e re.

²⁸Ayin a na baci n kotsoi kuneke ikebe i nam pa, mi ta̱ e kene ɗa̱ ka̱ta̱ n laza n kelime a kubana a Asubaniya. ²⁹N yeve ta̱ kpamu n yawa baci wa̱ ɗa̱, Kirisiti Kishi wi ta̱ e kuneke mu una̱singai ka̱u adama a na n neke ɗa̱.

³⁰Uma a̱ va̱, n folono ɗa̱ ta̱ n kula ku Vuzagbayin vu tsu Yesu Kishi i ɓolongu nu mpa a̱ ubuta̱ wu ulinga u va̱ a̱ ubuta̱ u kuyaꞋan kavasa u Ka̱shile adama a̱ va̱. YaꞋin nannai adama a ucigi u ɗa̱ adama a̱ va̱ u na Ayinviki a̱ Ka̱shile e nekei ɗa̱. ³¹YaꞋin kavasa adama a aza a na i a uɓon u Yahuda, aza a na e nekei ka̱ɗu n Yesu Kishi ba, ka̱ta̱ a uka mu muna ba. YaꞋin feu kavasa adama a na aza o Kutoni a na i a Urishelima a yaꞋan ma̱za̱nga̱ adama a ili i na n yaꞋin ka̱ta̱ n ciya̱ m ɓa̱nka̱ le. ³²Ka̱shile ku ushuku baci, n kuta̱wa̱ ta̱ wa̱ ɗa̱ m ma̱za̱nga̱, ka̱ta̱ ida̱shi i va̱ n a̱ɗa i zuwa mu m pana uyoꞋo ka̱ta̱ wo okpo mu wuvuki. ³³Gogo na kpamu, yaꞋan Ka̱shile, vuza na u ci neke tsu ma̱ta̱na̱, u yongo n a̱ɗa̱ ra̱ka̱. Ta nannai.

Bulusu u kya̱sa̱i a̱ja̱Ꞌa̱ a̱ ni

¹Mi ta̱ n ili i singai i na n kudansa adama a̱ Fibi, vuza na wi a kuyaꞋan tsugbashi a̱ a̱Ꞌisa̱ a aza o Kutoni a Seneriya. ²N folono ɗa̱ ta̱ yi isa yi a uye u Vuzagbayin uteku u na u yotsoi uma a̱ Ka̱shile a isa uma. Ɓa̱nka̱i ni a uye u na yi a kufuɗa dem, adama a na u ɓa̱nka̱ mu ta̱ n uma o yoku n a̱bunda̱i feu.

³Kya̱sa̱ka̱i mu Pirisila n Akila, aza a na a yaꞋin ulinga koɓolo nu mpa a̱ ubuta̱ u kuyaꞋanka Yesu Kirisiti Kishi tsugbashi. ⁴Ishi ta̱ a̱ kukuwa̱ adama a̱ kuɓa̱nka̱ mu. N yaꞋanka le ta̱ ogodiya ka̱u, a̱ a̱Ꞌisa̱ a aza o Kutoni a Aza̱ka̱yimbi ra̱ka̱ a yaꞋanka le ta̱ feu ogodiya. ⁵Kya̱sa̱ka̱i mu feu a̱Ꞌisa̱ a na a tsu gasasa a kpaꞋa ku le.

Kya̱sa̱ka̱i mu ka̱ja̱Ꞌa̱ ku ucigi ka̱ va̱ Abanita. A̱yi ɗa vuza iyain vu na wo okpoi vuza vu Kutoni a uɓon u Asiya.

⁶Kya̱sa̱ka̱i mu Meri, vuza na u yaꞋin ulinga ka̱u adama a̱ ɗa̱.

⁷Kya̱sa̱ka̱i mu uma a̱ va̱ Andaronika n Juniyasu, aza a na o yongoi a ugbashi koɓolo nu mpa. O okpo ta̱ aza o Kutoni a̱ Kirisiti a cau nu mpa, azusuki kpamu a cikpa le ta̱.

⁸Kya̱sa̱ka̱i mu Afiliya, a̱yi ka̱ja̱Ꞌa̱ ku ucigi ka̱ va̱ kaꞋa, vuza na wi vuma vu Vuzagbayin.

⁹Kya̱sa̱ka̱i mu Ubanasu, vuza na wi a kuyaꞋanka Kirisiti Kishi tsugbashi koɓolo n a̱tsu.

Kya̱sa̱ka̱i mu ka̱ja̱Ꞌa̱ ku ucigi ka̱ va̱ Sitaka.

¹⁰Kya̱sa̱ka̱i mu Abali, vuza na u yotsongi a na mayun ɗa wi o kutono Kishi.

Kya̱sa̱ka̱i mu Arisotobulu, n aza a kpaꞋa a̱ ni.

¹¹Kya̱sa̱ka̱i mu Horodiya, vuma vu va̱.

Kya̱sa̱ka̱i mu Nakisa n aza a kpaꞋa a̱ ni a na i aza o Kutoni a Vuzagbayin.

¹²Kya̱sa̱ka̱i mu Tarafina n Tarafusa, a̱ma̱ci a na a yaꞋin ulinga ka̱u adama a Vuzagbayin.

Kya̱sa̱ka̱i mu ka̱ja̱Ꞌa̱ ku ucigi ka̱ va̱ Basisa, vuka vi yoku vu na vi yaꞋin ulinga ka̱u adama a Vuzagbayin.

¹³Kya̱sa̱ka̱i mu Rufas, vuza na wi kagbashi ka singai a̱ ubuta̱ u Vuzagbayin, ka̱ta̱ kpamu i kya̱sa̱ a̱na̱ku a̱ ni, vuza na wo okpoi tsu mma wa̱ va̱.

¹⁴Kya̱sa̱ka̱i mu Asinkirita, n Filiguna, n Hamisa, m Baturoba, n Hamasa, ka̱ta̱ feu i kya̱sa̱ aza o Kutoni a na i koɓolo n ele.

¹⁵Kya̱sa̱ka̱i mu Filulugusa, n Juliya, n Niriya vali, n taku vi ni, koɓolo n Ulamfa, n uma a̱ Ka̱shile ra̱ka̱ a na i koɓolo n ele.

¹⁶Kya̱sa̱na̱i n ucigi u Kirisiti Kishi.

A̱Ꞌisa̱ a aza o Kutoni a̱ Kishi ra̱ka̱ i ta̱ a̱ kukya̱sa̱ ɗa̱.

Kadanshi ku ukocishi

¹⁷Uma a̱ va̱, n folono ɗa̱ ta̱ ka̱ta̱ i zuka n aza a na a̱ tsu tuka̱ m mepecemgbenei ka̱ta̱ a zuwa uma a̱ ta̱ɗa̱tsa̱ a̱ ubuta̱ wu uneki u ka̱ɗu u le, ka̱ta̱ kpamu o yotsongusu ili i yoku kau n i na yi isai ɗe. YaꞋin daꞋin n ele. ¹⁸Aza a na a ci yaꞋan nannai Kishi Vuzagbayin vu tsu ɗa i a kuyaꞋanka tsugbashi ba, amma i ta̱ kuyaꞋan ili i na i yokpoi le koci. A tsu dansa ta̱ n uma n una̱ u singai n kuyaꞋan kucikpa ka aꞋuwa kpamu, nannai a̱ ci ya̱nsa̱ ta̱ aza a na a̱ kpa̱ɗa̱i kuyeve ukuna wi ili i kavama i nam pa. ¹⁹Aza o Kutoni ra̱ka̱ a pana ta̱ a na i tonoi Vuzagbayin, adama a nannai mi ta̱ a̱ ma̱za̱nga̱ adama a̱ ɗa̱. Amma n ciga ɗa̱ ta̱ i yaꞋan n ugboji a̱ ubuta̱ wi ili i singai, ka̱ta̱ kpamu ili i bura ɗa̱ n kawuya ba.

²⁰Ka̱shile ka na ka̱ tsu tuka̱ m ma̱ta̱na̱, wi ta̱ a kuminjarangu MalyaꞋi ɗaka vu ene a̱ ɗa̱ babu megeshe.

N vasa ta̱ adama a na kasingai ka Vuzagbayin vu tsu Yesu u yongo n a̱ɗa̱.

²¹Timoti, vuza na wi ulinga koɓolo nu mpa wi ta̱ ikya̱shi i ɗa̱. Uma a̱ va̱ feu, Lusiya, n Yason, n Susibatara i ta̱ ikya̱shi i ɗa̱.

²²Mpa ɗa Taratiya, mi ta̱ kpamu a kuɗana ili i na Bulusu u danai mu n ɗana. Mpa feu mi ta̱ a̱ kukya̱sa̱ ɗa̱ a uye u Vuzagbayin.

²³Gayu wi ta̱ ikya̱shi i ɗa̱. U rabasa mu ta̱ n aza o Kutoni ra̱ka̱ ana a tsu uwa a kpaꞋa ku ni.

Arasata, kofoɓi ki ikebe ki likuci, n ka̱ja̱Ꞌa̱ ku ucigi ka̱ tsu Kawata i ta̱ ikya̱shi i ɗa̱ feu.

[ ²⁴N vasa ta̱ adama a na Vuzagbayin vu tsu Yesu Kishi u yaꞋanka ɗa̱ ra̱ka̱ kasingai ka̱ ni. Ta nannai.]

Avasa a kucikpa

²⁵YaꞋan ci neke Ka̱shile tsugbayin! Wi ta̱ a kufuɗa wa zuwa ɗa̱ i shamgba n utsura a̱ ubuta̱ wu uneki u ka̱ɗu u ɗa̱, uteku u na Arabali a Singai a danai. Ɗaɗa akaka adama e Yesu Kirisiti Kishi n kusheshe ku ni ku na Ka̱shile ko sokongi ali m mani-mani va ɗe. ²⁶Amma gogo na iɗani i eneki i zuwa le ta̱ e yeve mayun e keteshe. Ka̱shile kpamu, vuza na u tsu kuwa̱ ba, u dana ta̱ a zuwa akaka a nam pa a yaꞋan uyevi ra̱ka̱ a iɗika adama a na e neke a̱ɗu ka̱ta̱ kpamu o tono yi. ²⁷Ka̱sa̱kpa̱ Ka̱shile, vuza vu ugboji endeꞋen, wi isa tsugbayin a̱ ubuta̱ u Yesu Kirisiti Kishi ko wanai. Ta nannai.