Arabali a Singai a

Yahaya

Ukuna u katagarda ka nam pa

Yahaya ɗa, vuza na u ɗanai katagarda ka nam pa, u yongo ta̱ ɗevu n Yesu a ayin a na Yesu wi a kuyaꞋan ulinga u ni punu a aduniyan na. M megeshe ma ɗe, ɗa Yahaya wo okpoi vuza vi kelime vi te a̱ ka̱tsuma̱ ka azagbagbaꞋin ka aza o Kutoni e Yesu (Kece punu a katagarda ka Azusuki). Punu a katagarda ka nam pa ka dana tsu ta̱ ili i na i yaꞋin a ayin a na wi koɓolo n Yesu.

Punu a katagarda ka nam pa ci ta̱ e kene ili i na Yesu u danai ɗa kpamu u yaꞋin ayin a na wi koɓolo n uma. Punu feu ci ta̱ e kukece arabali a nam pa: vuka va aza a Samariya vu na vi isai mini ma wuma, n vuka vu na a̱ ka̱na̱i n unushi, n ka̱ja̱Ꞌa̱ ka̱ ni LiꞋaziru vuza na u ɗengusa̱i n wuma, koɓolo n aza o yoku n a̱bunda̱i.

Yesu u ɗekei ka̱ci ka̱ ni “Mpa ɗa”, kula ku Ka̱shile ku na ku laꞋi n ciɗa n Ciyahuda. U yotsongi tsu agisana n a̱bunda̱i uteku u na a̱yi wi, tsu na wi maguɓi ma singai, a̱yi ɗa kpamu kumiꞋi ku mayun. Yahaya u dansai uteku u na Yesu u yaꞋin ili i mereve i cindere i na yo okpoi urotu tsu uteku u na Yesu wi. Ili i mereve i yoku a̱ ka̱tsuma̱ ka nan lo i ɗaɗa tsu na Yesu u potsokpoi ma̱kutsuma̱. A̱yi wi ta̱ ce Esheku a̱ ni, vuza na u tsu ka̱sa̱kpa̱ kuyaꞋan ulinga ba.

Yahaya u ɗana ta̱ ili i nam pa adama a na uma e neke a̱ɗu n Yesu, a̱yi ɗa Kishi. Punu a masala ma 3, kabaꞋin ka 16, ci ta̱ a kucina ɗe kadanshi ku utsura ka na ko yotsongi tsu na Ka̱shile ka cigai uma punu a aduniyan a nam pa. Adama a na Yahaya we enei ili i nam pa ra̱ka̱ n a̱shi a̱ ni, ci ta̱ a kufuɗa kuneke a̱ɗu n ili i na u danai mayun ɗa.

Ili i na yi punu udariki a katagarda ka nam pa

1. Kuɓa̱yuwa̱ adama a ukuna u Yesu a na wi Ka̱shile (1:1-18)

2. Akaka a Yahaya vuza vu Kusumbu ka Akucina (1:19-34)

3. Yesu u zagbai Mukumitoni n ni n iyain (1:35-51)

4. Ili i mereve i gbagbaꞋin i cindere i Yesu (2:1—12:50)

5. Kuden ku ukocishi ku Yesu: Afada a̱ ni n ukpa̱ (13:1—19:42)

6. Yesu wi ta̱ n wuma kpamu (20:1-10)

7. Yesu wu uta̱i a̱ ubuta̱ wu Mukumitoni n ni (20:11—21:25)

1

Kirisiti Kishi ɗa Akaka a na e ci neke wuma

1Kafu a yaꞋan aduniyan, Akaka a i ta̱ lo.1:1 Aza Ayahuda i ta̱ a kinda Kalingata an Ka̱shile amma kau ɗa n Ka̱shile Dada. Na lo va ɗaɗa uye u singai u na Yahaya wa kufuɗa wa gisangu tsu na Yesu wi. Akaka a i ta̱ koɓolo n Ka̱shile, Akaka kpamu ili i te i ɗa n Ka̱shile. 2Wi ta̱ n Ka̱shile ali kafu ayin a̱ ugiti.

3U yaꞋin ili ra̱ka̱ nannai, babu ili i na a yaꞋin i na u kpa̱ɗa̱i kuyaꞋan. 4Akaka a nam pa a ɗaɗa kumiꞋi ku wuma ra̱ka̱, ɗa wuma u nan lo u tuka̱i n kutashi u uma. 5Kutashi ku na ku tsa akana a̱ ka̱yimbi, ka̱yimbi ta na ka fuɗa ka̱ kimba̱ kutashi ka ba.

6Vuma vi yoku ɗa, kula ku ni ku ɗa Yahaya,1:6 Yahaya punu a kabaꞋin ka nam pa, Yahaya Vuza vu Kusumbu ka Akucina ɗa. vuza na Ka̱shile ka̱ suki tsu kalingata ka̱ ni. 7U ta̱wa̱i kudana uma ili i na yi mayun a ukuna u kutashi adama a na uma e neke a̱ɗu. 8A̱yi a̱ ka̱ci ka̱ ni a̱yi ɗa kutashi ka ba, amma u ta̱wa̱ ta̱ kudana uma ili i mayun adama a kutashi ka. 9Kutashi ku mayun, ku na ki a̱ kutuka̱ n kutashi adama a yaba dem, ki ta̱ ɗe a̱ kuta̱wa̱ a aduniyan, gogo na ta na ku yawa ta̱ ɗe!

10U ta̱wa̱i punu a aduniyan a na u yaꞋin, amma aduniyan e yeve yi ba. 11U ta̱wa̱i a iɗika i ni, amma uma a̱ ni a isa yi ba. 12Amma uma o yoku a isai ni, ali ɗa e nekei ni a̱ɗu e le. Ɗaɗa u nekei le utsura o okpo muku n Ka̱shile. 13Ana esheku e le a aduniyan a matsai le, u zuwa o okpo muku n Ka̱shile ba. Ka̱shile a̱ ka̱ci ka̱ ni ɗa u zuwai le o okpo muku n ni.

14Akaka a o okpoi vuma ɗa u yongoi na n a̱tsu. Wi ta̱ ushani n kasingai koɓolo kpamu n ili i mayun. Ce ene ta̱ tsugbayin ci ni, tsu ɗa ta na wi isai adama a na a̱yi ɗa Maku ma̱ Ka̱shile endeꞋen.

15Yahaya u danai ukuna u mayun adama a̱ ni, ɗa u salai, “A̱yi ɗa n yaꞋankai ɗa̱ kadanshi adama a̱ ni: ‘Vuza na n laꞋi umaci na a aduniyan u laꞋa mu ta̱ n tsugbayin adama a na wi ta̱ n wuma kafu a matsa mu.’ ” 16Adama a ucigi u gbayin u ni a kubana wa̱ tsu, wi ta̱ n kasingai a̱ tsu ra̱ka̱. U ci yaꞋansa ta̱ una̱singai a kubana a̱ ubuta̱ u tsu ayin dem. 17Uma a a isai Wila̱ adama a Musa, amma a isai kasingai m mayun kpamu adama e Yesu Kishi Kirisiti. 18Babu vuza na u saꞋwai kene Ka̱shile. Maku ma ɗaɗa endeꞋen, vuza na wi derere n Ka̱shile, ɗevu n Esheku kpamu, a̱yi u zuwa ta̱ uma e yeve ili i na Ka̱shile ko yotsoi mayin.

Yahaya u yaꞋin kadanshi ku ukuna u Yesu

(Mat. 3:1-12; Mar. 1:1-8; Luk. 3:1-18)

19Aza e kelime a Ayahuda a Urishelima a̱ suki anan ganu vi yoku n aza a̱ kuɓa̱nka̱ ulinga a̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin u Yahaya vuza na wi a kuyaꞋan kusumbu ka akucina. A bana e ece yi, “Avu ɗa vi ci yaꞋan ya?”

20U iwain kushuku le, amma u dansai mejege, u danai, “Mpa ɗa Kishi ka ba.”

21Ɗaɗa e ecei ni, “Avu ɗa baci Kirisiti Kishi ba, avu ɗa tamkpamu ya? Iliya ɗa vi?”1:21 Adama a na Ka̱shile ka ɗika ta̱ Iliya a̱yi biꞋi n wuma, Ayahuda i ta̱ a kuvana Iliya u bono. Musa u dana ta̱ aza a Israila keneki an a̱yi Musa. Ayahuda i ta̱ a kuvana keneki.

Wu ushuki, “A̱Ꞌa̱, mpa ɗa ba.”

E ecei ni, “Avu Keneki† ku uzagbi kaꞋa?”

Wu ushuki, “A̱Ꞌa̱, mpa Keneki kaꞋa ba.”

22Ɗaɗa a danai, “Avu ɗa ya? Ushuku tsu, ka̱ta̱ ci ciya̱ tsu bana tsu dana aza a na a̱ suki tsu. Yayi vu danai avu vi?”

23Wu ushuki le n ili i na keneki Ishaya u danai:

“Mpa ka̱la̱ka̱tsu e meɗevile e mere mu une,

‘Lapulai uye adama a Vuzavaguɗu.’ ”1:23 Ish. 40:3.

24Afarishi† ele ɗa a̱ suki alingata a. 25E ecei, “Avu ɗa baci Kishi ba, ko Iliya, ko Keneki ku uzagbi ba, yi ɗa̱i i zuwai ɗa vi yaꞋin kusumbu ka akucina tsu nam pa?”

26Yahaya u danai le, “N yaꞋin kusumbu ka akucina† m mini, amma punu na a̱ ubuta̱ u koɓolo u nam pa vuza yoku ɗa vu na i yevei ba. 27A̱yi ɗa vuza na u kuta̱wa̱ ka̱ca̱pa̱ ka̱ va̱. N yawa ko n foɗo ataka a̱ ni ba.”

28Ili i nam pa ra̱ka̱ i yaꞋan ta̱ a̱ likuci i Bataniya a kasana ko Kuɗolu ku Urdu a̱ ubuta̱ u na Yahaya wi a kuyaꞋanka uma kusumbu ka akucina.

Yesu Ma̱giri ma̱ Ka̱shile

29Ana kayin ka asai, ɗa Yahaya we enei Yesu† a̱ kuta̱wa̱ kucina yi, Yahaya u danai, “Na va ɗaɗa Ma̱giri ma̱ Ka̱shile† ma na u tsu takpa unushi u uma punu a aduniyan. 30A̱yi ɗa vuza na n yaꞋin ɗe kadanshi ka̱ ni ana n danai wi lo a̱ kuta̱wa̱, ‘Vuza na n laꞋi umaci na aduniyan u laꞋa mu ta̱ n tsugbayin adama a na wi ta̱ n wuma kafu a matsa mu.’ 31Mi ishi n yeve a na a̱yi ɗa ba, amma mi ta̱ a kuyaꞋansa kusumbu ka akucina m mini adama a na n zuwa uma a Israila e yeve yi.”

32Ɗaɗa Yahaya u danai, “Me enei Ayinviki a̱ Ka̱shile† a̱ uta̱i gaɗi tsu moɗoi ɗa ma̱ yikpa̱i a gaɗi vi ni ɗa ma shamgbai ɗe. 33Mi ishi n yeve a na a̱yi ɗa ba, amma ana Ka̱shile ka̱ suki mu n yaꞋansa kusumbu ka akucina m mini, ɗa u danai mu, ‘Ayin a na baci ve enei Ayinviki a̱ Ka̱shile a̱ kucipa̱ u vuza ɗa a shamgbai ɗe, a̱yi na lo va a̱yi ɗa vuza na vi a̱ kula̱nsa̱ va. A̱yi ɗa vuza na u ci yaꞋan kusumbu ka akucina n Ayinviki a̱ Ka̱shile.’ 34Me enei nannai u yaꞋin u Yesu. Adama a nannai, mi ta̱ a kudana ɗa̱ mayun a̱yi ɗa Maku ma̱ Ka̱shile.”

Mukumitoni n iyain n Yesu

35Ana kayin ka asai kpamu, Yahaya ɗe m mukumitoni† n ni n re a kuyaꞋanka uma kusumbu ka akucina kpamu, 36ɗa we enei Yesu a nwalu, ɗa u danai, “Indanai, Ma̱giri ma̱ Ka̱shile† ma na!”

37Ana mukumitoni n re n nan lo a panai Yahaya u danai nannai, ɗa o tonoi Yesu. 38Ɗa Yesu u kpatalai ɗa we enei le o kutono yi, ɗa we ecei, “Yi ɗa̱i yi a̱ kula̱nsa̱?”

A̱ ushuki, “Rabbi, te vi o kuyongo?” (“Rabbi” ɗaɗa “Malum”.)

39Wu ushuki, “Ta̱wa̱i ye ene.” (Ayin a nan lo a ɗaɗa derere n viyum vu na̱shi vu kanna.1:39 Katagarda ka Ciɗa ko yoku ka dana ta̱ “viyum vu kupa.” Uteku u na ele e ci kece ayin n ayin a cau a ɗa, viyum vu kupa ɗaɗa uteku u na a̱tsu tsu dana viyum vu na̱shi vu kanna gogo na.) A banai koɓolo n a̱yi ɗa e enei ubuta̱ wa, ɗa a shamgbai n a̱yi ali kanna ko kotsoi.

40Makumitoni me te ma ɗaɗa Andarawu vangu vu Sima Biturusu. 41Ili i na Andarawu u yaꞋin gogo va lo i ɗaɗa u la̱nsa̱i vuza ni ɗa u danai ni, “Ce ene ta̱ Kishi ka!” (N Ciyahuda a danai “Kishi” ka ɗa kpamu e ci ɗeke “Kirisiti” derere ɗa wi n Cihelene.†) 42Ɗaɗa Andarawu u ɗikai Sima a kubana u Yesu.

Yesu wi indanai ni ɗa u danai, “Avu ɗa Sima. Esheku a̱ nu a ɗa Yahaya.† YaꞋan o bono e ɗeke wu Kefasu,” (“Kefasu” ɗaɗa kpamu “Biturusu”.)1:42 Ula Kefasu m Biturusu dem vi le ɗaɗa “katali”.

Yesu u zagbai Filibu n Nataniya

43Ana kayin ka asai kpamu, Yesu u cigai kubana a̱ Ga̱lili. U cinai Filibu ɗa u danai ni, “Tono mu.”

44Besaida likuci i Filibu i ɗa yi ishi koɓolo n i Andarawu m Biturusu. 45Filibu u la̱nsa̱i Nataniya ɗa u danai ni, “Ci ciya̱ ta̱ vuma vu na Musa u ɗanakai tsu adama a̱ ni a̱ Wila̱. Eneki a kpamu a ɗana ta̱ adama a̱ ni. A̱yi ɗa Yesu, maku ma̱ Isuhu,† Nazara kpamu likuci i ni i ɗa.”

46Amma Nataniya u danai Filibu, “Ili i singai yi ta̱ a̱ kuta̱ a Nazara?”

Filibu wu ushuki, “Ta̱wa̱i ye ene.”

47Ana Yesu we enei Nataniya a̱ kuta̱wa̱ wa̱ ni, ɗa u danai, “Na ɗa matsukaya ma mayun mi Israila. A̱yi vuza vu kalyaꞋa ɗa ba.”

48Nataniya we ecei, “Nini ɗa̱i vi yevei mu?”

Yesu wu ushuki, “Kafu Filibu u ɗeke wu, me enei wu ta̱ a̱ kumiꞋi ku maɗanga ma̱ ma̱biri.”

49Ɗaɗa Nataniya u danai, “Malum, avu Maku ma̱ Ka̱shile maꞋa. Avu ɗa Mogono ma aza a Israila.”

50Ɗa Yesu we ecei, “Vi neke ta̱ ka̱ɗu nu mpa adama a na n danai me enei wu ta̱ a maɗanga ma? Yi ta̱ e kene ili i na i laꞋi na m gbayin.”

51Ɗa Yesu u danai le, “Mi ta̱ a kudana ɗa̱ mayun, yi ta̱ e kene gaɗi u ɓa̱yuwa̱i n alingata a̱ Ka̱shile a kukumba gaɗi n a̱ cipa̱i u Maku ma Vuma.”†

2

Yesu u bonokoi mini ma gbani ma̱kya̱n2:0 A̱ ubuta̱ u nan lo ma̱kya̱n n a̱ɗimbi a ɗa a yaꞋankai maꞋa ba, amma a̱ ubuta̱ u maɗanga ma na e ci ɗeke inabi. A yaꞋan ta̱ maꞋa uteku u na uma o kusoꞋo n a̱bunda̱i ka̱ta̱ ma maka le.

1A kanna ka tatsu, a yaꞋin ka̱ɗiva̱ ko yolo a̱ likuci i Kana vu Ga̱lili. A̱na̱ku e Yesu lo u banai. 2Ɗa feu a banuki Yesu m mukumitoni n ni. 3Ana ma̱kya̱n† ma̱ ka̱ɗiva̱ ma mo kotsoi, ɗa a̱na̱ku a a danai ni, “Ma̱kya̱n ma mo kotso ta̱.”

4Ɗa Yesu wu ushuki, “Mma, yi ɗa̱i i zuwai ɗa vi a kugbandarasa mu n ili i nam pa? Ka̱ta̱ ayin a̱ va̱ a yawa ba.”

5Ɗa a̱na̱ku a̱ ni a danai agbashi a, “YaꞋin ili i na u danai ɗa̱ i yaꞋan dem.”

6A ayin a cau, Ayahuda i ta̱ n uteku u na a ci yaꞋansa kuza̱Ꞌa̱ i baci a kutakpa nshinda̱. Adama a nannai, aza a kpaꞋa a i ta̱ n atali a na e sheꞋwei tso ogbodo a̱ mini a̱ ta̱li. Ogbodo a nam pa a gbagbaꞋin a ɗa ali a yawa ta̱ tsu na a kufuɗa a kuɗika mini ali edele kamanga a kubana kamankupa.

7Yesu u danai agbashi a, “Shatangi ogbodo a m mini.” Ɗa ta na a shatangi a ɗa ɓelele.

8Ɗa u danai le, “Gogo na kenuki mini ma ka̱ta̱ i neke vuzagbayin vu ka̱ɗiva̱ va.”

Ɗa ta na a yaꞋin nannai. 9Ana vuzagbayin vu ka̱ɗiva̱ va u kondoi maꞋa ɗa u cinai wana ɗai mo bono ma̱kya̱n. U yeve ubuta̱ u na ma̱kya̱n mu uta̱i ba, amma agbashi a na a̱ tuka̱i va e yeve ta̱ ubuta̱ u na ma mu uta̱i. Ɗa u ɗekei vuza vi yolo i savu va, 10ɗa u danai ni, “A̱ ugiti u ka̱ɗiva̱ ko yolo ɗaɗa e ci neke uma ma̱kya̱n ma na ma laꞋi n ugaꞋin. A kubana megeshe, omoci a o soꞋo baci n a̱bunda̱i ka̱ta̱ e yeve a̱ tuka̱ m ma̱kya̱n ma na ma gaꞋin mayin ba, e neke uma a nannai. Amma vu sokongu ta̱ ma̱kya̱n ma singai ali a kuta̱wa̱ gogo na.”

11Ta ɗe a Kana vu Ga̱lili Yesu u yaꞋin urotu wi ili i mereve yu ugiti i ni. Ta ɗe kpamu u yotsongi tsugbayin ci ni. Ɗa mukumitoni n ni e nekei a̱ɗu e le wa̱ ni.

12Ana ka nan lo ko kotsoi, ɗa u lazai a kubana a̱ likuci i Kafarnahum koɓolo n a̱na̱ku a̱ ni, n amgbu a̱ ni, m mukumitoni n ni ɗa o yongoi ɗe ayin ukeci.

Yesu u lapulai A̱Ꞌisa̱ a Gbayin

(Mat. 21:12-13; Mar. 11:15-17; Luk. 19:45-46)

13Ɗa Yesu u banai a Urishelima adama a na ayin a̱ Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai a yawa ta̱ ɗevu. 14Ana u banai a̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin, ɗa u cinai uma e kudenge anaka nu nlala nu ntapambara. Ɗa we enei aza a na i a̱ ida̱shi a irikpa a kusabaꞋasa ikebe kakau. 15Ɗa u ɗikai awin ɗa u caꞋi vukpangiri. Ɗa u lokoi yaba dem wu uta̱ punu a̱ A̱Ꞌisa̱ a n anaka e le nu nlala n le. Ɗa u mutsukpa̱i irikpa a aza a na a ci yaꞋan kasabaꞋa ki ikebe, ɗa u wacuwai ikebe yi iyum dem.16Ɗa u danai aza a na i e kudenge ntapambara, “Takpai ili i nam pa yu uta̱ka̱ pulai, ka̱ta̱ i bonoko kpaꞋa ke Esheku a va̱ kuden ba.”

17Ana ka nam pa ka yaꞋin, ɗa mukumitoni n ni n ciɓai n kansa ka na a ɗanai ɗe a Katagarda ka Ciɗa,† “Ucigi u va̱ a̱ ubuta̱ u kpaꞋa ku nu u ɗa u kuna mu.”2:17 Ishp. 69:9.

18Aza e kelime a Ayahuda e ecei Yesu, “Ili i mereve ye ne i ɗai va kuyaꞋan adama a na vi yotsongu uteku u na vi ciya̱i utsura u na vi yaꞋan nahannai?”

19Ɗa wu ushuki le, “ Fa̱da̱i a̱Ꞌisa̱ a nam pa, mi ta̱ a kumaꞋasaka a ɗa a̱ ka̱tsuma̱ ka ayin a tatsu.”

20Ɗa a̱ ushuki, “Ana a̱ gita̱i kumaꞋa A̱Ꞌisa̱ a nam pa, a yaꞋan ta̱ a̱ya̱ amangere n a̱ ta̱li kafu o kotso! Nini ɗai vo kukotso kumaꞋa a ɗa a̱ ka̱tsuma̱ ka ayin a tatsu?” 21Amma ana Yesu wu ulai “a̱Ꞌisa̱ a,” kadanshi ki ikyamba ka̱ ni kaꞋa wi a kuyaꞋan. 22Ana a̱ ɗengusa̱i ni a kasaun, ɗa mukumitoni i ni n ciɓai ana u yaꞋin kadanshi ka nam pa. Ɗa a̱ ushuki n kadanshi ke Yesu n Katagarda ka Ciɗa.

Yesu u yeve ta̱ a̱ɗu a uma

23Ana Yesu wi punu biꞋi a Urishelima adama a̱ Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai, uma n a̱bunda̱i e nekei a̱ɗu e le wa̱ ni adama a na e ene ta̱ urotu wi ili i mereve i na u yaꞋin. 24Amma Yesu u yeve ta̱ uteku u na uma i a̱ a̱ɗu e le, ɗa u iwain kuka̱sa̱kpa̱ le e shesheke yi ili i na u kuyaꞋan. 25Vuza ɗa u zuwai ni u yeve le ba, adama a na a̱yi u yeve le ta̱ ɗe.

3

Nikodimusu u banai u Yesu

1A̱ ka̱tsuma̱ ka Aza e Kusheshe, vuza yoku wi ta̱ punu, kula ku ni ku ɗa Nikodimusu, a̱yi Kafarishi kaꞋa. 2Kanna ke te n kayin, u banai u Yesu ɗa u danai, “Vuzagbayin, ci yeve ta̱ a na Ka̱shile kaꞋa ka̱ suki nu vu ta̱wa̱ vu yaꞋanka tsu kuyotsongusu. Babu vuza na u kuyaꞋan urotu wi ili i mereve tsu nam pa, sai Ka̱shile ki koɓolo n a̱yi.”

3Yesu u danai, “Mi ta̱ a kudana wu mayun, babu vuza na u kuꞋuwa o tsugono tsu Ka̱shile† sai o doku a matsasaka vuza nan lo va ire.”

4Ɗa Nikodimusu u danai, “Amma vuza u kutsa baci tamkpamu ɗe, nini ɗai o kudoku a matsasaka yi kpamu? Wi o kudoku wo bono a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ a̱na̱ku a̱ ni kpamu ba. To, nini ɗai o kudoku a matsasaka vuma ire?”

5Amma Yesu wu ushuki, “N dana wu mayun, babu vuza na u kuꞋuwa o tsugono tsu Ka̱shile sai u ciya̱ a matsasaka yi m mini koɓolo kpamu n Ayinviki a̱ Ka̱shile. 6Isheku i ɗa i tsu matsa vuma n ikyamba, amma Ayinviki a̱ Ka̱shile a ɗa a tsu zuwa vuma u ciya̱ wuma. 7Ka̱ta̱ vi yaꞋan mereve ana n danai nu, ‘A̱ɗa̱ ɗa aza a na o kudoku a matsasaka kpamu va,’ ba. 8Wunla̱i u tsu lapa ta̱ a̱ ubuta̱ u na we enei u yaꞋin ni, ka̱ta̱ kpamu avu vu pana izumgbi i ni, amma ve kuyeve ugiti ba, n ubuta̱ u na wi a kubana ba. Nannai ɗa u kuyaꞋan kpamu Ayinviki a̱ Ka̱shile a matsasaka baci vuza.”

9Nikodimusu we ecei, “Nini ɗai ili i nan lo i kuyaꞋan?”

10Yesu wu ushuki, “Avu malum ma gbayin maꞋa a Israila. Nini ɗai va kudoku ve yeve ili i nam pa ya ba? 11N dana wu mayun, tsu dansa ta̱ ili i na ci yevei, ka̱ta̱ kpamu tsu dana ukuna wi ili i na ce enei, amma a̱ɗa̱ yu ushuku n ili i na tsu danai ɗa̱ ba. 12N dana ɗa̱ ta̱ ukuna wi ili i na yi punu na a iɗika, a̱ɗa̱ ta na i neke a̱ɗu a̱ ɗa̱ nu mpa ba. Adama a nannai, n dana ɗa̱ baci ukuna wi ili i Ka̱shile, i kuneke a̱ɗu a̱ ɗa̱ nu mpa ba. 13Mpa ɗa endeꞋen, Maku ma Vuma, vuza na u ka̱sa̱kpa̱i gaɗi ɗa u ta̱wa̱i a iɗika ɗa wi o kubono gaɗi kpamu. 14Tsu na Musa† u ɗengusa̱i koko ka̱ viyum vi shili a maɗanga na ɗe a kakamba, ta nannai a̱ kuɗengusa̱ Maku ma Vuma. 15Ka̱ta̱ vuza na baci de dem u nekei ka̱ɗu u Maku ma Vuma wi ta̱ a̱ kuciya̱ wuma u babu uteku.

16“Ka̱shile u nekei Maku mu ucigi ma̱ ni me te endeꞋen adama a vuza na baci de dem u nekei ka̱ɗu wa̱ ni wa̱ kukuwa̱ ba, amma u ciya̱ wuma u babu uteku. Nahannai ɗa uteku u na Ka̱shile ka laꞋi n kuciga uma a aduniyan a nam pa. 17Ka̱shile kpamu ka̱ suku Maku ma̱ ni a aduniyan adama a na wi ilukpa̱ uma ba. U suku yi ta̱ adama a na wi isa le. 18A kuyaꞋanka aza a na e nekei a̱ɗu e le u Maku ma afada ba. Amma a yaꞋanka ta̱ ɗe aza a na a̱ kpa̱ɗa̱i kuneke a̱ɗu e le, adama a na e neke a̱ɗu e le m Maku ma̱ Ka̱shile endeꞋen ba. 19I ɗaɗa i zuwai afada a nam pa i lo adama e le: Kutashi ku ta̱wa̱ ta̱ a aduniyan, amma a ciga ku ɗa ba. A cigai ka̱yimbi, adama a na i ta̱ a kuyaꞋan ili i gbani-gbani. 20Aza a na a ci yaꞋan ili i gbani-gbani a iwan ta̱ kutashi, ka̱ta̱ kpamu a kpa̱ɗa̱ kuta̱wa̱ a̱ ubuta̱ u kutashi wa, adama a na a ciga vuza we ene ukuna u gbani-gbani u le ba. 21Amma aza a na o tonoi uye u mayun a̱ ta̱wa̱ ta̱ a̱ ubuta̱ u kutashi. Yaba dem kpamu wi ta̱ e kene le a kuyaꞋan ili i na Ka̱shile ka cigai le a yaꞋan.”

Yahaya u yaꞋin kadanshi ku ukuna u Yesu

22M makyan kenu, Yesu m mukumitoni n ni a banai a uɓon u Yahuda, a̱ ubuta̱ u na a yaꞋin ɗe megeshe a kuyaꞋanka uma kusumbu ka akucina. 23-24A ayin a nam pa, babu na a zuwai Yahaya† a̱ kunu ku ugbashi. Yahaya biꞋi a kuyaꞋanka uma kusumbu ka akucina a Anon, a̱ ubuta̱ u na wi daꞋin n Salima ba, adama a na mini mi ta̱ ɗe n a̱bunda̱i. Uma o yongoi a kubana wa̱ ni, a̱yi ta na a kuyaꞋanka le kusumbu ka akucina. 25Mukumitoni n Yahaya n yoku a̱ ka̱na̱i kanananai n vuma vi Israila adama a ukuna u kutakpa nshinda̱. 26A banai u Yahaya ɗa danai ni, “Malum, vuma vu na vu cinai a upashi u Kuɗolu ku Urdu, vuza na vu danai a̱yi ɗa Kishi ka, wi ta̱ kpamu a kuyaꞋanka uma kusumbu ka akucina. Yaba dem kpamu wi a kubansa ɗe a na a̱ ta̱wa̱ a̱ tsu.”

27Yahaya wu ushuki, “Vuma u ci ciya̱ ta̱ ili i na Ka̱shile ke ci neke yi koci. 28A̱ɗa̱ ɗa i panakai mu n danai, ‘Mpa ɗa Kishi ka ba, amma mpa ɗa Ka̱shile ka̱ suki n lapula uye adama a̱ ni.’ 29Vuka vu savu vu bana ta̱ a̱ ubuta̱ u na vali savu vi ni vi. Ka̱ja̱Ꞌa̱ ka vuza vi yolo i savu u tsu shamgba ta̱ ɗevu adama a na u pana akucina a̱ ni. Mpa ɗa ka̱ja̱Ꞌa̱ ka vuza vi yolo i savu, mi ta̱ m ma̱za̱nga̱ n a̱bunda̱i adama a̱yi feu wi ta̱ m ma̱za̱nga̱. 30Mayun ɗa u laꞋa m gbayin a kubana, ka̱ta̱ kpamu mpa m bono kenu a kubana feu.”

Vuza na wu uta̱i gaɗi

31Yahaya u lyaꞋi kelime ɗa u danai, “Vuza na wu uta̱i gaɗi u laꞋa ta̱ uma ra̱ka̱ n tsugbayin. Vuza na wu uta̱i punu a aduniyan a̱yi vuza va aduniyan ɗa, kadanshi ka aduniyan kaꞋa kpamu u ci yaꞋan. Amma a̱yi na wu uta̱i gaɗi va u laꞋa ta̱ yaba dem a aduniyan na. 32U tsu dansa ta̱ i na we enei ɗa kpamu u panai, amma babu vuza na u tsu ushuku n ili i na u tsu dansa. 33Vuza na baci wu ushuki n akaka a̱ ni, u yotsongu ta̱ a na u nekei ka̱ɗu n ili i na Ka̱shile ka danai mayun ɗa. 34Vuma vu nan lo vu na Ka̱shile ka̱ suki, kadanshi ka̱ Ka̱shile kaꞋa u tsu dansa, adama a na Ka̱shile ke neke yi ta̱ utsura wa Ayinviki a̱ ni tukpa. 35A̱yi ɗa feu Maku ma na Ka̱shile ka cigai, ɗa u nekei ni utsura wi ili ra̱ka̱. 36Aza a na e nekei a̱ɗu e le m Maku ma, i ta̱ n wuma u babu uteku, amma aza a na a cikpai Maku ma ba, a̱ kuciya̱ wuma u nan lo ba. Ka̱shile ki ta̱ a kuyaꞋan wupa n ele ko wanai.”

4

Yesu u yaꞋin kadanshi n vuka vu Samariya

1Yesu u lyaꞋi kelime n kuciya̱ aza o kutoni n u yaꞋankai le kusumbu ka akucina. Afarishi a panai aza o kutoni a a yimkpa ta̱ ali a laꞋi aza o kutoni a Yahaya n ka̱bunda̱i. 2(Yesu a̱ ka̱ci ka̱ ni u yaꞋanka vuza kusumbu ka akucina ba, amma mukumitoni n ni n yaꞋan ta̱.) 3Yesu u yeve ta̱ a na Afarishi a panai ka na wi a kuyaꞋan, ɗa u ka̱sa̱kpa̱i Yahuda ɗa u gita̱i nwalu o kubono a̱ Ga̱lili.

4Uye wa u pasamgbanai ta̱ punu a iɗika i Samariya.† 5A̱yi a nwalu a Samariya ɗa u yawai a̱ likuci i na e ci ɗeke Saika i ɗa yi daꞋin n kashina ka na Yakubu u nekei maku ma̱ ni ɗe Isuhu† ba. 6Ta ɗe kayinva ka Yakubu ki. N kanna, ana Yesu wo oꞋoi adama a na u yaꞋan ta̱ nwalu ka̱u, ɗa u da̱sa̱ngi lo ɗevu a kayinva ka.

7-8Ayin a na mukumitoni n ni m banai asuvu a̱ likuci kutsula ilikulyaꞋa, ɗa vuka vu Samariya vi yawai lo a kayinva ka kukenuku mini. Ɗa Yesu u folonoi ni, “NeꞋe mu mini n soꞋo.”

9Ɗa u yaꞋin mereve adama a na Ayahuda i n ili i na i gasai le n Asamariya ba. Ɗa u danai Yesu, “Avu Kayahuda kaꞋa, mpa tamkpamu vuka vu Samariya ɗa. Yi ɗa̱i i zuwa ɗa vi o kufolono mu mini?”

10Ɗa wu ushuki ni, “Vi yeve ili i na Ka̱shile ki a kuciga ke neꞋe wu ba, vi yeve kpamu vuza na wi o kufolono wu mini mo kusoꞋo ba. Ishi baci vi yeve, vi ishi o kufolono mu n neke wu mini ma na me ci neke wuma.”

11Ɗa u danai, “Vuzagbayin, vi biꞋi m mokoꞋo ba, kayinva ka ta na ki ta̱ n uga̱vi. Te ɗai va̱ kuciya̱ mini ma nam pa ma na me ci neke wuma? 12Akaya a̱ tsu Yakubu a̱yi ɗa u ga̱va̱i kayinva ka nam pa. A̱yi n limata i ni n kuzuwa ku ni o tsu soꞋo ta̱ mini punu. Avu vu laꞋa ta̱ Yakubu† m gbayin?”

13Ɗa wu ushuki, “Vuza na baci de dem u soꞋi mini ma nam pa, kakuli ki ta̱ o kudoku ka̱ ka̱na̱ yi. 14Amma aza a na o soꞋi mini ma na n kuneke le na, kakuli ko kudoku ka̱ ka̱na̱ le ba. Amma mini ma nan lo mi ta̱ o kokpo an ka̱shi ka̱ mini ka na ke kuneke le wuma u babu uteku.”

15Ɗa u danai ni, “Vuzagbayin, neke mu mini ma nam pa, adama a na n doku m pana kakuli ba, ali n doku kpamu m bono na kukenuku mini ba.”

16Ɗa u danai ni, “Bana vi ɗeke vali vu nu ka̱ta̱ i bono koɓolo na.”

17Ɗa wu ushuki, “Mpa mi n vali ba.”

Ɗa wu ushuki ni, “Mayun ɗa vu danai vi n vali ba. 18Vu olo ta̱ ɗe ali a tawun amma vali vu na yi ida̱shi gogo na yi o yolo koɓolo ba. Vu dana mu ta̱ ili i mayun.”

19Ɗa u danai, “Vuzagbayin, me ene ta̱ avu va keneki kaꞋa. 20Ikaya i va̱ i cikpa ta̱ Ka̱shile a Kusan ku Garizim, amma a̱ɗa̱ Ayahuda i danai sai a Urishelima u ɗa ubuta̱ u ciɗa u na a kucikpa Ka̱shile.”

21Ɗa u danai ni, “Vuka, ushuku nu mpa, ayin i ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱ ana uma a kucikpa Dada ko a kusan ku nam pa ko a Urishelima ba. 22A̱ɗa̱ Asamariya, kenu ɗa i yevei ukuna u vuza na yi a kucikpa, a̱tsu tamkpamu Ayahuda ci yevei kakuna ka̱ ni ra̱ka̱ n a̱bunda̱i, adama a na wishi wi ta̱ a̱ kuta̱ a̱ ubuta̱ wa Ayahuda. 23Ayin i ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱, mayun ayin a a yawa ta̱ ɗe, ana Ayinviki a̱ Ka̱shile a kuzuwa uma a cikpa Ka̱shile uteku u na wi mayun. Ele na ɗa aza a na Dada u cigai a cikpa yi. 24Ka̱shile ayinviki a ɗa. Sai n utsura wa Ayinviki a̱ Ka̱shile ɗa uma a kufuɗa kucikpa yi uteku u na wi mayun.”

25Ɗa vuka vu danai, “N yeve ta̱ a na Kishi† ki lo a̱ kuta̱wa̱. A̱yi ɗa vuza na e ci ɗeke Kirisiti.† Ayin a na baci u ta̱wa̱i, wi ta̱ a o kutonoko tsu ili dem.”

26Yesu u danai, “Mpa na mi a kadanshi n avu gogo na, mpa ɗa vuza va.”

Mukumitoni m bonoi a kayinva ka

27Yesu biꞋi a kadanshi ka, ɗa mukumitoni n ni m bonoi. Ɗa a yaꞋin mereve ka̱u ana a cinai ni a kadanshi n vuka. Amma ko vuza te u dana vuka va, “Yi ɗa̱i vi cigai?” ko e ece Yesu, “Yi ɗa̱i i zuwai ɗa vi a kadanshi n a̱yi?” ba. 28Ɗa vuka va vu ka̱sa̱kpa̱i ma̱diki ma̱ mini ma̱ ni, ɗa u bonoi asuvu a̱ likuci ɗa u danai yaba dem, 29“Ta̱wa̱i ye ene vuma vu na vu danai mu ili i na n yaꞋin dem! An wa yaꞋan wo a̱yi ɗa Kishi ka?” 30Ɗa a̱ uta̱i a̱ likuci ya ɗa a banai kene Yesu.

31Kafu uma a̱ likuci a yawa, ɗa mukumitoni n Yesu n danai ni, “Malum, tsu folono wu ta̱, lyaꞋa biꞋi ilikulyaꞋa.”

32Amma ɗa u danai le, “Mi ta̱ ni ilikulyaꞋa i na ka̱ta̱ i yevei ba.”

33Ɗa a̱ gita̱i mecenshenei, “Vuza yoku u neke yi ta̱ ilikulyaꞋa?”

34Ɗa u danai, “Wi ta̱ uteku u na ilikulyaꞋa yi mu, n yaꞋan baci ulinga u na vuza na u suki mu n yaꞋan, wi ta̱ kpamu an ilikulyaꞋa wa̱ va̱ ayin a na baci n kotsoi ulinga wa. 35Yi ta̱ n kansa ka kadanshi ka na i danai, ‘Wotoi u na̱shi u ɗa u buwai ka̱ta̱ uma e yeve a̱ gita̱ vikyaꞋa.’ Amma n dana ɗa̱, indanai mayin, yi ta̱ e kene i ɗekpei ɗa e geꞋwei a kuvana vikyaꞋa. 36Ko n gogo na vuza vi vikyaꞋa wi ta̱ a kisa katsupu, ɗa kpamu wi a o kuɓolongu adama a wuma u babu uteku. Adama a vuza na u yaꞋin vica̱Ꞌa̱ n vuza na u yaꞋin vikyaꞋa a yaꞋan ma̱za̱nga̱ koɓolo. 37Kansa ka nam pa mayun ɗa, ‘Vuza yoku u yaꞋin vica̱Ꞌa̱, ɗa vuza yoku kpamu kau u yaꞋin vikyaꞋa.’ 38N suku ɗa̱ ta̱ i kyaꞋa ili i na i kpa̱ɗa̱i kucimba. Aza o yoku a ɗa a cimbai, a̱ɗa̱ tamkpamu i ciya̱i punu ili a ulinga u le.”

Asamariya n a̱bunda̱i e nekei a̱ɗu

39Asamariya n a̱bunda̱i a̱ likuci i nan lo e nekei a̱ɗu e le n Yesu adama i na vuka va vu danai, “U danai mu ili i na n yaꞋin ra̱ka̱.” 40Ana Asamariya a a̱ ta̱wa̱i u Yesu o folonoi ni u cipa̱ we le, ɗa u shamgbai ɗe ayin e re koci. 41Ɗa uma kpamu n a̱bunda̱i e nekei a̱ɗu e le adama ili i na u danai le.

42Ɗa a danai vuka va, “Ili i iyain i ɗaɗa ci neke ta̱ a̱ɗu u Yesu adama a kadanshi ka̱ nu, amma gogo na ci neke ta̱ a̱ɗu adama a na tsu panaka yi ta̱ n ka̱ci ka̱ tsu. Ci yevei gogo na a na vuma vu nam pa wi Kishi ka aduniyan.”

Yesu u potsokpoi maku ma taji vi yoku

(Mat. 8:5-13; Luk. 7:1-10)

43Ana ayin e re a lazai, ɗa Yesu u banai a̱ Ga̱lili. 44(U dana le ta̱ ɗe, “A ci cikpa keneki a̱ likuci i ni ba.”) 45Ana u yawai a̱ Ga̱lili ɗa uma a rabasai ni, adama a na e ene ta̱ ɗe ili i na u yaꞋin a ayin a̱ Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai a Urishelima adama a na ele feu a bana ta̱ Ka̱ɗiva̱ ka.

46Yesu biꞋi punu a̱ Ga̱lili, ɗa u bonoi a̱ likuci i Kana, a̱ ubuta̱ u na u bonokoi ɗe mini ma̱kya̱n. Taji vi yoku vi ta̱ ida̱shi ɗe a̱ likuci i Kafarnahum, maku ma taji ma nan lo mi ta̱ nu mbanaki. 47Ana taji va u panai Yesu wu uta̱i Yahuda ɗa u yawai a̱ Ga̱lili, ɗa u banai wa̱ ni ɗa u folonoi ni u bana Kafarnahum, ka̱ta̱ u potsokpo maku ma̱ ni, adama a na maku ma mi ta̱ ɗevu n ukpa̱.

48Ɗa Yesu u danai ni, “Ko vuza te vu ɗa̱ u kuneke ka̱ɗu ba, sai ye ene urotu wi ili i mereve koɓolo n imoɗi.”

49Ɗa taji va u danai, “Vuzagbayin, ta̱wa̱ a kpaꞋa ku va̱, babu na maku ma̱ va̱ ma̱ kuwa̱.”

50Ɗa Yesu wu ushuki ni, “Bana a kpaꞋa. Maku ma̱ nu mi ta̱ n wuma.”

Ɗa vuma u nekei ka̱ɗu n ili i na Yesu va u danai, ɗa u lazai o kubono a kpaꞋa. 51A̱yi a nwalu ɗa agbashi a̱ ni o yoku a gasai n a̱yi, ɗa a danai ni, “Maku ma̱ nu mo potso ta̱!” 52We ecei le ayin a na maku ma mo potsoi, ɗa a̱ ushuki, “Kuta̱nu ka kuka̱sa̱kpa̱ yi ta̱ a muntsa ma̱ viyum vi te vu kanna.”

53Ɗa esheku a maku a e yevei a na ayin a nan lo a ɗa derere Yesu u yaꞋin kadanshi u danai, “Maku ma̱ nu mi ta̱ n wuma.” Vuma va n aza a kpaꞋa a̱ ni ra̱ka̱ e nekei a̱ɗu u Yesu.

54Na va ɗaɗa ili i mereve i ire i na Yesu u yaꞋin ana wu uta̱i a Yahuda ɗa u yawai a̱ Ga̱lili.

5

Yesu u potsokpoi ma̱kutsuma̱

1Ana i nan lo i yaꞋin, Yesu u banai a Urishelima adama a̱ ka̱ɗiva̱ ka Ayahuda ko yoku. 2Punu a̱ ubirini u Urishelima, kadaɓa ko yoku ka na e ci ɗeke Batasada n Ciyahuda ki ta̱ lo ɗevu n Utsutsu wi Nkyon. A̱ kpa̱Ꞌa̱ ta̱ ali afalaka a tawun uka̱ra̱Ꞌi u kadaɓa wa. 3Uma n a̱bunda̱i aza a mbanaki ivaꞋin a̱ ka̱kina̱ ka kadaɓa ka. Aza o yoku a̱yimba̱ a ɗa, aza o yoku kpamu nkutsuma̱. [O yongoi a kuvana mini ma ma̱ vura̱. 4Ayin o yoku kalingata ka̱ Ka̱shile ka̱ tsu ta̱wa̱ ta̱ adama a na u vura̱ mini ma. Vuza na u kugita̱ kuꞋuwa a̱ mini ma wi ta̱ o kupotso.]5:4 Iɗani i kuku i yoku i ɗana kabaꞋin ka nam pa ba.5Vuma vi yoku ivaꞋin ɗe nu mbanaki ali a̱ya̱ kamankupa n kunla̱i. 6Yesu we enei ni ivaꞋin ɗe, ɗa u yevei a na vuma va wi nu mbanaki ali ayin n a̱bunda̱i. Ɗaɗa we ecei ni, “Vi ciga ta̱ vu potso?”

7Vuma va wu ushuki, “Mi a kufuɗa ba, Vuzagbayin, adama a na mi n vuza na u kuɓa̱nka̱ mu n uwa a kadaɓa ka ba, a ayin a na baci a̱ vura̱i kaꞋa. Mpa a kataci a na ma yawa ɗe, ka̱ta̱ vuza yoku u laꞋasa mu ka̱ta̱ u uwa kelime ka̱ va̱.”

8Yesu u danai ni, “Ɗenga̱ vi ɗika kajiba ka̱ nu, ka̱ta̱ vu wala.” 9GogoꞋo lo ɗa vuma va u potsoi. U ka̱ta̱la̱i kajiba ka̱ ni ɗa ta na u walai.

Kanna ka na u yaꞋin ili i nam pa ya n Ashibi† a ɗa.10Ana aza e kelime a Ayahuda e enei vuma va u ɗikai kajiba ka̱ ni, ɗa a danai ni, “Anana ɗa Ashibi! Wila̱ wu ushuku vuza u ɗika kajiba n Ashibi ba.”

11Ɗa wu ushuki, “Vuma vu na u potsokpoi mu u dana mu ta̱, ‘Ɗika kajiba ka̱ nu vu wala.’ ”

12Ɗaɗa e ecei ni, “Yayi tamkpamu vuma vu na u danai nu vi yaꞋan nannai?”

13Amma a̱yi u yeve biꞋi vuza na u potsokpoi ni va ba, adama a na ka̱bunda̱i ka uma ki ta̱ lo a̱ ubuta̱ wa, Yesu kpamu wana ɗai u laza n ka̱bini.

14Megeshe ɗe kenu, Yesu u cinai vuma va a̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin ɗa u danai ni, “Indana biꞋi, vu potso ɗe. Ka̱sa̱kpa̱ kuyaꞋan unushi adama a na ili i gbayin i wuya-wuya i ciya̱ wu kpamu ba.” 15Ɗaɗa vuma va u banai u danai aza e kelime a Ayahuda a na Yesu ɗa u potsokpoi ni.

16Ɗa a̱ gita̱i kutakacika Yesu n a̱bunda̱i adama a na u yaꞋan ta̱ ili nannai n Ashibi. 17Amma ɗa Yesu u danai le, “Dada vu va̱ wi ta̱ ulinga ayin tutu, mpa feu mi ta̱ ulinga.” 18Adama a nannai, aza e kelime a Ayahuda a gbagbalai a cigai kuna yi a na u kpa̱ɗa̱i kutono wila̱ wa Ashibi. Amma ili i na i laꞋi n kuna̱mgba̱ kpamu i ɗaɗa ana u danai Ka̱shile kaꞋa Esheku a̱ ni, i na i zuwai ni wo okpoi derere n Ka̱shile.

Esheku e ci neke ta̱ Maku ma utsura

19Yesu u danai, “N dana ɗa̱ mayun, Maku ma mi a kufuɗa kuyaꞋan ili a̱yi n ka̱ci ka̱ ni ba. Ili i na u ci yaꞋan i ɗaɗa i na we enei Esheku a kuyaꞋan. Ili i na baci Esheku a yaꞋin i ɗaɗa Maku ma ci yaꞋan feu. 20Esheku a ciga ta̱ Maku ma, ɗa u yotsongi ni ili ra̱ka̱ i na a̱yi Esheku a a ci yaꞋan. Amma Esheku a i ta̱ o kuyotsongu Maku ma ili i na i laꞋi m gbagbaꞋin i na i laꞋi i nam pa, adama a na ra̱ka̱ vu ɗa̱ i yaꞋan mereve. 21Maku ma me ci neke ta̱ wuma wa aza a na u cigai kuyaꞋanka nannai, uteku u na kpamu Esheku a a̱ tsu ɗengusa̱ le a̱ ubuta̱ wu ukpa̱ ka̱ta̱ kpamu u neke le wuma. 22Esheku a ci yaꞋanka vuza afada ba, amma u zuwa ta̱ Maku ma̱ ni mo okpo keyevikafada u yaba dem. 23Esheku a ciga ta̱ yaba dem u cikpa Maku uteku u na a kucikpa yi. Yaba dem u iwan baci kucikpa Maku ma, derere ɗa n kuꞋiwan kucikpa Esheku a na a̱ suki ni.

24“N dana ɗa̱ mayun, vuza na baci de dem u panai ili i na n danai, ɗa kpamu u nekei ka̱ɗu u vuza na u suki mu, wi ta̱ a̱ kuciya̱ wuma u babu uteku. Vuma vu nan lo a̱ kilukpa̱ yi ba, u fa̱ta̱tsa̱ ta̱ ɗe ukpa̱ a kubana wuma. 25N dana ɗa̱ mayun, ayin i ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱, a yawa ta̱ ɗe ta na ana a̱kpisa̱ a kupana ka̱la̱ka̱tsu ka̱ va̱, ka Maku ma̱ Ka̱shile, aza a na a panai ta na a̱ kuciya̱ ta̱ wuma. 26Esheku a i ta̱ n utsura u na u kuneke wuma, u neke ta̱ ta na icuꞋu yu utsura i nan lo ya u Maku ma̱ ni. 27U neke ta̱ Maku ma̱ ni utsura u yaꞋanka yaba dem afada, adama a na a̱yi Maku ma Vuma maꞋa.

28“Ka̱ta̱ i yaꞋan mereve adama a ili i nam pa ba. Ayin i ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱ ana a̱kpisa̱ ra̱ka̱ punu a asaun e le a kupana ka̱la̱ka̱tsu ka̱ ni. 29Ka̱ta̱ ta na a̱ ɗenga̱ n wuma punu a asaun a. Aza a na a yaꞋansai ili i ma̱riki i ta̱ a̱ kuɗenga̱ ka̱ta̱ o doku o yongo n wuma, aza a na kpamu a yaꞋansai kagbani-gbani i ta̱ a̱ kuɗenga̱ ka̱ta̱ a̱ ilukpa̱ le.

Yesu Maku ma̱ Ka̱shile maꞋa

30“Mi a kufuɗa kuyaꞋan ili n ka̱ci ka̱ va̱ ba. Dada ɗa u suki mu, a̱yi ɗa vuza na u yotsongi mu uteku u na n kuyaꞋan afada. N ci yaꞋan ta̱ afada a na a gaꞋin, adama a na mi ta̱ e kuneke yi tsugbayin, adama a na n neke ka̱ci ka̱ va̱ uyoꞋo ba.

31“Mpa ɗa baci koci n ci yaꞋan kadanshi adama a̱ ka̱ci ka̱ va̱, babu vuza na u ku ushuku n kadanshi ka̱ va̱. 32Amma vuza yoku wi ta̱ lo u ci yaꞋan ta̱ kadanshi adama a̱ va̱, n yeve ta̱ ta na ili i na u tsu dana adama a̱ va̱ mayun ɗa. 33I suku ta̱ alingata u Yahaya, ɗa ta na u danai le ili i mayun adama a̱ va̱. 34Mpa n zuwaka katsura n kadanshi ka na vuza u dansai adama a̱ va̱ ba, amma n dana ɗa̱ ta̱ ukuna u nam pa adama a na i ciya̱ wishi. 35Yahaya u yongo ta̱ a kutasa tsu ma̱kuni ma na a tsu dyaɓa, a̱ɗa̱ ta na yi ta̱ m ma̱za̱nga̱ ma na i yongo biꞋi n kutashi ka.

36“Amma ili i yoku yi ta̱ lo i na i laꞋi Yahaya m gbayin i na i dansai ukuna u va̱ mayun. Ili i na mi a kuyaꞋan i ci yotsongu ta̱ ko mpa ɗa ya, i ɗaɗa ili i na Dada u zuwai mu n yaꞋan. Ili i nam pa kpamu ra̱ka̱ i yotsongu ta̱ a na Dada ɗa u suki mu. 37Dada vu na u suki mu u ci yaꞋan ta̱ kpamu kadanshi adama a̱ va̱, amma ka̱ta̱ i saꞋwa kupana ka̱la̱ka̱tsu ka nam pa ba, i saꞋwa kpamu kene yi ba. 38Akaka a̱ ni i punu a̱ a̱ɗu a̱ ɗa̱ ba, adama a nannai i neke a̱ɗu nu mpa a na Ka̱shile kaꞋa ka̱ suki mu ba.

39“A̱ɗa̱ i kece ta̱ Katagarda ka Ciɗa mayin adama a na i sheshe ta̱ yi ta̱ a̱ kuciya̱ wuma u babu uteku punu. Amma Katagarda ka Ciɗa ka nam pa ta na ka ci yaꞋan ta̱ kadanshi adama a̱ va̱! 40Ɗa i iwain kuta̱wa̱ wa̱ va̱ adama a na n neke ɗa̱ wuma u babu uteku u nam pa.

41“Mpa mi a̱ kula̱nsa̱ ucikpi a̱ ubuta̱ u vuma ba. 42Amma n yeve ɗa̱ ta̱. N yeve ta̱ i ciga Ka̱shile ba. 43N ta̱wa̱ ta̱ n kula ku Dada, amma yi isa mu ba. Amma yi isa ta̱ uma a na a̱ ta̱wa̱i adama a̱ ka̱ci ke le. 44I laꞋa ta̱ n kuciga yi isa ucikpi wi itoku i ɗa̱, amma i dakaka adama a na i ciya̱ ucikpi a̱ ubuta̱ u Ka̱shile endeꞋen ba. Nini ɗai i kuneke a̱ɗu wa̱ va̱?

45“Amma mpa ɗa vuza na n kubanka nu nsata adama a̱ ɗa̱ a̱ ubuta̱ u Dada ba. Musa ɗa u kuyaꞋan nannai! E, Musa ɗa vuza na i zuwakai katsura u kuɓa̱nka̱ ɗa̱. 46Musa u ɗana ta̱ ukuna u va̱. Yi ishi baci yu ushuku m Musa, yi ishi ta̱ kpamu a̱ kushuku nu mpa. 47Amma yu ushuku baci n ili i na Musa u ɗanai ba, nini ɗa̱i i kushuku n ili i na n danai?”

6

Yesu u cuwa̱ta̱ngi uma a̱kpa̱n a tawun

(Mat. 14:13-21; Mar. 6:30-44; Luk. 9:10-17)

1Ana ka nam pa ka lazai, ɗa Yesu u banai upashi u Mala ma̱ Ga̱lili (E ci ɗeke ta̱ feu Mala ma Tibariya). 2Ɗa ka̱bunda̱i ka uma ka ko tonoi ni adama a na e ene ta̱ u yaꞋin urotu wi ili i mereve a na u potsokpoi aza a mbanaki. 3-4Ayin a̱ Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai ka yawa ta̱ ɗevu, ɗa Yesu u livanki a kusan m mukumitoni n ni ɗa u da̱sa̱ngi ɗe.

5Ana Yesu we enei ka̱bunda̱i ka uma ka a̱ kuta̱wa̱ wa̱ ni, ɗa we ecei Filibu, “Te ɗai tsa̱ kuciya̱ ilikulyaꞋa i na i kuyawa uma a nam pa ra̱ka̱?” 6(Yesu u yaꞋanka ta̱ Filibu keci ku nam pa adama a na u kondo yi, adama a na Yesu u yeve ta̱ ɗe ili i na u kuyaꞋan.)

7Ɗa Filibu wu ushuki, “Adama a na yaba dem u ciya̱ kawanshi ko burodi kenu, wi ta̱ a kulaꞋa katsupu ka na vuza u kuciya̱ u yaꞋan baci wotoi kunla̱i a kuyaꞋan ulinga.”6:7 Katsupu punu na ka ɗaɗa derere n ikebe amangatawenre (200) tsu na ele e ci ɗeke dinari.

8Makumitoni mo yoku vuza na e ci ɗeke Andarawu, Sima Biturusu vuza ni u danai, 9“Maku mo yoku maꞋa na m burodi vi itabi† vu tawun n adan e re. Amma yi ɗa̱i ili i nam pa i kuyaꞋanka ka̱bunda̱i ka uma ka nam pa?”

10Ɗa Yesu u danai, “Danai uma a a̱ da̱sa̱ngu.” (A̱ ubuta̱ wa ta na wi ta̱ m mita̱.) Ɗa uma ra̱ka̱ a̱ da̱sa̱ngi, ali a i ta̱ a kuyawa a̱kpa̱n a tawun (5,000). 11Ɗa Yesu u ɗikai burodi va ɗa u cikpai Ka̱shile. Ɗa u pecekei uma a na i lo ida̱shi ra̱ka̱, ɗa u yaꞋin kpamu nannai n adan a sapu ɗa yaba dem ɗa u cuwa̱i.

12Ana ra̱ka̱ vi le a lyaꞋi ka̱u, ɗa u danai mukumitoni n ni, “Ɓolongi alyashi a na a buwai ko ili ka̱ta̱ i va̱ma̱ ba.” 13Ɗa o ɓolongi alyashi o burodi a na a buwai ali ɗa a yawai mbana kupa ni n re.

14Ana uma a enei ili i mereve i na Yesu u yaꞋin, ɗa a danai, “Mayun a̱yi Keneki ku uzagbi ka na ci a kuvana kaꞋa ka na ki lo a̱ kuta̱wa̱ a aduniyan.” 15Yesu u yeve ta̱ a na uma i e kusheshe ka̱ta̱ a gutsaka yi wo okpo mogono me le, ɗa u lazai u banai nsasan endeꞋen.

Yesu u walai a gaɗi vu mala

(Mat. 14:22-33; Mar. 6:45-52)

16Ana kanna ka̱ yikpa̱i, ɗa mukumitoni n Yesu m banai a mala. 17Ɗa a uwai a kpantsu a kupasa mala a kubana a Kafarnahum. Ubuta̱ u lima̱na̱ ta̱, babu Yesu u yawa we le. 18A ayin a nan lo ɗa wunla̱i wu utsura u ɗenga̱i, ɗa u zuwai aɓau a gbagbaꞋin a̱ ɗenga̱i a mala ma. 19Ana mukumitoni ma a antikai kpantsu sai e mere ma mala,6:19 Ubuta̱ wa u dana ta̱ “a antika ta̱ meli vu tatsu ko vu na̱shi”. Mala ma̱ Ga̱lili meli kunla̱i ɗa a kubana upashi. Derere ɗa kpamu wi n ikilomita kupa n i tatsu. ɗa e enei Yesu a nwalu a gaɗi vu mala a kuyawa ɗevu n ele. Ɗa a panai wovon ka̱u. 20Amma u danai, “Mpa ɗa, ka̱ta̱ i pana wovon ba.” 21Ɗa u uwai a kpantsu ka uteku u na a cigai, ɗa gogo va ɗa kpantsu ka ku yawai a̱ ka̱kina̱ a̱ ubuta̱ u na i a kubana.

22Ana kayin ka asai, uma a na o okpoi a̱ ka̱kina̱ ka mala n upashi u nan ɗe, ɗa e yevei a na kpantsu ku te ku ɗa ku yongoi ɗe koci. E yeve ta̱ Yesu u uwa a ku ɗa adama a na u laza m mukumitoni n ni ba. 23Antsu o yoku a̱ uta̱i a̱ likuci i Tibariya, ɗa a yawai a̱ ubuta̱ u na Vuzagbayin u cikpai Ka̱shile adama o burodi vu na uma a takumai ɗe va. 24Ana ka̱bunda̱i ka uma ka ke enei a na Yesu wi lo ba, mukumitoni n ni feu n ɗa mi lo ba, ɗa uma a a uwai a antsu ɗa a pasai a kubana Kafarnahum a̱ kula̱nsa̱ yi.

Yesu ɗa burodi vu wuma

25Ana a yawai ɗa a cinai Yesu, ɗa e ecei ni, “Malum, nini ɗa vi yawai punu na?”

26Ɗa wu ushuki, “Mayun, yi ta̱ a̱ kula̱nsa̱ mu adama a na i takumai burodi ɗa i cuwa̱i. Ya̱ kula̱nsa̱ mu adama a na i yeve ukuna wu urotu wi ili i mereve i va̱ ba. 27Ka̱ta̱ i gbagbala kula̱nsa̱ ilikulyaꞋa i na i kuna̱mgba̱ ba, amma kucikpa i gbagbala kula̱nsa̱ ilikulyaꞋa i wuma u babu uteku. IlikulyaꞋa i nam pa i ɗa i na Maku ma Vuma me kuneke ɗa̱ adama a na Ka̱shile Esheku u yotsongu ta̱ a na wu ushuki n a̱yi.”

28Ɗa e ecei ni, “Yi ɗa̱i Ka̱shile ki a kuciga ci yaꞋan?”

29Ɗa wu ushuki, “Ili i na Ka̱shile ka cigai i yaꞋan i ɗa na: Nekei a̱ɗu a̱ ɗa̱ n vuza na Ka̱shile ka̱ suki.”

30Ɗa a danai, “Sai vi yaꞋanka tsu ili i mereve, vi ciga baci tsu ushuki n avu. 31Ikaya i tsu i lyaꞋa ta̱ mana† e mere mu une, ɗa a ɗanai kakuna ka nam pa a Katagarda ka Ciɗa: ‘U nekei le burodi vu na vu uta̱i gaɗi a takuma.’ ”6:31 Kut. 16:4, 15.

32Ɗa u danai, “N dana ta̱ mayun, Musa ɗa u nekei ɗa̱ burodi e mere mu une adama a na i takuma ba. Dada vu va̱ ɗa u ci neke ɗa̱ burodi vu mayun vu na vu uta̱i gaɗi. 33Burodi vu na Ka̱shile ke ci neke vu ɗa kpamu vu na vu uta̱i gaɗi, vu na kpamu vi ci neke wuma a aduniyan.”

34Ɗa a danai, “Vuzagbayin, neke tsu burodi vu nam pa va ayin tutu.”

35Ɗa u danai, “Mpa ɗa burodi vu na vi ci neke wuma. Vuza na baci de dem u ta̱wa̱i wa̱ va̱, kambulu ko kudoku ka̱ ka̱na̱ yi ba. Vuza na kpamu u nekei ka̱ɗu wa̱ va̱, kakuli ko kudoku ka̱ ka̱na̱ yi ba. 36N dana ɗa̱ ta̱ ɗe, ye enei mu, amma i neke a̱ɗu a̱ ɗa̱ nu mpa ba. 37Yaba dem vi le na Dada u nekei mu wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ wa̱ va̱, mpa ta na ma kuꞋiwan yi ba. 38Mu uta̱ ta̱ gaɗi adama a na n yaꞋan ili i na Ka̱shile, vuza na u suki mu, wi a kuciga n yaꞋan, amma ili i na mi a kuciga n yaꞋan ba. 39Ili i na vuza na u suki mu u cigai mu n yaꞋan i ɗa na: Ka̱ta̱ a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a na Ka̱shile ke nekei mu, ko vuza te u puwa̱nka̱ mu ba,6:39 Yah. 17:12; 18:9. amma mayun ɗa n ɗengusa̱ le ra̱ka̱ a kanna ku ukocishi. 40Aza a na e enei Maku ma ɗa e nekei a̱ɗu n a̱yi, i ta̱ a̱ kuciya̱ wuma u babu uteku, mi ta̱ kpamu a̱ kuɗengusa̱ le a kanna ku ukocishi. Na va ɗaɗa ili i na Dada vu va̱ u cigai.”

41Ɗa uma a̱ gita̱i kuyaꞋanka yi mololo adama a na u danai, “Mpa ɗa burodi vu na vu uta̱i gaɗi.” 42Ɗa a danai, “Na va ɗaɗa Yesu kolobo ka̱ Isuhu† ka ba? Ci yeve ta̱ esheku a̱ ni n a̱na̱ku a̱ ni. Nini ɗai u kudana, ‘Mpa ɗa mu uta̱i gaɗi’?”

43Ɗa wu ushuki, “Ka̱sa̱kpa̱i mololo uteku u ɗa̱. 44Dada a̱yi ɗa vuza na u suki mu. Babu vuza na u kuta̱wa̱ wa̱ va̱, sai Dada koci u tono n a̱yi a̱ kuta̱wa̱ wa̱ va̱, ka̱ta̱ mpa n ɗengusa̱ vuma vu nan lo a kanna ku ukocishi. 45Eneki a ɗana ta̱, ‘Ka̱shile ki ta̱ o kuyotsongusu le ra̱ka̱.’ Yaba dem vu na u panakai Dada ɗa u piꞋisai ili i na mi o kuyotsongusu wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ wa̱ va̱. 46Ko vuza ka̱ta̱ we ene Dada ba, mpa ɗa koci vuza na Ka̱shile ka̱ suki mpa ɗa kpamu me enei Dada va.

47“N dana ɗa̱ mayun, vuza na baci de dem u nekei ka̱ɗu ka̱ ni nu mpa, wi ta̱ n wuma u babu uteku. 48Mpa ɗa burodi vu na vi ci neke wuma. 49Ikaya i ɗa̱ i lyaꞋa ta̱ mana e mere mu une, ɗaɗa ta na a̱ kuwa̱i. 50Na ɗaɗa burodi vu na vu uta̱i gaɗi, vuza na baci de dem u takumai vu ɗa u kukuwa̱ ba. 51Mpa ɗa burodi vu na vi ci neke wuma vu na vu uta̱i gaɗi. Vuza na baci de dem u takumai burodi vu nam pa wi a̱ kukuwa̱ ba. Burodi vu na n kuneke ɗa̱ ikyamba i va̱ i ɗa, i na n nekei adama a na uma a aduniyan a̱ ciya̱ wuma.”

52Ɗa Ayahuda a̱ gita̱i kanananai uteku u le, a danai, “Nini ɗai vuma vu nam pa u kuneke tsu ikyamba i ni tsu takuma?”

53Ɗa u danai, “Mayun i takuma baci ikyamba i Maku ma Vuma ɗa i soꞋi mpasa i ni ba, ya̱ kuciya̱ wuma ba. 54Aza a na a takumai ikyamba i va̱ ɗa o soꞋi mpasa n va̱, a̱ ciya̱ ta̱ wuma u babu uteku. Mpa kpamu mi ta̱ a̱ kuɗengusa̱ le a kanna ku ukocishi. 55Ikyamba i va̱ ilikulyaꞋa i ɗa i mayun, mpasa n va̱ kpamu ili i kusoꞋo i ɗa i mayun. 56Aza a na a takumai ikyamba i va̱, ɗa kpamu o soꞋi mpasa n va̱, i ta̱ ida̱shi wa̱ va̱, mpa kpamu ida̱shi we le. 57Dada vu wuma ɗa u suki mu, mi ta̱ kpamu n wuma adama a Dada. Adama a nannai vuza na baci u takumai ikyamba i va̱, wi ta̱ a̱ kuciya̱ wuma adama a̱ va̱. 58Mpa ɗa burodi vu mayun vu na vu uta̱i gaɗi. Vuza na baci de dem u takumai burodi vu nam pa, wi ta̱ a̱ kuciya̱ wuma u babu uteku, u kukuwa̱ uteku u na ikaya i tsu i na a lyaꞋi mana a̱ kuwa̱i ba.” 59Yesu u dansa ta̱ ili i nam pa ra̱ka̱ a ayin na a na wi a kuyaꞋan kuyotsongusu a̱ kunu ka avasa† a Kafarnahum.

Uma n a̱bunda̱i a̱ ka̱sa̱kpa̱i kutono Yesu

60Ana aza o kutoni e Yesu a panai nahannai, ɗa a danai, “Ili i nam pa yi ta̱ n atakaci e kuyeve. Nini ɗai vuza u kushuku n i ɗa?”

61Yesu u yeve ta̱ a na ele i o mololo, ɗa we ecei, “Ili i nam pa ya i saꞋwa ɗa̱ ta̱ a̱ɗu? 62To, nini ɗai i kusheshe ye ene baci Maku ma Vuma o kubono gaɗi kpamu? 63Ayinviki a̱ Ka̱shile a ɗa e ci neke wuma u babu uteku. Utsura u vuma wi a kuyaꞋan ili ba. Kadanshi ka na n dansakai ɗa̱ ka zuwa ɗa̱ ta̱ i ciya̱ Ayinviki a̱ Ka̱shile a na e ci neke wuma. 64Amma a̱ɗa̱ vi yoku i neke a̱ɗu ba.” (Yesu u yeve ta̱ ɗe n ugiti aza a na a kuꞋiwan kuneke a̱ɗu, n vuza na kpamu u kudenge yi.) 65Ɗa u danai, “Adama a nannai n dana ta̱, ‘Dada u tuka̱ baci n vuza wa̱ va̱ ba, vuma vu nan lo wi a kufuɗa kuta̱wa̱ ba.’ ”

66Adama a ili i na Yesu u danai, aza o kutoni a̱ ni n a̱bunda̱i a̱ shirikpa̱i ni kucina̱ ɗa a̱ ka̱sa̱kpa̱i kutono yi.

67Ɗa we ecei Kupanazere, “A̱ɗa̱ feu i kuka̱sa̱kpa̱ mu ta̱, ka̱ta̱ i laza?”

68Sima Biturusu wu ushuki, “Vuzagbayin, u yayi tsa kubana? Avu ɗa vi n kadanshi ke kuneke wuma u babu uteku. 69Ci neke ta̱ a̱ɗu ci yeve ta̱ kpamu a na avu ɗa Vuza Ciɗa vu na vu uta̱i a̱ Ka̱shile.”

70Ɗa Yesu u danai, “Mpa n zagba ɗa̱ Kupanazere† ba? Vuza te ɗa̱ kpamu kalijani kaꞋa!” 71Wi ta̱ a kadanshi ka Yahuza, ulobo u Sima Iskaryoti, adama a na a̱yi ɗa u kudenge yi, ko a na wi a̱ ka̱tsuma̱ Kupanazere a.

7

Amgbu e Yesu a̱ ushuku n a̱yi ba

1Ana nannai u lazai, Yesu u tonoi a uɓon u Ga̱lili. U ciga u wala n uɓon u Yahuda ba, adama a na aza e kelime a Ayahuda a ciga ta̱ kuna yi. 2Ɗevu ɗa ta na n ayin a̱ Ka̱ɗiva̱ ka̱ Nva̱li† ka Ayahuda. 3Ɗaɗa Yesu amgbu a̱ ni a danai ni, “Avu ka̱sa̱kpa̱ na vu bono na ɗe a Yahuda adama a na aza o kutoni e ene ili i mereve i na va kuyaꞋan. 4Vuza na baci u cigai yaba dem u yeve yi, u tsu sokongu ili i na u ci yaꞋan ba. Vi baci a kuyaꞋan ili i nam pa, yotsongu ka̱ci ka̱ nu wa aduniyan.” 5Ko aza a̱ ni a e neke a̱ɗu n a̱yi ba.

6Yesu u danai le, “Gogo na ka̱ta̱ ayin a na a gaꞋin n laza a ɗa ba. Amma ayin dem a yaꞋan ɗa̱ ta̱. 7Uma a aduniyan a nam pa a kuꞋiwan ɗa̱ ba. A ci iwan mu ta̱ adama a na n dana le ta̱ i ta̱ a kuyaꞋan ili i gbani-gbani. 8Ɗenga̱ vu bana a̱ ubuta̱ u ka̱ɗiva̱ wa. Mpa mi a kubana ɗe ba, adama a na ayin a̱ va̱ ka̱ta̱ a yawa ba.” 9Ana u kotsoi kudansa nannai, ɗa Yesu u shamgbai a̱ Ga̱lili.

Yesu o kuyotsongusu a̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin

10Ayin a na aza a̱ ni a lazai a kubana a̱ ubuta̱ u ka̱ɗiva̱, Yesu feu ɗa u banai. Amma u bana e keteshe ba, u bana ta̱ usheɗeki. 11Aza e kelime a Ayahuda a dakakai a̱ ciya̱ e ene yi punu a̱ ubuta̱ u ka̱ɗiva̱ wa, ɗa a̱ ka̱na̱i kece, “Te ɗa̱i wi?”

12A̱ ka̱tsuma̱ ka̱ ka̱bunda̱i ka uma, ɗa uma a̱ ka̱na̱i kuyaꞋankpanai yemeni adama e Yesu. Aza o yoku a danai, “Vuma vu singai ɗa.”

Aza o yoku a danai, “Uma a ɗa wi a kuyaꞋanka aꞋuwa.”

13Amma babu vuza na u yaꞋin kadanshi ka̱ ni e keteshe, adama a na i ta̱ a kupana wovon wa aza e kelime a.

14A kanna ka̱ na̱shi ka̱ ka̱ɗiva̱ ka,7:14 Ka̱ɗiva̱ ka̱ Nva̱li a ci yaꞋan ta̱ kaꞋa ayin kunla̱i. Yesu u banai a̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin, ɗa u ka̱na̱i kuyaꞋan kuyotsongusu. 15Ayahuda a yaꞋin mereve ɗa a danai, “Vuma vu nam pa u saꞋwa kuyongo m malum ba. Nini ɗai u yevei ili ka̱u tamkpamu nahannai?”

16Yesu wu ushuki, “Ili i na mi o kuyotsongusu ta punu yu uta̱i wa̱ va̱ ba, amma Ka̱shile ka na ka̱ suki mu, a̱yi ɗa u nekei mu i ɗa. 17Uma a zagba baci kuyaꞋan ili i na Ka̱shile ka cigai, i ta̱ e kuyeve a na kuyotsongusu ku va̱ ta ku uta̱i u Ka̱shile, amma ku va̱ ku ɗa ba. 18Aza a na a ci yaꞋan kuyotsongusu adama a̱ ka̱ci ke le, i ta̱ a kuciga uma a cikpa le. Amma vuza na u cigai uma a cikpa vuza na u suki ni, u tsu dansa ta̱ ili i mayun. U ci yaꞋan aꞋuwa ba, ko kenu. 19Musa u neke ɗa̱ ta̱ Wila̱, amma babu vuza na u tonoi u ɗa. Yi ɗa̱i ɗa yi a kuciga kuna mu?”

20Ɗa uma a̱ ushuki, “Vi ta̱ n wunla̱i u gbani-gbani! Anan yayi i a kuciga kuna wu?”

21Yesu u danai le, “N yaꞋin ili i mereve i te, ɗa ta na ra̱ka̱ vu ɗa̱ i yaꞋin mereve. 22Musa u dana ta̱ i kiɗa muku n ɗa̱ avaja. (Amma ikaya i ɗa̱ i ɗa a̱ gita̱i kaꞋa, Musa ɗa ba.) I ci kiɗa ta̱ maku kavaja a kanna ka̱ kunla̱i, ko kanna ka n Ashibi a ɗa baci. 23Yi ta̱ o kutono Wila̱ u Musa i kiɗa baci maku kavaja n Ashibi. An ka ki nannai, yi ɗa̱i ɗa yi a kuyaꞋan wupa nu mpa ana m potsokpoi vuma n Ashibi? 24Ka̱sa̱kpa̱i kuyaꞋan afada tsu na ili yi a nwalu. YaꞋin afada a ili i na yi mayun.”

Yesu Kirisiti Kishi kaꞋa?

25Ɗa uma o yoku a Urishelima a̱ ka̱na̱i kusheshe uteku u le, “A̱yi na ɗa aza a̱ gba̱ra̱-gba̱ra̱ i a kuciga kuna va. 26Amma wi ta̱ a kuyaꞋan kuyotsongusu a̱ ubuta̱ u na yaba dem u kene yi ka̱ta̱ kpamu u panaka yi, babu ta na vuza na u cigai kusa̱nka̱ yi. U gaꞋan ba, aza e kelime e sheshe ta̱ mayun Yesu vu nam pa a̱yi ɗa Kishi Kirisiti ka. 27Amma ci yeve ta̱ likuci i vuma vu nam pa. A ayin a na baci Kirisiti Kishi vu mayun vu ta̱wa̱i, babu vuza na u kuyeve likuci i ni.”

28Ayin a na Yesu wi a kuyaꞋan kuyotsongusu a̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin, ɗa u ɗengusa̱i ka̱la̱ka̱tsu, “E, i yeve mu ta̱, i yeve ta̱ likuci i va̱. Mpa n suku ka̱ci ka̱ va̱ ba. Vuza na u suki mu u tsu dansa ta̱ ili i mayun, amma i yeve yi ba. 29Amma mpa, n yeve yi ta̱ adama a na ta ɗe mu uta̱i a̱ ubuta̱ u na wi, a̱yi ɗa ta na feu u suki mu.”

30Ana Yesu u dansai nannai, ɗa uma a cigai kuka̱na̱ yi. Amma babu vuza na u fuɗai u saꞋwai ni, adama a na ka̱ta̱ ayin a a yawa ba. 31Amma uma n a̱bunda̱i e neke ta̱ a̱ɗu u Yesu. A danai, “Ayin a na baci Kirisiti Kishi u ta̱wa̱i, wi ta̱ a kulaꞋa vuma vu nam pa a kuyaꞋan ili i mereve?”

A̱ suki a̱ ka̱na̱ Yesu

32Ana Afarishi a panai ka̱bunda̱i ka uma a kuyaꞋan yemeni yi ili i nam pa adama e Yesu, ra̱ka̱ vi le n anan ganu vu gbagbaꞋin a̱ suki aza a kindi a bana a̱ ka̱na̱ yi.

33Yesu u danai, “N kuyongo ta̱ n a̱ɗa̱ punu na ali ayin ukeci, ka̱ta̱ n yeve m bono u vuza na u suki mu. 34A ayin a nan lo, yi ta̱ a̱ kula̱nsa̱ mu, amma ye kene mu ba. Yi a kufuɗa kpamu kubana a̱ ubuta̱ u na mi ba.”

35E ecenei, “Te ɗai tamkpamu ubuta̱ u na vuma vu nam pa wi a kubana, ali ɗa tsa̱ kukpa̱ɗa̱ kuciya̱ yi? U kubana ta̱ wo a̱ likuci likuci i Helene† a̱ ubuta̱ u na uma a̱ tsu a̱ tsu da̱sa̱ngu adama a na u yotsongusu Nhelene ɗe? 36Yi ɗa̱i u ciya̱i ɗa u danai, ‘I kula̱nsa̱ mu ta̱, amma ye kene mu ba,’ u danai kpamu ‘Yi a kufuɗa kubana a̱ ubuta̱ u na mi ba’?”

Mini ma na me ci neke wuma

37A kanna ku uteku ka̱ ka̱ɗiva̱ ka, ka na ki kanna ka gbayin, Yesu u ɗenga̱i kashani ɗa u salai, “Vuza na baci wi a kupana kakuli u ta̱wa̱ wa̱ va̱, u soꞋo. 38Vuza na baci u nekei ka̱ɗu nu mpa u ta̱wa̱! Adama a na Katagarda ka Ciɗa ka dana ta̱, ‘Meyeneke ma̱ mini ma na me ci neke wuma mi ta̱ e kuyene ka̱ta̱ mu uta̱ punu asuvu a̱ ni.’ ”7:38 Iz. 47:1; Zak. 14:8 A ciga ta̱ de kuzuwa Nsala n yoku kau lo a̱ ubuta̱ wa.39Yesu wi ta̱ a kadanshi ka Ayinviki a̱ Ka̱shile. Ka̱shile ka̱ta̱ ka̱ suku Ayinviki a̱ ni ba, adama a na ka̱ta̱ u ɗengusa̱ Yesu a na we neke yi tsugbayin ba. Amma a kubana megeshe, aza a na e nekei a̱ɗu e le u Yesu a isa ta̱ Ayinviki a̱ Ka̱shile.

Uma e pecuki

40Ana uma a panai kadanshi ke Yesu, aza o yoku e le a danai, “Vuma vu nam pa va mayun a̱yi ɗa Keneki ku uzagbi ka nan lo ka.”

41Aza o yoku a danai, “A̱yi ɗa Kishi Kirisiti.”

Amma aza o yoku a danai, “Kirisiti Kishi wa̱ kuta̱ a̱ Ga̱lili ba. 42Katagarda ka Ciɗa ka danai Kirisiti Kishi wi ta̱ a̱ kuta̱ a̱ ka̱tsuma̱ ka ntsukaya m Mogono Dawuda, ka̱ta̱ kpamu a matsa yi a Batalami a̱ likuci i na Dawuda u yongoi.”7:42 2 Sam. 7:12; Mik. 5:2.43Ɗaɗa ka̱bunda̱i ka uma ke pecuki tsu na e sheshei n ukuna u Yesu. 44Aza o yoku e le a cigai kuka̱na̱ yi, amma babu vuza na u fuɗai u saꞋwai ni.

Aza e kelime a iwain kuneke a̱ɗu u Yesu

45Ɗaɗa aza a kindi a̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin o bonoi u anan ganu vu gbagbaꞋin† n Afarishi, ɗa e ecei le, “Yi ɗa̱i i zuwai ɗa i kpa̱ɗa̱i kufuɗa kutuka̱ n Yesu na?”

46Aza a kindi a a̱ ushuki, “Babu vuza na u saꞋwai kudansa uteku u na vuma vu nan lo u dansai.”

47Afarishi a a̱ ushuki, “Yesu u bonoko ɗa̱ ta̱ a uye u kupuwa̱nka̱ wa feu! 48Babu vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ tsu a̱tsu anan ganu vu gbagbaꞋin ko Kafarishi u nekei ka̱ɗu n a̱yi. 49Ka̱bunda̱i ka uma ka nam pa e yeve Wila̱ u Musa ba, adama a nannai Ka̱shile ki ta̱ a kuyaꞋanka le una̱.”

50Kafarishi ko yoku ɗe Nikodimusu, vuza na u saꞋwai kubana kene Yesu n kayin ka ɗe.7:50 Yah. 3:1-21. U danai le, 51“Wila̱ u tsu u sa̱nka̱ tsu ta̱ kilukpa̱ uma babu na tsu panakai le ili i na a kudansa. U gaꞋan ci yaꞋanka le afada ba, sai ci yeve ili i na a yaꞋin.”

52A̱ ushuki, “Avu ta ɗe vi a uɓon u Ga̱lili feu? Kecei Katagarda ka Ciɗa, yi ta̱ ta na e kuyeve a na keneki ki a̱ kuta̱ a̱ Ga̱lili ba.”

[ 53Oɓolo o kotsoi ɗa yaba dem u bonoi a kpaꞋa.

8

Vuka vu na a̱ ka̱na̱i a tsugbani

1Amma a̱yi Yesu u banai a Kusan ku Zaitun. 2Ana kayin ka asai n usana, ɗa u bonoi a̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin. Uma a̱ ta̱wa̱i wa̱ ni, ɗa u da̱sa̱ngi u gita̱i kuyotsongusu le. 3Nlum n Wila̱ n Afarishi a̱ tuka̱i n vuka vi yoku vu na a̱ ka̱na̱i a kuyaꞋan tsugbani. Ɗa a zuwai ni u shamgba kelime ka̱ ka̱bunda̱i ka uma. 4Ɗa a danai, “Malum, vuka vu nam pa a̱ ka̱na̱ yi ta̱ a kuyaꞋan tsugbani. 5Wila̱ u Musa u yotsongusu tsu ta̱ vuka vu na vi yaꞋin tsu nam pa a vara yi n atali ali u kuwa̱. Avu tamkpamu yi ɗa̱i vu danai?” 6A yaꞋan ta̱ keci nannai adama a na a zuwaka Yesu maza ka̱ta̱ a̱ ciya̱ ili i na a kudansuka yi.

Amma ɗa Yesu u za̱lika̱i a kuyaꞋan iɗani n a̱jivu a̱ ni a iɗika. 7Ɗa a gbagbalai kece Yesu ukuna u vuka wa. A kubana uteku ɗa Yesu u ɗenga̱i kashani ɗa u danai, “Vuza na baci u saꞋwai kunusa ba, u gita̱ kuɗika katali ka̱ta̱ u vara yi.” 8Ɗa Yesu u doku u za̱lika̱i u ka̱na̱i kuyaꞋan iɗani a iɗika.

9Ana a panai nannai, ɗa ra̱ka̱ vi le a lazai vuza vi te vi te. Aza a̱ gba̱ra̱-gba̱ra̱ a ɗa a lazai a cau. A kubana uteku Yesu n vuka va o okpoi a uteku u le. 10Yesu u ɗenga̱i kashani ɗa we ecei vuka va, “Te yaba dem u banai? Ko vuza te u buwa a na wa̱ kilukpa̱ wu ba?”

11Ɗa wu ushuki, “Vuzagbayin, ko vuza te wi lo ba.”

Ɗa Yesu u danai ni, “Mpa feu n kilukpa̱ wu ba. Amma wala ka̱ta̱ vu doku vi yaꞋan unushi ba.”]8:11 Atagarda a̱ kuku o yoku a zuwa kabaꞋin ka nam pa ba.

Yesu ɗa kutashi ka aduniyan

12Ana makyan ma yaꞋin, ɗa Yesu u danai uma, “Mpa ɗa vuza na n ci neke uma a aduniyan kutashi. Vuza na baci de dem u tonoi mu wi ta̱ a̱ kuciya̱ kutashi ku wuma, wi kpamu a kuwala a̱ ka̱yimbi ba.”

13Afarishi a danai ni, “Ana vi a kuyaꞋan kadanshi ka̱ ka̱ci ka̱ nu, avu endeꞋen ɗa vi a̱ kushuku a na ili i nam pa ya i mayun i ɗa. A̱tsu tsa̱ kushuku ba.”

14Ɗa wu ushuki, “E, mi ta̱ a kudansa ili i nam pa adama a̱ ka̱ci ka̱ va̱, amma ili i mayun i ɗa. N yeve ta̱ ubuta̱ u na mu uta̱i n ubuta̱ u na mi a kubana. Amma a̱ɗa̱ i yeve ubuta̱ u na mu uta̱i n ubuta̱ u na mi a kubana ba. 15A̱ɗa̱ ɗa aza a na a ci kiɗa afada uteku u na uma a ci kiɗa feu afada e le. Mpa mi a kuyaꞋanka vuza afada ba. 16Ko mi baci a kuyaꞋan afada, tsu na mi a kuyaꞋan afada mayun ɗa, adama a na mi endeꞋen ba. Dada vu na u suki mu wi ta̱ nu mpa. 17Wila̱ u ɗa̱ u danai uma e re a dansa baci ili i te derere tsu ngan adama a kakuna ko yoku, mayun ɗa a̱ ushuku n ili i na a danai. 18Mpa ɗa vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a na i a kadanshi ka̱ ka̱ci ka̱ va̱, Dada vu na u suki mu a̱yi ɗa vuza te vu na wi a kadanshi ka̱ va̱ kpamu.”

19Ɗa e ecei, “Te ɗai esheku a̱ nu i?”

Ɗa wu ushuki, “A̱ɗa̱ i yeve mu ba, ko i yeve Dada vu va̱. Ishi baci i yeve mu, yi ishi e kuyeve Dada vu va̱ feu.” 20U yaꞋan ta̱ kadanshi ka nam pa a̱yi a kuyaꞋan kuyotsongusu punu asuvu a̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin, ɗevu n ubuta̱ u na a tsu zuwa ikebe. Amma ko vuza te u ka̱na̱ yi ba, adama a na ayin a̱ ni ka̱ta̱ a yawa ba.

Yi a kubana a̱ ubuta̱ u va̱ ba

21Yesu u danai kpamu Afarishi a, “Mi ta̱ a kulaza a kubana a̱ ubuta̱ u yoku, ka̱ta̱ kpamu i la̱nsa̱ mu. Amma yi a kufuɗa kubana a̱ ubuta̱ u na mi ba, ka̱ta̱ kpamu i kuwa̱ n unushi.”

22Ɗa Ayahuda a danai, “U dana tsa kubana a̱ ubuta̱ u na wi a kubana ba. Wi ta̱ wo a kuna ka̱ci ka̱ ni?”

23Ɗa Yesu u danai, “A̱ɗa̱ a iɗika i ɗa yi, amma mpa gaɗi ɗa mu uta̱i. A̱ɗa̱ aza a aduniyan a nam pa a ɗa yi, amma mpa vuza va aduniyan vu nam pa ɗa mi ba. 24I ɗaɗa i zuwai ɗa n danai ɗa̱ yi ta̱ a̱ kukuwa̱ n unushi.” Mayun yi ta̱ a̱ kukuwa̱ nannai, i iwan baci kushuku a na mpa ɗa8:24 Ayahuda e yeve ta̱ a na Ka̱shile ka danai Musa kula ku ni ku ɗa “Mpa ɗa”. Adama a nannai ɗa e enei adanshi Yesu wi ta̱ e kuɗeke ka̱ci ka̱ ni Ka̱shile. vuza na n danai ɗa̱ mi.

25Ɗa e ecei, “Avu ɗa vi ci yaꞋan ya?”

Ɗa wu ushuki, “Mpa ɗa vuza na n tsu dana ɗa̱ vuza na mi ayin tutu. 26Kakuna ki ta̱ n a̱bunda̱i ka na n kudana adama a̱ ɗa̱, ili yi ta̱ lo kpamu n a̱bunda̱i i na n kilukpa̱ka̱ ɗa̱. Amma n dana nannai ba. Adama a na vuza na u suki mu u tsu dansa ta̱ ili i mayun ayin tutu, mpa kpamu n tsu dana ta̱ aza a aduniyan ili i na u danai mu koci.”

27Uma a e yeve a na kadanshi ke Esheku kaꞋa wi a kuyaꞋanka le ba. 28Ɗa u danai le, “Ayin a na baci i ɗengusa̱i Maku ma Vuma a maɗanga ma atakaci, i kuyeve ta̱ a na mpa ɗa vuza na n danai vuza na mi. Yi ta̱ feu e kuyeve a na mi a kuyaꞋan ili n ka̱ci ka̱ va̱ ba. N tsu dana ta̱ ili i na Dada vu va̱ u yotsongushi mu koci. 29Vuza na u suki mu wi ta̱ nu mpa, u ka̱sa̱kpa̱ mu endeꞋen ba, adama a na ayin tutu n ci yaꞋan ta̱ ili i na i yokpoi ni.” 30Uma n a̱bunda̱i a na a panai Yesu a kuyaꞋan kadanshi ka nam pa, ɗa e nekei a̱ɗu wa̱ ni.

Ili i mayun yi ta̱ a kuzuwa ɗa̱ i ba̱ruwa̱

31Ɗa Yesu u danai Ayahuda a na e nekei a̱ɗu n a̱yi, “I lyaꞋa baci kelime n kutono kuyotsongusu ku va̱, a̱ɗa̱ aza o kutoni a̱ va̱ a ɗa yi mayun. 32A ayin a nan lo i kuyeve ta̱ ili i mayun, ka̱ta̱ ili i mayun i zuwa ɗa̱ i ba̱ruwa̱.”

33A̱ ushuki ni, “A̱tsu ntsukaya mi Ibrahim n ɗa, ka̱ta̱ kpamu tsu saꞋwa kokpo agbashi a vuza ba. Yi ɗa̱i i zuwai ɗa vu danai ci ta̱ a̱ kuba̱ruwa̱?”

34Ɗa wu ushuki, “N dana ɗa̱ mayun, yaba dem vu na baci u yaꞋin unushi, kagbashi ku unushi ka wi. 35Kagbashi ko tso okpo punu a kpaꞋa ku vuzakpaꞋa vi ni ko wanai ba, amma maku ma vuza vu kpaꞋa ayin tutu u ci yongo ta̱ a kpaꞋa ke esheku. 36Maku ma mu ushuku baci i ba̱ruwa̱, mayun ɗa ta na i ba̱ruwa̱. 37N yeve ta̱ a̱ɗa̱ muku mi Ibrahim n ɗa, amma i ciga ta̱ kuna mu adama a na yi isa akaka a̱ va̱ ba. 38Mi ta̱ a kudana ɗa̱ ili i na Dada vu va̱ u yotsongi mu, amma a̱ɗa̱ yi ta̱ a kuyaꞋan ili i na esheku a̱ ɗa̱ a danai ɗa̱.”

39A̱ ushuki, “Dada vu tsu ɗa Ibrahim.”

Ɗa u danai, “A̱ɗa̱ muku mi Ibrahim n ɗa baci yi mayun, yi ta̱ a kuyaꞋan ili i na Ibrahim u yaꞋin. 40N dana ɗa̱ ta̱ ili i mayun i na m panai a̱ ubuta̱ u Ka̱shile, amma ɗa i dakakai adama a na yu una mu. Ibrahim u kuyaꞋan ili nannai ba. 41Amma yi ta̱ a kuyaꞋan derere n ili i na esheku a̱ ɗa̱ a ci yaꞋansa.”

A̱ ushuki, “A̱tsu a matsa tsu ci nsheꞋe ba! Ka̱shile kaꞋa Esheku a̱ tsu a mayun.”

42U danai le, “Ka̱shile ka baci Esheku a̱ ɗa̱, yi ta̱ a kuciga mu, adama a na mu uta̱ ta̱ u Ka̱shile ɗa n ta̱wa̱i wa̱ a̱ ɗa̱. Mpa n ta̱wa̱ na adama a̱ ka̱ci ka̱ va̱ ba, amma a̱yi ɗa u suki mu. 43I yeve ili i na n danai ba, adama a na i iwan ta̱ kisa akaka a̱ va̱. 44Esheku a̱ ɗa̱ a ɗa Kalijani, ɗa yi kpamu a kuyaꞋan derere n ili i na u cigai. A̱yi ayin tutu vuza vu munaka ɗa n vuza va aꞋuwa. Ili i mayun yi lo wa̱ ni ba. U tsu dansa ta̱ ka̱ ka̱ci ka̱ ni koci, ili dem i na baci u dansai aꞋuwa a ɗa ta na. Vuza va aꞋuwa ɗa wi koci a̱ ka̱ci ka̱ ni ba, amma a̱yi ɗa feu esheku a aꞋuwa ra̱ka̱. 45Amma n dana ta̱ mayun, ɗaɗa i zuwai ɗa i kpa̱ɗa̱i kuneke a̱ɗu nu mpa. 46Yayi a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ ɗa̱ wa kufuɗa kutuka̱ nu nsata m mayun adama a̱ va̱? A na mi a kudana ɗa̱ ili i mayun, yi ɗa̱i i zuwai ɗa i kpa̱ɗa̱i kuneke a̱ɗu wa̱ va̱? 47Vuza na baci de dem Esheku a̱ ni i Ka̱shile, wi ta̱ a kupana kadanshi ka̱ Ka̱shile. Amma a̱ɗa̱ uma a̱ Ka̱shile a ɗa ba, ɗaɗa i zuwai ɗa i kpa̱ɗa̱i kupana.”

Yesu u laꞋa ta̱ Ibrahim

48Ɗa Ayahuda a danai Yesu, “Derere ɗa tsu dana avu Kasamariya kaꞋa, vi ta̱ kpamu n wunla̱i u gbani-gbani!”8:48 Kayahuda ke ɗeke baci vuza Kasamariya, ishikushi i ɗa. E yeve ta̱ Yesu vuza vu Ga̱lili ɗa, amma Kasamariya kaꞋa ba.

49Wu ushuki, “Mi n wunla̱i u gbani-gbani ba. N ci neke ta̱ Dada vu va̱ tsugbayin, amma a̱ɗa̱ i iwain kuneke mu tsugbayin. 50Mi a kudakaka adama a na n ciya̱ka̱ ka̱ci ka̱ va̱ tsugbayin ba. Amma vuza yoku wi ta̱ lo vuza na u cigai mi isa tsugbayin, a̱yi keyevikafada kaꞋa. 51N dana ɗa̱ mayun, vuza na baci u tonoi kuyotsongusu ku va̱, wi a̱ kukuwa̱ ba.”

52Ɗa a danai ni, “Gogo na ci yeve ta̱ a na vi n wunla̱i u gbani-gbani! Ko Ibrahim n eneki a̱ kuwa̱ ta̱. Amma avu vu danai, ‘Vuza na baci u tonoi kuyotsongusu ku va̱, wi a̱ kukuwa̱ ba.’ 53Vi sheshe ta̱ vu laꞋa ta̱ dada vu tsu Ibrahim n tsugbayin? U kuwa̱ ta̱, ta kpamu eneki nannai. Yayi tamkpamu vi ɗikai ka̱ci ka̱ nu vi?”

54Ɗa wu ushuki, “N neke baci ka̱ci ka̱ va̱ tsugbayin, tsugbayin tsu nan lo ili i ɗa ba, ko kenu. Dada vu va̱ ɗa u ci neke mu tsugbayin, ɗa a̱ɗa̱ i danai a̱yi ɗa Ka̱shile ka̱ ɗa̱. 55Ka̱ta̱ i saꞋwa kuyeve yi biꞋi ba, amma mpa n yeve yi ta̱. N dana baci n yeve yi ba, mi ta̱ o kokpo vuza va aꞋuwa tsu ɗa̱. Amma n yeve yi ta̱, ɗa mi o kutono ili i na u tsu dana. 56Esheku a̱ ɗa̱ Ibrahim u yaꞋin ma̱za̱nga̱ ana wi a kuvana kene ayin a na mpa n kuta̱wa̱. We enei a ɗa, ɗa u yaꞋin ma̱za̱nga̱.”

57A danai, “Nini ɗai ve kene Ibrahim? Ka̱ta̱ vi yawa biꞋi a̱ya̱ amangerenkupa ba.”

58Ɗa wu ushuki, “N dana ɗa̱ mayun, kafu a matsa Ibrahim, mpa ɗa† biꞋi.” 59Ana Yesu u danai nannai, ɗa uma a ɗikai atali a kuna yi. Amma Yesu u werei n ka̱bini, ɗa wu uta̱i u ka̱sa̱kpa̱i A̱Ꞌisa̱ a Gbayin a.

9

Yesu u potsokpoi ka̱yimba̱

1Ana Yesu wi a nwalu, ɗa we enei vuma vu na wi ka̱yimba̱ ali n ayin a na a matsai ni. 2Mukumitoni n ni me ecei ni, “Malum, yi ɗa̱i i zuwai ɗa vuma vu nam pa wi ka̱yimba̱ ali n ayin a na a matsai ni? Adama a na u yaꞋin unushi u ɗa ko adama a na isheku i ni i nusai?”

3Ɗa wu ushuki, “Vuma vu nam pa, uyimba̱ u ni adama a unushi u ni ko wi isheku i ni u ɗa ba. Ta a matsai ni nannai adama a na Ka̱shile ko yotsongu utsura u ni a kubana wa̱ ni. 4N kanna kaꞋa, tsa kulyaꞋa kelime n kuyaꞋan ulinga u vuza na u suki mu. Kayin ki ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱, babu vuza na u kufuɗa kuyaꞋan ulinga. 5A na mi biꞋi na a aduniyan, mpa ɗa vuza na u tsu zuwa kutashi a̱ ubuta̱ u uma punu na a aduniyan.”

6Ana u danai nannai, ɗa u cikpa̱i ntsa̱n a iɗika, ɗa u na̱na̱i n kayala. Ɗaɗa u surai kayala ka̱ ntsa̱n a̱ a̱shi a vuma a. 7Ɗaɗa u danai vuma va, “Bana vu saꞋa a̱shi a̱ nu a kadaɓa ka na e ci ɗeke Suluwamu.” (“Suluwamu” ɗaɗa “Usuki.”) Ɗaɗa vuza va u banai ɗa u saꞋi a̱shi a̱ ni ɗe. Ɗa u bonoi a kpaꞋa n kene.

8Ɗaɗa uma a̱ ubuta̱ u nan lo n aza o yoku a na e yevei ka̱yimba̱ kaꞋa wi ishi n kofoloni kpamu, ɗa e ecei, “Vuma vu nan lo vu ɗaɗa na va, vuza na wi ishi ida̱shi a kuyaꞋan ufolu?”

9Aza o yoku a danai, “A̱yi ɗa.”

Amma aza o yoku a danai, “A̱Ꞌa̱. Iyotsonoi i ɗa.”

Ɗa kofoloni ka ka̱na̱i kudana, “Mpa ɗa biꞋi de va!”

10Ɗa e ecei, “Nini ɗai ɗa gogo na vi e kene?”

11Ɗa wu ushuki, “Vuma vu na e ci ɗeke Yesu a̱yi ɗa u na̱na̱i ntsa̱n n kayala ɗa u surakai mu a̱ a̱shi. Ɗa u danai mu m bana Suluwamu n saꞋa a ɗa. Ɗaɗa m banai ɗa n saꞋi, ɗa ta na n ka̱na̱i kene.”

12Ɗa e ecei ni, “Te ɗai vuma va wi?”

Ɗa wu ushuki, “N yeve ba.”

Afarishi a piyai kula̱nsa̱ ili i na i zuwai

13Ɗaɗa uma a ɗikai vuza na wi ishi ka̱yimba̱ ka a bankai a̱ ubuta̱ wa Afarishi. 14Kanna ka na Yesu u na̱na̱i ntsa̱n n kayala ɗa u potsokpoi a̱shi a vuma a, n Ashibi a ɗa. 15Ɗaɗa Afarishi e ecei vuma va, “Nini ɗai vi ciya̱i kene?”

Ɗa wu ushuki, “U surakai mu kayala ka̱ ta̱ku a̱ a̱shi, ɗa n saꞋi a ɗa, ɗa gogo na mi e kene.”

16Afarishi o yoku a danai, “Vuma vu nam pa Yesu u Ka̱shile u ɗa wu uta̱i ba, adama a na u tono wila̱ wa Ashibi ba.”

Amma aza o yoku a danai, “Vuma vu na baci wi vuza vu unushi wi a kufuɗa kuyaꞋan urotu wi ili i mereve nahannai ba.” A fuɗa ta na a panakpanai ba.

17Ɗa e ecei vuma va kpamu, “Yi ɗa̱i va kudana adama a vuma vu na u potsokpoi a̱ a̱shi a̱ nu a?”

Vuma va wu ushuki, “Keneki kaꞋa.”

18Ayahuda a iwain kuneke a̱ɗu a na vuma va wi ishi ka̱yimba̱, amma gogo na wi ta̱ e kene. Ɗaɗa a̱ suki le a bana e ɗeke vuma va isheku i ni. 19E ecei le, “Maku ma̱ ɗa̱ ma na va? I dana ta̱ wi ishi ta̱ ka̱yimba̱ ana i matsai ni. Nini ɗa̱i ɗa gogo na wi e kene?”

20Isheku i ni yu ushuki, “Ci yeve ta̱ a na maku ma̱ tsu maꞋa, ci yeve ta̱ kpamu ka̱yimba̱ kaꞋa wi ishi ana tsu matsai ni. 21Amma ci yeve ko nini ɗai gogo na u ka̱na̱i kene ba. Ci yeve kpamu vuza na u potsokpoi uyimba̱ u ni ba. Ecei ni. U yawa ta̱ u yaꞋan kadanshi n ka̱ci ka̱ ni.” 22A dansai tsu nam pa adama a na i ta̱ a kupana wovon wa Ayahuda. Ayahuda a nam pa a dana ta̱ ɗe vuza na baci u danai Yesu Kirisiti Kishi kaꞋa, wi o kudoku kuꞋuwa a̱ kunu ka avasa kpamu ba. 23I ɗaɗa i zuwai ɗa isheku i ni i danai, “U yawa ta̱ u yaꞋan kadanshi n ka̱ci ka̱ ni. Ecei ni.”

24Ayahuda e ɗekei vuma va u doku u ta̱wa̱i ire ɗa a danai ni, “Kucina n Ka̱shile ka̱ta̱ vu dansa mayun! Ci yeve ta̱ vuma vu na u potsokpoi nu va wi ta̱ n unushi.”

25Wu ushuki, “Mpa n yeve ko a na vuza vu unushi ɗa wi ba. Ili i te i na yevei i ɗa na: Mi ishi ta̱ ka̱yimba̱, amma gogo na mi ta̱ e kene.”

26E ecei, “Yi ɗa̱i u yaꞋin n avu? Nini ɗai u potsokpoi a̱shi a̱ nu?”

27Ɗa wu ushuki, “N dana ɗa̱ ta̱ ɗe, amma yu ushuku ba. Yi ɗa̱i ɗa i cigai i doku i pana kpamu? I ciga ta̱ yo okpo aza o kutoni a̱ ni feu?”

28Ɗa a dansukai ni a danai, “Avu ɗa makumitoni ma̱ ni, amma a̱tsu mukumitoni m Musa n ɗa. 29Ci yeve ta̱ a na Ka̱shile ka yaꞋin kadanshi m Musa, amma ali n gogo na ci yeve ko likuci ye ne i ɗai vuma vu nam pa wu uta̱i ba.”

30Vuma va wu ushuki, “Ili i mereve i ɗa na va! U potsokpoi a̱shi a̱ va̱, amma i yeve ubuta̱ u na wu uta̱i ba. 31Ra̱ka̱ vu tsu ci yeve ta̱ a na Ka̱shile ka tsu panaka aza a̱ unushi ba, amma u tsu panaka ta̱ vuza na u tsu tono yi ka̱ta̱ u yaꞋan ili i na u danai. 32Ali n ayin a na Ka̱shile ka yaꞋin aduniyan, babu vuza na u fuɗai u potsokpoi a̱shi a vuza yoku vu na wi ishi ka̱yimba̱ ali n ayin a na a matsai ni. 33Ka̱shile ka̱ suku baci vuma vu nam pa ba, wi a kufuɗa kuyaꞋan ili ba.”

34A danai ni, “Vuza vu unushi ɗa vi ali n ayin a na a matsai nu! Vi sheshe ta̱ vi ta̱ a kufuɗa kuyotsongusu tsu ili?” Ɗaɗa a danai ni u kuꞋuwa a̱ kunu ka avasa ka kpamu ba.

Uyimba̱ wa Afarishi

35Ana Yesu u panai ili i na yi lo, u la̱nsa̱i vuma va ɗa we ecei ni, “Vi neke ta̱ ka̱ɗu ka̱ nu u Maku ma Vuma?”

36Ɗa wu ushuki, “Vuzagbayin, dana mu a̱yi ɗa ya, adama a na n neke ka̱ɗu n a̱yi!”

37Yesu u danai ni, “Ve ene yi ta̱ ɗe, a̱yi ɗa vuza na wi a kadanshi n avu gogo na.”

38U danai, “Vuzagbayin, n neke ta̱ ka̱ɗu.” Ɗaɗa vuma va u kuɗa̱ngi u cikpai Yesu.

39Yesu u danai ni, “N ta̱wa̱ ta̱ keꞋwe uma a aduniyan a nam pa. N ta̱wa̱ ta̱ kuneke kene wa̱ a̱yimba̱, ka̱ta̱ n yotsongu aza a na kpamu e sheshei ele a̱yimba̱ a ɗa ba, a na a̱yimba̱ a ɗa i.”

40Afarishi a na i kashani ɗe a panakai ni, ɗa e ecei, “Vi ta̱ a kudana a̱tsu a̱yimba̱ a ɗa ci?”

41Yesu wu ushuki, “Ishi baci a̱yimba̱ a ɗa yi, yi ishi a kuyaꞋan unushi ba. Amma a na i danai yi ta̱ e kene, na va u yotsongu ta̱ a na i buwai n unushi u ɗa̱.”

10

Agisana a maguɓi

1Yesu u danai, “N dana ɗa̱ mayun, oboki n aza a̱ ma̱ga̱la̱ka̱ a ɗa koci a ciga baci a uwa a̱ ubuta̱ u na nlala mi ushiyi, a tsu uwa n utsutsu ba, amma a kumba m mashilya. 2Vuza na u tsu uwa n utsutsu a̱yi ɗa maguɓi ma nlala ma. 3Vuza na wi a kinda utsutsu u tsu ɓa̱yuwa̱ka̱ yi ta̱. Ka̱ta̱ nlala m pana ka̱la̱ka̱tsu ka̱ ni. U ci ɗeke ta̱ nlala n ni n ula e le ka̱ta̱ u banka le kalina. 4Ayin a na baci wu uta̱ka̱i nlala n ni ra̱ka̱, u tsu wala ta̱ kelime ke le, ka̱ta̱ ta na o tono yi adama a na e yeve ta̱ ka̱la̱ka̱tsu ka̱ ni. 5O kutono vuza yoku ba, i ta̱ a kukucikpa a suma u vuma vu nan lo, adama a na e yeve ka̱la̱ka̱tsu ka̱ ni ba.” 6Yesu u danai le agisana a nam pa, amma e yeve ili i na u ciya̱i ba.

Yesu ɗa maguɓi ma singai

7Yesu u danai le, “N dana ɗa̱ mayun: Mpa ɗa utsutsu wu nlala. 8Aza a na a̱ ta̱wa̱i cau nu mpa ra̱ka̱, oboki a ɗa n aza a̱ ma̱ga̱la̱ka̱. Nlala ma m panaka le ba. 9Mpa ɗa utsutsu, aza a na baci a uwai n ubuta̱ u va̱ i ta̱ a̱ kuciya̱ wishi, ka̱ta̱ kpamu a uwa ka̱ta̱ a̱ uta̱ kpamu a bana a̱ ciya̱ ilikulyaꞋa. 10Koboki ka̱ tsu ta̱wa̱ ta̱ koci adama a na u boko, wu una, ka̱ta̱ kpamu u la̱nga̱sa̱, amma mpa n ta̱wa̱ ta̱ adama a na n neke wuma ka̱ta̱ a̱ ciya̱ u ɗa derere mayin.

11“Mpa ɗa maguɓi ma singai. Maguɓi ma singai me ci neke ta̱ wuma u ni adama a na wi isa nlala ma. 12Vuza vu zamalinga a̱yi wi derere m maguɓi ma na mi nu nlala n ka̱ci ka̱ ni ba. Ayin a na baci we enei ma̱kunzukunzu a̱ kuta̱wa̱, u tsu suma ta̱, ka̱ta̱ u ka̱sa̱kpa̱ nlala ma uteku u le. Ka̱ta̱ ma̱kunzukunzu ma̱ gba̱ra̱ nlala ma, ka̱ta̱ a tambalukpa a kakamba. 13Vuma va u tsu suma ta̱ adama a na a̱yi vuza vu zamalinga ɗa, u ci inda kpamu nlala ma mayin ba.

14-15“Mpa ɗa maguɓi ma singai. N yeve ta̱ nlala n va̱, tsu na kpamu Dada vu va̱ u yevei mu. Nlala n va̱ kpamu n yeve mu ta̱, tsu na n yevei Dada vu va̱. N neke ta̱ wuma u va̱ adama a na m ɓa̱nka̱ nlala ma. 16Mi ta̱ nu nlala n yoku n na mi punu a ushiga u nam pa ba, sai feu n tuka̱ le punu. I ta̱ a kupana ka̱la̱ka̱tsu ka̱ va̱, ra̱ka̱ vi le kpamu i ta̱ o kubono ushiga u te m maguɓi me te.

17“Dada u ciga mu ta̱ adama a na mu ushuku ta̱ kuneke wuma u va̱, adama a na mi isa u ɗa kpamu. 18Babu vuza na u kuɗika wuma u va̱. N neke ta̱ u ɗa n ucikali u va̱. Mi ta̱ n utsura, u na n neke u ɗa, mi ta̱ kpamu n utsura u na n kisa u ɗa, uteku u na Dada u danai mu n yaꞋan.”

19Ayahuda kpamu a panakpanai adama a ili i na Yesu u danai ba. 20Ele n a̱bunda̱i a danai, “Wunla̱i u gbani-gbani u tono yi ta̱, ɗa u bonokoi ni kajarishi. Yi ɗa̱i i zuwai ɗa yi a kupanaka yi?”

21Amma aza o yoku a danai, “Vuma vu na wunla̱i u gbani-gbani u bonokoi kajarishi, u tsu dansa ili tsu nam pa ba. Wunla̱i u gbani-gbani wi ta̱ a kufuɗa kuɓa̱yuwa̱ a̱shi a̱ ka̱yimba̱?”

A iwain Yesu

22Ayin a uta̱ni a yawai, ayin a na ele a ci ciɓa n Ka̱ɗiva̱ ka AvaꞋinka† a̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin a Urishelima. 23Kanna ke te, Yesu a̱ kuka̱ra̱Ꞌa̱ punu a̱ A̱Ꞌisa̱ a a̱ ubuta̱ u na e ci ɗeke Kafalaka ke Sulemanu. 24Ayahuda a kanzai ni ɗa a danai, “Ali wana ɗai va kulyaꞋa kelime n kuzuwa a̱ɗu a̱ tsu a̱ ka̱sa̱kpa̱ munla̱i, ko avu ɗa ya? Avu ɗa baci Kirisiti Kishi dana tsu magaba.”

25Yesu wu ushuki, “N dana ɗa̱ ta̱ ɗe, amma yu ushuku ba. Ili i mereve i na n yaꞋin n kula ku Dada vu va̱ i yotsongu ta̱ ko mpa ɗa ya. 26Amma yu ushuku ba, adama a na a̱ɗa̱ nlala n va̱ n ɗa yi ba. 27Nlala n va̱ n tsu pana ta̱ ka̱la̱ka̱tsu ka̱ va̱, n yeve le ta̱, o tsu tono mu ta̱. 28N neke le ta̱ wuma u babu uteku, i a̱ kukuwa̱ ba, babu kpamu vuza na u kushaɗa le e ekiye a̱ va̱. 29Dada u neke mu ta̱ ele. U laꞋa ta̱ yaba dem, babu vuza na u kushaɗa le e ekiye a Dada vu va̱. 30Mpa n Dada, a̱tsu ɗa vi te.”

31Aza e kelime a Ayahuda a̱ ta̱ɗa̱i atali kpamu adama a na a vara Yesu a una. 32Amma u danai, “N yotsongu ɗa̱ ta̱ ili i singai n a̱bunda̱i i na Dada vu va̱ u suki mu n yaꞋan. Adama a ili ye ne i ɗai yi a kuciga kuvara mu?”

33A̱ ushuki, “Ci ciga kuvara wu adama a ukuna u singai ba, amma adama a na vi yaꞋin kadanshi ki ishikushi† u Ka̱shile. Avu vuma ɗa vi koci, amma vu dana yi ta̱ derere n Ka̱shile!”

34Ɗa wu ushuki, “I yeve ta̱ ɗe a na a ɗanai a Katagarda ka Ciɗa ka̱ ɗa̱ a na Ka̱shile ka danai, ‘A̱ɗa̱ a̱ma̱li a ɗa.’10:34 Ishp. 82:6.35Ci yeve ta̱ ili i na Katagarda ka Ciɗa ka danai mayun ɗa ko wanai. Ɗa kpamu Ka̱shile ke ɗekei uma a nan lo a̱ma̱li, uma a na u nekei akaka a̱ ni.10:35 Uma a na a isai akaka a̱ Ka̱shile ele ɗa Musa n aza Israila ɗe a Kusan ku Sinai.36Tsu va̱ na, Dada u neke mu ta̱ tsa avaꞋinka ɗa u suki mu punu a aduniyan. Yi ɗa̱i i zuwai ɗa i danai n yaꞋan ta̱ kadanshi ki ishikushi u Ka̱shile ana n danai, ‘Mpa ɗa Maku ma̱ Ka̱shile’? 37Mi baci a kuyaꞋan ili i na Dada vu va̱ u cigai n yaꞋan ba, ka̱ta̱ yu ushuku nu mpa ba. 38Amma n yaꞋan baci i na Dada vu va̱ wi a kuciga n yaꞋan, nekei a̱ɗu adama a nan lo, ko yu ushuku baci n kadanshi ka̱ va̱ ba. Yi ta̱ ta na e kuyeve mayun a na Dada wi ta̱ derere nu mpa, mpa kpamu derere n Dada.” 39A cigai kuka̱na̱ Yesu kpamu, amma ɗa u fa̱ta̱tsa̱i.

40Ɗaɗa u lazai u banai u pasai u Kuɗolu ku Urdu sai a̱ ubuta̱ u na Yahaya u gita̱i kuyaꞋanka uma kusumbu ka akucina, ɗa u shamgbai ɗe. 41Uma n a̱bunda̱i a banai wa̱ ni. Ɗa a̱ ka̱na̱i kudananai, “Yahaya u saꞋwa kuyaꞋan ili i mereve ba, amma ili ra̱ka̱ i na Yahaya u danai adama a vuma vu nam pa mayun ɗa.” 42Ɗa uma n a̱bunda̱i a na i ɗe e nekei a̱ɗu n Yesu.

11

Ukpa̱ u LiꞋaziru

1Kanna ke te, mɓa̱la̱ n ka̱na̱i vuma vi yoku vu na e ci ɗeke LiꞋaziru. Wi ta̱ ida̱shi a̱ likuci i Bataniya koɓolo n ataku a̱ ni, Meri† m Marta. (2Meri vu nam pa va a̱yi ɗa vuza na u kuta̱wa̱ wa̱ tsunku Vuzagbayin maniꞋin ma̱ ma̱gula̱ni e ene, ka̱ta̱ wu ura a ɗa n ka̱nji ka̱ ni. Taku vi ni LiꞋaziru a̱yi ɗa wi nu mbanaki ma.) 3Ɗa Meri m Marta a̱ suki vuza yoku u bana u dana Yesu, “Vuzagbayin, vuza vu ucigi vu nu u ka̱na̱ ta̱ mbanaki.”

4Ana Yesu u panai nannai, ɗa u danai, “Mbanaki n nam pa n kubanka yi ukpa̱ ba. Ili i nam pa i yaꞋan ta̱ nahannai adama a na e neke Ka̱shile tsugbayin, mpa Maku ma̱ Ka̱shile n kuciya̱ ta̱ tsugbayin adama a ukuna u nam pa.” 5Yesu u ciga ta̱ Marta m Meri n LiꞋaziru feu. 6Amma ana u panai LiꞋaziru wi nu mbanaki, ɗa u doku u shamgbai ɗe a̱ ubuta̱ u na wi ali ayin e re kpamu derere.

7Ɗa u danai mukumitoni n ni, “YaꞋan tsu wala ka̱ta̱ tsu bono a Yahuda.”

8Amma ɗa mukumitoni n ni n danai, “Malum, kaikulu, aza e kelime a Ayahuda a̱ ɗenga̱i kuna wu n atali. Nini ɗa̱i kpamu vi cigai kubono ɗe gogo na?”

9Ɗa wu ushuki, “A kanna dem ci ta̱ n iyum kupa n i re. Kutashi ku kanna ki baci lo, uma i ta̱ a kuwala i a̱ kuta̱ɗa̱tsa̱ ba. I ta̱ e kene adama a na i ta̱ n kutashi ka aduniyan ku nam pa. 10Amma a wala baci n kayin, i ta̱ a̱ kuta̱ɗa̱tsa̱ adama a na i n kutashi ba.”

11Ɗa u danai le, “Ka̱ja̱Ꞌa̱ ka̱ tsu LiꞋaziru wi ta̱ alavu, amma mi ta̱ a kubana adama a na ci jimgbasa yi.”

12Mukumitoni ma n danai, “Vuzagbayin, alavu a ɗa yi baci, ashe u kuta̱wa̱ ta̱ wa̱ ɗenga̱ ka̱ta̱ u potso!” 13Ele e sheshe ta̱ ko Yesu wi ta̱ a kudana LiꞋaziru va alavu a ɗa wi koci, amma i na Yesu wi a kudana i ɗaɗa LiꞋaziru u kuwa̱ ta̱ ɗe.

14Ɗa u danai le magaba, “LiꞋaziru u kuwa̱ ta̱. 15N yaꞋan ta̱ ma̱za̱nga̱ a na mi koɓolo n a̱yi ba, adama a na i ciya̱ kasingai punu. Ciya̱ i neke ka̱ɗu nu mpa. Ta̱wa̱i, tsu banai wa̱ ni gogo na.”

16Makumitoni mo yoku, Toma (vuza na e ci ɗeke “Mepeshe”) u danai aza a na a buwai va, “YaꞋan ra̱ka̱ vu tsu, tsu soku malum ma, adama a na tsu kuwa̱ koɓolo n a̱yi!”

Yesu koɓolo m Meri m Marta

17Ana Yesu u yawai, ɗa u cinai wana ɗai LiꞋaziru u yaꞋan ayin a̱ na̱shi ana a̱ ciɗa̱ngi ni. (18Bataniya nwalu m meli vi re ɗa koci a kubana a Urishelima.) 19Ayahuda† n a̱bunda̱i a̱ uta̱ ta̱ a Urishelima ɗa banai u Marta m Meri adama a na a yaꞋanka le ikya̱shi yu ukpa̱ adama a taku vi le. 20Ana Marta u panai a na Yesu wi lo a̱ kuta̱wa̱, ɗa wu uta̱i adama a na u gasa n a̱yi, amma ɗa Meri wo okpoi punu a kpaꞋa. 21Marta u danai Yesu, “Vuzagbayin, ishi baci vi ishi lo, taku vu va̱ wi ishi a̱ kukuwa̱ ba. 22Amma n yeve ta̱ ko n gogo na Ka̱shile ki ta̱ e kuneke wu ili dem i na vu folonoi ni.”

23Yesu u danai, “Taku vu nu wi ta̱ a̱ kuɗenga̱ ka̱ta̱ u yongo n wuma kpamu.”

24Marta wu ushuki, “N yeve ta̱ wi ta̱ a̱ kuɗenga̱ ka̱ta̱ u ciya̱ wuma kpamu a kanna ku ukocishi, Ka̱shile ka̱ ɗengusa̱ baci a̱ a̱kpisa̱ dem.”

25Yesu u danai ni, “Mpa ɗa vuza na n ci ɗengusa̱ a̱kpisa̱, mpa ɗa kpamu wuma. Aza a na e nekei a̱ɗu nu mpa i ta̱ o kuyongo n wuma, ko ishi a̱ kuwa̱. 26Yaba dem vu na baci kpamu wi o kuyongo n wuma, ɗa u nekei ka̱ɗu nu mpa, wi a̱ kukuwa̱ ba. Marta, vu neke ta̱ ka̱ɗu n ili i nam pa?”

27Ɗa wu ushuki, “E, Vuzagbayin. N neke ta̱ ka̱ɗu a na avu ɗa Kirisiti Kishi, Maku ma̱ Ka̱shile, avu ɗa kpamu vuza na a danai wi lo a̱ kuta̱wa̱ a aduniyan.”

Yesu u shika̱i

28Ana Marta u danai nannai, ɗa u bonoi asuvu a kpaꞋa ɗa u yaꞋin kadanshi m Meri endeꞋen ni. “Malum ma mi ta̱ lo, we ece wu ta̱ kpamu.” 29Ana Meri u panai nannai, ɗa u ɗenga̱i gogoꞋo ɗa u lazai a kubana u Yesu. (30Ka̱ta̱ Yesu u yawa asuvu a̱ likuci a ba, amma ta ɗe biꞋi wi a̱ ubuta̱ u na Marta u gasai n a̱yi.)

31Uma n a̱bunda̱i a na a banai kukya̱sa̱ Meri, ana e enei ni u ɗenga̱i gogoꞋo ɗa wu uta̱i a kpaꞋa ka, ele a zuwa ta̱ ko a kasaun kaꞋa wi a kubana ka̱ta̱ u shika̱. Ɗa o tonoi ni.

32Amma Meri u bana ta̱ a̱ ubuta̱ u na Yesu wi. Ana we enei ni, ɗa u kuɗa̱ngi e ene a̱ ni, ɗa u danai, “Vuzagbayin, ishi baci vi ishi lo, taku vu va̱ wi ishi a̱ kukuwa̱ ba.”

33Ɗa Yesu we enei ni a̱ ma̱shi koɓolo n uma a na i n a̱yi va feu. Ɗa u na̱mgba̱i ka̱tsuma̱ ka̱u. 34We ecei, “Te ɗai i ciɗa̱ngi ni?”

Ɗa a danai ni, “Vuzagbayin, ta̱wa̱ ve ene ubuta̱ wa.”

35Ɗa Yesu u shika̱i.

36Uma a na i kashani ɗevu lo a danai, “Yi ta̱ e kene tsu na u cigai ni ka̱u.”

37Amma aza o yoku a̱ ka̱tsuma̱ ke le a danai, “A̱yi ɗa vuza a na u ɓa̱yuwa̱i ka̱yimba̱ ka a̱shi. Mayun ɗa wi ishi a kisa LiꞋaziru a̱ ubuta̱ wu ukpa̱.”

Yesu u ɗengusa̱i LiꞋaziru

38Ɗa Yesu u doku u na̱mgba̱i ka̱tsuma̱ ka̱u. Ɗa u banai a kasaun ka na e sheꞋwei a katali ɗa a palai utsutsu wa n katali ko yoku. 39Ɗa u danai le, “Gida̱la̱kpa̱i katali ka kakambu ke te.”

Amma Marta u danai, “Vuzagbayin, vi yeve ta̱ LiꞋaziru u kuwa̱i ayin a̱ na̱shi a ɗa na, u kugita̱ ta̱ ɗe kushama.”

40Ɗa Yesu u danai ni, “Ka̱ta̱ vi ciɓa ili i na n danai nu ba? ‘Vi neke baci ka̱ɗu, vi ta̱ e kene tsugbayin tsu Ka̱shile.’ ”

41Ɗa a̱ gida̱la̱kpa̱i katali ka kakambu ke te. Ɗa Yesu u ɗengusa̱i a̱shi a̱ ni gaɗi u danai, “Dada, n yaꞋan ta̱ ma̱za̱nga̱ a na vu panakai mu. 42N yeve ta̱ ayin tutu vu tsu panaka mu ta̱, amma n dana ta̱ ili i nam pa ya adama a uma a na i nu mpa na. N ciga ta̱ a̱ ushuku nu mpa a na avu ɗa vu suki mu.”

43Ana Yesu u kotsoi kuyaꞋan kavasa, ɗa u ɗengusa̱i ka̱la̱ka̱tsu nu utsura ɗa u ɗekei, “LiꞋaziru, uta̱!” 44Ɗa wu uta̱i. A ala yi ta̱ e ekiye n ene n arikinlai a̱ ka̱ciɗa̱, ɗa a shiyai ni kpamu n kakashi a̱ a̱shi a̱ ni.

Ɗa Yesu u danai le, “Shikpai ni ka̱ta̱ i ka̱sa̱kpa̱i u wala.”

O foɓusoi kuna Yesu

(Mat. 26:1-5; Mar. 14:1-2; Luk. 22:1-2)

45Ayahuda n a̱bunda̱i aza a na a̱ ta̱wa̱i kene Meri ɗa e enei ili i na Yesu u yaꞋin, ɗa e nekei a̱ɗu n a̱yi. 46Amma aza o yoku a̱ ka̱tsuma̱ ke le a banai a danai Afarishi ili i na Yesu u yaꞋin. 47Anan ganu vu gbagbaꞋin n Afarishi a e ɗekei Aza e Kusheshe a̱ ubuta̱ u te ɗa a danai, “Yi ɗa̱i tsa kuyaꞋan? Vuma vu nam pa wi ta̱ a kuyaꞋan urotu wi ili i mereve n a̱bunda̱i. 48Tsu ka̱sa̱kpa̱ yi baci a kulyaꞋa kelime n ili i na nam pa, yaba dem wi ta̱ e kuneke ka̱ɗu n a̱yi. Osoji o Roma i ta̱ a̱ kuta̱wa̱ a̱ la̱nga̱sa̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin a̱ tsu n iɗika i tsu.”

49Vuza vu Kusheshe vi yoku a̱ ka̱tsuma̱ ke le kula ku ni ku ɗa Kayafa, a̱yi ɗa kpamu mogono ma anan ganu a̱ ka̱ya̱ ka nan lo. U danai, “A̱ɗa̱ i yeve ili ba, ko kenu! 50Nini ɗai yi a̱ kuka̱sa̱kpa̱ a̱ niꞋwa̱nta̱ngu iɗika dem? U laꞋa ta̱ n kugaꞋan vuma vi te u kuwa̱11:50 Yah. 18:14. adama a na uma a na a buwai a yaꞋan wuma.”

51Kadanshi ka na Kayafa u yaꞋin, kusheshe ku ni ku ɗa ba. Amma, adama a na a̱yi ɗa mogono ma anan ganu a̱ ka̱ya̱ ka nan lo ka, wi ta̱ a kadanshi ki ili i na i kuta̱wa̱ ya yaꞋan: Wi ta̱ a kadanshi ka na Yesu wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ wa̱ kuwa̱ adama a Ayahuda. 52Ko n nannai Yesu wi a̱ kukuwa̱ adama a Ayahuda koci ba. U kukuwa̱ ta̱ adama a na u tuka̱ uma a̱ Ka̱shile a na ishi a wacuwai a aduniyan dem koɓolo. 53Ɗaɗa a kanna ka nan lo aza e kelime a Ayahuda a̱ gita̱i kusheshe uteku u na a kuna Yesu.

54Adama a nannai, Yesu u doku u ka̱ra̱Ꞌa̱ e keteshe a uɓon u Yahuda ba, ɗa u ka̱sa̱kpa̱i Urishelima. U banai a̱ likuci i Ifuramu, i na yi a̱ ka̱kina̱ ka kakamba, ɗa u shamgbai ɗe m mukumitoni n ni.

55Ayin a̱ Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai a yawa ta̱ ɗevu. Uma n a̱bunda̱i a na i ida̱shi a̱ likuci i wawaꞋa a banai a Urishelima kafu kanna ka̱ ka̱ɗiva̱ ka adama a na a̱ ciya̱ a takpa nshinda̱ tsu na Wila̱ u danai. 56A ciga ta̱ e ene Yesu. Ele punu biꞋi a̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin a, ɗa a̱ gita̱i mecenshenei, “Yi ɗa̱i ye enei? Wi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ ka̱ɗiva̱ ka gaji?” 57Anan ganu vu gbagbaꞋin n Afarishi a danai uma vuza na baci de dem we enei Yesu, u bana u dana le, ka̱ta̱ a̱ ciya̱ a̱ ka̱na̱ yi.

12

Meri u tsunki Yesu m maniꞋin ma̱ ma̱gula̱ni

(Mat. 26:6-13; Mar. 14:3-9)

1Ana wo okpoi ayin a̱ ta̱li ka̱ta̱ a na a yaꞋan Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai, Yesu u banai a Bataniya ɗaɗa u cipa̱i a kpaꞋa ku LiꞋaziru vuza na u kuwa̱i ɗa Yesu u ɗengusa̱i ni n wuma. 2A̱ ya̱na̱ka̱i ni tsuwaꞋa ɗe. Marta ɗa vuza na u nekei ni tsuwaꞋa tsa, LiꞋaziru wi ta̱ punu a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a na a lyaꞋi koɓolo n Yesu. 3Meri u ɗikai meyelyu ma gbayin ma maniꞋin mi ikebe, ɗa u tsunki Yesu e ene. Ɗa wu urai a ɗa n ka̱nji ka̱ ni. Ɗa ta na ma̱gula̱ni ma maniꞋin ma ma shanai punu a kpaꞋa ka.

4Amma makumitoni ma̱ ni Yahuza Iskaryoti, vuza na u kuta̱wa̱ we neke a una Yesu, u danai, 5“ManiꞋin ma nan lo ikebe12:5 La̱na̱ a kaci ku udani “Ikebe”, punu ɗe ka̱ta̱ vu la̱na̱ “Dinari” a̱ Ubuta̱ wi ili i Kuyeve. i ni i yawa ta̱ katsupu ka̱ ka̱ya̱ ka vuza te.12:5 Ikebe i nam pa yi ta̱ derere n ikebe i le “dinari” amangatawantatsu (300). Wi ishi u gaꞋan e denge ka̱ta̱ ikebe ya e neke aza a yali.” 6Amma u ci keɓece n ukuna wa aza a yali ba. U dana ta̱ nannai adama a na a̱yi va koboki kaꞋa. A̱yi ɗa vuza na u tsu foɓo ikebe ya, u ci yaꞋan ta̱ n u shaɗai kpamu n u yaꞋankai ka̱ ni.

7Amma Yesu u danai, “Ka̱ta̱ vu gbandarasa yi ba. U yaꞋan ta̱ nannai tso ofoɓuso a̱ ka̱ciɗa̱ ka̱ va̱. 8Ayin tutu yi ta̱ o kuyongo koɓolo n aza a unambi, amma ayin tutu yi o kuyongo nu mpa ba.”

A cigai kuna LiꞋaziru

9Ana koɓolo ka uma ka panai Yesu u yawa ta̱ a Bataniya, ɗa a banai ɗe adama a na ta ɗe Yesu wi. A bana ta̱ kpamu adama a na a̱ ciya̱ e ene LiꞋaziru, vuza na Yesu u ɗengusa̱i n wuma kpamu. 10Ɗaɗa anan ganu vu gbagbaꞋin e sheshei kuna LiꞋaziru feu. 11Adama a LiꞋaziru, Ayahuda n a̱bunda̱i a̱ gita̱i kuka̱sa̱kpa̱ kutono le, ɗa a kucikpa e nekei a̱ɗu e le u Yesu.

Yesu u uwai a Urishelima

(Mat. 21:1-11; Mar. 11:1-11; Luk. 19:28-40)

12Kanna ke ire, ka̱bunda̱i ka uma n a̱bunda̱i ka na ka̱ ta̱wa̱i a̱ ubuta̱ u Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai† ka, a panai a na Yesu wi a̱ kuta̱wa̱ a Urishelima. 13Ɗa a ɗikai ekeme, ɗa a banai adama a na a gasa n Yesu, ɗa a̱ ɗengusa̱i a̱la̱ka̱tsu,

“Hosana!† Cikpai Ka̱shile!”

“Ka̱shile ke neke una̱singai u vuza na u ta̱wa̱i n kula ku Vuzavaguɗu!”

“Ka̱shile ke neke Mogono mi Israila una̱singai!”12:13 Ishp. 118:25-26.

14Yesu u ciya̱i majaki ɗa u kumbai. Na ɗa uteku u na Katagarda ka Ciɗa ka danai,

15“Uma a Sihiyona, ka̱ta̱ i pana wovon ba!

Gogo na mogono ma̱ ɗa̱ mi ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱,

u kumbai maku ma majaki.”12:15 2 Sam. 5:9; Zak. 9:9 Sihiyona kula ku ɗa ku yoku ku Urishelima n Tsugana feu ci ci ɗeke yi ta̱ Sihiyona.

16A ayin a nan lo a mukumitoni n ni n yeve ili i na u ciya̱i ba. Amma a kubana megeshe, ana Ka̱shile ka̱ ɗengusa̱i ni a kubana a̱ ubuta̱ u tsugbayin, ɗa a ciɓai a na Katagarda ka Ciɗa ka yaꞋin kadanshi adama a̱ ni, ɗa kpamu a ciɓai a na uma a yaꞋin nannai adama a̱ ni.

17Uma i ta̱ lo n a̱bunda̱i a ayin a na Yesu u ɗengusa̱i LiꞋaziru n wuma, ɗa u danai ni wu uta̱ punu a kasaun ka. Gogo na a̱ ka̱na̱i kudana uma o yoku ili i na Yesu u yaꞋin. 18Uma n a̱bunda̱i a̱ uta̱i a banai a gasai n Yesu, adama a na a pana ta̱ ukuna wu urotu wi ili i mereve i ni. 19Ɗa Afarishi† a dananai, “Ye ene ta̱, ci yikpa̱ ɗe gbende-gbende! Indanai, uma a aduniyan ra̱ka̱ o kutono yi.”

Nhelene n yoku n la̱nsa̱i Yesu

20Nhelene n yoku feu a bana ta̱ a Urishelima adama a na a cikpa Ka̱shile a ayin a̱ ka̱ɗiva̱ ka. 21A banai u Filibu, vuza na wu uta̱i a̱ likuci i Besaida i na yi a̱ Ga̱lili, ɗa a danai, “Malum, ci ciga ta̱ ce ene Yesu.” 22Filibu u banai u danai Andarawu, ɗa ele aza e re e le a banai a danai Yesu.

23Ɗa Yesu u danai le, “Ayin a yawa ta̱ a na Maku ma Vuma† ma kisa tsugbayin ci ni. 24N dana ɗa̱ mayun, vicuꞋu vu na vi yikpa̱i a iɗika vi o kudoku ba, sai vu kuwa̱ biꞋi. Amma vu kuwa̱ baci, vu kuta̱ ta̱ ka̱ta̱ vu matsa n a̱bunda̱i. 25Vuza na baci u cigai wuma u ni a aduniyan a nam pa, wi ta̱ a kunamba u ɗa. Vuza na baci u iwain wuma u ni punu a aduniyan a nam pa, wi ta̱ a̱ kuciya̱ wuma u na u kukotso ba. 26Vuza na baci u cigai kuyaꞋanka mu tsugbashi sai u ta̱wa̱ u tono mu, adama a na kagbashi ka̱ va̱ ko yongo nu mpa a̱ ubuta̱ u na mi dem. Dada vu va̱ feu wi ta̱ e kuneke tsugbayin u yaba dem vu na u yaꞋankai mu tsugbashi.”

Yesu u yaꞋin kadanshi ku ukpa̱ ka̱ ni

27Yesu u lyaꞋi kelime n kuyaꞋan kadanshi, “Gogo na mi ta̱ a̱ ka̱tsuma̱ ka atakaci. N dana wo, ‘Dada, isa mu a̱ ka̱tsuma̱ ka ayin a nam pa’? A̱Ꞌa̱, n ta̱wa̱ ta̱ a̱ ka̱tsuma̱ ka ayin a nam pa adama a ili i nam pa, mayun ɗa kpamu n soꞋo atakaci. 28Dada, yotsongu uma tsugbayin tsu nu!”

Ɗa ka̱la̱ka̱tsu ku uta̱i gaɗi ɗa ka danai, “N yotsongu ta̱ tsu na mi n tsugbayin, mi ta̱ kpamu o kudoku kuyaꞋan nannai.”

29Ka̱bunda̱i ka uma ka na ki a kashani lo a panai ka̱la̱ka̱tsu ka. Ɗa aza o yoku e le a danai kakpanga kaꞋa. Amma aza o yoku a danai, “Kalingata kaꞋa ka yaꞋin kadanshi n a̱yi!”

30Ɗaɗa Yesu u danai le, “Adama a̱ ɗa̱ a ɗa ka̱la̱ka̱tsu ka ka̱ ta̱wa̱i, adama a̱ va̱ a ɗa ba. 31Gogo na ayin a ɗa a na Ka̱shile ka kuyaꞋanka uma a aduniyan afada. Ayin a ɗa kpamu a na Ka̱shile ko kuloko MalyaꞋi, vuza na u lyaꞋi tsugono a aduniyan a nam pa. 32Ayin a na baci a̱ ɗengusa̱i mu gaɗi vu maɗanga ma atakaci, mi ta̱ a kuzuwa yaba dem u ta̱wa̱ wa̱ va̱.” 33Yesu u dansai ili i nam pa adama a na u yotsongu uteku u na u kukuwa̱.

34Ɗa ka̱bunda̱i ka uma ku ushuki, “Wila̱ u tsu u dana tsu ta̱ Kirisiti Kishi u kuyongo ta̱ n wuma ali ayin a babu uteku. Nini ɗai, va kudana i ta̱ a̱ kuɗengusa̱ Maku ma Vuma a gaɗi vu maɗanga ma atakaci? Yayi Maku ma Vuma ma nam pa ma?”

35Yesu wu ushuki, “Kutashi ki ta̱ lo n a̱ɗa̱ ali a kubana megeshe kenu. LyaꞋi kelime nu nwalu a̱ɗa̱ biꞋi n kutashi. N nannai, ka̱yimbi ki a̱ kuka̱na̱ ɗa̱ ba, yi kpamu a̱ kuta̱ɗa̱tsa̱ ba. Amma i yaꞋan baci nwalu a̱ ka̱yimbi, ye kuyeve a̱ ubuta̱ u na yi a kubana ba. 36Nekei a̱ɗu n vuza na u tuka̱i n kutashi, a̱yi biꞋi na koɓolo n a̱ɗa̱. Yi ta̱ ta na o kokpo uma a na i o kuyongo a̱ ubuta̱ u kutashi.”

Uma o yoku a iwain Yesu

Ana Yesu u dansai ili i nam pa, ɗa u lazai u banai u sheɗeki adama a na e ene yi ba. 37Ko a na u yaꞋin urotu wi ili i mereve i nam pa dem a asuvu e le, e neke a̱ɗu e le wa̱ ni ba. 38Ili i nam pa i yaꞋan ta̱ adama a na ili i na keneki Ishaya u danai i yaꞋan mayun,

“Vuzavaguɗu, yayi u nekei ka̱ɗu n ili i na tsu danai le?

Yayi kpamu Vuzavaguɗu u yotsongi utsura u ni?”12:38 Ish. 53:1.

39Ishaya† u danai kpamu ili i na i zuwai ɗa a̱ kpa̱ɗa̱i kuneke a̱ɗu i ɗaɗa:

40“Vuzavaguɗu u pala ta̱ a̱shi a uma,

ɗa u zuwai uma a yaꞋan ugbawansuvu.

U yaꞋan ta̱ nannai adama a na a̱shi e le a̱ kpa̱ɗa̱ kene,

ka̱ta̱ kpamu a̱ɗu e le a̱ kpa̱ɗa̱ kuyeve,

ka̱ta̱ a̱ kpa̱ɗa̱ kubono wa̱ va̱, ka̱ta̱ m potsokpo le.”12:40 Ish. 6:10.

41Ishaya u dansai ili i nam pa, adama a na we ene ta̱ tsugbayin ci Yesu, ɗa u yaꞋin kadanshi ka̱ ni.

42A ayin a nam pa, uma n a̱bunda̱i koɓolo n aza e kelime a Ayahuda o yoku e nekei a̱ɗu n a̱yi. Amma adama a na i ta̱ a kupana wovon wa Afarishi, a yaꞋan kadanshi ka̱ ni e keteshe ba, ta lo Afarishi o loko le punu a̱ kunu ka avasa ka. 43Uma a a cigai uma a cikpa le ali u laꞋa tsu na Ka̱shile ka kucikpa le.

Yesu u ta̱wa̱i kisa aduniyan

44Yesu u salai, “Vuza na baci de dem u nekei ka̱ɗu nu mpa, u neke ta̱ kaꞋa wa̱ va̱ koɓolo kpamu n vuza na u suki mu. 45Vuza na baci we enei mu we ene ta̱ vuza na u suki mu. 46N ta̱wa̱ ta̱ tsu vuza na u tsu tuka̱ n kutashi a aduniyan, adama a na yaba dem vu na baci u nekei ka̱ɗu nu mpa u buwa a̱ ka̱yimbi ba.

47“Vuza na baci u panai kadanshi ka̱ va̱ ɗa u iwain kutono kaꞋa, mpa ɗa n kuyaꞋanka yi afada ba. Adama a na n ta̱wa̱ kuyaꞋanka uma a aduniyan afada ba, amma kisa a ɗa. 48Amma ili i yoku yi ta̱ lo i na i kuyaꞋanka vuza na u iwain mu n kadanshi ka̱ va̱ afada. Kadanshi ka na n dansai ka ɗa ka kuyaꞋanka yi afada a kanna ku uteku. 49Ili i na n dansai n utsura u ka̱ci ka̱ va̱ u ɗa ba. Dada vu va̱ vu na u suki mu u danai mu ili i na n kudana n i na n kuyotsongusu. 50N yeve ta̱ ili i na u danai uma a yaꞋan, i ɗa i tsu zuwa uma o yongo n wuma ko wanai. I ɗaɗa i zuwai ɗa n danai ɗa̱ derere i na Dada u danai mu.”

13

Yesu u saꞋi ene a̱ mukumitoni n ni

1Ana wo okpoi kanna ke te kafu a̱ gita̱ Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai, Yesu u yeve ta̱ a na ayin a yawai ni kuka̱sa̱kpa̱ aduniyan a nam pa ka̱ta̱ u bono we Esheku. U ciga ta̱ uma a̱ ni a na i a aduniyan ayin tutu, u ciga le ta̱ kpamu mayin sai uteku.

2Yesu m mukumitoni n ni o ɓolongi adama a na a lyaꞋa ilikulyaꞋa n kulivi. Kalijani ka zuwa ta̱ ɗe Yahuza, maku ma Sima Iskaryoti, u sheshei uteku u na u kuneke Yesu. 3Yesu u yeve ta̱ a na Esheku e nekei ni utsura a̱ ubuta̱ wi ili dem, a̱yi kpamu wu uta̱ ta̱ a̱ Ka̱shile, wi ta̱ kpamu o kubono u Ka̱shile. 4Ele a kulyaꞋa ilikulyaꞋa, ɗa u ɗenga̱i u foɗoi motogu ma̱ ni, ɗa u shiyai mayaga ma̱ kusumbu a̱ kukyuꞋun ku ni. 5Ɗa u tsungi mini a̱ ka̱ka̱na̱tsu ɗa u gita̱i kusaꞋa ene a̱ mukumitoni n ni, ɗa wu urai m mayaga ma na u shiyai a̱ kukyuꞋun ku ni ka.

6Ana u yawai u Sima Biturusu, ɗa Biturusu va u danai ni, “Vuzagbayin, vi ta̱ a kusaꞋa ene a̱ va̱?”

7Wu ushuki, “Vi yeve ili i na mi a kuyaꞋan gogo na ba, amma vi ta̱ e kuyeve a kubana megeshe.”

8Biturusu u danai, “A̱Ꞌa̱, vi a kusaꞋa ene a̱ va̱ ba.”

Wu ushuki, “N saꞋa baci ene a̱ nu ba, avu vi a̱ ka̱tsuma̱ ka uma a̱ va̱ ba.”

9Biturusu wu ushuki, “Vuzagbayin, saꞋa ene a̱ va̱ koci ba! SaꞋa ekiye n kaci ka̱ va̱ feu!”

10Yesu u danai, “Vuza u sumba̱ baci, ikyamba i ni ra̱ka̱ yo okpo ta̱ ciɗa. Ili i na i buwai i ɗaɗa u saꞋa ene a̱ ni koci. A̱ɗa̱ kpamu aza a ciɗa a ɗa yi, amma ra̱ka̱ vu ɗa̱ ɗa yi ciɗa ba.” 11U yeve ta̱ vuza na u kuneke yi a̱ ubuta̱ wi irala i ni, i ɗaɗa i zuwai ɗa u danai, “Ra̱ka̱ vu ɗa̱ ɗa yi ciɗa ba.”

12Ana u kotsoi kusaꞋa ene e le, ɗa u ukai motogu ma̱ ni ɗa u da̱sa̱ngi kpamu. Ɗa we ecei, “I yeve ta̱ ili i na n kotsoi kuyaꞋanka ɗa̱ gogo na va? 13I ci ɗeke mu ta̱ ‘Malum’ n ‘Vuzagbayin,’ i dansa ta̱ derere, adama a na mayun ɗa. 14Mpa, Vuzagbayin m Malum ma̱ ɗa̱, n saꞋa ta̱ ene a̱ ɗa̱ gogo na. A̱ɗa̱ feu i saꞋa ene o itoku i ɗa̱. 15N yaꞋan ta̱ nannai adama a na wo okpo ɗa̱ agisana a na i yaꞋanka uma uteku u na n yaꞋankai ɗa̱. 16N dana ɗa̱ mayun, kagbashi ka tsu laꞋa vuzagbayin vi ni ba. Vuza na a̱ tsu suku u tsu laꞋa vuza na u suki ni ba. 17I yeve ta̱ ili i nam pa, Ka̱shile ki ta̱ a kuzuwaka ɗa̱ una̱singai i yaꞋan baci ili ya.

18“A̱ɗa̱ ra̱ka̱ ɗa n ciya̱i ba. N yeve ta̱ aza a na n zagbai ɗe. Amma ili i na Katagarda ka Ciɗa ka danai sai yo okpo mayun, ‘Vuma vu na u lyaꞋi ilikulyaꞋa nu mpa, u kucikpa ta̱ wo okpo a tsurala nu mpa!’13:18 Ishp. 41:9.

19“Mi ta̱ a kudana ɗa̱ ili i nam pa gogo na kafu i ɗa i yaꞋan adama a na i ta̱wa̱ baci i yaꞋan, i neke a̱ɗu a na mpa ɗa mi lo ayin tutu. 20N dana ɗa̱ mayun, vuza na baci de dem wi isai vuza na n suki, wi isa mu ta̱ feu. Vuza na baci kpamu dem wi isai mu, wi isa ta̱ feu Dada vu na u suki mu.”

Yesu u yaꞋin kadanshi ki ili i na i kucina yi

(Mat. 26:20-25; Mar. 14:17-21; Luk. 22:21-23)

21Ana u kotsoi kudansa ili i nam pa, ɗa u na̱mgba̱i ka̱tsuma̱ ka̱u. Ɗa u dansai e keteshe, “N dana ta̱ mayun, vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ ɗa̱ wi ta̱ e kuneke mu wi irala i va̱.”

22Ɗa mukumitoni ma n ripula̱i n ili i na wi a kudansa, ɗa a indanai. 23Vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ mukumitoni ma, vuza vu ucigi vu Yesu, a̱yi lo ida̱shi ɗevu n a̱yi. 24Sima Biturusu u yaꞋin gipi n a̱shi u vuza va, ɗa u danai ni, “Ece yi vuza na u ciya̱i.”

25Ɗa makumitoni ma me sherewengi u yawai ɗevu n Yesu ɗa we ecei, “Vuzagbayin, yayi vi ciya̱i a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ tsu?”

26Yesu wu ushuki, “Mi ta̱ a kuꞋuka ka̱jishi ka nam pa a kusaꞋan. Vuza na baci n nekei kaꞋa a̱yi ɗa vuza va.” Ɗa u ukai ka̱jishi ka a kusaꞋan ɗa u nekei Yahuza, maku ma Sima Iskaryoti. 27Gogo va lo ana Yahuza wi isai ka̱jishi ka, ɗa MalyaꞋi ma uwai a̱ ka̱ɗu ka̱ ni.

Yesu u danai, “Yahuza, bana gogoꞋo ka̱ta̱ vi yaꞋan ili i na vi sheshei.” 28Ko vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a na i lo a kulyaꞋa ilikulyaꞋa u yeve ili i na i zuwai ɗa Yesu u yaꞋankai Yahuza kadanshi ka nan lo ba. 29Amma an Yahuza wo okpoi kofoɓi ki ikebe ke le, aza o yoku a dana ta̱ Yesu wi ta̱ a kudana yi u bana u tsupa ikebe yi ilikulyaꞋa ko u neke aza a unambi ikebe. 30Gogo va lo ana Yahuza u kotsoi kisa ka̱jishi ka, ɗa wu uta̱i pulai. Kayin ka yaꞋan ta̱ ɗe ta na.

Wila̱ u savu

31Ana Yahuza u lazai, ɗa Yesu u danai, “Mpa Maku ma Vuma, ayin a yawa mu ta̱ a na ma uwa a tsugbayin tsu va̱. Ka̱shile kpamu ki ta̱ a kisa tsugbayin adama a ili i na i kuciya̱ mu ra̱ka̱. 32Ka̱shile ki isa baci tsugbayin adama a̱ va̱, wi ta̱ o kuyotsongu uma tsugbayin tsu va̱ a kubana megeshe na kenu.

33“Muku n va̱, n kuyongo ta̱ n a̱ɗa̱ a kubana megeshe biꞋi kenu. Ka̱ta̱ i la̱nsa̱ mu, amma i kene mu ba. N dana ɗa̱ ta̱ uteku u na n danai Ayahuda, ‘Yi a kufuɗa kubana a̱ ubuta̱ u na mi a kubana ba.’

34“Amma mi ta̱ e kuneke ɗa̱ wila̱ u savu. I ciganai uteku u na mpa n cigai ɗa̱. 35I ciganai baci, yaba dem u kuyeve ta̱ a na a̱ɗa̱ mukumitoni n va̱ n ɗa yi.”

Yesu u danai Biturusu u kunana yi ta̱

(Mat. 26:31-35; Mar. 14:27-31; Luk. 22:31-34)

36Sima Biturusu we ecei Yesu, “Vuzagbayin, te ɗai vi a kubana?”

Wu ushuki, “Ubuta̱ u na mi a kubana vi a kufuɗa kutono mu gogo na ba, amma vi ta̱ o kutono mu a kubana megeshe.”

37We ecei, “Vuzagbayin, yi ɗa̱i i zuwai ɗa n kufuɗa kutono wu gogo na ba? Mi ta̱ ufoɓushi n kuwa̱ adama a̱ nu!”

38Yesu wu ushuki, “Mayun ɗa vi ufoɓushi vu kuwa̱ adama a̱ va̱? N dana wu mayun, kafu motoku ma sala, vi ta̱ a kunana mu ali kutatsu.”

14

Yesu ɗa uye a kubana we Esheku

1Yesu u danai mukumitoni n ni, “Ka̱ta̱ a̱ɗu a̱ ɗa̱ a̱ muɗa̱ ba. Nekei a̱ɗu n Ka̱shile, ka̱ta̱ kpamu i neke a̱ɗu nu mpa. 2Ubuta̱ wi ida̱shi wi ta̱ ɗe n a̱bunda̱i a kpaꞋa ku Dada vu va̱, mi ta̱ kpamu a kubana ma lapulaka ɗa̱ ubuta̱ wa. Mi ishi a kudana ɗa̱ ili i na nam pa ba, ishi baci ta i ɗa yi nannai ba. 3N yaꞋan baci nannai, mpa mi ta̱ o kubono adama a na n ɗika ɗa̱ a kubana wa̱ va̱. Ka̱ta̱ kpamu ci yongo koɓolo. 4A̱ɗa̱ kpamu i kuyeve ta̱ uye a̱ ubuta̱ u na mi a kubana.”

5Ɗa Toma u danai ni, “Vuzagbayin, a̱tsu ci yeve ubuta̱ u na vi a kubana ba. Nini ɗai tsa kuyaꞋan ci yeve uye wa?”

6Yesu wu ushuki, “Mpa ɗa uye u na u tsu yotsongu uma ili i mayun koɓolo n u na u ci neke wuma. Babu vuza na u kubana u Dada sai u tono n ubuta̱ u va̱. 7I yeve mu baci mayun, yi ta̱ e kuyeve Dada vu va̱ feu. Gogo na i yeve yi ta̱, ɗa kpamu ye enei ni.”

8Ɗa Filibu u danai, “Vuzagbayin, yotsongu tsu Eshevu a, wi ta̱ ta na a kuntsa tsu.”

9Ɗa wu ushuki, “Mi ta̱ koɓolo n a̱ɗa̱ ali n ayin n a̱bunda̱i. Filibu, yi ɗa̱i i ci yaꞋan nannai, ali n gogo na vi yeve ko mpa ɗa ya ba? Vuza na baci we enei mu, we ene ta̱ Dada vu va̱. Yi ɗa̱i i zuwai ɗa vu danai, ‘Yotsongu tsu Eshevu a’? 10Avu vu ushuku a na mpa ɗa vi te n Dada vu va̱ ba? Dada vu va̱ kpamu vi te nu mpa ba? Kadanshi ka na n danai ɗa̱ a̱ va̱ ɗa ku uta̱i ba. Dada vu va̱ vuza na wi nu mpa, a̱yi ɗa u ci yaꞋan ili i na u cigai dem. 11Ushuki nu mpa ana n danai ɗa̱ mpa n Dada a̱tsu ɗa vi te. Yu ushuku baci adama a kadanshi ka̱ va̱ ka ba, nekei a̱ɗu n ili i mereve i na n yaꞋin. 12N dana ɗa̱ mayun, vuza na baci u nekei ka̱ɗu nu mpa, wi ta̱ a kuyaꞋan ili i na mpa n yaꞋin. E, aza a na e nekei a̱ɗu i ta̱ a kuyaꞋan ili i na i laꞋi i nam pa, adama a na mi ta̱ a kubana ka̱ta̱ n shamgba ɗe koɓolo n Dada vu va̱. 13I folono baci ili dem n kula ku va̱, mi ta̱ a kuyaꞋanka ɗa̱ i ɗa, adama a na Maku ma ma̱ tuka̱ n tsugbayin we Esheku. 14E, mi ta̱ a kuyaꞋanka ɗa̱ ili dem i na i folonoi mu n kula ku va̱.

Uzuwakpani wa Ayinviki a̱ Ka̱shile

15“I ciga mu baci, yi ta̱ a kuyaꞋan ili i na n danai ɗa̱ i yaꞋan. 16Mi ta̱ o kufolono Dada vu va̱, a̱yi kpamu wi ta̱ e kuneke ɗa̱ Ka̱ɓa̱nki ko yoku, vuza na u kushamgba n a̱ɗa̱ ko wanai. 17A̱yi ɗaɗa Ayinviki a̱ Ka̱shile,† vuza na u yotsongi ukuna u Ka̱shile mayun. Uma a aduniyan a kisa yi ba, adama a na e ene yi ba, ko e yeve yi. Amma a̱ɗa̱ i yeve yi ta̱, adama a na wi ta̱ koɓolo n a̱ɗa̱, wi ta̱ kpamu punu wa̱ ɗa̱. 18N bana baci, ma̱ kuka̱sa̱kpa̱ ɗa̱ endeꞋen yo okpo tsu mkpaꞋan ba, mi ta̱ o kubono wa̱ ɗa̱. 19A kubana megeshe kenu uma a aduniyan a nam pa o kudoku e kene mu ba, amma a̱ɗa̱ yi ta̱ o kudoku ye kene mu. Mpa mi ta̱ n wuma, adama a nannai a̱ɗa̱ kpamu yi ta̱ o kuyongo n wuma feu. 20Kanna ka nan lo ka yawa baci, yi ta̱ e kuyeve mpa n Dada a̱tsu ɗa vi te. A̱ɗa̱ kpamu i kuyeve ta̱ mpa n a̱ɗa̱ vi te ɗa ci, a̱ɗa̱ nu mpa kpamu vi te ɗa ci. 21Vuza na baci de dem u cigai mu, wi ta̱ a kuyaꞋansa ili i na n danai ni u yaꞋan. Dada wi ta̱ a kuciga yi. Mpa feu mi ta̱ a kuciga yi, ka̱ta̱ n yotsongu yi ko yayi mpa.”

22Ɗa Yahuza (amma vu Iskaryoti ba) u danai, “Amma, Vuzagbayin, yi ɗa̱i i zuwai ɗa vu sheshei kuyotsongu ka̱ci ka̱ nu wa̱ a̱tsu amma u uma a aduniyan a na a buwai ba?”

23Ɗa Yesu wu ushuki, “Uma a ciga mu baci, i ta̱ a kuyaꞋansa ili i na n danai le a yaꞋan. Dada vu va̱ kpamu wi ta̱ a kuciga le, ci ta̱ a̱ kuta̱wa̱ we le ka̱ta̱ ci yongo koɓolo n le. 24Amma vuza na baci kpamu u cigai mu ba, u ci yaꞋan ili i na n danai ni ba. Ili i na i panakai mu a kudana ɗa̱, a̱ va̱ ɗa yu uta̱i ba, amma u Dada vuza na u suki mu.

25“N dana ɗa̱ ta̱ ili i nam pa ya mpa biꞋi koɓolo n a̱ɗa̱. 26Amma Ka̱ɓa̱nki ka ki ta̱ o kuyotsongusu ɗa̱ ili dem, ka̱ta̱ u zuwa ɗa̱ kpamu i ciɓa n ili dem i na n danai ɗa̱. Ka̱ɓa̱nki ka nam pa a̱yi ɗa Ayinviki a̱ Ka̱shile a na Dada u kusuku n kula ku va̱. 27M bana baci mi ta̱ a kuzuwa i yaꞋan m ma̱ta̱na̱ a̱ a̱ɗu a̱ ɗa̱. Ma̱ta̱na̱ ma na mi m maꞋa a̱ ka̱ɗu ka̱ va̱ ma ɗa n kuzuwa ɗa̱ i ciya̱. N neke ɗa̱ ma̱ta̱na̱ ma nam pa uteku u na aduniyan e ci neke ba. Ka̱ta̱ i ɓa̱la̱ ka̱tsuma̱ ko i pana wovon ba.

28“A̱ɗa̱ i panai ta̱ ɗe n danai mi ta̱ a kulaza ka̱ta̱ kpamu m bono wa̱ ɗa̱. Mayun ɗa baci i cigai mu, ka̱ta̱ i yaꞋan ma̱za̱nga̱ a na mi o kubono u Dada vu va̱, adama a na u laꞋa mu ta̱ n tsugbayin. 29N dana ɗa̱ ta̱ ili i nam pa gogo na kafu i ta̱wa̱ i gita̱, ɗa baci i ta̱wa̱i i yaꞋin, i ciya̱ i neke a̱ɗu.

30“N kudoku ma yaꞋanka ɗa̱ kadanshi n a̱bunda̱i ba, adama a na vuza vu tsugono va aduniyan a nam pa wi ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱. Amma wi n utsura u na u yawai u va̱ ba. 31N ci yaꞋan ta̱ ili i na Dada vu va̱ u danai mu n yaꞋan, adama a na yaba dem a aduniyan u yeve a na n cigai ni.

“Ta̱wa̱i gogo na, tsu walai.”

15

KumiꞋi n acaka a̱ ni

1Yesu u lyaꞋi kelime n kuyaꞋan kadanshi m mukumitoni n ni, u danai, “Mpa ɗa kumiꞋi ku ma̱ɗimbi† ma mayun. Dada vu va̱ ɗa kacimbi. 2Kacaka ki baci koɓolo nu mpa ɗa ka̱ kpa̱ɗa̱i kumatsa ili, u tsu kapa ta̱ kaꞋa. Ka̱ta̱ kpamu u jebe u lapula kacaka dem ka na ka matsai ili kenu adama a na ko doku ka matsa ili ka̱u. 3Ili i na n danai ɗa̱ i ɗa i lapulai ɗa̱ ɗe, ɗa i zuwai ɗa̱ ciɗa. 4I shamgba baci koɓolo nu mpa n utsura, mi ta̱ feu a kushamgba koɓolo n a̱ɗa̱. Kacaka ka kumatsa ili n ka̱ci ka̱ ni ba. Ki ta̱ a kufuɗa kumatsa ili, ki baci koɓolo n kumiꞋi ka. Ta feu nannai yi a kufuɗa ya yaꞋan ili ba, sai i shamgba koɓolo nu mpa.

5“Mpa ɗa kumiꞋi ka, a̱ɗa̱ ɗa acaka a. Vuza na baci dem u shamgbai koɓolo nu mpa ɗa mpa kpamu mi koɓolo n a̱yi, wi ta̱ a kumatsa ili ka̱u. Amma yi a kuyaꞋan ili ba, sai m ɓa̱nka̱ ɗa̱. 6Vuza na baci dem u shamgbai koɓolo nu mpa ba, wi ta̱ tsu kacaka ka na a tsu vakangu ka̱ta̱ ke ɗekpe. Uma a ci ɗika ta̱ acaka a, a zuwa a ɗa a akina, ka̱ta̱ o songu. 7I shamgba baci koɓolo nu mpa ɗa i tonoi kuyotsongusu ku va̱, yi ta̱ o kufolono Dada va ili i na i cigai dem, ka̱ta̱ ta na u neke ɗa̱ i ɗa. 8Yi baci a kumatsa ili ka̱u tsu nam pa, i yotsongu ta̱ a na a̱ɗa̱ mukumitoni n va̱ n ɗa yi, yi ta̱ o kuyotsongu uma tsugbayin tsu Dada vu va̱.

9“Mpa n ciga ɗa̱ ta̱ uteku u na Dada va u cigai mu. Shamgbai punu a ucigi u va̱. 10I yaꞋan baci i na n danai, yi ta̱ a kushamgba punu a ucigi u va̱. Ta feu nannai, n yaꞋan ta̱ ɗe ili i na Dada u danai, mi ta̱ a kushamgba punu a ucigi u ni.

11“N dana ɗa̱ ta̱ ɗe ili i nam pa ra̱ka̱ adama a na i ciya̱ ma̱za̱nga̱ uteku u na mpa mi m maꞋa, ka̱ta̱ kpamu ma̱za̱nga̱ ma̱ ɗa̱ ma shana. 12Na va ɗaɗa ili i na mi a kudana ɗa̱ i yaꞋan: ciganai uteku u na n cigai ɗa̱ ɗe. 13Vuma u kuwa̱ baci adama a̱ a̱ja̱Ꞌa̱ a̱ ni, na lo u yotsongu ta̱ wi ta̱ n ucigi u na u laꞋi u vuza dem.

14“A̱ja̱Ꞌa̱ a̱ va̱ a ɗa yi, i tono baci ili i na n danai. 15N kudoku me ɗeke ɗa̱ agbashi kpamu ba, adama a na vuzagbayin u tsu dana agbashi a̱ ni ili dem ba. Amma n ɗeke ɗa̱ ta̱ a̱ja̱Ꞌa̱ a̱ va̱, adama a na n dana ɗa̱ ta̱ ili dem i na Dada va u danai mu. 16I zagba mu ba, amma mpa ɗa n zagbai ɗa̱. Ɗa n zuwai ɗa̱ i bana i yaꞋan icuꞋu yu ulinga i na i kukpa̱ɗa̱ kukotso. Ka̱ta̱ Dada va u yeve u neke ɗa̱ ili dem i na i folonoi ni n kula ku va̱. 17Na va ɗaɗa ili i na n danai ɗa̱ i yaꞋan: ciganai.

Aduniyan a iwain mukumitoni ma

18“Uma a aduniyan a nam pa a iwan ɗa̱ baci, i ciɓa a na a iwain mu a cau. 19A̱ɗa̱ aza a aduniyan a ɗa baci yi ishi, ishi ta̱ a kuciga ɗa̱ uteku u na a cigai aza e le. Amma mpa n zagba ɗa̱ ta̱ ɗa mu uta̱ka̱i ɗa̱ a̱ ka̱tsuma̱ ka aduniyan, adama a nannai a̱ɗa̱ aza a aduniyan a ɗa ba. I ɗaɗa i zuwai ɗa aduniyan a iwain ɗa̱. 20Ciɓai n ili i na n danai ɗa̱: Kagbashi ka tsu laꞋa vuzagbayin vi ni ba. Uma a yaꞋanka mu baci kawuya, i ta̱ feu a kuyaꞋanka ɗa̱ kawuya. A yaꞋan baci ili i na n yotsongi le, i ta̱ a kuyaꞋan ili i na i danai le feu a yaꞋan. 21Amma i ta̱ a kutakacika ɗa̱ adama a na yi aza a̱ va̱. I ta̱ kuyaꞋan nannai adama a na e yeve vuza na u suki mu ba. 22Ishi baci n ta̱wa̱ ɗa n yaꞋankai le kadanshi ba, unushi wi ishi o kupolo le ba. Amma gogo na i n uteku u na a kulaꞋaka n unushi u le ba.

23“Vuza na baci dem u iwain mu, u iwan ta̱ feu Dada vu va̱. 24N yaꞋan ta̱ ili i mereve we le tsu na vuza yoku u saꞋwai kuyaꞋan ba. Ishi baci n yaꞋan ulinga u nam pa ba, unushi wi ishi o kupolo le ba. Amma gogo na e ene ta̱ ɗe ili i na n yaꞋin, amma ko n nannai, ɗa a iwain mpa n Dada vu va̱. 25Amma ili i nam pa i yaꞋan ta̱ nannai adama a ili i na yi uɗani a̱ Wila̱ u le yo okpo mayun: ‘A iwain mu babu ili i makara, ko kenu.’15:25 Ishp. 35:19; 64:4.

26“Mi ta̱ a̱ kusuꞋuku ɗa̱ vuza na e ci ɗeke Ka̱ɓa̱nki. Wi ta̱ a̱ kuta̱ a̱ ubuta̱ u Dada, ka̱ta̱ u ta̱wa̱ wa̱ ɗa̱. A̱yi ɗa Ayinviki a̱ Ka̱shile, ili i mayun feu yi ta̱ kuta̱ wa̱ ni. U ta̱wa̱ baci, wi ta̱ a kuyaꞋan kadanshi ka̱ va̱. 27A̱ɗa̱ feu i dana uma ukuna u va̱, adama a na i yongo ta̱ nu mpa ali a ayin a na n gita̱i kuyotsongusu.”

16

1Yesu u lyaꞋi kelime n kuyaꞋan kadanshi, “N dana ɗa̱ ta̱ ili i nam pa, adama a na ka̱ta̱ i ka̱sa̱kpa̱ kuneke a̱ɗu ba. 2I ta̱ o kuloko ɗa̱ a̱ unu a avasa. Ayin i ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱ ana uma a kuna ɗa̱ ka̱ta̱ a dana ele i ta̱ a kucikpa Ka̱shile a yaꞋan baci nannai va. 3I ta̱ a kuyaꞋan ili i nan lo adama a na e yeve Dada ba, e yeve mu kpamu ba. 4Amma n dana ɗa̱ ta̱ ili i nam pa, adama a na ɗa baci ayin a yawai a na a yaꞋan ili i nan lo, yi ta̱ kuciɓa n ili i na n danai ɗa̱.

Ulinga wa Ayinviki a̱ Ka̱shile

“A ayin a na n gita̱i kuyotsongusu, n dana ɗa̱ ili i nam pa ba, adama a na mi ishi ta̱ koɓolo n a̱ɗa̱. 5Gogo na mi ta̱ o kubono u vuza na u suki mu. Amma babu vuza na we ecei mu, ‘Te ɗai vi a kubana?’ 6Gogo na ana n danai ɗa̱, a̱ɗu a̱ ɗa̱ a̱ na̱mgba̱ ta̱ ka̱u. 7Amma n dana ɗa̱ ta̱ mayun, u laꞋa ta̱ n kugaꞋan n wala a na ma shamgba. N laza baci, mi ta̱ a̱ kusuꞋuku ɗa̱ n Ka̱ɓa̱nki. N laza baci ba, Ka̱ɓa̱nki ka ka̱ kuta̱wa̱ ba.

8“Ka̱ɓa̱nki ka ka̱ ta̱wa̱ baci, wi ta̱ o kuyotsongu uma a aduniyan a na i n unushi.† Wi ta̱ a kuzuwa le e yeve ukuna wu usuɓi, ka̱ta̱ kpamu e yeve tsu na Ka̱shile ka̱ kuta̱wa̱ ka̱ kilukpa̱ unushi. 9Wi ta̱ o kuyotsongu le i ta̱ n unushi adama a na e neke a̱ɗu nu mpa ba. 10A̱yi ɗa u kuzuwa le e yeve ukuna wu usuɓi, adama a na mi ta̱ a kubana u Dada, yi kpamu o kudoku ye kene mu ba. 11Wi ta̱ a kuzuwa le e yeve ukuna u wilukpi, adama a na mogono ma aduniyan ma nam pa a̱ ilukpa̱ yi ta̱ ɗe.

12“Mi ta̱ n ili n a̱bunda̱i i na n kudana ɗa̱, amma gogo na nahannai yi a kufuɗa kuyeve i ɗa ba. 13Amma ɗa baci Ayinviki a̱ Ka̱shile a̱ ta̱wa̱i, vuza na wi mayun, wi ta̱ a kuzuwa ɗa̱ i yeve ili i mayun i na yi a̱ kuta̱ u Ka̱shile. Wi a kuyaꞋan kadanshi ki ili i ka̱ci ka̱ ni ba, amma wi ta̱ a kudansa ili i na u panai, wi ta̱ kpamu a kudana ɗa̱ ili i na yi a̱ kuta̱wa̱. 14Wi ta̱ e kuneke mu tsugbayin, adama a na wi ta̱ kuɗika ili i na n danai ka̱ta̱ u dana ɗa̱. 15Ili i na Dada wi n i ɗa dem, mi ta̱ n ili ya feu. Ɗaɗa i zuwai ɗa n danai Ayinviki a̱ Ka̱shile a i ta̱ a kuɗika ili i na mi n i ɗa ka̱ta̱ a dana ɗa̱.

Ma̱shi mi ta̱ o kubono ma̱za̱nga̱

16“A kubana megeshe kenu yi o kudoku ye kene mu ba, ka̱ta̱ a kubana megeshe kenu ye ene mu kpamu.”

17Mukumitoni n ni n yoku a dananai, “Yi ɗa̱i u ciya̱i ana u danai, ‘A kubana megeshe kenu yi o kudoku ye kene mu ba, ka̱ta̱ a kubana megeshe kenu i doku ye ene mu’? Yi ɗa̱i kpamu u ciya̱i ana u danai nahannai, ‘Mi ta̱ a kubana u Dada’?” 18Ɗa a lyaꞋi kelime kpamu, “Yi ɗa̱i u ciya̱i ‘m megeshe kenu’? Ci yeve ili i na wi a kudana ba.”

19Yesu we enei a na mukumitoni ma n cigai kece yi ukuna u nam pa, ɗa u danai le, “Yi ta̱ e mecenshenei ili i na n ciya̱i ana n danai, ‘A kubana megeshe kenu yi o kudoku ye kene mu ba, ɗaɗa n danai kpamu a kubana megeshe kenu yi ta̱ o kudoku ye kene mu.’ 20N dana ɗa̱ mayun, yi ta̱ a̱ kushika̱ ka̱ta̱ i na̱mgba̱ ka̱tsuma̱, amma aduniyan i ta̱ a kuyaꞋan ma̱za̱nga̱. Yi ta̱ a̱ kuna̱mgba̱ ka̱tsuma̱, amma una̱mgbuka̱tsuma̱ u ɗa̱ wi ta̱ o kubono ma̱za̱nga̱. 21Vuka vi baci a limata, u tsu pana ta̱ mɓa̱la̱, adama a na ayin a̱ a̱ga̱nda̱ a limata a̱ ni a yawa ta̱. Amma ayin a na baci u matsai maku ma, u ci cinukpa ta̱ nu mɓa̱la̱ ma, adama a na u yaꞋan ta̱ ma̱za̱nga̱ ka̱u a na u matsai maku a aduniyan. 22Ta feu ki nannai n a̱ɗa̱. Gogo na yi ta̱ n una̱mgbuka̱tsuma̱ amma mi ta̱ o kudoku me kene ɗa̱, ka̱ta̱ i yaꞋan ma̱za̱nga̱ ali tsu na babu vuza na u kufuɗa kusa̱nka̱ ɗa̱ kuyaꞋan ma̱za̱nga̱. 23Ayin a nan lo a yawa baci, yi o kudoku ye kece mu ili ba. N dana ɗa̱ mayun, Dada wi ta̱ e kuneke ɗa̱ ili dem i na i folonoi n kula ku va̱. 24Ali n gogo na ka̱ta̱ i saꞋwa kufolono uteku u nam pa ba. Folonosoi, Ka̱shile ki ta̱ e kuneke ɗa̱ ili i na i folonoi, ka̱ta̱ i ciya̱ i yaꞋan ma̱za̱nga̱ cika.

Kirisiti u lyaꞋa ta̱ utsura wa aduniyan

25“N yaꞋan ta̱ ɗe kadanshi ku ukuna u nam pa n agisana, amma ayin i ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱ ana n kudoku ma yaꞋan nannai ba. Ka̱ta̱ n dana ɗa̱ mejege ukuna u Dada wa ra̱ka̱. 26Yi ta̱ o kufolono Dada va n kula ku va̱, sai kpamu n folono yi adama a̱ ɗa̱ ba. 27Ka̱shile Dada u ciga ɗa̱ ta̱ adama a na i ciga mu ta̱, ɗa kpamu i nekei a̱ɗu a na mu uta̱i wa̱ ni. 28Mu uta̱ ta̱ u Dada, ɗa n ta̱wa̱i a aduniyan. Gogo na kpamu mi ta̱ a̱ kuka̱sa̱kpa̱ aduniyan ka̱ta̱ m bono u Dada.”

29Mukumitoni ma n danai, “Gogo na vi ta̱ a kuyaꞋanka tsu kadanshi mejege! Vi a kadanshi n agisana ba. 30Ce ene ta̱ gogo na a na vi yevei ili ra̱ka̱. Vi ta̱ a kufuɗa ve neke wushuki u keci ku vuma kafu u yaꞋan ku ɗa. Na va ɗaɗa u zuwai tsu tsu ushuku vu uta̱ ta̱ a̱ Ka̱shile.”

31Yesu wu ushuki, “Mayun ɗa i nekei a̱ɗu gogo na? 32Ayin i ta̱ lo a̱ kuta̱wa̱, a ɗa kpamu a yawa ta̱ ɗe, a na ra̱ka̱ vu ɗa̱ i kuwacuwa, yaba dem a kubana a kpaꞋa ku ni, ka̱ta̱ mo okpo endeꞋen. Amma Dada va wi ta̱ o kuyongo nu mpa, adama a nan lo mi o kokpo endeꞋen ba.

33“N dana ɗa̱ ta̱ ili i nam pa adama a na i ciya̱ ma̱ta̱na̱ ma mayun tsu na yi koɓolo nu mpa. Aduniyan i ta̱ a kutakacika ɗa̱. Amma doki utsura wa̱ a̱ɗu! N lyaꞋa ta̱ ɗe utsura wa aduniyan!”

17

Yesu u vasakai mukumitoni n ni

1Ana Yesu u kotsoi kudansa ukuna u nan lo ra̱ka̱, ɗa wi indanai gaɗi ɗa u danai, “Dada, ayin a a yawa ta̱. Neke Maku ma̱ nu tsugbayin adama a na Maku ma me neke wu feu tsugbayin.2Vi neke ta̱ Maku ma utsura u na u laꞋi u uma ra̱ka̱, adama a na a̱yi feu u neke wuma u babu uteku wa aza a na vi nekei ni ra̱ka̱. 3Na va ɗaɗa uye u na a̱ kuciya̱ wuma u babu uteku: e yeve wu, vuza na wi Ka̱shile ka mayun endeꞋen, e yeve kpamu Yesu Kirisiti Kishi, vuza na vu suki. 4N yotsongu ta̱ tsugbayin tsu nu a aduniyan ana n kotsoi ulinga u na vi nekei mu n yaꞋan. 5Gogo na, Dada, neke mu kpamu tsugbayin tsu na mi n tsu ɗa ana mi koɓolo n avu kafu a yaꞋan aduniyan.

6“Vi nekei mu aza o kutoni o yoku a aduniyan a nam pa, n yotsongu le ta̱ ɗe kpamu uteku u na vi. Ele uma a̱ nu a ɗa, amma ɗa vi nekei mu ele, ɗa a panakai nu. 7E yeve ta̱ a na vi nekei mu ili dem i na mi n i ɗa. 8Adama a na n dana le ta̱ ili i na vu danai mu, ɗa a̱ ushuki n i ɗa. E yeve ta̱ a na mu uta̱i wa̱ nu, ɗa kpamu e nekei a̱ɗu e le a na avu ɗa vuza na vu suki mu.

9“Mi ta̱ a kuvasaka le. Mi a kuvasaka uma a aduniyan ba, amma adama a aza a na vi nekei mu, adama a na ele ɗa a aza a̱ nu. 10Aza o kutoni a̱ va̱ ra̱ka̱ aza a̱ nu a ɗa feu, aza a na kpamu i aza o kutoni a̱ nu aza a̱ va̱ a ɗa feu. O yotsongu ta̱ uteku u na tsugbayin tsu va̱ ci mayun. 11Mi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ wa̱ nu. Mi a kushamgba a aduniyan ali megeshe kpamu ba. Amma aza o kutoni a̱ va̱ a buwa ta̱ biꞋi a aduniyan. Yotsongu utsura u kula ku nu ku na vi nekei mu, ka̱ta̱ vu sa̱nka̱ ili kusaꞋwa le. Ka̱ta̱ o okpo vi te uteku u na mpa n avu ci vi te. 12N utsura u nu u ɗa u na vi nekei mu mpa biꞋi a aduniyan, ɗaɗa n sa̱nka̱i ili i gbani-gbani kusaꞋwa le. Babu vuza te vu na u puwa̱nka̱i,17:12 Yah. 6:39; 18:9. sai vuza na u nekei ka̱ci ka̱ ni adama a̱ ukpa̱, tsu na Katagarda ka Ciɗa ka danai.

13“Mi ta̱ a̱ kuta̱wa̱ wa̱ nu gogo na. Amma n dansa ta̱ ili i nam pa mpa biꞋi a aduniyan, adama a na aza o kutoni a̱ va̱ a shana m ma̱za̱nga̱ ma̱ va̱. 14N dana le ta̱ ɗe akaka a̱ nu. Amma ɗa uma a aduniyan a iwain le, adama a na ele i vi te n uma a aduniyan ba, uteku u na mpa mi kau n uma a aduniyan. 15Mi o kufolono wu vu uta̱ka̱ le a aduniyan ba, amma vu sa̱nka̱ vuza gbani-gbani kusaꞋwa le. 16Mpa vuza va a aduniyan ɗa mi ba, tsu na feu aza o kutoni a̱ va̱ i aza a aduniyan ba. 17Takpaka le nshinda̱ ka̱ta̱ o okpo ciɗa a̱ ubuta̱ u kuyotsongusu le akaka a̱ nu a mayun. 18N suku le ta̱ a aduniyan, uteku u na vu suki mu a aduniyan. 19N neke ta̱ ka̱ci ka̱ va̱ n yaꞋanka wu tsugbashi adama a na ele feu e neke ka̱ci ke le a yaꞋanka wu tsugbashi.

Yesu u vasakai aza o kutoni ra̱ka̱

20“N vasaka ta̱ aza o kutoni a nam pa, amma mi ta̱ feu a kuvasaka aza a na e kuneke a̱ɗu nu mpa ra̱ka̱ adama a ili i na aza o kutoni a̱ va̱ a kudansa adama a̱ va̱. 21Dada, n ciga ta̱ ra̱ka̱ vi le o okpo vi te koɓolo, uteku u na mpa mi n avu, avu kpamu nu mpa. N ciga ta̱ feu o okpo vi te n a̱tsu, ka̱ta̱ uma a aduniyan a nam pa a̱ ciya̱ a̱ ushuku a na vu suki mu. 22N neke ta̱ ɗe uma a nam pa tsugbayin tsu na vi nekei mu adama a na o okpo vi te, uteku u na mpa n avu ci vi te. 23Mpa vi te ɗa n ele, avu kpamu vi te nu mpa, adama a na ele o okpo vi te cika, ka̱ta̱ uma a aduniyan e yeve a na vu suki mu. I ta̱ e kuyeve a na vi cigai aza o kutoni a̱ va̱ tsu na vi cigai mu.

24“Dada, vi neke mu ta̱ ele. N ciga ta̱ kpamu o yongo nu mpa a̱ ubuta̱ u na mi, adama a na e ene tsugbayin tsu va̱ tsu na vi nekei mu, adama a na vi ciga mu ta̱ kafu vi yaꞋan a aduniyan.

25“Dada, avu ɗa vuza ciɗa. Aduniyan e yeve wu ba, amma mpa n yeve wu ta̱, e yeve ta̱ kpamu a na vu suki mu. 26N yotsongu le ta̱ ɗe uteku u na vi, mi ta̱ a kulyaꞋa kelime n kuyaꞋan nannai, ka̱ta̱ ucigi u na vi n u ɗa a kubana wa̱ va̱ u yongo n ele adama a na mpa n ele tso okpo vi te.”

18

A̱ ka̱na̱i Yesu

(Mat. 26:47-56; Mar. 14:43-50; Luk. 22:47-53)

1Ana Yesu u kotsoi kuyaꞋan kavasa, ɗa u lazai koɓolo m mukumitoni n ni ɗa a pasai Ka̱ra̱Ꞌa̱ ko Kidiron. Ɗa a yawai a̱ ubuta̱ u na wi nu nɗanga n zaitun† n a̱bunda̱i ɗa u uwai punu. 2A tsu bansa ta̱ ɗe ayin n a̱bunda̱i, adama a nan lo a ɗa Yahuza, vuza a na u dengei ni, ɗa u yevei ubuta̱ u na i. 3Anan ganu vu gbagbaꞋin n Afarishi a̱ suki aza a kindi ka̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin o yoku o soku Yahuza koɓolo n ugboku wa̱ osoji o Roma. Uma a nam pa kpamu i ta̱ a̱ kuɓa̱na̱ ili i munaka, nu nkuni ma akina, n a̱va̱sa̱. Ɗa Yahuza u tonoi n ele sai a̱ ubuta̱ u na Yesu wi.

4Yesu u yeve ta̱ ili dem i na i kucina yi, ɗa wu uta̱i ɗa we ecei le, “Yayi yi a̱ kula̱nsa̱?”

5Ɗa a̱ ushuki, “Yesu vu Nazara.”

U danai le, “Mpa ɗa Yesu va!” (Yahuza vuza na u shirikpa̱ka̱i Yesu kucina̱, wi ta̱ lo kashani koɓolo n ele.) 6Ana u danai le, “Mpa ɗa Yesu va,” ɗa o bonoi n ka̱ca̱pa̱ ɗa a̱ yikpa̱i a iɗika adama o wovon.

7We ecei le kpamu, “Yayi yi a̱ kula̱nsa̱?”

Ɗa a̱ ushuki, “Yesu vu Nazara.”

8Wu ushuki, “N dana ta̱ ɗe a na mpa ɗa Yesu va. Mpa ɗa baci yi a̱ kula̱nsa̱, yaꞋan mukumitoni n va̱ n laza.” 9Ili i nam pa i yaꞋan ta̱ nannai adama a na kadanshi ka na u yaꞋin ɗe ka yaꞋan mayun: “N zuwa ko vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ka aza a na vi nekei mu u puwa̱nka̱ ba.”18:9 Yah. 6:39; 17:12.

10Ɗaɗa Sima Biturusu u talai kotokobi ka̱ ni ɗaɗa u kapai kutsuvu ku usingai ku kagbashi ko mogono ma anan ganu. (Kula ku kagbashi ka ku ɗaɗa Makusu.) 11Yesu u danai Biturusu, “Bonoko n kotokobi ka̱ nu a iven. Vi sheshe ta̱ mi a kufuɗa kusoꞋo atakaci tsu na Dada u foɓusoi ba?”

A bankai Yesu u Hanana

(Mat. 26:57-58; Mar. 14:53-54; Luk. 22:54)

12Kovonshi† vu Roma, n osoji a̱ ni, n aza a kindi ka̱ A̱Ꞌisa̱ a̱ ka̱na̱i Yesu ɗa a shiyai ni. 13A̱ gita̱i kubanka yi biꞋi u Hanana, esheku a vuka vu Kayafa, vuza na wi mogono ma anan ganu a̱ ka̱ya̱ ka nan lo. 14Kayafa ɗa vuza na ayin o yoku u danai aza e kelime a Ayahuda, “U laꞋa ta̱ n kugaꞋan vuma vi te u kuwa̱18:14 Yah. 11:50. adama a uma a na a buwai a yaꞋan wuma.”

Biturusu u nanai Yesu

(Mat. 26:69-70; Mar. 14:66-68; Luk. 22:55-57)

15Sima Biturusu m makumitoni mo yoku o tonoi Yesu. Makumitoni ma me yeve ta̱ mogono ma anan ganu ma, ɗa u banai n Yesu a ulanga u mogono wa. 16Amma ɗa Biturusu u vanai le pulai ɗevu n utsutsu. Amma ɗa makumitoni ma mo bonoi ma yaꞋankai kagbashi ke mekere ka na ki a̱ utsutsu wa kadanshi. Ɗa u ka̱sa̱kpa̱i Biturusu u uwa, 17amma ɗa we ecei ni, “Avu vuza kutoni vi Yesu ɗa, ko ta nannai ba?”

Ɗa Biturusu wu ushuki, “A̱Ꞌa̱, mpa ɗa ba!”

18U yaꞋan ta̱ uta̱ni, ɗaɗa agbashi koɓolo n aza a kindi ka̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin a tasuki akina. Ele a kunyashika akina a, ɗa Biturusu u banai u shamgbai ɗevu adama a na u nyashika feu.

Mogono ma anan ganu me ecei Yesu

(Mat. 26:59-66; Mar. 14:55-64; Luk. 22:66-71)

19Mogono ma anan ganu me eceshei Yesu ukuna u mukumitoni n ni n kuyotsongusu ku ni. 20Ɗa Yesu wu ushuki, “N ci yaꞋan ta̱ kadanshi e keteshe adama a na yaba dem u pana. N yaꞋansa ta̱ kuyotsongusu a̱ unu a avasa n A̱Ꞌisa̱ a Gbayin, a̱ ubuta̱ u na Ayahuda ra̱ka̱ o ɓolongi. N tsu dansa ili usokongi ba. 21Yi ɗa̱i i zuwai ɗa yi e kece mu ili tsu nam pa? Ecei uma a na a panai kuyotsongusu ku va̱. E yeve ta̱ ili i na n danai.”

22Ana Yesu u danai nannai, kindi ka̱ A̱Ꞌisa̱ ko yoku ka ɓasai ni a maguji ɗa u danai, “Avu ɗa vi ci yaꞋan ya ali vu dansa nannai u mogono ma anan ganu?”

23Ɗa Yesu wu ushuki ni, “N dana baci ili i na Wila̱ u danai derere ba, ka̱ta̱ i yotsongu uteku u na i ɗa yi. Amma ili i na n danai mayun ɗa baci, yi ɗa̱i i zuwai ɗa i ɓasai mu?”

24Yesu biꞋi ushiyi, ɗa Hanana u suki a banka yi u Kayafa, mogono ma anan ganu.

Biturusu u doki u nanai Yesu

25Ana ili i na nam pa yi a kuyaꞋan nannai punu, Sima Biturusu lo kashani ɗevu a kunyashika akina. Ɗa aza o yoku a na i lo feu a̱ ubuta̱ wa akina wa ɗa e ecei ni, “Avu vuza vu kutoni vi Yesu ɗa, ko ta nannai ba?”

Amma ɗa Biturusu u nanai kaꞋa, ɗa u danai, “A̱Ꞌa̱, mpa ɗa ba!”

26Kagbashi ko yoku ko mogono ma anan ganu lo feu a̱ ubuta̱ wa akina wa. A̱yi ɗa toku vu vuza na Biturusu u kapai kutsuvu. Ɗa u danai, “Me ene wu ta̱ a̱ ubuta̱ wu nɗanga n zaitun ma, ko ta nannai ba?”

27Ɗa kpamu Biturusu u nanai kaꞋa, gogoꞋo va lo ta na ɗa motoku ma salai.

A bankai Yesu u Bilatu

(Mat. 27:1-2, 11-14; Mar. 15:1-5; Luk. 23:1-5)

28Kayafa u kotsoi kuyaꞋanka Yesu afada kafu ubuta̱ wa akana. Ɗaɗa a ɗikai ni a bankai u Bilatu† gomuna punu o tsugono tsu Roma. Amma ɗa Ayahuda a shamgbai pulai a kuvana. Ishi baci vuza yoku vi le u uwa punu asuvu, wi ishi o kokpo n unata ka̱ta̱ Wila̱ u sa̱nka̱ yi kuyaꞋan Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai. 29Ɗa Bilatu wu uta̱i pulai we ele ɗa we ecei, “Yi ɗa̱i yi a kushikaka vuma vu nam pa?”

30Ɗa a̱ ushuki, “Ishi baci vuma vu nam pa vuza kuyaꞋan kawuya ɗa ba, ci ishi a̱ kutuka̱ yi wa̱ nu ba.”

31Ɗa u danai le, “A̱ɗa̱ a̱ ka̱ci ka̱ ɗa̱ ɗikai ni i yaꞋanka yi afada tsu na Wila̱ u ɗa̱ u danai a yaꞋanka yi.”

Ɗa a iwain, “A̱ɗa̱ aza o Roma i tsu ka̱sa̱kpa̱ tsu tsu zuwa a una vuza ba.” 32Ili i na a danai i yotsongu ta̱ tsu na Yesu u danai uteku u na u kukuwa̱ yo okpo ta̱ mayun.

33Ɗa u bonoi e kefeku, ɗa u ɗekei Yesu ɗa we ecei ni, “Avu ɗa mogono ma Ayahuda ma?”

34Ɗa Yesu wu ushuki, “Keci ku nu ku ɗa na lo, ko aza o yoku a dana wu ta̱ ukuna u va̱?”

35Ɗa Bilatu wu ushuki, “Vi yeve ta̱ mpa Kayahuda kaꞋa ba! Aza a̱ nu a ɗa koɓolo n anan ganu vu gbagbaꞋin a ɗa aza a na e nekei mu avu. Yi ɗa̱i vi yaꞋin?”

36Ɗa wu ushuki, “Tsugono tsu va̱ tsa aduniyan tsu ɗa ba. Ishi baci tsa a aduniyan tsu ɗa, agbashi a̱ va̱ ishi a̱ kushilika̱ ka̱ta̱ e neke mu wa aza e kelime a Ayahuda ba. Mpa mi uteku u na ngono ma a aduniyan n ci lyaꞋa tsugono ci le ba.”

37Ɗa we ecei ni, “Avu mogono maꞋa, ko ta nannai ba?”

Ɗa Yesu wu ushuki, “A̱ɗa̱ ɗa i danai mpa mogono maꞋa, mayun ɗa kpamu. I ɗaɗa i zuwai ɗa a matsai mu n ta̱wa̱ punu a aduniyan adama a na n dana ili i mayun. Yaba dem vu na baci kpamu wu ushuki n ili i mayun u tsu panaka mu ta̱.”

38Ɗa we ecei ni, “Yi ɗa̱i yi i mayun?”

A kiɗakai Yesu afada a̱ ukpa̱

(Mat. 27:15-31; Mar. 15:6-20; Luk. 23:13-25)

Ana Bilatu u danai nannai, ɗa wu uta̱i u banai wa Ayahuda ɗa u danai le, “Vuma vu nam pa u yaꞋan ili i na i yawai a una yi ba. 39A̱ɗa̱ i yeve ta̱ mpa n tsu zuwa ta̱ a shikpa vuza vu ugbashi a ayin a̱ Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai. I ciga ta̱ n zuwa a shikpa ‘mogono ma Ayahuda ma’?”

40Ɗa o orukpoi, “A̱Ꞌa̱, a̱yi ba! Amma ci ciga ta̱ Barabas.” (Barabas ta na vuza vu ma̱ga̱la̱ka̱ ɗa.)

19

1Ɗa Bilatu u danai osoji a̱ ni a lapa Yesu ni nshauri. 2Ɗa a caꞋi awana tso oroliko, ɗa a kapai a kaci ke Yesu ɗa a ukai ni kuminya ku tsugono.19:2 Kaisa Mogono u ukai aminya a̱ buza̱ a̱ a̱vuku a na a caꞋi tsu kanci. A yaꞋan ta̱ nannai adama a na o zoꞋoso yi.3Ɗa a bansai wa̱ ni tutu n a danai, “Wuma u nu u geshe, mogono ma Ayahuda!” Ɗa a̱ dukpa̱sa̱i ni.

4Ɗa kpamu Bilatu wu uta̱i pulai ɗa u danai uma a, “Panai, mi ta̱ a̱ kuta̱ka̱ yi na pulai wa̱ ɗa̱ adama a na ye ene a na mpa n ciya̱i unushi u na a kuna yi ba.” 5Ɗaɗa a̱ uta̱ka̱i Yesu pulai n oroliko† a awana ukapi m motogu mo tsugono u uꞋuki. Ɗa u doku u danai le, “Vuma vu ɗa na!”

6Ana anan ganu vu gbagbaꞋin n aza a kindi ka̱ A̱Ꞌisa̱ a Gbayin e enei ni, ɗa o orukpoi, “Unai ni a maɗanga ma atakaci! Unai ni!”

Amma ɗa wu ushuki, “Ɗikai ni ka̱ta̱ yu una yi. Mpa n ciya̱ unushi u na a kunaka yi ba.”

7Ɗa a̱ ushuki, “U danai a̱yi Maku ma̱ Ka̱shile maꞋa. Adama a nan lo, Wila̱ u tsu u dana ta̱ u kuwa̱.”

8Ana Bilatu u panai nannai, ɗa u panai wovon ka̱u. 9Ɗa u bonoi e kefeku ka ɗa we ecei Yesu, “Te ɗai vu uta̱i?” Amma Yesu wu ushuku yi ba. 10Ɗa u danai, “Va kuyaꞋanka mu kadanshi ba? Ciɓa, mpa mi ta̱ nu utsura n zuwa a̱ ka̱sa̱kpa̱ wu ko a una wu.”

11Ɗa Yesu wu ushuki, “Vi ta̱ a kufuɗa kuzuwa uma a yaꞋanka mu ili i na vi cigai, adama a na Ka̱shile kaꞋa ka zuwai ɗe nannai. Vuza na u nekei mu wa̱ nu u laꞋa wu ta̱ unushi.”

12Ana u panai nannai, ɗa u cigai a̱ ka̱sa̱kpa̱ Yesu. Amma ɗa aza e kelime a Ayahuda a̱ ka̱na̱i yoroli, “Vu ka̱sa̱kpa̱ baci vuma vu nam pa nahannai, avu ka̱ja̱Ꞌa̱ ko Mogono Kaisa ka vi ba! Vuza na baci de dem u danai a̱yi mogono maꞋa, vurala vu Mogono Kaisa ɗa!”

13Ana Bilatu u panai ili i na a danai, ɗa wu uta̱ka̱i n Yesu pulai ɗa u da̱sa̱ngi a kakuba ka afada a̱ ubuta̱ u na e ci ɗeke Ubuta̱ u Gbanda. (Kula ku ubuta̱ u nam pa n Ciyahuda ɗaɗa “Gabata”). 14Ɗevu n kanna a kaci a Kanna ko Ofoɓuso ka̱ Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai ka.

Ɗa u danai le, “Mogono ma̱ ɗa̱ ma na!”

15Ɗa o orukpoi, “Unai ni! Unai ni! Unai ni a maɗanga ma atakaci!”

Ɗa we ecei le, “I ciga ta̱ mu una mogono ma̱ ɗa̱ a maɗanga ma atakaci?”

Ɗa anan ganu vu gbagbaꞋin a̱ ushuki, “A̱tsu ci m mogono mo yoku ba, sai Kaisa endeꞋen.”

16Ɗa Bilatu u nekei le Yesu adama a na a una yi a maɗanga ma atakaci.

A unai Yesu a maɗanga ma atakaci

(Mat. 27:32-44; Mar. 15:21-32; Luk. 23:26-43)

Ɗa osoji a ɗikai Yesu ɗa a lazai n a̱yi. 17A̱yi a̱ kuta̱ asuvu a̱ likuci a, ɗa a zuwai ni u canuki maɗanga ma atakaci† ma̱ ni a kubana a kusana̱ ku Ubuta̱ u MokoꞋo ma Kaci† (n Ciyahuda ɗaɗa “Galgata”). 18Ɗaɗa ubuta̱ u na a unai Yesu a maɗanga ma atakaci. Ta feu a yaꞋankai aza a ugbashi e re nannai, vuza te e kukiye ku ugula̱ vuza te e kukiye ku usingai, Yesu tamkpamu e mere.

19Ɗa Bilatu u zuwai le a ɗana urotu ka̱ta̱ a saku ɗe a maɗanga ma atakaci ma. Ili i na a ɗanai ɗe i ɗa na, “YESU VU NAZARA, MOGONO MA AYAHUDA.” 20A ɗanai urotu wa kutatsu: a ɗanai n Ciyahuda biꞋi, ɗa a ɗanai kpamu n Tsuroma, ɗaɗa kpamu a ɗanai n Cihelene.† Uma n a̱bunda̱i e kecei i ɗa, adama a na ubuta̱ u na a unai Yesu wi daꞋin n likuci ba. 21Anan ganu vu gbagbaꞋin a danai Bilatu, “Ɗana ‘Mogono ma Ayahuda ba,’ amma kucikpa vu ɗana, ‘Vuma vu nam pa u danai, mpa ɗa Mogono ma Ayahuda.’ ”

22Wu ushuki, “N ɗana ta̱ ɗe tsu nan lo, ta wi ta na nannai.”

23Ana osoji a o kotsoi kukutangu Yesu ikusa a maɗanga ma atakaci, ɗa a ɗikai ntogu n ni e pecuki ugboku u na̱shi, yaba dem vi le u ciya̱i ugboku u te. Ɗa feu a ɗikai kuminya ku ugaɗi ku ni, ku na ki ucaꞋi a̱ kugita̱ gaɗi sai ɗaka tsu kuminya ku te.

24Ɗa osoji a a dananai, “Tsu karai na va akashi akashi ba. YaꞋan ci yaꞋin kazagba ka̱ta̱ ce ene ko yayi u kuciya̱ ku ɗa gbaga.” Ili i nam pa yo okpo ta̱ nannai adama a ili i na a ɗanai a Katagarda ka Ciɗa yo okpo mayun:

“E pecuki ntogu n va̱ a uteku u le,

ɗa a yaꞋin kazagba adama a kuminya ka.”19:24 Ishp. 22:18.

Na va ɗa ta na ili i na osoji a a yaꞋin.

25A̱na̱ku e Yesu a shamgbai a kakambu ka maɗanga ma atakaci koɓolo n vuza a̱ ni, m Meri vuka vu Kilofa. Meri Magadaliya lo feu a kashani. 26Makumitoni ma na Yesu u cigai lo feu a kashani ɗevu n a̱na̱ku e Yesu. Ana Yesu we enei le dem, ɗa u danai a̱na̱ku a̱ ni, “Vuma vu nam pa maku ma̱ nu maꞋa gogo na.” 27Ɗaɗa u danai makumitoni ma, “A̱yi a̱na̱vu a ɗa gogo na.” A̱ kugita̱ lo a̱ ubuta̱ wa ali a kubana kelime ɗa makumitoni ma nan lo ma ɗikai ni sai a kpaꞋa ku ni.

Ukpa̱ u Yesu

(Mat. 27:45-56; Mar. 15:33-41; Luk. 23:44-49)

28Yesu u yeve ta̱ a na u kotsoi ulinga u ni gogo na. Adama a na kpamu u zuwa Katagarda ka Ciɗa ko okpo mayun, ɗa u danai, “Kakuli ka̱ ka̱na̱ mu ta̱!”19:28 Ishp. 69:21; 22:15.29MokoꞋo mi ta̱ lo m ma̱kya̱n ma kalam, ɗaɗa osoji a e yeki punu kayangi, ɗa a shiyai kaꞋa a macaka,19:29 A yaꞋan ta̱ ulinga m macaka ma na e ci ɗeke “kayangi.” A ci yaꞋan ta̱ ulinga n ili i nam pa adama a na a vishangu mpasa a̱ utsutsu u kefeku a iꞋuwa ya aza a Israila (Kut. 12:22). A yaꞋan ta̱ kadanshi ki ili ka feu a̱ ubuta̱ u yoku kpamu a Katagarda ka Ciɗa. ɗa a̱ ɗengusa̱i kaꞋa sai a̱ una̱ u Yesu. 30Ana Yesu u soꞋi maꞋa, ɗa u danai, “Ko kotso ta̱.” Ɗaɗa u za̱lika̱i kaci ka̱ ni ɗa u kuwa̱i.

A sapai Yesu a kakambu

31Kanna ka anana ko Ofoɓuso kaꞋa, kayin ka asa baci ɗaɗa Ashibi, kanna ka na o doki ugaꞋin adama a na ɗaɗa feu ka̱ Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai.19:31 Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai ki ta̱ a kufuɗa kuta̱ a kanna dem punu a̱ ka̱tsuma̱ ke kuden. Adama a na Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai kuta̱ ta̱ a kanna ka Ashibi a̱ ka̱ya̱ ka na a kutangi Yesu ikusa a maɗanga ma atakaci, ɗa o doki kanna ka nan lo ka ugaꞋin. Ana wo okpoi Ayahuda a cigai even a ikyamba o yongo ɗe usaki ali a kanna ka Ashibi ba. Ɗa o folonoi Bilatu u dana osoji o koɗo e ene a aza a na a saki va. Ka̱ta̱ ayin a na baci a̱ kuwa̱i, a̱ cipa̱ka̱ n even a ikyamba a. 32Ɗa osoji a o koɗoi biꞋi ene a uma e re a nan lo aza a na i a kakambu ke Yesu. 33Amma ana a yawai u Yesu, ɗa a cinai wana ɗai u kuwa̱, a̱ ciya̱ o koɗo ene a̱ ni ba.

34Vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ko osoji ka u ɗikai masara ma̱ ni ɗa u sapai Yesu a kakambu. Ɗa mpasa m mini mu uta̱i punu. 35(Vuza na we enei ili i nam pa, a̱yi ɗa̱ u dansai i ɗa. Ili i na baci u danai dem i mayun i ɗa. U yeve ta̱ ta i ɗa yi nannai ɗa u dansai i ɗa adama a na i neke a̱ɗu.) 36Ili i nam pa i yaꞋan ta̱ nahannai adama a na Katagarda ka Ciɗa ka shatangu ili i mayun: “Ko ketele ka̱ ni ke te ko koɗo ba.”19:36 Kut. 12:46; Mkc. 9:12; Ishp. 34:20.37Ɗa kpamu Katagarda ka Ciɗa ko yoku ka danai, “I ta̱ a kinda vuza na a sapai m masara.”19:37 Zak. 12:10.

Ka̱ciɗa̱ ke Yesu

(Mat. 27:57-61; Mar. 15:42-47; Luk. 23:50-56)

38Ayin a nan lo, Isuhu,† vuma vi likuci vu Aramatiya, u folonoi Bilatu ko u kuneke yi keven ki ikyamba i Yesu. (Isuhu vuza vu kutoni vi Yesu ɗa, amma n ka̱bini, adama a na wi ta̱ a kupana wovon wa aza e kelime a Ayahuda.) Ɗa Bilatu wu ushuki, ɗa Isuhu u banai u ɗikai keven ki ikyamba i Yesu ɗa u lazai n kaꞋa. 39Nikodimusu, vuza na u saꞋwai kubana u Yesu n kayin, u soki Isuhu. Ɗa u tuka̱i n a̱guma̱ a̱ ma̱gula̱ni a na a yawai a̱miki ɗevu n amangatawun. A yaꞋan ta̱ a ɗa n ili i re i ma̱gula̱ni19:39 La̱na̱ udani “Ili i ma̱gula̱ni” a̱ Ubuta̱ wi Ili i Kuyeve. adama a̱ ka̱ciɗa̱. 40Ɗa uma e re a nan lo a ɗikai keven ki ikyamba i Yesu ɗa a alai n arikinlai a koɓolo n a̱guma̱ a punu. Ta Ayahuda a ci yaꞋan nannai i baci a̱ kuciɗa̱ngu vuza na u kuwa̱i. 41Ubuta̱ u na a unai ni wi ta̱ ɗevu n kashina ka nɗanga, ubuta̱ wa kasaun ka savu ka ki ɗe, ubuta̱ u na a saꞋwai kuzuwa ɗe keven ki ikyamba i vuza ba. 42Kanna ko Ofoɓuso kaꞋa kafu Ka̱ɗiva̱ ka Kupasamgbanai, ɗa a zuwai ɗe keven ki ikyamba i Yesu a̱ ubuta̱ wa adama a na kasaun ka ki ta̱ ɗevu.

20

Kasaun ke Yesu babu ili

(Mat. 28:1-8; Mar. 16:1-8; Luk. 24:1-12)

1N usana wa Aladi ka̱lika̱li, Meri† Magadaliya u banai a kasaun, ɗa we enei katali ugida̱la̱kpi a kakambu ke te a̱ utsutsu wa. 2Ɗa u sumai a kubana u Sima Biturusu m makumitoni mo yoku ma na Yesu u cigai, ɗa u danai le, “A ɗika ta̱ Vuzagbayin va a kasaun, a̱tsu kpamu ci yeve a̱ ubuta̱ u na a zuwai ni ba!”

3Biturusu m makumitoni ma a̱ uta̱i a kubana a kasaun ka. 4Ele ra̱ka̱ vi le alaɗi, amma makumitoni ma ma laꞋi Biturusu alaɗi, ɗa u gita̱i kuyawa a kasaun ka. 5Ɗa u ka̱lika̱i u la̱na̱i punu a asuvu a, ɗa we enei arikinlai punu koci a kasaun ka, amma u uwa punu a asuvu ba. 6Ana Sima Biturusu u yawai, ɗa u uwai punu a asuvu, ɗa u cinai arikinlai a na a alakai ni koci. 7Ɗa kpamu we enei kakashi ka na a palakai Yesu ukambu u a̱shi, ka kpamu uka̱ta̱li uzuwi kau a̱ ubuta̱ wa. 8Makumitoni ma na ma̱ gita̱i kuyawa a kasaun ka, ɗa feu u uwai a kasaun ka. We enei, ɗa u nekei ka̱ɗu mayun Yesu u ɗenga̱ ta̱ ukpisa̱. 9(A ayin a nan lo ele ta na babu biꞋi e yeve a na Katagarda ka Ciɗa ka danai Yesu u kuɗenga̱ a̱ ukpisa̱.) 10Ɗa mukumitoni ma m bonoi a kpaꞋa.

Meri Magadaliya we enei Yesu

(Mat. 28:9-10; Mar. 16:9-11)

11Amma ɗa Meri u shamgbai pulai vu kasaun va, ɗa u ka̱na̱i ma̱shi. Ɗa u ka̱lika̱i u la̱na̱i punu a kasaun ka. 12Ɗa we enei punu alingata e re. Ele u uꞋuki nu ntogu ma̱ a̱ri a̱ da̱sa̱ngi a̱ ubuta̱ u na ikyamba i Yesu yi ishi. Vuza te ɗevu n kaci vuza te tamkpamu uɓon u ene.

13Ɗa e ecei ni, “Yi ɗa̱i i zuwai ɗa vi a̱ ma̱shi?”

Ɗa wu ushuki, “A ɗika ta̱ Vuzagbayin vu va̱, mpa n yeve kpamu ubuta̱ u na a zuwai ni ba.” 14Ana u danai nannai, ɗa u kpatalai ɗa we enei Yesu a kashani na ɗe, amma u yeve a na Yesu ɗa ba.

15Ɗa Yesu we ecei Meri va, “Yi ɗa̱i i zuwai ɗa vi a̱ ma̱shi? Yayi vi a̱ kula̱nsa̱?”

A̱yi u dana ta̱ ko a̱yi ɗa wi a kinda kashina ka nɗanga ka, ɗa u danai, “Vuzagbayin, avu ɗa baci vi ɗikai ikyamba i ni, n folono wu ta̱, dana mu, adama a na m bana n ɗika i ɗa.”

16Ɗa Yesu u danai ni, “Meri.”

U kpatalai u Yesu ɗa u danai, “Rabboni!” (“Rabboni” n Ciyahuda, ɗaɗa “Malum.”)

17Ɗa Yesu u danai ni, “Ka̱ta̱ vu ka̱na̱ mu ba, adama a na ka̱ta̱ n yawa u Dada ba. Amma bana u mukumitoni n va̱ ka̱ta̱ vu dana le, ‘Mpa mi ta̱ a kubana u Dada vu va̱ vuza na kpamu wi Esheku a̱ ɗa̱. A̱yi ɗa Ka̱shile ka̱ va̱, a̱yi ɗa kpamu Ka̱shile ka̱ ɗa̱.’ ”

18Ɗa Meri Magadaliya u banai u danai mukumitoni n ni a na we enei Vuzagbayin. Ɗa u danai le ili i na u danai ni.

Mukumitoni ma me enei Yesu

(Mat. 28:16-20; Mar. 16:14-18; Luk. 24:36-49; Azu. 1:6-8)

19N Aladi a nan lo a n kayin, ɗa mukumitoni n ni m ɓolongi a̱ ubuta̱ u te ɗa a gbagurai ka̱ci ke le a̱ kunu, adama a na ele a pana ta̱ wovon wa aza e kelime a Ayahuda. Ɗa gogo va lo Yesu u ta̱wa̱i u shamgbai lo ɗa u kya̱sa̱i le, u danai, “Mpa n vasaka ɗa̱ ta̱ i yongo m ma̱ta̱na̱.” 20Ana u danai nannai, ɗa u yotsongi le usa̱n we ekiye n u kakambu ka̱ ni. Ɗa mukumitoni n ni n yaꞋin ma̱za̱nga̱ adama a na e ene ta̱ Vuzagbayin. 21U danai kpamu, “N vasaka ɗa̱ ta̱ adama a na i ciya̱ ma̱ta̱na̱. Tsu na Dada u suki mu a aduniyan, ta feu mpa mi a̱ kusuku ɗa̱ nannai.” 22Ɗa wu uvula̱ka̱i le u danai, “Isai Ayinviki a̱ Ka̱shile. 23I cinukpaka baci uma unushi, Ka̱shile feu wi ta̱ a kucinukpaka le. I iwan baci kucinukpaka le, Ka̱shile feu wi ta̱ a kuꞋiwan kucinukpaka le.”

Yesu koɓolo n Toma

24Vuza yoku a̱ ka̱tsuma̱ ka Kupanazere a, Toma (vuza na e ci ɗeke Mepeshe), wi koɓolo n ele ba, a ayin a na Yesu u yotsongi ka̱ci ka̱ ni ka. 25Ana u yawai, ɗa mukumitoni n na m buwai a̱ ka̱na̱i kudanasa yi, “Ce ene ta̱ Vuzagbayin!”

Amma ɗa Toma u danai, “Mi e kuneke ka̱ɗu ba, sai me ene usa̱n e ekiye a̱ ni ka̱ta̱ kpamu n uka ka̱jivu punu a̱ usa̱n wa a̱ ubuta̱ u na ikusa i uwai, ka̱ta̱ kpamu n doku n uka kukiye a̱ ubuta̱ u na u ciya̱i usa̱n a kakambu.”

26Ana kuden ku te ku lazai, ɗa mukumitoni ma m ɓolongi ka̱ci ke le a̱ kunu ka kpamu, a̱yi Toma feu koɓolo n ele. A gbagurai utsutsu wa tsu na a yaꞋin cau va, amma ɗa Yesu u uwai u shamgbai punu e mere me le. U kya̱sa̱i le ɗa u danai, “N vasa ta̱ adama a na i ciya̱ ma̱ta̱na̱.” 27Ɗaɗa u danai Toma, “Inda ekiye a̱ va̱, uka ka̱jivu ka̱ nu a̱ ubuta̱ wu usa̱n wa. Uka kukiye ku nu na a kakambu ka̱ va̱. Ka̱sa̱kpa̱ kuꞋiwan kuneke ka̱ɗu, avu neke ka̱ɗu.”

28Toma wu ushuki ni, “Avu ɗa Vuzavaguɗu vu va̱ n Ka̱shile ka̱ va̱.”

29Ɗa Yesu u danai ni, “Vi neke ta̱ ka̱ɗu adama a na ve ene mu ta̱. Aza a na e nekei a̱ɗu babu na e enei mu, i ta̱ a kuyaꞋan ma̱za̱nga̱ mayun.”

Ukuna u katagarda ka nam pa

30Mukumitoni n Yesu me ene ta̱ u yaꞋin urotu wi ili i mereve i yoku n a̱bunda̱i i na a̱ kpa̱ɗa̱i kuɗana punu a katagarda ka nam pa. 31N ɗana ta̱ ili i nam pa ya adama a na yu ushuku Yesu a̱yi ɗa Kirisiti Kishi, a̱yi ɗa kpamu Maku ma̱ Ka̱shile. Yi ta̱ a̱ kuciya̱ wuma adama a na i neke ta̱ a̱ɗu n a̱yi.

21

Maza ma̱ bilili ma shanai n adan

1Megeshe ɗe, ɗa Yesu kpamu u doku u yotsongi ka̱ci ka̱ ni a̱ ubuta̱ u mukumitoni n ni a̱ ka̱kina̱ ka Mala ma̱ Ga̱lili.21:1 Mala ma̱ Ga̱lili e ci ɗeke ta̱ maꞋa feu Mala ma Tibariya. Ta ili i na nan lo i yaꞋin nannai: 2Mukumitoni n a̱bunda̱i i ta̱ lo a̱ ubuta̱ wa: Sima Biturusu, n Toma (vuza na e ci ɗeke Mepeshe), n Nataniya (vuza na wi a Kana vu Ga̱lili), m muku n Zabidi, m mukumitoni n yoku n re. 3Sima Biturusu u danai aza a na a buwai, “Mi ta̱ a kubana ka̱vura̱.”

Ɗa a danai ni, “Ci ta̱ a kubana koɓolo n avu.” Ɗa a̱ uta̱i a uwai a kpantsu ku le. Amma a yaꞋin a̱ ciya̱ e reme ili n kayin ka nan lo ba.

4Ana kayin ka asai n usana, Yesu u ɗenga̱i u shamgbai a̱ ka̱kina̱ ka mala, amma mukumitoni n ni n yeve a na Yesu ɗa ba.

5U ɗekei le, “Uma a̱ va̱, i ciya̱ ta̱ i ka̱na̱ adan?”

Ɗa a̱ ushuki, “A̱Ꞌa̱.”

6Ɗaɗa u danai le, “Taɗuki maza ma̱ bilili ma̱ ɗa̱ e kukiye ku usingai ku kpantsu ka, yi ta̱ a̱ kuciya̱ adan.” Ɗa a yaꞋin nannai, ɗa ta na a̱ ciya̱i adan n a̱bunda̱i ali a̱ kpa̱ɗa̱i kufuɗa kurono maza me le.

7Ɗa makumitoni ma na Yesu u cigai u danai Biturusu, “Vuzagbayin ɗa!” Ana u panai nannai, ɗa u ukai motogu ma̱ ni (adama a na wi ishi ta̱ u foɗo motogu ma̱ ni a ayin a na wi ulinga) ɗa u ikpangi punu a̱ mini ma. 8Mukumitoni n na m buwai i daꞋin ka̱u n ka̱kina̱ ba, (u yawa ta̱ ɗevu n adambu amangatawun). Ɗa a yawai m kpantsu ku le a̱ ka̱kina̱ ka n adan punu tukpa a̱ bilili.21:8 Udani “adambu” a ci yaꞋan ta̱ ulinga tsu na a ci yaꞋan ulinga n yadi vu kondo ili.9Ana mukumitoni ma mu uta̱i a kpantsu ka, ɗa e enei lo ilikulyaꞋa, a̱yi a̱ kuzungu adan n a̱ga̱ra̱wa̱shi.

10Ɗa Yesu u danai, “Tuka̱i n adan o yoku a na i ciya̱i va.”

11Ɗa Sima Biturusu u uwai a kpantsu ka ɗa u ronoi maza ma̱ bilili ma a̱ kuta̱ a̱ ka̱kina̱. Maza ma ma̱ ka̱na̱ ta̱ adan a gbagbaꞋin ali amangatawun n amangerenkupa n a tatsu (153), amma ali n nannai ma ma kara ba. 12Ɗa Yesu u danai le, “Ta̱wa̱i i lyaꞋa ilikulyaꞋa.” A̱ ka̱tsuma̱ ka̱ mukumitoni n ni babu vuza na u kaꞋwain we ecei ni, “Yayi vi?” Adama a na e yeve ta̱ a na Vuzagbayin ɗa. 13Ɗa Yesu u banai u ɗikai burodi va, ɗa u nekei le. Ɗa kpamu u nekei le adan. 14Na va ɗaɗa kutatsu a na Yesu u yotsongi ka̱ci ka̱ ni u mukumitoni n ni ana u ɗenga̱i a kasaun.

Yesu m Biturusu

15Ana o kotsoi kulyaꞋa ilikulyaꞋa, ɗa Yesu we ecei Sima Biturusu, “Sima maku ma Yahaya, vi ciga mu ta̱ ali u laꞋi tsu na aza a na a buwai a cigai mu?”

Ɗa wu ushuki, “E, Vuzagbayin, vi yeve ta̱ a na mi a kuciga wu.”

Yesu u danai, “Guɓa muku mu nlala n va̱.”

16U doku we ecei ni ire, “Sima maku ma Yahaya, vi ta̱ a kuciga mu?”

Ɗa wu ushuki, “E, Vuzagbayin, vi yeve ta̱ a na mi a kuciga wu!”

Ɗa Yesu u danai, “Inda nlala n va̱.”

17Ɗa u doku we ecei tatsu, “Sima maku ma Yahaya, vi ta̱ a kuciga mu?”

Biturusu u na̱mgba̱i ka̱tsuma̱ adama a na we ecei ali kutatsu ko wi ta̱ a kuciga yi. Ɗa u danai, “Vuzagbayin, vi yeve ta̱ ili dem. Vi yeve ta̱ n ciga wu ta̱.”

Yesu u danai ni, “Guɓa nlala n va̱. 18N dana wu mayun, ayin a na vi n utsura u nu, vu tsu uka ta̱ ntogu n ka̱ci ka̱ nu, ka̱ta̱ vu laza a kubana a̱ ubuta̱ u na vi cigai kubana dem. Amma a ayin a na vu kutsai, vi ta̱ a̱ kuɗengusa̱ ekiye a̱ nu, ka̱ta̱ aza o yoku a shiya wu a banka wu a̱ ubuta̱ u na vi cigai kubana ba.” 19(U dansa ta̱ ili i nam pa adama a na u yotsongu uteku u na ukpa̱ u Biturusu u kucikpa Ka̱shile.) Ɗaɗa Yesu u danai ni, “Tono mu!”

20Biturusu u kpatalai ɗa we enei makumitoni ma na Yesu u cigai va. (A̱yi ɗa feu vuza na u telekpei ɗevu n Yesu ana a lyaꞋi tsuwaꞋa ɗa e ecei, “Vuzagbayin, yayi u kudenge wu?”) 21Ana Biturusu we enei ni, ɗa we ecei Yesu, “Vuzagbayin, yi ɗa̱i i kucina yi?”

22Yesu wu ushuki, “N ciga baci u yongo n wuma ali m bono, yi ɗa̱i i burai nu n ka nan lo? Avu tono mu.” 23Ɗa arabali a a̱ ka̱ra̱Ꞌi a̱ ubuta̱ u mukumitoni a na a̱yi na va u kukuwa̱ ba. Amma Yesu u dana a na wi ta̱ a̱ kukpa̱ɗa̱ kukuwa̱ ba. Ili i na u danai koci i ɗaɗa, “N ciga baci u yongo n wuma ali m bono, yi ɗa̱i i burai nu n ka nan lo?”

24Makumitoni† ma nam pa a̱yi ɗa vuza na u danai kakuna ka nam pa ra̱ka̱ ɗa feu u ɗanai kaꞋa. Ci yeve ta̱ kpamu a na wi a kudansa ili i mayun.

25Yesu u yaꞋan ta̱ ili i yoku kau n a̱bunda̱i. A ɗana baci ili i nam pa ra̱ka̱ a atagarda, n cikpa a na a̱ kuciya̱ ka̱ba̱nga̱ a aduniyan a nam pa ra̱ka̱ ka na ka kuyawa a zuwa atagarda a ra̱ka̱ ba.