1 Biturusu

Akaka a Iyain a̱

Biturusu

Ukuna u katagarda ka nam pa

Biturusu ɗa vuza na u ɗanai akaka a nam pa, vuzavusuki ɗa. U yongo ta̱ ɗevu n Yesu. We ene ta̱ ayin a na Yesu u soꞋi atakaci n a̱shi a̱ ni. Punu a akaka a nam pa u yaꞋan ta̱ kadanshi n aza o Kutoni a̱ ubuta̱ kakau ku ukuna wa atakaci.

Biturusu u danai aza o Kutoni a ayin a na i o kusoꞋo atakaci, a yaꞋan ma̱za̱nga̱ n ukuna u nan lo. A na Yesu u soꞋi atakaci aduniyan a nam pa, nannai feu mukumitoni n ni n kusoꞋo ta̱ atakaci. Atakaci a tsu zuwa ta̱ uneki ka̱ɗu u vuza u tsurakpa. U danai le u dana kasingai ka̱ Ka̱shile ki ta̱ koɓolo n ele ko i baci a̱ ka̱tsuma̱ ka atakaci.

Aza o Kutoni a anana i ta̱ o kusoꞋo atakaci, nannai kpamu, Ka̱shile ki ta̱ mayun n derere kpamu anana. Akaka a nam pa a̱ tuka̱ tsu ta̱ n kuyeve ku ukuna ki ili i ciɗa i na i kuɓa̱nka̱ tsu ayin ana baci tsu takacikai. A dana tsu ta̱ ili n a̱bunda̱i i singai i na tsa kuyaꞋan ko ci a̱ ka̱tsuma̱ ka atakaci ko a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ ma̱ta̱na̱.

Ili i na yi punu udariki a katagarda ka nam pa

1. Kuɓa̱yuwa̱ (1:1-2)

2. Ili i mayun i kuzuwaka a̱pa̱Ꞌa̱ (1:3-12)

3. Kuyongo tsu uma a ciɗa a̱ Ka̱shile (1:13—2:17)

4. Agisana a atakaci a̱ Kishi (2:18-25)

5. Kokpo vuza vu kutoni n atakaci (3:1—4:19)

6. Kadanshi ko odoki a kubana wa aza e kelime a̱ a̱Ꞌisa̱ (5:1-11)

7. Ikya̱shi yi ukocishi (5:12-14)

Kuɓa̱yuwa̱

¹Mpa Biturusu, vuzavusuki vi Yesu Kirisiti Kishi, n suꞋuku ɗa̱ ta̱ n akaka a nam pa. Mi ta̱ a kuɗanaka uma a na Ka̱shile ka zagbai. Ele ɗa aza a na i a̱ ida̱shi an omoci a iɗika i Pontu, n Galatiya, n Kafadakiya, n Asiya, m Bitiniya.

²Ka̱shile Dada u zagba ɗa̱ ta̱ ali m mani-mani, ɗa kpamu Ayinviki a̱ Ka̱shile o bonokoi ɗa̱ ciɗa. Adama a nannai, ɗa i panakai Yesu Kishi ɗa mpasa n ni kpamu n za̱Ꞌi ɗa̱. N yaꞋan ta̱ kavasa adama a na i ciya̱ ugaꞋin u Ka̱shile m ma̱ta̱na̱ ma̱ ni n a̱bunda̱i a wuma u ɗa̱.

Aza o Kutoni a yaꞋan n a̱pa̱Ꞌa̱

³Cikpai Ka̱shile, vuza na wi Esheku e Yesu Kishi Vuzagbayin vu tsu. Wi ta̱ n asuvayali ka̱u ɗa u matsasakai tsu kpamu usavu. Adama a umaci u savu wa ɗaɗa ci n a̱pa̱Ꞌa̱ a na i n wuma, ci ciya̱ ta̱ kpamu u ɗa adama a na a̱ ɗengusa̱ ta̱ Yesu Kishi a kasaun. ⁴Umaci u savu wa feu u tuka̱ tsu ta̱ n agadu a na a̱ kuna̱mgba̱ ba, i ta̱ ciɗa a ɗa ta na a ci yaꞋan matsafu ba. Ka̱shile ki ta̱ n agadu a̱ ɗa̱ gaɗi, wi a̱ kuka̱sa̱kpa̱ ili i saꞋwa a ɗa ba. ⁵I neke baci a̱ɗu n Ka̱shile, adama a utsura u ni, wi ta̱ a̱ kusa̱nka̱ ili i gbani-gbani kusaꞋwa ɗa̱ ali u yotsongu wishi u ni a ayin a ukocishi. Uma ra̱ka̱ i ta̱ o kokpo ngan n wishi u nam pa.

⁶Ili i nam pa ya mayun ɗa u yotso ta̱ kpamu i yaꞋan ma̱za̱nga̱ n i ɗa. Amma gogo na yi ta̱ o kusoꞋo atakaci o kukondo kakau ayin kenu. ⁷Atakaci a a̱ ta̱wa̱ ta̱ adama a na o yotsongu uneki u ka̱ɗu u ɗa̱ ko mayun ɗa. Uneki u ka̱ɗu u ɗa̱ wi ta̱ n ugaꞋin ka̱u, u ɗa u laꞋa ta̱ ugaꞋin wa azanariya. Akina a tsu zuwa ta̱ azanariya o okpo ciɗa amma ko n nannai a ɗa o tso okpo ta̱ ili i gbani a kubana megeshe. A ayin a nan lo o yotsongu baci Yesu Kishi u yaba dem, yi ta̱ a̱ kuciya̱ ucikpi, n tsugbayin, m babu kugoyi adama a uneki u ka̱ɗu u mayun u ɗa̱. ⁸I ciga ta̱ Kishi ko a na i saꞋwai kene yi ba. Ko an ye enei ni gogo na ba, yu ushuku ta̱ n a̱yi. Ko n gogo na kpamu yi ta̱ a̱ ma̱za̱nga̱ m mereve ma na yi a kufuɗa ya gisanku mayin ba. ⁹Adama a na yu ushuku ta̱ n a̱yi, yi ta̱ a kisa kuneꞋe ku wishi a wuma u ɗa̱.

¹⁰Eneki a yaꞋan ta̱ kadanshi uteku u na Ka̱shile ko kuyotsongu ugaꞋin u ni wa̱ ɗa̱. Ɗa kpamu o goɗumoi mayin sawu adama a na a̱ ciya̱ kuyeve ku wishi ku na Ka̱shile ki e kuneke ɗa̱. ¹¹Ayinviki a̱ Kishi i ta̱ n ele, ɗa a yaꞋin kadanshi ka atakaci a̱ Kishi n tsugbayin tsu na feu ci a̱ kuta̱wa̱ wa̱ ni, atakaci a a laza baci. Eneki a ciga ta̱ e yeve ko wana ɗai, n ko nini ɗai ili i nam pa ya i kuyaꞋan. ¹²Ka̱shile ko yotsongu le ta̱ i a kadanshi ki ili i na i kuyaꞋan a ayin e le ba, ili i nam pa mayun adama a̱ ɗa̱ a ɗa. Gogo na Ka̱shile ka̱ suku ta̱ Ayinviki a̱ Ka̱shile a̱ ɓa̱nka̱ uma a a ayin a na a dansai Arabali a Singai wa̱ ɗa̱. Ko alingata a ciga ta̱ e yeve kakuna ka nam pa.

Vuma wo okpo ciɗa

¹³Adama a ili i nam pa ra̱ka̱, sheshei tsu na u yotsoi ka̱ta̱ i yongo n kureme ku ka̱ci ka̱ ɗa̱. Sheshei uteku u na Ka̱shile ko kuyotsongu ugaꞋin u ni wa̱ ɗa̱ a ayin a na Yesu Kishi u kubono. A ayin a na dem i ciɓai n kakuna ka nan lo yi ta̱ a̱ kuciya̱ a̱pa̱Ꞌa̱. ¹⁴Panakai Ka̱shile adama a na muku n ni n ɗa yi. Ka̱ta̱ kpamu i kucikpa i bono i yaꞋan ili i kavama uteku u na i yaꞋin ci cau ba. A ayin a nan lo i yeve uteku u na i kuyaꞋan ili i singai ba. ¹⁵Ka̱shile ka zagba ɗa̱ ta̱ yo okpo muku n ni, gogo na kpamu mayun ɗa yo okpo ciɗa† a̱ ubuta̱ wi ili i na yi a kuyaꞋan dem, uteku u na Ka̱shile ki ciɗa. ¹⁶Adama a na Ka̱shile a̱ ka̱ci ka̱ ni u dana ta̱, “Mayun ɗa yo okpo ciɗa adama a na mpa mi ta̱ ciɗa.”1:16 A.Gan. 11:44-45; 19:2; 20:7.

¹⁷Ciɓai a na kavasa ka̱ ɗa̱ ki a kubana u Dada vu gaɗi. A̱yi ɗa keyevikafada, u ci ciga uma m malaꞋansanai ba. Wi ta̱ a kutakacika ko u yaꞋanka ɗa̱ kasingai adama a ili i na i yaꞋin. Adama a nannai mayun ɗa i neke Ka̱shile tsugbayin a ayin a na yi o kuyongo an omoci aduniyan a nam pa. ¹⁸I yeve ta̱ Ka̱shile ke neke ta̱ katsupu ka gbayin adama a na wi isa ɗa̱ a̱ ubuta̱ wu uye u kavama wi ida̱shi i na i tonoi, adama a na ikaya i ɗa̱ i yaꞋan ta̱ nannai. Katsupu ka na kpamu u tsupai ki tsa azanariya ko azurufa ba. Ili i nan lo ya i ci yaꞋan megeshe ba. ¹⁹U tsupaka ɗa̱ ta̱ nu mpasa n singai n Kirisiti Kishi. A̱yi ɗa Ma̱giri ma alyuka ma̱ Ka̱shile ma na ma yaꞋin unushi ba ko kenu, ko a̱shinda̱ kpamu wi n a ɗa ba. ²⁰Ka̱shile ka zagba yi ta̱ adama a kakuna ka nam pa n ayin a cau kafu aduniyan a̱ gita̱, gogo na kpamu a ayin a ukocishi a nam pa, Ka̱shile ka̱ suku yi ta̱ a aduniyan adama a na yaba dem we ene. Ka̱shile kpamu ka yaꞋanka ɗa̱ ta̱ ili i nam pa ra̱ka̱. ²¹Yu ushuku ta̱ n Ka̱shile gogo na adama a̱ Kishi. Adama a na kpamu Ka̱shile ka̱ ɗengusa̱i Kishi a kasaun ɗa u nekei ni tsugbayin ka̱u, yi ta̱ a kufuɗa ya̱ kushuku ka̱ta̱ i keɗe a̱pa̱Ꞌa̱ u Ka̱shile mayun.

²²Gogo na yi ta̱ a kufuɗa ya̱ ciya̱ ucigi u mayun a kubana wi itoku i ɗa̱ uteku u na uma a kpaꞋa ku te i a maciganai, adama a na a zuwa ta̱ a̱ɗu a̱ ɗa̱ a yaꞋin ciɗa ana yu ushuki n Arabali a Singai a ili i mayun. Adama a nannai i ciga aza a̱ ɗa̱ ka̱u, n utsura dem u na wi a̱ a̱ɗu a̱ ɗa̱. ²³Ka̱shile ka zuwa ta̱ a matsasakai ɗa̱ kpamu. Wuma u savu u ɗa̱ ta punu u ɗa wu uta̱i a̱ ubuta̱ wi isheku i ɗa̱ i na yi a aduniyan na ba, adama a na wuma u na ele e nekei ɗa̱ wi ta̱ o kukotso a̱ ubuta̱ wu ukpa̱. Amma wuma u savu u nam pa wi ta̱ o kuyongo babu uteku adama a na wu uta̱ ta̱ a̱ ubuta̱ u Kadanshi ka̱ Ka̱shile ka na ki n wuma, kadanshi ka nan lo ta na ki o kukotso ba. ²⁴Keneki Ishaya u ɗanai:

“Uma ra̱ka̱ i ta̱ an mita̱ ma na ma̱ tsu kuwa̱ babu megeshe;

ugaꞋin u le u tsu laza ta̱ gogoꞋo

an ugaꞋin wa̱ a̱pa̱lu a na i a kakamba.

Mita̱ ma̱ ci ɗekpe ta̱,

ka̱ta̱ a̱pa̱lu a o ɗoɗo a iɗika.

²⁵Amma Kadanshi ka Vuzavaguɗu ki ta̱ o kuyongo ko wanai.”1:25 Ish. 40:6-8.

Kadanshi ka Vuzavaguɗu ka nam pa kpamu ka ɗaɗa Arabali a Singai a na tsu danai ɗa̱ va.

¹Adama a nannai, sai i loko ili i gbani-gbani i na i yaꞋin ra̱ka̱. Ka̱sa̱kpa̱i kudoro uma. Ka̱sa̱kpa̱i kudana uma a̱ɗa̱ i suɓa̱ ta̱ ashe i suɓa̱ ta na ba. Ka̱ta̱ i yaꞋan cisheꞋe ko i dansa ili i na i kula̱nga̱sa̱ uma a̱ɗu ba. ^2-3U gaꞋan ta̱ i yaꞋan n ucigi wu utsura u na i kapa mani ma kadanshi ka̱ Ka̱shile uteku u na mereɓu ma̱ ci shika̱ adama a mani. YaꞋin nannai adama a na i peɗe ta̱ ɗe ugaꞋin u Vuzagbayin. Ili i nan lo ya yi ta̱ a kuzuwa ɗa̱ i gbonguro punu a̱ ubuta̱ u na a isai ɗa̱.

Kenene ka wuma

⁴Vuzagbayin Yesu a̱yi ɗa Kenene ka katali ka wuma. Uma a iwan yi ta̱, amma Ka̱shile ka zagba yi ta̱ ɗa kpamu u cigai ni ka̱u. ⁵A̱ɗa̱ yi ta̱ ci ni, atali a wuma a ɗa yi a na Ka̱shile ki a kuyaꞋanka ulinga a̱ ubuta̱ u kumaꞋa kpaꞋa ku tsugono ci ni. A̱ɗa̱ feu ka̱kuma̱ ka anan ganu vi ciɗa ɗa, a̱ɗa̱ ɗa i kuyaꞋan alyuka a singai o tsugono tsu Ka̱shile a na Ka̱shile ka kupana uyoꞋo a̱ ubuta̱ u Yesu Kishi. ⁶Kadanshi ka̱ Ka̱shile ka dana tsu ta̱ ili i nam pa:

“Indanai! Mi ta̱ a kuzuwa kenene ka katali ke mere ka Sihiyona†

ka na n zagbai ɗa kpamu n cigai.

Vuza na dem u kuneke ka̱ɗu u vuza nan lo va

u kudana uneki u ka̱ɗu u ni u nan lo u kuneke yi wono ba.”2:6 Ish. 28:16.

⁷A̱yi macigi ma̱ nu maꞋa, avu vu na vi nekei ka̱ɗu ka̱ nu wa̱ ni. Amma aza o yoku i ta̱ a kuꞋiwan yi.

“Kenene ka katali ka na amaꞋi a iwain

ka ɗaɗa ko bonoi kenene ke mere.”2:7 Ishp. 118:22.

⁸Kadanshi ka̱ Ka̱shile ka kpamu ka danai,

“A̱yi ɗa kenene ke mere ka na ka tsu zuwa uma a̱ ta̱ɗa̱tsa̱,

katali ka na ka kuzuwa le a̱ yikpa̱.”2:8 Ish. 8:14.

A̱ tsu ta̱ɗa̱tsa̱ ta̱ adama a na a tsu pana kadanshi ka̱ Ka̱shile ko o tono kaꞋa ba, ka̱ta̱ ta na a cina ili i na Ka̱shile ka zuwakai le kelime.

⁹Amma a̱ɗa̱ yi tsu uma a nan lo ba, a̱ɗa̱ umaci u ɗa u na Ka̱shile ka zagbai. A̱ɗa̱ ka̱kuma̱ ka anan ganu kaꞋa ka na ki a kucikpa Ka̱shile an Mogono, a̱ɗa̱ kpamu iɗika i ciɗa i ɗa, a̱ɗa̱ kpamu uma a̱ Ka̱shile a ɗa. Ka̱shile ku uta̱ka̱ ɗa̱ ta̱ a̱ ubuta̱ u ka̱yimbi ɗa u bonokoi ɗa̱ a̱ ubuta̱ u kutashi u ni. Gogo na wo okpo ta̱ mayun i dana ili i mereve i na u yaꞋin. Kadanshi ka̱ Ka̱shile ka danai:

¹⁰“N ci cau, a̱ɗa̱ yi ishi n umaci u ka̱ci ka̱ ɗa̱ ba,

amma gogo na a̱ɗa̱ umaci u Ka̱shile u ɗa yi.

N ci cau yi ishi yi isa asuvayali a̱ Ka̱shile ba;

gogo na yi isa ta̱ asuvayali a̱ ni.”2:10 Hos. 1:6-9; 2:23.

¹¹Uma a̱ va̱, a̱ɗa̱ omoci a ɗa n aza a pulai a̱ ubuta̱ u na yi na. Adama a nan lo mi ta̱ a kuɓarangu ɗa̱ i ka̱sa̱kpa̱ kuciga ili i gbani-gbani adama a na i ɗa yi ta̱ a̱ vishili vu mayun n wuma u ɗa̱. ¹²Yongoi n ugboji a̱ ka̱tsuma̱ ka uma a̱ ɗa̱ a na i aza o Kutoni ba. Ko a dana baci i yaꞋan ta̱ kagbani-gbani, i ta̱ e kene ili i mayun i na yi punu a̱ ɗa̱, ka̱ta̱ ele o bono a̱ ushuku e neke Ka̱shile tsugbayin a ayin a na baci wi a kuyaꞋanka aduniyan afada.

Panakai aza e kelime a̱ ɗa̱

¹³Vuzavaguɗu u ciga ta̱ i panaka tsugono tsu uma ra̱ka̱. Panakai mogono ma uma ma na ma laꞋi m mgbayin, ¹⁴n azagbagbaꞋin a na u tsu suku feu. YaꞋin nannai adama a na mogono ma ma̱ suku le ta̱ a takacika aza a na a nusai ra̱ka̱, ɗa kpamu u suki le a cikpa aza a na a yaꞋin ili i singai.

¹⁵Ka̱shile ka ciga ta̱ i yaꞋan ili i singai, i yaꞋan baci kpamu nannai, yi ta̱ a kuzuwa uma a na i kuyaꞋansa nsata n ɗa̱ a namba ili i kudansa. ¹⁶A̱ɗa̱ a agbashi a ɗa yi ba; yi ta̱ ba̱ri. Amma ida̱shi i ba̱ri i ɗa̱ i neke ɗa̱ ka̱ba̱nga̱ ka kuyaꞋan ili i kavama ba. Yi ta̱ ba̱ri adama a na i yongo an agbashi a̱ Ka̱shile. ¹⁷Nekei yaba dem tsugbayin ka̱ta̱ i yotsongu uma a̱ Ka̱shile ucigi u na u yotsoi. Nekei Ka̱shile tsugbayin ka̱ta̱ i panaka mogono.

¹⁸Agbashi, mayun ɗa i panaka azagbagbaꞋin a̱ ɗa̱ ka̱ta̱ i tono kadanshi ke le ayin tutu. YaꞋin nannai wa aza a na i m ma̱riki n kusheshe ku singai kpamu, amma i yaꞋan feu nannai wa aza a na i n asuvu a̱ usuɗukpi. ¹⁹Ka̱shile ka tsu pana ta̱ uyoꞋo ayin a na baci vuza u gbamai asuvu a̱ ubuta̱ u kusoꞋo atakaci a babu unushi adama a na u yeve ta̱ Ka̱shile. ²⁰I yaꞋan baci unushi ɗa a lapai ɗa̱ i kuciya̱ katsupu ba. Amma Ka̱shile ki ta̱ a kuzuwaka ɗa̱ una̱singai yi baci o kusoꞋo atakaci adama a kuyaꞋan kasingai. ²¹Kirisiti Kishi a̱yi ɗa agisana a̱ ɗa̱, ɗa u soꞋi atakaci adama a̱ ɗa̱. I tono yi tsu nam pa tsa. Atakaci i ta̱ punu a̱ ubuta̱ wi ili i na Ka̱shile ka zuwai nu vi yaꞋan. Kadanshi ka̱ Ka̱shile ka danai:

²²“Kishi u yaꞋan unushi ba,

u doro vuza ba.”2:22 Ish. 53:9.

²³Ana uma a shikai ni, wu ushuku le n kadanshi ko yoku ba. Ana uma a takacikai ni, u dana sai o soꞋo atakaci feu ba. U zuwai kaci ka̱ ni e ekiye a̱ Ka̱shile vuza na u kuyaꞋan afada a mayun ayin tutu. ²⁴A̱yi a̱ ka̱ci ka̱ ni u ɗika ta̱ unushi u tsu a ikyamba i ni a maɗanga ma atakaci, adama a na tsu kuwa̱ a̱ ubuta̱ wu unushi ka̱ta̱ ci ciya̱ ci yaꞋan wuma a̱ ubuta̱ wi ili i mayun ka̱ta̱ ci yongo a kuyaꞋan kasingai. I potso ta̱ adama a̱ untsu a̱ ni! ²⁵N ayin a ɗe, yi ta̱ vishuwi ana nlala n na m puwa̱nka̱i. Amma gogo na i bono ta̱ a̱ ubuta̱ u Maguɓi ma̱ ɗa̱, vuza na wi a kinda wuma u ɗa̱.

Uteku u na va kuyaꞋan a̱ ubuta̱ u yolo

¹A̱ɗa̱ a̱ma̱ci, i tono ali a̱ ɗa̱, uteku u na yi o kutono Maguɓi ma̱ ɗa̱. Vali vi yoku vi iwan baci kushuku n Arabali a Singai, wuma u singai u vuka wa wi ta̱ a kufuɗa wo rono vali vu nan lo ali u laꞋa kadanshi ka na u kuyaꞋanka yi. ²Ali a i ta̱ a kuyaꞋan nannai adama a na e ene ta̱ uye u singai u na wi derere a̱ ubuta̱ u wuma u ɗa̱.

³Ka̱ta̱ i gbagbala adama a na yo okpo n tsuloboi a̱ a̱shi a uma o yoku koci ba. Ka̱ta̱ vu takacika ka̱ci ka̱ nu n kucaꞋa ku ka̱nji, ko ili yi ikebe ka̱u ba, ko a̱kumbula̱. ⁴Ta nannai koci ba. U laꞋa ta̱ n kugaꞋan e yeve wu n tsuloboi tsu na tsu uta̱i punu a̱ ka̱ɗu ka̱ nu. UgaꞋin u nam pa wa u tsu uta̱ ta̱ a̱ ubuta̱ u vuza na wi m ma̱riki n ka̱ɗu ka babu a̱ra̱ɗi n ka̱bini. Ili yu ugaꞋin i ɗa ka̱u a̱ ubuta̱ u Ka̱shile i ɗa kpamu yi o kukotso ba. ⁵Nannai ɗa uteku u na a̱ma̱ci a ciɗa a cau a zuwai ka̱ci ke le o okpoi n tsuloboi. A̱ ushuku ta̱ n Ka̱shile ɗa kpamu a̱ ushuki n kadanshi ka ali e le. ⁶Agisana, Saratu† u panaka ta̱ vali vi ni, Ibrahim, ana u ɗekei ni vuzagbayin vi ni. A̱ɗa̱ nkere n ni n ɗa yi, yi baci a kuyaꞋan ili i na yi derere, babu ili i na i kuzuwa ɗa̱ i pana wovon.

⁷Ta feu nannai, a̱ɗa̱ ali i indanai uteku u na yi o kuyongo n a̱ma̱ci a̱ ɗa̱. Yongoi n ele n kuyeve a ayin a na yi o kuyongo koɓolo. Ciɓa a na vu laꞋi ni n utsura. Ciɓa a̱yi feu wi isa ta̱ kuneꞋe ku Ka̱shile ku singai ku wuma. YaꞋan nannai adama a na ili i yoku i kpada avasa a̱ ɗa̱ ba.

Da̱sa̱ngi mayin n aza a̱ ɗa̱

⁸Gogo na, yongoi mayin a̱ ka̱tsuma̱ ki itoku i ɗa̱ ra̱ka̱, panai asuvayali a itoku i ɗa̱, ili i ciya̱ baci vuza te a̱ ka̱tsuma̱ ka̱ ɗa̱, i ciganai tsu na i ci ciganai vuza n vangu vi ni. Yo okpo uma a singai m babu a̱ra̱ɗi. ⁹Vuza u yaꞋanka ɗa̱ baci kagbani-gbani, ka̱ta̱ i tsupa yi n kagbani-gbani ba. Ko vuza u shika ɗa̱ baci, ka̱ta̱ i tsupa yi n ishikushi ba. Ili i na nan lo i yaꞋan baci nannai, zuwakai le una̱singai. YaꞋin nannai adama a na Ka̱shile ke ɗeke ta̱ i zuwaka uma una̱singai. Tsu nan lo feu, Ka̱shile ki ta̱ a kuzuwaka ɗa̱ una̱singai. ¹⁰Kadanshi ka̱ Ka̱shile ka danai:

“Vuza na baci wi a kuciga wuma u ma̱za̱nga̱ n ayin a singai,

mayun sai u sa̱nka̱ kelentsu ka̱ ni kudansa kadanshi ka gbani-gbani,

ka̱ta̱ kpamu u ka̱na̱ kaꞋa a̱ ubuta̱ u kudansa kadanshi ka aꞋuwa.

¹¹Mayun ɗa u ka̱sa̱kpa̱ kuyaꞋan ili i gbani-gbani amma u yaꞋan i singai.

Mayun ɗa u dakaka adama a na u yongo m ma̱ta̱na̱ n uma o yoku.

¹²Vuzavaguɗu wi ta̱ a kinda aza a na a ci yaꞋan kasingai,

atsuvu a̱ ni i ta̱ lo a kupana avasa e le ko wanai.

Amma Vuzavaguɗu u tsu shirikpa̱ka̱ ta̱ aza a na a ci yaꞋan kagbani-gbani kucina̱.”3:12 Ishp. 34:12-16.

^13-14Vuza wi ta̱ a kuyaꞋanka wu kagbani-gbani, vu foɓuso baci kuyaꞋanka yi kasingai? A̱Ꞌa̱, ta nannai ba. Amma ko a takacika ɗa̱ baci adama a kuyaꞋan kasingai, ka̱ta̱ i pana wovon ko kpamu i ɓa̱la̱ ka̱tsuma̱ ba. Ka̱shile ki ta̱ a kuyaꞋanka ɗa̱ katsupu adama a kuyaꞋan kasingai. ¹⁵A na i kuɓa̱la̱ ka̱tsuma̱, i kucikpa i cikpa Kishi an Vuzagbayin n a̱ɗu a̱ ɗa̱. Mayun ɗa i yongo ufoɓushi adama a na yu ushuku yaba dem vu na we ecei ɗa̱, i neke yi kadanshi a̱ ubuta̱ wa̱ a̱pa̱Ꞌa̱ a na yi n a ɗa. ¹⁶Mayun ɗa kpamu i yaꞋan ili i nam pa n ka̱ɗu ka̱ ma̱riki a uye u na u yotsoi. Yongoi n a̱ɗu a ciɗa. Uma a dansa baci kawuya adama a̱ ɗa̱, o okpo n wono e ene baci wuma u singai u na yi a kuyaꞋan adama a na a̱ɗa̱ aza a Kishi a ɗa.

¹⁷Ciɓai, u la ta̱ n kugaꞋan i yaꞋan kasingai ka̱ta̱ i soꞋo atakaci, ta baci Ka̱shile ka cigai nannai, a na yo soꞋo atakaci adama a kagbani-gbani. ¹⁸Kishi feu u soꞋo ta̱ atakaci ana u kuwa̱i adama a unushi u tsu, wo kudoku kpamu wa yaꞋan nannai ba. U nusa ba, amma ɗa u kuwa̱i adama a aza a unushi, u ciya̱ u bonoko tsu u Ka̱shile. Ikyamba i ni i kuwa̱ ta̱, amma ɗa o bonokoi ni n wuma kpamu a̱ ubuta̱ wu utsura wa Ayinviki a̱ Ka̱shile.

¹⁹Ɗa Kishi u yaꞋankai a̱kpisa̱ a na i ugbashi kadanshi ka̱ Ka̱shile n utsura wa Ayinviki a̱ Ka̱shile. ²⁰Uma a nam pa a a nusaka ta̱ Ka̱shile a ayin a na Nuhu wi e kusheꞋwe kpantsu. Amma Ka̱shile ke reme ta̱ ka̱ɗu n ele ali sai ayin a na Nuhu u kotsoi kusheꞋwe kpantsu ka. Uma kunla̱i a uwai punu a kpantsu ku nan lo, ɗa Ka̱shile ki isai le a̱ ubuta̱ u mini ma na ma lyaꞋi aduniyan.

²¹Mini ma na ma lyaꞋi aduniyan a mo okpo ta̱ an kusumbu ka akucina ku na ki isai ɗa̱ gogo na. Amma kusumbu ka akucina ukuna u kutakpa ka̱ a̱shinda̱ a ikyamba a̱ ɗa̱ a ɗa ba. Amma ɗaɗa kubono u Ka̱shile n ka̱ɗu ka ciɗa, adama a na a̱ ɗengusa̱ ta̱ Yesu Kirisiti Kishi a kasaun. ²²Kishi gogo na wi ta̱ ɗe gaɗi, a̱ ubuta̱ u na wi a̱ ida̱shi e kukiye ku usingai ku Ka̱shile. Alingata ra̱ka̱ n icuꞋu i wunla̱i i gbani-gbani e neke yi ta̱ tsugbayin.

YaꞋan tsu na Yesu u yaꞋin

¹Gogo na, a na Kishi u soꞋi atakaci n ikyamba i ni n adama a̱ tsu, a̱ɗa̱ feu i foɓuso kusoꞋo atakaci tsu nan lo. Ili i na i zuwai ɗa i kuyaꞋan nannai i ɗaɗa yu ushuku baci kusoꞋo atakaci adama a̱ Kishi, yi ta̱ a kuꞋiwan kuyaꞋan unushi. ²Tsu na kpamu yi o kutono ili i gbani-gbani yi ikyamba i ɗa̱ ba, amma yi a kuyaꞋan ulinga n wuma u ɗa̱ ra̱ka̱ adama a na i yaꞋan ili i na Ka̱shile ka cigai. ³I yaꞋan ta̱ ayin n a̱bunda̱i o kuyongo an uma a na e yevei Ka̱shile ba. I ci yaꞋan ta̱ unushi u tsugbani. Yi ta̱ n kusheshe ku gbani-gbani, I tsu soꞋo ta̱ ali ili i na i soꞋi va i maka ɗa̱, I tsu uwa ta̱ a̱ ubuta̱ u ka̱ɗiva̱† ka na a ci yaꞋan n ili i kavama kakau ka̱ta̱ i soꞋo ali i yaꞋan kagbani-gbani. Yi ta̱ kpamu o kutono a̱ma̱li ili i na Ka̱shile ka iwain. ⁴A̱ja̱Ꞌa̱ a̱ ɗa̱ a cacau i ta̱ e mereve a na i doku i ɓolongi n ele i baci a kuyaꞋan ili i kavama kakau i na i yotsoi ba. Ali a tsu dansa ta̱ ukuna u gbani-gbani adama a̱ ɗa̱. ⁵Amma mayun ɗa a̱ ushukuku vuza na u kuyaꞋanka yaba dem afada, aza a wuma n a̱kpisa̱ dem. ⁶Adama a nannai Yesu u yaꞋin kadanshi ka Arabali a Singai wa aza a na i ngasa gogo na. Ko a na i a kuyaꞋanka le afada uteku u na a kuyaꞋanka uma ra̱ka̱, u yaꞋanka le ta̱ nannai adama a na a̱ ciya̱ ka̱ba̱nga̱ ka na o yongo n wuma, uteku u na Ka̱shile ki n wuma.

⁷Ili ra̱ka̱ yi ta̱ o kukotso kanna ke te babu megeshe. Adama a nannai i yongo n asuvu a singai n kureme ku ka̱ci ka̱ ɗa̱, i ciya̱ i yaꞋan avasa. ⁸Ili i na i laꞋi n kugaꞋan ra̱ka̱, mayun ɗa i lyaꞋa kelime n kuyaꞋankpanai ucigi u mayun. Ili i na i zuwai i ɗaɗa, yi ta̱ a kucinukpaka le n ili i gbani-gbani n a̱bunda̱i i na a yaꞋankai ɗa̱ ayin tutu. ⁹Mayun ɗa i rabasa uma a kpaꞋa ku ɗa̱, ka̱ta̱ i yaꞋan mololo adama a nan lo ba.

¹⁰Ka̱shile ke neke ta̱ kuneꞋe kakau u yaba dem vu ɗa̱, u yotso ta̱ i yaꞋan ulinga n ili i na Ka̱shile ke nekei ɗa̱ mayin adama a na i yotsongu ugaꞋin u Ka̱shile wa aza o yoku. ¹¹KuneꞋe ku nu kadanshi kaꞋa baci yaꞋan kadanshi adanshi Ka̱shile kaꞋa ki a kadanshi wa̱ nu. KuneꞋe ku nu kuɓa̱nka̱ ku uma ku ɗa baci, ɓa̱nka̱ le n utsura u na Ka̱shile ke nekei nu dem. Ka̱ta̱ Ka̱shile ka̱ ciya̱ tsugbayin a̱ ubuta̱ wi ili dem a̱ ubuta̱ u Yesu Kishi. Tsugbayin tsu Ka̱shile ci n uteku ba, ta feu nannai utsura u Ka̱shile wi n uteku ba. Ta nannai.

I ta̱ a kutakacika ɗa̱

¹²Uma a̱ va̱, ka̱ta̱ i yaꞋan mereve adama a na i a kutakacika ɗa̱ a̱ ubuta̱ u kukondo an akina ba. Ka̱ta̱ i sheshe adanshi atakaci a komoci ki ili kaꞋa ba. ¹³U laꞋa ta̱ n kugaꞋan i yaꞋan ma̱za̱nga̱ adama a na yi punu a̱ ubuta̱ wa atakaci a̱ Kishi. YaꞋin nannai ka̱ta̱ i yeve ma̱za̱nga̱ ma̱ a̱bunda̱i a ayin a na o yotsongi tsugbayin tsu Kishi. ¹⁴A shika ɗa̱ baci adama a kula ku Kirisiti Kishi, yi isa ta̱ ɗe una̱singai adama a na nannai va u yotsongu ta̱ tsugbayin tsa Ayinviki a̱ Ka̱shile ci ta̱ n a̱ɗa̱. ¹⁵U yotso ta̱ vu soꞋo atakaci vi baci a kuyaꞋan munaka, ko vi baci a kuyaꞋan uboki, ko ili yu unushi i yoku. Ta feu nannai vu uwa baci a kadanshi ka na ka burai nu ba, mayun ɗa vu soꞋo atakaci. ¹⁶Ta ki nannai ba, a takacika wu baci adama a na vi vuza vu Kutoni. Ka̱ta̱ vu pana wono adama a icuꞋu ya atakaci a nam pa ba. U yotso ta̱ vi neke Ka̱shile tsugbayin an vi a̱ kuɓa̱na̱ kula ku nam pa.

¹⁷Gogo na ɗaɗa ayin a na Ka̱shile ki a̱ kugita̱ afada a̱ ni, wi ta̱ ta na a̱ kugita̱ kuyaꞋanka aza a kpaꞋa a̱ ni afada a. A̱ gita̱ baci afada n a̱tsu biꞋi aza o Kutoni, yi ɗa̱i icuꞋu ya afada ya atakaci i na u kuyaꞋanka aza a na a iwain kutono Arabali a Singai a̱ ni? ¹⁸Kadanshi ka̱ Ka̱shile ka danai,

“Wishi u tsu ta̱wa̱ u uma a̱ usuɓi† n uyoꞋo ba,

amma uma a na a iwain kutono Ka̱shile ɗa a yaꞋin unushi,

uma a nam pa i ta̱ a kulaꞋa n kusoꞋo atakaci.”4:18 An. 11:31.

¹⁹Kadanshi ka nam pa ka ra̱ka̱ ka ɗaɗa, vi baci o kusoꞋo atakaci tsu na Ka̱shile ka cigai, vi lyaꞋa kelime n kuyaꞋan ili i na yi derere, ka̱ta̱ vi neke kpamu ka̱ɗu n Ka̱shile ka na ka yaꞋin nu wi ta̱ a̱ kuɓa̱nka̱ wu. Mayun ɗa wi a̱ kukpa̱ɗa̱ kuɓa̱nka̱ wu ba.

Kuyotsongusu nkoshi m gba̱ra̱-gba̱ra̱

¹Gogo na, mi ta̱ a kadanshi nu nkoshi gba̱ra̱-gba̱ra̱† ma aza e Yesu. Mpa feu mokoshi ma̱ gba̱ra̱ maꞋa, nu ngan ma atakaci n Kishi. Mi ta̱ kpamu a kuꞋuwa a̱ ubuta̱ u tsugbayin ci ni a ayin a na u bonoi. ²Uteku u na nguɓi n ci inda nlala n le, mayun ɗa yi inda yaba dem vu na Ka̱shile ka zuwakai ɗa̱ e ekiye a̱ ɗa̱ i la̱na̱. YaꞋin nannai adama a na i ciga ta̱ kuyaꞋan, ka̱ta̱ i yaꞋan mololo ba. YaꞋin nannai adama a na i pana ta̱ uyoꞋo u kuyaꞋanka Ka̱shile tsugbashi. Ka̱ta̱ i zuwa a̱ɗu a̱ ɗa̱ a̱ ubuta̱ wi ili ya aduniyan i na i kuciya̱ ba. ³Ka̱ta̱ i zuwa ka̱ci ka̱ ɗa̱ an azagbagbaꞋin a kuɓarangu uma ba, amma zuwai ka̱ci ka̱ ɗa̱ we le an agisana a ili i singai. ⁴Tsu nan lo ta na, Maguɓi ma Gbayin ma mo bono baci, wi ta̱ e kuneke wu katsupu a ayin a na vu uwai a tsugbayin ci ni tsu babu uteku.

⁵A̱ɗa̱ a̱ɗenga̱ni, ushuki n tsugbayin tsu nkoshi m gba̱ra̱gba̱ra̱. Ra̱ka̱ vu ɗa̱ kpamu, i ɓa̱nka̱na̱i an agbashi a babu a̱ra̱ɗi, adama a na,

“Ka̱shile ki ta̱ a tsurala n uma a na i n ugbamukaci,

amma u ci neke ta̱ ugaꞋin u ni a̱ ubuta̱ u uma a na i babu a̱ra̱ɗi.”5:5 An. 3:34.

⁶Adama a nannai, bonokoi ka̱ci ka̱ ɗa̱ babu a̱ra̱ɗi a̱ ubuta̱ wu utsura u Ka̱shile. Nannai ayin a na a gaꞋin a yawa baci, wi ta̱ a̱ kuɗengusa̱ ɗa̱ ka̱u. ⁷Nekei Ka̱shile ili i na yi a kutakacika ɗa̱ ra̱ka̱ adama a na a̱yi wi ta̱ a̱ kula̱na̱ ɗa̱.

⁸Yongoi a kindi tutu, ka̱ta̱ kpamu i yongo ufoɓushi ayin tutu. Kalijani† vurala vu ɗa̱ ɗa, wi ta̱ a̱ ka̱ka̱ra̱sa̱ an kawu a̱ kula̱nsa̱ vuza a na u kureme u takuma.⁹Yongoi n utsura a̱ ubuta̱ wi ili i na i nekei ka̱ɗu, tsu nan lo ta na yi ta̱ a kufuɗa kushilika̱ n a̱yi n utsura u Ka̱shile. Ciɓai a na aza o Kutoni a̱ ubuta̱ dem a aduniyan i ta̱ feu o kusoꞋo icuꞋu ya atakaci i nam pa ya.

¹⁰A ayin a na baci i soꞋi atakaci a ayin kenu, Ka̱shile n ka̱ci ka̱ ni wi ta̱ a kulapula ili, wi ta̱ a kuzuwa a̱ɗu a̱ ɗa̱ o okpo n utsura, ka̱ta̱ kpamu u zuwa ɗa̱ i shamgba mayin n utsura. U ci yaꞋan ta̱ nannai adama a na a̱yi wi ta̱ n ugaꞋin. U zuwa ɗa̱ ta̱ i uwa a̱ ubuta̱ u tsugbayin u ni u babu uteku, a ayin a na baci u ɓolongi ɗa̱ koɓolo n Kishi. ¹¹Ka̱shile ki ta̱ a kulyaꞋa tsugono ci ili dem babu uteku. Ta nannai.

Ikya̱shi

¹²N ɗika ta̱ Sila tsu toku vu va̱, a̱yi kpamu vuza ɗa vu na mu ushuku n a̱yi. U ɓa̱nka̱ mu ta̱ kuɗana katagarda ka akaka ke kenu ka nam pa. Ili i na i zuwai ɗa n ɗanai kaꞋa, ɗaɗa adama a na n dokusu ɗa̱ utsura u ka̱ɗu ka̱ta̱ n dana ɗa̱ uteku u na Ka̱shile ki n ugaꞋin mayun, i ciya̱ i lyaꞋa kelime n kuneke a̱ɗu wa̱ ni. ¹³Aza o Kutoni a na i na Babila5:13 Eyevi a Katagarda ka Ciɗa a danai “Babila” kula ku yoku ku ɗa ku na e ci ɗeke Roma.† a̱ suꞋuku ɗa̱ ta̱ n ikya̱shi. Ka̱shile ka zagba le ta̱ feu uteku u na u zagbai ɗa̱. Maku ma̱ va̱ Marukusu u suꞋuku ɗa̱ ta̱ feu n ikya̱shi. ¹⁴Kya̱sa̱na̱i mayin n ucigi wa aza o Kutoni. N vasa ta̱ Ka̱shile ke neke ma̱ta̱na̱ u yaba dem vu na wi vuza vu Kirisiti Kishi.