Uusu-Uusu A
Jiud
?A tei ni e uusue uusu-uusu ienini?
Mwane nge e uusue uusu-uusu ienini, kire ko haa-haaraꞌinie aana a Jiud, taꞌe satai ola Jiud ngeena ngaeta sata loꞌu hunie a Jiudas (mala Sepo ngaeta satai ola loꞌu hunie Josep). Na mo Uusu-uusu Maaꞌi kire ere i sulie ngaeta mo Jiudas hai aaopaꞌi. Kie saie uri a Jiudas Iskariot nge e pweloa a Jisas haꞌike, nge e uusue uusu-uusu ienini. Luk 6:16 na Palonga 1:13 ko meni ere i sulie ngaeta Jiudas loꞌu mala ingeie nga iini aana aawalai hurulaꞌaa mwana rue a Jisas. Taꞌe iini nge e uusue uusu-uusu ienini e ere mala ingeie nga hurulaꞌaa haꞌike (leesie Jiud 1:17). Oto e lio mala Jiudas nge e uusue uusu-uusu ienini ingeie aasine a Jisas (leesie Matiu 13:55 na Mak 6:3). Maholo a Jisas e mauri ue, a Jiudas e kaꞌa hiiwalaimoli ike aana. Leesie Jon 7:2-5. Taꞌe lae-lae e huꞌisie neꞌisaenga ingeie na e neꞌie ngaeta mwane paine aana soihaadaꞌinge.
?E uusue uusu-uusu ienini hunie kira tei?
A Jiud e uusue uusu-uusu ie hunie ahutana mo iini nge a God e soire mai i saana, na a Jiud e haaraꞌinire aana mo tohungei malahune, taꞌe kie kaꞌa saie ike uri mo malahune ngeena kire iiꞌo i tei.
?Nga taa e rau-reu maholo e uusue uusu-uusu ienini?
Ngaeta mo haꞌa-uusuli eero-eero kire sili mei mumuni i laona soihaadaꞌinge, oto kire ko haꞌatakaloa mola mwala aana ngaeta haꞌa-uusulinge aaopa. Kire ko haꞌa-uusulie mwala uri i tehulaꞌana aamasinge paine a God, a God kei saeꞌaasie mola taꞌena nga oorahaꞌaa. Oto kire ko haꞌa-uusuli aana uri e diana mola huni deu taꞌewau mola mala saemu.
?E uusue uusu-uusu ienini huni taa?
A Jiud e uusue uusu-uusu ienini huni niie mei wala ni haꞌapasunge honosie mo iini ko haꞌa-uusuli eero-eero na kire ko haꞌatataroa mwala urine. Oto a Jiud e ere haꞌasusue kira hiiwalaimoli uri kire ke hele maꞌutaꞌa aana mei wala toꞌohuu nge kire holaꞌi hiiwalaimoli aana.
Ngaeta mo haꞌananaunge a Jiud ienini e karaꞌi rongo sada mola mala mo haꞌananaunge aana Ruana Nga Pita.
?Nga taa ni mo pweu ni wala i laona uusu-uusu ienini?
maeni malahuku, haꞌa-aamasitoꞌonga, ensel, tataꞌalanga, haꞌaloinge
?Nga taa ni ngaeta mo eehuꞌi tatala i laona uusu-uusu ienini?
Jiud 1:24-25
?Nga taa ni mo eehuꞌi neꞌisaenga i laona uusu-uusu ienini?
Mei wala ni saediananga (1:1-2)
A God kei haro haꞌaletehie taane mo haꞌa-uusuli eero-eero. (1:3-16)
Kira hiiwalaimoli ke hele maꞌutaꞌa aana walaimolinge. (1:17-23)
Mei wala ni saediananga ooreta (1:24-25)
1Mei Wala Ni Saediananga
1Saediananga mwaanieu a Jiud, koni-konihe a Jisas Kraes, na aasine a Jemes. No ko uusu-uusu ie huniꞌomu mo iini nge a God e soiꞌomu mei i saana. A God Mamaꞌa e tohungei manata diana huniꞌomu na omu iiꞌo oto i lalo aana hai kinetaꞌinge a Jisas Kraes. 2No ko aarea God uri aamasinge, hanuelamanga na manata-diananga ingeie ke aahu oto huniꞌomu.
Haꞌamotaahinge Mo Haꞌa-uusuli Eero-eero Kei Tohungei Aaela Loꞌu Hiitoꞌo
3Maeni malahuku, nou tohungei saetoꞌo aana uri ne ke uusu-uusu oto huniꞌomu i sulie mei haꞌa-uuringe nge kolu meni toꞌo aana. Nou sare ere haꞌasusuꞌomu loꞌu uri hunie omu ke uure aꞌailaꞌa peꞌie mei wala toꞌohuu nge kie mani hiiwalaimoli oto aana. A God e niie oto mei wala ngeena hautaꞌai hunikie, ahutana mo iinoni ingeie, na e saꞌa roroꞌa oolisie ike oto ooꞌoo. 4No ko ere urine, aena aana ngaeta mwala aaela kire ko sili mumuni mola mai i matolamiu. Mwala ngeena kire sereꞌi deu i sulie walana a God, oto kire oolisie mei wala i sulie manata-diananga ingeie hunikie. Kire ko unue uri aena aana a God e tohungei manata diana hunikie, nge e saꞌa haꞌaloikie ike na kie sai deu taꞌewau mola mala saeka. Oto urine kire ko heitohea taꞌa-taꞌa Poro Paine na Aalaha ikie, a Jisas Kraes. Mo propet kire uusu-uusu i sulie mwala ngeena oto mai waite, na kire unue uri leilada kei lae.
5Aana maꞌalana uri omu saie kaꞌu taane oto walu ola ienini, taꞌe nou sare haꞌa-aamasitoꞌoꞌomu loꞌu eeni. A Aalaha e haꞌa-uurie kaꞌu mwala ingeie mo Israel mwaanie i Ijip, taꞌe i puri e saro dau tekelaꞌinie loꞌu mo iini nge kire kaꞌa hiiwalaimoli ike aana. 6Na omu ke aamasitoꞌo noꞌone aana mo ensel nge kire toli puri mola aana mo lio i sulinge ikire, na kire lae mola mwaanie mo iiꞌo-iiꞌoha ikire. A God e hoꞌosie mo ensel ngeena aani iieliheu oto huu, na e aasire i laona rodohono oto loosie hai dinge ni lei mae aada. 7Omu ke aama-aamasitoꞌo noꞌone aana e ro huilume i Sodom na i Komora na mo huilume loꞌu kali-kelirerue. Mala uri mo ensel ngeena kire lae aaopa mwaanie neꞌisaenga a God hunire, nge mwala aana mo henuena kire lae aaopa noꞌone aana kire toliꞌaasire oto mola hunie aeni-olanga, na hule aana aeni-olanga tataꞌala peꞌie mo mwane mala ikire. Oto kire sapesalu aana haꞌaloilada e lae aana dunge mala nga tolimaa hunie ahutaka kie ke mani lee-leesie.
8Taꞌe maꞌalana mo tolimaa ngeena, e urine noꞌone loꞌu mola aana mwala nge kire sili mumuni mei i matolamiu ngeena. Aana kire unue kire ko lae i sulie mo maꞌahu-polenga ikire, oto kire ko haꞌamadaꞌaa maurihaꞌada loꞌu mola aana oorahaꞌaa. Kire ko ngiduupu noꞌone mola hunie ahutana mo iini nge kire sai haꞌa-uuresie mo haꞌatolanga, na kire ko ere aaelasie loꞌu mola mo iini e nanama liutaa aada.1:8 Mwala ngeena ko meni ere aaelasie mola mo liꞌoa diana a God (mo ensel), na mo liꞌoa aaela a Satan (mo aakalo na mo hiꞌona na mo wesi).9Taꞌe hule aana a Maekol naꞌohai ensel, maholo e haꞌa-ere peꞌie a Pwelu Eero-eero haahie rae aana a Mosis,1:9 Ngaeta uusu-uusu i naꞌo mo Jiu e ladoa laladonga ienini i sulie rae aana a Mosis, taꞌe Puke Maaꞌi e unue mola uri a God e haitolingeꞌinie aana nga leu. Leesie Diutronomi 34:5-6. Leesie noꞌone Daniel 10:13, na Haataꞌinge 12:7, na Sekaraea 3:2. e kaꞌa ere aaelasie ike, taꞌe e unue mola uuri, “A Aalaha ke si ere aamu.” 10Taꞌe mwala ienini kire ko ere aaelasie oto mo ola hule aana kire kaꞌa sai diana aani. Saemangonga ikire e urihana mola mo poo wa mo usu nge kire kaꞌa sai loꞌongaꞌi ike. Kire ko lae-lae oto mola i sulie pwalusude aani nonowasunge hunie taꞌena nga ola, na mo ola urine nge ko waelire oto hiitoꞌo.
11!Aama-aamasilana mwala ngeena! Kei tohungei aaela oto hiitoꞌo hunire, aana kire ko lae i sulie tolahana a Kein iini nge e horoꞌie aasine. Na i tehulaꞌana mola toꞌoha, kire ko toliꞌaasire huni esuie walu ola e kaꞌa diana, mala a Belam e asuiꞌi keꞌu.1:11 Mo maelonga ni Israel kire waaie a Belam aana mei toꞌoha oto paine aana e haꞌananaure uri kire sai waelie mo Israel mola aana aeni-olanga peꞌire. Leesie Nambas 31:16, na Nambas 25:1-3. Kire haukama honosie a God mala a Kora e asuie kaꞌu waite honosie a Mosis. Oto dau tekelaꞌinilada kei lae oto mala ingeie.
12Maholo omu ko esuie mo ngeuhe iꞌomu huni haataꞌinie manata-diananga iꞌomu huniꞌomu heiliu, nge mwala ngeena kire ko ngeu-ngeu taane peꞌiꞌomu aana ngau-maaꞌinge iꞌomu ngeena. Taꞌe kire urihana mola mo usu ko hiolo. Kire saꞌa maꞌuteꞌinie ike nga iini, aana kire ko rarara oto mola hunire maraada. Kire ko heiholotaꞌinie mo ola diana, taꞌe mo wala mwaakule mola ni ngeena, aana kire urihana mola mei rorodo e aꞌate nge e kaꞌa sai niie nemo hunie hohola ke aahu. Kire urihana noꞌone mo ei nge kaꞌa sai hungu ike maꞌalana maholo huni hungunge aana halisi. Oto waꞌi-mousilana imi-imini e lae mwaanie mwakano na kire tohungei mae oto taꞌingelu. 13Mwala urine kire kaꞌa sai masa ike haahie mo tataꞌalanga ikire, na kie sai leesiꞌi mola mala rama-rama nge aahe ko aasiꞌi i oone. Kire urihana mola mo tatahorade, aana haꞌamangolani oto i laona rodohono pupulu, na e urine noꞌone hunie mwala ngeena aana a God e koni aakau oto aana nga leu loosire i laona rodohono pupulu oto di.
14A Adam oto eetana nga pwaunge ni iinoni wau i naꞌo, na mola aana hiune nga pwaunge, nge mwane maaꞌi a Inok1:14 Puke Maaꞌi e unue uri a Inok ingeie ngaeta mwane oodotaꞌi. Leesie Jenesis 5:18-24. Taꞌe Puke Maaꞌi e kaꞌa ladoa ike mei wala ienini aana e uure mola mwaanie ngaeta puke aaopa nge mo Jiu kire toꞌo aana. e ere i sulie mwala aaela ienini uuri, “A Aalaha kei lae mai peꞌie mo sinolai ensel maaꞌi ingeie 15huni leie ahutana mwala. Na ko lae mai huni lei mae aana ahutada kira oorahaꞌaala haahie mo oorahaꞌaa kire asuiꞌi aana kire kaꞌa lae ike i sulie tolahana God. Na kei haꞌaloie kira oorahaꞌaala haahie mo tohungei wala aaela nge kire unuꞌi honosie a God.”
16Mwala ngeena kire sai upwe mola tarau, na kire ko haro iꞌie mola ahutana ola, na kire ko lae oto mola i sulie mo loꞌongaꞌinge aaela ikire maraada. Kire ko ere toohaꞌinire mola, na maholo kire ko lahea nga iini, kire ko eeroa mola hunie hari-huninge ikire maraada ke oa.
O Ke Hele Maꞌutaꞌa Aana Walaimolinge
17Taꞌe maeni malahuku, omu ke aama-aamasitoꞌo aana nga taa nge mo hurulaꞌaa Aalaha ikie a Jisas Kraes kire ere lalai aana oto waite. 18Aana kire unue huniꞌomu uuri, “Aana mo dinge ooreta, mwala kei haꞌamwasi mola aana walu ola maaꞌi, na hiiwalaimolinge ikire kei lae takalo mola i sulie mo neꞌisaenga aaela ikire maraada.” 19Mwala urine, nge loꞌongaꞌinge ni welumalau mola aada. Ikire oto kire ko da oopanga i matolamiu aana kire kaꞌa toꞌo aana ike Liꞌoa Maaꞌi i lalo aada.
20Taꞌe iꞌomu, maeni malahuku, hiiwalaimolinge iꞌomu e tohungei maaꞌi. Na omu ke uure maꞌutaꞌa i lengine tohungana hiiwalaimolinge iꞌomu ngeena, na omu ke aarengaꞌi i sulie neꞌisaenga a Liꞌoa Maaꞌi peꞌie nanamanga ingeie. 21Omu ke tola i sulie a God hunie omu ke iiꞌo susu i lalo aana manata-diananga ingeie aana omu ko maaꞌoohie aamasinge Aalaha ikie a Jisas Kraes huni tooleꞌomu takoie maurihe huu. 22Omu ke aama-aamasie mo iini nge kire ko neꞌi-neꞌisae rue-ruaꞌa. 23Na hunie mo iini kire ko lae takalo, omu ke haꞌa-uurire aani weꞌinilada mwaanie eeso-eesohaꞌana dunge ni haꞌamotaahinge nge kire ko lae takoie ngeena. Omu ke haataꞌinie noꞌone aamasinge hunire, taꞌe omu ke lio talamiu mwaanie kire waꞌiniꞌomu loꞌu i sulie mo tala ni oorahaꞌaa ikire.
Aarengaꞌinge Ni Paalahenga
24Oto kie ke haꞌamanikuluꞌaa iini e nanama na e sai kakalikie mwaanie kie domu i laona oorahaꞌaa. E sai kinetaꞌinikie mwaanie kie dau aaelasie nga mei ola, na kei toolekie aani ilenimwaꞌenga oto paine i laona manikuluhaꞌana. 25Ingeie oto e taꞌa-taꞌa God mou-mouteꞌi a Haꞌa-uuritaka. Oto kie ke haꞌapainaꞌaa aena aana i tehulaꞌana a Jisas Kraes Aalaha ikie, e toꞌo aana taꞌena nga manikuluꞌanga, na aalahanga, na sakanga, na nanamanga uure oto waite, na oto molana, na oto di.