Eetana Nga Uusu-uusu A
Pita
?A tei ni e uusue uusu-uusu ienini?
A Pita nge ngaeta iini aana aawalai pwaarongoisuli mwana rue a Jisas nge ni e uusue uusu-uusu ienini. Ingeie nga mwane wee-weesi maholo a Jisas e haaraie hunie ke lulu i sulie, na ngaeta sata ingeie a Saemon, taꞌe a Jisas e niie satai Pita loꞌu hunie maholo e neꞌie oto pwaarongoisuli ingeie. A Pita e neꞌie ngaeta naꞌohai mwane aana mo pwaarongoisuli, na i purine tahelaꞌinge a Jisas, e neꞌie noꞌone ngaeta naꞌohai mwane aana soihaadaꞌinge i Jerusalem.
?E uusue uusu-uusu ienini hunie kira tei?
A Pita e uusue hunie kira hiiwalaimoli wau aana e lime poꞌo ni henue i laona aalahanga ni Rom, na siꞌiri ahutana mo poꞌo ni henue ngeena kire mani iiꞌo oto i laona aalahanga ni Taki. E lio mala mo iini a Pita ko uusu-uusu hunire ngeena, kire kaꞌa iiꞌo ike aana mo tohungei henue ikire, taꞌe kire iiꞌo mola mala mo awataa aana mo henue aaopa. Na aana ikire mo iinoni a God, kire iiꞌo mola wau i matolana mo puꞌo, oto e tohungei aasa loꞌu hunire aana mo puꞌo kire kaꞌa lio saie ike tolaha diana ikire ngeena.
?Nga taa e rau-reu maholo e uusue uusu-uusu ienini?
Mo Rom kire tohungei teungeꞌinie kira hiiwalaimoli haahie hiiwalaimolinge ikire aana a Jisas, hule aana kire aasie mo iini hunge aada i laona nume ni hoꞌo, na mo iini hunge loꞌu kire horo maesire oto. Oto mo Rom kire tapolie noꞌone a Pita, na ola mala oono aawalai helisi mwana lime i purine hutelana a Jisas (65 A.D.) nge kire horo maesie. E lio mala a Pita e uusue uusu-uusu ienini aana mo helisi ooreta ingeie i naꞌona e mae, taꞌe e tohungei aasa huni sai kohie tohungana maholo e uusue.
?E uusue uusu-uusu ienini huni taa?
A Pita ko sare ere haꞌasusue mo iini aana soihaadaꞌinge maholo mwala ko teungeꞌinire, na e unue hunire uri maꞌalana nga taa ke rau-reu loꞌu aada, taꞌe kire ke iiꞌo maaꞌi mola, na kire ke norutoꞌo mola aana a Jisas, na kire ke maaꞌoohi susutoꞌo mola hunie maholo a Aalaha ikie kei ooli loꞌu mei. Na mala uri kire kei uure maꞌutaꞌa urine, a God kei toolera taꞌau i Lengi hunie kire ke iiꞌo peꞌie a Jisas aana manikuluhaꞌana oto di, oto di.
?Nga taa ni mo pweu ni wala i laona uusu-uusu ienini?
sapesalunge, aasanga, iiꞌonga maaꞌi, maaꞌoohinge susutoꞌo, iiꞌonga ni menikuluꞌanga peꞌie a Jisas.
?Nga taa ni mo naꞌohai tatala i laona uusu-uusu ienini?
1 Pita 4:7-8, 1 Pita 4:12-14, 1 Pita 5:6-10
?Nga taa ni mo eehuꞌi neꞌisaenga i laona uusu-uusu ienini?
Mei wala ni saediananga (1:1-2)
Kie ke iiꞌo diana na kie ke iiꞌo maaꞌi maꞌalana aasanga ko hite aaka. (1:3-25)
A God e lio hilisikie mala mo iinoni ingeie. (2:1-10)
Kie ke tola i sulie walana a God. (2:11–3:12)
Taungeꞌinilaka ko lae oto siꞌiri, taꞌe kie kei iiꞌo taane peꞌie a Kraes aana manikuluhaꞌana. (3:13–5:11)
Mei wala ni saediananga ooreta (5:12-14)
1Mei Wala Ni Saediananga Mwaanie A Pita
1Saediananga mwaanieu a Pita, hurulaꞌaa a Jisas Kraes, huniꞌomu mo iinoni a God wau aana mo poꞌo ni henue i Pontas na i Kalesia na i Kapadosia na i Esia na i Bitinia. No ko uusu-uusu weu huniꞌomu mo iinoni a God nge omu ko iiꞌo mala mo awataa aana omu iiꞌo tatanga mola hailiu aana mo poꞌo ni henue ngeena. 2A God Aamaka e lio hilisiꞌomu oto uure mai naꞌo i sulie oalaꞌinge ingeie. Na Liꞌoa Maaꞌi e lae peꞌi haꞌamaaꞌiꞌomu oto mai hunie omu ke iiꞌo maaꞌi, hunie omu ke lulu i sulie a Jisas Kraes. Lotohilemiu e lae aana apune, aena aana maenga ingeie oto uuraaꞌinge nge ko da omu iiꞌo rereꞌa mwaanie oorahaꞌaa.1:2 I tehulaꞌana apune mo ola mauri aana uuraaꞌinge, a God e niie haiholotaꞌinge huni haꞌa-uurie mo iinoni ingeie (leesie Eksodas 24:3-8), na mei epu aana uuraaꞌinge e da mwala e iiꞌo maaꞌi i maana God (leesie Hibru 9:13-14).
No ko eitanaie a God uri hahuꞌana manata-diananga na hanuelamanga ingeie ke iiꞌo peꞌiꞌomu taraureꞌi.
Kie Ke Maaꞌoohi Susutoꞌo Hunie Hahuꞌana Haiholotaꞌinge Ke Oa Hunikie
3E hahuꞌei diana hunie kie ke paalahea God, Aamana Aalaha ikie a Jisas Kraes. Aena aana aamasinge ingeie hunikie mone e haꞌahutekie loꞌu hunie mauringe haalu. Oto i tehulaꞌana taꞌelaꞌinge a Jisas Kraes mwaanie maenga, nge kie toꞌo aana mei heiholotaꞌinge diana nge kie tohungei norutoꞌo oto aana. 4Aena urinena a God e si da hunie omu ke helesie mo niinge diana ingeie huniꞌomu. Mo tohungei niinge diana ngeena kire saꞌa aiꞌaa loꞌu aana nga maholo, wa kire ke aaela loꞌu, wa kire ke waa, taꞌe kire iiꞌo aakau mola loosiꞌomu taꞌau i Lengi. 5Omu hiiwalaimoli oto aana God, na ingeie ni ko lio i suli diana aamiu oto aana nanamanga ingeie. Ke lio i suliꞌomu lai hule aana dinge ooreta, maholo nge a God kei haataꞌinie hunie walumalau uri ingeie ni ko haꞌa-uuriꞌomu. 6Aena urine omu ke ile-ilenimwaꞌe mola, maꞌalana uri omu ko sapesalu aana kele maholo ienini i tehulaꞌana walu ola e aasa nge ko lae peꞌi oohongiꞌomu. 7Walu ola urine, mo ola mola huni leesie uri hiiwalaimolinge iꞌomu e toꞌohuu taane. Hiiwalaimolinge iꞌomu ngeena e kele urihana kol nge holitana e paine. Aana kire sai esu oto hiitoꞌo aana kol lae hule aana kire sai neꞌie i laona dunge paine hunie ke aahe, hunie kire ke toolea tohungei kol nge e manola, na nga mei mada haꞌike loꞌu peꞌie.1:7 Kire sai esuie mo ola oto hiitoꞌo huni oopaa tohungana kol mwaanie mo heu taꞌe wau nge kol e nanako aani maholo kire elie mwaanie mwakano. Kire ko makakasie mo heu nge kol e iiꞌo aani, oto kire ko oopaa mo makakaꞌai heu mwaanie kol. Mango urine kire ko neꞌie kol i laona dunge hunie ke aahe. Maholo kol ko aahe, nge mo ola madaꞌa nge ko iiꞌo peꞌie kol ngeena kire ko menu-menu, na tohungei kol ko oore mola i kakaꞌona. Nge aasanga ko deu urine noꞌone aaka huni taꞌaasie mo tolahai ola aaela mwaanie mau-meuringe ikie, hunie hiiwalaimolinge toꞌohuu mola ke oore i laona mau-meuringe ikie. Mo aasanga ko deu urine noꞌone aana hiiwalaimolinge iꞌomu ngeena, taꞌe hiiwalaimolinge iꞌomu e tohungei hiꞌe loꞌu liutaa aana kol ngeena nge hule aana kei eiꞌaa mola. Oto mala uri hiiwalaimolinge iꞌomu ke susu maꞌalana mo aasanga uri taa ko hite aamiu, nge mwala kei tohungei haꞌapainaꞌaꞌomu na kire kei soi haꞌamanikuluꞌaꞌomu na kire kei laheꞌomu oto hiitoꞌo aana maholo a Jisas Kraes kei ooli loꞌu mei. 8Nou saie taane uri omu kaꞌa leesie ike a Kraes, taꞌe omu tohungei manata diana mola hunie. Na maꞌalana omu kaꞌa sai leesie ue aana maholo ienini, taꞌe omu ko lae peꞌi hiiwalaimoli mola aana peꞌi ilenimwaꞌenga paine oto liutaa. Ilenimwaꞌenga iꞌomu e lae oto i peine liutaa na e manikuluꞌe, na hule aana nga mo wala kire kaꞌa adona ike haataꞌinilana ilenimwaꞌenga paine iꞌomu ngeena. 9Na e lae oto urine, aena aana a God ko lae peꞌi haꞌa-uurie maurihaꞌamiu aana omu hiiwalaimoli aana.
10Mo propet oto i naꞌo kire unu tahangaꞌinie taane uri a God kei tohungei haꞌadianaꞌaꞌomu peꞌie manata-diananga oto paine. Na suli maholo kire saa-saaie mo Uusu-uusu Maaꞌi, kire haitale waaꞌiniꞌini i laona mo Uusu-uusu Maaꞌi uri hunie kire ke lio saie tala uri taa nge a God kei haꞌa-uuriꞌomu aana. 11Liꞌoa a Kraes e iiꞌo i lalo aada, na e lae peꞌi unu tahangaꞌinie oto oodoire uri a Kraes kei holaꞌi sapesalu keꞌu hiitoꞌo, na oto loꞌu i puri, ke si hele aana manikuluꞌanga ingeie. Taꞌe mo propet kire kaꞌa tohungei saie ike walu ola ngeena kei reu uri taa, na kire dau-deu aahonga ni heitale i sulie uri maholo uri taa ni mei olana kei reu, na hunie a tei. 12Oto a God e haataꞌinie hunie mo propet uri mei wala toꞌohuu nge kire ko lae peꞌi tarohaꞌinie ngeena, e kaꞌa mei ola ike mola huni peꞌire maraada, taꞌe mei ola oto huni peꞌilemiu aana ni ngeena. Na Liꞌoa Maaꞌi nge a God e uusungeꞌinie mai, e niie oto nanamanga hunie ngaeta mwala siꞌiri, uri hunie kire ke tarohaꞌinie Tataroha Diana ngeena huniꞌomu. Na aana walu ola ngeena e tohungei diana na e manikuluꞌe oto liutaa, nge hule aana mo ensel taꞌau i Lengi na ikire noꞌone kire ko sare sai diana aana Tataroha Diana ngeena.
O Ke Iiꞌo Maaꞌi
13Oto i tehulaꞌana walu ola ngeena, nge omu ke dau aakau eemiu maraamiu huni esuie mo ola diana, na omu ke kinetaꞌinie tolahamiu mwaanie aaelanga. Na omu ke tohungei norutoꞌo mola aana God, na maaꞌoohi-susutoꞌonga iꞌomu ke maꞌutaꞌa i lengine niinge diana nge a God kei niie huniꞌomu aana maholo a Jisas Kraes kei ooli loꞌu mei. 14Holaꞌinaꞌo, maholo na omu kaꞌa sai diana aana ue nga mei ola, omu talei lae taꞌewau oto mola i sulie saemiu. Taꞌe omu ke suꞌuri lae loꞌu i sulie mo saehanalinge aaela iꞌomu ngeena. !Suꞌuri loꞌu! Taꞌe aana maholo ienini omu ke tola i sulie oto a God mala mo mwela diana ingeie. 15A God nge e soiꞌomu mei i saana, e maaꞌi. Oto iꞌomu, omu ke urine noꞌone. Omu ke iiꞌo maaꞌi oto aana ahutana maurihaꞌamiu, 16aana a God e unue oto uuri, Omu ke iiꞌo maaꞌi, aena aana ineu nou iiꞌo maai.Levitikas 11:45
17Omu ko haa-haaraꞌinie a God uri ingeie oto Aamamiu, na e toꞌohuu oto. Taꞌe aama-aamasitoꞌo aana uri e kaꞌa sai rara haahie ike mola nga iini. Aana ingeie ko lei sada mola aana ahutana iinoni i sulie helelada. Aena urinena, maholo omu ko meu-meuri ue mai laona walumalau, nge omu ke iiꞌo diana oto mai laona walumalau peꞌi haꞌamaꞌunge aana taraureꞌi. 18Omu saie kaꞌu oto uri a God e holi eelihoꞌi oto aamiu mwaanie mo tolahai ola aaela nge omu too-tooleꞌi mei mwaanie mo weuwemiu oto wau i naꞌo. Na e kaꞌa holi eelihoꞌi ike aamiu aana nga mei ola nge e sai aaela mola mala siliva wa kol. 19!Haꞌike! E holi eelihoꞌi eemiu aana tohungana apune a Kraes, aana a Kraes e mae honotamiu urihana nga kele kalei sipu aana uunu-olanga. Na mala kire ko lio hilisie nga kele kalei sipu e kaꞌa toꞌo aana ike nga mei ola ke aaela aana hunie uunu-olanga, nge e urine noꞌone aana a God e lio hilisie a Kraes. 20Maholo na a God e kaꞌa haꞌaholaa ue walumalau, e pwani lio hilisie oto a Kraes hunie ke haꞌa-uuriꞌomu urine. Na aana maholo ienini nge e kaꞌa tewa oto hunie walumalau kei mango, a Kraes e pwani lae oto mai huni esuie leune huniꞌomu. 21I tehulaꞌana Kraes mone omu hiiwalaimoli aana a God. Na aena aana a God e taꞌe aalihoꞌi aana a Kraes mwaanie maenga na e niie manikuluꞌanga nana, nge omu sai diana aana uri omu sai hiiwalaimoli oto toꞌohuu aana a God na norutoꞌonga iꞌomu aana haiholotaꞌinge ingeie kei oa toꞌohuu taane.
22Oto i tehulaꞌana omu tola i sulie mo wala toꞌohuu aana Tataroha Diana ngeena, omu da oto maurihaꞌamiu e rereꞌa mwaanie oorahaꞌaa eena, na omu sai manata diana oto hunie mo eesimiu maaꞌi. Aena urine, omu ke mana-manata diana oto huniꞌomu heiliu aana ahutana saemiu. 23Iau, omu ke teteꞌurine aena aana omu hute haalu hunie iiꞌonga haalu. Walana God e si esuie omu ko hute hunie iiꞌonga haalu ngeena, na mei wala ngeena mei ola nge e kaꞌa sai mae ike, taꞌe e iiꞌo huu oto di na oto di. 24Mo Uusu-uusu Maaꞌi e unue uuri, Ahutana mwala kire urihana mola hahalisi, na manikuluhaꞌada e urihana noꞌone mola tatakana hahalisi. Aana hahalisi e sai mae mola, na tatakana e sai eehuhu mola.25Taꞌe walana a Aalaha e iiꞌo huu oto.Aesaea 40:6-8 Na mei wala ngeena oto Tataroha Diana nge tarohaꞌinilana e lae oto huniꞌomu.
2A God E Lio Hilisikie Hunie Kie Ke Neꞌie Mo Iinoni Ingeie
1Oto aena urinena, mwaanie omu heꞌi lulu i sulie loꞌu mo neꞌisaenga aaela huni waelie ngaeta iini. Omu ke suꞌuri heꞌi eero loꞌu, na omu ke suꞌuri lupweꞌi eeroa mwala, na omu ke suꞌuri saehanalie mo ola ngaeta iini, wa omu ke lae peꞌi ere aaelasie ngaeta mwala. 2Taꞌe omu ke urihana mola mo kele wee-wee nge kire si hute na kire saetoꞌo aana susunge oto hiitoꞌo. Aana iꞌomu noꞌone, e malisine omu ke tohungei saetoꞌo aana haꞌa-uusulinge a God mala kele wee-wee e tohungei saetoꞌo aana ewei susu. Aana haꞌa-uusulinge a God e sai peꞌiꞌomu hunie omu ke pai-peine diana aana mo tolaha diana a God i laona mauringe haalu ngeena nge a God e si niie namiu aana e haꞌa-uuriꞌomu. 3Omu ke lulu i sulie haꞌa-uusulinge ingeie urine aana omu lio oodoie oto tolahana a Aalaha, na omu saie oto uri e diana oto liutaa.
4Oto omu ke lae mai saana a Aalaha ikie aana ingeie oto aahuꞌine ahutana maurihe. Ingeie e urihana hau diana hunie poo-pootana nume. Mwala tou-tohu nume kire sereꞌinie hau ngeena, taꞌe a God oto e lio hilisie hunie ke neꞌie poo-pootana nume ingeie, na e tohungei lio diana oto i maana. Oto iꞌomu nge omu ko lae mai i saana Aalaha ikie hunie omu ke toꞌo aana oto tohungei meurihe mala ingeie, nge omu ke toliꞌaasiꞌomu oto taꞌingelu hunie a God. 5Urine iꞌomu noꞌone omu ke urihana mo heu hunie nume a God. Na neꞌisaenga aana nume a God oto ahutana mo iinoni nge kire ko lulu i sulie aana nanamanga a Liꞌoa Maaꞌi, nge soihaadaꞌinge a God otona. Iꞌomu aana soihaadaꞌinge a God, omu meni neꞌie oto mwala maaꞌi nge kire sai lae oodo taꞌau i naꞌona a God huni uunu-uunu ola i saana. Iau, omu meni neꞌi pris oto, na aana peꞌinge a Jisas Kraes mone, mo ola diana omu ko esuiꞌi nana kire neꞌie mo uuraaꞌinge nge a God ko ilenimwaꞌe haahiꞌi ngeena. 6Ahutana walu ola ngeena kire mani toꞌohuu oto, aena aana i laona mo Uusu-uusu Maaꞌi, a God e unue uuri, !Lio kaꞌu! Nou lio hilisie oto tohungana ho heu, na no ko haꞌa-uuresie oto i Jerusalem mala poo-pootana nume. Na taꞌena nga iini ko hiiwalaimoli aana, e saꞌa noru dile ike aana.Aesaea 28:167Na huniꞌomu mo iini omu hiiwalaimoli, hau ngeena tohungei ola diana oto liutaa, aena aana a Jisas oto ni ngeena. Taꞌe e kaꞌa neꞌie ike nga mei ola diana i maana mwala nge kire kaꞌa hiiwalaimoli aana. Na mo Uusu-uusu Maaꞌi e ere loꞌu i sulie hau ngeena aana e unue noꞌone uuri, Hau nge mwala tou-tohu nume kire leledie kaꞌu, e si lae mai neꞌie naꞌohai heu oto aana poo-pootana nume.Sam 118:228Na aana ngaeta leu loꞌu, mo Uusu-uusu Maaꞌi e ere loꞌu i sulie uuri, Hau ngeena oto ola huni haꞌatataroa mwala, na kire sai domu aaela i tehulaꞌana.Aesaea 8:14 Kire ko domu aaela urine, aena aana kire kaꞌa tola ike i sulie walana God. Na mwala hai-heitohe urine kire kei domu aaela oto urine, aana taꞌa-taꞌa tala mola hunie haꞌamangolada.
9Taꞌe iꞌomu oto, a God e lio hilisiꞌomu nana. Iꞌomu oto mo pris a Inemauri, na iꞌomu oto mwala maaꞌi ingeie. Iꞌomu oto mo tohungei iinoni a God maraana, nge e lio hilisiꞌomu huni tarohaꞌinie tolahai esunge diana ingeie. Aana a God oto e soiꞌomu mei mwaanie rodohono na omu lai sili i laona raa-raa ingeie e manikuluꞌe. 10Oto wau i naꞌo, iꞌomu nga mwala a God haꞌike na omu kaꞌa manataꞌinie ike aamasinge a God. Taꞌe aana maholo ienini, omu neꞌie tohungei iinoni a God oto toꞌohuu, na a God ko tohungei aama-aamasiꞌomu na ko sae-sae diana oto liutaa haahiꞌomu.
Kie Neꞌie Oto Mo Koni-konihe A God
11Maeni iinoni maaꞌi, iꞌomu nga mo iinoni ni welumalau haꞌike na omu iiꞌo mola mai mala mo awataa, na tohungei henue iꞌomu oto taꞌau i Lengi. Aena urine no ko unue oto huniꞌomu uri omu ke suꞌuri lae loꞌu i sulie mo saehanalinge aaela iꞌomu. Aana mo neꞌisaenga aaela ngeena kire sai ooho honosie maurihaꞌamiu. 12Oto omu ke lio-lio talamiu i matolana mo iinoni ni welumalau aana kire ko sare haꞌa-haꞌapeliꞌomu haahie mo ola hunge. Taꞌe omu ke iiꞌo oodotaꞌi mola tarau hunie kire ke leesie tolahamiu e oodotaꞌi. Omu ke teteꞌurine hunie maholo aasanga kei hite aada, ikire noꞌone kire ke si hiiwalaimoli, na kire ke soi haꞌamanikuluꞌaa a God haahiꞌomu.
13Oto loꞌu, i tehulaꞌana omu hiiwalaimoli mone oto aana Aalaha, omu ke tola i sulie oto mo haꞌatolanga aana mo lehu omu iiꞌo aani ngeena. Omu ke tola i sulie oto inemauri peine ni Rom nge e paine liutaa haahie aalahanga kie iiꞌo aana. 14Na omu ke tola i sulie oto noꞌone mo naꞌohai mwane nge inemauri peine ngeena e lio hilisire hunie kire ke lio i sulie ngaeta mo poꞌo ni henue. Aana asunge ikire oto hunie kire ke haꞌaloie mwala nge kire ko waelie mo haꞌatolanga, na kire ke lahea mwala nge helelada e tohungei diana. 15Aana a God e saetoꞌo aana omu ke asuie mo ola e diana na e oodotaꞌi, aana urine omu sai uure honosie mo erenga hero-heroꞌa mwala ko talei unuꞌi mola aena aana kire kaꞌa saie nga mei ola diana. 16A God e luhesiꞌomu oto mwaanie haꞌaletehinge haahie mo oorahaꞌaa iꞌomu, taꞌe mwaanie omu loꞌongaꞌinie uri omu ko iiꞌo luhetaꞌi urine, nge omu sai deu taꞌewau mola mala saemiu huni lae i sulie tataꞌalanga. !Haꞌike! Taꞌe aana omu iiꞌo luhetaꞌi mwaanie nanamanga aana oorahaꞌaa, nge omu ke iiꞌo oto mala mo tohungei koni-konihe a God. 17Na omu ke haꞌamaꞌu aana taꞌena nga iinoni, na oto liutaa omu ke mana-manata diana hunie mo eesimiu maaꞌi. Iau, mala nou unue kaꞌu, omu ke haꞌamaꞌu aana inemauri peine ni Rom, taꞌe omu ke haꞌamaꞌu aana a God oto liutaa.
Kie Ke Heimaanie Tolahana Kraes Maholo E Sapesalu
18Iꞌomu mo koni-konihe, omu ke tola i sulie mo poro paine iꞌomu peꞌi haꞌamaꞌunge aada oto toꞌohuu. Mwaanie omu haꞌa-haꞌamaꞌu mola aana mo poro paine nge kire diana huniꞌomu, taꞌe omu ke haꞌamaꞌu noꞌone aana mo iini nge kire aaela huniꞌomu na kire ko deu rarahiꞌomu. 19Mala uri kire ko haꞌaloiꞌomu mola mwaakule na omu kaꞌa dau aaelasie nga mei ola, taꞌe omu ko iiꞌo rako mola aena aana omu ko loꞌongaꞌinie a God, nge a God kei haꞌadianaꞌaꞌomu taane haahie. 20Taꞌe mala uri haꞌaloilemiu ko lae haahie nga mo ola omu deu aaelasiꞌi toꞌohuu, nge maꞌalana omu ke iiꞌo rako uri taa, taꞌe omu ke suꞌuri loꞌongaꞌinie uri nga haꞌadianaꞌanga kei lae huniꞌomu. Taꞌe mala uri omu ko iiꞌo rako maholo omu ko sapesalu haahie nga mo ola diana omu esuiꞌi, nge a God kei haꞌadianaꞌaꞌomu haahie leune. 21Iau, omu ke teteꞌurine aana a God e soiꞌomu oto huni esunge urine, na hule aana a Kraes e lae peꞌi sapesalu oto liutaa i tehulaꞌamiu urine noꞌone. Oto e haataꞌinie uuri-uurite ngeena huniꞌomu ni uuri i sulie. 22Nga taa mo Uusu-uusu Maaꞌi e unue i sulie a Kraes e toꞌohuu, aana e teꞌuri, E kaꞌa asuie ike nga mei ola aaela, na nga mei wala ni eeronga e kaꞌa maau ike mwaanie ngidune.Aesaea 53:923Na maholo mwala kire ere aaelasie, e kaꞌa ere aaela ike oolisire. Maholo kire tohungei haꞌasapesaluꞌaa e kaꞌa haꞌamaꞌusire ike, taꞌe e norutoꞌo mola aana God, iini e sai leie mo iinoni aana tala e oodo. 24Oto maholo a Kraes e lae huni mae i lengine poꞌu-poꞌu e toolea noꞌone oto mo oorahaꞌaanga ikie i sapena. Haꞌaloilana e lae haahie mo oorahaꞌaanga ikie urine hunie kie ke mae mwaanie oorahaꞌaa, taꞌe kie ke mauri loꞌu huni iiꞌo oodotaꞌi taraꞌasi. Na i tehulaꞌana mo malaka i sapena ngeena, nge haꞌa-uurilaka e si lae. 25Holaꞌinaꞌo omu urihana mo sipu e takalo kaꞌu, taꞌe maholo ie omu eelihoꞌi loꞌu mei huni lulu i sulie a Kakalihe nge e sai lio i sulie maurihaꞌamiu.
3Poro Na Huꞌe Ke Tohungei Neꞌisae Paine Aadarue Hai Liu
1Na iꞌomu mo huꞌe noꞌone, omu ke tola i sulie mo poro iꞌomu. Urine, maꞌalana poro iꞌoe e kaꞌa hiiwalaimoli ike aana God, taꞌe ohe tolahamu kei haꞌa-aaliꞌue mai takoie hiiwalaimolinge. E kaꞌa ilisie ike uri o ke haro unue loꞌu nga mei ola hunie, taꞌe poro iꞌoe kei hiiwalaimoli mola 2aana kei leesie tolahai iinoni diana iꞌoe na uri o ko tohungei haꞌamaꞌu aana a God. 3-4Oto o ke ariꞌapasie hunie uri tolahamu ke tohungei lio diana, na mwaanie o totolahiꞌe uri hunie sapemu ke lio diana aani hirosilana iihune pwaumu, wa aani hoꞌosilana mo leunihe aani ola wana-wana mala kol, wa aani hoꞌosilana mola mo tohungei toꞌoni diana. Taꞌe oto liutaa o ke ariꞌapasie nga taa e iiꞌo i laona manatamu ke lio diana. Mo tolahai ola mala haꞌamwai-mweiꞌanga na manekonga kire lio diana oto tarau, na mei meuringe urine oto ni e tohungei lio diana i maana God. 5Oto wau i naꞌo, mo huꞌe maaꞌi nge kire norutoꞌo aana God, kire haꞌalaunire urine aani tola i sulilana mo poro ikire. Na urine nge kire tohungei lio diana oto liutaa. 6A Sera oto waite ngaeta iini ko haataꞌinie tala diana hunikie, aana e tola i sulie a Ebraham poro ingeie, na hule aana e haaraꞌinie aana aalaha ingeie. Oto mala uri iꞌomu mo huꞌe, omu kei lae peꞌi esu diana urine na uri omu kaꞌa maꞌu-meꞌu ike, nge omu ko uusulie a Sera oto toꞌohuu na a God ko ilenimwaꞌe haahiꞌomu mala e ilenimwaꞌe kaꞌu haahie a Sera.
7Oto loꞌu, iꞌomu mo poro, omu ke iiꞌo peꞌie mo huꞌe iꞌomu peꞌi haꞌamaꞌunge aada, na omu ke aamasitoꞌo aana uri kire kaꞌa aꞌailaꞌa ike mala iꞌomu mo mwane. Omu ke haꞌamaꞌu aada i sulie a God e haiholotaꞌinie noꞌone hunire uri kire kei hele tararuru aana niinge ni meurihe ingeie peꞌiꞌomu. Oto e lae oto i diana liutaa uri hunie omu ke lio i suli diana aada, mwaanie nga mei ola e liu honosie mo aarengaꞌinge iꞌomu.
Kie Ke Lae Peꞌi Esuie Mo Ola Diana Maꞌalana Kie Ke Sapesalu Haahiꞌi
8Leu ooreta no ko unue mola uri omu ke mani toꞌo aana mola taꞌa-taꞌa mei sae, na omu ke aama-aamasiꞌomu heiliu. Omu ke mana-manata diana huniꞌomu heiliu mala mo mwaasine. Omu ke sae-saediana huniꞌomu heiliu, na omu ke haꞌamwai-mweiꞌaꞌomu maraamiu. 9Maholo nga iini ko deu huꞌisiꞌomu aana nga mei ola aaela, omu ke suꞌuri oolisie loꞌu hunie. Na maholo nga iini ko ere aaelasiꞌomu, omu ke suꞌuri heꞌi ere aaelasie loꞌu. !Haꞌike! Taꞌe omu ke haꞌadianaꞌara mola, aana a God e soiꞌomu mei i saana hunie omu ke dau urine, na hunie omu ke helesie haꞌadianaꞌanga ingeie haahie. 10Oto mala mo Uusu-uusu Maaꞌi e unue uuri, Nga iini ko heri hunie mauringe diana na uri hunie ke iiꞌo ni ilenimwaꞌenga mola i suli dinge, nge ke kinetaꞌinie meana mwaanie erenga aaela, na ke suꞌuri unu-unue nga mei wala ni eeronga.11Ke toliꞌaasie oto mo tolahai ola aaela ingeie, na ke lulu i sulie oto mola mo tolahai ola diana, na ke ariꞌapasie uri ke iiꞌo ni henuelama peꞌie ahutana mwala.12Aena aana a Aalaha e sai lio ahuie mola mwala e oodotaꞌi, na e sai rongo hunie mo aarengaꞌinge ikire. Taꞌe a Aalaha e aatopuri mola aana mwala nge ko lae peꞌi esuie tataꞌalanga.Sam 34:12-16
13?Oto mala uri omu kei lae peꞌi esuie mo ola diana, a tei kei waeliꞌomu? 14Taꞌe maꞌalana uri omu ko sapesalu i tehulaꞌana oodotaꞌinge, omu ke ile-ilenimwaꞌe mola aana a God kei haro haꞌadianaꞌaꞌomu taane. Oto omu ke suꞌuri tolahiꞌe i sulie mei sapesalunge, na omu ke suꞌuri meꞌuteꞌinie nga iini. 15Taꞌe omu ke neꞌisae haꞌamaꞌu mola aana Kraes mala Aalaha iꞌomu. Na omu ke iiꞌo aakau mola taraureꞌi huni aalamie mwala nge kire ko dodolosi eemiu i sulie hiiwalaimolinge iꞌomu aana a Kraes, na mei diananga uri taa omu ko maaꞌoohi susutoꞌo huni toolea mwaanie. 16Taꞌe omu ke aalamire aani sae maneko peꞌi haꞌamaꞌunge aada. Omu ke iiꞌo oodotaꞌi taraureꞌi hunie manatamiu ke taha mola. Urine mo iinoni nge kire ko ere-ere aaelasiꞌomu kire kei masa i sulie nga taa kire ko unu-unue ngeena, aena aana ahutana mwala kei leesie mo ola diana omu ko esuiꞌi aana omu ko lulu i sulie a Kraes. 17Mala uri omu ko sapesalu i tehulaꞌana omu ko tola i sulie a God, nge e diana mola. Leune e diana liutaa aana omu ko sapesalu aena aana omu ko esuie mo ola aaela. 18Aamasitoꞌo kaꞌu aana uri a Kraes e sapesalu na hule aana e mae. Ingeie, e kaꞌa mae ike i tehulaꞌana nga mei ola aaela e asuie, aana ingeie iini oodotaꞌi a God, taꞌe e mae mola honotaka mo iinoni kie kaꞌa oodotaꞌi. E mae hautaꞌai hunie ke toolekie aalihoꞌi loꞌu mei i saana God, taꞌe Liꞌoa Maaꞌi a God e taꞌe aalihoꞌi loꞌu aana hunie maurihe huu, na e saꞌa roroꞌa ni mae loꞌu. 19-20Iau, e mauri eelihoꞌi loꞌu, na ko lae-lae ue peꞌie taꞌa-taꞌa mei esunge ingeie mala waite maholo e lae aana nanamanga a Liꞌoa huni laeliwala hunie mo iini aana pongine a Noa maholo e asuie haka. Maꞌalana mwala aana maholona kire tohungei aaela oto liutaa, taꞌe a God e talei maa-maaꞌoohie mola kire ke aaliꞌu mei takoie. Taꞌe kire hai-heitohe mola na siꞌiri maurihaꞌada e iiꞌo oto mola i nume ni hoꞌo. Maholo lue-lue paine e tola, e walu aata iini aada mola kire taꞌe i laona haka hunie haꞌa-uurilada ke lae mwaanie kire inu.3:19-20 Erenga ni Krik e kaꞌa matapwa ike i leu, na ohe mo tatala ienini kire toꞌo aana neꞌisaenga uuri. “Aana nanamanga a Liꞌoa ngeena a Kraes e lai tarohaꞌi hunie mo liꞌoa nge siꞌiri kire iiꞌo i nume ni hoꞌo uri e tohungei aꞌailaꞌasire mango oto. Mo liꞌoa ngeena kire kaꞌa sare tola i sulie ike a God oto i naꞌo aana pongine a Noa, maholo e asuie haka. Maꞌalana mwala aana maholona kire tohungei aaela oto liutaa, taꞌe a God e maaꞌoohie mola kire ke aaliꞌu keꞌu takoie. Taꞌe kire hai-heitohe mola na maholo lue-lue paine e lae mai, e walu aata iini aada mola kire taꞌe i laona haka hunie haꞌa-uurilada ke lae mwaanie kire mae.”21Na haꞌa-uurilada ngeena, nga tolimaa aana haꞌa-uurilaka nge ko lae mai hunikie aana loto-maaꞌinge. Loto-maaꞌinge nge ko haꞌa-uurikie ngeena e kaꞌa neꞌie ike mei ola mola aana wai ko hoda aasie mo mada mwaanie sapeka, taꞌe kie ko loto maaꞌi oto toꞌohuu maholo kie haiholotaꞌinie hunie a God aani sae manola uri kie kei lulu i sulie oto aani norutoꞌonga aana. Na loto-maaꞌinge urine e toꞌo aana nanamanga huni haꞌa-uurikie aena aana a Jisas Kraes e taꞌelaꞌi eelihoꞌi mwaanie maenga. 22A Jisas e tahelaꞌi oto i Lengi, na e iiꞌo oto i pwalo-pwalona God aana leu e nanama oto liutaa. Na aana a Jisas e toꞌo aana iiꞌo-iiꞌoha oto paine ngeena, nge ko aalaha oto haahie mo ensel na mo aakalo na mo inemauri na mo aalaha, na haahie taꞌena nga ola e nanama loꞌu.
4Mau-meuringe Ikie Ke Aaopa Mwaanie Mau-meuringe Mo Puꞌo
1Maholo a Kraes e iiꞌo ue mai laona walumalau, e sapesalu oto liutaa i tehulaꞌamiu. Oto aena ngeena, iꞌomu noꞌone omu ke haꞌa-aꞌailaꞌaa neꞌisaenga iꞌomu na omu ke iiꞌo aakau mola tarau huni sapesalu noꞌone mala ingeie. Aena aana nga iini ko sapesalu aana sapena i tehulaꞌana a Kraes ko haataꞌinie uri e aaliꞌu oto toꞌohuu mwaanie oorahaꞌaa. 2Oto maholo omu iiꞌo ue mai i laona walumalau ie, omu ke suꞌuri lulu i sulie walu ola aaela mola mala saemiu. !Suꞌuri! Omu ke lulu i sulie mola nga taa a God e saetoꞌo aana. 3Holaꞌinaꞌo, omu tohungei lae tewa aani lulu i sulilana tolahana mo puꞌo aana omu mai-mesi kaꞌu peꞌie taꞌena nga iini, na omu heri-heri hunie kaꞌu mola aaelanga. Omu mehiri kaꞌu tarau aani inu wei ni pweunge, na omu euꞌesuie kaꞌu mo houlaa paine huni inu-inu ni pweu na huni deu aaela mola aani. Na omu lae noꞌone peꞌie tolahai ola e lio mamaꞌelaꞌa ngeena aana omu palo-paloa kaꞌu mo god eero-eero. 4Taꞌe maholo ienini mo malahumiu oto i naꞌo kire ko tohungei pangataꞌiniꞌomu aana omu kaꞌa sare lae loꞌu peꞌire huni deu i sulie mo tolahai ola aaela ngeena. Oto kire ko ere tataaꞌiniꞌomu oto. 5Taꞌe mwaanie omu rongo hunire, aana a God kei haro leire taane haahie leune. Aana a God kei leie taane ahutana mwala, mo iini e mauri ue na mo iini e mae oto. 6Aena leune kaꞌu laeliwalanga aana Tataroha Diana e haro lae hunie mwala oto waite nge kire aiꞌaa oto mwaanikolu siꞌiri. Aana maholo kire mau-meuri ue, leilada e lae oto, na sapeda e mae oto. Taꞌe maꞌalana kire mae oto aana sape, kire toꞌo aana oto maurihe huu peꞌie a God taꞌau i Lengi.
7Maholo ie ko karaꞌinie oto haꞌamangolana ahutana walu ola. Oto omu ke loꞌo-loꞌongaꞌi diana na omu ke kinetaꞌinie tolahamiu mwaanie nga mei ola e waelie aarengaꞌinge iꞌomu. 8Mei naꞌohai ola e malisine omu ke asuie oto uri omu ke mana-manata diana toꞌohuu huniꞌomu heiliu, sulie tolahai ola urine nge e sai da omu ke saeꞌaasie mo roroꞌanga iꞌomu heiliu noꞌone huniꞌomu. 9Na mala uri nga iini e hiiwalaimoli ko saetoꞌo aana nga mei ngeulaa wa nga leu ni iiꞌo, nge omu ke tolakonie aana mo nume iꞌomu peꞌi ilenimwaꞌenga. 10Iau, omu ke peꞌiꞌomu heiliu, aana a God e niie oto hunie taꞌena nga iini eemiu mei nanamanga huni deu esunge nana. Oto taꞌena nga iini eemiu ke asu diana aana taungei nanamanga a God e niie oto nana, hunie mo niinge hai aaopaꞌi nge a God e niiꞌi nana soihaadaꞌinge ke mani eehu diana. 11Taꞌena nga iini eemiu nge a God e niie oto nanamanga nana huni laeliwala, nge ke laeliwala oto mola i sulie mo wala nge a God e niiꞌi mei hunie. Na taꞌena nga iini eemiu nge a God e niie nanamanga huni peꞌie mwala, nge ke peꞌie mwala oto toꞌohuu aana nanamanga nge a God e niie hunie. Oto i tehulaꞌana mo esunge diana urine, mwala e sai paalahea God aana satana Jisas Kraes. Na ingeie oto e toꞌo aana ahutana manikuluꞌanga na sakanga oto di, oto di. Iau, ke urine oto.
Kie Kei Sapesalu Mala A Kraes
12Maeni iinoni maaꞌi ineu, maholo ienini omu ko tohungei sapesalu oto hiitoꞌo aana mo ola ko lae peꞌi hite aamiu. Mwaanie omu pangataꞌinie walu ola urine na omu loꞌongaꞌinie uri walu ola ngeena ke suꞌuri hite aamiu. !Haꞌike! 13E diana uri hunie omu ke ile-ilenimwaꞌe mola, aana omu ko sapesalu oto noꞌone mala a Kraes e sapesalu keꞌu. Aena leune omu kei ilenimwaꞌe noꞌone aana maholo a Kraes kei lae mai peꞌie manikuluhaꞌana God. 14Oto mala uri mwala ko haꞌasapesaluꞌaꞌomu i tehulaꞌana omu ko lulu i sulie a Kraes, omu ke ile-ilenimwaꞌe mola haahie. Omu ke ilenimwaꞌe mola aena aana mei tolahai sapesalunge i tehulaꞌana a Kraes nge ko haataꞌinie uri Liꞌoa Maaꞌi a God e iiꞌo oto aamiu toꞌohuu na kei haro niie manikuluꞌanga huniꞌomu. 15Taꞌe nga iini ke suꞌuri loꞌongaꞌi uri a God ke haꞌadianaꞌaa aana ko sapesalu haahie mei ola aaela e asuie. Oto omu ke kinetaꞌinie tolahamiu mwaanie taꞌena nga aaelanga mala horonga wa pelinge wa laenga hailiu i saana mwala huni waelie mo esunge ikire, wa taꞌena nga ola nge ko deu huꞌisie mo haꞌatolanga. 16Taꞌe mala uri nga iini ko sapesalu i tehulaꞌana ko lulu i sulie a Kraes, nge ke suꞌuri masa haahie leune, taꞌe ke paalahea mola a God aena aana mwala kire lio saie oto uri ingeie ngaeta iini a Kraes. 17Maholo e hule oto hunie leinge a God kei aehota, na kei aehota oto peꞌie mwala aana uluhe ni iinoni ingeie.4:17 Leinge ikie mo kalena God ngeena ko haꞌa-aꞌailaꞌaa hiiwalaimolinge ikie, na a God e uusungeꞌinie sapesalunge urine hunie ke haꞌarereꞌaa soihaadaꞌinge ingeie. Leesie Palonga 5:1-11, na Hibru 12:5-11, na 1 Korinit 11:31-32. Taꞌe leinge nge kei hite aana mo iini kire kaꞌa manataꞌinie ike a God kei tohungei aaela oto loꞌu liutaa. Leesie 2 Tesalonaeka 1:8-9, na Haataꞌinge 20:15. Na aana leinge ngeena ko aehota peꞌikie mwala ingeie, nge kie saie oto uri leinge a God kei aaela oto liutaa hunie mo iini nge kire kaꞌa hiiwalaimoli ike aana Tataroha Diana. 18Aana mo Uusu-uusu Maaꞌi e unue uuri, ?Mala uri haꞌa-uurilana kira oodotaꞌi e kaꞌa mwadaꞌu ike, nge kei uri taa hunie kira oorahaꞌaa nge kire kaꞌa manataꞌinie ike a God?Provebs 11:3119Oto maholo omu ko sapesalu aena aana oalaꞌinge a God mone e lae oto urine, nge omu ko sapesalu i sulie oalaꞌinge ingeie, na omu ke suꞌuri aakohe mwaanie asunge diana, taꞌe omu ke toliꞌaasie maurihaꞌamiu i nimana God. Ingeie oto e haꞌaholaꞌomu, na e saꞌa pulongosie ike mo heiholotaꞌinge ingeie huni lio i suliꞌomu.
5Kie Ke Suꞌuri Toohaꞌinikie, Taꞌe Kie Ke Norutoꞌo Mola Aana Nanamanga A God
1Oto no ko sare unue ngaeta mei wala ni haꞌananaunge huniꞌomu mo naꞌohai mwane aana soihaadaꞌinge. Ineu ngaeta naꞌohai mwane aana soihaadaꞌinge noꞌone mala iꞌomu, na hule aana nou sai ere haꞌawalaimoliꞌaa uri Tataroha Diana i sulie a Kraes e toꞌohuu aana ineu maraaku nou leesie kaꞌu sapesalunge a Kraes. Na nou saie uri ineu noꞌone ne kei toꞌo aana manikuluꞌanga a God aana maholo a Kraes kei ooli loꞌu mei. 2Oto no ko sare haꞌananauꞌomu uri omu ke lio i suli diana aana mo iinoni nge a God e neꞌire i laona nimemiu huni lio i suli diana aada mala kakali sipu ko lio i sulie amaa ni sipu ingeie. Oto omu ke lio i suli diana aana soihaadaꞌinge a God oto aani mwaꞌe-mwaꞌenga mala e saetoꞌo aana omu ke asuie. E kaꞌa diana ike uri omu ke asu mola mala omu ko esu uei waaite. !Haꞌike! Omu ke asu oto aena aana omu tohungei mwaꞌe-mwaꞌe toꞌohuu huni peꞌire. 3Na mwaanie omu haꞌapainaꞌaꞌomu maraamiu mala mo aalaha. Urine e kaꞌa kohi ike, taꞌe e diana oto liutaa uri omu ke haataꞌinie nga tala diana hunire aana iiꞌonga diana iꞌomu, hunie kire ke sai lae i suliꞌomu mala mo sipu e sai lae i sulie kakali sipu nge ko lio i sulire. 4Na maholo nge Naꞌohai Kakalihe haahie mo sipu kei ooli mei, nge ingeie ke si niie waaite e tohungei menikuluꞌe huniꞌomu, na mei waaite ngeena e saꞌa mango ike loꞌu aana nga maholo.
5Oto loꞌu huniꞌomu mo saanau, omu ke totola i sulie mo rato. Na oto ahutemiu, omu ke mani haꞌamwai-mweiꞌaꞌomu na omu ke peꞌi-peꞌiꞌomu heiliu. Aana mo Uusu-uusu Maaꞌi e unue uri, A God e kaꞌa saetoꞌo aana ike iini ko too-toohaꞌinie maraana, taꞌe ko haa-haataꞌinie manata-diananga ingeie hunie mo iini ko haꞌamwai-mweiꞌara.Provebs 3:346Oto omu ke haꞌamwai-mweiꞌaꞌomu na omu ke iiꞌo i mamalutana God Hahuꞌana Nanama, na ingeie kei haro haꞌapainaꞌaꞌomu taane aana tohungana maholo hunie. 7Oto omu ke neꞌie ahutana mo tolahiꞌanga iꞌomu i laona nimana, aena aana ingeie oto ko lio i suli diana aamiu.
8Taꞌe maelonga paine iꞌomu ngeena, a Pwelu Eero-eero, ko talei lae kali-keliꞌomu oto mola tarau huni waeliꞌomu. Ingeie ngeena domana oto nga laeon ko lae peꞌi tea paine aana ko lio hunie nga iini huni oonomie. Oto omu ke lio-lio diana talamiu, na omu ke kinetaꞌinie tolahamiu mwaanie aaelanga. 9Omu ke haꞌa-aꞌailaꞌaa hiiwalaimolinge iꞌomu na omu ke uure maꞌutaꞌa honosie mo malaahonga aana aaelanga na ahutana mo esunge aaela a Satan. Aana omu saie uri taꞌa-taꞌa taungei aasanga nge ko hite aamiu ngeena ko lae noꞌone hunie ahutana mo iinoni nge kire hiiwalaimoli aana taꞌe-taꞌena nga leu kire iiꞌo aana i laona walumalau. 10Maholo ienini, omu ko sapesalu mola hunie kele maholo oꞌoruꞌe, taꞌe a God e manata diana huniꞌomu oto liutaa. Ingeie ni oto e soiꞌomu huni lado peꞌie a Kraes na huni iiꞌo peꞌie aana manikuluhaꞌana nge e saꞌa mango ike loꞌu aana taꞌena nga maholo. Oto a God maraana kei haꞌasusue taane hiiwalaimolinge iꞌomu na kei niie nanamanga huniꞌomu hunie omu ke uure maꞌutaꞌa tarau mala iini e neꞌi rato oto aana oodo-oodonga. 11Kie ke paalahea God haahie nanamanga ingeie e saꞌa mango loꞌu. Iau, ke urine oto.
Mei Wala Ni Saediananga Ooreta A Pita
12Ngaeta aasikaelu aana hiiwalaimolinge nge nou sai norutoꞌo aana liutaa, nge a Saelas, na ingeie ni oto e peꞌieu huni uusue kele uusu-uusu oꞌoruꞌe ie huniꞌomu. Uusu-uusu ie nou uusue mola huni haꞌananauꞌomu na huni ere haꞌasusuꞌomu uri hahuꞌana manata-diananga a God huniꞌomu ke iiꞌo oto tarau peꞌiꞌomu maꞌalana nga taa ke rau-reu loꞌu eemiu. Oto omu ke iiꞌo susu oto aana.
13Mo iini a God e lio hilisire hunie soihaadaꞌinge mai i Rom5:13 Erenga ni Krik e unue uuri, “iini lio-hilisilana e lae i Babilon.” Taꞌe mo wala ngeena ngaeta tala kire sai ere mumuni aana mwaanie mo maelonga aana soihaadaꞌinge. Kira hiiwalaimoli aana maholona kire rongo saie taane uri a Pita ko ere mumuni i sulie huilume paine i Rom. kire ko niie noꞌone saediananga ikire wau huniꞌomu. Na a Mak iini domana oto nga kaleku, ko niie noꞌone wau saediananga ingeie huniꞌomu. 14Oto saeku hunie omu ke mani hele kiꞌi heiliu5:14 Erenga ni Krik e unue uri kire kei “nono peꞌire hailiu” oto mala tolahada, taꞌe aana mo henue hunge siꞌiri tolaha ni hele-kiꞌinge e oolisie oto tolaha ni nononga ngeena. Maꞌalana e urine, taꞌe tolaha ni nononga ngeena e iiꞌo ue hule siꞌiri aana ngaeta mo henue karaꞌinie i Israel. mala mo heꞌimalahune maaꞌi.
No ko aarengaꞌi talamiu mo iinoni a Kraes uri hanuelamanga ingeie ke iiꞌo peꞌie ahutemiu mango.