1 KORINTUS

1

1 Neu tolas Uisneno anbi Korintus le naknino sin anbi Neno Anan Yesus ma le anboin sin hen fain to knino ma ale atoni anbi me-me le antek Yesus Neno Anan, hit Usi, In kanan, fun sin Usif ma hit Usif amsa. Au, Nai Paulus ma hit bae Nai Sostenes, mifnekan he nati’ Uisneno, hit Ama ma Usif Yesus Neno Anan anfe tetus ma aomina neu ki alki. Au tui ki sulat i on Neno Anan Yesus In haef knino, le anboin kau natuin Uisneno In lomin kun. 4 Au utulu nekak neu Uisneno piut-piut neu ki, fun hi mipeni halinat knino na’ko Uisneno natuin Neno Anan Yesus. 5 Fun anbi In, him fain atoin amu’it anbi ale sa’. Anbi ale a’at ma uab ma anbi ale lasi hine, 6 natuin saksit antom Neno Anan, le na’kiab nani anbi ki. 7 Onane te hi kam labu fa tetus neno le him pao Yesus Neno Anan, hit Usi nalilon kun. 8 In amsa of anhatani ki tal namsopun, talan te hi ka kobe ki fa bi neno Yesus Neno Anan hit Usif nanoebon anfain nem. 9 Uisneno, In aki’at kun, le anboin ki he mimesbom mok In Anmone Yesus Neno Anan, hit Usif. 10 Bae benu manekat! Au fainek ki anbi Neno Anan Yesus, hit Usif he nati’ hi lomif mese ma hanaf mese; ma kais anmu’i lasi matoes anbi ki. So hi mafut lek-leko he nekaf mese ansaof mese. 11 Bae benu alki, au nen hanaf na’ko bi Klo’e in ume nanan sin nak anmu’i lasi matoes anbi ki. 12 A’uab on i, fun hi es-es mi’uab mak, "Au utuin Nai Paulus. Ai au utuin Nai Apolos. Ai au utuin Nai Kefas. Ai au utuin Neno Anan." 13 Leka me Neno Anan anbation ka? Naponi Nai Paulus anbi hau nehe neu ki ka? Ai nasub ki oe anbi Nai Paulus kanan ka? 14 Au utulu nekak neu Uisneno fun au ka usub fa oe neu atoni mese, al Nai Krispus ma Nai Gayus, 15 talan te kan mu’if atoni le he na’uab nak, nasub ki oe anbi au kanak. 16 Namneo, al au usub oe neu Nai Stefanus nok in ume nanan sin. Mes au ka uhine tenif he usub oe neu atoni bian. 17 Fun Neno Anan ansonu kau ka neu fa he usub oe mes ansonu kau he etun beno knino. Ma nane amsa ka nok fa a’an ahinet, he nati’ kuasat na’ko Neno Anan Ini maten anbi hau nehe kais anfani son-sona. 18 Fun beno antom Neno Anan Ini maten anbi hau nehe nane anfain lasi amonot neu ale atoni le Uisneno of nale’un sin. Mes beno nane anfani Uisneno In matanin neu kit le namonib kit. 19 Fun antui nani anbi Sulat Knino nak, "Au of ule’un atoin ahinet sin lasi ahinet, ma atoin ahinet sin ak’elo of Au uneuk ani." 20 Ma’ota sa’ ka ale atoin amui lasi hine nane? Ma’ota sa’ ka neu sin ahinet nane? Ma’ota sa’ kaale atenab ahinet batan i? Uisneno nalile nalali nak lasi hine mansian nane lasi amonot kun! 21 Fun maski mansian in hinen onme amsa, in ka nabe’i nahin Uisneno natuin in hinen kun. Mes natuin Uisneno anlomi In namonib ale atoni le nekan nateb knino neu In natuin etus beno knino le sin nak lasi amonot neu pah pinan. 22 Atoni Yahudi sin anlomi lasi taka ma atoni Yunani sin nami lasi ahinet. 23 Mes hai le i al haim etun antom Neno Anan Ini maten anbi hau nehe. Beno nane anfain faut aktulis neu atoni Yahudi; ma anfain lasi amonot neu atoni le kan tamaf nonot Yahudi. 24 Mes neu ale atoni le Uisneno anboin nalali sin, he atoni Yahudi ka, ai ka atoni Yahudi, Neno Anan nane Uisneno In matani ma Uisneno In lasi ahinet. 25 Fun lasi amonot neu Uisneno, nane lasi ahinet le nesin mansian in lasi ahinet. Ma lasi lima’et neu Uisneno, nane lasi abe’it le nesin mansian in lasi abe’it. 26 Bale benu alki! Hi mimnau, le afi anboin ki nane, hi onme. Atoin ahinet ka namfauf, atoin malasi ka namfauf, atoin makana ka namfauf natuin tenab mansian. 27 Mes Uisneno anbeti le amonot neu pah pinan, he namaeb atoin ahinet sin. Ma Uisneno anbeti le alima’et neu pah pinan, he namaeb atoin abe’it sin. 28 Uisneno anbeti le ka makana ma amle’ut neu pah pinan ma ka ma’ota sin, he naneku ale lasi ma’ota neu pah pinan. 29 Nok lasi nane kan mu’if atoni mese he nanaebon anbi Uisneno In human. 30 Mes natuin Uisneno hi mimesbom mok Neno Anan. Uisneno anfe Neno Anan neu kit, he nati’ hit lasi hine nabel on anbi Neno Anan. Fun Neno Anan es naleko nafani kit nok Uisneno, ma nafani kit on to mabeti neu Uisneno. 31 Fun antui nani anbi Sulat Knino nak, "Atoni le naliabon, so naliabon anbi hit Usif."

2

1 Bae benu alki! Leka au aum eu ki, au ka ekif a’at amasat ai lasi ahinet he etun ki Uisneno In saksit. 2 Fun au ufek ulali he kais uhin sa’-sa’ anbi ki, al Usif Yesus Neno Anan le anmate nalali anbi hau nehe. 3 Fun au amsa aum eu ki anbi lima’et ma amtaus ma lilitai nok. 4 Beno le utiaba neu ki, au ka ekif uab lasi ahinet he fuli ki, mes au eki Smanan Knino In matanin. 5 Au moe onane, he nati’ kais him futun hi nek ateb knino neu lasi ahinet mansian, mes neu Uisneno In matanin kun. 6 Maski onane hai mi’uab lasi ahinet neu atoni le nahin. Mes lasi ahinet nane ka pah pinan ini fa ma ka na’ko fa ana’ aplenat batan i, esle’ amui kuasat le of namneku. 7 Mes lasi ahinet le hai mi’uab nane, lasi ahinet na’ko Uisneno, le natolo’ ma ka mahine fa. Mes Uisneno naloitan nani neu hit alekot, nahunu na’ko afi nabela pah pinan. 8 Katit fa es na’ko ana’ aplenat batan i le nahin lasi nane. Fun kalu sin nahine, sin ka napeti fa hit Usif Apinat nane. 9 Mes onle antui nani anbi Sulat Knino nak, "Uisneno naloitan ale sa’ neu atoni le sin nek In.² Sa’ le atoni pah pinan ka nitaf neki matan ma ká nenaæ neki luken ma ka natenab fa neki nekan." 10 Mes Uisneno nalile nani neu kit natuin Smanan Knino. Fun Smanan Knino nahin ale lasi le natolo’ anbi Uisneno. 11 Sekau anbi atoni pah pinan le nahin atoni in nekan, so in asmanan le anbi in nopan kun. Onane amsa katit fa atoni le nahin sa’ le anbi Uisneno In nekan, so Uisneno Ini Smanan Knino kun. 12 Fun hit ka simof pah pinan ini smanan, mes hit simo Uisneno Ini Smanan Knino; he nati’ hit tahin lasi sa’ le Uisneno anfe neu kit. 13 Es nane te leka hai mi’uab lasi antom Uisneno neu ale atoni le anmu’i Smanan Knino; hai ka mi’uab fa natuin lasi ahinet mansian mes natuin Smanan Knino. 14 Mes atoni pah pinan kan simof lasi le na’ko Uisneno In Smanan Knino, fun lasi nane amonot neu in. Atoni nane in ka nahin fa lasi nane, fun na’uab nani neki Smanan Knino. 15 Atoni le anmu’i Smanan Knino in nahin ale lasi, mes neu In atoni bian ka nahinef. 16 Fun antui nani anbi Sulat Knino nak, "Sekau es nahin Uisneno In nekan ka, he nati’ anfainek In?" Mes hit mu’i Neno Anan In nek tenab.

3

1 Ma au amsa bae benu alki! Afi au ka u’uab ok ki fa on atoni le anmu’i Smanan Knino. Mes au u’uab ok ki on atoni le anmoni anbi nekaf pah pinan, le fe ka nanae fa anbi Neno Anan. 2 Es nane te au uinut ki susu ma ka fe ki fa maka fun hi fe ka mibe’if hem simo mani. Ma tomas i amsa hi fe ka mibe’i fa hem simo mani. 3 Fun hi fe moni ambi nekaf mansian. Leka hi fe manek nanan ma matoe es nok es, lasi nane ansaksi nak hi fe moni ambi nekaf pah pinan. 4 Fun leka es na’uab nak, "Au haek ok Nai Paulus," ma bian na’uab nak, "Au haek ok Nai Apolos," lasi nane ansaksi nak hi fe moni ambi nekaf pah pinan. 5 Nai Apolos nane sekau? Nai Paulus nane sekau? Hai al amnek lasi Uisneno le minoina ki he nati’ hi nekam nateb neu In. Hai al minaoba mepu le In anfe nani neu kai. 6 Au sen ma Nai Apolos anponi ai anpofi, mes Uisneno es namonib. 7 Es nane te lasi abainesit ka es fa asenat ai aponit, mes so Uisneno le In es namonib kun. 8 Asenat ma aponit sin papmese; ma of sin es-es ansimo baen natuin sin mepu kun. 9 Fun hai on atoni ameup mibua mok Uisneno; ma hi onle lele Uisneno. Hi onle ume le nafena neu Uisneno amsa. 10 Natuin Uisneno In manekan, le anfe nani neu kau, au on atoin ahinet anbi lasi fena, au ubela ume nane in sukin, ma atoni bian nafena anbi sukit nane. Atoni mes-mese so anpanat, in he nahakeb ai nafena anbin onme. 11 Fun katitaf atoni mese la nabe’i he nabela sukit bian, na’ko sukit le Uisneno nabela nani, esle’ Yesus Neno Anan kun. 12 Atoni le nahakeb anbi sukit nane neki mnatu ka, noin muti ka, fatu ma’upa ka, hau ka, hu meto ka ai aen ta’u. 13 Es-es in mepu of nalilon anbi neno hit Usif nanoebon anfain nem. Fun ai anmoe es-es in mepu nalilon. Ai of nalilon ma ansu’ sin mepu nane. 14 Kalu sin mepu le nafena nane kan putuf ma anhake nabala, of sin napeni baen. 15 Mes kalu in mepu anput, of in anluki, in of anmoni mes onle atoni le anfin na’ko ai. 16 Ati hi ka mihin fa nak Uisneno In ume knino es hi ma Uisneno In Smanan Knino natua anbi ki? 17 Leka anmu’i atoni le nale’un Uisneno In ume, Uisneno of nale’un in. Fun Uisneno In ume nane knino kun ma Uisneno In ume esle’ hi. 18 Kais anmu’i atoni le naloeb in aon. Kalu anmu’i atoni anbi ki le in nak in ahinet natuin pah pinan i, so in fain amonot fe, he nati’ in fain ahinet. 19 Fun lasi ahinet pah pinan i, nane lasi amonot neu Uisneno. Fun antui nani anbi Sulat Knino nak, "In hek atoin ahinet anbi in lasi ak’elo." Š 20 Ma antui nani anbi Sulat Knino nak, "In hek atoin ahinet sin nek tenab nane son-sona kun." 21 Es nane te kais anmu’i atoni pah pinan le naliabon, fun ale sa’ nane anfe nani neu ki; 22 he Nai Paulus, Nai Apolos, Nai Kefas, pah pinan, lasi amonit, lasi maten, batan i ai batan amnemat. Ale sa’ nane ok-oke hi ini kim. 23 Mes hi, Neno Anan Ini ki ma Neno Anan nane Uisneno Ini.

4

1 Onane te so him kius kai on Neno Anan In ate le nana’at neu kai Uisneno In mepu tolo’ le es fe ka nahinef. 2 Of namuni te antoit na’ko amnek lasi sin, nak sin nalilok on atoin alekot. 3 Neu au, nane au ak lasi ana’, hi eó hem lef au lasi ai mansian es hen lef au lasi. Ma au amsa ka ufekaf au lasi. 4 Fun namneo au ka uhin fa sa’, mes ka namneob kau fa natuin lasi nane. In kun es anlef au lasi esle’ hit Usi. 5 Es nane kais him lef es in lasi kalu leku fe kan tiaf. Him pao fe talan te Usi nanoebon anfain nem. In of antana ale lasi le natolo’ anbi mesokan. Ma In of nalile ale lasi le natenab anbi sin nekan. Bi leku nane atoni mes-mese ansimo aliatas na’ko Uisneno. 6 Bae benu alki! Fun natuin hi, au u’uab lasi i antom neu kau ma neu Nai Apolos. Au u’uab onane he nati’ hi minoina lasi le nak, "Kais him lef atoni in lasi neis na’ko le antui nalali." Onane te kan mu’if atoni mese anbi ki he naliabon ma anpules atoni bian ma nabaun atoni bian. 7 Fun sekau es nak, hom nesin atoni bian ka? Ma sa’ le hi mu’i, le hi kam simo fa na’ko Uisneno? Ma kalu him simo te, nansa es hi miliabom onle hi kam simo fa ka? 8 Him pet ma mimsen milalien, him fani atoni amu’it, him sae kesel. Mes hai kahaf. Alekot mese kalu namneo onane, nak him sae kesel he nati’ hai amsa amsae kesel mok ki. 9 Fun natuin au nek tenab, Uisneno anfe neu kai, haef knino bale le ka makana onle atoni le napeni le’at neu maten ma haim fani lasi bae neu pah pinan, neu ahake neno tunan ma neu mansian. 10 Haim fain amonot natuin Neno Anan, mes him fain ahinet natuin Neno Anan. Haim fain alima’et, mes him fain abe’it. Him fain atoni makana, mes hai olof kai. 11 Talan te leku i, hai mimnah ma meno, hai ka mu’if tainusat, hai mipeni bisot ai tepos ma hai ka mu’if bale he mimaika. 12 Hai meup kim meki hai nimam he mipeni mnahat. Kalu na’akan kai, haim tek alekot neu sin. Kalu anhamu’i kai, haim seusaban sin. 13 Kalu sin tek nale’un hai kanam, haim simo nok nek alekot. Haim fain onle knuntu ai malafu pah pinan i; talan te leku i hai onle malafu na’ko ale sa’. 14 Au tui lasi i ka natuin fa he umaeb ki, mes he fainek ki onle au anhenu ki. 15 Fun maski hi mu’i anoni nifun bo’es anbi Neno Anan, mes kan mu’if le anfani amaf. Al au es anfain amaf neu ki anbi Neno Anan, natuin beno knino le au etun neu ki. 16 Es nane te au fainek ki, he nati’ him kiso heta ambi kau! 17 Natuin lasi nane au sonu ki Nai Timotius onle au anah le au nek ani ma na’ki anbi hit Usif, In of namnauba ki neu au monik anbi Neno Anan Yesus, onle au unoina neu ale tolas knino anbi me-me. 18 Mes anmu’i atoni fauk anbi ki le namoko’ok fun sin natenab Šnak of au ka eti tenif eu ki. 19 Mes kalu Usif anlomi, of au et laba eu ki. Of au uhin, ka al fa atoin amoko nane sin uab, mes sin matani amsa. 20 Fun Plenat Uisneno nane ka al fa na’ko uab mes na’ko kuasat ma matani. 21 Neu, him loim sa’ ka? Au et eu ki eki fainekat matani on ue, ai eki lasi manekat ma nek aklati ka?

5

1 Au upeni hanaf nak, anmui lasi kake anbi ki, ma lasi kake nane ka mapeni fa anbi uf-uf le ka nahinef Uisneno. Fun lasi amle’ut nane, nak anmui atoni le anmoe lasi kake nok in amaf in fel. 2 Maski onane amsa hi mimok’om. So leko nesi hi minu’om ma amli’u mipoitan atoni le anmoe lasi nane na’ko hi atnanam. 3 Fun natuin aof au ka ok ki fa, mes natuin smanaf -- onle au ok ki -- au ufek ulali atoni le anmoe lasi nane in lasi. 4 Leka hit tabua atbi Smanaf, hi mok kau ambi Yesus, hit Usif In kuasat, 5 atoni nane hit tana’at anbi Usif Yesus In kanan neu santuaf, he nati’ in aon namle’u, mes namonib in smanan bi neno hit Usi nanoebon anfain nem. 6 Lasi le minaebom nane ka nalekof. Ati hi ka mihin fa uab le nak, laul haef kle’o anmahaib ut nane ok-oke ka? 7 Him polin laul haef mna nane, esle’ laul haef sanat, he nati’ him fain ut fe’u, le ka maselo fa nok laul haef sanat mna. Fun Neno Anan le anfani hit Bibi Paskah anlolo nalali. 8 Es nane te, aim nai hit moe tolas, ka nok fa laul haef a mna, ka nok fa laul haef ka alekot ma amle’ut, mes nok utunu’ ka malaul haef le muti ma malomi neu Uisneno. 9 Au tui ulali ki anbi au sulat he nati’ kais hi mimnono mok ale atoni le anmoe lasi kake nane. 10 Au uab i ka neu fa ale atoni amoe lasi kake anbi pah pinan i, ai ale atoin amaskini ai apakit, ai atoin aputal, ai atoni le naluli neu le’u. Fun kalu onane hi mes misaitan pah pinan i. 11 Mes lasi le au tui neu ki, he nati’ kais hi mimnono mok atoni le antek in aon nak bae knino, mes amoe lasi kake, apakit, naluli neu le’u, antek nale’un es in kanan, amauf tua ai aputal. Kais hi miah mibua mok ale atoni nane sin. 12 Au ka mu’if kuasat he lef lasi neu atoni le kan tamaf tolas knino. Fun hi amsa al him lef lasi neu tolas knino. 13 Uisneno of anlef lasi neu atoni le kan tamaf neu tolas knino. Him li’u mipoitan ale atoni le anmoe lasi amle’ut nane na’ko hi atnanam.

6

1 Nansa’ ka es anmu’i atoni le anbi ki, leka anmatoe nok atoni bian, in naim alef lasi anbi atoni ka apalsait ka? Nansa’ in ka nao fa neu to knino sin ka? 2 Ai hi ka mihin fa ka, nak ale to knino of anfain alef lasi neu pah pinan ka? Ma kalu alef lasi pah pinan anbi hi nimam, hi ka mibe’i fa he mifek lasi an-ana ka? 3 Ai hi ka mihin fa ka, nak of hit fain alef lasi neu ahake neno tunan sin ka? Sa’ anteni neu lasi le anbi hit monik neno-neno. 4 Leka anmu’i lasi onane anbol, ai hi he mina’at mani neu ale atoni le ka makana fa anbi tolas knino ka? 5 Au u’uab lasi i he umaeba ki. Kan mu’if atoni mese anbi ki, le nahin, he nafek bae knino sin lasi ka? 6 Mes bae knino es, in nao neu alef lasi ka apalsait he natam in bae knino bian in lasi ka? 7 Nok lasi le hi moe mani es nok es, nane namofu hi humam. Nansa es hi kam lomif hem sutai lasi ka amneot nane ka? Nansa’ es hi kam lomif lasi le he nalukib ki ka? 8 Mes hi es amoe kim lasi ka amneot nane ma hi es milukib kim hi aom. Ma hi moe lasi nane neu hi bae knino sin. 9 Ai hi ka mihin fa, nak ale atoni le anmoe lasi ka amneot of ka napenif pa’ ma nama anbi plenat Uisneno ka? Kais him sek aé am akman. Atoni le anmoe lasi kake, naluli neu le’u, atoni bifå le anmapaisa, atoni le anmoeson, atoni le naseti, 10 abakat, apakit, amauf tua, le antek nale’un es in kanan ma atoin aputal of sin ka napeni fa pa’, anbi Plenat Uisneno tunan. 11 Ma atoni fauk anbi ki afi sin moe onane. Mes muni i anmuti nalali ki na’ko sanat. Him fain on Uisneno In ini ki. Naleko nafani ki nok Uisneno, fun him palsai neu Usif Yesus Neno Anan ma natuin kuasat Smanan Knino na’ko hit Uisneno. 12 Fun atoni bian na’uab nak, "Ale sa’ naleko neu kau." Mes neu kau ka ale lasi antam ota. Ale sa’ nane leko neu kau, mes au ka umautu fa au aok hen fain ate neu ale sa’. 13 Fun atoni bian anteni nak, mnahat nane neu teik ma teik nane neu mnahat; mes Uisneno of nale’un sin nua sin. Mes aof nane ka neu fa lasi kake, mes hen mepu neu Uisneno. Ma Uisneno anpanat aof nane. 14 Uisneno, le nafena hit Usif na’ko amates, of nafena kit amsa neki In kuasat. 15 Ai hi ka mihin fa ka, nak hi aom nane lokif taluf na’ko Neno Anan? Of au aiti Neno Anan In lokif taluf he una’at neu lasi kake ka? Ka nabe’i! 16 Ai hi ka mihin fa ka, nak atoni le anmafut nok bife kake, anfain aof mese nok in ka? Fun antui anbi Sulat Knino nak, "Sin nua sin of anfain aof mese." 17 Mes atoni le anmafut nok hit Usi, of anfain smanaf mese nok In. 18 Miskotun hi aom na’ko lasi kake! Ale sanat bian le atoni anmoe, nane anbi in aon kotin. Mes atoni le anmoe lasi kake nane, Šin moe sanat neu in aon. 19 Ai hi ka mihin fa ka, nak hi aom nane Smanan Knino In ume, le namaika anbi ki; Smanan Knino le him simo na’ko Uisneno. Ma hi aom nane ka hi ini fa. 20 Uisneno ansos nalali hi aom, ma anbaen nafek in upan. Es nane te minaeb Uisneno meki hi aom.

7

1 Ma antom lasi le him tui neu kau, tomas i au he umolok neu ki. Leko nesi neu atoni, kalu in kan mafe. 2 Mes natuin lasi kake, leko nesi atoni mes-mese anmui kun in fe. Ma bife mes-mese anmui kun in mone. 3 So nai mone anmoe amnonot neu in fe, onane amsa fenai so anmoe amnonot neu in mone. 4 Fenai kan mu’if kuasat neu in aon, so in mone, onane amsa mone kan mu’if kuasat neu in aon, so in fe. 5 Kais hi maka’lon es nok es, so hi malomin neu neno tuk es, he nati’ hi mipen manuan hem onen toti neu Uisneno. Oke te hi mibua amfani, he nati’ santuaf kais ansu’ ki fun hi ka malan mibe’if. 6 Au umolok lasi i neu ki on fainekat, ka on fa plenat. 7 Onane te, leko nesi ale atoni so onle au. Mes atoni mes-mese ansimo halinat na’ko Uisneno. Atoni es in halinat on i ma atoni bian in halinat onane. 8 Mes neu ale atoni le fe kan mafe ma neu ale bife banu sin, au fainek ki, leko nesi hi moni mes onle au. 9 Mes kalu hi ka malan mibe’i he miplenat hi aom, leko nesi hi mafe ma mamone. Fun leko nesi hi mafe ma mamone na’ko hi moe lasi seti. 10 Neu ale atoni le anmafe nalali au toti -- mes ka au fa, so Uisneno -- es naplenat, he nati’ bife kais nasaitan in mone. 11 Ma kalu in nasaitan in mone, kais in mamone anteni, ai leko nesi anfani neu in mone. Ma atoni kais nasaitan in fe. 12 Neu atoni bian, au fainek, ka Usif tunan fa ak, leka anmu’i bae knino le anmafe nok bife le nekan ka nateb knino, mes bife nane anlomi hen moni nabua nokan, kais atoni nane anpolin in. 13 Ma kalu anmu’i bife mese le anmamone nok atoni le nekan ka nateb knino fa neu Neno Anan, mes atoni nane anlomi he nabua nokan kais in nasaitan atoni nane. 14 Fun atoni le nekan ka nateb knino nane, naknino nani natuin in fe, ma bife le in nekan ka nateb knino nane, naknino nani natuin in mone. Fun kalu ka onane, of hi anhin anfani an mesokan, mes tomas i sin anfani anah le naknino sin. 15 Mes kalu atoni le nekan ka nateb knino nane anlomi hen batiok maut he in bation. Anbi lasi onane bae mone ai bae feto ka mafutu’ fa. Mes Uisnano anboin ki he nati’ hi moni ambi halan nekaf. 16 Fun hoi fenai, leka me ho muhin, nak of ho ka mumonib fa ho mone ka? Ai hoi nai mone, leka me ho muhin, nak of ho ka mumonib fa ho fe ka? 17 Oke te so atoni mes-mese anmoni nabala onle Uisneno anlek nalali neune, ma anmoni anbi lasi onle neno Uisneno anboin sin. Lekat nane au fe ani neu ale tolas knino ok-oke. 18 Leka Uisneno anboin atoni mese anbi lasi helit, kais in naneku ini taka nane. Ma kalu anboin atoni mese le ka maheli fa, kais in antam neu lasi helit. 19 Fun lasi maheli ai ka maheli nane ka ma’ota fa. Lasi le antam ota esle’ ampanat Uisneno Ini plenat sin. 20 Leko nesi atoni mes-mese anmoni nabala anbi lasi onle neno Uisneno anboin sin. 21 Kalu afi anboin ko on ate, kais ho mutenab lasi nane. Mes kalu ho mupeni manuan he nafetin ko, leko hom pake leku manuan nane. 22 Fun ate le anboin nani natuin hit Usif anbi In mepu tuthaes, nane atoin mafetin le hit Usi Ini kun. Onane amsa atoin mafetin le Neno Anan anboin nani, nane lo In ate kun. 23 Uisneno ansos nalali ki ma anbaen nafek nalali hi upam. Es nane te kais him fain ate neu mansian. 24 Bae benu alki! So atoni mes-mese nabala anbi Uisneno In human anbi lasi onle afi anboin in. 25 Tomas i antom neu ale bife ao temef. Neu sin au ka upeni fa plenat na’ko Uisneno. Mes au fainek ki on atoni le napeni amnaut na’ko Uisneno. 26 Fun tamnau ale susal ma malenat anbi batan i, au lomi, he nati’ hit tabala onle hit monik. 27 Kalu ho mafe mulali, kais mami he mufetnom mu’ko bife nane. Kalu ho fe ka mafe kais ho mami he mafe. 28 Mes kalu ho mafe, ho ka mo’ef sanat. Ma kalu bife ao temef anmamone in kan mo’ef sanat. Mes atoni ma bife onane, of sin nasusbok, es nane au lomi he ufetin ki mi’ko susal nane. 29 Bae benu alki! Au umolok on i, natuin hit kat mu’i tenif manuan. Es nane na’ko leku i, atoni le anmafe so sin monin on sin fe kan mafe. 30 Ma ale atoni le sin ankae, sin moen on kan kaen fa. Ma ale atoni le anmalinan, sin mo’en on kan malinan fa. Ma atoni le ansos, sin mo’en on kan sosan fa sa’. 31 Ale atoni le anmoni anbi pah pinan, sin monin on ka nahinen fa sa’-sa’. Fun pah pinan le hit tahine i of anfin kun. 32 Au lomi, he nati’ kais hi mi’unu nekam. Atoni le kan mafe, in natupu in nekan neu Usif In lasi, he nati’ Usif anlomi in. 33 Atoni le anmafe, in natupu nekan neu lasi pah pinan, he nalomib in fe onme. 34 Onane te in nek nu’aon. Bife le kan mamone ma li’feto ao temef, sin natupu sin nekan neu Usif In lasi, he nati’ Usif naknino sin aon ma sin smanan. Mes bife le anmamone, in natupu nekan neu lasi pah pinan, he nati’ nalomib in mone onme. 35 Au umolok ale lasi i, natuin hi lasi alekot ma ka natuin fa au he ukain ki na’ko hi nek tenab. Au lomi he nati’ hi moe lasi amneot ma alekot ma amtuthae hit Usif ka nok fa ekat. 36 Kalu atoni es natenab, nak in mo’et ka nalekof neu anfeto es, kalu in kan panat nabe’i in sinmakat, ma in lomi hen mafe nok an feto nane, maut he in moe sa’ le in natenab nak lasi nane leko. Lasi nane in kan mo’ef sanat kalu sin mafe ma mamone. 37 Mes kalu anmu’i atoni le kan mu’if lasi seke hen moe onane, fun in natenab nok amneot anbi in nekan ma in nafek he kais in mafe nok anfeto nane, in mo’et nane leko. 38 Atoni le anmafe in mo’et nane leko, ma atoni le kan mafe in mo’et nane naleko nes. 39 Bife le anmamone nalali in futnon neu in mone leka in mone fe anmoni. Leka in mone anamte, in ao sona kun; ma nabe’i in mamone anten nok sekau le in anlomi lamu atoni nane atoni nek ateb knino. 40 Mes natuin au nek tenab, of in ma’ua a nesi kalu in kan mamone anteni fa. Ma au utenab, ak au amsa amu’i Uisneno In Smanan Knino.

8

1 Neu sisi le’u ai sisi fuat hit alkit tahin nak, "Hit mui nek ahinet." Nek ahinet onane anmoe kit he tamoko’ok, mes lasi manekat nane nafena kit. 2 Kalu anmu’i atoni esle’ natenab nak, in mu’i "nek ahinet," nane in fe ka nahinef onle in anlomi. 3 Mes atoni le in nek Uisneno, Uisneno nahine. 4 Neu lasi tah sis le’u ai sis fuat hit tahine nak, "Kan mu’if le’u anbi pah pinan ma kan mu’if uisneno teta al Uisneno mese." 5 Namneo anmu’i sa’ le antek nak, "uisneno," he abit neno tunan ai abit pah pinan -- ma namneo anmu’i "uisneno" namfau ma "usif tunan" namfau le onane -- 6 mes neu hit, al hit mu’i Uisneno mese, lo hit Ama; le In es anmoe ale sa’ ma hit moni natuin In. Ma hit Uisneno amsa mese, lo Yesus Neno Anan, le anmoe ale sa’ natuin In ma hit moni natuin In. 7 Mes ka ale atoni anmui nek ahinet nane. Anmu’i atoni le fe anfutnon neu lasi le’u, sin nah sisi nane on sis le’u. Ma natuin sin nek ateb knino fe anlimae, sin natenab nak lasi nane neik amle’ut neu sin. 8 "Mnahat nane ka neki kit het haumak Uisneno. Hit kat lukif, kalu hit ka tah, ma hit ka ta osaf kalu hit tah mnahat nane." 9 Mes him panat nai, he nati’ kais hi mo’et nane anfain faut aktulis neu sin le sin nek palsait fe anlima’e. 10 Fun leka ho on atoin nek ahinet ko hom tok ma muah ambi uim le’u, oke te atoni le sin nek palsait anlima’e nit ko, of sin lomi amsa he nah sis le’u. 11 Onane te ho bae le in nek palsait anlima’e, le Neno Anan anmate neu in, of in namle’u natuin ho nek ahinet. 12 Fun kalu hi moe sanat onane neu hi bae sin ma hi mimenab sin nekan alima’et, nane ho moe sanat neu Neno Anan. 13 Es nane, leka mnahat anfain faut aktulis neu au bae, au ka uah a’tenif sisi talan te nabal-bal; he nati’ kais au fain faut aktulis neu au bae.

9

1 Ait au ka atoni ao sona kau fa ka? Ait au ka haef knino kau fa ka? Ait au fe ka itaf Yesus, hit Usi ka? Ait hi le nane au ka mepu in nesan fa ka neu hit Usi? 2 Maski atoni bian ka nahin kau fa on haef knino, mes hi mihin kau on haef knino. Fun hi monim anbi hit Usi on malak na’ko au mepu on haef knino. 3 Kalu sin naim au sanat of au ak neu sin on i. 4 Ait au ka mu’if kuasat he simo mnahat ma mninut ka? 5 Ait hai ka mu’if kuasat he mok fenai Slani mese le nok kai anbi hai mepu ka? Onle haef knino bian anmoe ma Usif Yesus oilfenu ma Nai Kefas amsa? 6 Ai al au ma Nai Barnabas es he mepu he mipeni mnahat ka? 7 Katit fa solalus le anbaen kun in aon anbi makenat. Katit fa ameup lene le ansen tanu’an sena anbi in lene oke te ka nah fa in fuan. Katit fa atukus le natuku in bib kase oke te ka niun fa in susu. 8 Au umolok lasi i ka al fa natuin nek tenab mansian, mes antui nani anbi Sulat Knino amsa. 9 Fun antui nani anbi Nai Musa ini plenat nak, "Kais him pamfelo bijae in fefan le fe anteli ane." Uisneno ankiso bijae ka? 10 Ai Uisneno nakua a’an neu kit ka? Namneo, antui lasi nane natuin hit. Atoni afoi nain mes anfoi nok afnekat ma atoni anteli ane mes anteli nok afnekat he napeni in mepu afan. 11 Haim kifu milali fini knino neu ki. Ait ka nabe’i fa he haim abut pah pinan in afan nae le’uf na’ko ki ka? 12 Kalu atoni bian anmu’i kuasat he nafnekan lasi nane na’ko ki, ait hai ka mu’if kuasat le nesin na’ko sin ka? Mes hai kam pake fa kuasat nane. Haim sutai ale sa’, he nati’ kais amfain tu’as ekat neu Neno Anan In etus Beno Alekot. 13 Ait hi ka mihin fa ka, nak atoni le anmepu anbi Ume Uisneno sin napeni mnahat na’ko Ume Uisneno. Ma atoni le anmepu anbi baki knino sin napeni pa’ ma nama na’ko baki knino nane ka? 14 Onane amsa Usif tunan anlek nalali nak, atoni le anetun Beno Alekot sin mes anmoni na’ko etus Beno Alekot nane. 15 Mes au ka unaoba fa sa’ es na’ko ale kuasat nane sin. Au ka tui fa ale lasi nane ok-oke, he nati’ hi moe kau onane. Fun leko nesi au mate na’ko au uneku lasi le au he uliabok nane. 16 Fun kalu au etun beno knino, au ka mu’if lasi tenab he uliabok, natuin nane au mepu. Amle’ut neu kau, leka au ka etun fa beno knino nane. 17 Fun kalu au unaoba mepu nane natuin au lomik, au mes upeni baen. Mes au etun beno knino nane natuin au lomik. 18 Onane te of au upeni baen sa’ ka? Au baen nane on i, nak nabe’i au etun Beno Alekot ka nok fa baen, ma au ka unaoba fa au kuasat on amnek Beno Alekot. 19 Au ao sona kau na’ko ale atoni, mes au fani ate neu ale atoni. Au moe onane he nati’ au is atoni namfau neu Neno Anan. 20 Neu atoni Yahudi, au fain on atoni Yahudi he nati’ au is atoni Yahudi neu Neno Anan. Neu atoni le anmoni natuin Plenat Uisneno, au fain on atoni le anmoni natuin Plenat Uisneno nane maski au ka monif natuin plenat nane. Au moe onane he nati’ au is ale atoni nane sin neu Neno Anan. 21 Neu atoni le ka natuin fa Plenat Knino, au fain on atoni le ka natuin fa plenat knino. Mes au ka aikotif Uisneno Ini plenat, fun au moni natuin Neno Anan Ini plenat. Au moe onane he nati’ au is atoni le ka natuin fa plenat knino neu Neno Anan. 22 Neu ale atoni le sin nek palsait anlima’e, au fain on atoni le nekan palsait anlima’e, he nati’ au is sin neu Neno Anan. Neu ale atoni, au fain ale sa’-sa’, he nati’ au umonib bian na’ko sin. 23 Au moe ale lasi neu beno knino na’ko Uisneno nane he nati’ au amsa upeni tetus. 24 Hi amsa mihin, nak anbi lasi foti ale atoni sin naen mes atoni mese es napeni baen. Es nane te hi amsa maen onane, he nati’ hi mipeni baen. 25 Ale atoni le sin natuin lasi foti nane, sin mes anpanat sin aon anbi ale lasi. Sin moe onane he nati’ sin napeni sobe ai pilu le of namle’u. Mes hit le atmoni atpanat hit aok anbi ale lasi, of tapeni sobe ai pilu abal-balat. 26 Es nane te au aen antuin salit alekot. Ma on atoin amatufus, au ka tufuf bute-bute. 27 Mes au unoni au aok ma au panat au aok, he nati’ leka au etun ulali beno knino neu atoni bian, kaisa au matite kau.

10

1 Bae benu alki! Au lomi he nati’ hi mihin, nak afi hit mnais unu sin namaoftok anbi nope ma sin alsin anlak Tasi Me’. 2 Neu hen fani atuina Nai Musa, sin alsin ansu’ oe anbi nope ma anbi tasi nane. 3 Sin alsin anbukae mnahat knino papmese, 4 ma sin alsin ninu oe knino papmese. Fun sin ninu na’ko faut putun knino le anhaek nok sin, ma faut putun nane lo Neno Anan kun. 5 Mes onane amsa, Uisneno kan lomif sin bian amfaut, talan te namate sin anbi mnela paha snaen. 6 Ale lasi nane anfain on lasi noina neu kit he namnauba kit; he nati’ kais hit sinmakan ale lasi amle’ut onle sin anmoe nalali. 7 Onane amsa kais hit fain atuthae le’u onle sin atoni bian anmoe onane. Fun antui nani anbi Sulat Knino nak, "Fun to nane sin antok he nah ma ninu; oke te sin anfen ma anmalin neu atuthae le’u." 8 Kais hi moe lasi kake, onle sin atoni bian le anmoe nani. Fun atoni bian nifun bo’nuam tenu anmaet neno mese natuin mo’et nane. 9 Ma kais hit su’ Uisneno, onle sin atoni bian anmoe, talan te sin anmate natuin kauna ansau sin. 10 Ma kais hi mimunu, onle sin atoni bian anmoe, talan te ahake neno tunan namate sin. 11 Ale lasi nane anbol neu sin hen fain lasi noina neu kit. Ma ale lasi nane amsa antui nani he namnauba kit. Fun tomas i hit moni atbi batan amsoput. 12 Es nane te atoni le natenab, nak in haek nabala, anpanat nai he nati’ kais in natsel ai anbel! 13 Fun ale lasi su’at le anbol neu ki, nane lasi su’at neno-neno neu atoni pah pinan. Mes Uisneno In aki’at kun. In of kan paleob ki hen su’ki nesin hi be’im. Bi leku lasi su’at anbol neu ki, In of nasoitan ki lanan, he nati’ him sutai mibe’i lasi su’at nane. 14 Es nane bae benu manekat, so leko hi misaitan luli besa neu le’u. 15 Au umolok neu ki on atoin ahinet. Onane te him tai mit lasi le au umolok neu ki. 16 Ai klas mninut tulu nekaf, le hit tatulu nekak neu Uisneno, nane ka nekaf mese nok Neno Anan Ini maten ka? Ai utunu’ le hit ebi nane ka nekaf mese fa nok Neno Anan In aon ka? 17 Fun utunu’ nane mese, onane amsa hit, maski hit tamfau, hit aof mese, fun hit tapeni pa’ anbi utunu’ mese nane. 18 Him kiso mit to Israel natuin nekaf pah pinan. Sin nah na’ko mnahat le neki neu baki fuat, sin namesbok nok baki fuat nane. 19 Au he u’uab sa’ ka neu lasi nane? Baki fuat ai mnahat le neki neu baki fuat nane ka sa’-sa’ fa? 20 Kahaf! Mes au ak, sin fuat nane neu nitu ma ka neu fa Uisneno. Ma au ka lomif he nati’ hi mimesbom mok nitu. 21 Hi ka mibe’i fa he minu na’ko Uisneno Ini klas mninu, oke te minu amteni na’ko nitu ini klas mninu. Hi ka mibe’i fa hem tok mibua ambi hit Uisneno In mei tolas, oke te, amtoko amteni ambi nitu in mei. 22 Ait him lomi he mikoke Uisneno In to’as ka? Ait hi tabe’i atnesin Uisneno ka? 23 "Ale sa’ nabe’i hit moe." Namneo, mes ale sa’ le hit mo’e nane, ka neik fa alekot oke. "Ale sa’ nabe’i hit mo’e." Namneo, mes ale sa’ nane, ka neik fa lasi fena neu kit oke. 24 Kais atoni mes-mese naim alekot neu in aon. Mes so atoni mes-mese naim alekot neu in aon bian. 25 Ale sisi le nasosa anbi masa, leko hi miah, ka nok fa tenab ai mafena anbi hi nekam. 26 Fun antui nani anbi Sulat Knino nak, "Pah pinan nok in nesan ok-oke, Uisneno Ini kun." 27 Kalu atoin ka apalsait mese anhoen ko he muah, ma hom simo han honet nane, sa’ le nabalab anbi mei, ho muah. Kais mutenab mafena anbi ho nekam. 28 Mes kalu es na’uab neu ko nak, "Mnahat nane mnah fuat!" Kais ho muah mnahat nane, fun natuin in le na’uab neu ko ma natuin tenab mafena anbi in nekan. 29 Au u’uab onane, ka natuin fa tenab mafena anbi ho nekam, mes natuin tenab mafena anbi atoni nane nekan. Oni atoni bian nak, "Nansa ka atoni bian in tenab mafena hen eka au lomi ka? 30 Kalu au utulu nekak neu sa’ le au uah nane, nansa ka atoni bian in natenab amle’ut neu kau natuin mnahat le au utulu nekak neune ka?" 31 Au utae ak, "Leka ho muah ai leka ho minu, ai leka ho moe ale sa’, so ho moe mani he muliatas Uisneno." 32 Kais him fain lasi aktulis neu atoni bian, he atoni Yahudi ka ai atoni Yunani ka ai Uisneno In tolas knino. 33 Onle au amsa, au uminab atoni amfaut sin nekan anbi ale lasi. Mes ka natuin fa au alekot mes natuin atoni amfaut sin alekot, he nati’ sin napeni honis.

11

1 Mituin nai au leta, onle au amsa utuin Neno Anan Ini leta. 2 Au pules ki, fun hi mimnau kau ambi ale lasi ma him panat ale lasi noina le au fe neu ki. 3 Mes au lomi he nati’ hi mihin lasi i. Atoni ini nakaf es Neno Anan; bife ini nakaf es atoni; ma Neno Anan Ini nakaf es Uisneno. 4 Ale atoni le anonen toti ai na’uab lasi beno, oke te ansaktenu nakan ai ankub ini nakan nane in namaeb ini nakaf. 5 Mes ale bife le anonen toti ai na’uab lasi beno, oke te kan saktenu fa ini nakan, in namaeb in nakaf. Natuin in papmese nok bife le ane’u ini nakfunu. 6 Leka bife nane in kan lomif hen saktenu nakan, so mes in ane’u ini nakfunu amsa. Mes kalu bife ane’u nakan ai ane’u ini nakfunu nane on lasi kle’at neu kit. Es nane te leko nesi in saktenu ini nakan. 7 Atoni kais ansaktenu nakan, fun in nalile Uisneno In human ma In apinat. Mes bife nalile atoni in apinat. 8 Fun atoni kan pe’ef na’ko bife, mes bife anpe’ na’ko atoni. 9 Ma Uisneno kan mo’ef atoni natuin bife, mes anmoe bife natuin atoni. 10 Es nane te bife mes anpake taka anbi ini nakan natuin ahake neno tunan. 11 Maski onane amsa, anbi hit Uisneno kan mu’if bife kalu ka natuin atoni ma kan mu’if atoni kalu ka natuin bife. 12 Fun onle bife anpe’ na’ko atoni, onane amsa bife nahonis atoni. Ma ale sa’ na’ko atoni, onane amsa bife nahonis atoni. Ma ale sa’ na’ko Uisneno kun. 13 Him tai kim ambi hi nekam: Leko ka leka bife anonen toti neu Uisneno, oke te kan saktenu fa nakan ka? 14 Pah pinan nalile neu ki nak, atoni le ini nakfunu namnanu, nane neki kle’at neu in. 15 Mes bife le ini nakfunu namnanu, nane neki lasi tola neu in? Fun anfe nakfunu neu bife hen fain saktenu. 16 Mes kalu anmu’i atoni le anlomi hen matoe neu lasi nane, hai ma ale tolas Uisneno bian hai ka mu’if lasi humaf nane. 17 Anbi fainekat amunit i au ka pules ki fa, fun hi buat nane ka neik fa lasi alekot mes neik lasi amle’ut. 18 Fun lasi nono mese le au nen, nak leka hi mibua on Tolas Knino, anmu’i matoes anbi ki. Ma au utenab oni lasi nane anmeo. 19 Fun mes anmu’i matoes anbi ki, he nati’ nalilon sekau es anfani atoni Slani alekot. 20 Leka hi mibua, hi ka mibua fa neu hem bukae ambi hit Usi In mei tolas. 21 Fun anbi mei tolas nane atoni mes-mese anbukae kun ini mnahat, talan te atoni bian namnah ma atoni bian anmafu. 22 Ait hi ka mu’if ume he miah ma minu ka? Ai him lomi he mikle’at tolas Uisneno, ma he mimaeb ale atoni le kan mu’if sa’ ka? Au he ak sa’ neu ki ka? Au he pules ki ka? Au ka pules ki fa anbi lasi i. 23 Fun lasi le au unoina ki, nane au simo na’ko hit Uisneno nak: Bi fai nane leka ana’neb Usif Yesus te, In naiti utunu’, 24 ma In toti syukur neu Uisneno antom utunu’ nane; oke te In ane’bi utunu’ nane ma nak, "I Au aok, le nana’at nani neu ki; hi moe lasi i neu he mimnau Kau!" 25 Onane amsa leka sin anbukae nalali, In naiti klas mninut ma nak, "Klas mninut i, Fef Bela Fe’u le anmalak nani natuin Au na’. Hi minu hae fauk, hi moe mani neu he mimnau Kau!" 26 Fun hi miah utunu’ i ma minu na’ko klas mninut i hae fauk te, him etun hit Usi Ini maten talan te In nanoebon anfain nem. 27 Es nane te atoni le nah Uisneno In utunu’ ma ninu Uisneno In klas mninut natuin lanan le kan tamaf ota, in anmoe sanat neu hit Uisneno In aon ma hit Uisneno In na’. 28 Es nane te so ale atoni antae in aon fe nalali te in nah utunu’ ma ninu na’ko klas mninut nane. 29 Fun atoni le in nah ma ninu mes ka nateb fa Usi In aon, in anhel kasat neu in aon kun. 30 Natuin lasi nane anmu’i atoni namfau anbi ki le anlima’en ma namenan ma bian amsa anmate. 31 Kalu hit tae hit aok, Uisneno kan fe kit fa kasat. 32 Mes kalu Uisneno ankas kit, In nanoina kit, he nati’ kais ankas kit nok pah pinan. 33 Es nane te, bae benu alki! Leka hi mibua hem bukae ambi hit Uisneno In mei tolas, so hi mapao es nok es. 34 Kalu anmu’i atoni le namnah, leko in anbukae fe anbi in ume; he nati’ kais hi mibua neu hem simo kasat na’ko Uisneno. Ma neu lasi bian, leka au et eu ki, of au uketi ani neu ki.

12

1 Tomas i antom lasi halinat le Smanan Knino anfe ki. Bae benu alki! Au lomi he nati’ hi mihin lasi ini maneon. 2 Mimnau, bi neno hi fe ka mihin fa Uisneno, anhel ki neu le’u le ka na’uab nahinef. 3 Hi mes mihin, nak atoni le Uisneno Ini Smanan Knino antopu, in ka nabe’i fa he na’uab nak, "Amsukat Yesus nai!" Onane amsa katit fa atoni mese le he na’uab nak, "Yesus lo hit Usi!" Kalu Smanan Uisneno kan topu fa atoni nane. 4 Lasi halinat huma-huma mes Smanan Knino mese. 5 Ma anmu’i tuthaes huma-huma mes hit Uisneno mese. 6 Ma anmu’i lasi amkakat huma-huma mes Uisneno lo mese le anmeup ale sa’ anbi ale atoni alsin. 7 Mes nalile Smanan Knino neu atoni mese-mese natuin sin alekot ok-oke. 8 Fun Smanan Knino anfe neu atoni es lasi halinat he namolok neik nek ahinet. Ma Smanan Knino le nane amsa anfe lasi halinat neu atoni bian he namolok neik uab ahinet antom Uisneno. 9 Ma Smanan Knino le nane amsa anfe neu atoni es nek ateb knino. Ma In anfe neu atoni bian he naleko amenat. 10 Smanan Knino anfe kuasat neu atoni es hen moe lasi amkakat. Ma In anfe lasi halinat neu atoni bian he na’uab neki lasi beno antom Uisneno In mepu. Ma In anfe neu atoni bian lasi halinat hen beti nahin smanaf huma-huma. In anfe lasi halinat neu atoni es he na’uab neki a’at huma-huma. Ma In anfe lasi halinat neu atoni bian he naketi nahin ale a’at nane sin lasi. 11 Mes Smanan Knino mese es anmeup ale lasi nane. Ma In es anfe lasi halinat nane neu ale atoni mes-mese natuin In lomin kun. 12 Fun onle aof nane mese ma in lokif taluf namfaun, ma ale lokif taluf nane, maski namfaun, mes aof mese. Onane amsa Neno Anan. 13 Fun hit alkit atsu oe anbi Smanan Knino mes het fain aof mese. He atoni Yahudi, he atoni Yunani, he ate, ma atoni ao sona. Ma nainut kit alkit na’ko Smanan Knino mese. 14 Fun aof nane amsa ka lokif mese fa, mes lokif namfaun. 15 Kalu haen nak, "Natuin au ka nimaf kau, au ka tamaf neu aof." Namneo in kan tamaf neu aof ka? 16 Ma kalu luken nak, "Natuin au ka mataf kau, au ka tamaf neu aof." Namneo in kan tamaf neu aof ka? 17 Kalu aof nane anfain mataf oke, in he natnin neik sa’ ka? Leka aof nane anfain lukef oke, in hen naskoko ai nafoi neik sa’ ka? 18 Mes Uisneno anfe nalali neu lokif, mes-mese napeni bale anbi aof, onle In lomin kun. 19 Kalu sin alsin al lokif mese, aof nane esme ka? 20 Namneo anmu’i lokif namfaun, mes al aof mese. 21 Es nane te matan ka nabe’i fa he nak neu niman, "Au ka nukan ko fa." Ma nakan ka nabe’i fa he nak neu haen, "Au ka nukan ko fa." 22 Ma nes-nesi aof in lokin le anlima’e in nukan nes-nesi. 23 Ma aof in lokif le hit tatenab tak ka makana fa, hit atfe bale makana neun. Ma hit lokif le ka namasaf hit taloitan bale neu in. 24 Hit lokif amasat sin ka nukan fa lasi nane. Uisneno nalutab hit aok onane, he nati’ lokif le ka namasaf in napeni bale makana. 25 Onane te hit aok of kan bation, mes ale lokif le nasulin sin mapanat es nok es. 26 Es nane te kalu aof mese ansutai mane’at, ale lokif ansutai oke. Leka lokif mese napen kan alekot, ale lokif anmalin oke. 27 Hi alki Neno Anan In aon, ma hi mese-mese lokif neu aof nane. 28 Ma Uisneno anlek atoni fauk anbi tolas knino anfani on haef knino, bian on Mafefa knino ma bian on anoni. Oke te bian napeni lasi halinat hen moe lasi amkakat, he naleko amenat, hen tuthae, hen fain atopus ma he na’uab neki a’at huma-huma. 29 Ait sin alsin haef knino, ai Mafefa knino, ai anoni ka? Ait sin alsin napeni lasi halinat hen moe lasi amkakat, 30 ai he naleko amenat, ai he na’uab neki a’at huma-huma, ai he naketi ale a’at nane in lasi ka? 31 Es nane te hi mami he mipeni lasi halinat anesit. Ma au ulile ki lanan le naleko nesi.

13

1 Maski au u’uab uhin ale a’at pah pinan ma a’at ahake neno tunan, mes kalu au ka mu’if lasi manekat, au onle sene han a’nupu ma onle to’is han besi. 2 Maski au mu’i lasi halinat he eki beno Uisneno ma au uhin ale lasi tolo’ ma au mu’i ale lasi ahinet; ma maski au mu’i nek ateb knino he u’oni ale nu’af sin, mes kalu au ka mu’if lasi manekat, au onle atoni ka atam ota. 3 Ma maski au bati ale au maus ma au una’at au aok he notu neik ai, mes kalu au ka mu’if lasi manekat, au ka mu’if alekot sa’ amsa. 4 Lasi manekat nane seusabat ma nek aklati; ma kan mu’if nek a’unu. Lasi manekat nane ka naliabon ma ka namok’on. 5 Lasi manekat nane ka nale’un fa es in nekan ma ka naim fa alekot neu in aon. Lasi manekat nane kan mu’if to’as ma kan nabela atoni in sanat. 6 Lasi manekat nane kan malin fa neu lasi apenut mes in malin neu lasi amneot. 7 Lasi manekat ankub ale sa’, nekan nateb knino neu ale sa’, nafnekan ale sa’ ma ansutai ale sa’. 8 Lasi manekat kan mu’if in amsopun; lasi beno of namsop ma antu’; a’at huma-huma of nasnas; lasi ahinet of namneku. 9 Fun hit lasi ahinet tuk-tuka ma hit lasi beno nane ka namno’u. 10 Mes leka lasi amno’ut nane nem ante, lasi ka amno’ut nane of namneku. 11 Leka au fe li’ana kau, au umolok on li’ana kau, au utnin on li’ana ma au utenab on li’ana. Mes muni i au fain on atoni naek, au ubela au mo’et on li’ana. 12 Fun muni i hit tit ale sa’ fe namsab ma nakao on anbi nino mes of neno amnemat hit tit humaf nok humaf. Muni i al au uhin lasi le fe ka namno’u, mes namuni of au uhin sa’ le namno’u, onle Uisneno nahin kau. 13 Onane te al lasi nono tenu i, nek ateb knino, lasi afnekat, ma lasi manekat, ma lasi abainesit na’ko lasi nono tenu nane esle’ lasi manekat.

14

1 Hi mami lasi manekat nane ma amhataniom hem simo lasi halinat na’ko Smanan Knino, nes-nesi lasi halinat he mibeno Uisneno In mepu. 2 Atoni le na’uab neki a’at le ka mahine, in ka na’uab fa neu mansian, mes in na’uab neu Uisneno. Fun kan mu’if atoni le nahin in uab nane; fun natuin Smanan Knino es anmepu he nati in na’uab ale lasi tolo’ nane. 3 Mes atoni le neki lasi beno, in na’uab neu mansian, he naki’ab sin, anfainek sin ma anhalin sin. 4 Atoni le na’uab neki a’at ka mahine, in hatani kun in aon, mes atoni le neki lasi beno, in hatani Tolas Knino. 5 Au lomi he nati’ hi alki mi’uab meki a’at ka mahine, mes au lomi nesi he nati’ hi meki lasi beno neu Uisneno In mepu knino. Fun atoni le neki lasi beno leko nesi na’ko atoni le na’uab neki a’at le ka mahine. So leko in naketi nani he nati’ anhatani Tolas Knino. 6 Onane te bae benu alki! Leka au et eu ki ma u’uab eki a’at ka mahine, neik alekot sa’ neu ki ka? So mak au u’uab neu ki lasi le Uisneno nalile nani, ai lasi ahinet neu Uisneno, ai lasi noina neu Uisneno. 7 Nane papmese nok bale le kan mu’if snasaf, mes nahan, onle feku ai biol -- leka me atoni he nahin feku hanan ai biol in hanan --, kalu sin hankenu ka nasulin fa ka? 8 Ai, leka to’is nane ka nahanaf nok amneot, sekau es naloitan hen poi neu makenat ka? 9 Onane amsa leka hi mi’uab meki a’at ka mahine, ma hi ka miketi mani fa nok amneot, leka me atoni he nahin lasi le hi mi’uab nane ka? Hi a’at nane luman, papmese on hi mi’uab neu anin. 10 Bi pah pinan i anmu’i a’at namfaun; maski onane amsa katit fa a’at mese le kan mu’if in oten. 11 Leka au ka uhin fa a’at nane in oten, au on atoin mat bute kau neu atoni le na’uab neki a’at nane. Ma in on atoin mat bute neu kau. 12 Onane amsa neu ki. Him lomi he mipeni lasi halinat na’ko Smanan Knino mes nesi na’ko nane so hi minaoba mani hem hatani Tolas Knino. 13 Es nane te atoni le na’uab neki a’at ka mahine, in mes anonen toti neu Uisneno, he nati’ anfe neune lasi halinat he naketi nahin a’at nane. 14 Fun leka au onen toti eki a’at le ka mahine, au onen toti eki au smanak mes au nekak kan onen toti fa. 15 Es nane te, au he moe sa’ ka? Of au onen eki au smanak, mes of au onen eki au nekak amsa. Of au si ma uliatas eki au smanak, mes of au si ma uliatas eik au nekak amsa. 16 Fun leka ho mutulu nekam neu Uisneno meik ho smanam, leka me ale atoni le sin neman he natnin ko, sin he nak, "tebes" neu lasi le mutulu nane ka? Fun in ka nahin fa sa’ le ho mu’uab nane. 17 Fun maski ho lasi tulu nekaf neu Uisneno nane namas, mes ka ma’ota fa neu atoni bian. 18 Au utulu nekak neu Uisneno, fun au u’uab eik a’at ka mahine nesin ki alki. 19 Mes anbi buat tolas knino, au lomi nesi he u’uab a’at nim le atoni nahin he nanoina atoni bian amsa, na’ko au u’uab a’at nifun-nifun eik a’at le ka mahine. 20 Bae benu alki! Kais hi mitenab on li’ana. So him fain on li’ana ambi lasi amle’ut, mes him fain atoni naek ambi nek tenab. 21 Fun antui nani anbi Nai Musa in Sulat Knino nak, "Abal balat nakua In a’an nak, of Au u’uab neu to i, eki atoni le anmu’i a’at bian ma eki atoni bian sin fefan, mes sin of ka nen Kau fa." 22 Es nane te, lasi halinat a’at ka mahine nane, anfani taka ka neu fa atoni apalsait. Mes lasi halinat neu beno nane, anfani taka ka neu fa atoni apalsait mes neu atoni apalsait. 23 Fun leka tolas knino nabua ma ale atoni na’uab neki a’at ka mahine, oke te atoni bian ai atoni ka apalsait antam neman, of sin nak, hi mimaun ok-oke. 24 Mes leka hi alki meki lasi beno na’ko Uisneno, oke te atoin ka apalsait ai atoin fe’u antam nem of in nekan nateb knino neu ale lasi nane. 25 Al lasi le natolo anbi in nekan of nalilon, oke te in nabes neu Uisneno ma ana’u nak, "Namneo, Uisneno anhaek nok ki anbi hi atnanam." 26 Neu bae benu alki, lasi onme ka? Leka hi mibua he miluli ma mibes neu Uisneno, so atoni mes-mese naloitan mepu. Bian neki sit, bian nanoina, bian nalile sa’ le na’ko Uisneno, bian neki a’at ka mahine, bian neki lasi keti neu a’at nane. Mes ale lasi hi minaoba mani he mifena Tolas Knino. 27 Leka anmu’i atoni le na’uab neki a’at ka mahine, so atoni nua ai nes-nesi te atoni tenu; ma sin na’uab anmakatui es nok es. Ma mes anmu’i atoni le naketi a’at le sin na’uab nane. 28 Leka kan mu’if atoni le nabe’i he naketi nani a’at nane, so sin natena anbi Tolas Knino sin buat, ma alsin na’uab neu sin aon kun ma neu Uisneno. 29 Neu Mafefa knino sin, leko atoni nua ai tenu anbi sin na’uab ma atoni bian sin antai lasi le sin na’uab nane. 30 Mes kalu anmu’i atoni bian le antoko anbi nane napeni mnitas na’ko Uisneno, leko atoni ahunut nane natena kun. 31 Fun hi alki nabe’i meik lasi beno na’ko Uisneno es neu es, he nati’ hi minoina ma mipen matani. 32 Lasi halinat Mafefa knino so natnin neu Mafefa knino sin. 33 Fun Uisneno kan lomif lasi matoes, mes In lomi halan nekaf. 34 Papmese onle anbi Tolas Knino, ale bife mes natena anbi buat tolas knino. Fun sin ka napeni fa manuan he namolok. Sin mes nabaun sin aon onle antui nani anbi Nai Musa in sulat. 35 Leka sin lomi he nahin lasi sa’, leko sin natan neu sin mone anbi ume. Fun kalu bife na’uab anbi buat Tolas Knino nane ka nalekof. 36 Ai a’an Uisneno na’ubon na’ko ki ka? Ai a’an nane al nem neu ki ka? 37 Kalu anmu’i atoni le natenab nak in Mafefa knino, ai atoni le napeni lasi halinat na’ko Uisneno, so in nahin nak lasi le au u’uab neu ki nane Uisneno Ini plenat kun. 38 Mes kalu in kan simof lasi nane kais him simo in. 39 Onane te, bae benu alki, so hi mami he mipeni lasi halinat he mitiaba beno na’ko Uisneno ma kais mikain atoni le na’uab neki a’at ka mahine. 40 Mes ale lasi so nanaobon nok alekot ma amnonot.

15

1 Ma tomas i, bae benu alki! Au lomi he umnauba ki neu Beno Alekot na’ko Uisneno le au eut ain ki ma le him sium mani, fun him haek mi’ki ambine. 2 Leka him na’ mimepan lasi le au eut ani ki, Beno Alekot nane of namonib ki; so kalu hi nekam ateb knino nane son-sona kun. 3 Lasi le au utiaba neu ki, nane amsa lasi le au simo. Lasi abainesit onle antui nani anbi Sulat Knino, au etun ki nak Neno Anan anmate natuin hit sanat. 4 Fun ansub nalali In, mes nalali te nafena nafani In anbi neno tenu. Lasi nane amsa antui nani anbi Sulat Knino. 5 Oke te In nalilon neu Nai Kefas ma namuni te neu In asium lasi sin bo’es am nua. 6 Oke te In nalilon neu bae knino nesin natun nim no mese; fun amfaut na’ko sin fe anmoni tal neno i, mes sin fauk anbi sin anmate. 7 Nalali te In nalilon neu Nai Yakobus, namuni te neu ale haef knino sin. 8 Ma namuni na’ko sin alsin In nalilon neu kau on li’ana le nahonis namunin. 9 Fun au ka makana kau fa anbi haef knino sin, natuin au hamu’i Tolas Knino Uisneno. 10 Mes natuin Uisneno In nek mamun, tomas i au fain onle lasi le anbi kau. Ma Uisneno In halinat le anfe kau ka luman fa. Au uhaebok nesin sin alsin, mes nane ka au fa, so mak Uisneno In halinat le anhaek nok kau. 11 Es nane te hi hem simo beno knino nane na’ko sekau amsa, he na’ko kau ai he na’ko haef knino bian, nane kan tamaf molok. Lasi abainesit, nak haim eut ki ma hi nekam nateb knino neu Beno Alekot le na’ko Uisneno. 12 Fun haim eut ki, mak nafena Neno Anan na’ko amates, nansa ka anmu’i atoni anbi ki le sin nak, katit fa atoni amates le anfen anfani? 13 Kalu kan mu’if atoin amates anfen anfani, onane amsa ka nafena fa Neno Anan na’ko amates. 14 Mes kalu ka nafena fa Neno Anan, onane te hai etus nane luman kun, ma hi nek ateb knino nane amsa son-sona. 15 Nesi na’ko nane hai mipoibom neu Uisneno, fun haim etun mak, Uisneno nafena Neno Anan na’ko amates -- mes Uisneno ka nafena fa In, kalu namneo, mak ka nafena fa amates. 16 Kalu namneo ka nafena fa amates, onane amsa ka nafena fa Neno Anan. 17 Ma kalu ka nafena fa Neno Anan, hi nek ateb knino nane luman ma hi fe moni ambi sanat. 18 Onane amsa ale atoni le anmate anbi Neno Anan of sin namle’u. 19 Kalu hit tafnekan neu Neno Anan al anbi hit monik bi pah pinan i, hit atoni asai lumat kit na’ko ale mansian ok-oke. 20 Mes ka on fa nane! Fun nafena nalali Neno Anan na’ko amates, on an ahunut na’ko amates sin. 21 Fun onle maten nane nem natuin atoni mese, onane amsa nafena amates natuin atoni mese. 22 Fun ale amates namesbok nok Nai Adam, onane amsa of nafena sin alsin namesbok nok Neno Anan. 23 Mes atoni mes-mese of namonib sin anmakatuin. Neno Anan on an ahunut, nalali te In ini sin bi neno In nanoebon anfain nem. 24 Oke te neno hatas amsoput natiabon. Bi leku nane Neno Anan of nale’un ale plenat, ale kuasat ma ale matani; oke te of In nana’at In kuasat on Usif neu Uisneno, hit Ama. 25 Neno Anan naplenat piut talan te Uisneno nabela ale musu sin anbi Neno Anan haen nupun. 26 Musu amsoput le he nale’un nani esle’ lasi maten. 27 Fun Uisneno nabela nalali ale sa’ anbi In haen nupun. Mes kalu nak, "nabela nalali ale sa’", nane ansaksi nak, "Uisneno le nabela ale sa’ anbi Neno Anan In haen nupun..." nane ka nok antam anbi nane. 28 Mes kalu nabela nalali ale sa’ anbi Neno Anan, onane te In on Anmone of nabaun In aon neu Uisneno, le nabaun ale sa’ neu In, he nati’ Uisneno naplenat ale sa’ ok-oke. 29 Kalu ka nafena fa amates, nansa anmu’i atoni le ansu oe neu atoin amates ka? Sin nafnekan lasi sa’ na’ko atoni nane ka? Kalu namneo ka nafena fa amates, nansa sin anlomi he naslani neu amates ka? 30 Ma hai amsa -- haim tam meu malenat anbi ale leku neu sa’ ka? 31 Bae benu alki! Neno-neno au alan sutais fun au uliabok neu hi monim fun him palsai milali neu Neno Anan Yesus, hit Uisneno. 32 Kalu al hit tatenab on mansian, au he mabe’u ok mu’it alalu anbi Efesus, lasi nane neik alekot sa’ neu kau ka? Kalu ka nafena fa amates, "leko hit tah ma tinu, fun noka of hit atmate." 33 Kais him sek ma ambeo, fun taos mo’et amle’ut of nale’un hi mo’et alekot. 34 Mihin nai ma kais hi mo’e amteni sanat. Fun anmu’i anbi ki atoni le fe ka nahin fa Uisneno. Au u’uab lasi i, he nati’ him nek mae. 35 Mes oni anmu’i atoni le natan nak, "Nafena atoni amates nane onme ka? Ma of sin fain neman neki aof me ka?" 36 Hoi atoin amonot! Kalu hem sen fini anbi nain, fini nane of kan moni ma ka natol, kalu fini nane kan mate fe. 37 Leka hom sen fini nane, ho kam senaf in ta’un le of anmoni mes hom sen fini nane in fuan. He ane ka ai he fini bian. 38 Mes Uisneno anfe neune ta’uf onle In anlek nani: In anfe neu fini mes-mese in ta’un kun. 39 Ale amonit le masnasa sin aon ka papmese fa. Atoni pah pinan in aon nasuli nok mu’it in aon, nasuil nok kolo in aon, nasuil nok ika in aon. 40 Anmu’i ta’uf neno tunan ma anmu’i ta’uf pah pinan, mes ta’uf neno tunan in masan nasuil nok ta’uf pah pinan in masan. 41 Manas in pinan nasuil nok funan in pinan. Ma funan in pinan nasuil nok afkun-afkun sin pinan. Ma afkun es in pinan nasuil nok afkun bian in pinan. 42 Onane amsa lasi amates anfen anfan. Ansub ma anbebin anbi lasi amle’ut mes nafena nafani anbi lasi abal-balat. 43 Ansub ma anbebin anbi ka makana, mes anfen anfani anbi kan apinat. Ansub ma anbebin aof alima’et mes nafena nafani anbi aof amasat ma matani. 44 Ansub ma anbebin aof pah pinan, mes nafena nafani aof le Smanan Uisneno anfe nani. Kalu anmu’i aof na’ko pah pinan, anmu’i amsa aof le na’ko Uisneno. 45 Fun antui nani anbi Sulat Knino nak, "Nai Adam ahunut, anfain on amonit le anmoni," mes Nai Adam amunit nane Smanaf le anfe honis. 46 Amnemat le nem nahunu nane aof pah pinan, ka aof smanaf fa. Namuni te aof smanaf nane in nem. 47 Nai Adam ahunut nane anmo’e na’ko afu, mes Nai Adam amunit nane na’ko neno tunan. 48 Ale amonit abit pah pinan namnes nok in le anmo’e na’ko afu, mes ale amonit abit neno tunan namnes nok In le na’ko neno tunan. 49 Muni i hit onle Nai Adam le anmo’e na’ko afu, of hit atfani amsa onle In le na’ko neno tunan nane. 50 Bae benu alki! Au he eut ki lasi i, aof le na’ko nesaf ma na’ in ka napen fa pa ma nama anbi plenat neno tunan. Onane amsa aof le anmate in ka napeni fa aof abal-balat. 51 Au he eut ki lasi tolo’ mese nak: Of hit kat matef oke, mes of nabaina kit oke. 52 Lasi nane of anbol smel es, bi leku to’is amsoput nahan. Fun bi leku to’is nahan, of nafena ale amates neki aof abal-balat ma nabaina kit alkit. 53 Hit aok amates i mes anpake aof le kan matef, ma aof le na’ko pah pinan mes anpake aof le na’ko neno tunan. 54 Leka aof amates anpake nalali aof le kan matef ma aof le na’ko pah pinan anpake nalali aof na’ko neno tunan, of natis a’an Uisneno le antui nak, "Lasi maten namneku, fun anbe’u ma nis nalali. 55 Hoi lasi maten, ho kuasat abe’ut esme ka? Hoi lasi maten, ho laso esme ka?" 56 Lasi maten in laso es sanat ma plenat knino nalile sanat in kuasat. 57 Mes tulu nekaf neu Uisneno, le In anfe kit kuasat abe’ut natuin Yesus Neno Anan, hit Usi. 58 Es nane te au bae benu manekat, him hake mi’ki nai ma kais hi mibeko. Ma amakoe nai ambi hit Usi In mepu. Fun hi mihin kim, nak leka tamesbok tok hit Usi, hit haet hit puse ka son-sona fa.

16

1 Neu lasi he mibua noni neu Tolas Knino so leko hi moe mani papmese onle au lek ani neu Tolas Knino anbi Galatia. 2 So anbi neno klei hi atoni mes-mese ambeit -- maikan sa’ na’ko le hi mipeni -- ma mibela ambi hi ume; he nati’ kaisa bi neno au et eu ki te hi fe mibua loi tulu nane. 3 Leka au eti te of au sonu atoni le him lek mani. Of au tui sulat he nati’ sin neik hi loi tulu manekat neu Yerusalem. 4 Kalu onme te, au amsa he nao ma of sin nao nabua nok kau. 5 Au of et eu ki, leka au fin u’ko Makedonia, fun au sali he nao ok Makedonia. 6 Ma of au umaika ok ki anbi Korintus neno fauk, ai oni ante neno manikin anfin. Oke te him bab kau he nati’ au nao fin eu bale bian. 7 Fun haef i au ka lomif he kius ki al neon tuk es. Kalu Uisneno anlomi, au ufnekan he umaika ok ki suk a’lo. 8 Mes of au umaika a’bi Efesus i tal neno naek Pentakosta. 9 Fun anbi i au upeni manuan he mepu ale mepu alekot, maski tu’as ma ekat namfaun. 10 Leka Nai Timotius nem neu ki, him simo nok alekot he nati’ kais in namtau. Fun in amsa anmeup neu hit Usi, papmese onle au. 11 Kais anmu’i atoni le kan lae nan fa in. Mes him tuntaku in, he nati’ in nasopu in lanan nok aomina, oke te in fain nem neu kau. Fun au pao in anbi i he in nem nok bae knino bian sin. 12 Neu hit bae Nai Apolos, au toti piut-piut he nok bae knino bian sin he netin kius ki, mes in kan lomif he neit es i. Mes kalu anmu’i manuan, of in neit. 13 So him be’ nai! Ma amhaek matani anbi nek ateb knino! Him hataniom piut on atoin abe’it. 14 Hi minaoba hi mepu nok lasi manekat. 15 Bae benu alki! Au he toti teni lasi nono mese neu ki. Hi mihin Nai Stefanus nok in ume nanan sin; sin es anfain atoni Slani ahunut anbi Akhaya. Sin nahaebok neu mepu hen tuthae to knino. 16 Es nane au toti he nati’ hi mituin ale atoni onane ma ale atoni bian le anmepu ma nahaebok nok sin. 17 Au malin neu Nai Stefanus, Nai Fortunatus, ma Nai Akhaikus le sin neman neu i. Fun sin neman he natis ale sa’ le fe anlabu anbi ki. 18 Fun sin anhalin au smanak ma hi smanam nok. Him simo nai ale atoni onane! 19 Tolas knino anbi pah Asia ansonu tabe neu ki. Nai Akwila, ma bi Priskila ma tolas knino le anbi sin ume ansonu tabe naek neu ki. 20 Bae knino alsin ansonu tabe neu ki. Hi mitiaba tabe es neu es nok manekat knino. 21 Au Nai Paulus au utiaba au tabe, le au tui kuk eik au nimak. 22 Atoni le ka nek hit Usi, so Uisneno ansukat in. Maranatha! -- Hit Usi nanoebon nem laba! -- 23 So Usif Yesus anfe tetus neu ki. 24 Au manekak neu ki alki le ampalsai milali neu Neno Anan Yesus.