PƆLƱ KALATA’N

M’Ɔ HƐLƐLƖ NWANLƖN

LƆMƱN ASƆNƖN MMA’N-MƆ’N

M’ɔ wɔ nun’n

Nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ le Pɔlʋ? Pɔlʋ tɩ Zufʋ, bɛ wʋlɩ yɩ́ Silisi mân nun kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Talɩsɩ nɩn asʋ. Nan kʋsʋ, Zoluzalɛmʋn yɛ̂ bɛ talɩ yɩ́ ɔ suanlɩn Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn ɔ. Ɔ kacili sʋanlan mɔ yɩ́ nwʋn tɛ yɩ́ wɔ Zufʋ’n-mɔ amanmuo nɩn anun. Pɔlʋ helelɩ alimʋa Kilisi amma’n-mɔ ahʋlʋwa. Nan yɛ́ Mɩn Zozi yɩlɩ yɩ́ nwʋn helelɩ yɩ́, ɔ fɛlɛlɩ yɩ́ kɛ ɔ káci yɩ́ bɔfʋɛ wɔ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n-mɔ afian. Pɔlʋ hɔlɩ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa’n wɔ *Lɔmʋn belemgbin mân nɩn anun lɩka dɔʋn.

Mɛlɛ mɔ Pɔlʋ ’kɛlɛ kalata ɛhɩ’n, anɩn ɔ wɔ Kolɩntɩ kulo nɩn asʋ. Ɔ kulo kɛ ɔ kɔ Zoluzalɛmʋn, ɛsɛ kʋsʋ ɔ kɔ Lɔmʋn. Yɩ́ ti, ɔ hɛlɛlɩ Lɔmʋn asɔnɩn mma’n-mɔ kɛ ɔ lɛ ba bɛ́ nwʋn ɛlɔ ɔ kekele bɛ́ like ɔ wowula bɛ́ anwʋnsɛlɛ.

Pɔlʋ a hye kalata ɛhɩ anun nsan. Alimʋa lɩka dɩɛ’n (yɩ́ ti 1-8), ɔ lɛ tu Ɛjɔlɛkpa nɩn abʋ. Ɔ lɛ kan kɛ menian’n-mɔ kʋalaatin, Zufʋ o, bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ o, bɛ́ kʋalaa bɛ tɩ ɛtɛfʋɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun yɛ̂ bɛ di fʋɔ, Nyanmɩan sikpɛ’n ’kun bɛ́ (1.18-3.20). Nan Zozi Kilisi mɔ ɔ’a nyɔ man ɛtɛ fɩ́ɩ́ nɩn adawʋlʋman, yɩ́ ewue m’ɔ wuli’n, ɔ tuli yɛ́ ɛtɛ’n-mɔ ɔ lelɩ yɛ́ ti. Ɔ man bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ de yɩ́ bɛ di’n, Nyanmɩan bu bɛ́ kɛ sɛsɛfʋɛ (3.21-5.21). Pɔlʋ lɛ kele nun yuein kɛ Nyanmɩan mala’n tɩ like kpa, nan kʋsʋ, kɛmɔ yɛ le man anwʋnsɛlɛ’n, yɛ ngʋala man sʋ di. Ɛhɩka ati, Nyanmɩan a nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe ɔ’a fa yɩ́ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n ɔ’a man yɛ́ maan ɔ bʋka yɛ́ yɛ kaci Nyanmɩan amma (yɩ́ ti 6-8).

Kalata nɩn ati 9-11, Pɔlʋ lɛ kan Zufʋ dɔʋn mɔ bɛ falɩ man bɛ́ nwʋn manlɩn man Zozi nɩn ɛjɔlɛ. Sɛ b’a yɩ Zozi a, Nyanmɩan dɩɛ, ɔ yɩlɩ man yɩ́ menian’n-mɔ.

Kalata nɩn ati 12.1-15.13, Pɔlʋ lɛ kekele atɩn m’ɔ di kɛ asɔnɩn mma’n-mɔ sɩn sʋ bɛ bu mân’n kanlanman maan bɛ́ mɔ bɛ nzɩ man Nyanmɩan’n nwun yɩ́ kɛ b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man Zozi sakpa. Nunhan m’ɔ tɩ cɩnnjɩn’n y’ɔ le bɛ́ manngʋn ehulo’n. Kalata nɩn agualɩɛ nun, ɔ lɛ bisa yɩ́ manngʋn’n-mɔ dɔʋn mɔ bɛ wɔ ɛlɔ nɩn ahɩn (15.14-16.27).

1

Ahɩn ebisa

1Mɩ́n Pɔlʋ mɔ n dɩ Kilisi Zozi akʋa’n yɛ̂ mɩɩn kɛlɛ kalata ɛhɩ mɩn nwan ɛmɔ ɔ. Nyanmɩan Kpili a fɛlɛ mɩ́n kɛ n gáci Zozi bɔfʋɛ, ɔ’a yɩ mɩ́n kɛ m mɔ́ yɩ́ Ɛjɔlɛkpa’n. 2Ɛjɔlɛkpa sɔ’n, Nyanmɩan manlɩn yɩ́ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ falɩ bɔlɩ anɔhʋba daba. Ɔ manlɩn bɛ hɛlɛlɩ yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ yɩ́ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ Nwannzan-nwannzan nɩn anun. 3Ɛjɔlɛkpa sɔ’n, y’ɔ le yɩ́ Wa nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n. Nyanmɩan manlɩn yɩ́ Wa’n nyanlɩn kulo sʋanlan anwʋnnaan, bɛ wʋlɩ yɩ́ belemgbin *Davidi afilie nɩn anun. 4Kɛmɔ ɔ tɩ sʋanlan nwannzan-nwannzan’n, Nyanmɩan manlɩn ɔ fi ewue nun ɔ tinngelɩ maan bɛ nwunlin kɛ ɔ tɩ Nyanmɩan tunmin Baa sakpa. Yɩ́ Wa sɔ’n y’ɔ le yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi. 5Yɩ́ dunman nun, Nyanmɩan a nwun mɩ́n nwʋn anwunnvoe, ɔ’a yɩ mɩ́n kɛ n gáci Zozi bɔfʋɛ. Ɔ’a sʋan mɩ́n kɛ n vɛ́lɛ menian’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ nzɩ man Nyanmɩan’n maan bɛ lé Zozi bɛ lí nán bɛ́ nyɩn a sɔ yɩ́. 6Menian sɔ’n-mɔ, ɛmɔ wɔ bɛ́ nun bie, ɛmɔ mɔ Zozi Kilisi a fɛlɛ ɛmɔ’n.

7Mɩɩn kɛlɛ ɛmɔ kʋalaa mɔ, Lɔmʋn ɛlɔ, Nyanmɩan kulo ɛmɔ ɛjɔlɛ mɔ ɔ’a fɛlɛ ɛmɔ kɛ bɛ káci yɩ́ anwʋntɩɛ mma’n. Mɩn ’bisa ɛmɔ ahɩn.

Yɛ́ Sɩ Nyanmɩan nʋn yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi nwún ɛmɔ anwʋn anwunnvoe, ɛsɛ bɛ mán ɛmɔ alʋa cɩ́cɩ bɛ́ nwʋn.

Pɔlʋ kulo kɛ ɔ kɔ Lɔmʋn

8Zozi Kilisi adawʋlʋman, mɩn ’di mʋa mɩn da mɩ́n Nyanmɩan asɩ wɔ ɛmɔ dunman nun. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ kan dedi’n mɔ ɛmɔ le yɩ́ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ kpa mân nɩn anun lɩka kʋalaatin. 9Nyanmɩan Kpili mɔ n ne mɩ́n ahʋnlɩn kʋalaa mɩn sʋ yɩ́, mɩn bɔ yɩ́ Wa nɩn Ɛjɔlɛkpa’n, ɔ di mɩ́n adanzɩɛ kɛ mɩn sɛlɛ mɩn man ɛmɔ cɩan daa. 10Mɩn sɛlɛ Nyanmɩan kɛ sian dɩɛ, sɛ ɔ kulo a, ɔ mán mɩ́n atɩn maan n gɔ́ n vúa ɛmɔ anwʋn. 11Ɔ sanlɩn kɛ mɩn kulo kɛ mɩn nwun ɛmɔ anwʋn sakpa, nán mɩn kekele ɛmɔ like maan ɛmɔ nyan Nyanmɩan Wawɛ’n nyila’n. 12Ɛsɛ bɔbɔ m’ɔ man mɩn kulo kɛ mɩn ba ɛmɔ anwʋn ɛlɔ’n y’ɔ le kɛ sɛ mɩn ba a, anɩn dedi’n mɔ ɛmɔ le yɩ́’n, ɔ nʋn mɩ́n dɩɛ’n mɔ n ne yɩ́’n, yɛ́ kʋalaa yɛ fa yɛ wowula yɛ́ nwʋn anwʋnsɛlɛ.

13Anianman-mɔ, ɛmɔ nwún yɩ́ kɛ m’an bu ɛmɔ ɛlɔ ɛwalɛ nɩn anwʋn mgbʋnndan dɔʋn. Nan kʋsʋ m’an nnyan man yɩ́ nwʋn atɩn dede ɔ’a ju ɛnɛ. Mɩ́n nwan bɔbɔ mɩn ’ba nán mɩn di junman ɛmɔ afian ɛlɔ maan mɩ́n junman’n kɔ yɩ́ nyunnun kɛ n yɔlɩ yɩ́ mân ɛhɩnlɩn-mɔ anun’n. 14Junman m’ɔ tɩ kalɛ m’ɔ la mɩ́n sʋ’n y’ɔ le kɛ m mɔ́ Ɛjɔlɛkpa’n n géle bɛ́ mɔ bɛ́ nyɩn a tɩ nʋn bɛ́ mɔ bɛ́ nyɩn tɩlɩ man’n, bɛ mɔ́ bɛ sɩ kalata nʋn bɛ́ mɔ bɛ nzɩ man kalata’n. 15Yɩ́ sɔ ati, ɔ cian kɛ mɩn ba Lɔmʋn ɛlɔ nán mɩn bɔ Ɛjɔlɛkpa’n mɩn kele ɛmɔ kʋsʋ.

Ɛjɔlɛkpa’n kele Nyanmɩan tunmin’n

16Afɩ, mɩ́n dɩɛ, mɩn nza man Ɛjɔlɛkpa nɩn anwʋn nyian. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ tɩ tunmin mɔ Nyanmɩan fa de menian’n-mɔ kʋalaatin mɔ bɛ de yɩ́ bɛ di’n ngʋan. Ɔ fa de Zufʋ’n-mɔ kʋalaaka, nán ɔ’a le bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n kʋsʋ. 17Yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ Ɛjɔlɛkpa sɔ nɩn anun yɛ̂ yɛ nwun kɛ Nyanmɩan kpɩn bu menian’n-mɔ sɛsɛ ɔ. Ɔ kele kɛ ɔ fi abʋbɔ dede ɔ ju ayuelɩɛ, sʋanlan dedi m’ɔ le yɩ́ wɔ Nyanmɩan anun’n yɛ̂ Nyanmɩan fa bu sʋanlan sɛsɛ ɔ. Afɩ ɔ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ: Sɛsɛfʋɛ, yɩ́ dedi nɩn ati yɛ̂ Nyanmɩan ’man ɔ nyan ngʋan ɔ.

Nyanmɩan sikpɛ’n

18Afɩ kɛmɔ menian’n-mɔ mman man Nyanmɩan anyɩnnzɔ, ɛsɛ bɛ bɔ bala ɛtɛ bɛ totua ananhɔlɛ nɩn anwʋn atɩn’n, Nyanmɩan a fa bɛ́ nwʋn sikpɛ a wula yɩ́ kunnun. Ɔ man Nyanmɩan sikpɛ sɔ’n fi anwunno ɛlɔ dede ɔ ju asɩ ɛwa ɔ cɩ menian’n-mɔ. 19Nyanmɩan ’tua bɛ́ yɩ́ nwʋn kalɛ, ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ muonun, ɔ’a yɩ yɩ́ nwʋn yuein a hele mân’n, b’a nwun yɩ́ kɛ ɔ kpɩn tɩ yɩ́’n. 20Afɩ kɛ Nyanmɩan bɔlɩ mân’n, yɩ́ ninnge’n-mɔ mɔ ɔ’a yɔ’n, ɔ man menian’n-mɔ nwun yɩ́ kɛ ɔ wɔ ɛbɛlɛ ɛsɛ yɩ́ tunmin’n m’ɔ le yɩ́’n tɩ tunmin m’ɔ le man ayuelɩɛ. Yɩ́ sɔ ati, menian’n-mɔ le man ɛjɔlɛ fɩ́ɩ́ mɔ bɛ kan bɛ sa bɛ́ nɩn ɔ. 21Menian’n-mɔ sɩ kɛ Nyanmɩan wɔ ɛbɛlɛ, nan kʋsʋ bɛ nyɩ man yɩ́ ayɛ bɛ nna man yɩ́ asɩ kɛ ɔ sɛ fata’n. B’a kaci tomgban. Yɛ̂ kɛmɔ bɛ nzɩ man ngɛlɛ’n, bɛ nanndɩ awosin nun. 22Bɛ nwan bɛ tɩ ngɛlɛfʋɛ, kʋsʋ anɩn b’a tolo. 23Nyanmɩan m’ɔ nwu man m’ɔ di mɔ bɛ sʋ yɩ́ bɛ wula yɩ́ anunminnyanmʋn’n, cɛcɛ, abaaba m’ɔ soman kulo sʋanlan m’ɔ wu’n, nnʋnman, naan nʋn naan mɔ bɛ cʋɩn bɛ́ nwʋn asɩ’n yɛ̂ bɛ tʋtɔ bɛ́ ɔ.

24Ɛhɩka ati, Nyanmɩan a yaci bɛ́ bɛ́ satɩlɩfʋɛ nyɔlɩɛ’n-mɔ mɔ bɛ kulo nɩn anun. Ɔ man bɛ́ abalabɔ’n mɔ kʋn nʋn yɩ́ manngʋn bɔ’n man anyunnunguasɩɛ kan bɛ́ bɔbɔ muonun bɛ́ nwʋnnaan’n. 25Nyanmɩan anwʋn ɛjɔlɛ’n m’ɔ tɩ ananhɔlɛ’n, bɛ ngulo man kɛ ato ɛjɔlɛ’n. Bɛ tʋtɔ ninnge’n-mɔ bɛ yaci Nyanmɩan muonun mɔ ɔ’a bɔ ninnge sɔ’n-mɔ’n m’ɔ fata kɛ cɩan daa bɛ yɩ yɩ́ ayɛ’n. Amɩn!

26Ɛhɩka ati, Nyanmɩan a yaci bɛ́ bɛ́ anyunnunguasɩɛ nyɔlɩɛ’n-mɔ anun. Bɛ́ mmalasua’n-mɔ a bɔ alʋa. Bɛ yɔ satɩlɩfʋɛ nyɔlɩɛ. 27Bɛ́ mmelenzua’n-mɔ kʋsʋ a bɔ alʋa. Bɛ nʋn bɛ́ mmalasua’n-mɔ nna man. Bɛ́ manngʋn mmelenzua’n-mɔ anwʋn yɛ̂ bɛ́ nyɩn bʋlʋ ɔ. Busuɔfʋɛ nyɔlɩɛ yɛ̂ bɛ yɔ ɔ. Busuɔfʋɛ nyɔlɩɛ sɔ nɩn anwʋn ahatua m’ɔ fata’n yɛ̂ bɛ lɛ nyan yɩ nɩn ɔ.

28Kɛmɔ b’a nni man Nyanmɩan ɛkpʋnndɛ ɛjɔlɛ’n, Nyanmɩan a man sɛnvʋɛ ajʋnlɩn a tɔ bɛ́ ti anun. Ɔ man nyɔlɩɛ m’ɔ nzɛ nvata man kɛ bɛ yɔ’n yɛ̂ bɛ yɔ ɔ. 29Ajʋnlɩn’n m’ɔ wɔ bɛ́ ti anun’n tɩ man fɔ́ʋ́n: ɛtɛ ɛyɔlɛ, anyɩnbʋlʋ, ati anun ɛtɛ ɛyɔlɛ, kʋ́ála esúe, awue elie, butule elie, akɔbɛ ɛtʋɛ, ɔ nʋn abɔlɛ esusue. 30Bɛ tɩ ngʋndʋnmgbɔ, bɛ kan bɛ́ manngʋn-mɔ anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ. Bɛ kpɔ Nyanmɩan, bɛ tɩ apanninma, bɛ tu bɛ́ nwʋn, bɛ bɔ bɛ́ nwʋn apoo. Bɛ sɩ ɛtɛ ɛyɔlɛ nɩn anyɩnsʋ, bɛ́ nyɩn nzɔ man bɛ́ sɩ nʋn bɛ́ nin-mɔ. 31Bɛ tɩ tomgban, bɛ nni man bɛ́ nʋan ɛjɔlɛ nɩn sʋ, bɛ́ ti yɔ sɩ, bɛ nzɩ man koun. 32Bɛ sɩ kɛ Nyanmɩan kpɩn bua yɩ́ ndɛɛ’n, kɛ bɛ́ mɔ bɛ yɔ nyɔlɩɛ ɛtɛ sɔ’n-mɔ, bɛ fata ewue. Nan kʋsʋ, bɛ tɛ yɔ nyɔlɩɛ ɛtɛ sɔ’n-mɔ, ɛsɛ bɔbɔ bɛ di bɛ́ mɔ bɛ yɔ nyɔlɩɛ ɛtɛ sɔ’n-mɔ nɩn anzin.

2

Bɛ́ mɔ bɛ bu bɛ́ nwʋn menin kpa’n

1Ɛhɩka ati, wɔ́ kulo sʋanlan, mɔ ɛ bu wɔ́ nwʋn sʋanlan kpa nán a bu menian nga’n-mɔ ɛtɛfʋɛ’n, nwun yɩ́ kɛ ɛ ngʋala man wɔ́ nwʋn yɩ wɔ bɛ́ nun. Afɩ, abɛlɛ mɔ ɛ bu ɛhɩnlɩn-mɔ ɛtɛfʋɛ, nan kʋsʋ ɛ yɔ ɛtɛ kʋnmgba sɔ’n bie’n, anɩn wɔ́ bɔbɔ muonun, ɛ lɛ bu wɔ́ nwʋn fʋɔ. 2Yɛ sɩ kɛ, ahatua mɔ Nyanmɩan ’ba tua bɛ́ mɔ bɛ bu bɛ́ nwʋn sɔ’n tɩ sɛsɛ. 3Wɔ́ kulo sʋanlan, mɔ sɛ ɛhɩnlɩn-mɔ yɔ nyɔlɩɛ ɛtɛ sɔ’n-mɔ a, ɛ bu bɛ́ ɛtɛfʋɛ nan kʋsʋ ɛ yɔ nyɔlɩɛ ɛtɛ sɔ’n-mɔ bie’n, asʋ ɛ nɩan an, Nyanmɩan ngɔ tua man wɔ́ ɛtɛ nɩn anwʋn kalɛ ɔ? 4Anaan ɛ nnwun man kɛ Nyanmɩan anwunnvoe m’ɔ sa’n, yɩ́ kpa m’ɔ tɩ nɩn ati, ɔ’a si abʋtalɛ kpa, ɔ lɛ nwʋnndɛ kɛ ɛ nún wɔ́ nwʋn ɛ yáci wɔ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ nɩn ɔ? 5Kʋsʋ nwun yɩ́ kɛ wɔ́ anzʋsɛlɛ’n mɔ ɛ yɔ yɩ́ Nyanmɩan anwʋn’n, m’ɔ man ɛ nnun man wɔ́ nwʋn nɩn ati, ɛ lɛ cɩcɩ Nyanmɩan sikpɛ’n bɔ́lɛ wɔ́ ti sʋ. Ɛ ’ba nwun yɩ́ cɩan mɔ Nyanmɩan ’ba tua mân nɩn ɛtɛ nɩn anwʋn kalɛ ananhɔlɛ. 6Cɩan sɔ’n, sʋanlan kʋn biala ’ba nyan yɩ́ junman’n m’ɔ lili nɩn anwʋn ahatua. 7Menian mɔ bɛ bɔ mɔndɩnlɩn bɛ bɔ bala kpa, mɔ bɛ kpʋnndɛ kɛ cɩan bie dede, Nyanmɩan wúla bɛ́ anunminnyanmʋn, ɔ yɩ́ bɛ́ ayɛ ɔ mán bɛ́ asɩtanlan kpa m’ɔ nzɛcɩ man’n, bɛ́ dɩɛ, bɛ ’nyan nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n. 8Nan bɛ́ mɔ bɛ́ ti tɩ ɛtɛ, mɔ bɛ nne man ananhɔlɛ’n bɛ ndʋ man nun, mɔ bɛ bɔ bala m’ɔ ngɔ atɩn sʋ’n, bɛ́ dɩɛ, Nyanmɩan ’fɛ bɛ́ nwʋn ɛya, yɩ́ sikpɛ’n ’cɩ bɛ́. 9Menian’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ yɔ ɛtɛ’n, yalɛ nʋn ahunnunndɩtɩɛ ’kan bɛ́. Yalɛ kpili sɔ’n, ɔ ’kan Zufʋ’n-mɔ kʋalaaka, nán ɔ’a han bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n kʋsʋ. 10Nan menian mɔ bɛ bɔ bala kpa’n, Nyanmɩan ’yɩ bɛ́ ayɛ, ɔ ’wula bɛ́ anunminnyanmʋn, ɔ ’man bɛ́ alʋacɩcɩɛ. Ɔ ’di mʋa ɔ man Zufʋ’n-mɔ kʋalaaka nán ɔ’a man bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n kʋsʋ. 11Nyanmɩan Kpili dɩɛ, ɔ nnɩan man sʋanlan nyunnun ɔ mmua man yɩ́ ndɛɛ.

12Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ nzɩ man *Moyizɩ mala’n mɔ bɛ yɔ ɛtɛ’n, bɛ ’bua bɛ́ ndɛɛ, nan kʋsʋ Moyizɩ mala’n nvite man nun. Bɛ́ mɔ bɛ́ kʋsʋ bɛ sɩ mala sɔ’n, mɔ bɛ yɔ ɛtɛ’n, yɩ́ nwʋn yɛ̂ bɛ ’nɩan bɛ bua bɛ́ ndɛɛ ɔ. 13Ɔ sanlɩn kɛ nán bɛ́ mɔ bɛ tie Nyanmɩan mala’n mgban’n yɛ̂ bɛ tɩ sɛsɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun ɔ, nan bɛ́ mɔ bɛ tie mala’n bɛ yɔ like mɔ mala’n kele’n, bɛ́ yɛ̂ Nyanmɩan bu bɛ́ sɛsɛfʋɛ ɔ. 14Afɩ, abɛlɛ mɔ menian nga’n-mɔ mɔ bɛ nzɩ man Moyizɩ mala’n yɔ like mɔ mala’n kele’n, anɩn bɛ kʋsʋ, bɛ le bɛ́ mala dɩɛ kpa mɔ bɛ di sʋ ɔ. 15Bɛ kele kɛ ninnge’n mɔ mala’n nwan bɛ yɔ́’n, b’a hɛlɛ wɔ bɛ́ ahʋnlɩn nɩn anun. Like mɔ bɛ kɔ yɔ’n, sɛ ɔ tɩ kpa o, sɛ ɔ tɩ man kpa o, bɛ nwun yɩ́ bɛ́ ajʋnlɩn nun. Afɩ, bɛ́ ti’n se bɛ́. 16Cɩan’n lɛ ba mɔ Nyanmɩan ’ba man Zozi Kilisi bua menian’n-mɔ ndɛɛ wɔ bɛ́ nvɩalɩɛ nun ajʋnlɩn’n mɔ bɛ le yɩ́ nɩn anwʋn. Cɩan sɔ’n ju a, Ɛjɔlɛkpa’n mɔ mɩn bɔ’n ’ba kpɩn sʋ.

Zufʋ’n-mɔ nʋn mala’n

17Nan wɔ́ mɔ wɔ́ nwan ɛ tɩ Zufʋ mɔ bɛ le wɔ́ a, bɛ le mala’n, ɛ fʋa wɔ́ nwʋn kɛ ɛ sɩ Nyanmɩan. 18Wɔ́ nwan ɛ sɩ like m’ɔ sɔ Nyanmɩan anyɩn’n, afɩ mala nɩn a man a nwun like m’ɔ tɩ kpa ɔ nʋn m’ɔ tɩ man kpa nɩn angʋnmɩn. 19Ɛ de di kɛ wɔ́ yɛ̂ ɛ kele bɛ́ mɔ bɛ́ nyɩn a sin nɩn atɩn nɩn ɔ. Bɛ́ mɔ bɛ tɩ awosin nun’n, ɛ jʋnlɩn kɛ ɛ tɩ bɛ́ kanlannɩɛ. 20Bɛ́ mɔ bɛ́ nyɩn tɩlɩ man’n, wɔ́ nwan wɔ́ yɛ̂ ɛ kele bɛ́ anyɩntɩɛ ɔ. Bɛ́ mɔ bɛ nzɩ man ɛjɔlɛ’n, wɔ́ nwan wɔ́ yɛ̂ ɛ kekele bɛ́ like ɔ. Afɩ ɛ de di sakpa kɛ mala nɩn anun yɛ̂ ngɛlɛ’n nʋn ananhɔlɛ’n wɔ ɔ. 21Nan sɛ ɔ tɩ sɔ a, anɩn, wɔ́ mɔ ɛ kekele wɔ́ manngʋn’n-mɔ ninnge’n, nzukɛ ati yɛ̂ ɛ ngele man wɔ́ muonun wɔ́ nwʋn bie ɔ? Wɔ́ nwan nán man bɛ wua, nzukɛ ati yɛ̂ wɔ́ lɩlɩ, ɛ wua ɔ? 22Wɔ́ nwan nán man bɛ tʋn ajaa, nzukɛ ati yɛ̂ wɔ́ lɩlɩ, ɛ tʋn ajaa ɔ? Wɔ́ nwan ɛ nʋn amʋan nni man, nan nzukɛ ati yɛ̂ ɛ wʋlʋ amʋan sua nɩn anun ɛ wua nun ninnge ɔ? 23Wɔ́ nwan ɛ sɩ mala’n, ɛ fa tu wɔ́ nʋan nun, nzukɛ ati yɛ̂ ɛ nni man mɔ mala’n kele nɩn asʋ nan ɛ man anyunnunguasɩɛ kan Nyanmɩan ɔ? 24Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɛ kele kɛ: “Ɛmɔ Zufʋ’n-mɔ dunman nun, menian nga’n-mɔ kan Nyanmɩan anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ.”

25Afɩ wɔ́ mɔ ɛ tɩ Zufʋ, mɔ a kpɛ wɔ́ mmian nun’n, sɛ ɛ di mala nɩn asʋ lɩlɩ a, anɩn nvasʋɛ wɔ sʋ. Nan sɛ ɛ nni man mala nɩn asʋ a, wɔ́ mmian nun’n mɔ a kpɛ’n tɩ mgban. 26Yɩ́ ti, sʋanlan mɔ bɛ kpɛlɩ man yɩ́ mmian nun’n, sɛ ɔ di mala nɩn asʋ a, asʋ Nyanmɩan mmu man yɩ́ kɛ sʋanlan mɔ b’a kpɛ yɩ́ mmian nun ɔ? 27Wɔ́ mɔ ɛ nni man mala nɩn asʋ’n, ɛ nʋn wɔ́ mala kalata’n kʋalaa, ɔ nʋn wɔ́ mmian nun mɔ a kpɛ’n kʋalaa, sʋanlan mɔ bɛ kpɛlɩ man yɩ́ mmian nun kʋsʋ ɔ di mala nɩn asʋ’n, ɔ ’bu wɔ́ fʋɔ. 28Zufʋ kpa’n nán y’ɩ y’ɔ le anwʋnnaan sʋ Zufʋ’n ɔ nʋn kɛ sʋanlan mɔ menian’n-mɔ sɩ kɛ b’a kpɛ yɩ́ mmian nun nɩn ala. 29Nan Zufʋ kpa’n y’ɔ le m’ɔ tɩ Zufʋ yɩ́ kunnun’n. Yɩ́ mmian nun ɛkpɛ kpa’n y’ɔ le yɩ́ ahʋnlɩn nɩn anun. Ɔ tɩ Wawɛ nun ɛjɔlɛ, nan nán kalata sʋ ɛjɔlɛ ɔ. Zufʋ kpa sɔ’n, yɩ́ ɛfʋa dɩɛ’n fi man sʋanlan ɛlɔ, nan ɔ fi Nyanmɩan ɛlɔ.

3

Zufʋ’n-mɔ nvasʋɛ’n

1Sɛ ɔ tɩ sɔ a, anɩn bɛ́ mɔ bɛ tɩ Zufʋ’n, bɛ́ nvasʋɛ dɩɛ y’ɔ le benin? Anaan bɛ́ mmian nun ɛkpɛ’n mɔ bɛ kpɛ’n, yɩ́ kpa dɩɛ m’ɔ tɩ’n y’ɔ le benin? 2Sakpa lɩlɩ, yɩ́ biala kʋalaa nvasʋɛ mɔ bɛ le yɩ́ sʋ’n tɩ kpili! Ɔ sanlɩn kɛ alimʋa nvasʋɛ’n y’ɔ le kɛ bɛ́ yɛ̂ Nyanmɩan falɩ yɩ́ nʋan ɛjɔlɛ’n wulalɩ bɛ́ sa nun ɔ. 3Yɛ ’kan sɛ? Sɛ bɛ́ mmie-mɔ a nni man Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn asʋ ati a, asʋ ɔ kele kɛ Nyanmɩan kʋsʋ a nni man yɩ́ Nʋan Ɛjɔlɛ dɩɛ nɩn asʋ? 4Cɛcɛ! Ɔ tɩ man sɔ. Sɛ menian’n-mɔ kʋalaatin tɩ atofʋɛ bɔbɔ a, Nyanmɩan dɩɛ, ɔ tɩ ananhɔlɛfʋɛ. Afɩ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ lɛ kele kɛ:

Ɔ sɛ kɛ wɔ́ ɛjɔlɛ’n kʋalaa mɔ ɛ kan nɩn anun,

bɛ nwún wɔ́ kɛ ɛ tɩ sɛsɛfʋɛ

nán sɛ bɛ nʋn wɔ́ lɛ yɩ ndɛɛ a,

anɩn a li bɩ.

5Mɩɩn jʋjɔ kɛ eyuadɩ amma’n. Sɛ yɛ́ sɛsɛ’n mɔ yɛ tɩ man’n man bɛ nwun kɛ Nyanmɩan tɩ sɛsɛ a, anɩn yɛ ’se sɛ? Sɛ Nyanmɩan sikpɛ’n cɩ yɛ́ a, asʋ ɔ kele kɛ Nyanmɩan tɩ man sɛsɛfʋɛ ɔ? 6Cɛcɛ! Ɔ tɩ man sɔ. Afɩ, sɛ Nyanmɩan tɩ man sɛsɛfʋɛ a, anɩn ɔ ’yɔ sɛ nán ɔ’a hʋala mân’n ndɛɛ bua? 7Yɩ́ ti, sɛ mɩ́n ato’n mɔ mɩn di’n man bɛ nwun kɛ Nyanmɩan tɩ ananhɔlɛfʋɛ, anunminnyanmʋn kan yɩ́ kpa a, anɩn nzukɛ ati yɛ̂ bɛ tɛ bu mɩ́n kɛ n dɩ ɛtɛfʋɛ ɔ? 8Anɩn nzukɛ ati yɛ̂ yɛ ngan man kɛ: “Yɛ yɔ́ ɛtɛ maan like kpa fíte nun ɔ?” Dunmannzɛcɩɛ mma’n-mɔ nwan mɩ́n ɛjɔlɛ mɔ mɩ́n kan nɩn anɩn. Nan dunmannzɛcɩɛ mma sɔ’n-mɔ, Nyanmɩan ahatua nɩn ala yɛ̂ ɔ sɛ fata bɛ́ ɔ.

Sʋanlan fɩ́ɩ́ tɩ man sɛsɛfʋɛ

9Ɛhɩ nʋn ɛhɩ a, anɩn yɛ ’se sɛ? Asʋ yɛ tɩ kpa yɛ tala menian nga’n-mɔ anaan? Cɛcɛ. Afɩ, m’an hele kɛ menian’n-mɔ kʋalaa, Zufʋ o, m’ɔ tɩ man Zufʋ o, bɛ́ kʋalaa bɛ wɔ ɛtɛ nɩn anun. 10Ɛhɩ b’a hɛlɛ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ:

Sʋanlan fɩ́ɩ́ nnʋn man ɛbɛlɛ m’ɔ tɩ sɛsɛfʋɛ ɔ.

11Sʋanlan fɩ́ɩ́ ndɩ man ɛjɔlɛ bʋ,

bɛ́ bie fɩ́ɩ́ mgbʋnndɛ man Nyanmɩan.

12Bɛ́ kʋalaa b’a fʋn Nyanmɩan atɩn’n,

b’a kaci tomgban.

Bɛ́ bie fɩ́ɩ́ nnʋn man ɛbɛlɛ

m’ɔ bɔ bala kpa ɔ.

13Ɛjɔlɛ mɔ bɛ kan bɛ kele sʋanlan’n,

ɔ kele yɩ́ ewue atɩn.

Bɛ́ nʋan nun tɩ mɩnlɩn-mɩnlɩn.

Bɛ́ nʋan kan wɔ́ a,

ɔ tala owo bɔlɛ.

14Sasan ɛbɔ nʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ ɛhan

a yi bɛ́ nʋan’n tɛkɛɛ.

15Sʋanlan ehuan tɩ man bɛ́ nyɩnsʋ like fɩ́ɩ́.

16Lɩka biala mɔ bɛ kɔ sɩn’n,

bɛ sɛcɩ ninnge bɛ yaci alʋabɔ ɛbɛlɛ.

17Bɛ nzɩ man anzʋnunjɔ atɩn’n.

18Bɛ́ ɛtɩɛ mɔ bɛ tɩ’n,

bɛ nzulo man Nyanmɩan bɔbɔ fɩ́ɩ́.

19Nan yɛ́ dɩɛ, yɛ nwun yɩ́ kɛ ɛjɔlɛ kʋalaa mɔ Nyanmɩan mala kalata’n kan’n, ɔ kan man menian’n-mɔ mɔ bɛ́ nwʋn wɔ mala nɩn anun’n. Ɔ man sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man yɩ́ nʋan buke kʋ́n, nan bɛ́ kʋalaa bɛ di fʋɔ Nyanmɩan anyunnun. 20Ɛhɩ, ɔ man ɔ nanndɩ mala elie nɩn asʋ, sʋanlan fɩ́ɩ́ ngɔ li bɩ Nyanmɩan anyunnun. Afɩ, mala’n yɛ̂ ɔ man sʋanlan nwun kɛ ɔ’a yɔ ɛtɛ ɔ.

Kɛ ɔ kpɩn yɔ mɔ Nyanmɩan man sʋanlan kaci sɛsɛfʋɛ’n

21Nan sian dɩɛ, sɛ bɛ yɩ mala’n nun an, Nyanmɩan a hele yɛ́ kɛ ɔ kpɩn yɔ maan yɛ kaci sɛsɛfʋɛ wɔ yɩ́ nyunnun’n. Moyizɩ mala’n nʋn Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ hanlɩn ɛjɔlɛ sɔ’n. 22Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ de Zozi Kilisi bɛ di’n, bɛ́ dedi nɩn anwʋn yɛ̂ Nyanmɩan nɩan bu bɛ́ sɛsɛfʋɛ ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ mgba man menian’n-mɔ anun, 23bɛ́ kʋalaa b’a yɔ ɛtɛ, ɔ man Nyanmɩan anunminnyanmʋn nɩn a tʋ a fʋn bɛ́. 24Nan bɛ́ ɛtɛ nɩn ati kalɛ’n mɔ Kilisi Zozi a tua’n dunman nun, Nyanmɩan a nwun bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn anwunnvoe ɔ’a bu bɛ́ sɛsɛfʋɛ. 25Zozi yɛ̂ Nyanmɩan a yɩ yɩ́ kɛ ɔ bála fá yɩ́ moja’n lí bɛ́ mɔ bɛ de yɩ́ bɛ di nɩn ati mgbata ɔ. Nyanmɩan a yɔ sɔ ɔ a hele kɛ ɔ tɩ sɛsɛfʋɛ. Ɔ sanlɩn kɛ ɛtɛ’n mɔ menian’n-mɔ yɔlɩ yɩ́ daba daba’n, ɔ sili abʋtalɛ, ɔ’a ndua man bɛ́ ɛtɛ nɩn anwʋn kalɛ. 26Nan kɩkaala dɩɛ, ɔ lɛ kele kɛ ɔ kpɩn yɔ maan sʋanlan kaci sɛsɛfʋɛ wɔ yɩ́ nyunnun’n. Ɔ sanlɩn kɛ abɛlɛ m’ɔ lɛ bu bɛ́ mɔ bɛ de Zozi bɛ di’n sɛsɛfʋɛ’n, ɔ kele kɛ yɩ́ muonun ɔ tɩ sɛsɛfʋɛ.

27Sɛ ɛjɔlɛ’n tɩ sʋa a, asʋ kulo sʋanlan le atɩn ngacile ɔ sɩn sʋ fʋa yɩ́ nwʋn ɔ? Atɩn ngacile fɩ́ɩ́ nnʋn man ɛbɛlɛ. Anɩn nzukɛ ati ɔ? Mala nɩn asʋ elie ati ɔ, anaan? Cɛcɛ, nán mala nɩn asʋ elie ati ɔ, nan dedi nɩn ati ɔ. 28Yɩ́ ti, yɛ́ dɩɛ mɔ yɛ sɩ’n, y’ɔ le kɛ sʋanlan dedi nɩn anwʋn yɛ̂ Nyanmɩan nɩan ɔ bu yɩ́ sɛsɛfʋɛ wɔ yɩ́ nyunnun ɔ. Nan nán mala nɩn asʋ elie nɩn ɔ. 29Asʋ ɛmɔ jʋnlɩn kɛ Nyanmɩan tɩ Zufʋ’n-mɔ angʋnmɩn cein ala Nyanmɩan, nan ɔ tɩ man menian nga’n-mɔ Nyanmɩan bie ɔ? Cɛcɛ, ɔ tɩ man sɔ. Nan ɔ tɩ menian nga’n-mɔ kʋsʋ Nyanmɩan. 30Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan tɩ baa kʋnmgba cein. Wɔ́ mɔ ɛ tɩ Zufʋ o, ɔ nʋn wɔ́ mɔ ɛ tɩ man Zufʋ o, wɔ́ dedi nɩn anwʋn yɛ̂ ɔ ’nɩan bu wɔ́ sɛsɛfʋɛ wɔ yɩ́ nyunnun ɔ. 31Asʋ ɔ kele kɛ anɩn yɛ lɛ fa dedi’n yɛ bɔ mala nɩn abʋsʋ ɔ? Cɛcɛ, nán yɩ́ sɔ ɔ. Nan yɛ lɛ kele kɛ mala’n tɩ like kpa.

4

Bɛ́ mɔ bɛ le dedi’n, bɛ́ sɩ y’ɔ le Abalahamʋn

1Nzu ɛjɔlɛ yɛ̂ yɛ ’kan wɔ yɛ nannan Abalahamʋn anwʋn ɔ? Yɩ́ m’ɔ tɩ kulo sʋanlan’n, nzu yɛ̂ ɔ nyanlɩn yɩ́ ɔ? 2Afɩ, sɛ ɔ tɩ kɛ junman bie yɛ̂ Abalahamʋn lili mɔ Nyanmɩan nɩanlɩn yɩ́ nwʋn ɔ buli yɩ́ sɛsɛfʋɛ a, ahan Abalahamʋn kʋala kɛ ɔ fa tu yɩ́ nʋan nun. Ɔ kʋala yɩ́ sɔ yɔ lɩlɩ, nan nán Nyanmɩan anyunnun ɔ. 3Afɩ, Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɛ kele kɛ: Abalahamʋn lelɩ Nyanmɩan lili ɛhɩka ati yɛ̂ Nyanmɩan buli yɩ́ sɛsɛfʋɛ ɔ.

4Sɛ sʋanlan di junman an, like m’ɔ nyan yɩ́ nun’n y’ɔ le ahatua, nan nán acɛdɩɛ ɔ. 5Sʋanlan mɔ ɔ’a nni man junman fɩ́ɩ́’n, sɛ ɔ de Nyanmɩan m’ɔ man ɛtɛfʋɛ’n kaci sɛsɛfʋɛ’n di a, Nyanmɩan nɩan yɩ́ dedi nɩn anwʋn ɔ bu yɩ́ sɛsɛfʋɛ. 6Ɛhɩka ati, mɔ belemgbin *Davidi ’kan nyila’n mɔ Nyanmɩan ’yeyila sʋanlan maan ɔ kaci sɛsɛfʋɛ a, ɔ nnɩan man yɩ́ junman nɩn anwʋn nɩn ɛjɔlɛ’n, yɩ́ nwan:

7Nyila hán bɛ́ mɔ Nyanmɩan a yaci

bɛ́ mala ɛtʋan nɩn a hye bɛ́’n.

Bɛ́ mɔ Nyanmɩan a cici bɛ́ ɛtɛ’n-mɔ,

nyila hán bɛ́.

8Sʋanlan mɔ yɛ́ Mɩn ndʋa man yɩ́ ɛtɛ’n

m’ɔ yɔ’n ɔ ndua man yɩ́ nwʋn kalɛ’n,

nyila hán sʋanlan sɔ’n.

9Anɩn nyila sɔ’n muonun, asʋ ɔ wɔ ɛbɛlɛ man bɛ́ mɔ b’a kpɛ bɛ́ mmian nun nɩn anaan, ɔ wɔ ɛbɛlɛ man bɛ́ mɔ bɛ kpɛlɩ man bɛ́ mmian nun’n kʋsʋ bie ɔ? Yɛ́ dɩɛ, yɛ lɛ kele kɛ dedi’n y’ɔ man Nyanmɩan buli Abalahamʋn sɛsɛfʋɛ ɔ. 10Mɛlɛ benin yɛ̂ Nyanmɩan buli yɩ́ sɛsɛfʋɛ’n? Asʋ mɛlɛ mɔ bɛ kpɛlɩ yɩ́ mmian nun nɩn ɔ, anaan mɛlɛ mɔ anɩn bɛ kpɛlɩ man yɩ́ mmian nun nɩn ɔ? Cɛcɛ. Nán mɛlɛ mɔ bɛ kpɛlɩ yɩ́ mmian nun nɩn ɔ, nan mɛlɛ mɔ anɩn bɛ kpɛlɩ man nɩn ɔ. 11Yɩ́ mmian nun’n mɔ bɛ kpɛlɩ’n, ɔ tɩ yɩ́ nzɔlɛ. Abalahamʋn lelɩ Nyanmɩan lili, yɩ́ nzin kʋalaaka nán b’a kpɛ yɩ́ mmian nun’n. Nyanmɩan falɩ nzɔlɛ sɔ’n ɔ helelɩ kɛ Abalahamʋn tɩ sɛsɛfʋɛ yɩ́ dedi’n m’ɔ le yɩ́ dunman nun. Yɩ́ ti, bɛ́ kʋalaa mɔ b’a mgbɛ man bɛ́ mmian nun kʋsʋ bɛ de Nyanmɩan bɛ di, mɔ ɔ’a bu bɛ́ sɛsɛfʋɛ’n, Abalahamʋn tɩ bɛ́ sɩ. 12Ɛsɛ bɛ́ mɔ b’a kpɛ bɛ́ mmian nun, mɔ bɛ nanndɩ dedi atɩn nɩn asʋ kɛ yɛ́ sɩ Abalahamʋn nanndɩlɩ sʋ asannan nán b’a kpɛ mmian nun’n, nán kɛ b’a kpɛ yɩ́ mgban, ɔ tɩ bɛ́ kʋsʋ bɛ́ sɩ bie.

13Ananhɔlɛ pelein, nán mala nɩn asʋ elie ati yɛ̂ Nyanmɩan bɔlɩ Abalahamʋn nʋn yɩ́ bʋsʋ amma’n-mɔ anɔhʋba kɛ ɔ ’fa mân’n man bɛ́ ɔ. Nan Abalahamʋn lelɩ Nyanmɩan lili, nán Nyanmɩan a bu yɩ́ sɛsɛfʋɛ. 14Nan sɛ ɔ tɩ kɛ bɛ́ mɔ bɛ di mala nɩn asʋ’n, bɛ́ ngʋnmɩn ala yɛ̂ bɛ ’nyan mân’n bɛ yɔ bɛ́ dɩɛ a, ahan dedi’n tɩ mgban, ɛsɛ ahan nvasʋɛ fɩ́ɩ́ nnʋn man Nyanmɩan anɔhʋba’n m’ɔ bɔlɩ nɩn asʋ. 15Ɔ sanlɩn kɛ mala’n yɛ̂ ɔ man Nyanmɩan sikpɛ’n ba ɔ. Afɩ lɩka mɔ mala nnʋn man’n, mala ɛtʋan kʋsʋ nnʋn man ɛbɛlɛ.

16Ɛhɩ, dedi’n dunman nun y’ɔ manlɩn Nyanmɩan bɔlɩ anɔhʋba nɩn ɔ. Dedi’n tɩ Nyanmɩan acɛdɩɛ, ɔ cian man Abalahamʋn abʋsʋ menian’n-mɔ kʋalaatin. Nán kɛ bɛ́ mɔ bɛ di mala nɩn asʋ angʋnmɩn ala yɛ̂ bɛ ’nyan mân sɔ nɩn ɔ, nan ɔ tɩ bɛ́ mɔ bɛ le dedi kɛ Abalahamʋn’n kʋsʋ dɩɛ. Ɔ sanlɩn kɛ Abalahamʋn tɩ yɛ́ kʋalaa yɛ́ sɩ 17kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kan yɩ́’n. Nyanmɩan nwan: M’an man a kaci mân mân dɔʋn asɩ. Nyanmɩan m’ɔ man ewue mma nyan ngʋan, m’ɔ man ninnge m’ɔ nnʋn man ɛbɛlɛ tu fite’n, yɩ́ nyunnun an, Abalahamʋn tɩ yɛ́ sɩ. Ɔ sanlɩn kɛ Abalahamʋn lelɩ Nyanmɩan lili. 18Abalahamʋn sɩ kɛ ɔ ngʋala man baa wʋ kʋ́n. Kʋsʋ, ɔ lelɩ lili ɔ nyanlɩn anyɩndasʋɛ ɔ kacili “mân mân dɔʋn asɩ” kɛ Nyanmɩan kpɩnlɩn helelɩ yɩ́’n. Nyanmɩan nwan: Kɛ wɔ́ bʋsʋ amma’n-mɔ ’ba li ata nɩn anɩn.19Anɩn Abalahamʋn a li kɔ yɔ afʋɛ ɛya kʋn, ɔ tɩ kɛ ɔ’a wu a yue. Anɩn yɩ́ yɩ Sala kʋsʋ a bʋ awɔlɛ sʋ. Nan kʋsʋ Abalahamʋn a nnɩan man ɛhɩ fɩ́ɩ́, ɔ tilalɩ yɩ́ dedi nɩn anun kpa. 20Ɔ’a mminlin man yɩ́ dedi’n, anɔhʋba sɔ’n mɔ Nyanmɩan bɔlɩ yɩ́’n, sɛ ɔ ’nyan nun like e, sɛ ɔ nnyan man nun like e, ɔ’a nzusu man yɩ́ nwʋn fɩ́ɩ́. Yɩ́ dedi’n wulalɩ yɩ́ anwʋnsɛlɛ, nán ɔ’a yɩ Nyanmɩan ayɛ. 21Afɩ, anɩn ɔ sɩ yɩ́ fɔ́ʋ́n kɛ Nyanmɩan le tunmin ɔ kʋala ɔ yɔ like’n m’ɔ falɩ bɔlɩ yɩ́ anɔhʋba’n. 22Yɩ́ sɔ ati yɛ̂ yɩ́ dedi’n dunman nun, Nyanmɩan buli yɩ́ sɛsɛfʋɛ ɔ. 23Nan kʋsʋ, nán yɩ́ ngʋnmɩn ati yɛ̂ bɛ hɛlɛlɩ kɛ: Ɔ buli yɩ́ sɛsɛfʋɛ ɔ.24Nan yɛ́ mɔ yɛ de Nyanmɩan m’ɔ tinngelɩ yɛ́ Mɩn Zozi fi ewue nun’n yɛ di’n, yɛ́ kʋsʋ ɔ ’bu yɛ́ kɛ sɛsɛfʋɛ. 25Ɔ sanlɩn kɛ yɛ́ ɛtɛ’n-mɔ ati yɛ̂ bɛ hunlin yɩ́ ɔ. Yɛ̂ yɛ́ sɛsɛ ebue wɔ Nyanmɩan anyunnun ati yɛ̂ ɔ fi ewue nun ɔ tinngelɩ ɔ.

5

Zozi Kilisi wuli ɛtɛfʋɛ’n-mɔ dunman nun

1Ɛhɩka ati, dedi’n mɔ yɛ le yɩ́’n, ɔ nanndɩ yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi asʋ, y’a kaci sɛsɛfʋɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun y’a nyan alʋacɩcɩɛ. 2Yɛ̂ dedi nɩn ati, Zozi Kilisi a man y’a hʋala y’a kpunnge Nyanmɩan maan ɔ’a nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe kɩkaala kɛ yɛ wɔ nun’n. Like m’ɔ man yɛ di fɛ’n y’ɔ le kɛ, yɛ le anyɩndasʋɛ kɛ yɛ wɔ Nyanmɩan anunminnyanmʋn nɩn anun bie. 3Sɛ yɛ lɛ nwun yalɛ bɔbɔ a, yɛ di yɩ́ nwʋn fɛ. Ɔ sanlɩn kɛ yalɛ elie’n man bɛ si abʋtalɛ. 4Abʋtalɛ esie’n man bɛ jinlan bɛ́ ja nun wɔ yalɛ elie nɩn anun. Bɛ́ ja nun ejinlan’n kʋsʋ man bɛ nyan anyɩndasʋɛ. 5Anyɩndasʋɛ sɔ’n mɔ yɛ le yɩ́’n, ɔ man yɛ́ nwʋn mmubu man yɛ́. Ɔ sanlɩn kɛ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n mɔ Nyanmɩan a fa man yɛ́’n kele kɛ Nyanmɩan a fa yɩ́ ehulo’n ɔ’a wula yɛ́ ahʋnlɩn nɩn anun.

6Ɛhɩ, daba mɔ anɩn yɛ le man anwʋnsɛlɛ fɩ́ɩ́’n, mɔ Nyanmɩan mɛlɛ’n m’ɔ helelɩ’n juli’n, Kilisi wuli ɛtɛfʋɛ’n-mɔ dunman nun. 7Nan ɔ yɔ sɩ man kulo sʋanlan kʋn kɛ ɔ wú wɔ sɛsɛfʋɛ kʋn dunman nun. Ɛ ’su yɩ́ akpʋlʋwa a, sʋanlan kʋn kʋala kɛ ɔ wu wɔ sʋanlan kpa bie dunman nun. 8Nan Nyanmɩan dɩɛ, ɔ’a hele kɛ ɔ kpɩn kulo yɛ́’n. Ɔ sanlɩn kɛ mɔ anɩn yɛ tɛ tɩ ɛtɛfʋɛ’n, ɔ manlɩn Kilisi wuli wɔ yɛ́ dunman nun.

9Yɩ́ ewue’n m’ɔ wuli nɩn ati, ɔ’a man y’a kaci sɛsɛfʋɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun. Anɩn sian dɩɛ, ɔ yɔ sɛ mɔ ɔ ngɔ yɩ man yɛ́ fi Nyanmɩan sikpɛ nɩn anun ɔ? 10Afɩ daba, anɩn yɛ kpɔ Nyanmɩan. Nan kʋsʋ Nyanmɩan a man yɩ Wa nɩn a wu ɔ’a sesie yɛ́ nʋn yɩ́ yɛ́ afian. Nan sɛ ɔ’a sesie yɛ́ nʋn yɩ́ yɛ́ afian an, yɩ́ Wa’n m’ɔ tɩ asɩ’n dunman nun, ɔ yɔ sɛ mɔ ɔ ngɔ le man yɛ́ ɔ? 11Ɛsɛ nán ɛhɩ angʋnmɩn ala ati ɔ, nan Zozi Kilisi adawʋlʋman, yɛ di Nyanmɩan anwʋn fɛ. Ɔ sanlɩn kɛ sian dɩɛ, yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi a sesie yɛ́ nʋn Nyanmɩan yɛ́ afian.

Adamʋn nʋn Kilisi

12Ɛhɩ, sʋanlan kʋnmgba cein dunman nun, ɛtɛ nɩn a a mân nɩn anun. Ɛtɛ’n ’ba a, ɔ nʋn ewue. Ewue kʋsʋ a fa yɩ́ sa a tʋ menian’n-mɔ kʋalaatin asʋ, ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ kʋalaa b’a yɔ ɛtɛ. 13Asannan nán Nyanmɩan a fa mala nɩn a man Moyizɩ’n, anɩn ɛtɛ’n wɔ mân nɩn anun. Nan kɛmɔ anɩn mala fɩ́ɩ́ nnʋn man ɛbɛlɛ’n, sɛ menian’n-mɔ yɔ ɛtɛ a, Nyanmɩan ndɛ man bɛ́ sʋ. 14Adamʋn anyɩn a nzɔ man Nyanmɩan mala’n m’ɔ falɩ manlɩn yɩ́’n. Kʋsʋ afɩ, ɔ bɔ yɩ́ bʋ Adamʋn mɛlɛ sʋ dede m’ɔ kɔ ju Moyizɩ mɛlɛ sʋ’n, ɛtɛ mɔ menian’n-mɔ yɔlɩ m’ɔ nʋn Adamʋn dɩɛ’n tɩ man kʋn bɔbɔ’n, ewue tʋlɩ yɩ́ sa menian sɔ’n-mɔ kʋalaa asʋ. Adamʋn soman Ngʋandefʋɛ’n mɔ di kɛ ɔ ba’n.

15Nan kʋsʋ Adamʋn dɩɛ, ɔ’a yɔ ɛtɛ. Zozi Kilisi a, ɔ’a nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe ɔ’a man y’a nyan ngʋan. Ɔ tɩ acɛdɩɛ kpili kpa mɔ Nyanmɩan a fa a hye yɛ́ ɔ. Adamʋn angʋnmɩn cein ɛtɛ’n dunman nun, ewue a hun menian dɔʋn. Nan kʋsʋ Zozi Kilisi angʋnmɩn cein dunman nun, Nyanmɩan a nwun menian dɔʋn anwʋn anwunnvoe. Ɔ tɩ like m’ɔ sʋ ɛbʋɛ. 16Yɛ̂ like’n mɔ Nyanmɩan a fa a hye yɛ̂’n, ɔ nʋn ɛtɛ’n mɔ sʋanlan kʋnmgba cein a yɔ’n, bɛ́ junman’n mɔ bɛ di’n tɩ man kʋn. Ɔ sanlɩn kɛ ɛtɛ’n mɔ sʋanlan kʋnmgba cein yɔlɩ’n, a man ewue a a. Nan Nyanmɩan acɛdɩɛ’n mɔ ɔ’a fa ɔ’a hye yɛ́’n, ɛtɛ nwala nwala ɛhɩ mɔ y’a yɔ’n, y’a nyan ɛtɛ face y’a kaci sɛsɛfʋɛ. 17Ɔ tɩ ananhɔlɛ kɛ sʋanlan kʋnmgba cein ɛtɛ’n dunman nun, ewue a tʋ yɩ́ sa menian’n-mɔ kʋalaatin asʋ. Nan kʋsʋ, Zozi Kilisi kʋnmgba cein dunman nun, yɛ nyan ninnge dɔʋn ɔ bʋ sʋ. Afɩ menian’n-mɔ kʋalaa mɔ Nyanmɩan a nwun bɛ́ nwʋn anwunnvoe kpa, mɔ yɩ́ acɛdɩɛ nɩn a man b’a kaci sɛsɛfʋɛ’n, bɛ ’nyan ngʋan, ɛsɛ bɛ nʋn Kilisi ’di belemgbin.

18Yɩ́ sɔ ati, kɛmɔ ɛtɛ’n mɔ Adamʋn kʋnmgba cein yɔlɩ nɩn a man ewue a tʋ yɩ́ sa menian’n-mɔ kʋalaatin asʋ’n, yɩ́ sɔ kʋsʋ ala, Zozi Kilisi angʋnmɩn sɛsɛ junman’n m’ɔ lili’n dunman nun, ɔ’a le menian’n-mɔ kʋalaatin fi Nyanmɩan sikpɛ nɩn abʋ maan bɛ nyan ngʋan. 19Sʋanlan kʋnmgba cein apanninma’n m’ɔ yɔlɩ’n dunman nun, ɔ’a man menian’n-mɔ kʋalaatin a kaci ɛtɛfʋɛ. Yɩ́ sɔ ala, sʋanlan kʋnmgba cein kʋsʋ anyɩnnzɔ’n dunman nun, ɔ ’man menian dɔʋn a kaci sɛsɛfʋɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun.

20Afɩ, mala’n y’ɔ man ɛtɛ nɩn a sʋn ɔ. Lɩka kʋsʋ mɔ ɛtɛ’n kɔ sʋn’n, ɛbɛlɛ yɛ̂ Nyanmɩan nwun menian’n-mɔ anwʋn anwunnvoe sʋnman ɔ. 21Ɔ sanlɩn kɛ, kɛmɔ ɛtɛ nɩn a man ewue a tʋ yɩ́ sa menian’n-mɔ kʋalaa asʋ’n, yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi kʋsʋ dunman nun, Nyanmɩan a nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe ɔ’a man y’a kaci sɛsɛfʋɛ yɛ nyan ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n.

6

Nyanmɩan nganga anaan Abɔnsanmʋn nganga

1Sɛ ɔ tɩ sɔ a, anɩn nzu ɛjɔlɛ dɩɛ yɛ̂ yɛ ’kan ɔ? Asʋ yɛ ’kan kɛ yɛ tánlan yɛ yɔ́ ɛtɛ’n yɛ hɔ́ yɛ́ nyunnun nán Nyanmɩan a nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe ɔ’a bʋ sʋ ɔ? 2Cɛcɛ! Ɔ tɩ man sɔ! Yɛ́ mɔ ɛtɛ’n dunman nun ɔ tɩ kɛ y’a wu’n, ɔ yɔ sɛ mɔ yɛ ’tanlan yɛ́ ɛtɛ nɩn anun biekun ɔ? 3Yɛ́ kʋalaa mɔ b’a sɔnɩn yɛ́ mɔ yɛ nʋn Zozi Kilisi y’a yɔ kʋn’n, asʋ ɛmɔ nzɩ man kɛ yɩ́ ewue nɩn anwʋn ɛsɔnɩan yɛ̂ b’a sɔnɩn yɛ́ ɔ? 4Yɩ́ sɔ ati, b’a sie yɩ́ nʋn yɛ́. Ɔ man kɛmɔ Sɩɛ nɩn a fa yɩ́ anunminnyanmʋn tunmin nɩn a tinnge Kilisi fi ewue nun’n, yɛ́ kʋsʋ, ɔ di kɛ yɛ tanlan yɛ bu amanmuo fʋfɔlɛ.

5Afɩ, sɛ yɛ nʋn yɩ́ a yɔ kʋn yɩ́ ewue mɔ ɔ’a wu nɩn anun an, anɩn kɛ Nyanmɩan a tinnge yɩ́ fi ewue nun’n, ɔ ’ba tinnge yɛ́ kʋsʋ. 6Afɩ, yɛ nwun yɩ́ kɛ yɛ́ sʋanlan daba’n mɔ yɛ tɩ’n, b’a bʋbɔ yɛ́ nʋn Kilisi kʋlʋwa nɩn asʋ. Ɔ man b’a bɔ ɛtɛ anwʋnnaan daba sɔ nɩn abʋsʋ nán y’a ngaci nan ɛtɛ’n nganga kʋ́n. 7Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan m’ɔ kɔ wu’n, anɩn ɔ nʋn ɛtɛ’n bɛ́ afian a tɩ.

8Sɛ yɛ nʋn Kilisi y’a wu sakpa a, yɛ de yɛ di kɛ, yɛ nʋn yɩ́ yɛ̂ yɛ ’tanlan asɩ kʋsʋ ɔ. 9Afɩ, yɛ sɩ yɛ sie kɛ Kilisi m’ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge’n, ɔ nwu man fɩ́ɩ́ kʋ́n. Ewue le man yɩ́ sʋ tunmin kʋ́n. 10Ɔ sanlɩn kɛ ɛtɛ’n dunman nun, ɔ’a wu baa kʋnmgba cein ɔ a gua yɩ́ kʋalaa abʋ. Kɩkaala dɩɛ m’ɔ tɩ asɩ’n, ɔ tɩ ɔ man Nyanmɩan. 11Yɩ́ ti, ɛmɔ kʋsʋ bú bɛ́ nwʋn kɛ ɛtɛ’n dunman nun, ɛmɔ a wu. Yɛ̂ sɛ Zozi Kilisi dunman nun ɛmɔ tɩ asɩ a, anɩn ɛmɔ tɩ bɛ man Nyanmɩan. 12Ɛhɩka ati, nán bɛ man Abɔnsanmʋn di ɛmɔ sʋanlan baka wuluwa nɩn asʋ belemgbin fɩ́ɩ́ kʋ́n. Nán bɛ tɛ bɛ́ sʋanlan baka’n mɔ yɩ́ nyɩn bʋlʋ like nɩn asʋ. 13Nán bɛ fa bɛ́ nwʋn bɛ wula Abɔnsanmʋn asa nun maan ɔ fa ɛmɔ di yɩ́ junman ɛtɛ ɛtɛ’n-mɔ. Nan ɛmɔ fá bɛ́ nwʋn bɛ mán Nyanmɩan kpa bɔkɔɔ maan ɔ fá ɛmɔ ɔ lí yɩ́ sɛsɛ junman’n. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ tɩ kɛ b’a wu yɛ̂ ɔ’a tinnge ɛmɔ ɔ. 14Ɔ nvata man kɛ Abɔnsanmʋn di ɛmɔ asʋ kpain fɩ́ɩ́ kʋ́n. Afɩ, ɛmɔ dɩɛ, mala’n nji man ɛmɔ kʋ́n. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan a nwun ɛmɔ anwʋn anwunnvoe.

15Yɩ́ ti nán sɛ? Kɛmɔ mala’n ngʋala man yɛ́ cɩ kʋ́n, afɩ Nyanmɩan a nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe’n, asʋ yɛ kʋala kɛ yɛ tanlan wɔ ɛtɛ nɩn anun ɔ? Cɛcɛ! Ɔ tɩ man sɔ. 16Ɛmɔ sɩ yɩ́ yuein kɛ sɛ ɛmɔ wula bɛ́ nwʋn awʋba sʋanlan asa nun an, anɩn ɛmɔ a kaci sʋanlan sɔ’n nganga. Sɛ ɛmɔ fa bɛ́ nwʋn bɛ man ɛtɛ nɩn an, ɛtɛ’n ’fa ɛmɔ kɔ ewue nun. Sɛ ɛmɔ fa bɛ́ nwʋn bɛ wula Nyanmɩan asa nun bɛ man yɩ́ anyɩnnzɔ a, Nyanmɩan ’man ɛmɔ asɩtanlan’n yɔ sɛsɛ. 17Nan bɛ mán yɛ yɩ́ Nyanmɩan ayɛ, ɔ sanlɩn kɛ daba anɩn ɛmɔ tɩ ɛtɛ’n nganga. Nan sian dɩɛ, ananhɔlɛ like’n mɔ yɛ hehelelɩ ɛmɔ’n, ɛmɔ a yɩ bɛ́ kunnun b’a li sʋ. 18Nyanmɩan a yɩ ɛmɔ fi ɛtɛ nɩn anun a fite man ɛmɔ a kaci sɛsɛ ɛyɔlɛ’n nganga.

19Sɛ mɩn kan sɔ a, bɛ́ ehie wú. Nan kɛmɔ ɛmɔ tɩ kulo menian mɔ ɛjɔlɛ nɩn abʋ ɛtɩɛ yɔ sɩ man ɛmɔ’n, mɩɩn jʋjɔ kɛ eyuadɩ amma. Kɛmɔ daba ɛmɔ falɩ bɛ́ sʋanlan baka’n bɛ manlɩn ɛtɛ’n bɛ lili munnzusɛmʋn’n, sian dɩɛ, ɛmɔ fá bɛ́ nwʋn’n kʋalaatin bɛ yɔ́ sɛsɛ nyɔlɩɛ, bɛ káci nun nganga, nán bɛ tánlan anwʋntɩɛ nun. 20Afɩ daba, mɔ anɩn ɛmɔ tɩ ɛtɛ’n nganga’n, sɛsɛ ɛyɔlɛ’n tɩ man ɛmɔ ɛjɔlɛ. 21Abalabɔ ɛtɛ sɔ’n mɔ daba ɛmɔ bɔ’n, nzu nvasʋɛ dɩɛ yɛ̂ ɛmɔ nyanlɩn yɩ́ sʋ ɔ? Ɛnɛ yɩ́ nwʋn nyian kun ɛmɔ. Afɩ, ɛhɩ kʋalaa agualɩɛ y’ɔ le ewue. 22Nan sian dɩɛ mɔ b’a yɩ ɛmɔ fi ɛtɛ nɩn anun’n, ɛmɔ a kaci Nyanmɩan nganga. Ɔ di kɛ ɛmɔ tanlan anwʋntɩɛ nun nán yɩ́ bɛ-yue-asɩɛ, ɛmɔ a nyan ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n. 23Afɩ ɛtɛ nɩn anwʋn ahatua y’ɔ le ewue. Nan kɛmɔ yɛ nʋn yɛ́ Mɩn Kilisi Zozi a yɔ kʋn’n, Nyanmɩan acɛdɩɛ’n m’ɔ fa ce yɛ́’n y’ɔ le nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n.

7

Asɔnɩn mma’n-mɔ nʋn Moyizɩ mala’n

1Anianman-mɔ, ɛjɔlɛ’n mɔ mɩɩn ’ba han mɩn kele ɛmɔ’n, ɛmɔ sɩ sie. Ɔ sanlɩn kɛ, ɛmɔ tɩ menian mɔ bɛ sɩ Moyizɩ mala’n. Ɛmɔ sɩ kɛ mala’n le tunmin wɔ sʋanlan mɔ yɩ́ nyɩn wɔ sʋ nɩn asʋ. Nan sʋanlan m’ɔ kɔ wu’n, mala’n le man tunmin kʋ́n wɔ yɩ́ sʋ. 2Kɛ ɔ tɩ yɩ́ nɩn ala y’ɔ le balasua m’ɔ ja bian’n. Mɛlɛ mɔ yɩ́ hun anyɩn wɔ sʋ’n, mala’n wɔ yɩ́ nʋn yɩ́ hun bɛ́ afian. Sɛ belenzua’n wu a, anɩn mala nnʋn man yɩ́ nʋn yɩ́ hun bɛ́ afian fɩ́ɩ́ kʋ́n. 3Nan sɛ belenzua nɩn anyɩn wɔ sʋ, nán balasua nɩn anwʋn kan belenzua fʋfɔlɛ a, anɩn balasua nɩn a bɔ bian. Nan sɛ yɩ́ hun’n wu a, mala’n man yɩ́ atɩn maan ɔ ja belenzua fʋfɔlɛ. Sɛ ɔ yɔ yɩ́ sɔ a, anɩn ɔ’a mmɔ man bian.

4Anianman-mɔ, kɛ ɔ tɩ yɩ́ man ɛmɔ nɩn anɩn. Mala nɩn anyunnun an, ɛmɔ nʋn Kilisi yɛ̂ b’a wu ɔ. Ɔ man ɛmɔ nʋn mala nɩn afian a tɩ b’a kaci sʋanlan fɔfʋlɛ dɩɛ. Sʋanlan sɔ’n y’ɔ le Kilisi mɔ Nyanmɩan man ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge’n. Yɩ́ dunman nun, ɔ di kɛ yɛ bɔ bala m’ɔ sɔ Nyanmɩan anyɩn. 5Afɩ, daba mɔ anɩn yɛ yɔ mɔ yɛ kulo’n, ninnge ɛtɛ ɛtɛ’n mɔ mala’n wowula anwʋnnaan nɩn abʋ maan yɩ́ nyɩn bʋlʋ yɩ́ nwʋn’n, ewue ninnge yɛ̂ anɩn yɛ yɔ nɩn ɔ. 6Nan sian dɩɛ, y’a wu yɛ nʋn mala’n yɛ́ afian a tɩ. Ɔ man yɛ tɩ man mala’n nganga kʋ́n. Yɩ́ ti, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n man yɛ sɩn atɩn fʋfɔlɛ asʋ yɛ sʋ Nyanmɩan. Nan yɛ nzʋ man Nyanmɩan kɛ mala’n mɔ b’a hɛlɛ’n kele yɩ́ daba’n.

7Sɛ ɔ tɩ sɔ a, anɩn nzu ɛjɔlɛ dɩɛ yɛ̂ yɛ ’kan ɔ? Asʋ mala’n tɩ like ɛtɛ ɔ? Cɛcɛ! Nan kʋsʋ mala’n y’ɔ man m’an nwun like mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ ɛtɛ nɩn ɔ. Afɩ sɛ b’a ngɛlɛ man wɔ mala nɩn anun kɛ: N’ɛ man wɔ́ nyɩn bʋlʋ like a, ahan mɩn nzɩ man like’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ anyɩnbʋlʋ’n. 8Nan mala nɩn a kpɛ atɩn ɔ man mɩ́n nyɩn a bʋlʋ ninnge ngacile ngacile m’an tɔ ɛtɛ nɩn anun. Afɩ sɛ mala nnʋn man nun an, ahan bɛ mmu man ɛtɛ’n like fɩ́ɩ́. 9Daba mɔ anɩn mala fɩ́ɩ́ nnʋn man ɛbɛlɛ mman man mɩ́n’n, anɩn n ne ngʋan. Nan mɔ mala’n walɩ’n, ɛtɛ nɩn a tanlan asɩ bʋ wɔ mɩ́n nun ɔ’a man m’an wu. 10Mala’n m’ɔ man bɛ nyan ngʋan’n, mɩ́n dɩɛ, ewue yɛ̂ ɔ man m’an nyan yɩ́ ɔ. 11Ɔ sanlɩn kɛ, ɛtɛ’n nanndɩ mala nɩn asʋ ɔ’a hyɩ mɩ́n ɔ’a laka mɩ́n ɔ’a hun mɩ́n.

12Nan mala’n muonun tɩ nwannzan-nwannzan, nun ɛjɔlɛ’n kʋsʋ tɩ nwannzan-nwannzan, ɔ tɩ sɛsɛ ɛsɛ ɔ tɩ kpa. 13Like m’ɔ tɩ kpa’n, asʋ ɔ kʋalaa kɛ ɔ man mɩn nyan ewue ɔ? Cɛcɛ! Nan sɛ m’an nyan ewue a, anɩn ɔ fi ɛtɛ’n. Afɩ ɛtɛ nɩn a yɩ yɩ́ nwʋn ɔ’a man b’a nwun kɛ ɔ kpɩn tɩ yɩ́’n kpa bɔkɔɔ. Yɩ́ ti yɛ̂ ɔ’a nanndɩ like’n m’ɔ tɩ kpa nɩn asʋ ɔ’a man m’an nyan ewue ɔ. Anɩn kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ ɛtɛ’n nanndɩ mala nɩn asʋ ɔ’a hele yɩ́ nwʋn kɛ ɔ tɩ ɛtɛ sakpa nɩn anɩn.

14Ɛhɩ, yɛ sɩ kɛ mala’n tɩ Wawɛ nun like. Nan mɩ́n dɩɛ, n dɩ kulo sʋanlan, b’a tɔnɩn mɩ́n kɛ kanga b’a man ɛtɛ’n. 15Ɔ sanlɩn kɛ like muonun mɔ mɩn yɔ’n, mɩn nnwun man nun. Like mɔ mɩn kulo kɛ mɩn yɔ’n, mɩn nyɔ man, nan mɔ mɩn ngulo man’n, yɛ̂ mɩn yɔ ɔ. 16Nan sɛ mɩn yɔ like mɔ mɩn ngulo man nɩn an, anɩn mɩn nwun yɩ́ kɛ mala’n tɩ kpa. 17Mɩn nwun yɩ́ kɛ nán mɩ́n nyunnunfuu yɛ̂ mɩn yɔ like sɔ nɩn ɔ, nan ɛtɛ’n m’ɔ wɔ mɩ́n nun nɩn ɔ. 18Afɩ mɩn nwun yɩ́ fɔ́ʋ́n kɛ mɩ́n sʋanlan baka baa’n muonun anun, nyɔlɩɛ m’ɔ tɩ kpa fɩ́ɩ́ nnʋn man nun. Mɩn kulo kɛ mɩn yɔ nyɔlɩɛ m’ɔ tɩ kpa, nan kʋsʋ mɩn nnyan man anwʋnsɛlɛ mɩn nyɔ man. 19Ɔ sanlɩn kɛ, nyɔlɩɛ kpa’n mɔ mɩn kulo kɛ mɩn yɔ’n, mɩn nyɔ man. Nan ɛtɛ’n mɔ mɩn ngulo man’n yɛ̂ mɩn yɔ ɔ. 20Sɛ mɩn yɔ like mɔ mɩn ngulo man nɩn an, anɩn nán mɩ́n muonun yɛ̂ mɩn yɔ ɔ, nan ɛtɛ’n m’ɔ wɔ mɩ́n nun nɩn ɔ.

21Ɔ man m’an sie yɩ́ nzɔlɛ kɛ cɩan biala mɔ mɩn kulo kɛ mɩn yɔ nyɔlɩɛ kpa’n, anɩn ɛtɛ nɩn a cɩcɩ mɩ́n. 22Mɩ́n kunnun ɛlɔ a, mɩn di Nyanmɩan mala nɩn anwʋn fɛ. 23Nan kʋsʋ mɩn nɩan mɩ́n nwʋn an, mɩn nwun yɩ́ kɛ mala kʋn biekun nʋn m’ɔ wɔ mɩ́n ti anun’n bɛ juju. Mala sɔ nɩn a man m’an kaci ɛtɛ’n m’ɔ wɔ mɩ́n nun’n kanga. 24N dɩ alʋabɔfʋɛ o! Nwan yɛ̂ ɔ ’de mɩ́n fi anwʋnnaan ɛhɩ m’ɔ lɛ cʋɩn mɩ́n kɔ ewue nun nɩn asa nun ɔ? 25Nan yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi adawʋlʋman, yɛ ’da Nyanmɩan asɩ!

Afɩ, sɛ mɩn nɩan mɩ́n ajʋnlɩn nɩn anun an, anɩn n dɩ Nyanmɩan mala’n kanga. Nan kʋsʋ anwʋnnaan nɩn anun an, anɩn ndɩ ɛtɛ’n mala’n kanga.

8

Nyanmɩan Wawɛ’n wɔ ɛmɔ anun

1Ɛhɩka ati, kɩkaala dɩɛ, fʋɔ ebue mɔ man sʋanlan wu’n nnʋn man ɛbɛlɛ fɩ́ɩ́ kʋ́n mman man bɛ́ mɔ bɛ nʋn Zozi Kilisi b’a yɔ kʋn’n. 2Ɔ sanlɩn kɛ, kʋn ɛyɔlɛ’n mɔ mɩ́n nʋn Kilisi Zozi y’a yɔ’n dunman nun, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n m’ɔ man ngʋan m’ɔ sie mɩ́n’n, ɔ’a man mɩn nʋn ɛtɛ’n mala’n nʋn ewue yɛ́ afian a tɩ. 3Anwʋnnaan’n bɛtɛɛ’n m’ɔ tɩ nɩn ati, mɔ mala nɩn a ngʋala man yɩ́ yɔ’n, Nyanmɩan Kpili a yɔ. Ɔ man ɛtɛ sɔ’n dunman nun, Nyanmɩan sʋanlɩn yɩ́ Wa’n m’ɔ kacili yɩ́ nwʋn kulo sʋanlan’n ɔ walɩ wuli ɔ tuli ɛtɛ’n. Nyanmɩan a yɔ yɩ́ sɔ, ɔ’a man ewue’n m’ɔ di kɛ sʋanlan wu nɩn a hun yɩ́ Wa Zozi. 4Ɔ’a man yɛ́ mɔ yɛ tɩ man wɔ ɛtɛ anwʋnnaan nun’n, nan yɛ tɩ wɔ Nyanmɩan Wawɛ nun’n, yɛ bɔ bala sɛsɛ kpa bɔkɔɔ kɛ mala’n kele’n.

5Menian mɔ bɛ tɩ wɔ ɛtɛ anwʋnnaan nun’n, ninnge’n mɔ ɛtɛ anwʋnnaan’n kulo’n yɛ̂ bɛ kpʋnndɛ ɔ. Nan bɛ́ kʋsʋ mɔ bɛ tɩ wɔ Wawɛ nun’n, ninnge mɔ Wawɛ’n kulo’n yɛ̂ bɛ kpʋnndɛ ɔ. 6Sɛ yɛ kpʋnndɛ ninnge mɔ ɛtɛ anwʋnnaan’n kulo a, yɛ ’nyan ewue. Nan sɛ yɛ kpʋnndɛ ninnge mɔ Wawɛ’n kulo a, yɛ ’nyan ngʋan nʋn alʋacɩcɩɛ. 7Afɩ bɛ́ mɔ bɛ kpʋnndɛ ninnge mɔ ɛtɛ anwʋnnaan kulo’n, bɛ kpɔ Nyanmɩan, bɛ nni man yɩ́ mala nɩn asʋ. Bɛ ngʋala man sʋ di bɔbɔ. 8Bɛ́ mɔ bɛ tɩ wɔ ɛtɛ anwʋnnaan nun’n, bɛ nyɔlɩɛ’n-mɔ nzɔ man Nyanmɩan anyɩn.

9Nan ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ tɩ man wɔ ɛtɛ anwʋnnaan nun, nan ɛmɔ tɩ wɔ Wawɛ nun. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan Wawɛ’n wɔ ɛmɔ anun. Nan sʋanlan mɔ Kilisi Wawɛ’n nnʋn man yɩ́ nun’n, anɩn sʋanlan sɔ’n tɩ man Kilisi dɩɛ. 10Sɛ Kilisi wɔ ɛmɔ anun, ɔ tɩ ananhɔlɛ kɛ ɛtɛ’n dunman nun, anwʋnnaan’n ’wu, nan kʋsʋ, Wawɛ’n mɔ wɔ ɛmɔ anun’n man ɛmɔ le ngʋan. Ɔ sanlɩn kɛ, Nyanmɩan anyunnun an, ɛmɔ a kaci sɛsɛfʋɛ. 11Sɛ Nyanmɩan m’ɔ manlɩn Zozi fi ewue nun tinngeli’n Wawɛ’n wɔ ɛmɔ anun an, ɔ ’nanndɩ yɩ́ Wawɛ m’ɔ wɔ ɛmɔ anun nɩn asʋ, ɔ ’man ɛmɔ anwʋnnaan’n m’ɔ wu’n cɩn kɛ ɔ manlɩn Kilisi fi ewue nun tinngelɩ’n.

12Yɩ́ sɔ ati, anianman-mɔ, ɛtɛ anwʋnnaan’n kalɛ fɩ́ɩ́ kʋ́n nnʋn man yɛ́ sʋ nán y’a tanlan y’a yɔ like m’ɔ kulo ɔ. 13Ɔ sanlɩn kɛ, sɛ ɛmɔ tanlan bɛ yɔ like mɔ ɛtɛ anwʋnnaan’n kulo a, ɛmɔ ’wu. Nan sɛ ɛmɔ man Wawɛ’n di ninnge mɔ ɛtɛ anwʋnnaan’n kulo nɩn asʋ kunnunmun an, ɛmɔ ’nyan ngʋan. 14Ɔ sanlɩn kɛ, bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ nanndɩ atɩn’n mɔ Nyanmɩan Wawɛ’n kele nɩn asʋ’n, bɛ tɩ Nyanmɩan amma. 15Nyanmɩan Wawɛ’n mɔ ɔ’a fa ɔ’a man ɛmɔ’n, ɔ ’man ɛmɔ ngaci man nganga nán esulo a han ɛmɔ kʋ́n. Nan Wawɛ sɔ nɩn a man ɛmɔ a kaci Nyanmɩan amma. Yɩ́ yɛ̂ ɔ man yɛ kʋala yɛ kan kɛ: “Aba!” yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ “Mɩ́n Sɩ”. 16Nyanmɩan Wawɛ’n muonun kan yɩ́ yɛ́ kunnun ɛlɔ kɛ yɛ tɩ Nyanmɩan amma. 17Kɛmɔ yɛ tɩ Nyanmɩan amma’n, ninnge mɔ ɔ ’fa sie Kilisi ajâ’n, ɔ ’man yɛ nʋn Kilisi ce yɛ́ kʋsʋ yɛ nyan bie. Ɔ sanlɩn kɛ sɛ yɛ nʋn yɩ́ di ajâ a, yɛ nʋn yɩ́ nwun amannɩnhunnun, nán y’a tanlan yɩ́ anunminnyanmʋn nɩn anun ɔ.

Anunminnyanmʋn’n m’ɔ lɛ ba’n

18Ɛhɩ, amannɩnhunnun’n mɔ yɛ lɛ nwun yɩ́ mɛlɛ ɛhɩ anun’n, mɩn de mɩn di kɛ ɔ nʋn anunminnyanmʋn’n mɔ Nyanmɩan lɛ ba wula yɛ́’n nzɛ man. 19Ɔ man mân bɔndɩn’n lɛ si abʋtalɛ ɔ nwʋnndɛ cɩan mɔ Nyanmɩan ’ba man yɩ́ mma’n-mɔ fite anunminnyanmʋn nɩn anun’n. 20Ɔ sanlɩn kɛ ninnge’n mɔ Nyanmɩan bɔlɩ’n, yɩ́ kʋalaa a yɔ mgban-mgban. Mgban sɔ’n, ɔ fi man bɛ́ muonun, nan Nyanmɩan yɛ̂ ɔ’a yɔ yɩ́ sɔ ɔ. Kʋsʋ yɩ́ biala, bɛ le anyɩndasʋɛ. 21Afɩ, cɩan bie dede Nyanmɩan ’ba le mân’n fi tunmin’n m’ɔ lɛ sɛcɩ yɩ́ nɩn asa nun. Ɔ ’man ɔ nyan yɩ́ ti maan yɩ́ mma’n-mɔ anunminnyanmʋn’n kan yɩ́ bie. 22Nan kɩkaala dɩɛ, yɛ sɩ yɩ́ fɔ́ʋ́n kɛ mân’n kʋalaa lɛ kpɩnlɩn, ɛsɛ ɔ lɛ fɛ kɛ balasua mɔ ɔ’a fʋ awɔlɛ sʋ ɔ. 23Nán kɛ mân nɩn angʋnmɩn ala ɔ, nan yɛ́ muonun mɔ Nyanmɩan a fa yɩ́ Wawɛ nɩn a man yɛ́ kɛ acɛdɩɛ m’ɔ li mʋa’n, yɛ lɛ kpɩnlɩn yɛ́ kunnun. Yɛ lɛ nwʋnndɛ mɛlɛ mɔ Nyanmɩan ’fa yɛ́ yɔ yɩ́ mma ɔ de yɛ́ ti kpa bɔkɔɔ’n. 24Y’a nyan yɛ́ ti lɩlɩ, nan yɩ́ kpa bɔkɔɔ’n tɛ wɔ yɛ́ nyunnun, ɔ tɩ anyɩndasʋɛ like. Anyɩndasʋɛ like mɔ bɛ́ nyɩn tua yɩ́’n, ɔ tɩ man anyɩndasʋɛ like kʋn. Like mɔ bɛ nwun yɩ́’n, asʋ ɔ tɩ anyɩndasʋɛ like ɔ? 25Nan sɛ yɛ le anyɩndasʋɛ wɔ like’n mɔ yɛ nnwun man yɩ́ nɩn anwʋn an, anɩn yɛ lɛ si abʋtalɛ yɛ nwʋnndɛ.

26Yɛ le man anwʋnsɛlɛ fɩ́ɩ́, nan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n yɛ̂ ɔ bʋka yɛ́ ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ, yɛ nzɩ man like m’ɔ fata yɛ́ mɔ yɛ bisa wɔ yɛ́ asɔnɩn ɛyɔlɛ nɩn anun ɔ. Nan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n muonun yɛ̂ ɔ yɔ yɛ́ ti asɔnɩn yɛ́ nun ɔ man yɛ́ ɔ. 27Yɛ̂ Nyanmɩan m’ɔ sɩ yɛ́ ahʋnlɩn nɩn anun ɛjɔlɛ’n kʋalaatin’n, ɔ sɩ like mɔ Wawɛ’n lɛ bisa ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ Wawɛ’n sɛlɛ man menian mɔ bɛ tɩ Nyanmɩan dɩɛ’n, kɛ Nyanmɩan muonun kulo yɩ́’n.

28Nan yɛ sɩ kɛ bɛ́ mɔ Nyanmɩan nyɩhyɛ nɩn anun, ɔ’a fɛlɛ bɛ yɩ́ nwʋn, mɔ bɛ kulo yɩ́’n, yɩ́ kʋalaa mɔ Nyanmɩan kɔ yɔ’n, ɔ tɩ kpa man bɛ́. 29Ɔ sanlɩn kɛ, menian mɔ Nyanmɩan lili mʋa hulolɩ bɛ́’n, ɔ lili mʋa ɔ yɔlɩ ajʋnlɩn kɛ ɔ ’man bɛ kaci kɛ yɩ́ Wa’n. Anɩn yɩ́ Wa’n kaci bamuan baa anianman dɔʋn afian. 30Menian mɔ yɩ́ ti ɔ yɔlɩ ajʋnlɩn sɔ’n, ɔ’a fɛlɛ bɛ yɩ́ nwʋn. Bɛ́ mɔ ɔ’a fɛlɛ bɛ́ yɩ́ nwʋn’n, ɔ’a man b’a kaci sɛsɛfʋɛ wɔ yɩ́ nyunnun. Bɛ́ mɔ ɔ’a man b’a kaci sɛsɛfʋɛ wɔ yɩ́ nyunnun’n, ɛsɛ kʋsʋ ɔ’a wula bɛ́ anunminnyanmʋn.

Nyanmɩan ehulo’n tɩ kpili

31Sɛ ɔ tɩ sɔ a, anɩn nzu ɛjɔlɛ dɩɛ biekun yɛ̂ yɛ ’kan ɔ? Sɛ Nyanmɩan wɔ yɛ́ afan an, nwan yɛ̂ ɔ kʋala yɛ́ like yɔ ɔ? 32Nyanmɩan a nva man yɩ́ muonun yɩ́ Wa nɩn a nyɔ man abɔlɛ, nan ɔ’a yɩ yɩ́ ɔ’a man wɔ yɛ́ kʋalaa yɛ́ dunman nun. Ɔ kɔ yɔ sɛ mɔ ngɔ fa man ninnge kʋala ngɔ bʋka yɩ́ Wa nɩn asʋ ngɔ man man yɛ́ ɔ? 33Menian mɔ Nyanmɩan muonun a fɛlɛ bɛ́ yɩ́ nwʋn’n, nwan yɛ̂ ɔ ’tʋn bɛ́ ɛsʋan ɔ? Sʋanlan fɩ́ɩ́. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan nwan bɛ di bɩ. 34Anɩn nwan yɛ̂ ɔ ’kan kɛ bɛ di fʋɔ ɔ? Sʋanlan fɩ́ɩ́. Ɔ sanlɩn kɛ Zozi Kilisi a wu. Ɛsɛ ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge. Ɔ tɩ Nyanmɩan fama sʋ ɔ sɛlɛ man yɛ́. 35Ehulo mɔ Kilisi kulo yɛ́’n, nwan sʋanlan dɩɛ bɔbɔ yɛ́ ɔ kʋala tɩ yɛ́ afian ɔ? Yalɛ anaan, alʋabɔ anaan, ahʋlʋwa anaan, ɛhɔɛ anaan, ehian anaan, like esulo anaan ewue? 36Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɛ kan kɛ: Wɔ́ dunman nun ati, cɩan biala kɛ ewue tʋa yɛ́ nɩn anɩn. Bɛ yɔ yɛ́ kɛ mmʋa mɔ bɛ lɛ kɔ a hun bɛ́ ɔ.37Nan kʋsʋ ɛhɩka kʋalaa anun, Zozi m’ɔ kulo yɛ́’n dunman nun, yɛ di kunnunmun m’ɔ tala sʋ. 38Afɩ mɩn de mɩn di sakpa kɛ, ehulo’n mɔ Nyanmɩan a hulo yɛ’n, like fɩ́ɩ́ ngʋala ndɩ man yɛ́ afian. Nán ewue ɔ, nán ngʋan ɔ, nán nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ anaan anwunno ɛlɔ tunmin ngacile mmiekun-mɔ ɔ, nán ɛnɛ mɛlɛ nɩn ɔ, nán mɛlɛ’n m’ɔ lɛ ba a’n kʋsʋ ɔ, 39nán anwunno ɛlɔ ninnge’n-mɔ ɔ, nán asɩ ɛwa dɩɛ’n-mɔ ɔ, nán like fɩ́ɩ́ mɔ Nyanmɩan a bɔ nɩn ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ, ehulo’n mɔ Nyanmɩan a hulo yɛ́ wɔ yɛ́ Mɩn Kilisi Zozi dunman nun’n, like fɩ́ɩ́ ngʋala ndɩ man yɛ́ afian.

9

Izalayɛ ɛjɔlɛ’n

1Ɛhɩka ati, ɛjɔlɛ’n mɔ mɩn ’ba han’n tɩ ananhɔlɛ, mɩn nni man ato. Ɔ sanlɩn kɛ n dɩ Kilisi dɩɛ yɛ̂ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n man mɩn nwun yɩ́ mɩ́n ti anun kɛ ɛjɔlɛ’n tɩ ananhɔlɛ. 2Ɛjɔlɛ sɔ’n y’ɔ le kɛ cɩan daa, alʋabɔ kpili kpa nʋn yalɛ kan mɩ́n. 3Ɔ sanlɩn kɛ, mɩ́n nianman’n-mɔ mɔ mɩn nʋn bɛ́ yɛ tɩ anɩɛ kʋn’n, bɛ́ kpa ɛyɔlɛ dunman nun, sɛ bɔbɔ Nyanmɩan bɔ mɩ́n sasan mɩn nʋn Kilisi yɛ́ afian tɩ a, mɩn kulo. 4Afɩ bɛ tɩ yɛ́ nan Zʋakɔbʋ mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Izalayɛ nɩn abʋsʋ menian. Nyanmɩan Kpili a fa bɛ́ a yɔ yɩ́ mma, ɔ nʋn bɛ́ y’ɔ tɩ ɔ. Ɔ nʋn bɛ́ a hyɩhyɛ nyɩhyɛ, ɔ’a man bɛ́ mala, ɔ’a hele bɛ́ kɛ bɛ kpɩ́n bɛ sʋ́ yɩ́’n, ɛsɛ ɔ’a bɔ bɛ́ anɔhʋba. 5Zufʋ’n-mɔ anan-mɔ: Abalahamʋn nʋn Izakɩ nʋn Zʋakɔbʋ yɛ̂ bɛ wʋlɩ bɛ́ ɔ. Kilisi m’ɔ kacili yɩ́ nwʋn kulo sʋanlan bɛ wʋlɩ yɩ́, m’ɔ tɩ Nyanmɩan m’ɔ tala like biala’n, ɔ nʋn bɛ́ bɛ tɩ anɩɛ kʋn. Nyila hán Nyanmɩan cɩan daa. Amɩn.

6Nán kɛ mɩɩn kan sɔ mɩn kele kɛ ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan hanlɩn nɩn a mgbɩn man sʋ ɔ. Afɩ Izalayɛ abʋsʋ menian’n-mɔ, nán bɛ́ kʋalaa yɛ bɛ tɩ Izalayɛ amma kpa ɔ. 7Yɛ̂ yɛ́ nan Abalahamʋn abʋsʋ menian’n-mɔ, nán bɛ́ kʋalaa yɛ̂ bɛ tɩ yɩ́ mma kpa ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan Kpili selɩ Abalahamʋn kɛ: Izakɩ asʋ yɛ̂ mɩn ’sɩn maan ɛ di ata ɔ.8Yɩ́ bʋ y’ɔ kɛ nán menian mɔ b’a wʋ bɛ́ anwʋnnaan sʋ awɔlɛ’n yɛ̂ bɛ tɩ Nyanmɩan amma ɔ. Nan bɛ́ mɔ Nyanmɩan Kpili anɔhʋba’n m’ɔ bɔlɩ nɩn anun yɛ̂ b’a wʋ bɛ́’n, Abalahamʋn abʋsʋ menian kpa’n-mɔ anɩn. 9Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan Kpili anɔhʋba’n m’ɔ bɔlɩ’n y’ɔ le kɛ: Mɛlɛ kɛ ɛhɩka ju a, mɩn ’sa mɩn ba. Mɩn sa mɩn ba a, wɔ́ yɩ Sala ’ba wʋ baa belenzua kʋn.

10Ɛ ’nwun nvadʋhʋn kʋn biekun. Anɩn yɛ́ nan Izakɩ nʋn Elebeka le mma mmelenzua nnyuan. 11Anɩn bɔbɔ bɛ wʋlɩ man mma sɔ’n-mɔ nán b’a bɔ bala kpa anaan bala ɛtɛ’n, ɛsɛ kɛ ɔ kɔ yɔ nán menian’n-mɔ a nwun kɛ nán nyɔlɩɛ’n-mɔ anwʋn yɛ̂ Nyanmɩan nɩan fɛlɛ bɛ́ yɩ́ nwʋn’n, nan yɩ́ muonun y’ɔ fɛlɛ menian’n-mɔ m’ɔ kulo bɛ́ nɩn ɔ. 12Ɛhɩka ati, Nyanmɩan kɔ han kɔ hele Elebeka kɛ: Wɔ́ mma nnyuan’n, nunhan kaan’n ’ba sie kpain’n.13Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ lɛ kele kɛ: M’an hulo Zʋakɔbʋ m’an yaci Ezayu.

14Anɩn nzu ɛjɔlɛ dɩɛ yɛ̂ yɛ ’kan ɔ? Asʋ yɛ ’kan kɛ Nyanmɩan tɩ man sɛsɛ ɔ? Cɛcɛ! 15Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan hanlɩn helelɩ Moyizɩ kɛ: Sʋanlan mɔ mɩn kulo kɛ mɩn nwun yɩ́ nwʋn anwunnvoe’n, mɩn ’nwun yɩ́ nwʋn anwunnvoe sakpa!16Nan ɛhɩ, ɔ fi man sʋanlan muonun anaan yɩ́ tunmin’n, nan ɔ fi Nyanmɩan muonun m’ɔ nwun sʋanlan anwʋn anwunnvoe’n. 17Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun, Nyanmɩan lɛ kan kele Ezipiti belemgbin’n kɛ: Mɩn kulo kɛ mɩn fa wɔ́ mɩn kele mɩ́n tunmin’n mɔ n ne yɩ́’n mɩn man mân mân’n kʋalaa nwun mɩ́n dunman’n, yɩ́ ti yɛ̂ n zielɩ wɔ́ belemgbin ɔ.18Yɩ́ ti, sʋanlan mɔ Nyanmɩan kulo kɛ ɔ nwun yɩ́ nwʋn anwunnvoe’n yɛ̂ ɔ nwun yɩ́ nwʋn anwunnvoe ɔ. Yɛ̂ sʋanlan kʋsʋ m’ɔ kulo kɛ ɔ kete yɩ́ ahʋnlɩn’n yɛ̂ ɔ kete yɩ́ ɔ.

Nyanmɩan sikpɛ’n nʋn yɩ́ anwunnvoe’n

19Nan afɩ sʋanlan bie ’ba bisa mɩ́n kɛ: “Sɛ ɔ tɩ sɔ a, anɩn nzukɛ ati yɛ̂ sɛ menian’n-mɔ yɔ ɛtɛ a, Nyanmɩan tua bɛ́ yɩ́ nwʋn kalɛ ɔ? Yɛ̂ like mɔ Nyanmɩan kulo kɛ ɔ yɔ’n, nwan sʋanlan dɩɛ yɛ̂ ɔ kʋala ɔ totua yɩ́ atɩn ɔ?” 20O dasannin, ɛ tɩ wɔ́ dɩɛ sɛ mɔ Nyanmɩan kan ɛjɔlɛ a, ɛ kʋala su yɩ́ akpʋlʋwa ɔ? Talie’n mɔ bɛ le afâ b’a nwʋn’n, asʋ ɔ kʋala ɔ se sʋanlan’n mɔ ɔ’a nwʋn yɩ́’n kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ a nwʋn mɩ́n sʋa ɔ?” 21Sʋanlan’n m’ɔ nwʋn ninnge’n, like biala m’ɔ kulo kɛ ɔ nwʋn’n y’ɔ fa afâ’n nwʋn ɔ. Ɔ kʋala kɛ ɔ fa afâ kʋnmgba sɔ’n ɔ nwʋn ninnge mgbakpa mɔ bɛ́ nwʋn cian ɔ nʋn m’ɔ tɩ asɩ asɩ dɩɛ.

22Ɛhɩ sɛ Nyanmɩan kulo kɛ ɔ yɩ yɩ́ sikpɛ’n kele ɔ man bɛ nwun yɩ́ tunmin’n m’ɔ le yɩ́ nɩn an, yɛ ’kan nzu ɛjɔlɛ? Afɩ bɛ́ mɔ yɩ́ sikpɛ nɩn a hyɩ bɛ́ m’ɔ di mɔ bɛ wu’n, ɔ’a si bɛ́ nwʋn abʋtalɛ kpa. 23Ɔ’a yɔ yɩ́ sɔ kʋsʋ ɔ’a hele yɛ́ kɛ yɩ́ anunminnyanmʋn’n tɩ anyanbɛnwʋn kpili kpa man yɛ́ mɔ ɔ’a nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe’n. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ sesielɩ yɛ́ daba daba kɛ yɛ tánlan yɩ́ anunminnyanmʋn sɔ nɩn anun. 24Ɛhɩka ati, yɛ tɩ menian mɔ Nyanmɩan a fɛlɛ yɛ́ yɩ́ nwʋn ɔ. Nán kɛ yɛ́ Zufʋ’n-mɔ anun angʋnmɩn ala yɛ̂ Nyanmɩan a fɛlɛ yɛ́ yɩ́ nwʋn ɔ, nan menian bʋ nga’n-mɔ kʋsʋ wɔ nun bie. 25Ɛjɔlɛ sɔ’n yɛ̂ Nyanmɩan hanlɩn wɔ kpɔmanfʋɛ Oze kalata nɩn anun ɔ. Yɩ́ nwan:

Menian mɔ bɛ tɩ man mɩ́n menian’n,

mɩn ’ba fɛlɛ bɛ́ mɩ́n menian.

Mân mɔ m’an ngulo man yɩ́’n,

mɩn ’ba fɛlɛ yɩ́ mɩ́n ehulo mân.

26Yɛ̂ lɩka kʋsʋ mɔ bɛ selɩ bɛ́ kɛ:

‘Ɛmɔ tɩ man mɩ́n menian’n,’

ɛbɛlɛ menian’n-mɔ, bɛ ’ba fɛlɛ bɛ́

‘Tɩasɩfʋɛ Nyanmɩan amma.’

27Kpɔmanfʋɛ Ezayi kʋsʋ lɛ kan Izalayɛ amma’n-mɔ anwʋn ɛjɔlɛ kɛ:

Sɛ Izalayɛ amma’n-mɔ sʋn dede

bɛ yɔ kɛ jenvie nɩn anʋan anyʋan’n bɔbɔ a,

menian kaan bie sʋa ala yɛ̂ bɛ ’nyan ngʋan ɔ.

28Ɔ sanlɩn kɛ like mɔ Nyanmɩan Kpili nwan

ɔ ’yɔ yɩ́ asɩɛ nɩn asʋ’n,

ɔ ’yɔ yɩ́ ndɛ-ndɛ kpa bɔkɔɔ.

29Ɛsɛ kɛ Ezayi kʋnmgba’n lili mʋa hanlɩn yɩ́ daba’n, yɩ́ nwan:

Sɛ Tunminfʋɛ Nyanmɩan Kpili

a nyaci man yɛ́ bʋsʋ kaan an,

ahan yɛ́ kʋalaa yɛ́ kʋsʋ yɛ́ bʋsʋ bɔlɩ kɛ

Sodɔmʋn amma’n-mɔ,

ahan yɛ́ kʋalaa yɛ kacili kɛ

Gomɔɔ amma’n-mɔ.

30Anɩn nzukɛ ɛjɔlɛ yɛ̂ yɛ ’kan ɔ? Mɔ yɛ ’kan’n y’ɔ lɛ kɛ menian mɔ bɛ tɩ man Zufʋ, mɔ daba bɛ nzɩ man kɛ bɛ kpɩn bɛ yɔ sɛsɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun’n, bɛ́ dedi nɩn a man b’a yɔ sɛsɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun. 31Nan kʋsʋ Izalayɛ amma’n-mɔ muonun mɔ bɛ lɛ kpʋnndɛ mala kʋn m’ɔ kʋala kɛ ɔ man bɛ yɔ sɛsɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun’n, b’a nnyan man mala sɔ’n. 32Anɩn nzukɛ ati ɔ? Ɔ sanlɩn kɛ bɛ mgbʋnndɛ man kɛ bɛ nyan dedi nán b’a yɔ sɛsɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun. Bɛ kulo kɛ bɛ di junman kpa dede bɛ man Nyanmɩan bu bɛ́ sɛsɛ. B’a man bɛ́ ja a kpula ɛbʋɛ’n m’ɔ man menian’n-mɔ fin asɩ’n. 33Ɛbʋɛ sɔ’n y’ɔ le Zozi. Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kan yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ kɛ:

Ɛmɔ nɩ́an, mɩɩn fa ɛbʋɛ kʋn

mɩn sie Siʋn ɛbɛlɛ,

ɔ man sʋanlan aja kpula.

Ɔ tɩ ɛbʋta m’ɔ man sʋanlan fin asɩ ɔ.

Nan sʋanlan m’ɔ kɔ le yɩ́ kɔ li’n,

anyunnunguasɩɛ ngan man yɩ́ lé.

10

1Anianman-mɔ, like mɔ mɩɩn kpʋnndɛ sɛlɛ kpa, mɔ yɩ́ ti mɩn sɛlɛ Nyanmɩan mɩn man Izalayɛ amma’n-mɔ’n y’ɔ le kɛ Nyanmɩan mán bɛ́ kʋalaa bɛ nyán ngʋan. 2Mɩn di bɛ́ nwʋn adanzɩɛ kɛ bɛ le anwʋnndɛlɛ kpa wɔ Nyanmɩan junman nɩn elie nɩn anun. Nan kʋsʋ anwʋnndɛlɛ sɔ’n, bɛ nzɩ man yɩ́ nwʋn ngɛlɛ. 3Bɛ nzɩ man kɛ Nyanmɩan kpɩn yɔ maan menian’n-mɔ yɔ sɛsɛ wɔ yɩ́ nyunnun’n. Bɛ́ muonun bɛ kpɛ bɛ́ atɩn bɛ kpʋnndɛ sɛsɛ ɛyɔlɛ’n. 4Nan kʋsʋ Kilisi a a ɔ’a yɔ like kʋalaa mɔ Moyizi mala’n kele’n. Ɔ man bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ de yɩ́ bɛ di’n yɔ sɛsɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun.

5Ɛhɩ sɛsɛ ɛyɔlɛ’n mɔ mala’n man sʋanlan yɔ’n, Moyizɩ hanlɩn yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ kɛ: Sʋanlan biala m’ɔ kɔ li mala nɩn asʋ’n, ɔ ’nyan ngʋan.6Nan ɛ ’nwun sɛsɛ ɛyɔlɛ’n mɔ dedi’n kʋsʋ man sʋanlan yɔ wɔ Nyanmɩan anyunnun nɩn anwʋn ɛjɔlɛ dɩɛ’n. Bɛ́ nwan: N’ɛ kan yɩ́ wɔ wɔ́ ti anun kɛ: “Nwan yɛ̂ ɔ ’fʋ nyanmɩansʋ ɛlɔ ɔ?” (Yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ: nwan yɛ̂ ɔ ’man Kilisi ju asɩ ɔ?) 7Ɛsɛ n’ɛ kan kɛ: “Nwan yɛ̂ ɔ ’ju bɔnza nɩn anun ɛlɔ ɔ?” (Yɩ́ bʋ y’ɔ lɛ kɛ nwan yɛ̂ ɔ man Kilisi fi ewue nun tinnge ɔ?) 8Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n nwan nzɛ? Yɩ́ nwan: Ɛjɔlɛ’n wɔ wɔ́ nwʋn ɛbɛlɛ ala, ɔ wɔ wɔ́ nʋan, ɛsɛ ɔ wɔ wɔ́ ti anun. Ɛjɔlɛ sɔ’n y’ɔ le dedi ɛjɔlɛ’n mɔ yɛ kan yɛ kele menian’n-mɔ. 9Sɛ ɛ kpacɩ nun ɛ kan yɩ́ menian’n-mɔ kʋalaa anyunnun kɛ: “Kilisi tɩ yɛ́ Mɩn,” ɛsɛ sɛ ɛ de di wɔ́ ahʋnlɩn nɩn anun kɛ Nyanmɩan man ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge a, ɛ ’nyan ngʋan. 10Ɔ sanlɩn kɛ sɛ ɛ de di wɔ́ ahʋnlɩn nɩn anun an yɛ̂ Nyanmɩan Kpili man ɛ yɔ sɛsɛ ɔ. Ɛsɛ sɛ ɛ kan kɛ Kilisi tɩ wɔ́ Mɩn an, Nyanmɩan ’man ɛ nyan ngʋan. 11Afɩ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n nwan: Sʋanlan biala m’ɔ kɔ le yɩ́ kɔ li’n, anyunnunguasɩɛ ngan man yɩ́ lé.12Ɛhɩka ati, mgbacɩ mgbacɩɛ fɩ́ɩ́ kʋ́n nnʋn man Zufʋ’n-mɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn afian. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ kʋalaa, bɛ́ Mɩn’n tɩ kʋn. Yɩ́ yɛ̂ ɔ yila bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ sun bɛ fɛlɛ yɩ́ nɩn asʋ ɔ. 13Afɩ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n nwan: Sʋanlan biala m’ɔ kɔ sun kɔ fɛlɛ yɛ́ Mɩn’n, ɔ ’nyan ngʋan.

14Anɩn ɔ ’yɔ sɛ nán b’a sun b’a fɛlɛ sʋanlan’n mɔ b’a nne man yɩ́ b’a nni man’n? Ɛsɛ ɔ ’yɔ sɛ nán b’a le yɩ́ b’a li, mɔ b’a ngan man yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ b’a ngele man bɛ́’n? Yɛ̂ sɛ sʋanlan a ngan man yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ a ngele man bɛ́ a, ɔ ’yɔ sɛ nán b’a tɩ? 15Sɛ b’a nyɩ man ɛjɔlɛ sɔ nɩn anwʋn menian an, ɔ ’yɔ sɛ nán b’a han? Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n nwan: Ɛ nwun bɛ́ mɔ bɛ kan Ɛjɔlɛkpa’n kɛ bɛ lɛ ba a, anɩn ɔ yɔ ɛnyɩnmɩn.

16Nan kʋsʋ, bɛ́ kʋalaa b’a nne man Ɛjɔlɛkpa’n b’a nni man. Ɛhɩka ati yɛ̂ Ezayi hanlɩn kɛ: Yɛ́ Mɩn, Ɛjɔlɛkpa’n mɔ yɛ bɔlɩ yɛ helelɩ menian’n-mɔ’n, nwan y’ɔ lelɩ lili ɔ?17Ɛhɩka ati, Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn etie y’ɔ man bɛ nyan dedi ɔ. Ɛjɔlɛ sɔ’n kʋsʋ y’ɔ le Kilisi Anʋan Ɛjɔlɛ’n.

18Nan mɩɩn bisa kɛ: “Asʋ b’a ndɩ man Ɛjɔlɛkpa sɔ nɩn ɔ?” Bɛ tɩlɩ yɩ́ kpa! Ɔ sanlɩn kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɛ kan kɛ:

Bɛ tɩlɩ bɛ́ mɔ bɛ bɔ Ɛjɔlɛkpa nɩn anɩn

asɩɛ’n lɩka kʋalaatin.

Bɛ́ nʋan ɛjɔlɛ nɩn a fa

mân’n lɩka kʋalaatin.

19Mɩɩn bisa biekun kɛ: “Asʋ Izalayɛ amma’n-mɔ a ndɩ man ɔ?” Bɛ tɩlɩ. Afɩ Moyizɩ lili mʋa hanlɩn kɛ Nyanmɩan nwan:

Mân mɔ ɛmɔ mmu man bɛ́ like fɩ́ɩ́’n,

mɩn ’ba man ɛmɔ fa bɛ́ nwʋn ɛkpɔ.

Bɛ́ mɔ ɛmɔ bu bɛ́ kɛ bɛ nzɩ man ngɛlɛ’n,

mɩn ’ba man ɛmɔ anyɩn bʋlʋ bɛ́ nwʋn.

20Ezayi kʋsʋ nyanlɩn anwʋnsɛlɛ hanlɩn kɛ Nyanmɩan nwan:

Menian mɔ bɛ lɛ mgbʋnndɛ man mɩ́n’n,

bɛ́ yɛ̂ b’a nwun mɩ́n ɔ.

Bɛ́ mɔ b’a mgbʋnndɛ man like fɩ́ɩ́ mɩ́n ɛlɔ’n,

bɛ́ yɛ̂ m’an yɩ mɩ́n nwʋn m’an hele bɛ́ ɔ.

21Nan Izalayɛ amma’n-mɔ dɩɛ, ɛ ’nwun bɛ́ nwʋn ɛjɔlɛ m’ɔ hanlɩn’n. Yɩ́ nwan:

Cɩan daa mɩn tɛtɛlɛ mɩ́n sa nun

mɩn man mân kʋn.

Mân sɔ’n tɩ anzʋsɛlɛfʋɛ

nʋn menian mɔ bɛ kpalɩ

mɩ́n nʋan ɛjɔlɛ nɩn abʋ mân.

11

Nyanmɩan yacili man Izalayɛ amaa’n-mɔ tʋlɩ man

1Nan afɩ mɩɩn bisa kɛ: “Asʋ Nyanmɩan Kpili a yaci yɩ́ menian’n-mɔ a tʋ ɔ?” Cɛcɛ! Ɔ sanlɩn kɛ mɩ́n bɔbɔ muonun n dɩ Izalayɛ sʋanlan. N dɩ Abalahamʋn abʋsʋ sʋanlan. N vi Bɩnnzʋamɩn abusuan nɩn anun. 2Menian mɔ Nyanmɩan lili mʋa ɔ falɩ bɛ́’n, ɔ yacilɩ man bɛ́ tʋlɩ man. Ɛmɔ sɩ kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun, kpɔmanfʋɛ Eli lɛ kan Izalayɛ amma’n-mɔ anwʋn ɛjɔlɛ ɔ kele Nyanmɩan kɛ: 3Yɛ́ Mɩn, b’a hun wɔ́ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kʋalaatin. B’a bubu wɔ́ afɔlɩɛ mʋcɩa’n-mɔ. Ɔ’a ha mɩ́n ngʋnmɩn cein. Ɛsɛ bɛ lɛ kpʋnndɛ mɩ́n kʋsʋ bɛ kun mɩ́n.4Nan mɔ Eli hanlɩn sɔ’n, nzu mmua dɩɛ yɛ̂ Nyanmɩan bualɩ yɩ́ ɔ? Nyanmɩan nwan: M’an kpa mɩ́n menian akpɩɩ nsʋ man sie. Bɛ́ dɩɛ, b’a ngʋtʋ man Baalɩ anyunnun fɩ́ɩ́ b’a nzʋ man yɩ́5Ɛnɛ mɛlɛ ɛhɩ anun kʋsʋ, kɛ ɔ tɩ yɩ́ nɩn ala anɩn. Menian kaan’n mɔ Nyanmɩan a nwun bɛ́ nwʋn anwunnvoe ɔ’a yɩ bɛ́’n, bɛ wɔ ɛbɛlɛ. 6Nán kɛ junman mɔ b’a li ati yɛ̂ Nyanmɩan a yɩ bɛ́ ɔ. Nan anwunnvoe yɛ̂ Nyanmɩan a nwun bɛ́ ɔ. Sɛ ɔ tɩ man sɔ a, ahan bɛ ngan man kɛ Nyanmɩan a nwun bɛ́ nwʋn anwunnvoe.

7Nan sɛ ɔ tɩ sɔ a, anɩn nzu ɛjɔlɛ dɩɛ yɛ̂ yɛ ’kan ɔ? Like mɔ Izalayɛ menian’n-mɔ lɛ kpʋnndɛ’n, b’a nnyan man yɩ́. Nan menian mɔ Nyanmɩan falɩ bɛ́ nɩn ala yɛ̂ bɛ nyanlɩn yɩ́ ɔ. Bɛ́ bʋ nga’n, bɛ ngʋala bɛ ndɩ man ɛjɔlɛ bʋ, b’a sʋlʋ. 8Kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kele’n, yɩ́ nwan:

Nyanmɩan a man b’a sʋlʋ.

Ɔ’a man bɛ́ nyɩn a sin

ɛsɛ ɔ’a man bɛ́ nzʋ a ti dede

ɔ’a ju ɛnɛ.

9Belemgbin *Davidi kʋsʋ nwan:

Man bɛ́ fɛtɩ alɩɛ fɛ’n mɔ bɛ di’n

káci ngaa, ɔ káci dada ɔ hyɩ́ bɛ́,

ɔ mán bɛ tɔ́ asɩ nán bɛ pínnin bɛ́.

10Man bɛ́ nyɩn’n sín,

nán b’a nnwun man asɩ,

man bɛ́ hʋ́lʋ sʋ cɩan daa.

Bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn ati ele’n

11Nan afɩ mɩɩn bisa kɛ: “Asʋ Zufʋ’n-mɔ asɩ ɛtɔ mɔ b’a tɔ’n, bɛ ’ka ɛbɛlɛ ɔ?” Cɛcɛ! Nan bɛ́ asɩ ɛtɔ’n mɔ b’a tɔ’n y’ɔ man menian bʋ nga’n-mɔ a nyan bɛ́ ti ɔ. Menian bʋ nga’n-mɔ ati mɔ b’a nyan yɩ́’n, ɔ man Zufʋ’n-mɔ a fa bɛ́ nwʋn ɛkpɔ. 12Sɛ Zufʋ’n-mɔ asɩ mɔ b’a tɔ nɩn a man mân nɩn anyan yɩ́ nwʋn, ɛsɛ sɛ Zufʋ’n-mɔ asɩ ɛbɔ nɩn a man bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn a nyan bɛ́ nwʋn an, bɛ́ ɛjasʋɛ dɩɛ mɔ bɛ ’ba jasʋ kpa bɔkɔɔ’n, ɔ tɩ man nzɛmɩndɛ!

Olivʋ baka nɩn anwʋn anyɩnndala’n

13Nan afɩ sian dɩɛ, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n kɛ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n, bɛ́ bɔfʋɛ’n y’ɔ le mɩ́n. Yɩ́ ti kɛ n gbɩn n dɩ yɩ́’n, mɩn di junman’n mɔ mɩn di nɩn anwʋn fɛ kpa. 14Mɩn de mɩn di kɛ junman sɔ’n mɔ mɩn di’n, ɔ ’ba wula bɛ́ mɔ mɩn nʋn bɛ́ yɛ tɩ anɩɛ kʋn nɩn akpue maan bɛ́ mmie-mɔ nyan bɛ́ ti. 15Afɩ sɛ bɛ́ ahanmɩan esie mɔ b’a sie bɛ́ nɩn a man mân’n nʋn Nyanmɩan bɛ́ afian a sɛ a, sɛ Nyanmɩan sa fa bɛ́ biekun an, nzu ɛjɔlɛ dɩɛ yɛ̂ ɔ ’ba ɔ? Ɔ ’yɔ kɛ menian mɔ bɛ fi ewue nun b’a tinnge! 16Sɛ bɛ fa *bele nɩn alimʋa mma’n mɔ bɛ kɔ tɩ’n bɛ yɔ fali bɛ tʋn kpaun bɛ man Nyanmɩan an, yɩ́ bʋ nga’n kʋalaa m’ɔ ka’n kʋsʋ tɩ yɩ́ dɩɛ. Ɛsɛ sɛ bɛ fa baka nɩn abʋ ndɩan’n bɛ man Nyanmɩan an, yɩ́ sa mma’n-mɔ kʋsʋ tɩ yɩ́ dɩɛ.

17Izalayɛ amma’n-mɔ tɩ kɛ *olivʋ baka mɔ b’a lua mɔ b’a kpɩkpɛ yɩ́ sa mma’n-mɔ bie b’a gua ɔ. Wɔ́ mɔ ɛ tɩ man Zufʋ’n, ɛ tɩ kɛ ebolo olivʋ baka mɔ b’a kpɛ yɩ́ sa baa’n kʋn b’a sie mɔ b’a lua nɩn asʋ ɔ. Sian dɩɛ, olivʋ baka’n mɔ b’a lua’n, yɩ́ ndɩan’n-mɔ cʋɩn nzue bɛ man wɔ́ bie. 18Ɛhɩka ati, n’ɛ bu wɔ́ nwʋn kɛ ɛ tɩ kpa tala olivʋ baka’n mɔ b’a lua nɩn asa mma’n mɔ b’a kpɛ b’a gua’n. Ɔ yɔ sɛ mɔ ɛ kʋala kɛ ɛ tu wɔ́ nwʋn ɔ? Nán wɔ́ yɛ̂ ɛ le ndɩan nɩn ɔ, nan ndɩan’n lɩlɩ yɛ̂ ɔ le wɔ́ ɔ.

19Bie sʋa a, ɛ ’ba han kɛ: “Nan b’a kpɩkpɛ baka nɩn asa amma sɔ’n-mɔ maan m’an fa bɛ́ lɩka’n.” 20Sɛ ɛ kan sɔ a, ɔ tɩ fɔ́ʋ́n. Ɔ sanlɩn kɛ dedi’n mɔ b’a nnyan man yɩ́’n, yɩ́ ti yɛ̂ ɔ man b’a kpɩkpɛ bɛ́ b’a gua ɔ. Wɔ́ kʋsʋ wɔ́ dedi’n mɔ a nyan yɩ́’n, yɩ́ ti y’ɔ man b’a fa wɔ́ b’a sie bɛ́ bʋsʋ nɩn ɔ. Nan kʋsʋ nɩan wɔ́ nwʋn kpa, n’ɛ tu wɔ́ nwʋn! Sɛ ɛ nwun Nyanmɩan an, sulo yɩ́. 21Ɔ sanlɩn kɛ, sɛ Nyanmɩan a yaci Zufʋ’n-mɔ muonun mɔ bɛ tɩ kɛ olivʋ baka’n mɔ ɔ’a lua nɩn ɔ’a tʋ a, nán wɔ́ mɔ ɛ tɩ kɛ ebolo olivʋ baka’n yɛ̂ ɔ ngɔ yaci man wɔ́ ngɔ tʋ man ɔ.

22Ɛhɩka ati, nwun yɩ́ kɛ Nyanmɩan tɩ kpa ɛsɛ ɔ yɔ sɩ. Ɔ kpɛ bɛ́ mɔ b’a tɔ asɩ nɩn ati sɛlɛ. Nan wɔ́ dɩɛ, ɔ’a nwun wɔ́ nwʋn anwunnvoe. Nan kʋsʋ, ɔ fata kɛ ɛ nʋn Nyanmɩan bɛ tanlan kanlanman. Sɛ ɔ’a nyɔ man sɔ a, ɔ ’kpɛ wɔ́ kʋsʋ ɔ tʋ kɛ baka nɩn asa baa’n. 23Yɛ̂ sɛ Zufʋ’n-mɔ kʋsʋ yaci bɛ́ anzʋsɛlɛ nɩn an, bɛ sa ’kan bɛ́ lɩka daba’n. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan le tunmin, ɔ kʋala kɛ ɔ fa bɛ́ ɔ sie bɛ́ lɩka daba’n biekun. 24Wɔ́ mɔ ɛ tɩ man Zufʋ’n, ebolo olivʋ baka nɩn asa baa’n y’ɔ le wɔ́. B’a kpɛ wɔ́ b’a sie olivʋ baka’n mɔ b’a lua nɩn asa baa nɩn abʋsʋ. olivʋ baka sɔ’n mɔ b’a lua nɩn asa mma’n-mɔ y’ɔ le Zufʋ’n-mɔ. Ɛhɩka ati, sɛ bɛ ’fa bɛ́ bɛ sie bɛ́ bʋsʋ’n biekun an, ɔ nyɔ man sɩ fɩ́ɩ́ sʋa.

Izalayɛ amma’n-mɔ ’ba nyan bɛ́ ti

25Ɛhɩ, anianman-mɔ, kɛ ɔ kɔ yɔ nán ɛmɔ a mmu man bɛ́ nwʋn bɛngɛlɛfʋɛ’n, yɩ́ ti, mɩn kulo kɛ mɩn kan ananhɔlɛ nvɩalɩɛ nun ɛjɔlɛ kʋn mɩn kele ɛmɔ. Ɛjɔlɛ sɔ’n, y’ɔ le kɛ Izalayɛ amma’n-mɔ ebue ndɩ man ɛjɔlɛ kʋ́n. Bɛ ndɩ man ɛjɔlɛ dede ɔ ’ju mɛlɛ mɔ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n kʋalaatin kɔ nyan bɛ́ ti’n. 26Kɛ Izalayɛ amma’n-mɔ kʋalaatin ’kpɩn nyan bɛ́ ti nɩn anɩn. Ɔ sanlɩn kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n nwan:

Ngʋandefʋɛ’n fi *Siʋn ɔ ’ba a.

Zʋakɔbʋ abʋsʋ menian’n-mɔ nyɔlɩɛ’n

mɔ ɔ nzɔ man Nyanmɩan anyɩn’n,

ɔ ’ba nunnun yɩ́ kʋalaa abʋsʋ.

27Mɛlɛ mɔ mɩn ’ba fa bɛ́ ɛtɛ’n-mɔ

mɩn ce bɛ́’n,

nyɩhyɛ mɔ mɩn nʋn bɛ́ yɛ ’hyɩhyɛ nɩn anɩn.

28Ɛjɔlɛkpa’n mɔ Zufʋ’n-mɔ a nne a nni man’n, sɛ yɛ lɛ nɩan yɩ́ kpa a, yɛ nwun yɩ́ kɛ ɛmɔ kpa ɛyɔlɛ dunman nun, Nyanmɩan a kaci bɛ́ kpɔfʋɛ. Nan kʋsʋ sɛ yɛ lɛ nɩan menian mɔ Nyanmɩan a yɩ bɛ́ nɩn an, anɩn bɛ tɩ menian mɔ bɛ́ nan-mɔ dunman nun, Nyanmɩan kulo bɛ́. 29Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan dɩɛ, like m’ɔ kɔ fa kɔ man sʋanlan’n, anɩn ɔ’a fa ɔ’a man. Yɛ̂ menian m’ɔ kɔ fɛlɛ bɛ́ yɩ́ nwʋn’n, ɔ ngaci man yɩ́ nzin ɔ nzi man bɛ́. 30Daba, ɛmɔ anyɩn a nzɔ man Nyanmɩan. Nan sian dɩɛ, Nyanmɩan a nwun ɛmɔ anwʋn anwunnvoe. Afɩ Zufʋ’n-mɔ anyɩn a nzɔ man yɩ́. 31Kɩkaala, bɛ́ nyɩn m’ɔ nzɔ man Nyanmɩan nɩn a man ɔ’a nwun ɛmɔ anwʋn anwunnvoe. Nan ɔ ’ba nwun bɛ́ kʋsʋ bɛ́ nwʋn anwunnvoe. 32Kɩkaala bɛ́ nyɩn m’ɔ nzɔ man Nyanmɩan nɩn a man menian’n-mɔ kʋalaa a yɔ anzʋsɛlɛ mma, nán ɔ’a nwun bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn anwunnvoe.

Nyanmɩan tɩ kpili sakpa

33Nyanmɩan anyanbɛnwʋn’n tɩ kpili o! Yɩ́ ngɛlɛ nʋn yɩ́ ninnge’n m’ɔ sɩ nɩn abʋ hɔlɩ! Nyanmɩan ajʋnlɩn m’ɔ kɔ fa’n, nwan yɛ̂ ɔ kʋala ɔ nwun yɩ́ nzin ɔ? Yɩ́ atɩn m’ɔ kɔ kpɛ’n-mɔ, nwan yɛ̂ ɔ kʋala tɩ yɩ́ bʋ ɔ? 34Afɩ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɛ kan kɛ:

Nwan yɛ̂ ɔ sɩ Nyanmɩan ajʋnlɩn nun ɔ?

Nwan yɛ̂ ɔ kʋala ɔ tu yɩ́ fʋɔ ɔ?

35Nwan yɛ̂ ɔ lili mʋa ɔ manlɩn Nyanmɩan like

nán Nyanmɩan kʋsʋ a man yɩ́ bie ɔ?

36Ninnge kʋalaa fi Nyanmɩan ɛlɔ, yɩ́ yɛ̂ ɔ man ninnge wɔ mân nɩn anun ɔ, yɩ́ kʋalaa tɩ yɩ́ dɩɛ. Anunminnyanmʋn hán Nyanmɩan cɩan daa! Amɩn.

12

Ɛmɔ fá bɛ́ nwʋn bɛ bɔ́ afɔlɩɛ bɛ mán Nyanmɩan

1Ɛhɩka ati, anianman-mɔ, kɛmɔ Nyanmɩan a nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe sʋa’n, mɩn ’sɛlɛ ɛmɔ mɩn bʋtʋ bɛ́ kɛ ɛmɔ muonun fá bɛ́ nwʋn bɛ bɔ́ afɔlɩɛ bɛ mán Nyanmɩan kpa bɔkɔɔ. Afɔlɩɛ m’ɔ tɩ nwannzan-nwannzan m’ɔ sɔ Nyanmɩan anyɩn nɩn anɩn. Sɛ ɛmɔ yɔ yɩ́ sɔ a, ɛmɔ asɔnɩn ɛyɔlɛ ’yɔ faɩn. 2Ɛmɔ nán bɛ nɩan eyuadɩ nɩn anun menian’n-mɔ abalabɔ ɛtɛ ɛtɛ’n-mɔ asʋ bɛ yɔ bie. Nan ɛmɔ fá bɛ́ nwʋn bɛ mán Nyanmɩan maan ɔ káci ɛmɔ ajʋnlɩn’n kpa bɔkɔɔ. Ɛbɛlɛ nɩn anun yɛ̂ ɛmɔ ’ba hʋala bɛ nwun like mɔ Nyanmɩan kulo ɔ, like m’ɔ tɩ kpa, like m’ɔ sɔ yɩ́ nyɩn, mɔ ɛsɛ ɔ tɩ kanlanman kpa.

3Anwunnvoe kpili’n mɔ Nyanmɩan a nwun mɩ́n nɩn ati, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ anun kʋn biala kɛ n’ɔ bu yɩ́ nwʋn kpa sʋnman maan ɔ bʋ sʋ, nan ɔ yɔ́ mɛlɛhʋandɩ, ɔ nɩ́an yɩ́ dedi’n mɔ Nyanmɩan a fa a man yɩ́ nɩn anwʋn ɔ bú amanmuo m’ɔ sɛ fata’n. 4Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan baka’n, akpɔlɛ akpɔlɛ dɔʋn wɔ nun. Nan kʋsʋ, nunhan kʋn biala le yɩ́ junman m’ɔ di ɔ. 5Yɩ́ kʋnmgba nɩn ala, kannzɛ yɛ sʋnlɩn bɔbɔ a, yɛ́ kʋalaa yɛ nʋn Kilisi y’a kaci sʋanlan munmuan kʋn. Yɛ́ kʋalaa kʋsʋ y’a yɔ kʋn kɛ anwʋnnaan nɩn akpɔlɛ akpɔlɛ’n-mɔ. 6Nyanmɩan a hye yɛ́ nun kʋn biala acɛdɩɛ ngacile ngacile. Acɛdɩɛ sɔ’n tɩ tunmin mɔ yɛ fa yɛ di Nyanmɩan junman’n. Sʋanlan mɔ Nyanmɩan kɔ fa ɛjɔlɛ kɔ wula yɩ́ nʋan kɛ ɔ hán’n, ɔ nɩ́an yɩ́ dedi nɩn anwʋn ɔ hán. 7Sʋanlan mɔ Nyanmɩan kɔ man yɩ́ ɛsʋɛ acɛdɩɛ kɛ ɔ sʋ́ yɩ́ manngʋn’n-mɔ’n, ɔ sʋ́ bɛ́. Sʋanlan mɔ Nyanmɩan kɔ man yɩ́ like ehele acɛdɩɛ kɛ ɔ héhele yɩ́ manngʋn’n-mɔ ninnge’n, ɔ héhele bɛ́. 8Sʋanlan mɔ Nyanmɩan kɔ man yɩ́ anwʋnsɛlɛ ewowula acɛdɩɛ kɛ ɔ wówula yɩ́ manngʋn’n-mɔ anwʋnsɛlɛ’n, ɔ wówula bɛ́. Sʋanlan mɔ Nyanmɩan kɔ man yɩ́ afian ɛsɔ acɛdɩɛ kɛ ɔ sɔ́ yɩ́ manngʋn’n-mɔ afian’n, ɔ yɩ́ yɩ́ kunnun kpa ɔ sɔ́ bɛ́ afian. Sʋanlan mɔ Nyanmɩan kɔ man yɩ́ sʋanlan sʋ ɛnɩan acɛdɩɛ kɛ ɔ nɩ́an yɩ́ manngʋn’n-mɔ asʋ’n, ɔ tɩ́ yɩ́ nyɩn ɔ nɩ́an bɛ́ sʋ kpa. Sʋanlan mɔ Nyanmɩan kɔ man yɩ́ ɛbʋka acɛdɩɛ kɛ ɔ bʋ́ka yalɛfʋɛ’n-mɔ, ɔ lí fɛ ɔ bʋ́ka bɛ́.

Ɛmɔ húlo bɛ́ manngʋn’n-mɔ

9Nán bɛ kulo bɛ́ manngʋn’n-mɔ bɛ́ je sʋ mgban. Ɛmɔ kpɔ́ ɛtɛ’n. Ɛmɔ mán ye ɛyɔlɛ’n hían bɛ́ kpa. 10Ɛmɔ húlo bɛ́ nwʋn kpa kɛ anianman-mɔ kulo bɛ́ nwʋn’n. Ɛmɔ nwun ɛmɔ amanngʋn’n-mɔ a, ɛmɔ anwʋn tɛ́ bɛ́ bɛ bú bɛ́. 11Nán bɛ yɔ ɛfʋan, nan ɛmɔ yɔ́ juejue. Ɛmɔ fá anwʋnndɛlɛ bɛ lí yɛ̂ Mɩn junman’n. 12Ɛmɔ lí anyɩndasʋɛ’n mɔ ɛmɔ le yɩ́ nɩn anwʋn fɛ. Amannɩnhunlun nɩn anun, ɛmɔ sí abʋtalɛ. Ɛmɔ mían bɛ́ bʋ kpa bɛ sɛ́lɛ. 13Ɛmɔ bʋ́ka asɔnɩn nɩn anun anianman’n-mɔ mɔ bɛ wɔ emian nɩn anun’n. Yɛ̂ menian mɔ bɛ kɔ a ɛmɔ awulo’n, ɛmɔ sɔ́ bɛ́ nun kanlanman.

14Menian mɔ bɛ le kele ɛmɔ ahʋlʋwa’n, ɛmɔ sɛ́lɛ Nyanmɩan kɛ ɔ yéyila bɛ́ sʋ. Nán bɛ bɔ bɛ́ sasan, nan bɛ sɛ́lɛ Nyanmɩan bɛ mán bɛ́. 15Bɛ́ mɔ bɛ lɛ di ndutue’n, ɛmɔ nʋn bɛ́ lí. Bɛ́ mɔ bɛ lɛ sun’n, ɛmɔ nʋn bɛ́ sún. 16Ɛmɔ nʋn ɛmɔ amanngʋn’n-mɔ tánlan kanlanman. Nán bɛ tu bɛ́ nwʋn, nan bɛ sɔ́ junman nganngan mɔ bɛ kɔ fa bɛ kɔ man ɛmɔ nɩn anun. Nán bɛ nɩan bɛ́ nwʋn bɛ bu bɛ́ nwʋn kɛ bɛ sɩ ngɛlɛ bɛ tala bɛ́ manngʋn’n-mɔ.

17Nán bɛ fa ɛtɛ bɛ tua ɛtɛ’n kalɛ. Nan ɛmɔ kpʋ́nndɛ atɩn bɛ yɔ́ menian’n-mɔ kʋalaa ye. 18Sɛ ɛmɔ kʋala kɛ bɛ sɩn atɩn ngacile biala asʋ a, ɛmɔ sɩ́n sʋ bɛ nʋn menian’n-mɔ kʋalaa bɛ tánlan wɔ anzʋnunjɔ nun.

19Anianman ehulo mma, ɛmɔ muonun nán bɛ de bɛ́ ti alɔman. Nan ɛmɔ yáci bɛ́ ɛjɔlɛ’n bɛ mán Nyanmɩan. Ɔ sanlɩn kɛ b’a hɛlɛ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ Nyanmɩan nwan: Mɩ́n yɛ̂ mɩn de ɛmɔ ati alɔman ɔ. Mɩ́n yɛ̂ mɩn ’tua bɛ́ nyɔlɩɛ nɩn anwʋn kala ɔ.20Ɛsɛ ɔ lɛ kan yɩ́ biekun kɛ:

Sɛ ɛhɔɛ lɛ kun sʋanlan m’ɔ kpɔ wɔ́ nɩan an,

man yɩ́ like lí.

Sɛ nzuhoe lɛ kun yɩ́ a,

man yɩ́ nzue nʋ́n.

Ɔ sanlɩn kɛ mɔ ɛ lɛ yɔ yɩ́ sɔ’n,

ɔ tɩ kɛ sɩ̂n

yɛ̂ ɛ lɛ kpʋnmgbɔ gua yɩ́ ti nɩn asʋ ɔ.

21N’ɛ man ɛtɛ nɩn asa kʋala wɔ́, nan yɔ ye di ɛtɛ nɩn asʋ kunnunmun.

13

Mgbain’n-mɔ mɔ bɛ sie mân’n

1Sʋanlan biala bɛ́bɛlɛ yɩ́ nwʋn asɩ ɔ mán mgbain’n-mɔ mɔ bɛ sie mân’n. Ɔ sanlɩn kɛ kpain fɩ́ɩ́ nnʋn man ɛbɛlɛ mɔ nán Nyanmɩan yɛ̂ ɔ’a sie yɩ́ ɔ. Bɛ́ mɔ bɛ tɩ mân nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kʋalaa, Nyanmɩan yɛ̂ ɔ’a sie bɛ́ ɛbɛlɛ ɔ. 2Ɛhɩka ati, sʋanlan m’ɔ kɔ jasʋ mân mgbain’n-mɔ akɔmɩn anun’n, anɩn Nyanmɩan yɛ̂ sʋanlan sɔ nɩn a jasʋ yɩ́ kɔmɩn anun ɔ. Yɛ̂ menian kʋsʋ mɔ bɛ yɔ ninnge sʋa-mɔ’n, anɩn bɛ lɛ hyʋhyʋɩn ndɛɛ ebua bɛ tʋ bɛ́ nwʋn. 3Menian mɔ bɛ bɔ bala kpa’n, bɛ nzulo man mân mgbain’n-mɔ. Nan bɛ́ mɔ bɛ bɔ bala ɛtɛ’n yɛ̂ bɛ sulo mân mgbain’n-mɔ ɔ. Ɛ ngulo man kɛ ɛ sulo mân mgbain’n-mɔ, anɩn bɔ bala kpa, nán bɛ́ kʋsʋ bɛ ’ba yɩ wɔ́ ayɛ. 4Ɔ sanlɩn kɛ bɛ di Nyanmɩan junman bɛ bʋka wɔ́ maan ɛ bɔ bala kpa. Nan sɛ ɛ yɔ ɛtɛ a, sulo bɛ́. Ɔ sanlɩn kɛ nán mgban ati yɛ̂ Nyanmɩan a sie bɛ́ ɛbɛlɛ ɔ. Nyanmɩan a sie bɛ́ ɛbɛlɛ kɛ bɛ lé alɔman, bɛ túa bɛ́ mɔ bɛ yɔ ɛtɛ nɩn anwʋn kalɛ. 5Ɛhɩka ati, ɔ tɩ kpa kɛ bɛ bɛ́bɛlɛ bɛ́ nwʋn asɩ bɛ mán bɛ́ mɔ bɛ sie mân’n. Nán kɛ esulo mɔ yɛ sulo kɛ bɛ kɔ tua yɛ́ yɩ́ nwʋn kalɛ ti ala ɔ, nan ɔ tɩ like mɔ yɛ́ ajʋnlɩn’n man yɛ́ kɛ yɛ yɔ́ ɔ.

6Ɛhɩka ati kʋsʋ yɛ̂ ɛmɔ totua ajule nɩn ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ mɔ yɛ̂ ɛmɔ totua ajule’n man bɛ́’n, Nyanmɩan yɛ̂ ɔ’a sie bɛ́ ɛbɛlɛ kɛ bɛ tɩ́ bɛ́ nyɩn bɛ lí junman sɔ nɩn ɔ. 7Ɛhɩka ati, bɛ́ kʋalaa mɔ ɛmɔ tua bɛ́ kalɛ’n, ɛmɔ túa bɛ mán bɛ́. Ajule mɔ awaa kɔ tɩtɩ kɔ man ɛmɔ’n, ɛmɔ tótua. Sʋanlan m’ɔ fata kɛ ɛmɔ man yɩ́ anyɩnnzɔ’n, ɛmɔ mán yɩ́ anyɩnnzɔ. Sʋanlan m’ɔ di kɛ ɛmɔ yɩ yɩ́ ayɛ’n, ɛmɔ yɩ́ yɩ́ ayɛ.

Ɛmɔ húlo bɛ́ nwʋn

8Nán bɛ tua sʋanlan fɩ́ɩ́ kalɛ, nan ɛmɔ húlo bɛ́ nwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan m’ɔ kulo yɩ́ manngʋn-mɔ’n, anɩn ɔ’a li mala nɩn asʋ bɔkɔɔ. 9Afɩ mala’n kan kɛ: N’ɛ tʋn ajaa, n’ɛ wua like, n’ɛ man wɔ́ nyɩn bʋlʋ abie like. Mala ɛhɩ-mɔ nʋn yɩ́ bʋ nga’n, yɩ́ bʋ’n kʋalaa wɔ ɛjɔlɛ kpɔlɛ ɛhɩ anun: Kulo wɔ́ manngʋn kɛ wɔ́ muonun wɔ́ nwʋn.10Sʋanlan m’ɔ kulo sʋanlan’n, ɔ nyɔ man yɩ́ manngʋn ɛtɛ. Ɛhɩka ati, sʋanlan m’ɔ kulo sʋanlan’n, anɩn ɔ’a li mala nɩn asʋ bɔkɔɔ.

Kilisi ɛwalɛ cɩan nɩn a ju

11Ɛhɩka kʋalaa mɔ m’an bubu m’an hele ɛmɔ’n, ɛmɔ lí sʋ. Afɩ ɛmɔ sɩ mɛlɛ’n mɔ yɛ wɔ nun’n. Yɩ́ ti, tɛmʋn nɩn a ju m’ɔ di kɛ ɛmɔ fi bɛ́ nafɛlɛ nɩn anun bɛ tinnge ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ, kɩkaala dɩɛ, yɛ́ ti ele nɩn a suan yɛ́ nwʋn kʋkʋ ɔ’a tala mɛlɛ mɔ yɛ lelɩ Ɛjɔlɛkpa’n yɛ lili fɛsɩ’n. 12Alɩ́ɛ sanlɩn a hyɛ, alɩ́ɛ’n ka kaan cɩn. Bɛ́ mán yɛ yáci awosin nun nyɔlɩɛ ɛtɛ ɛtɛ’n-mɔ mɔ yɛ yɔ’n yɛ gúa, nán yɛ fá jawe nun ɛlɔɛ ninnge’n-mɔ mɔ bɛ fa bɛ kʋn’n yɛ síe yɛ́ nwʋn. 13Bɛ mán yɛ nánndɩ fɔ́ʋ́n kɛ menian mɔ bɛ nanndɩ jawe nun ɔ. Ninnge kɛ alɩɛ mɔ bɛ di maan ɔ fʋ bɛ́ ɛbʋɛ sʋ, nzan ɛnʋan, ajaa ɛtʋan nʋn mgban mgban ɛyɔlɛ, butule elie nʋn bɛ́ nwʋn ɛkpɔ ɛfa, yɛ yáci ɛhɩka-mɔ kʋalaa yɛ gúa. 14Ɛmɔ ati kácɩ kɛ Zozi Kilisi m’ɔ tɩ yɛ́ Mɩn nɩn a man b’a wʋ ɛmɔ awɔlɛ fʋfɔlɛ. Ɛhɩka ati, nán bɛ yacɩ bɛ́ nwʋn bɛ man ɛtɛ anwʋnnaan’n yɔ ninnge ɛtɛ ɛtɛ’n-mɔ m’ɔ kulo’n kʋ́n.

14

Ɛmɔ nán bɛ kan sʋanlan anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ

1Sʋanlan mɔ yɩ́ dedi’n tinlin man’n, ɛmɔ sɔ́ yɩ́ nun. Kɛ ɔ kpɩn jʋnlɩn’n, sɛ ɔ nʋn ɛmɔ dɩɛ’n tɩ man kʋn an, nán bɛ kan yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ. 2Sʋanlan bie nɩan an, ɔ kʋala ninnge kʋalaa di. Bie kʋsʋ mɔ yɩ́ dedi’n tinlin man’n, nyâ nyâ ala yɛ̂ ɔ di ɔ. 3Nunhan m’ɔ kʋala ninnge kʋalaa di’n, n’ɔ bu yɩ́ nwʋn kɛ ɔ tɩ kpa tala sʋanlan m’ɔ di nyâ nyâ’n. M’ɔ di nyâ nyâ’n kʋsʋ n’ɔ kan m’ɔ kʋala ninnge kʋalaa di nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ. 4Ɛ tɩ wɔ́ dɩɛ sɛ mɔ ɛ bu abie akʋa’n ndɛɛ ɔ? Sɛ ɔ ’jinlan yɩ́ ja nun o, sɛ ɔ ’tɔ asɩ o, yɩ́ Mɩn nɩn ɛjɔlɛ ɔ. Ɔ ’jinlan yɩ́ ja nun kpunndiin. Ɔ sanlɩn kɛ yɛ́ Mɩn le tunmɩn ɔ kʋala ɔ man ɔ jinlan yɩ́ ja nun.

5Sʋanlan’n bie jʋnlɩn kɛ cɩan’n bie tɩ kpa tala bie. Bie kʋsʋ nɩan an, cɩan’n-mɔ kʋala tɩ kʋn. Man sʋanlan kʋn biala nwún yɩ́ wɔ yɩ́ ajʋnlɩn nun kɛ m’ɔ lɛ yɔ’n tɩ kpa. 6Sʋanlan m’ɔ yɩ cɩan sie’n, ɔ yɩ sie ɔ wula yɛ́ Mɩn anunminnyanmʋn. Sʋanlan kʋsʋ m’ɔ di ninnge kʋalaa’n, ɔ di ɔ wula yɛ́ Mɩn anunminnyanmʋn. Ɔ sanlɩn kɛ, sɛ ɔ ’di a, ɔ da yɛ́ Mɩn asɩ. M’ɔ di nyâ nyâ’n kʋsʋ, ɔ yɔ yɩ́ sɔ ɔ wula yɛ́ Mɩn anunminnyanmʋn ɛsɛ ɔ da yɩ́ asɩ. 7Afɩ yɛ nun bie fɩ́ɩ́ nni man yɩ́ ti anwʋn. Yɛ̂ sʋanlan fɩ́ɩ́ kʋsʋ nwu man yɩ́ ti anwʋn ewue. 8Sɛ yɛ tɩ asɩ a, yɛ tɩ yɛ́ man yɛ́ Mɩn. Sɛ yɛ wu kʋsʋ a, yɛ wu yɛ man yɛ́ Mɩn. Ɔ man sɛ yɛ tɩ asɩ o, sɛ yɛ wu o, yɛ wɔ yɛ́ Mɩn asa nun. 9Ɔ sanlɩn kɛ Kilisi a wu a tinnge. Ɔ’a kaci anyɩnwɔsʋɛ mma nʋn ewue mma Amɩn. 10Nan wɔ́, ɔ yɔ sɛ mɔ ɛ lɛ bua wɔ́ nianman’n ndɛɛ ɔ? Nzukɛ ati yɛ̂ ɛ bu wɔ́ nwʋn kpa ɛ tala wɔ́ nianman nɩn ɔ? Yɛ́ kʋalaa yɛ ’fite Nyanmɩan anyunnun ɔ bua yɛ́ ndɛɛ. 11Ɔ sanlɩn kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɛ kele kɛ yɛ́ Mɩn nwan:

N dɩ asɩ,

menian’n-mɔ kʋalaa ’ba kʋtʋ mɩ́n nyunnun.

Ɛsɛ biala ’ba wula Nyanmɩan anunminnyanmʋn.

12Ɔ man yɛ́ nun kʋn biala ’ba bu yɩ́ junman’n m’ɔ lili nɩn anwʋn mgbʋnndan ɔ kele Nyanmɩan.

Like m’ɔ man sʋanlan yɔ ɛtɛ’n, ɛmɔ nán bɛ yɔ

13Ɛhɩka ati, nán bɛ man yɛ bua yɛ́ nwʋn ndɛɛ. Nan yɛ yɔ́ ajʋnlɩn yɛ yáci like mɔ yɛ yɔ a, ɔ kʋala kɛ ɔ man yɛ́ nianman nɩn aja kpula, anaan ɔ tɔ ɛtɛ nɩn anun’n. 14Mɩn sɩ, ɛsɛ mɩn de mɩn di wɔ yɛ́ Mɩn Zozi dunman nun kɛ like mɔ bɛ di fɩ́ɩ́ ngua man sʋanlan anwʋn efian gua. Sʋanlan m’ɔ de di kɛ ɔ gua bɛ́ nwʋn efian’n, anɩn ɔ gua bɛ́ nwʋn efian man yɩ́ ngʋnmɩn.

15Sɛ like mɔ ɛ lɛ di’n man alʋabɔ kan wɔ́ nianman an, anɩn ɛ nnanndɩ man ehulo nun kʋ́n. Alɩɛ dunman nun, n’ɛ man wɔ́ nianman’n mɔ yɩ́ ti yɛ̂ Kilisi wuli’n minlin. 16Ɛhɩka ati, like m’ɔ tɩ kpa man ɛmɔ’n, nán bɛ yɔ maan bɛ kan yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ. 17Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan Belemgbin Mân’n, ɔ tɩ man alɩɛ anaan nzan ɛjɔlɛ. Nan ɔ tɩ amanmuo sɛsɛ ebue ɔ nʋn alʋacɩcɩ ɔ nʋn fɛ elie mɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n man ɔ. 18Sʋanlan m’ɔ di Kilisi junman’n sʋa’n, ɔ sɔ Nyanmɩan anyɩn, ɛsɛ menian’n-mɔ kʋalaa fʋa yɩ́.

19Ɛhɩka ati, bɛ mán yɛ yɔ́ like mɔ yɛ yɔ a, ɔ man anzʋnunjɔ ba, ɛsɛ yɛ kʋala yɛ fa yɛ wowula yɛ́ nwʋn anwʋnsɛlɛ wɔ dedi nɩn anun’n. 20N’ɛ fa alɩɛ ɛjɔlɛ ɛ sɛcɩ Nyanmɩan junman’n. Ɔ tɩ ananhɔlɛ kɛ like kʋalaa mɔ bɛ di’n tɩ kpa. Nan kʋsʋ, like mɔ ɛ di a, ɔ kʋala kɛ ɔ man wɔ́ nianman bie tɔ ɛtɛ nɩn anun’n, n’ɛ di. 21M’ɔ tɩ kpa’n y’ɔ le kɛ nán bɛ di naan, nán bɛ nʋn nzan anaan like biala mɔ ɛ yɔ a, ɔ kʋala kɛ ɔ man wɔ́ nianman bie tɔ ɛtɛ nɩn anun’n, n’ɛ yɔ. 22Wɔ́ dedi’n mɔ ɛ le yɩ́’n, man ɔ há wɔ́ nʋn Nyanmɩan bɛ́ afian. Nyila hán sʋanlan m’ɔ nzulo man like m’ɔ lɛ yɔ nɩn anzin’n! 23Nan sʋanlan m’ɔ di like a, ɔ sulo yɩ́ nzin’n, sɛ ɔ di a, anɩn Nyanmɩan a bu yɩ́ fʋɔ. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn ɔ’a nnyan man dedi. Like biala kʋsʋ mɔ dedi nnʋn man nun’n, anɩn ɔ tɩ ɛtɛ.

15

Bɛ bʋ́ka bɛ́ mɔ bɛ́ dedi’n tinlin man’n

1Ɛhɩka ati, yɛ́ mɔ yɛ́ dedi nɩn a tin’n, bɛ mán yɛ bʋ́ka bɛ́ mɔ bɛ́ dedi’n tinlin man’n. Ɔ nvata man kɛ yɛ tanlan yɛ yɔ like mɔ yɛ́ muonun yɛ́ kunnun kulo ɔ. 2Ɔ di kɛ yɛ kpʋnndɛ like m’ɔ tɩ kpa man yɛ́ manngʋn’n-mɔ, like mɔ yɛ yɔ a, bɛ́ kunnun jɔ yɩ́ nwʋn maan bɛ́ dedi dɩɛ’n kɔ yɩ́ nyunnun’n. 3Ɔ sanlɩn kɛ mɔ Kilisi walɩ’n, ɔ’a nyɔ man like mɔ yɩ́ muonun ɔ kulo ɔ. Nan kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɛ kele’n, yɩ́ nwan: Wɔ́ nzʋba mɔ bɛ kpɛlɩ wɔ́’n, yɩ́ kʋalaa gua mɩ́n sʋ.4Yɩ́ kʋalaa mɔ b’a hɛlɛ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun’n, bɛ hɛlɛlɩ yɩ́ daba kɛ bɛ ’fa bɛ kele yɛ́ ngɛlɛ. Yɩ́ dɩɛ anɩn yɛ si abʋtalɛ yɛ nwun yɩ́ kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n cɩcɩ yɛ́ lʋa ɔ man yɛ nyan anyɩndasʋɛ.

5Nyanmɩan m’ɔ wowula sʋanlan anwʋnsɛlɛ ɔ cɩcɩ yɩ́ lʋa, ɛsɛ ɔ man bɛ si abʋtalɛ’n, ɔ mán ɛmɔ ajʋnlɩn yɔ́ kʋn kɛ Zozi Kilisi lɛ kpʋnndɛ yɩ́’n, 6nán ɛmɔ kʋalaa anʋan a yɔ kʋn b’a yɩ yɛ́ Sɩ Nyanmɩan Kpili m’ɔ tɩ yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi Asɩ nɩn ayɛ.

Ɛjɔlɛkpa’n tɩ mân mân’n kʋalaa dɩɛ

7Ɛhɩka ati, ɛmɔ sɔ́ bɛ́ nwʋn nun kanlanman kɛ Kilisi sɔlɩ ɛmɔ nun’n. Ɛmɔ yɔ́ yɩ́ sɔ bɛ wúla Nyanmɩan anunminnyanmʋn. 8Nan mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ, Kilisi kacili Zufʋ’n-mɔ akʋa. Ɔ yɔlɩ like’n mɔ Nyanmɩan nwan ɔ ’yɔ man bɛ́ nan-mɔ’n. Ɔ man bɛ nwunlin yɩ́ kɛ Nyanmɩan tɩ ananhɔlɛfʋɛ. 9Ɛsɛ Kilisi ɛwalɛ m’ɔ walɩ’n, ɔ’a man bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn a yɩ́ Nyanmɩan ayɛ, ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan tɩ kpa. Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n nwan:

Ɛhɩka ati, mɩn ’kannvʋ wɔ́

bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn afian.

Mɩn ’tʋ ejue mɩn wula wɔ́ anunminnyanmʋn.

10Ɛsɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɛ kan kɛ:

Ɛmɔ mân nga’n, ɛmɔ nʋn Nyanmɩan menian’n-mɔ lí fɛ!

11Ɛsɛ ɔ lɛ kan yɩ́ biekun kɛ:

Ɛmɔ mân nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaatin,

ɛmɔ wúla yɛ́ Mɩn anunminnyanmʋn,

ɛmɔ menian’n-mɔ kʋalaatin kánnvʋ yɩ́!

12Ezayi kʋsʋ lɛ kan kɛ:

Bɛ ’ba wʋ Izayi abʋsʋ sʋanlan kʋn.

Ɔ ’ba jasʋ ɔ sie menian’n-mɔ.

Bɛ́ kʋalaa bɛ ’ba susu bɛ́ ti bɛ gua yɩ́ sʋ.

13Nyanmɩan m’ɔ man sʋanlan nyan anyɩndasʋɛ’n, ɔ mán ɛmɔ nyán fɛ elie ɔ nʋn alʋacɩcɩɛ kpa bɔkɔɔ wɔ dedi nɩn anun. Ɛsɛ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n tunmin nun, ɛmɔ nyán anyɩndasʋɛ’n mʋlʋsʋɛ.

Pɔlʋ junman’n

14Anianman-mɔ, mɩ́n muonun, mɩn de mɩn di kɛ ɛmɔ dɩɛ, ye ɛyɔlɛ ajʋnlɩn wɔ ɛmɔ nun kpa. Ɛsɛ ninnge m’ɔ sɛ fata’n, ɛmɔ sɩ yɩ́ kʋalaa, ɛmɔ kʋala bɛ fa bɛ bʋka bʋka bɛ́ nwʋn. 15Nan kʋsʋ, m’an nyan anwʋnsɛlɛ wɔ lɩka dɔʋn mɩ́n kalata nɩn anun m’an hɛlɛ ɛmɔ maan ɛmɔ ati kacɩ ninnge’n mɔ ɛmɔ suanlɩn yɩ́ daba’n. Nyanmɩan a nwun mɩ́n nwʋn anwunnvoe 16ɔ’a man mɩn di Zozi Kilisi junman’n wɔ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn afian. Mɩn bɔ Ɛjɔlɛkpa’n m’ɔ tɩ junman nwannzan-nwannzan’n mɩn kele bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n maan bɛ kaci afɔlɩɛ m’ɔ sɔ Nyanmɩan anyɩn. Afɔlɩɛ sɔ’n, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n y’ɔ man yɩ́ nwʋn tɩ ɔ.

17Yɛ́ nʋn Zozi Kilisi y’a yɔ kʋn. Ɛhɩka ati, mɩn kʋala mɩn di Nyanmɩan junman nɩn anwʋn fɛ. 18Ɔ sanlɩn kɛ sɛ n ne ɛjɔlɛ bie mɩn kan an, junman’n mɔ Kilisi a nanndɩ mɩn sʋ ɔ’a li maan bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn a fa bɛ́ nwʋn b’a man Nyanmɩan’n, yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ ala yɛ̂ mɩn ’kan ɔ. Kilisi le yɩ́ Nʋan Ɛjɔlɛ’n nʋn yɩ́ sa ati nyɔlɩɛ’n yɛ̂ ɔ’a hyʋɩn bɛ́ ɔ’a man Nyanmɩan ɔ. 19Ɔ’a yɔ asinbɛnwʋn nʋn atɛlɛ ninnge tunmin sʋ ɔ nʋn Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n tunmin’n. Kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ m’ɔ bɔ yɩ́ bʋ Zoluzalɛmʋn, ɔ sɩn lɩka kʋalaatin dede ɔ kɔ ju Ilili mân nun mɔ n mɔlɩ Zozi Kilisi Ɛjɔlɛkpa’n bɔkɔɔ nɩn anɩn. 20Ɔ cian mɩ́n kpa kɛ lɩka mɔ menian’n-mɔ tɩlɩ man Kilisi Ɛjɔlɛkpa’n, lɩka sɔ’n-mɔ ala yɛ̂ mɩn bɔ mɩn kele menian’n-mɔ ɔ. Yɩ́ dɩɛ anɩn mɩn nni man mɩ́n junman’n lɩka mɔ sʋanlan bie a li mʋa a bɔ yɩ́ bʋ’n. 21N yɔlɩ yɩ́ sɔ maan Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kpɩnlɩn sʋ kɛ:

Bɛ́ mɔ bɛ hanlɩn man yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ

bɛ helelɩ man bɛ́’n, bɛ ’ba nwun yɩ́.

Yɛ̂ bɛ́ mɔ bɛ tɩlɩ man yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ’n

bɛ ’ba tɩ.

Pɔlʋ kulo kɛ ɔ kɔ Lɔmʋn

22Like m’ɔ jɩjɩlɩ mɩ́n m’ɔ man m’an ngʋala man ɛmɔ anwʋn ɛlɔ ba nɩn anɩn.

23Nan kɩkaala dɩɛ, m’an yue mân sɔ’n-mɔ anun junman’n di. N valɩ ajʋnlɩn kɛ mɩn ’ba nɩan ɛmɔ abʋsʋ’n, ɔ’a bʋ afʋɛ kɔ y ɔ nyɛ. 24Mɛlɛ mɔ mɩn ’ba hɔ Ɛsɩpanyɩn’n, mɩn kulo kɛ mɩn bɔ nun ɛmɔ ɛbɛlɛ mɩn nɩan bɛ́ bʋsʋ kɔ yɔ ɛlɛnyuan kʋn wɔ fɛ elie nun, nán ɛmɔ a gua mɩ́n atɩn maan m’an hɔ. 25Nan tɛmʋn ɛhɩ anun dɩɛ, mɩɩn kɔ Zoluzalɛmʋn mɩn ’kɔ a li junman mɩn man ɛlɔ anwʋntɩɛ mma’n-mɔ. 26Ɔ sanlɩn kɛ Masedʋanɩn nʋn Akayi mân nɩn anun asɔnɩn mma’n, b’a fua kɛ bɛ ’tɩtɩ esika bɛ bʋka Zoluzalɛmʋn ɛlɔ anwʋntɩɛ mma’n-mɔ mɔ bɛ tɩ ehianfʋɛ’n. 27Masedʋanɩn nʋn Akayi mân nɩn anun asɔnɩn mma’n, bɛ́ muonun yɛ̂ bɛ fualɩ kɛ bɛ ’tɩtɩ esika bɛ bʋka Zoluzalɛmʋn ɛlɔ anwʋntɩɛ mma’n-mɔ mɔ bɛ tɩ ehianfʋɛ nɩn ɔ. Nan ɔ tɩ ananhɔlɛ, ɔ di kɛ bɛ tɩtɩ esika bɛ bʋka ehianfʋɛ sɔ’n-mɔ. Ɔ sanlɩn kɛ, bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n, sɛ bɛ nʋn Zufʋ’n-mɔ a hye wawɛ nun ninnge’n-mɔ a, ɔ di kɛ bɛ́ kʋsʋ bɛ bʋka Zufʋ’n-mɔ wɔ ninnge mɔ b’a mian yɩ́ nwʋn nɩn anun. 28Sɛ mɩn yue junman sɔ’n di, nán mɩn fa esika’n mɩn man bɛ́ a, mɩn ’kɔ Ɛsɩpanyɩn an, mɩn ’bɔ nun ɛmɔ ɛlɔ. 29Mɩn sɩ kɛ ɛmɔ anwʋn ɛlɔ mɔ mɩn ’ba hɔ’n, Kilisi nyila kpa bɔkɔɔ yɛ̂ mɩn ’fa mɩn kɔ ɔ.

30Nan kʋsʋ anianman-mɔ, mɩn ’sɛlɛ ɛmɔ kɛ yɛ́ mɩn Zozi Kilisi dunman nun, ɔ nʋn ehulo’n mɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan nɩn a fa a wula yɛ́ nun’n dunman nun, ɛmɔ bʋ́ka mɩ́n kʋan nɩn anun nán bɛ sɛ́lɛ Nyanmɩan bɛ mán mɩ́n. 31Ɛmɔ sɛ́lɛ maan Nyanmɩan lé mɩ́n fi bɛ́ mɔ bɛ wɔ Zude mân nun mɔ bɛ nne man Nyanmɩan bɛ nni man nɩn asa nun. Ɔ mán mmʋa’n mɔ mɩɩn fa mɩn kɔ Zoluzalɛmʋn’n, anwʋntɩɛ mma’n-mɔ sɔ́ nun kanlanman. 32Sɛ ɛmɔ yɔ yɩ́ sɔ nán Nyanmɩan di sʋ ɔ man atɩn an, mɩn ’nyan fɛ elie mɩn ju ɛmɔ ɛlɔ mɩn de mɩ́n ɛnwʋnmɩan kaan. 33Nyanmɩan cɩ́cɩ ɛmɔ alʋa, ɔ nʋn ɛmɔ kʋalaa tánlan. Amɩn.

16

Ahɩn ebisa

1Mɩɩn fa yɛ́ nianman bala Febe m’ɔ lɛ ba ɛmɔ anwʋn ɛlɔ’n, mɩn wula ɛmɔ asa nun. Ɔ di junman Sankele asɔnɩn nɩn anun. 2Yɛ́ Mɩn dunman nun, ɛmɔ sɔ́ yɩ́ nun kanlanman kpa kɛ ɔ sɛ kɛ bɛ sɔ Nyanmɩan menian’n-mɔ nun’n. Sɛ ɔ mian like nwʋn an, ɛmɔ bʋ́ka yɩ́ maan yɩ́ sa hán yɩ́. Ɔ sanlɩn kɛ, ɔ’a tɩ menian dɔʋn nyanman nun. Mɩ́n bɔbɔ muonun, ɔ’a tɩ mɩ́n nyanman nun.

3Mɩ́n manngʋn Pilisili nʋn Akilasɩ mɔ mɩn nʋn bɛ́ di Zozi Kilisi junman’n, ɛmɔ yɔ́ bɛ́ like bɛ mán mɩ́n. 4Mɩ́n dunman nun, ahan bɛ ’man bɛ kun bɛ́ bɛ de mɩ́n ti. Nán mɩ́n ngʋnmɩn yɛ̂ mɩn ’da bɛ́ asɩ ɔ, nan mân nɩn anun asɔnɩn mma’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n, bɛ́ kʋsʋ bɛ ’da bɛ́ asɩ.

5Asɔnɩn mma’n-mɔ mɔ bɛ yia bɛ́ sua nɩn anun’n, ɛmɔ yɔ́ bɛ́ kʋsʋ bɛ́ like bɛ mán mɩ́n.

Mɩ́n nianman kpa Epayinɛtɩ m’ɔ lili mʋa falɩ yɩ́ nwʋn manlɩn Kilisi wɔ Azi mân nɩn anun’n, ɛmɔ yɔ́ yɩ́ like bɛ mán mɩ́n.

6Mali m’ɔ lili junman dɔʋn manlɩn ɛmɔ’n, mɩn ’bisa yɩ́ ahɩn.

7Mɩ́n nwʋn amma Andoloninkusɩ nʋn Zuniasɩ mɔ bɛ tʋlɩ mɩ́n nʋn bɛ́ fiadɩ’n, mɩn ’bisa bɛ́ ahɩn. Menian’n-mɔ bu bɛ́ kɛ Zozi mmɔfʋɛ kpa. Ɛsɛ bɛ lili mʋa mɩ́n nyunnun bɛ falɩ bɛ́ nwʋn bɛ manlɩn Kilisi.

8Bɛ yɔ́ Anpiliatusɩ mɔ yɛ́ Mɩn dunman nun ɔ tɩ mɩ́n manngʋn kpa’n like bɛ mán mɩ́n.

9Mɩn ’bisa Ulubɩn mɔ yɛ nʋn yɩ́ di Kilisi junman’n ɔ nʋn mɩ́n manngʋn kpa Sɩtasisɩ ahɩn.

10Apɛlɛsɩ m’ɔ helelɩ kɛ ɔ de Kilisi di’n, mɩn ’bisa yɩ́ ahɩn.

Mɩn ’bisa Alitolobulu awulo nɩn anun menian’n-mɔ ahɩn.

11Elodiʋn m’ɔ tɩ mɩ́n abie’n, mɩn ’bisa yɩ́ ahɩn.

Nasisi awulo nɩn anun menian’n-mɔ mɔ bɛ de yɛ̂ Mɩn bɛ di’n, mɩn ’bisa bɛ́ ahɩn.

12Mɩn ’bisa Tilifɛnɩn nʋn Tilifɔzɩ mɔ bɛ di yɛ́ Mɩn junman nɩn ahɩn.

Mɩn ’bisa m mo Pɛlɩsidɩ m’ɔ lili junman dɔʋn manlɩn yɛ́ Mɩn nɩn ahɩn.

13Mɩn ’bisa Lufusi mɔ yɛ́ Mɩn a fa a yɔ yɩ́ dɩɛ’n, ɔ nʋn yɩ́ nin m’ɔ tɩ kɛ mɩ́n kʋsʋ mɩn nin nɩn ahɩn.

14Mɩn ’bisa Azɩnkilitɩ nʋn Felegʋn nʋn Ɛlɩmɛsɩ, nʋn Patolobasɩ, nʋn Ɛlɩmasɩ nʋn anianman’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ wɔ bɛ́ nwʋn ɛlɔ nɩn ahɩn.

15Mɩn ’bisa Filolɔgɩ nʋn Zuli nʋn Nele nʋn yɩ́ nianman bala’n nʋn Olɩnpasɩ ɔ nʋn Nyanmɩan menian’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ wɔ bɛ́ nwʋn ɛlɔ nɩn ahɩn.

16Ɛmɔ yɔ́ bɛ́ nwʋn like anianman nun, bɛ tɔ́ bɛ́ nwʋn nun.

Zozi Kilisi asɔnɩn mma’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ wɔ ɛwa’n, bɛ́ nwan bɛ ’yɔ ɛmɔ like.

Kasian afʋtu’n

17Anianman-mɔ, ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa wɔ menian mɔ bɛ ngulo man kɛ bɛ fa atɩn’n mɔ b’a hele ɛmɔ nɩn asʋ, mɔ bɛ lɛ man mgbacɩ mgbacɩɛ ba ɛmɔ afian’n. Ɛmɔ tɩ́ bɛ́ nwʋn fi bɛ́ nwʋn. 18Ɔ sanlɩn kɛ menian sʋa-mɔ nzʋ man Kilisi m’ɔ tɩ yɛ́ Mɩn’n. Bɛ́ muonun bɛ́ kʋ ɛsɛ̂’n yɛ̂ bɛ sʋ yɩ́ ɔ. Bɛ́ nʋan nun tɩ mɩnlɩn mɩnlɩn. Bɛ kan ɛjɔlɛ bɛ laka menian mɔ bɛ tɩ fɔtɩlɩfɔ’n. 19Nan ɛmɔ dɩɛ, anyɩnnzɔ mɔ ɛmɔ man yɛ́ Mɩn’n, menian’n-mɔ kʋalaa sɩ. Ɔ man mɩn di ɛmɔ anwʋn fɛ kpa. Mɩn kulo kɛ ɛmɔ nwun ngɛlɛ bɛ yɔ ye’n bɛ man bɛ́ nwʋn tɩ fi ɛtɛ nɩn anwʋn.

20Nyanmɩan m’ɔ man alʋacɩcɩɛ’n, ɔ ngɔ hyɛ man, ɔ ’ba man ɛmɔ tetia Abɔnsanmʋn sʋ bɛ nunkun yɩ́.

Yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi nwún ɛmɔ anwʋn anwunnvoe.

21Timote mɔ mɩn nʋn yɩ́ di junman’n, ɔ nʋn mɩ́n nwʋn amma Lusiyusɩ nʋn Zʋasʋn, ɔ nʋn Sosipatɛ, bɛ́ nwan bɛ ’bisa ɛmɔ ahɩn.

22Mɩ́n Tɛɛtiyusɩ mɔ Pɔlʋ a man m’an hɛlɛ kalata ɛhɩ’n, mɩn ’bisa ɛmɔ ahɩn wɔ yɛ́ Mɩn dunman nun.

23Mɩ́n sikefʋɛ Gayiyusɩ mɔ asɔnɩn mma’n-mɔ kʋalaa yia yɩ́ awulo ɛbɛlɛ’n nwan ɔ ’bisa ɛmɔ ahɩn.

Elasɩtɩ mɔ kulo nɩn asʋ esika’n wɔ yɩ́ sa nun’n, ɔ nʋn yɛ́ nianman Kalɩtusɩ, bɛ́ nwan bɛ ’bisa ɛmɔ ahɩn.

[ 24Yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi nwún ɛmɔ kʋalaa anwʋn anwunnvoe. Amɩn.]

Ayɛ ɛyɩɛ

25Bɛ mán yɛ́ yɩ́ Nyanmɩan Kpili ayɛ. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ le tunmin ɔ kʋalaa kɛ ɔ man ɛmɔ dedi’n tin, ɔ nanndɩ Ɛjɔlɛkpa’n mɔ mɩn bɔ nɩn asʋ. Ɛjɔlɛkpa sɔ’n tɩ Zozi Kilisi anwʋn ɛjɔlɛ. Ɛjɔlɛkpa nɩn a man Nyanmɩan nvɩalɩɛ nun nyɩhyɛ m’ɔ fɩalɩ sʋ daba’n, 26ɛnɛ ɔ’a fite kɛ Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kpɩnlɩn hɛlɛlɩ yɩ́’n, ɔ fi mɔ Ɛdannganman Nyanmɩan hanlɩn nɩn anwʋn. Ɔ’a fa nvɩalɩɛ nun nyɩhyɛ sɔ’n ɔ’a hele menian’n-mɔ kʋalaatin maan bɛ de yɩ́ bɛ di, ɛsɛ bɛ man yɩ́ anyɩnnzɔ. 27Zozi Kilisi dunman nun, anunminnyanmʋn hán Nyanmɩan angʋnmɩn m’ɔ tɩ Bɛngɛlɛfʋɛ’n cɩan daa! Amɩn.