ZOZI KILISI

AYƖKELE’N

MƆ ZƱAN HƐLƐLƖ’N

M’ɔ wɔ nun’n

Zozi bɔfʋɛ Zʋan a hɛlɛ kalata ɛhɩ ɔ’a nwan asɔnɩn nsʋ wɔ Azi mân nɩn anun (ɛnɛ bɛ fɛlɛ lɩka sɔ’n Tuluki mân). Mɛlɛ sɔ’n, anɩn *Lɔmʋn mgbain’n-mɔ lɛ kele asɔnɩn mma’n-mɔ ahʋlʋwa. Bɛ hyɩlɩ Zʋan muonun bɛ nʋn yɩ́ hɔlɩ lɩka kʋn bɛ tʋlɩ yɩ́ fiadɩ. Lɩka sɔ’n, ɔ wɔ asue afian, bɛ fɛlɛ yɩ́ Patɩmɔsʋ. Ɛbɛlɛ yɛ̂ yɛ́ Mɩn Zozi yɩlɩ yɩ́ nwʋn ɛlalɩɛ nun helelɩ Zʋan ɔ. Ɔ hanlɩn helelɩ yɩ́ kɛ ɔ hɛ́lɛ mɔ ɔ’a nwun yɩ́’n. Kalata ɛhɩ anun ɛjɔlɛ’n y’ɔ le kɛ ɔ lɛ tʋ asɔnɩn mma’n-mɔ ati akunnun asɩ kɛ ɔ ngɔ hyɛ man, Zozi fi nyanmɩansʋ ɔ ’ba sa ba ɔ de yɩ́ menian’n-mɔ ati yɛ̂ like biala m’ɔ nʋn yɩ́ belemgbin mân’n nzɛ nvata man’n, ɔ ’bɔ yɩ́ bʋsʋ.

Kalata nɩn ati m’ɔ li mʋa nɩn anun, Zʋan lɛ kan kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ yɛ́ Mɩn Zozi yɩlɩ yɩ́ nwʋn helelɩ yɩ́’n. Ɛhɩ anzin, Zʋan a hye yɩ́ kalata nɩn anun tile mgbili mgbili nsʋ. Ɛsɛ ɔ’a hye tile kpili kʋsʋ kʋn biala anun nsʋ. Ɛ ’nwun tile mgbili nsʋ’n-mɔ:

1. Kalata nsʋ’n mɔ bɛ hɛlɛlɩ nwanlɩn Azi mân nɩn anun asɔnɩn’n-mɔ’n (yɩ́ ti 2-3)

2. Kalata nɩn asʋ nzɔlɛ nsʋ’n (yɩ́ ti 4-8.6)

3. Kɔnɔtɩ nsʋ’n (yɩ́ ti 8.7-11.19)

4. Nzɔlɛ mgbili nsʋ’n (yɩ́ ti 12-15)

5. Nyanmɩan sikpɛ kangɔ nsʋ’n (yɩ́ ti 16)

6. Babilɔnʋn anwʋn ɛjɔlɛ kpɔlɛ nsʋ’n (17-19.10)

7. Ɛlalɩɛ kasian nsʋ’n m’ɔ tʋ de mân nɩn ayuelɩɛ’n, ɔ nʋn Zoluzalɛmʋn fʋfɔlɛ’n (19.11-22.5)

Kalata nɩn agualɩɛ nun, Zozi a bɔ anɔhʋba. Yɩ́ nwan: “Mɩn ’ba kɩkaala!” Yɩ́ asɔnɩn mma’n-mɔ nwan: “Yɛ́ Mɩn Zozi, bala!”

1

Kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ Zʋan hɛlɛlɩ ayɩkele kalata ɛhɩ’n

1Ninnge mɔ bɛ ngɔ hyɛ man fɩ́ɩ́ nán b’a a’n, bɛ́ nwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ bɛ lɛ kan wɔ kalata ɛhɩ anun ɔ. Nyanmɩan Kpili yɩlɩ ninnge sɔ’n-mɔ helelɩ Zozi Kilisi kɛ yɩ́ kʋsʋ ɔ yɩ́ héle yɩ́ ngʋa’n-mɔ. Kilisi sʋanlɩn yɩ́ bɔfʋɛ’n m’ɔ fi nyanmɩansʋ’n maan ɔ walɩ yɩlɩ ninnge sɔ’n-mɔ helelɩ yɩ́ akʋa Zʋan. 2Zʋan kʋsʋ a han yɩ́ kʋalaa m’ɔ nwunlin yɩ́’n. Nyanmɩan Kpili muonun ɛjɔlɛ m’ɔ hanlɩn’n yɛ̂ yɩ́ kʋsʋ ɔ lɛ kan ɔ. Ananhɔlɛ ɛjɔlɛ’n mɔ Zozi yɩlɩ helelɩ’n, yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ y’ɔ lɛ kan ɔ.

3Sʋanlan biala m’ɔ kɔ kɩnnga kalata ɛhɩ, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ lɛ tie ayɩkele ɛjɔlɛ ɛhɩ mɔ b’a hɛlɛ yɩ́ kalata ɛhɩ anun’n, sɛ bɛ man bɛ́ nyɩn sɔ yɩ́ a, menian sɔ’n-mɔ, Nyanmɩan Kpili yéyila bɛ́. Ɔ sanlɩn kɛ cɩan’n mɔ Nyanmɩan Kpili helelɩ kɛ ninnge sɔ’n-mɔ ɛyɔlɛ ’ba ju’n nnʋn man mʋa kʋ́n. Mɛlɛ sɔ nɩn a ju a yue.

Ahɩn ebisa

4Mɩ́n bɔbɔ mɩ́n Zʋan, mɩ́n yɛ̂ mɩɩn kɛlɛ kalata ɛhɩ mɩn nwan ɛmɔ asɔnɩn nsʋ’n mɔ bɛ wɔ Azi mân nɩn anun nɩn ɔ. Mɩn ’bisa ɛmɔ ahɩn. Nyanmɩan Kpili m’ɔ wɔ ɛbɛlɛ daba, ɔ wɔ ɛbɛlɛ ɛnɛ mɔ ɛsɛ ɔ lɛ ba’n, ɔ nʋn wawɛ nsʋ’n mɔ bɛ wɔ yɩ́ belemgbin bia nɩn anyunnun’n, 5ɔ nʋn Zozi Kilisi m’ɔ tɩ adanzɩɛ ananhɔlɛfʋɛ m’ɔ lili mʋa ɔ fi ewue nun tinngeli, m’ɔ li ninnge’n-mɔ kʋalaatin ati, m’ɔ sie asɩɛ nɩn asʋ mmelemgbin’n-mɔ kʋalaa’n, bɛ nwún ɛmɔ anwʋn anwunnvoe ɛsɛ bɛ mán ɛmɔ alʋa cɩ́cɩ bɛ́ nwʋn.

Zozi Kilisi sɔ’n, ɔ kulo yɛ́. Ɔ wuli yɛ́ ti, ɔ falɩ yɩ́ moja’n lelɩ yɛ́ fi yɛ́ ɛtɛ nɩn anun. 6Ɔ’a yɔ ɔ’a man y’a kaci menian mɔ yɛ di mmelemgbin yɩ́ mân nɩn anun. Ɔ’a sie yɛ́ tɛɛyɩfʋɛ ɔ’a man Nyanmɩan m’ɔ tɩ yɩ́ Sɩ’n. Anunminnyanmʋn’n nʋn tunmin’n tɩ yɩ́ dɩɛ mɛlɛ daa! Amɩn.

7Ɛmɔ nɩ́an, ɔ lɛ ba bɔlɛ́ nɩn afian. Sʋanlan biala ’ba nwun yɩ́. Bɛ́ bɔbɔ muonun mɔ bɛ bʋbɔlɩ yɩ́ kʋlʋwa nɩn asʋ’n ’ba nwun yɩ́ bie. Sɛ ɔ ba a, asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ kʋalaa ’ba yɩ awɔ́lɛ wɔ yɩ́ dunman nun. Yuo o, kɛ ɛjɔlɛ’n ’ba yɔ yɩ́ nɩn anɩn. Amɩn.

8Ɛdannganman Nyanmɩan m’ɔ di like biala asʋ tunmin, m’ɔ wɔ ɛbɛlɛ daba, m’ɔ wɔ ɛbɛlɛ ɛnɛ mɔ ɛsɛ ɔ lɛ ba sa ba’n nwan: “N dɩ Alɩfa nʋn Omega, ninnge’n-mɔ kʋalaa Abʋbɔ ɛsɛ n dɩ yɩ́ kʋalaa Agualɩɛ”.

Nyanmɩan yɩlɩ Zozi wawɛ nun helelɩ Zʋan

9Mɩ́n Zʋan mɔ n dɩ ɛmɔ anianman’n, mɩn nʋn Zozi y’a han y’a bɔ nun y’a yɔ kʋn. Mɩ́n nʋn ɛmɔ yɛ̂ yɛ lɛ nwun amannɩnhunlun nɩn ɔ. Mɩ́n nʋn ɛmɔ yɛ̂ yɛ lɛ bɔ mɔndɩnlɩn yɛ si abʋtalɛ yɛ nwʋnndɛ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn ɔ. Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n mɔ n ganlɩn’n, ɔ nʋn Zozi anwʋn adanzɩɛ’n mɔ n nili nɩn ati, bɛ kɔ hyɩ mɩ́n bɛ nʋn mɩn kɔ hɔ lɩka kʋn. Lɩka sɔ’n bɛ fɛlɛ yɩ́ Patɩmɔsʋ. Ɔ wɔ asue afian. 10Ɛbɛlɛ, Nyanmɩan Wawɛ’n kɔ a mɩ́n nun mɔlɛ cɩan kʋn. Mɩn tie mɩ́n nzin ɛlɔ a, sʋanlan bie lɛ tɩan sɛlɛ kpa kɛ kɔnɔtɩ mɔ bɛ lɛ ku ɔ. 11Yɩ́ nwan: “Like mɔ ɛ nwun yɩ́’n, kɛlɛ nán fa nwan asɔnɩn nsʋ’n. Asɔnɩn nsʋ sɔ’n-mɔ, ɛ ’nwun bɛ́: Efɛzɩ, Sɩminnin, Pɛlɩgamʋn, Tiatii, Salɩdɩ, Filadɛlɩfi, yɛ̂ Laodise.”

12N gɔ tʋ mɩ́n nyɩn mɩ́n nzin mɩ́n nwan mɩn ’nɩan sʋanlan’n m’ɔ lɛ kan ɛjɔlɛ sɔ’n kele mɩ́n’n. Mɩn ’nɩan an, anɩn esika kɔkɔlɛ kanlannɩɛ baka nsʋ jijin ɛbɛlɛ. 13Like mɔ n nwunlin yɩ́ nganlannɩɛ’n mɔ afian’n sɔman kulo sʋanlan. Ɔ wula taladɩɛ tɩnndɩɩn kpa. Esika kɔkɔlɛ bɛlɛtɩ hyɩ yɩ́ afian. 14Yɩ́ ti enyuan’n tɩ hyɩɛɩn hyɩɛɩn kɛ jɛsɛ. Yɩ́ nyɩn’n jue kpa kɛ sɩ̂n. 15Yɩ́ ja nɩn anwʋn ta mɩaɩn mɩaɩn kɛ ayɩwa mɔ b’a holo yɩ́ fʋnlʋnmʋn nun b’a hyui yɩ́ nwʋn ɔ. Yɩ́ nɩn’n tɩ kɛ asue kpili m’ɔ lɛ gua ɔ. 16Ɔ le nzalama nsʋ yɩ́ sa fama nɩn anun. Dadɩɛ dɛnɛ-dɛnɛ kʋn san yɩ́ nʋan nun. B’a si yɩ́ nyunnun nʋn yɩ́ nzin. Sʋanlan sɔ nɩn anyɩn nɩn anun ta kɛ eyua mɔ ɔ lɛ fi sɛlɛ ɔ.

17Mɩ́n nyɩn mɔ ɔ ’bɔ yɩ́ nɩn ala n gɔ kpɛ n gɔ fin yɩ́ ja abʋ, n na ɛbɛlɛ pɩpaan. Ɔ kɔ fa yɩ́ sa fama’n ɔ kɔ fua mɩ́n nwʋn. Yɩ́ nwan: “N’ɛ sulo! N dɩ ninnge’n-mɔ kʋalaa Abʋbɔ, ɛsɛ n dɩ yɩ́ kʋalaa Agualɩɛ. 18N dɩ tɩasɩfʋɛ. N wuli, nan sian dɩɛ, n dɩ asɩ dahuu. Mɩn di ewue asʋ tunmin yɛ̂ ɛbɔlɔ sannvɛ’n wɔ mɩ́n sa nun. 19Yɩ́ ti, kɛlɛ like mɔ a nwun yɩ́ kɩkaala’n, ɔ nʋn mɔ bɛ ’ba yɩ bɛ kele wɔ́ ɛhɩ anzin’n kʋsʋ. 20Nzalama nsʋ’n mɔ a nwun yɩ́ mɩ́n sa fama nɩn anun’n, ɔ nʋn esika kɔkɔlɛ kanlannɩɛ mmaka nsʋ’n, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ esika kɔkɔlɛ kanlannɩɛ mmaka nsʋ’n yɛ̂ ɔ le asɔnɩn nsʋ’n, yɛ̂ nzalama nsʋ’n, y’ɔ le nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ nsʋ’n mɔ bɛ nɩan sʋ’n.”

2

KALATA NSƱ’N

1. Efɛzɩ Asɔnɩn’n kalata’n

1Kɛlɛ nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n m’ɔ nɩan Efɛzɩ Asɔnɩn nɩn asʋ’n kɛ:

Sʋanlan’n m’ɔ le nzalama nsʋ’n yɩ́ sa fama nɩn anun, m’ɔ nanndɩ esika kɔkɔlɛ kanlannɩɛ mmaka nsʋ nɩn afian’n, ɛ ’nwun ɛjɔlɛ m’ɔ lɛ kan kele wɔ́’n:

2Mɩn sɩ mɔ a yɔ’n kʋalaa, wɔ́ ɛfɛ’n m’ɔ ɛ fɛlɩ’n, nʋn wɔ́ ahʋnlɩn etila’n mɔ ɛ tilalɩ’n. Mɩn sɩ kɛ wɔ́ menian’n-mɔ anun, mɔ ɔ kɔ yɔ ɛtɛ’n, ɛ nyaci nje man yɩ́. Menian mɔ bɛ́ nwan bɛ tɩ mmɔfʋɛ’n, a sɔ bɛ́ a nɩan, a nwun yɩ́ kɛ bɛ tɩ atofʋɛ. 3Ɛ tɩ sʋanlan mɔ ɛ si abʋtalɛ kpa, a nwun amannɩɛ kpa wɔ mɩ́n dunman nun, nan a mman man wɔ́ nwʋn a mmubu man wɔ́.

4Kʋsʋ afɩ wɔ́ nwʋn ɛjɔlɛ kaan wɔ mɩ́n kunnun. Ɛjɔlɛ sɔ’n y’ɔ le kɛ ehulo’n mɔ ɛ hulolɩ mɩ́n daba’n, ɛ ngulo man mɩ́n sɔ kʋ́n. 5Ɛhɩka ati, man wɔ́ ti kácɩ lɩka mɔ a fʋn’n. Nun wɔ́ nwʋn kaci wɔ́ abalabɔ’n, nán yɔ yɩ́ kɛ ɛ yɔlɩ yɩ́ abʋbɔ nɩn anun’n. Sɛ a ngaci man fi wɔ́ ɛtɛ nɩn anwʋn an, mɩn ’tʋ wɔ́ ɛlɔ, mɩn ’yɩ wɔ́ kanlannɩɛ baka nɩn ɛbɛlɛ. 6Kʋsʋ a yɔ like kʋn m’ɔ tɩ kpa. Like sɔ’n y’ɔ le kɛ ɛ kpɔ Ninkola menian’n-mɔ nyɔlɩɛ’n. Bɛ́ nyɔlɩɛ sɔ’n, mɩ́n kʋsʋ mɩn kpɔ yɩ́.

7Ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan Wawɛ’n lɛ kan kele Asɔnɩn’n-mɔ’n, sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá síe! Sʋanlan m’ɔ kɔ li kunnunmun’n, ngʋan baka’n m’ɔ jin Nyanmɩan fɛ elie lɩka ɛlɔ’n, mɩn ’man yɩ́ bie di.

2. Sɩminnin Asɔnɩn’n kalata’n

8Kɛlɛ nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n m’ɔ nɩan Sɩminnin Asɔnɩn nɩn asʋ’n kɛ:

Sʋanlan’n m’ɔ tɩ like kʋalaa abʋbɔ, ɛsɛ ɔ tɩ yɩ́ kʋalaa agualɩɛ’n, m’ɔ wuli mɔ ɔ’a tinnge’n, ɛ ’nwun ɛjɔlɛ m’ɔ lɛ kan’n: 9Mɩn sɩ ɛfɛ mɔ a fɛ wɔ mɩ́n dunman nun’n, mɩn sɩ wɔ́ ehian’n mɔ ɛ lɛ di’n. Nan kʋsʋ, ananhɔlɛ a nyan wɔ́ nwʋn. Menian mɔ bɛ tɩ Abɔnsanmʋn menian, mɔ bɛ bu bɛ́ nwʋn kɛ bɛ tɩ Zufʋ nan kʋsʋ bɛ tɩ man Zufʋ’n, ɛsʋan’n mɔ bɛ tʋn wɔ́’n, mɩn sɩ. 10Amannɩɛ’n mɔ ɛ lɛ ba nwun yɩ́’n, n’ɛ susu yɩ́ nwʋn. Nɩan, Abɔnsanmʋn ’ba gua ɛmɔ anun mmie-mɔ dɔʋn fiadɩ ɔ sɔ ɛmɔ nɩan. Ɛmɔ ’ba nwun amannɩɛ dede cɩan bulu. Tila wɔ́ dedi nɩn anun dede maan bɛ hún wɔ́, nan mɩn ’ba man ɛ nyan ngʋan.

11Ɛjɔlɛ mɔ Nyanmɩan Wawɛ’n lɛ kan kele Asɔnɩn’n-mɔ’n, sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá síe! Sʋanlan m’ɔ kɔ li kunnunmun’n, ewue’n m’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n ngun man yɩ́ bie.

3. Pɛlɩgamʋn Asɔnɩn’n kalata’n

12Kɛlɛ nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n m’ɔ nɩan Pɛlɩgamʋn Asɔnɩn nɩn asʋ’n kɛ:

Sʋanlan’n mɔ dadɩɛ dɛnɛ-dɛnɛ’n mɔ b’a si yɩ́ nyunnun nʋn yɩ́ nzin’n san yɩ́ nʋan nun’n, ɛ ’nwun ɛjɔlɛ m’ɔ lɛ kan’n: 13Mɩn sɩ wɔ́ lɩka mɔ ɛ tɩ’n, ɛbɛlɛ yɛ̂ Abɔnsanmʋn belemgbin bia’n jin ɔ. A fa wɔ́ nwʋn a bɔ mɩ́n sɛlɛ kpa. Tɛmʋn muonun mɔ bɛ hunlin Antipasɩ m’ɔ tɩ mɩ́n adanzɩfʋɛ ananhɔlɛfʋɛ nɩn ɛmɔ ɛlɔ’n, lɩka mɔ Abɔnsanmʋn wɔ’n, ɛmɔ a nyaci man dedi’n mɔ ɛmɔ le yɩ́ wɔ mɩ́n nun’n b’a ndʋ man.

14Nan kʋsʋ wɔ́ nwʋn ɛjɔlɛ kaan wɔ mɩ́n kunnun. Ɛjɔlɛ sɔ’n y’ɔ le kɛ: Ɛ le menian mmie-mɔ wɔ́ ɛlɔ. Menian sɔ’n-mɔ nanndɩ Balamʋn ngehele nɩn asʋ. Balamʋn yɛ̂ ɔ helelɩ Balakɩ kɛ ɔ tʋ́nndʋn Izalayɛ amma’n-mɔ aja nun, ɔ man bɛ lili amʋan sʋ naan, ɛsɛ bɛ bɔlɩ ajʋamannɩn. 15Ɛsɛ ɛ le menian mmiekun-mɔ wɔ́ nwʋn ɛlɔ. Bɛ́ kʋsʋ bɛ nanndɩ Ninkola menian’n-mɔ ngehele nɩn asʋ. 16Nun wɔ́ nwʋn nán kaci wɔ́ abalabɔ sɔ’n. Sɛ a ngaci man an, mɩn ’tʋ wɔ́ ɛlɔ kɩkaala, mɩn ’fa dadɩɛ’n m’ɔ san mɩ́n nʋan nun’n mɩn fa ɛlɔɛ mɩn tʋ menian sɔ’n-mɔ mɔ bɛ wɔ wɔ́ afian ɛlɔ nɩn anwʋn.

17Ɛjɔlɛ mɔ Nyanmɩan Wawɛ’n lɛ kan kele Asɔnɩn’n-mɔ’n, sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá síe! Sʋanlan m’ɔ kɔ li kunnunmun’n, mannan’n m’ɔ fɩa’n, mɩn ’man yɩ́ bie di. Ɛsɛ mɩn ’fa ɛbʋɛ fufue kʋn mɔ b’a hɛlɛ dunman fʋfɔlɛ kʋn sʋ’n mɩn man yɩ́. Sʋanlan fɩ́ɩ́ nzɩ man dunman sɔ’n kɛ sʋanlan mɔ n gɔ fa n gɔ man yɩ́ nɩn ala.

4. Tiatii Asɔnɩn’n kalata’n

18Kɛlɛ nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n m’ɔ nɩan Tiatii Asɔnɩn nɩn asʋ’n kɛ:

Nyanmɩan Awa’n, sʋanlan’n mɔ yɩ́ nyɩn’n jue kɛ sɩ̂n, mɔ yɩ́ ja’n-mɔ anwʋn ta kɛ ayɩwa mɔ b’a hyui yɩ́ nwʋn’n, ɛ ’nwun ɛjɔlɛ m’ɔ lɛ kan’n: 19Mɩn sɩ wɔ́ ninnge’n mɔ ɛ yɔ’n, ɔ nʋn ehulo’n mɔ ɛ kulo mɩ́n’n, ɔ nʋn ele’n mɔ ɛ de mɩ́n di’n, ɔ nʋn mɔndɩnlɩn’n mɔ ɛ lɛ bɔ wɔ junman elie nɩn anun’n. Mɩn sɩ kɛ junman’n mɔ ɛ lɛ di yɩ́ sian’n, ɔ tala daba dɩɛ’n.

20Nan kʋsʋ wɔ́ nwʋn ɛjɔlɛ kaan wɔ mɩ́n kunnun. Ɛjɔlɛ sɔ’n y’ɔ le kɛ balasua’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Zozabɛlɩ’n, ɔ bu yɩ́ nwʋn kɛ ɔ tɩ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ. Ɛ man yɩ́ atɩn, ɔ kele mɩ́n menian’n-mɔ ninnge, ɔ lɛ laka bɛ́ maan bɛ bɔ ajʋamannɩn ɛsɛ bɛ di amʋan sʋ naan. 21M’an man yɩ́ tɛmʋn kɛ ɔ káci fi yɩ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ nɩn anwʋn, nan kʋsʋ ɔ ngulo man kɛ ɔ kaci yɩ́ nzin si yɩ́ ajʋamannɩn nɩn ɔ. 22Yɩ́ sɔ ati, mɩn ’ba man ewue kan Zozabɛlɩ ɔ da ɛbɛɛ sʋ. Bɛ́ mɔ bɛ nʋn yɩ́ san nun’n, sɛ b’a ngaci man bɛ́ abalabɔ’n mɔ b’a suan yɩ́ sʋ nɩn an, mɩn ’man ewue kan bɛ́ kʋsʋ bɛ da ɛbɛɛ sʋ. 23Ɛsɛ mɩn ’kun yɩ́ mma’n-mɔ, mɩn ’man Asɔnɩn’n-mɔ kʋalaa nwun yɩ́ kɛ mɩ́n yɛ̂ mɩn sɩ mɔ menian’n-mɔ kɔ jʋnlɩn, ɔ nʋn m’ɔ wɔ bɛ́ kunnun’n. Ɛmɔ nunhan kʋn biala nyɔlɩɛ nɩn anwʋn yɛ̂ mɩn ’nɩan mɩn tua yɩ́ kalɛ ɔ.

24Ɛmɔ Tiatii asɔnɩn mma nga’n-mɔ, ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ a nnanndɩ man ngehele ɛtɛ sɔ nɩn asʋ b’a nzuan man like’n mɔ mmie-mɔ fɛlɛ yɩ́ Abɔnsanmʋn abʋ nvɩalɩɛ nun ɛjɔlɛ’n bie. Mɩɩn nva man ninnge nʋnnɔɛ fɩ́ɩ́ kʋ́n mɩn nzʋa man ɛmɔ. 25Nan kʋsʋ, like’n mɔ ɛmɔ le nun’n, ɛmɔ tíla nun sɛlɛ kpa dede maan m mála.

26Sʋanlan m’ɔ kɔ tila mɩ́n junman nɩn anun, ɔ kɔ li dede ɔ kɔ ju ayuelɩɛ, m’ɔ kɔ li kunnunmun’n, mɩn ’man ɔ sie mân’n. 27Kɛ mɩ́n Sɩ falɩ tunmin’n manlɩn mɩ́n’n, mɩ́n kʋsʋ mɩn ’fa mɩn man yɩ́. Mɩn ’ba fa bulalɛ kpɔman mɩn wula yɩ́ sa nun, mɩn ’man ɔ fa bubo menian’n-mɔ kɛ bɛ fa bulalɛ’n bɛ bubo ninnge mɔ bɛ kɔ nwʋn’n.28Ɛsɛ mɩn ’wula yɩ́ anunminnyanmʋn maan ɔ ta kɛ alɩbahɩan nzalama. 29Ɛjɔlɛ mɔ Nyanmɩan Wawɛ’n lɛ kan kele Asɔnɩn’n-mɔ’n, sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá síe!

3

5. Salɩdɩ Asɔnɩn’n kalata’n

1Kɛlɛ nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n m’ɔ nɩan Salɩdɩ Asɔnɩn nɩn asʋ’n kɛ:

Sʋanlan’n m’ɔ le Nyanmɩan Wawɛ nsʋ’n, ɛsɛ ɔ le nzalama nsʋ’n, ɛ ’nwun ɛjɔlɛ mɔ ɔ lɛ kan’n: Mɩn sɩ wɔ́ ninnge’n mɔ ɛ yɔ’n. Bɛ bɔ wɔ́ dunman kɛ ɛ le ngʋan, nan kʋsʋ a wu. 2Tinnge nán wula bɛ́ bʋ nga’n mɔ bɛ ka kaan bɛ́ wu nɩn anwʋnsɛlɛ. Ɔ sanlɩn kɛ m’an nwun yɩ́ kɛ wɔ́ nyɔlɩɛ’n fɩ́ɩ́ tɩ man kpa mɩ́n Nyanmɩan nɩn anyunnun. 3Ninnge’n mɔ bɛ helelɩ wɔ́ daba mɔ ɛ lili sʋ’n, kacɩ bɛ́ di sʋ biekun, nán nun wɔ́ nwʋn kaci wɔ́ abalabɔ’n. Sɛ a njasʋ man an, mɩn ’ba fu wɔ́ nun kɛ awofʋɛ, ɛ ngɔ nwun man dɔɛ mɔ mɩn ’ba mɩn fu wɔ́ nun’n.

4Nan kʋsʋ Salɩdɩ ɛbɛlɛ muonun, menian mmie-mɔ wɔ ɛbɛlɛ, bɛ́ dɩɛ, b’a man efian a ngan man bɛ́ taladɩɛ fufue’n. Bɛ ’ba wula taladɩɛ fufue bɛ nʋn mɩ́n yɛ nanndɩ, ɔ sanlan kɛ ɔ sɛ fata bɛ́. 5Sʋanlan m’ɔ kɔ li kunnunmun’n, kɛ ɔ ’wula taladɩɛ fufue nɩn anɩn. Mɩn njici man yɩ́ dunman’n wɔ ngʋan kalata nɩn anun. Mɩn ’kan yɩ́ mɩ́n Sɩ nʋn yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ anyunnun ɛbɛlɛ kɛ mɩ́n sʋanlan y’ɔ le yɩ́. 6Ɛjɔlɛ mɔ Nyanmɩan Wawɛ’n lɛ kan kele Asɔnɩn’n-mɔ’n, sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá síe!

6. Filadɛlɩfi Asɔnɩn’n kalata’n

7Kɛlɛ nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n m’ɔ nɩan Filadɛlɩfi Asɔnɩn nɩn asʋ’n kɛ:

Sʋanlan’n m’ɔ tɩ kʋnlʋn-ngʋnlʋn, ɛsɛ ɔ tɩ Ananhɔlɛfʋɛ’n, sʋanlan’n mɔ belemgbin Davidi awulo’n sannvɛ’n wɔ yɩ́ sa nun’n, m’ɔ tike anʋan nɩn an, sʋanlan fɩ́ɩ́ kʋ́n ngʋala man nun tʋ’n, mɔ ɛsɛ ɔ tʋ nun an, sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man yɩ́ tike’n, ɛ ’nwun ɛjɔlɛ m’ɔ lɛ kan’n: 8Mɩn sɩ wɔ́ ninnge’n mɔ ɛ yɔ’n. Mɩn sɩ kɛ wɔ́ anwʋnsɛlɛ’n tɩ kaan sʋa, nan kʋsʋ a fa mɩ́n ɛjɔlɛ nɩn a sie. A nze man mɩ́n kɛ ɛ nzɩ man mɩ́n. Yɩ́ ti, m’an tike anʋan kʋn wɔ́ nyunnun. Anʋan sɔ’n, sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man nun tʋ. 9Ɛ ’nwun kɛ mɩn ’kpɩn mɩn yɔ bɛ́ mɔ bɛ sʋ Abɔnsanmʋn, mɔ bɛ bu bɛ́ nwʋn kɛ bɛ tɩ Zufʋ kʋsʋ bɛ tɩ man Zufʋ mɔ bɛ di ato’n. Mɩn ’ba hyɩ bɛ́ maan bɛ kʋtʋ wɔ́ nyunnun bɛ yɩ wɔ́ ayɛ. Mɩn ’man bɛ nwun yɩ́ kɛ mɩn kulo wɔ́. 10Kɛmɔ a tila wɔ́ ahʋnlɩn a li mɩ́n Nʋan Ɛjɔlɛ nɩn asʋ’n, mɩ́n kʋsʋ, mɩn ’sisa wɔ́ mɛlɛ mɔ yalɛ’n ’ba tɔ mân nɩn anun menian’n-mɔ asʋ ɔ sa bɛ́ nɩan’n.

11Mɩn ’ba kɩkaala. Tila like’n mɔ ɛ le nɩn anun sɛlɛ, n’ɛ man sʋanlan fɩ́ɩ́ tʋa wɔ́ de wɔ́ ahatua’n. 12Sʋanlan m’ɔ kɔ li kunnunmun’n, mɩn ’fa yɩ́ mɩn yɔ mɩ́n Sɩ asɔnɩn sua nɩn anun mpila, ɔ nvite man fɩ́ɩ́ kʋ́n. Mɩn ’kɛlɛ mɩ́n Nyanmɩan’n dunman’n mɩn gua yɩ́ nwʋn, ɛsɛ mɩn ’kɛlɛ mɩ́n Nyanmɩan’n kulo’n dunman mɩn gua yɩ́ nwʋn. Kulo sɔ’n, y’ɔ le Zoluzalɛmʋn fʋfɔlɛ’n m’ɔ fi mɩ́n Nyanmɩan nɩn anwʋn ɛlɔ anwunno ɔ ’ba ju asɩ’n. Ɛsɛ mɩn ’kɛlɛ mɩ́n dunman fʋfɔlɛ’n yɩ́ nwʋn. 13Ɛjɔlɛ mɔ Nyanmɩan Wawɛ’n lɛ kan kele Asɔnɩn’n-mɔ’n, sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fa síe!

7. Laodise Asɔnɩn’n kalata’n

14Kɛlɛ nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n m’ɔ nɩan Laodise Asɔnɩn nɩn asʋ’n kɛ:

Sʋanlan’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Amɩn’n, m’ɔ di Nyanmɩan anwʋn adanzɩɛ ananhɔlɛ nun nʋn fɔ́ʋ́n sʋ’n, yɩ́ mɔ Nyanmɩan nanndɩlɩ yɩ́ sʋ ɔ bɔlɩ ninnge’n-mɔ kʋalaatin’n, ɛ ’nwun ɛjɔlɛ m’ɔ lɛ kan’n: 15Mɩn sɩ wɔ́ junman’n mɔ ɛ di’n. Mɩn sɩ kɛ ɛ tɩ man sʋanlan fɔlɔlɔ, ɛ tɩ man sʋanlan juejue kʋsʋ. Kɛmɔ ɛ wɔ ninnge nnyuan sɔ nɩn afian’n, mɩn kulo kɛ ahan ɛ wɔ kʋn afan. Fɔlɔlɔ anaan juejue. 16Nan kɛmɔ ɛ tɩ man fɔlɔlɔ kʋsʋ ɛ tɩ man juejue mɔ ɛ jin yɩ́ nnyuan nɩn afian’n, mɩn ’ba kpu wɔ́ mɩn tʋ. 17Ɛ kan kɛ a nyan wɔ́ nwʋn. Ninnge’n kʋalaa mɔ ɛ lɛ kpʋnndɛ’n, a nyan yɩ́. Ɛ mmian man like fɩ́ɩ́ anwʋn. Nan kʋsʋ ɛ nzɩ man kɛ kanngʋ ɛ tɩ yalɛfʋɛ, ɛ tɩ alʋabɔfʋɛ. Ɛ tɩ ehianfʋɛ, wɔ́ nwʋn gua sʋ, ɛsɛ ɛ tɩ anyɩnsinlinwafʋɛ. 18Yɩ́ sɔ ati, mɩn ’kan mɩn kele wɔ́ kɛ ɛ tó mɩ́n sa nun esika kɔkɔlɛ’n mɔ b’a holo yɩ́ sɩ̂n nun b’a tɩ yɩ́ nwʋn’n nán a yɔ esikafʋɛ. To taladɩɛ fufue mɩ́n sa nun wula nán fɩa wɔ́ nwʋn nyian’n. Ɛsɛ to bɛ́ nyɩn ayile mɩ́n sa nun gua wɔ́ nyɩn nɩn asʋ nán a nwun asɩ.

19Bɛ́ mɔ mɩn kulo bɛ́’n, mɩn cʋɩn bɛ́ nzʋ’n ɛsɛ mɩn tu bɛ́ fʋɔ. Yɩ́ sɔ ati, nun wɔ́ nwʋn kaci wɔ́ abalabɔ’n nán yɔ juejue.

20Tie, n jin anʋan nɩn anzin mɩɩn bɔ. Sʋanlan m’ɔ kɔ tɩ mɩ́n nɩn’n m’ɔ kɔ tike anʋan’n, mɩn ’wʋlʋ yɩ́ awulo, mɩn nʋn yɩ́ yɛ ’didi, yɩ́ kʋsʋ ɔ nʋn mɩn yɛ ’didi.

21Kɛmɔ n nili kunnunmun mɔ n dɩ mɩ́n Sɩ anwʋn ɛbɛlɛ belemgbin bia nɩn asʋ’n, sʋanlan biala mɔ yɩ́ kʋsʋ ɔ kɔ li kunnunmun’n, mɩn ’man ɔ tanlan mɩ́n nwʋn ɛbɛlɛ mɩ́n belemgbin bia nɩn asʋ. 22Ɛjɔlɛ mɔ Nyanmɩan Wawɛ’n lɛ kan kele Asɔnɩn’n-mɔ’n, sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá síe!

4

KALATA NƖN ASƱ NZƆLƐ NSƱ’N

Nyanmɩansʋ belemgbin bia’n

1Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, anɩn b’a tike anʋan kʋn nyanmɩansʋ ɛlɔ. Sʋanlan’n mɔ yɩ́ nɩn’n te kɛ kɔnɔtɩ’n mɔ n nili mʋa n dɩlɩ yɩ́ ngan’n, ɔ lɛ kan kele mɩ́n kɛ: “Fʋ bala ɛwa nán man n yɩ́ ninnge’n mɔ bɛ ’ba a’n n géle wɔ́.” 2Ɛbɛlɛ ala, Nyanmɩan Wawɛ’n kɔ tɔ mɩ́n sʋ. Ɔ kɔ fa mɩ́n kɔ fʋ nyanmɩansʋ. Mɩn ’nɩan an, anɩn belemgbin bia kʋn jin ɛbɛlɛ, sʋanlan kʋn tɩ sʋ. 3Sʋanlan sɔ’n, yɩ́ nyɩn nɩn anun ta kɛ ɛbʋɛ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ zʋasɩpʋ’n, ɛsɛ ɔ ta kɛ ɛbʋɛ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ salɩdʋanɩn’n. Belemgbin bia sɔ’n, nyanngʋnndʋn kʋn a tʋ a bala yɩ́. Nyanngʋnndʋn sɔ’n ta kɛ ɛbʋɛ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ emelodɩ’n. 4Bia abulaa nʋn nnan ta si yia belemgbin bia’n. Mgbain abulaa nʋn nnan wowula taladɩɛ nvufue, bɛ sʋ esika kɔkɔlɛ kele, bɛ tɩtɩ bia sɔ’n-mɔ asʋ. 5Belemgbin bia nɩn anun, nyanmɩan’n kpɛ mɩaɩn mɩaɩn nʋn ɛjʋjɔlɛ ɔ nʋn mgbanlanlan fi nun fite. B’a sɔ tɛɛ nsʋ. Bɛ jue belemgbin bia nɩn anyunnun. Tɛɛ nsʋ sɔ’n y’ɔ le Nyanmɩan Wawɛ nsʋ’n. 6Like kʋn wɔ bia nɩn anyunnun kɛ jenvie. Like sɔ’n ta kɛ ɛbʋɛ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ kilisɩtalɩ’n. Bia nɩn ayialɩɛ nnan nɩn asʋ, naan nnan jijin ɛbɛlɛ. Naan sɔ’n-mɔ le anyɩan dɔʋn kpa bɛ́ nyunnun nʋn bɛ́ nzin. 7Alimʋa dɩɛ’n sɔman tɛtɩanfʋɛ. M’ɔ tɩan yɩ nnyuan’n soman ɛnalɛ baa. M’ɔ tian yɩ́ nsan’n soman kulo sʋanlan. M’ɔ tian yɩ́ nnan’n soman kɔlɩɛ m’ɔ lɛ tu ɔ. 8Naan sɔ’n-mɔ nunhan kʋn biala le ndɛba nsian. Bɛ́ nwʋn’n lɩka kʋalaa nʋn bɛ ndɛba’n-mɔ abʋ tɩ anyɩan. Cɩan daa, kɔngɔɛ o, eyua o, ɛjɔlɛ mɔ bɛ kan’n y’ɔ le kɛ:

“Kʋnlʋn-ngʋnlʋn, kʋnlʋn-ngʋnlʋn, kʋnlʋn-ngʋnlʋn

y’ɔ le yɛ́ Mɩn Tunminfʋɛ Nyanmɩan Kpili

mɔ daba anɩn ɔ wɔ ɛbɛlɛ, ɛnɛ ɔ wɔ ɛbɛlɛ mɔ ɛsɛ ɔ lɛ ’ba’n.”

9Tɛmʋn biala mɔ naan nnan sɔ’n ’wula sʋanlan’n m’ɔ tɩ bia nɩn asʋ m’ɔ tɩ asɩ dahuu nɩn anunminnyanmʋn bɛ yɩ yɩ́ ayɛ bɛ da yɩ́ asɩ’n, 10anɩn mgbain abulaa nʋn nnan nɩn a kʋtʋ sʋanlan’n m’ɔ tɩ bia nɩn asʋ nɩn anyunnun, bɛ sʋ sʋanlan’n m’ɔ tɩ asɩ dahuu’n. Bɛ ’kʋtʋ bɛ sʋ yɩ́ a, bɛ tu bɛ́ esika kɔkɔlɛ kele’n bɛ gua yɩ́ nyunnun ɛbɛlɛ, anɩn bɛ́ nwan:

11“Yɛ́ Mɩn, yɛ́ Nyanmɩan, anunminnyanmʋn’n,

ayɛ ɛyɩɛ’n nʋn tunmin’n sɛ fata wɔ́.

Ɔ sanlɩn kɛ wɔ́ yɛ̂ a bɔ ninnge’n kʋalaa ɔ.

A hulo y’ɔ man bɛ wɔ ɛbɛlɛ bɛ le ngʋan ɔ.”

5

Nyanmɩan Bʋa Baa’n

1Ɛhɩ anzin, mɩn ’tʋ mɩ́n nyɩn an, n gɔ nwun kalata kʋn, b’a nyɩnnyan yɩ́ bolomolo sʋa. B’a hɛlɛ yɩ́ kunnun nʋn yɩ́ nzin. Sʋanlan’n m’ɔ tɩ belemgbin bia nɩn asʋ’n le kalata sɔ’n yɩ́ sa fama nɩn anun. B’a sie sʋ nzɔlɛ nsʋ, 2ɛsɛ mɩn ’nɩan an, anɩn nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn m’ɔ le tunmin lɛ tɩan sɛlɛ kpa ɔ bisa kɛ: “Nwan yɛ̂ ɔ kʋala nzɔlɛ’n-mɔ mɔ b’a sie yɩ́ kalata nɩn asʋ’n tɩtɩ nán ɔ buke nun ɔ?” 3Ɔ bisalɩ sɔ a, nyanmɩansʋ ɛlɔ o, asɩ ɛwa o, asɩɛ nɩn abʋ ɛlɔ o b’a nnyan man sʋanlan fɩ́ɩ́ mɔ ɔ ’buke kalata nɩn anun ɔ nɩan nun ɔ. 4N gɔ sɩsa mɩ́n sa n gɔ gua mɩ́n ti n gɔ sun sɛlɛ kpa. Ɔ sanlɩn kɛ b’a nnyan man sʋanlan m’ɔ sɛ fata mɔ ɔ ’buke kalata nɩn anun bɔbɔ nán ɔ nɩan nun ɔ. 5Ɛhɩ a, mgbain abulaa nʋn nnan nɩn anun kʋn kɔ se mɩ́n kɛ: “N’ɛ sun, nan nɩan, tɛtɩanfʋɛ’n m’ɔ fi Zuda afilie nɩn anun’n, belemgbin *Davidi anʋnman’n, ɔ’a li kunnunmun, ɔ kʋala ɔ tɩtɩ nzɔlɛ’n-mɔ mɔ b’a sie kalata nɩn sʋ’n ɔ buke nun.”

6Ɛhɩ, mɩn ’nɩan an, anɩn *Bʋa Baa kʋn jin naan nnan’n nʋn mgbain abulaa nʋn nnan’n mɔ b’a bɔ bia nɩn anwʋn holo nɩn afian. Ewue’n m’ɔ wuli’n kafʋan tɛ wɔ yɩ́ nwʋn. Ɔ le mmɛ nsʋ ɔ nʋn anyɩan nsʋ. Anyɩan nsʋ sɔ’n y’ɔ le Nyanmɩan Wawɛ nsʋ’n mɔ ɔ’a sʋan bɛ́ asɩɛ’n lɩka kʋalaatin’n. 7Bʋa Baa’n kɔ kpunnge Sʋanlan’n m’ɔ tɩ bia nɩn asʋ mɔ kalata’n wɔ yɩ́ sa fama nɩn anun’n nán ɔ’a le. 8Kɛ Bʋa Baa’n lelɩ kalata’n, naan nnan’n nʋn mgbain abulaa nʋn nnan’n, bɛ kɔ kʋtʋ yɩ́ nyunnun. Bɛ́ nunhan kʋn biala le sanngo kʋn, ɔ nʋn esika kɔkɔlɛ kangɔ. Kangɔ sɔ’n, *ansan yi yɩ́. Ansan’n y’ɔ le Nyanmɩan menian’n-mɔ asɔnɩn’n mɔ bɛ yɔ’n. 9Bɛ kɔ tʋ ejue fʋfɔlɛ kʋn, bɛ́ nwan:

“Wɔ́ y’ɔ fata kɛ ɛ fa kalata nɩn ɔ.

Wɔ́ y’ɔ fata kɛ ɛ tɩtɩ nzɔlɛ’n-mɔ

mɔ b’a sie yɩ́ sʋ nɩn anun ɔ.

Ɔ sanlɩn kɛ bɛ hunlin wɔ́.

Ɔ nanndɩ wɔ́ ewue nɩn asʋ,

a to menian a man Nyanmɩan.

Menian sɔ’n-mɔ fi afilie biala anun, anɩɛ biala ɔ nʋn mân biala anun.

10A man b’a kaci

yɛ́ Nyanmɩan’n Belemgbin Mân nɩn anun menian

b’a kaci tɛɛyɩfʋɛ bɛ sʋ yɩ́.

Ɛsɛ bɛ ’di belemgbin asɩɛ nɩn asʋ.”

11Ɛhɩ anzin, mɩn ’tʋ mɩ́n nyɩn biekun an, mmɔfʋɛ nwala nwala kpa a ta a si a yia bia’n nʋn naan nnan’n nʋn mgbain abulaa nʋn nnan’n. Mmɔfʋɛ sɔ’n-mɔ tɩ akpɩɩ akpɩɩ kɔ yɔ nyɛ bɛ lɛ tɩan kpa 12bɛ tʋ ejue kɛ:

“Bʋa Baa’n mɔ bɛ hunlin yɩ́’n,

yɩ́ yɛ̂ tunmin’n, anyanbɛnwʋn’n, ngɛlɛ’n,

anwʋnsɛlɛ’n, asasʋɛ’n, anunminnyanmʋn’n

nʋn ayɛ ɛyɩɛ’n sɛ fata yɩ́ ɔ.”

13Mɩn ’tie kʋsʋ a, anɩn ninnge’n-mɔ mɔ Nyanmɩan a bɔ’n, m’ɔ wɔ nyanmɩansʋ o, asɩɛ asʋ o, asɩɛ abʋ ɔ nʋn jenvie nun o, bɛ́ kʋalaa bɛ lɛ tʋ ejue kɛ:

“Ayɛ ɛyɩɛ’n, asasʋɛ’n, anunminnyanmʋn’n

nʋn tunmin’n tɩ Sʋanlan’n m’ɔ tɩ bia nɩn asʋ’n

ɔ nʋn Bʋa Baa’n dɩɛ dahuu!”

14Mɔ bɛ kɔ tʋ ejue sɔ’n, anɩn naan nnan nɩn a sɔ sʋ kɛ: “Amɩn!” Anɩn mgbain abulaa nʋn nnan nɩn a kʋtʋ b’a sʋ Sʋanlan’n m’ɔ tɩ asɩ dahuu’n.

6

1. Nzɔlɛ’n m’ɔ li mʋa nɩn ɛtɩɛ’n

1Ɛhɩ anzin, mɩn ’tʋ mɩ́n nyɩn an, n gɔ nwun *Bʋa Baa’n kɛ ɔ’a tɩ alimʋa nzɔlɛ nsʋ’n mɔ b’a sie yɩ́ kalata nɩn asʋ nɩn anun. M’ɔ tɩlɩ nun’n, mɩn ’tie a, anɩn naan nnan nɩn anun kʋn, yɩ́ nɩn’n tɩ kɛ mgbanlanlan, yɩ́ nwan: ‘Bala!’ 2Mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun ɛkpanngɔ fufue kʋn. Sʋanlan’n m’ɔ tɩ sʋ’n le taa kʋn yɩ́ sa nun. B’a fa belemgbin kele b’a sʋa yɩ́. Ɔ lɛ kɔ belenzua sʋ kpa ɔ ’kɔ a hʋn ɔ di kunnunmun.

2. Nzɔlɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nnyuan nɩn ɛtɩɛ’n

3Ɛhɩ anzin, Bʋa Baa’n kɔ tɩ nzɔlɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nnyuan nɩn anun. Mɩn ’tie a, anɩn naan nnan’n, m’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n nwan: “Bala!” 4Ɛkpanngɔ kʋn biekun kɔ fite, ɔ tɩ kɔkɔlɛ. Sʋanlan’n m’ɔ tɩ sʋ’n, bɛ kɔ man yɩ́ dadɩɛ kpili kʋn ɔ nʋn tunmin kɛ ɔ hyʋ́ɩn ɛlɔɛ ɔ tʋ́ mân nɩn anun, ɔ mán menian’n-mɔ hún bɛ́ nwʋn.

3. Nzɔlɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nsan nɩn ɛtɩɛ’n

5Ɛhɩ anzin, Bʋa Baa’n kɔ tɩ nzɔlɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nsan nɩn anun. Mɩn ’tie a, anɩn naan nnan’n, m’ɔ ’tian yɩ́ nsan’n, nwan: “Bala!” Mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun ɛkpanngɔ bile kʋn. Sʋanlan kʋn tɩ sʋ. Ɔ le toe kʋn yɩ́ sa nun. 6N dɩlɩ anɩɛ bie wɔ naan nnan nɩn afian. Anɩɛ sɔ’n nwan: “*Bele cilo kʋn tɩ cɩan kʋn junman nɩn anwʋn ahatua. *Ɔlɩzʋ cilo nsan tɩ cɩan kʋn junman nɩn anwʋn ahatua. Nan divɩn nʋn ngo’n, bɛ́ dɩɛ, n’ɛ fa wɔ́ sa kan bɛ́.”

4. Nzɔlɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nnan nɩn ɛtɩɛ’n

7Ɛhɩ anzin, Bʋa Baa’n kɔ tɩ nzɔlɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nnan nɩn anun. Mɩn ’tie a, anɩn naan nnan’n, m’ɔ tian yɩ́ nnan’n nwan: ‘Bala!’ 8Mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun ɛkpanngɔ kʋn. Ɔ tɩ asuaminlin. Sʋanlan’n m’ɔ tɩ sʋ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ “Ewue”. Ɔ ’kɔ a, anɩn ɛbɔlɔ mân’n tʋa yɩ́. Bɛ kɔ man bɛ́ dadɩɛ nʋn tunmin kɛ asɩɛ nɩn asʋ ɛwa menian’n-mɔ mɔ b’a bu bɛ́ nun nnan’n, bɛ tú kʋn. Bɛ mán bɛ wú ɛlɔɛ nun, ɛhɔɛ nun, ɛfʋkɛ nun yɛ̂ bɛ mán asɩɛ nɩn asʋ ebolo naan’n-mɔ hún bɛ́.

5. Nzɔlɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nnun nɩn ɛtɩɛ’n

9Ɛhɩ anzin, Bʋa Baa’n kɔ tɩ nzɔlɛ’n m’ɔ tɩan yɩ́ nnun nɩn anun. Mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun bɛ́ mɔ bɛ hunlin bɛ́ nɩn ɛkala’n esika kɔkɔlɛ tɔbɩlɩ’n mɔ bɛ yala *ansan sʋ nɩn anwʋn. Bɛ hunlin bɛ́, ɔ sanlɩn kɛ bɛ lili Nyanmɩan anwʋn adanzɩɛ ananhɔlɛ nun ɛsɛ bɛ hanlɩn yɩ́ Nʋan Ɛjɔlɛ’n. 10Bɛ lɛ tɩan sɛlɛ kpa bɛ kan kɛ: “Yɛ́ Mɩn, wɔ́ mɔ ɛ tɩ kʋnlʋn-ngʋnlʋn, ɛsɛ ɛ tɩ ananhɔlɛfʋɛ’n, ɛ ’nwʋnndɛ dede ɔ ju cɩan benin nán a bua asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ mɔ bɛ hunlin yɛ́’n ndɛɛ?” 11Bɛ kɔ man bɛ́ kʋalaa taladɩɛ nvʋfue ngʋkʋn bɛ kɔ wula nán b’a han b’a hele bɛ́ kɛ bɛ sí abʋtalɛ bɛ nwʋ́nndɛ mɛlɛ kaan biekun, maan bɛ́ nʋan yía. Afɩ bɛ́ nianman’n-mɔ nʋn bɛ́ manngʋn’n-mɔ mɔ bɛ nʋn bɛ di junman’n mɔ bɛ tɛ wɔ asɩɛ nɩn asʋ’n, menian’n-mɔ ’ba hun bɛ́ kʋsʋ.

6. Nzɔlɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nsian nɩn ɛtɩɛ’n

12Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, anɩn Bʋa Baa nɩn a tɩ nzɔlɛ’n m’ɔ tɩan yɩ́ nsian nɩn anun. Asɩɛ’n kɔ kpʋsʋ sɛlɛ kpa. Sɛnzɛ’n kɔ lu tuun kɛ ɛtanlan tuun. Sala’n kɔ bʋlʋ kɛ moja. 13Nzalama’n-mɔ fi anwunno bɛ kɔ tutu bɛ kɔ gua asɩ kɛ figi amuin mɔ anwʋnman kpili kʋn a kpʋlʋ yɩ́ a gua ɔ. 14Nyanmɩan’n kɔ nyɩnnyan bolomolo kɛ kalata mɔ b’a nyɩnnyan ɔ. Yɩ́ bʋsʋ kɔ nunnun. Mmʋka’n-mɔ kʋalaatin nʋn asue afian mgbɔlɛ’n-mɔ fi bɛ́ bʋsʋ kɔ tu.

15Asɩɛ nɩn asʋ mmelemgbin ɔ nʋn sʋ mgbain’n-mɔ, nzalafʋ mgbain’n-mɔ, esikafʋɛ’n-mɔ, tunminfʋɛ’n-mɔ, menian bʋ nga’n-mɔ, nganga nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ man nganga’n, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ nwanndi. Bɛ kɔ hɔ bɛ kɔ fɛfɩɛ kunman mgbili’n-mɔ anun, ɔ nʋn nyɔbʋɛ mgbili’n-mɔ mɔ bɛ wɔ mmʋka’n-mɔ asʋ nɩn afian. 16Bɛ kan bɛ kele mmʋka’n-mɔ, nʋn nyɔbʋɛ mgbili’n-mɔ kɛ: “Ɛmɔ bú gúa yɛ́ sʋ, bɛ fɩ́a yɛ́. Nán bɛ man sʋanlan’n m’ɔ tɩ belemgbin bia nɩn asʋ’n nwun yɛ́. Nán bɛ man Bʋa Baa’n sikpɛ cɩ yɛ́. 17Ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ sikpɛ cɩan kpili nɩn a ju. Nan nwan yɛ̂ ɔ kɔ hʋala yɩ́ nyunnun jinlan ɔ.”

7

Izalayɛ menian akpɩɩ ɛya kʋn abulanan ɔ nʋn nnan’n

1Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, anɩn nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ nnan jijin asɩɛ nɩn ayialɩɛ nnan nɩn asʋ. Bɛ kɔ hyɩ anwʋnman nnan’n m’ɔ fita asɩɛ nɩn asʋ ɛwa’n bɛ kɔ sie. Ɔ man anwʋnman fɩ́ɩ́ nvita man asɩɛ’n, jenvie’n nʋn baka biala asʋ kʋ́n. 2Nan lɩka mɔ sɛnzɛ’n fite’n, mɩn ’nɩan an, anɩn nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn fi ɛlɔ. Ɔ le like kʋn yɩ́ sa nun. Like sɔ’n yɛ̂ Tɩasɩfʋɛ Nyanmɩan’n fa sie ninnge’n-mɔ nzɔlɛ ɔ. Bɔfʋɛ sɔ’n kɔ tɩan sɛlɛ kpa. Ɔ kɔ han kɔ hele mmɔfʋɛ nnan’n mɔ b’a man bɛ́ tunmin kɛ bɛ sɛ́cɩ asɩɛ nɩn asʋ ɔ nʋn jenvie nɩn anun ninnge’n kɛ: 3“Nán bɛ fa bɛ́ sa bɛ kan asɩɛ’n, ɔ nʋn jenvie’n, ɔ nʋn mmaka’n-mɔ fɩ́ɩ́ dede ɔ hɔ́ jú mɛlɛ mɔ yɛ kɔ sie yɛ́ Nyanmɩan’n ngʋa’n-mɔ anwʋnman nɩn asʋ nzɔlɛ’n.” 4Bɛ kɔ bɔ bɛ́ mɔ b’a sie bɛ́ nwʋnman nɩn asʋ nzɔlɛ nɩn anʋan bɛ kɔ hele mɩ́n. Bɛ tɩ menian akpɩɩ ɛya kʋn abulanan ɔ nʋn nnan. Bɛ fi Izalayɛ nvilie’n-mɔ kʋalaa anun.

5Zuda afilie nɩn anun, menian akpɩɩ bulu nʋn nnyuan yɛ̂ bɔfʋɛ’n sielɩ bɛ́ nzɔlɛ ɔ. Lubɛnɩn afilie nɩn anun menian akpɩɩ bulu nʋn nnyuan. Gadɩ afilie nɩn anun menian akpɩɩ bulu nʋn nnyuan. 6Azɛɛ afilie nɩn anun menian akpɩɩ bulu nʋn nnyuan. Nɛfʋtali afilie nɩn anun menian akpɩɩ bulu nʋn nnyuan. Manase afilie nɩn anun menian akpɩɩ bulu nʋn nnyuan. 7Simeʋn afilie nɩn anun menian akpɩɩ bulu nʋn nnyuan. Levi afilie nɩn anun menian akpɩɩ bulu nʋn nnyuan. Isakaa afilie nɩn anun menian akpɩɩ bulu nʋn nnyuan. 8Zabulʋn afilie nɩn anun menian akpɩɩ bulu nʋn nnyuan. Zozɛfʋ afilie nɩn anun menian akpɩɩ bulu nʋn nnyuan. Bɩnnzʋamɩn afilie nɩn anun menian akpɩɩ bulu nʋn nnyuan.

Meninsʋnman’n mɔ ’ba sʋ Nyanmɩan’n

9Ɛhɩ anzin, mɩn ’tʋ mɩ́n nyɩn biekun an, n gɔ nwun menian dɔʋn kpa. Sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man bɛ́ ka. Menian sɔ’n-mɔ fi mân’n lɩka kʋalaatin, bɛ fi afilie kʋn biala anun, bɛ kan anɩɛ kʋn biala. Bɛ wowula taladɩɛ nvufue, bɛ le aye malɛ bɛ́ sa nun bɛ jijin Nyanmɩan belemgbin bia’n nʋn *Bʋa Baa nɩn anyunnun ɛbɛlɛ. 10Bɛ lɛ bɔ bɛ sulo bɛ kan kɛ:

“Nyanmɩan m’ɔ tɩ belemgbin bia nɩn asʋ’n,

ɔ nʋn Bʋa Baa’n, bɛ́ yɛ̂ bɛ de yɛ́ ti ɔ.”

11Nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ kʋalaatin kɔ ta kɔ si kɔ yia bia’n, mgbain abulaa nʋn nnan’n nʋn naan nnan’n. Bɛ kɔ butu butu bɛ́ nyɩn asɩ bia nɩn anyunnun bɛ kɔ sʋ Nyanmɩan. 12Bɛ́ nwan:

“Amɩn!

Ayɛ ɛyɩɛ’n, anunminnyanmʋn’n,

ngɛlɛ’n, asɩna’n, asasʋɛ’n,

tunmin’n nʋn anwʋnsɛlɛ’n

tɩ yɛ́ Nyanmɩan’n dɩɛ cɩan daa!

Amɩn!”

13Mɔ mmɔfʋɛ’n-mɔ anʋan tɔlɩ’n, mgbain abulaa nʋn nnan nɩn anun kʋn kɔ bisa mɩ́n kɛ: “Nwan menian dɩɛ-mɔ yɛ̂ bɛ wowula taladɩɛ nvufue’n? Ɛsɛ nin yɛ̂ bɛ fi ɔ?”

14N gɔ bua yɩ́ kɛ: “Nannan, mɩn nzɩ man. Nan wɔ́ dɩɛ ɛ sɩ.”

Ɛhɩ a, ɔ kɔ han kɔ hele mɩ́n kɛ: “Menian sɔ’n-mɔ yɛ̂ b’a nwun bɛ́ nyunnun kpili nɩn ɔ. Bɛ le Bʋa Baa’n moja’n b’a kpʋ bɛ́ taladɩɛ’n maan ɔ a yɔ fufue. 15Yɩ́ sɔ ati, yɛ̂ ɔ man bɛ jijin Nyanmɩan belemgbin bia nɩn anyunnun kɔngɔɛ nʋn eyua bɛ sʋ Nyanmɩan yɩ́ sua nɩn anun ɔ. Sʋanlan’n m’ɔ tɩ bia nɩn asʋ’n ’sisa bɛ́. 16Ɛhɔɛ ngɔ hun man bɛ́ fɩ́ɩ́ kʋ́n. Nzuhoe ngɔ hun man bɛ́ fɩ́ɩ́ kʋ́n. Eyua ngɔ bɔ man bɛ́ fɩ́ɩ́ kʋ́n. Ahulo ngɔ hun man bɛ́ fɩ́ɩ́ kʋ́n. 17Ɔ sanlɩn kɛ Bʋa Baa’n m’ɔ jin bia nɩn anyunnun’n, ɔ ’kaci bɛ́ bʋa ɛnɩanfʋɛ, ɔ ’man bɛ nʋn ngʋan nzue’n. Ɛsɛ Nyanmɩan ’ba cici bɛ́ nyɩn abʋ ɛmʋɩn’n kʋalaatin.”

8

7. Nzɔlɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nsʋ nɩn ɛtɩɛ’n

1Mɛlɛ mɔ *Bʋa Baa’n tɩlɩ nzɔlɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nsʋ nɩn anun’n, ɛlɔ kɔ tɔ diin kɔ yɔ dɔhyʋɩlɩ fan. 2Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ nsʋ’n mɔ bɛ jijin Nyanmɩan anyunnun’n. Bɛ kɔ wowula bɛ́ sa nun kɔnɔtɩ nsʋ. 3Nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn biekun kɔ a kɔ jinlan esika kɔkɔlɛ tɔbɩlɩ nɩn anwʋn ɛbɛlɛ. Ɔ le esika kɔkɔlɛ pʋpɔtɩ kʋn yɩ́ sa nun. Pʋpɔtɩ sɔ nɩn anun yɛ̂ bɛ yala alawu nɩn ɔ. Bɛ kɔ man yɩ́ alawu dɔʋn kpa. Ɔ kɔ fa kɔ fʋla Nyanmɩan menian’n-mɔ asɔnɩn ɛyɔlɛ nɩn anun. Ɔ kɔ yala yɩ́ esika kɔkɔlɛ tɔbɩlɩ’n m’ɔ wɔ bia nɩn anyunnun ɛbɛlɛ nɩn asʋ. 4Alawu’n mɔ nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n lɛ yala yɩ́ nʋn Nyanmɩan menian’n-mɔ asɔnɩn ɛyɔlɛ’n, yɩ́ ewusanlan’n kɔ fʋ dede Nyanmɩan anyunnun. 5Ɛsɛ nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n kɔ fa esika kɔkɔlɛ tɔbɩlɩ nɩn asʋ sɩ̂n’n bie. Ɔ kɔ fa kɔ gua alawu pʋpɔtɩ nɩn anun ɔ kɔ ju kɔ tʋ asɩɛ nɩn asʋ. Kɛ ɔ tʋlɩ yɩ́ asɩɛ nɩn asʋ’n, mgbanlanlan’n kɔ te, bɛ kɔ tɩ menian ɛjʋjɔlɛ, nyanmɩan’n kɔ kpɛ mɩaɩn, asɩɛ’n kɔ kpusu.

KƆNƆTƖ NSƱ’N

1. Kɔnɔtɩ’n m’ɔ li mʋa’n

6Ɛhɩ anzin, nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ nsʋ’n mɔ bɛ le kɔnɔtɩ nsʋ’n kɔ bɔbʋa bɛ́ nwʋn bɛ lɛ ba hu nun.

7Alimʋa bɔfʋɛ’n kɔ hu yɩ́ kɔnɔtɩ dɩɛ’n. Ɛbɛlɛ ala, asukocʋɩn nʋn sɩ̂n, moja fʋla nun, ɔ kɔ tɔ asɩɛ nɩn asʋ. Bɛ bu asɩ nɩn anun nsan an, lɩka m’ɔ yalalɩ’n tu kʋn. Bɛ bu asɩɛ nɩn asʋ mmaka’n-mɔ anun nsan an, mɔ bɛ yalalɩ’n tu kʋn. Ndile kʋalaa yalalɩ.

2. Kɔnɔtɩ’n m’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n

8Ɛhɩ anzin, bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n kɔ hu yɩ́ kɔnɔtɩ dɩɛ’n. Like’n tɩ kɛ bʋka kpili kpa mɔ sɩ̂n a tɔ nun ɔ. Bɛ kɔ ju like sɔ’n bɛ kɔ tʋ jenvie nɩn anun. Lɩka m’ɔ kacili moja’n, bɛ bu jenvie nɩn anun nsan an, ɔ tu kʋn. 9Nun ninnge’n mɔ bɛ wuli’n, bɛ bu jenvie nɩn anun nsan an, bɛ tu kʋn. Meli’n mɔ bɛ wɔ jenvie nɩn anyɩnsʋ mɔ bɛ yalalɩ’n, sɛ bɛ bu jenvie nɩn anyɩnsʋ meli’n kʋalaa anun nsan an, bɛ tu kʋn.

3. Kɔnɔtɩ’n m’ɔ tian yɩ́ nsan’n

10Ɛhɩ anzin, bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nsan’n kɔ hu yɩ́ kɔnɔtɩ dɩɛ’n. Nzalama kpili kpa m’ɔ sɔ kɛ tɛɛ, ɔ fi anwunno kɔ tu kɔ tɔ. Bɛ bu asɩɛ nɩn asʋ asue’n-mɔ nʋn asutile’n-mɔ anun nsan an, lɩka m’ɔ tɔlɩ’n tu kʋn. 11Bɛ fɛlɛ nzalama sɔ nɩn “Abɔyʋɩ”. Asue mɔ Abɔyʋɩ’n hanlɩn yɩ́’n, bɛ bu asɩɛ nɩn asʋ asue’n-mɔ anun nsan an, ɔ tu kʋn. Menian dʋɔn kpa kɔ nʋn Abɔyʋɩ nzue’n. Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ nʋnlɩn’n, bɛ wuli. Ɔ sanlɩn kɛ diyɔlɛ wɔ nun.

4. Kɔnɔtɩ’n m’ɔ tian yɩ́ nnan’n

12Ɛhɩ anzin, bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nnan’n kɔ hu yɩ́ kɔnɔtɩ dɩɛ’n. Sɛnzɛ nɩn ɛta m’ɔ ta’n, bɛ bu nun nsan an, lɩka m’ɔ nda man’n tu kʋn. Bɛ bu sala nɩn anun nsan an, lɩka m’ɔ nda man’n tu kʋn. Bɛ bu nzalama’n-mɔ anun nsan an, bɛ́ mɔ bɛ nda man’n tu kʋn. Bɛ bu alɩhɩan’n jawe nɩn anun nsan an, awosin’n tu kʋn. Bɛ bu alɩsan nɩn anun nsan kʋsʋ a, awosin’n tu kʋn.

13Mɛlɛ sɔ’n, mɩn ’nɩan an, anɩn kɔlɩɛ kʋn lɛ tu sɩn nyanmɩan nɩn anyunnun. Mɩn tɩ kɛ ɔ lɛ sun ɔ kan yɩ́ sɛlɛ kpa kɛ: “Munnzue! Munnzue! Munnzue lɛ ba tʋ menian’n-mɔ mɔ bɛ wɔ asɩɛ nɩn asʋ’n mɛlɛ mɔ mmɔfʋɛ nsan’n ’ba hu bɛ́ kɔnɔtɩ’n!”

9

5. Kɔnɔtɩ’n m’ɔ tian yɩ́ nnun’n

1Ɛhɩ anzin, nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nnun’n kɔ hu yɩ́ kɔnɔtɩ dɩɛ’n. Mɩn ’nɩan an, anɩn nzalama kʋn fi anwunno ɔ kɔ tɔ asɩɛ nɩn asʋ. Bɛ kɔ fa kunman kpʋnlʋn-mgbʋnlʋn sannvɛ’n bɛ kɔ wula yɩ́ sa nun. 2Ɔ kɔ tike kunman nɩn asʋ. Ɛbɛlɛ ala, ewusanlan mindo, mindo, kɛ ebo mɔ bɛ lɛ yala yɩ́ fi kunman nɩn anun kɔ fite. Ewusanlan’n m’ɔ fi kunman nɩn anun fitelɩ’n kɔ lu mân nɩn anun tuun ɔ kɔ hyɩ sɛnzɛ’n, bɛ ngʋala man ɛnwʋnmɩan de. 3Tɛtɛbʋabʋa fi ewusanlan nɩn anun kɔ fite fite, bɛ kɔ fa asɩɛ’n. Bɛ kɔ man bɛ́ tunmin. Bɛ ka a, bɛ́ nʋan’n le bɔlɛ kɛ nyanmɩan aka’n. 4Bɛ kɔ han bɛ kɔ hele bɛ́ kɛ nán bɛ kan ndile’n, nán bɛ kan baka fɩ́ɩ́. Nan menian mɔ Nyanmɩan nzɔlɛ nnʋn man bɛ́ nwʋnman nɩn asʋ’n, bɛ nʋn bɛ́ yía nun. 5B’a mman man tɛtɛbʋabʋa sɔ’n-mɔ atɩn kɛ bɛ hún menian sɔ’n-mɔ. Nan bɛ manlɩn bɛ́ atɩn kɛ bɛ héle bɛ́ yalɛ dede sala nnun. Yalɛ sɔ’n mɔ bɛ ’kele bɛ́’n, ɔ tɩ kɛ sʋanlan mɔ nyanmɩan aka kɔ ha yɩ́’n. 6Yalɛ sɔ’n mɔ bɛ ’ba li yɩ́ sala nnun nɩn anun’n, ɔ ’ka menian sɔ’n-mɔ angʋnmɩn an, ahan b’a wu kpɛ̂ kʋn, nan kʋsʋ bɛ le nwu man. Bɛ ’ba se kɛ ewue hún bɛ́ kpɛ̂ kʋn, nan kʋsʋ ewue’n ngɔ tɛ man bɛ́ sʋ.

7Tɛtɛbʋabʋa sɔ’n-mɔ, bɛ tɩ kɛ mgbanngɔ-mɔ mɔ b’a sesie bɛ́ mɔ bɛ lɛ fa bɛ kɔ hʋn ɛlɔɛ ɔ. Bɛ sʋ esika kɔkɔlɛ kele. Bɛ́ nyɩn nɩn anun soman kulo sʋanlan. 8Bɛ́ ti enyuan’n tɩ kɛ mmalasua’n-mɔ ati enyuan’n. Bɛ́ je’n-mɔ tɩ kɛ tɛtɩanfʋɛ aje. 9Bɛ wowula bulalɛ taladɩɛ bɛ́ hue nɩn asʋ kɛ menian mɔ bɛ lɛ kɔ ɛlɔɛ ɔ. Bɛ ’tu a, bɛ́ ndɛba nɩn anun te kɛ hyuili mɔ ɛkpanngɔ lɛ cʋɩn kɔ ɛlɔɛ ɔ. 10Bɛ́ dua’n tɩ dɛnɛ-dɛnɛ kɛ nyanmɩan aka’n-mɔ dɩɛ’n. Bɛ́ dua sɔ nɩn anun yɛ̂ tunmin’n mɔ bɛ ’fa bɛ kele menian’n-mɔ yalɛ dede sala nnun’n wɔ ɔ. 11Bɛ le bɛ́ belemgbin kʋn. Belemgbin sɔ’n tɩ bɔfʋɛ. Yɩ́ yɛ̂ kunman kpʋnlʋn-mgbʋnlʋn’n wɔ yɩ́ sa nun ɔ. Ebele anɩɛ nɩn anun, bɛ fɛlɛ bɔfʋɛ sɔ’n “Abadʋn”. Gɛlɛkɩ anɩɛ nɩn anun an, bɛ fɛlɛ yɩ́ “Apoliʋn”. Dunman sɔ’n, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ sɛcɩlɩwafʋɛ.

6. Kɔnɔtɩ’n m’ɔ tian yɩ́ nsian’n

12Yalɛ m’ɔ li mʋa nɩn a sɩn. Nan yalɛ nnyuan mmiekun-mɔ wɔ bɛ́ nyunnun. 13Ɛhɩ anzin, bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nsian’n kɔ hu yɩ́ kɔnɔtɩ dɩɛ’n. Mɩn ’tie a, anɩn anɩɛ’n fi esika kɔkɔlɛ tɔbɩlɩ nɩn afannan nɩn anun. Esika kɔkɔlɛ tɔbɩlɩ sɔ’n jin Nyanmɩan anyunnun ɛbɛlɛ. 14Anɩɛ’n lɛ kan kele bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nsian m’ɔ le kɔnɔtɩ’n yɩ́ sa nun’n kɛ: “Nyannjɩ Abɔnsanmʋn mmɔfʋɛ nnan’n mɔ b’a cɩcɩ bɛ́ asue kpili’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Efalatɩ nɩn anʋan ɛbɛlɛ’n.” 15Bɛ kɔ nyannjɩ mmɔfʋɛ nnan sɔ’n-mɔ. Junman mɔ bɛ sielɩ bɛ́ ɛbɛlɛ kɛ bɛ lí afʋɛ sɔ’n, sala sɔ’n, cɩan sɔ’n ɔ nʋn dɔɛ sɔ’n, y’ɔ le kɛ, bɛ bu asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ anun fâ nsan an, mmɔfʋɛ sɔ’n hún fâ kʋn anun menian’n-mɔ. 16Bɛ kɔ bɔ mmɔfʋɛ nnan sɔ’n-mɔ nzalafʋ’n-mɔ mɔ bɛ fʋ ɛkpanngɔ nɩn anʋan bɛ kɔ hele mɩ́n. Bɛ tɩ menian akpɩɩ ɛya nnyuan.

17Kɛ mgbanngɔ’n-mɔ nʋn menian’n-mɔ kpɩn tɩ yɩ́’n, n gɔ nwun yɩ́ ɛlalɩɛ nɩn anun. Bɛ́ taladɩɛ’n mɔ bɛ wowula’n, yɩ́ hue nɩn asʋ tɩ bulalɛ. Mmie-mɔ dɩɛ’n tɩ kɔkɔlɛ kɛ sɩ̂n, mmie-mɔ tɩ kɔkɔlɛ zɔʋn, mmie-mɔ tɩ akɔ ɛlʋɩ. Mgbanngɔ’n-mɔ ati’n tɩ kɛ tɛtɩanfʋɛ ati. Sɩ̂n ewusanlan nvan nvan kɛ tui ndunmunlan fi bɛ́ nʋan anun fite. 18Ninnge nsan sɔ’n kɔ hun menian’n-mɔ. Bɛ́ mɔ bɛ wuli’n, bɛ bu asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ anun nsan an, bɛ tu kʋn. 19Mgbanngɔ’n-mɔ tunmin’n wɔ bɛ́ nʋan’n nʋn bɛ́ dua nɩn anun. Bɛ́ dua’n tɩ kɛ owo, bɛ le tile, bɛ fa bɛ kele menian’n-mɔ yalɛ.

20Menian bʋ nga’n-mɔ mɔ ninnge sɔ’n-mɔ a ngun man bɛ́ bie’n, b’a nnun man bɛ́ nwʋn b’a ngaci man bɛ́ abalabɔ’n. Bɛ kɔ ha bɛ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ nɩn anun, bɛ kɔ tʋtɔ mmʋsʋɩn’n-mɔ, esika kɔkɔlɛ, jɛtɛ nʋn ayɩwa abaaba, ɛbʋɛ nʋn baka abaaba. Abaaba sɔ’n-mɔ nnwun man asɩ, bɛ ndɩ man ɛjɔlɛ, bɛ ngʋala man nanndɩ. 21Menian bʋ nga sɔ kʋnmgba’n kɔ ha bɛ́ meninhuan nɩn anun, bɛ́ jiliwa ɛyɩɛ nɩn anun, bɛ́ satɩlɩfʋɛ nɩn anun, bɛ́ awue nɩn anun.

10

Bɔfʋɛ’n nʋn kalata kaan’n.

1Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun tunminfʋɛ bɔfʋɛ kʋn biekun, ɔ fi nyanmɩansʋ ɔ lɛ ju. Esue bɔlɛ́ fʋfɔ yɩ́ nwʋn, yɛ̂ nyanngʋnndʋn nɩn a tʋ a bala yɩ́ ti’n. Yɩ́ nyɩn nɩn anun’n ta kɛ sɛnzɛ. Yɩ́ ja’n-mɔ jue kpalamgbalaʋn kɛ sɩ̂n. 2Ɔ le kalata kaan kʋn yɩ́ sa nun. Kalata sɔ’n, b’a buke nun. Yɩ́ ejian m’ɔ jin’n, yɩ́ ja fama’n jin jenvie nɩn anyɩnsʋ, yɛ̂ bɛ̂’n jin asɩɛ nɩn asʋ. 3Ɔ kɔ tɩan sɛlɛ kpa kɛ tɛtɩanfʋɛ. M’ɔ tɩanlɩn sɔ’n, mgbanlanlan nsʋ’n kɔ te bɛ kɔ sɔ sʋ. 4Mɔ bɛ sɔlɩ sʋ’n, mɩ́n nwan mɩn ’kɛlɛ ɛjɔlɛ’n mɔ bɛ hanlɩn’n. Nan mɩn ’tie a, anɩɛ bie fi nyanmɩansʋ. Anɩɛ sɔ’n lɛ kan kele mɩ́n kɛ: “Ɛjɔlɛ’n mɔ mgbanlanlan nsʋ nɩn a han’n, n’ɛ kɛlɛ, nan man ɔ há wɔ́ ti anun.”

5Ɛhɩ a, bɔfʋɛ’n mɔ yɩ́ ja’n kʋn jin jenvie nɩn anyɩnsʋ, mɔ kʋn’n kʋsʋ jin asɩɛ nɩn asʋ’n, ɔ kɔ tɩnngɛ yɩ́ sa fama’n nyanmɩansʋ. 6Ɔ kɔ han sʋanlan’n m’ɔ tɩ asɩ dahuu, m’ɔ bɔlɩ anwunno nʋn asɩɛ nɩn asʋ ninnge’n-mɔ nʋn jenvie nɩn anun dɩɛ’n-mɔ nɩn ati kɛ: “Mɛlɛ nnʋn man ɛbɛlɛ fɩ́ɩ́ kʋ́n! 7Nan mɛlɛ mɔ bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nsʋ’n ’ba hu yɩ́ kɔnɔtɩ dɩɛ’n, Nyanmɩan nvɩalɩɛ nun like’n ’ba kpɩn sʋ. Like sɔ’n, ɔ hanlɩn yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ ɔ helelɩ yɩ́ ngʋa’n-mɔ mɔ bɛ tɩ yɩ́ mgbɔmanfʋɛ’n.”

8Ɛhɩ anzin, anɩɛ’n m’ɔ fi nyanmɩansʋ m’ɔ n dɩlɩ’n kɔ han kɔ hele mɩ́n biekun kɛ: “Kalata’n mɔ b’a buke nun mɔ bɔfʋɛ’n m’ɔ jin jenvie nɩn anyɩnsʋ, ɛsɛ ɔ jin asɩɛ nɩn asʋ le yɩ́ yɩ́ sa nun’n, kɔ le.”

9N gɔ hɔ bɔfʋɛ nɩn anwʋn ɛlɔ, n gɔ sɛlɛ yɩ́ kɛ ɔ fá kalata kaan’n mán mɩ́n. Ɔ kɔ han kɔ hele mɩ́n kɛ: “De kalata sɔ’n nán di. Ɔ ’yɔ wɔ́ kunnun ɛlɔ ɛyʋɩ ɛyʋɩ, nan kʋsʋ ɔ ’yɔ wɔ́ nʋan nɩn anun mɩnlɩn-mɩnlɩn kɛ wɛ.” 10N gɔ le kalata’n m’ɔ wɔ yɩ́ sa nun’n n gɔ li. Ɔ kɔ yɔ mɩ́n nʋan nɩn anun mɩnlɩn-mɩnlɩn kɛ wɛ, nan mɔ m mɩnlɩn’n, ɔ yɔlɩ mɩ́n kunnun ɛlɔ ɛyʋɩ ɛyʋɩ. 11Ɛhɩ a, bɛ kɔ han bɛ kɔ hele mɩ́n kɛ: “Nyanmɩan ngalɩɛ’n m’ɔ tʋ de menian dɔʋn’n, mân mân, anɩɛ anɩɛ ɔ nʋn mmelemgbin dɔʋn’n, ɔ sɛ kɛ ɛ hán yɩ́ biekun.”

11

Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ nnyuan’n.

1Ɛhɩ anzin, bɛ kɔ wula mɩ́n sa nun ndɛɛ kpɔman kʋn. Kpɔman sɔ’n, bɛ fa bɛ susu ninnge. Bɛ kɔ han bɛ kɔ hele mɩ́n kɛ: “Jasʋ, susu Nyanmɩan sua’n ɔ nʋn esika kɔkɔlɛ tɔbɩlɩ’n, nán ka menian’n-mɔ mɔ bɛ kɔ asɔnɩn nun’n. 2Nan awulo’n dɩɛ, n’ɛ susu yɩ́ bie, yaci yɩ́ ɛbɛlɛ, afɩ b’a fa b’a man bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Nyanmɩan menian’n. Bɛ ’ba nanndɩ kulo nwannzan-nwannzan nɩn asʋ dede sala abulanan nʋn nnyuan. 3Mɩn ’ba sʋan mɩ́n adanzɩɛ nnyuan’n mɩn man bɛ ba bɛ kan mɩ́n Nʋan Ɛjɔlɛ’n dede cɩan akpɩɩ kʋn ɛya nnyuan abulasian. Bɛ́ menian nnyuan sɔ’n, bɛ ’ba wula kotoku m’ɔ kele kɛ menian’n-mɔ nún bɛ́ nwʋn bɛ káci bɛ́ abalabɔ’n bɛ fá bɛ́ nwʋn bɛ mán Nyanmɩan.”

4Adanzɩɛ nnyuan sɔ’n-mɔ y’ɔ le *olivʋ mmaka nnyuan’n ɔ nʋn nganlannɩɛ nnyuan’n mɔ bɛ jijin yɛ́ Mɩn m’ɔ le asɩɛ nɩn anyunnun ɛbɛlɛ’n. 5Sɛ sʋanlan bie nwan ɔ ’yɔ bɛ́ ɛtɛ a, sɩ̂n fi bɛ́ nʋan nun fite ɔ yala bɛ́ mgbɔfʋɛ’n-mɔ. Sʋanlan mɔ yɩ́ nwan ɔ ’yɔ bɛ́ ɛtɛ’n, kɛ ɔ ’wu yɩ́ nɩn anɩn. 6Mɛlɛ’n kʋalaa mɔ bɛ ’kan Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n, bɛ le tunmin bɛ kʋala bɛ cɩ esue’n, bɛ man ɔ ndɔ man. Ɛsɛ bɛ le tunmin bɛ kʋala bɛ man asɩɛ nɩn asʋ asue’n-mɔ kʋalaa kaci moja. Sɛ bɛ kulo kɛ ewue ngacile kʋalaa ba mân nɩn anun an, bɛ le yɩ́ nwʋn tunmin bɛ man ɔ ba kɛ bɛ kulo wɔ mɛlɛ biala.

7Sɛ bɛ yue Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n kan an, naan’n m’ɔ fi kunman kpʋnlʋn-mgbʋnlʋn nɩn anun ’fite’n nʋn bɛ́ b’a hʋn ɛlɔɛ. Yɩ́ sa ’ba hʋala bɛ́ ɔ kun bɛ́. 8Bɛ fuin’n ’ba ha kulo kpili’n gua nɩn asʋ. Ɛbɛlɛ yɛ̂ bɛ bʋbɔlɩ bɛ́ Mɩn kʋlʋwa nɩn asʋ ɔ. Kulo sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ anyɩnndala nun Sodɔmʋn nʋn Ezipiti. 9Mân mân anun menian, afilie afilie anun menian ɔ nʋn anɩɛ anɩɛ’n-mɔ anun menian ’ba tu nɩan bɛ́ fuin’n dede cɩan nsan nʋn sin. Bɛ ngɔ man man sʋanlan fɩ́ɩ́ atɩn kɛ ɔ síe bɛ́ fuin’n. 10Mân nɩn anun menian’n-mɔ ’ba li menian nnyuan sɔ’n-mɔ ewue nɩn anwʋn fɛ. Bɛ ’di yɩ́ nwʋn ndutue bɛ ce bɛ́ nwʋn ninnge. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ nnyuan sɔ’n-mɔ, b’a man asɩɛ menian’n-mɔ a nwun bɛ́ nyɩnsʋ kpa.

11Nan mɔ cɩan nsan nʋn sin’n sɩnlɩn’n, Nyanmɩan kɔ fa ngʋan wawɛ’n kɔ wula bɛ́ nun. Bɛ kɔ jasʋ kɔ jinlan bɛ́ ja nun. Esulo kpili kpa kɔ han bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ nwunlin bɛ́’n. 12Anɩɛ kʋn fi nyanmɩansʋ, ɔ kɔ tɩan sɛlɛ kpa ɔ kɔ han kɔ hele mgbɔmanfʋɛ nnyuan’n kɛ: “Ɛmɔ fʋ́ bála ɛwa!” Mɔ bɛ ’fʋ bɛ kɔ’n, esue bɔlɛ́ fʋfʋ bɛ́ nwʋn, bɛ́ mgbɔfʋɛ’n-mɔ nwunlin bɛ́ bɛ́ nyɩnsʋ.

13Tɛmʋn sɔ kʋnmgba’n, asɩɛ’n kɔ kpusu sɛlɛ kpa. Kulo’n lɩka m’ɔ bubuli’n, bɛ bu kulo bɔndɩn nɩn anun bulu a, ɔ tu kʋn. Menian akpɩɩ nsʋ kɔ wu nun. Esulo kɔ han bɛ́ bʋ nga’n-mɔ. Bɛ kɔ wula anwunno Nyanmɩan nɩn anunminnyanmʋn.

14Munnzue’n m’ɔ tian yɩ́ nnyuan nɩn a sɩn, m’ɔ tian yɩ́ nsan’n tʋa sʋ ndɛ-ndɛ.

7. Kɔnɔtɩ’n m’ɔ tian yɩ́ nsʋ’n

15Ɛhɩ anzin, bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nsʋ’n kɔ hu yɩ́ kɔnɔtɩ dɩɛ’n. N gɔ tɩ ɛjʋjɔlɛ wɔ nyanmɩansʋ ɛlɔ. Anɩɛ sɔ’n-mɔ lɛ tɩan sɛlɛ kpa bɛ kan kɛ:

“Mân nɩn asʋ belemgbin elie’n tɩ yɛ́ Mɩn

nʋn yɩ́ Kilisi’n dɩɛ sian’n.

Kilisi ’di belemgbin dahuu!”

16Mɔ bɛ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, mgbain abulaa nʋn nnan’n mɔ bɛ tɩtɩ bɛ́ bia’n-mɔ asʋ Nyanmɩan Kpili anyunnun ɛbɛlɛ’n, bɛ kɔ butu butu bɛ́ nyɩn asɩ bɛ kɔ sʋ Nyanmɩan Kpili. Bɛ́ nwan:

17“Yɛ́ Mɩn, Tunminfʋɛ Nyanmɩan,

Wɔ́ mɔ daba anɩn ɛ wɔ ɛbɛlɛ,

ɛsɛ ɛ wɔ ɛbɛlɛ ɛnɛ muonun’n,

yɛ ’da wɔ́ asɩ.

Ɔ sanlɩn kɛ a yɩ wɔ́ tunmin kpili nɩn

a hele mân’n kʋalaa kɛ wɔ́ ngʋnmɩn ala yɛ̂

ɛ tɩ belemgbin ɔ.

18Mân nɩn anun menian’n-mɔ falɩ wɔ́ nwʋn ɛkpɔ.

Nan mɛlɛ nɩn a ju mɔ ɛ ’ba hele bɛ́ kɛ

bɛ́ nwʋn sikpɛ wɔ wɔ́ kunnun.

Tɛmʋn nɩn a ju,

ɛ ’ba bua ewue mma’n-mɔ kʋalaa ndɛɛ.

Mɛlɛ nɩn a ju, wɔ́ ngʋa’n-mɔ

mɔ bɛ tɩ wɔ́ mgbɔmanfʋɛ’n, ɔ nʋn bɛ́

mɔ bɛ tɩ wɔ́ dɩɛ mɔ bɛ́ nyɩn sɔ wɔ́’n,

mgbain nʋn mmatʋnman, ɛ ’ba man bɛ́ ahatua.

Mɛlɛ nɩn a ju, bɛ́ mɔ bɛ bɔ mân’n,

ɛ ’ba bɔ bɛ́ bʋsʋ.”

19M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, bɛ kɔ tike Nyanmɩan sua’n m’ɔ wɔ nyanmɩansʋ ɛlɔ nɩn anʋan’n. Yɩ́ nyɩhyɛ alaka’n m’ɔ jin nun’n, bɛ nwun yɩ́. Nyanmɩan’n kɔ kpɛ mɩaɩn, n gɔ tɩ ɛjʋjɔlɛ, mgbanlanlan kɔ te, asɩɛ’n kɔ kpusu, asukɔcʋɩn kɔ tɩtɩ kɔ gua.

12

NZƆLƐ MGBILI NSƱ’N

1. Balasua’n nʋn naan kɔkɔlɛ kpili’n

1Ɛhɩ anzin, nzɔlɛ kpili kʋn kɔ fite nyanmɩansʋ. Mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun balasua kʋn, sɛnzɛ’n fʋfɔ yɩ́ nwʋn kɛ taladɩɛ m’ɔ wula. Yɩ́ ja’n jijin sala nɩn asʋ. Ɔ sʋ belemgbin kele. Kele sɔ’n, Nzalama bulu nʋn nnyuan wɔ sʋ. 2Balasua sɔ’n tɩ nwʋnnzɛfʋɛ. Yɩ́ kʋ nɩn a han yɩ́, nán yɩ́ yalɛ’n mɔ ɔ lɛ yɔ yɩ́’n, ɔ lɛ man ɔ tɩan. 3Nzɔlɛ kʋn biekun kɔ fite nyanmɩansʋ. Mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun naan kɔkɔlɛ kpili kpa kʋn. Naan sɔ’n, ɔ le tile nsʋ, yɛ̂ mmɛ bulu. Yɩ́ ti kʋn biala sʋ belemgbin kele. 4Ɔ le yɩ́ dua’n ɔ tutu nzalama’n-mɔ gua asɩ. Nzalama m’ɔ tutuli gualɩ asɩ’n, sɛ bɛ bu nzalama’n-mɔ kʋalaa anun nsan an, bɛ tu kʋn. Naan kɔkɔlɛ sɔ’n kɔ jinlan balasua’n m’ɔ lɛ wʋ nɩn anyunnun ɛbɛlɛ, nán sɛ ɔ wʋ a, anɩn ɔ ’di yɩ́ wa’n. 5Balasua’n kɔ wʋ baa belenzua kʋn. Baa belenzua sɔ’n, yɩ́ dein yɛ̂ ɔ le bulalɛ kpɔman ɔ ’sie mân’n kʋalaa ɔ. Kɛ bɛ wʋlɩ yɩ́ bɛ tʋlɩ asɩ nɩn ala, bɛ kɔ fa yɩ́ bɛ kɔ hɔ Nyanmɩan anwʋn ɛlɔ yɩ́ bia nɩn anwʋn. 6Balasua’n kɔ nwanndi kɔ hɔ ɛwâ nɩn anun ɛlɔ. Ɛbɛlɛ yɛ̂ Nyanmɩan sesielɩ lɩka kɛ ɔ tánlan maan bɛ tá yɩ́ dede cɩan akpɩɩ kʋn ɛya nnyuan abulasian ɔ.

7Ɛhɩ a, ɛlɔɛ kʋn kɔ tɔ nyanmɩansʋ ɛlɔ. Nyanmɩan Kpili bɔfʋɛ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Minsɛ’n nʋn yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ si yɩ́ sʋ’n, bɛ nʋn naan kɔkɔlɛ sɔ’n nʋn yɩ́ sasʋ dɩɛ’n-mɔ bɛ kɔ hʋn. 8Bɛ kɔ hʋn dede Minsɛ nʋn yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ asa kɔ hʋala naan kɔkɔlɛ’n nʋn yɩ́ sasʋ dɩɛ’n-mɔ. Bɛ kɔ tu bɛ́ fi nyanmɩansʋ. 9Bɛ kɔ han naan kɔkɔlɛ kpili’n kɔ tʋ gua sʋ. Naan kɔkɔlɛ kpili sɔ’n, y’ɔ le owo daba’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Abɔnsanmʋn’n. Bɛ fɛlɛ yɩ́ biekun *Satan m’ɔ laka mân bɔndɩn’n. Bɛ kɔ han yɩ́ ɔ nʋn yɩ́ sasʋ’n-mɔ bɛ kɔ gua asɩɛ nɩn asʋ.

10Ɛhɩ anzin, mɩn ’tie a, n gɔ tɩ anɩɛ bie anwunno ɛlɔ. Anɩɛ sɔ’n lɛ tɩan kan kɛ:

“Sian dɩɛ, bɛ́ ti ele mɛlɛ nɩn a ju!

Sian dɩɛ, Nyanmɩan a yɩ yɩ́ belemgbin tunmin nɩn a hele!

Sɩan dɩɛ, tunmin’n wɔ yɩ́ Kilisi nɩn asa nun.

Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan’n mɔ kɔngɔɛ nʋn eyua

ɔ kpɛ yɛ́ nianman’n-mɔ anwʋn ngʋnndʋnmgbɔ kele Nyanmɩan’n,

b’a han yɩ́ b’a tʋ asɩ.

11Ɔ nanndɩ *Bʋa Baa’n moja’n

nʋn yɩ́ nwʋn adanzɩɛ elie nɩn asʋ,

yɛ́ nianman’n-mɔ a li Abɔnsanmʋn asʋ kunnunmun.

B’a tie b’a fa bɛ́ ngʋan’n b’a to ewue.

12Yɩ́ sɔ ati, nyanmɩansʋ, ɛ nʋn bɛ́ mɔ bɛ wɔ ɛlɔ’n,

ɛmɔ lí ndutue!

Nan munnzue a han asɩɛ’n nʋn jenvie’n!

Ɔ sanlɩn kɛ Abɔnsanmʋn a ju bɛ́ nwʋn ɛlɔ.

Ɔ’a fɛ ɛya kpa,

afɩ ɔ sɩ kɛ yɩ́ mɛlɛ’n m’ɔ ka’n tɩ sin kaan sʋa.”

13Mɔ naan kɔkɔlɛ’n nwunlin kɛ b’a han yɩ́ b’a tʋ asɩɛ nɩn asʋ ɛwa’n, ɔ kɔ tu kɔ fʋan balasua’n m’ɔ wʋlɩ baa belenzua’n. 14Mɔ ɔ ’tu fʋan yɩ́’n, bɛ kɔ man balasua’n ndɛba nnyuan. Ndɛba sɔ’n-mɔ tɩ kɔlɩɛ kpili kʋn ndɛba. Balasua’n kɔ tu kɔ hɔ ɛwâ nɩn anun ɛlɔ, lɩka mɔ bɛ sesielɩ bɛ manlɩn yɩ́ kɛ ɔ tánlan maan bɛ tá yɩ́ dede afʋɛ nsan nʋn sin’n, nán owo nɩn asa a ngan man yɩ́. 15Nan mɔ balasua’n ’tu kɔ’n, naan kɔkɔlɛ’n kɔ kpu asue kpili kʋn maan balasua’n tɔ nun yɩ́ mgbaha’n nʋn yɩ́ kɔ. 16Nan mɔ naan kɔkɔlɛ’n kpuli asue’n, asɩɛ’n kɔ sɔ kɔ nʋn ɔ kɔ le balasua’n. 17Ɛhɩ a, naan kɔkɔlɛ’n kɔ fa balasua nɩn anwʋn ɛkpɔ. Balasua nɩn amma’n-mɔ, mɔ bɛ di Nyanmɩan mala nɩn asʋ, mɔ bɛ de Zozi Anʋan Ɛjɔlɛ’n bɛ di’n, naan kɔkɔlɛ’n kɔ fa ɛlɔɛ kɔ tʋa bɛ́. 18Naan kɔkɔlɛ’n kɔ hɔ kɔ jinlan jenvie nɩn anʋan anyʋan nɩn asʋ.

13

2. Naan’n mɔ fi jenvie nɩn anun ’ba fite’n

1Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun naan kʋn kɛ ɔ fi jenvie nɩn anun ɔ lɛ fite. Naan sɔ’n le tile nsʋ, yɛ̂ mmɛ bulu. Mmɛ kʋn biala sʋ belemgbin kele. B’a hɛlɛ Nyanmɩan dunmannzɛcɩɛ ninnge b’a gua tile nsʋ’n kʋn biala asʋ. 2Naan sɔ’n mɔ n nwunlin yɩ́’n tɩ kɛ abʋa. Yɩ́ ja’n tɩ kɛ naan kpili’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *usu’n dɩɛ’n. Yɩ́ nʋan’n tɩ kɛ tɛtɩanfʋɛ anʋan. Naan anwʋn esulo’n kɔ fa yɩ́ tunmin’n, yɩ́ belemgbin bia’n ɔ nʋn yɩ́ tunmin’n m’ɔ fa sie mân’n kɔ man yɩ́. 3Naan sɔ’n, ɛbʋta mɔ yɩ́ ti nsʋ nɩn anun kʋn bʋtalɩ’n, ɔ di kɛ ɔ wu. Nan kʋsʋ yɩ́ kanlan’n kɔ hɔ. Ɔ kɔ sin asɩɛ nɩn asʋ ɛwa menian’n-mɔ kʋalaa anwʋn, bɛ kɔ si yɩ́ sʋ. 4Menian’n-mɔ kʋalaa kɔ sʋ naan kɔkɔlɛ’n. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ’a fa yɩ́ tunmin’n ɔ’a man naan’n. Menian’n-mɔ kɔ sʋ naan’n kʋsʋ bie. Bɛ́ nwan: “Nwan yɛ̂ ɔ nʋn naan’n sɛ ɔ? Nwan yɛ̂ ɔ kʋala yɩ́ nʋn kʋn ɔ?”

5Bɛ kɔ man naan nɩn atɩn kɛ ɔ hán ɛjɔlɛ ɛtɛ tía Nyanmɩan ɛsɛ ɔ sɛ́cɩ yɩ́ dunman. Mɛlɛ’n mɔ bɛ falɩ bɛ manlɩn yɩ́ kɛ ɔ lí tunmin’n tɩ sala abulanan nʋn nnyuan. 6Ɔ kɔ bɔ yɩ́ bʋ ɔ kɔ han ɛjɔlɛ ɛtɛ ɛtɛ ɔ kɔ tia Nyanmɩan, ɔ kɔ sɛcɩ yɩ́ dunman. Nyanmɩan lɩka m’ɔ tɩ’n, ɔ nʋn menian mɔ bɛ nʋn yɩ́ wɔ nyanmɩansʋ ɛlɔ’n, ɔ kɔ han bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ. 7Bɛ kɔ man yɩ́ atɩn kɛ ɔ nʋn Nyanmɩan menian’n-mɔ hʋ́n ɛlɔɛ ɔ lí bɛ́ sʋ kunnunmun. Bɛ kɔ man yɩ́ tunmin kɛ ɔ síe mân nɩn anun nvilie’n-mɔ kʋalaa, ɔ nʋn mân nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaa, ɔ nʋn mân nɩn anun anɩɛ’n-mɔ kʋalaa. 8Asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ mɔ Nyanmɩan ’bɔ mân’n mɔ bɛ́ dunman nnʋn man *Bʋa Baa’n mɔ bɛ hunlin yɩ́’n kalata nɩn anun’n, menian sɔ’n-mɔ kʋalaa ’ba sʋ naan’n.

9Sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá síe. 10Sʋanlan m’ɔ di mɔ bɛ tʋ yɩ́ fiadɩ’n, bɛ ’tʋ yɩ́ fiadɩ. Sʋanlan m’ɔ kɔ fa dadɩɛ kɔ hun sʋanlan’n, bɛ ’fa dadɩɛ bɛ kun yɩ́ muonun bie. Ɛhɩka ati, ɔ sɛ kɛ Nyanmɩan menian’n-mɔ héle kɛ bɛ le dedi ɛsɛ bɛ kʋala abʋtalɛ si.

3. Naan’n m’ɔ fi asɩɛ nɩn abʋ ’ba fite’n

11Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun naan kʋn biekun. Ɔ fi asɩɛ nɩn abʋ ɔ kɔ fite. Ɔ le mmɛ nnyuan kɛ bʋa baa mmɛ. Yɩ́ ɛjʋjɔlɛ’n soman naan kɔkɔlɛ’n dɩɛ’n. 12Ɔ le naan’n m’ɔ lili mʋa fitelɩ’n tunmin’n kʋalaatin yɛ̂ ɔ fa yɔ ninnge’n-mɔ wɔ yɩ́ nyunnun ɔ. Ɔ kɔ man asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ kɔ kpati kɔ sʋ alimʋa naan’n mɔ bɛ bʋtalɩ yɩ́ kɛ ɔ ’wu mɔ yɩ́ kanlan’n hɔlɩ’n. 13Ɔ kɔ yɔ asinbɛnwʋn ninnge mgbili mgbili kpa, dede ɔ man sɩ̂n bɔbɔ fi nyanmɩansʋ ɔ tɔ asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ kʋalaa anyunnun ɛbɛlɛ. 14Asinbɛnwʋn ninnge’n mɔ bɛ manlɩn yɩ́ atɩn kɛ ɔ yɔ́ wɔ alimʋa naan nɩn anyunnun ɛbɛlɛ’n, ɔ manlɩn menian’n-mɔ minlinlin. Ɔ kɔ han kɔ hele asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ kɛ bɛ nɩ́an alimʋa naan nɩn anwʋn sʋ bɛ sé abaaba kʋn nán bɛ sʋ́ yɩ́. Alimʋa naan’n y’ɔ le mɔ bɛ le dadɩɛ bɛ bʋtalɩ yɩ́ ewue ɛbʋta mɔ ɔ’a nwu man’n. 15Bɛ kɔ man kasian naan nɩn atɩn kɛ ɔ mán abaaba’n ngʋan maan ɔ jʋ́jɔ ɛsɛ ɔ hún bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ ngulo man kɛ bɛ sʋ yɩ́’n. 16Mgbain o, mmatʋnman o, esikafʋɛ o, ehianfʋɛ o, nganga o, bɛ́ mɔ bɛ tɩ man nganga o, naan’n kɔ man bɛ kɔ sesie bɛ́ kʋalaa bɛ́ nzɔlɛ bɛ́ sa fama’n anaan bɛ́ nwʋnnaan nɩn asʋ. 17Sʋanlan mɔ b’a nzie man yɩ́ nzɔlɛ sɔ’n bie’n, ɔ le man atɩn ɔ ndo man like, ɔ le man atɩn ɔ ndɔnɩn man like. Nzɔlɛ sɔ’n y’ɔ le naan’n dunman’n anaan yɩ́ dunman’n mgbʋnndan nzɔlɛ’n.

18Ɛwa dɩɛ, bɛngɛlɛfʋɛ ɛjɔlɛ ɔ. Sʋanlan m’ɔ sɩ ngɛlɛ’n kʋala kɛ ɔ tɩtɩ ɔ nwun naan’n dunman’n mgbʋnndan nzɔlɛ’n. Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan dunman ɔ. Yɩ́ nʋan tɩ ɛya nsian abulasian nʋn nsian.

14

4. Nyanmɩan Bʋa Baa’n nʋn yɩ́ menian’n-mɔ

1Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun *Bʋa Baa’n kɛ ɔ jin Siʋn bʋka nɩn asʋ. Menian akpɩɩ ɛya kʋn abulanan nʋn nnan jijin yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. B’a hɛlɛ Bʋa Baa’n nʋn yɩ́ Sɩ bɛ́ dunman’n bɛ́ nwʋnman nɩn asʋ. 2N gɔ tɩ anɩɛ bie. Anɩɛ sɔ’n fi nyanmɩansʋ. Ɔ te kɛ asue agualɩɛ mgbili’n-mɔ. Ɔ te kɛ mgbanlanlan m’ɔ kɔ te sɛlɛ kpa’n. Anɩɛ sɔ’n mɔ n dɩlɩ’n tɩ kɛ sanngo mɔ bɛ lɛ bɔ ɔ. 3Menian nwala nwala sɔ’n-mɔ jijin Nyanmɩan belemgbin bia’n, nʋn naan nnan’n ɔ nʋn mgbain abulaa nʋn nnan nɩn anyunnun ɛbɛlɛ, bɛ lɛ tʋ ejue fʋfɔlɛ kʋn. Ejue sɔ’n, sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man yɩ́ suan, sannan menian akpɩɩ ɛya kʋn abulanan nʋn nnan’n mɔ Zozi falɩ yɩ́ moja’n tolɩ bɛ́ asɩɛ nɩn asʋ nɩn ala.

4Menian sɔ’n-mɔ nʋn balasua a nzan man nun b’a ngua man bɛ́ nwʋn efian. Bɛ́ nwʋn tɩ. Lɩka biala mɔ bʋa Baa’n ’kɔ’n, bɛ́ nʋn yɩ́ yɛ̂ ɔ kɔ ɔ. B’a to bɛ́ wɔ menian’n-mɔ afian. Bɛ tɩ kɛ alimʋa ninnge mɔ bɛ lɛ fa bɛ bɔ afɔlɩɛ bɛ man Nyanmɩan ɔ nʋn Bʋa Baa’n. 5Cɩan bie lé, bɛ tɩlɩ man kɛ ato ɛjɔlɛ fi menian sɔ’n-mɔ anʋan a fite. Efian fɩ́ɩ́ nnʋn man bɛ́ nwʋn.

5. Nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ nsan’n

6Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn. Bɔfʋɛ sɔ’n, anɩn ɔ lɛ tu sɩn anwunno anwunno kpa. Yɩ́ dein y’ɔ di kɛ ɔ bɔ Ɛjɔlɛkpa’n m’ɔ le man ayuelɩɛ’n ɔ kele asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ kʋalaatin, mân mân’n-mɔ, anɩɛ anɩɛ’n-mɔ, ɔ nʋn afilie afilie’n-mɔ. 7Bɔfʋɛ’n lɛ tɩan sɛlɛ kpa kan kɛ: “Ɛmɔ súlo Nyanmɩan Kpili nán bɛ wúla yɩ́ anunminnyanmʋn! ɔ sanlɩn kɛ mɛlɛ’n mɔ ɔ ’fa bua menian’n-mɔ kʋalaa ndɛɛ nɩn a ju. Ɛmɔ sʋ́ sʋanlan’n m’ɔ bɔlɩ anwunno nʋn asɩɛ’n, jenvie’n nʋn asutile’n-mɔ’n.”

8Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn biekun. Ɔ si alimʋa dɩɛ nɩn asʋ. Yɩ́ nwan: “Ɔ’a tɔ! Ɔ’a tɔ! Kulo kpili’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Babilɔnʋn nɩn a tɔ! Yɩ́ mɔ ɔ’a su yɩ́ ajʋamannɩn bobolobe nzan’n ɔ’a man mân kʋalaa a nʋn’n!”

9Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn biekun. Ɔ si alimʋa dɩɛ nnyuan’n-mɔ asʋ. Ɔ lɛ tɩan sɛlɛ kpa kan kɛ: “Sʋanlan biala m’ɔ kɔ sʋ naan’n nʋn yɩ́ abaaba’n, m’ɔ kɔ tie maan bɛ kɔ sie yɩ́ nwʋnman anaan yɩ́ sa nɩn asʋ nzɔlɛ’n, 10sʋanlan sɔ’n, Nyanmɩan Kpili ’fɛ yɩ́ nwʋn ɛya kpili kpa, ɔ ’tua yɩ́ yɩ́ nwʋn kalɛ. Yɩ́ nwʋn kalɛ mɔ ɔ ’tua yɩ́’n, ɔ tɩ kɛ nzan m’ɔ yɔ sɩ, mɔ b’a ngua man nun nzue b’a nda man yɩ́ nʋan ɔ. Ɔ ’nʋn yɩ́ kʋalaa. Ɔ ’nwun yalɛ kpili kpa sɩ̂n’n nʋn like’n m’ɔ ban nvan nvan kɛ tui ndunmunlan nɩn anun wɔ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ nwannzan-nwannzan’n-mɔ nʋn Bʋa Baa nɩn anyunnun ɛbɛlɛ. 11Sɩ̂n nɩn ewusanlan’n mɔ ɔ ’kpunmgbun bɛ́’n, ɔ nyue man lé. Bɛ́ mɔ bɛ kɔ sʋ naan’n, ɔ nʋn yɩ́ abaaba’n, mɔ ɛsɛ bɛ kɔ tie maan bɛ kɔ sie naan’n nzɔlɛ’n bɛ́ nwʋn’n, menian sɔ’n-mɔ, kɔngɔɛ nʋn eyua, ɛfɛ ala yɛ̂ ɔ la bɛ́ sʋ ɔ.”

12Ɛhɩka ati, bɛ́ mɔ b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man Nyanmɩan bɛ di yɩ́ mala nɩn asʋ, mɔ bɛ de Zozi bɛ di ananhɔlɛ nun’n, ɔ di kɛ bɛ kele kɛ bɛ si abʋtalɛ.

13Ɛhɩ anzin, mɩn ’tie a, n gɔ tɩ anɩɛ bie. Anɩɛ sɔ’n fi nyanmɩansʋ. Ɔ lɛ kan kele mɩ́n kɛ: “Kɛlɛ ɛjɔlɛ ɛhɩ: Tɛmʋn mɔ yɛ wɔ nun’n, nyila hán bɛ́ mɔ bɛ wu wɔ yɛ́ Mɩn dunman nun’n!” Nyanmɩan Wawɛ’n kɔ sɔ sʋ kɛ: “Sakpa, ɔ tɩ ananhɔlɛ. Bɛ kʋala kɛ bɛ de bɛ́ ɛnwʋnmɩan wɔ́ bɛ́ junman elie nɩn anun. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ nyɔlɩɛ kpa’n mɔ b’a yɔ’n si bɛ́ sʋ.”

6. Asɩɛ nɩn asʋ ninnge ɛtɩɛ’n

14Ɛhɩ anzin, mɩn ’tʋ mɩ́n nyɩn biekun an, n gɔ nwun nyanmɩan nɩn anyunnun bɔlɛ́ fufue kʋn. Sʋanlan kʋn tɩ sʋ, ɔ soman Mân Baa. Esika kɔkɔlɛ abotile bɔ yɩ́ ti. Ɔ le dadɩɛ ati tɔkɔlɛ nâ nâ kʋn yɩ́ sa nun. 15Ɛhɩ anzin, nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn biekun fi Nyanmɩan sua nɩn anun kɔ fite, ɔ lɛ tɩan sɛlɛ kpa ɔ kan kele sʋanlan’n m’ɔ tɩ bɔlɛ́ nɩn asʋ’n kɛ: “Fa wɔ́ dadɩɛ ati tɔkɔlɛ’n, nán tɩ asɩɛ nɩn asʋ ninnge’n. Ɔ sanlɩn kɛ asɩɛ nɩn asʋ ninnge’n kʋalaa a bʋlʋ, bɛ́ ɛtɩɛ tɛmʋn a ju.” 16M’ɔ hanlɩn sɔ’n, sʋanlan’n m’ɔ tɩ bɔlɛ́ nɩn asʋ’n kɔ tʋ yɩ́ dadɩɛ ati tɔkɔlɛ nɩn asɩɛ nɩn asʋ, ɔ kɔ tɩ sʋ ninnge’n.

17Ɛhɩ anzin, nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn biekun fi Nyanmɩan sua’n m’ɔ wɔ anwunno ɛlɔ nɩn anun kɔ fite. Yɩ́ kʋsʋ ɔ le dadɩɛ ati tɔkɔlɛ nâ nâ kʋn yɩ́ sa nun.

18Ɛhɩ anzin, nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn biekun fi esika kɔkɔlɛ tɔbɩlɩ nɩn anun ɔ kɔ fite. Bɔfʋɛ sɔ’n le sɩ̂n nɩn asʋ tunmin. Ɔ kɔ tɩan sɛlɛ kpa ɔ kɔ han kɔ hele nunhan’n m’ɔ le dadɩɛ tɔkɔlɛ nâ’n kɛ: “Fa wɔ́ dadɩɛ ati tɔkɔlɛ’n tɩ asɩɛ nɩn asʋ divɩn sosokpue’n-mɔ, ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ mma nɩn a bʋlʋ.” 19Kɛ ɔ hanlɩn sɔ’n, bɔfʋɛ’n kɔ tʋ yɩ́ dadɩɛ ati tɔkɔlɛ nɩn asɩɛ nɩn asʋ. Ɔ kɔ tɩ asɩɛ nɩn asʋ divɩn sosokpue’n-mɔ ɔ kɔ gua lɩka kpili’n mɔ bɛ hyuhyuin divɩn nzue’n. Lɩka sɔ’n y’ɔ le Nyanmɩan sikpɛ’n. 20Lɩka mɔ bɛ ’hyuhyuin divɩn’n nnʋn man kulo nɩn asʋ, ɔ wɔ ebolo. Moja fi lɩka mɔ bɛ lɛ hyuhyuin divɩn’n kɔ fite sʋa wa wa wa. Ɔ kɔ tɩnngɛ ɔ kɔ hɔ kɔ ju cilo ɛya nsan. Yɩ́ bʋ’n kɔ ɔ ju mɛtɩlɩ kʋn nʋn sin.

15

7. Nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ nsʋ’n ɔ nʋn munnzue nsʋ’n

1Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun asinbɛnwʋn like kpili kʋn nyanmɩansʋ ɛlɔ. Like sɔ’n y’ɔ le kɛ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ nsʋ le munnzue nsʋ bɛ́ sa nun. Munnzue nsʋ sɔ’n, munnzue fɩ́ɩ́ kʋ́n nnʋn man bɛ́ nzin. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ yɛ̂ bɛ kele Nyanmɩan sikpɛ’n lɩka m’ɔ kɔ ju nɩn ɔ. 2Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun jenvie kʋn, ɔ tɩ kɛ niannun, sɩ̂n fʋla nun. N gɔ nwun bɛ́ mɔ bɛ lili naan’n nʋn yɩ́ abaaba’n nʋn yɩ́ dunman nɩn asʋ kunnunmun’n. Bɛ jijin jenvie’n m’ɔ tɩ kɛ niannun nɩn asʋ, bɛ lile sanngo’n mɔ Nyanmɩan falɩ manlɩn bɛ́’n bɛ́ sa nun. 3Bɛ lɛ tʋ Nyanmɩan akʋa *Moyizɩ ejue’n nʋn *Bʋa Baa nɩn ejue’n. Bɛ́ nwan:

“Yɛ́ Mɩn Tunminfʋɛ Nyanmɩan Kpili,

wɔ́ junman mgbili’n mɔ ɛ di’n

sin menian’n-mɔ anwʋn!

Ɛ tɩ mân mân’n-mɔ kʋalaa bɛ́ belemgbin.

Wɔ́ ninnge’n kʋalaa mɔ ɛ yɔ’n tɩ ananhɔlɛ,

ɛsɛ yɩ́ kʋalaa tɩ fɔ́ʋ́n.

4Yɛ́ Mɩn, nwan yɛ̂ ɔ nzulo man wɔ́ ɔ?

Nwan yɛ̂ ɔ ngulo man kɛ

ɔ wula wɔ́ anunminnyanmʋn ɔ?

Wɔ́ dɩɛ, ɛ tɩ kʋnlʋn-ngʋnlʋn.

Mân nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaa

’ba kʋtʋ wɔ́ nyunnun.

Ɔ sanlɩn kɛ b’a nwun yɩ́ kɛ wɔ́ junman’n

mɔ ɛ di’n tɩ fɔ́ʋ́n.”

5Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun yɩ́ kɛ Nyanmɩan sua nwannzan-nwannzan’n m’ɔ wɔ anwunno ɛlɔ, mɔ nyɩhyɛ alaka jin nun’n kɔ tike. 6Nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ nsʋ’n mɔ bɛ le munnzue nsʋ’n bɛ́ sa nun’n fi Nyanmɩan sua nɩn anun bɛ kɔ fite. Bɛ wowula taladɩɛ nvufue nhyɩhyɩɛɩn mɩnmɩaɩn mɩnmɩaɩn yɛ̂ esika kɔkɔlɛ bɛlɛtɩ hyɩ bɛ́ afian. 7Naan nnan nɩn anun kʋn kɔ wowula mmɔfʋɛ nsʋ nɩn asa nun esika kɔkɔlɛ kangɔ nsʋ. Kangɔ nsʋ sɔ’n-mɔ, Nyanmɩan m’ɔ tɩ asɩ dahuu’n, yɩ́ sikpɛ’n yi yɩ́. 8Nyanmɩan Kpili anunminnyanmʋn’n, ɔ nʋn yɩ́ tunmin’n kɔ yɩ ewusanlan, ɔ kɔ fa Nyanmɩan sua’n lɩka kʋalaatin. Munnzue nsʋ’n mɔ mmɔfʋɛ nsʋ’n le’n, sɛ ɔ yɔlɩ man dede ɔ sɩnlɩn man an, sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man Nyanmɩan sua nɩn anun wʋlʋ.

16

NYANMƖAN SIKPƐ KANGƆ NSƱ’N

1. Alimʋa kangɔ’n

1Ɛhɩ anzin, mɩn ’tie a, n gɔ tɩ anɩɛ bie, ɔ fi Nyanmɩan sua nɩn anun ɛlɔ. Anɩɛ sɔ’n lɛ tɩan sɛlɛ kpa ɔ kan kele mmɔfʋɛ nsʋ’n kɛ: “Ɛmɔ hɔ́ bɛ bútu Nyanmɩan sikpɛ’n m’ɔ yi kangɔ nsʋ nɩn asɩɛ nɩn asʋ!”

2Alimʋa bɔfʋɛ’n kɔ hɔ kɔ butu yɩ́ dɩɛ nɩn asɩɛ nɩn asʋ. M’ɔ butuli yɩ́ yuelɩ’n, kanlan ɛtɛ ɛtɛ m’ɔ fʋfʋ kɔ tutu bɛ́ mɔ bɛ sʋlɩ naan’n nʋn yɩ́ abaaba’n, mɔ yɩ́ nzɔlɛ’n wɔ bɛ nwʋn’n.

2. Kangɔ’n m’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n

3Ɛhɩ anzin, bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n kɔ butu yɩ́ dɩɛ’n jenvie nɩn anun. Asue’n kɔ kaci moja kɛ sʋanlan mɔ ɔ’a wu anwʋn moja. Nun ninnge’n-mɔ kʋalaa kɔ wu.

3. Kangɔ’n mɔ tian yɩ́ nsan’n

4Ɛhɩ anzin, bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nsan’n kɔ butu yɩ́ dɩɛ nɩn asue mgbili’n-mɔ nʋn asutile’n-mɔ anun. Yɩ́ kʋalaa kɔ kaci moja. 5Ɛhɩ, mɩn ’tie a, anɩn bɔfʋɛ’n m’ɔ nɩan asue’n-mɔ asʋ’n lɛ kan kɛ:

“Ɛ tɩ fɔ́ʋ́n, wɔ́ mɔ ɛ wɔ ɛbɛlɛ ɛnɛ,

mɔ anɩn ɛ wɔ ɛbɛlɛ daba’n.

Ɛ tɩ nwannzan-nwannzan.

Ɔ sanlɩn kɛ, mɔ a yɔ’n, yɩ́ nyɩn ɔ.

6A man bɛ́ moja a nʋn,

afɩ b’a gua wɔ́ menian’n-mɔ

nʋn wɔ́ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ moja.

Mɔ b’a kpʋnndɛ’n yɛ̂ b’a nyan yɩ́ ɔ.”

7Ɛhɩ anzin, mɩn ’tie a, anɩn bɔfʋɛ’n m’ɔ nɩan esika kɔkɔlɛ tɔbɩlɩ nɩn asʋ’n lɛ kan kɛ:

“Yuo, yɛ́ Mɩn Tunminfʋɛ Nyanmɩan Kpili,

wɔ́ ndɛɛ ebua’n tɩ ananhɔlɛ, ɔ tɩ sɛsɛ.”

4. Kangɔ’n m’ɔ tian yɩ́ nnan’n

8Ɛhɩ anzin, bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nnan’n kɔ butu yɩ́ dɩɛ’n sɛnzɛ nɩn asʋ. Bɛ kɔ man sɛnzɛ nɩn atɩn kɛ ɔ júe ɔ yɛ́yala asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ. 9Ɔ kɔ yɛyala menian’n-mɔ anwʋn’n. Menian’n-mɔ kɔ han ɛjɔlɛ ɛtɛ bɛ kɔ tia Nyanmɩan m’ɔ le tunmin wɔ munnzue sɔ nɩn asʋ’n. B’a nnun man bɛ́ nwʋn b’a nwula man Nyanmɩan anunminnyanmʋn.

5. Kangɔ’n m’ɔ tian yɩ́ nnun’n

10Ɛhɩ anzin, bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nnun’n kɔ butu yɩ́ dɩɛ’n naan’n belemgbin bia nɩn asʋ. Ɛbɛlɛ ala, yɩ́ mân’n kɔ kaci awosin. Bɛ́ m’ɔ sie bɛ́’n kɔ kpʋsa bɛ́ tofeleman wɔ yalɛ’n mɔ bɛ lɛ nwun yɩ́’n dunman nun. 11Bɛ́ nwʋn nganlan nganlan’n-mɔ nʋn yɩ́ ɛfʋfʋɛ’n m’ɔ lɛ fʋfʋ bɛ́’n dunman nun, bɛ kɔ han ɛjɔlɛ ɛtɛ bɛ kɔ tia Anwunno Nyanmɩan’n. B’a nnun man bɛ́ nwʋn b’a nyaci man bɛ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ’n-mɔ b’a ngua man.

6. Kangɔ’n m’ɔ tian yɩ́ nsian’n

12Ɛhɩ anzin, bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nsian’n, kɔ butu yɩ́ dɩɛ nɩn asue kpili’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Efalatɩ nɩn anun. Asue’n kɔ yue nun. Atɩn kɔ la nun kɔ man mmelemgbin’n-mɔ mɔ bɛ fi sɛnzɛ afitelɩɛ’n. 13M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, mɩn ’nɩan an, anɩn wawɛ ɛtɛ nsan, bɛ tɩ kɛ kɛlɛ. Kʋn fi naan kɔkɔlɛ kpili nɩn anʋan nun kɛ fite. Kʋn fi naan nɩn anʋan nun kɔ fite. Kʋn kʋsʋ fi ato kpɔmanfʋɛ nɩn anʋan nun kɔ fite. 14Mmɔnsanmʋn wawɛ-mɔ ɔ. Wawɛ sɔ’n-mɔ yɔ asinbɛnwʋn ninnge. Bɛ lɛ kɔ mân nɩn anun mmelemgbin’n-mɔ kʋalaa anwʋn bɛ kɔ wowula bɛ́ bʋ maan bɛ kokuan bɛ́ nʋan, nán Tunminfʋɛ Nyanmɩan cɩan kpili’n ju a, anɩn b’a hʋn ɛlɔɛ’n.

15Yɛ́ Mɩn nwan: “Tie, mɩn ’ba a nvu nun kɛ awofʋɛ. Nyila hán sʋanlan mɔ mɩn ’ba ju mɔ ɔ lɛ nnafɩ man, m’ɔ nɩan yɩ́ taladɩɛ nɩn asʋ, mɔ ɔ ’kɔ a, yɩ́ nwʋn gua man sʋ nán nyian a hun yɩ́.”

16Mmɔnsanmʋn wawɛ’n-mɔ kɔ hohuan mmelemgbin’n-mɔ anʋan lɩka’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ ebele anɩɛ nɩn anun Haamagedʋn’n.

7. Kangɔ’n m’ɔ tian yɩ́ nsʋ’n

17Bɔfʋɛ’n m’ɔ tian yɩ́ nsʋ’n kɔ butu yɩ́ dɩɛ nɩn anwʋnman nɩn anun. Mɩn ’tie a, anɩɛ bie fi Nyanmɩan sua nɩn anun belemgbin bia nɩn anwʋn ɛlɔ. Anɩɛ sɔ’n, lɛ kan kɛ: “Sian dɩɛ, ɔ’a yue!” 18M’ɔ hanlɩn sɔ’n, nyanmɩan’n kɔ kpɛ mɩaɩn, n gɔ tɩ ɛjʋjɔlɛ, mgbanlanlan’n kɔ te. Asɩɛ’n kɔ kpusu kpili kpa. Kɛ ɔ kpɩnlɩn kpusuli’n, bɛ bɔlɩ kulo sʋanlan bɛ tʋlɩ asɩɛ nɩn asʋ dede mɔ ɔ ’ju ɛnɛ’n, asɩɛ’n kpusulɩ man sɔ lé. 19Kulo kpili’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Babilɔnʋn nɩn anun kɔ kpacɩ nsan. Mân nɩn anun kulo mgbili mgbili’n-mɔ kʋalaa kɔ sɛcɩ. Nyanmɩan ati kɔ kacɩ kulo kpili’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Babilɔnʋn’n. Nyanmɩan kɔ fa kangɔ’n mɔ yɩ́ sikpɛ nzan’n wɔ nun’n ɔ kɔ man Babilɔnʋn kɔ nʋn. 20Asue afian kpɔlɛ’n-mɔ kʋalaatin nʋn mmʋka’n-mɔ abʋsʋ kɔ nunnun. 21Asukɔcʋɩn mgbili mgbili kpa, mɔ kʋn kʋala kɛ ɔ ju tonun abulanan kɔ tɩtɩ kɔ gua menian’n-mɔ asʋ. Menian’n-mɔ kɔ han ɛjɔlɛ ɛtɛ bɛ kɔ tia Nyanmɩan, ɔ fi yalɛ kpili’n mɔ asukɔcʋɩn’n helelɩ bɛ́’n.

17

BABILƆNƱN ANWƱN ƐJƆLƐ KPƆLƐ NSƱ’N

1. Tutu balasua’n

1M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, mmɔfʋɛ nsʋ’n mɔ bɛ le kangɔ nsʋ nɩn anun kʋn kɔ han kɔ hele mɩ́n kɛ: “Bala maan n géle wɔ́ kɛ bɛ ’kpɩn bɛ tua balasua’n m’ɔ si tutu’n kpili’n kalɛ’n. Tutu balasua sɔ’n, y’ɔ le kulo kpili’n mɔ b’a si yɩ́ asue mgbili’n-mɔ anʋan’n. 2Mân nɩn anun mmelemgbin’n-mɔ nʋn yɩ́ a la. Asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ a nʋn yɩ́ ajʋanmannɩn nzan’n b’a bʋ.”

3Wawɛ nun, bɔfʋɛ’n nʋn mɩ́n kɔ hɔ ɛwâ kʋn anun. Mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun balasua kʋn. Balasua sɔ’n tɩ naan kɔkɔlɛ kpa kʋn asʋ. B’a hɛhɛlɛ dunman dɔʋn b’a gua naan nɩn asʋ. Dunman sɔ’n-mɔ tɩ Nyanmɩan dunmannzɛcɩɛ dunman. Naan sɔ’n le tile nsʋ yɛ̂ mmɛ bulu. 4Balasua sɔ’n wula taladɩɛ kɔkɔlɛ kpa. Yɩ́ nwʋn njʋaba’n tɩ esika kɔkɔlɛ, nyɔbʋɛ mɔ bɛ mian yɩ́ nwʋn nʋn afile. Ɔ le esika kɔkɔlɛ kangɔ kʋn yɩ́ sa nun. Yɩ́ busuɔfʋɛ ninnge nʋn yɩ́ satɩlɩfʋɛ nyɔlɩɛ’n-mɔ yi yɩ́ tɛkɛɛ. 5B’a hɛlɛ anyɩnndala dunman kʋn b’a gua yɩ́ nwʋnman nɩn asʋ. Dunman sɔ’n, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ: “Babilɔnʋn m’ɔ tɩ kulo kpili’n, ɔ tɩ asɩɛ nɩn asʋ tutu’n-mɔ nʋn busuɔfʋɛ’n-mɔ anin.” 6Mɩn ’nɩan an, anɩn balasua sɔ nɩn a nʋn Nyanmɩan menian’n-mɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ lili Zozi anwʋn adanzɩɛ ananhɔlɛ nun’n moja’n dede ɔ’a bʋ nzan.

Mɔ n nwunlin balasua sɔ’n, ɔ sinlin mɩ́n nwʋn sʋnman. 7Ɛhɩ a, bɔfʋɛ’n kɔ bisa mɩ́n kɛ: “Ɛjɔlɛ’n sin wɔ́ nwʋn kɛ sɛ? Balasua’n m’ɔ tɩ naan ati nsʋ m’ɔ le mmɛ bulu nɩn asʋ’n, mɩn ’ba han bɛ́ bʋ ɛjɔlɛ mɩn kele wɔ́. 8Naan’n mɔ a nwun yɩ́’n, anɩn ɔ wɔ ɛbɛlɛ daba, nan sian dɩɛ, ɔ nnʋn man ɛbɛlɛ kʋ́n. Nan kʋsʋ ɔ fi kunman nɩn anun ɔ ’ba fite ɔ kɔ minlin. Kɛ Nyanmɩan Kpili bɔlɩ mân’n, asɩɛ nɩn asʋ menian mɔ bɛ́ dunman nnʋn man ngʋan kalata nɩn anun’n, mɛlɛ mɔ bɛ ’ba nwun naan’n, ɔ ’ba sin bɛ́ nwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ, daba anɩn naan sɔ’n wɔ ɛbɛlɛ, b’a nnwun man yɩ́ kʋ́n, bɛ ’nɩan an, yɩ́ ahɩ.

9“Ɛwa, ɔ di ngɛlɛ kpa nán sʋanlan a tɩ ɛjɔlɛ ɛhɩ abʋ. Tile nsʋ’n, bɛ tɩ mmʋka nsʋ mɔ balasua’n tɩ sʋ ɔ. Tile nsʋ’n kʋsʋ tɩ mmelemgbin nsʋ. 10Nunhan nnun mɛlɛ dɩɛ a sɩn. Kʋn tɛ tɩ bia nɩn asʋ. Nunhan’n m’ɔ tian yɩ́ nsʋ’n tanlanlɩn man bia nɩn asʋ. Nan sɛ bɛ sie yɩ́ sʋ a, ɔ ngɔ hyɛ man. 11Naan’n mɔ anɩn ɔ wɔ ɛbɛlɛ daba mɔ ɔ nnʋn man ɛbɛlɛ kʋ́n’n, yɩ́ kʋsʋ ɔ tɩ belemgbin. Ɔ tɔ bɛ́ sʋ mɔcʋɛ. Nan kʋsʋ mmelemgbin nsʋ’n mɔ bɛ ’minlin’n, ɔ wɔ bɛ́ nun bie.

12“Mmɛ bulu’n mɔ a nwun yɩ́’n, bɛ́ kʋsʋ bɛ tɩ mmelemgbin bulu. Nan bɛ́ dɩɛ, bɛ sielɩ man bɛ́ bia sʋ. Bɛ ’ba man bɛ́ tunmin maan bɛ nʋn naan’n di belemgbin dɔhyʋɩlɩ kʋn. 13Mmelemgbin bulu sɔ’n, bɛ́ kʋalaa bɛ́ ajʋnlɩn tɩ kʋn. Bɛ fa bɛ́ tunmin’n bɛ di junman bɛ man naan’n. 14Bɛ ’ba fa ɛlɔɛ bɛ tʋa *Bʋa Baa’n. Nan Bʋa Baa’n ’ba li bɛ́ sʋ kunnunmun. Ɔ sanlɩn kɛ, ɔ tɩ mɩnlɩan’n-mɔ kʋalaa Amɩn, mmelemgbin’n-mɔ kʋalaa Belemgbin. Bʋa Baa’n nʋn yɩ́ sasʋ’n-mɔ, bɛ́ mɔ ɔ’a fɛlɛ bɛ́ yɩ́ nwʋn mɔ bɛ nʋn yɩ́ nanndɩ ananhɔlɛ nun’n, ɔ nʋn bɛ́ yɛ̂ bɛ ’di kunnunmun nɩn ɔ.”

15Bɔfʋɛ’n kɔ han kɔ hele mɩ́n biekun kɛ: “Asue asue’n-mɔ mɔ tutu balasua’n tɩ yɩ́ nʋan mɔ a nwun yɩ́’n, ɔ kele meninsʋnman, anɩɛ anɩɛ nʋn mân mân. 16Mmɛ bulu’n mɔ a nwun yɩ́’n, bɛ́ nʋn naan’n, bɛ ’ba kpɔ tutu balasua’n. Bɛ ’ba tʋa yɩ́ bɛ de yɩ́ nwʋn ninnge’n maan ɔ ka yɩ́ nwʋn mgban. Bɛ ’di yɩ́ nwʋn naan’n bɛ tʋ yɩ́ bʋsʋ nɩn anun sɩ̂n bɛ yala yɩ́. 17Afɩ Nyanmɩan a man mmelemgbin bulu sɔ nɩn atɩn kɛ bɛ yɔ́ yɩ́ muonun yɩ́ kunnun like. Mmelemgbin bulu sɔ’n-mɔ abʋ ’ba yɔ kʋn, bɛ ’ba fa bɛ́ belemgbin tunmin’n bɛ di junman bɛ man naan’n dede ɔ ’ju tɛmʋn mɔ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n kɔ kpɩn sʋ’n.

18“Yɩ́ bɛ-yue-asɩɛ, balasua’n mɔ a nwun yɩ́’n, yɩ́ y’ɔ tɩ kulo kpili’n m’ɔ sie asɩɛ nɩn asʋ mmelemgbin’n-mɔ kʋalaa ɔ.”

18

2. Babilɔnʋn ’ba tɔ asɩ

1Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn biekun kɛ ɔ fi nyanmɩansʋ ɔ lɛ ju. Bɔfʋɛ sɔ’n le tunmin kpili kpa. Yɩ́ nwʋn’n ta dede bɛ nwun yɩ́ anunminnyanmʋn nɩn asɩɛ’n lɩka kʋalaatin. 2Anɩn ɔ lɛ tɩan sɛlɛ kpa kan kɛ:

“Ɔ’a tɔ asɩ! Ɔ’a tɔ asɩ!

Kulo kpili’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Babilɔnʋn nɩn a tɔ asɩ!

Ɔ’a kaci mmɔnsanmʋn’n-mɔ kulo.

Ɔ’a kaci wawɛ ɛtɛ ngacile’n-mɔ kʋalaa fɩabɛlɛ.

Ɛbɛlɛ yɛ̂ nnʋnman ɛtɛ ɛtɛ

mɔ sʋanlan ngulo man’n kʋalaa wɔ ɔ.

3Ɔ sanlɩn kɛ ɔ’a man menian’n-mɔ kʋalaa

a nʋn yɩ́ nzan’n bie,

yɩ́ ajʋamannɩn bobolobe nzan’n.

Asɩɛ nɩn asʋ mmelemgbin’n-mɔ kʋalaa nʋn yɩ́ a la.

Asɩɛ nɩn asʋ watafʋɛ’n-mɔ

le yɩ́ ninnge nganlanman nganlanman’n

b’a fa b’a nyan bɛ́ nwʋn.”

3. Babilɔnʋn esuan’n

4Ɛhɩ anzin, mɩn ’tie a, n gɔ tɩ anɩɛ bie. Anɩɛ sɔ’n fi nyanmɩansʋ. Yɩ́ nwan:

“Mɩ́n menian, ɛmɔ fi kulo sɔ nɩn asʋ bɛ tú

nán ɛmɔ a nyɔ man yɩ́ ɛtɛ’n m’ɔ yɔ’n bie,

nán yɩ́ ɛtɛ nɩn anwʋn munnzue a ngan man ɛmɔ.

5Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ ɛtɛ nɩn a sʋn

dede ɔ’a kpula nyanmɩan’n.

Ɔ man Nyanmɩan ati a kacɩ yɩ́ nvʋfʋsʋɛ nyɔlɩɛ’n-mɔ.

6Like’n m’ɔ yɔlɩ ɛmɔ’n, ɛmɔ nɩ́an sʋ bɛ yɔ́ yɩ́ bie.

M’ɔ yɔlɩ ɛmɔ’n, ɛmɔ yɔ́ yɩ́ sɔ fâ nnyuan

bɛ túa yɩ́ kalɛ.

Kangɔ’n m’ɔ suli nzan’n gualɩ nun

manlɩn menian’n-mɔ’n,

ɛmɔ fá sú yɩ́ kpɛ̂ nnyuan bɛ mán yɩ́.

7Yɩ́ nwʋn elie’n

nʋn yɩ́ atubɛnwʋn kpili’n m’ɔ tu’n,

ɛmɔ nɩ́an sʋ bɛ héle yɩ́ ahʋlʋwa nʋn amannɩnhunlun.

Afɩ yɩ́ nwan: ‘N dɩ asɩ kɛ belemgbin balasua.

N dɩ man kunlannvʋɛ.

Ɛsɛ mɩn ngɔ li man kunlan lé.’

8Yɩ́ ɛjɔlɛ sɔ’n m’ɔ kan nɩn ati,

munnzue’n-mɔ kʋalaa m’ɔ wɔ ɛbɛlɛ man yɩ́’n,

ɔ ’ba tʋ yɩ́ cɩan kʋnmgba cein:

Ɛfʋkɛ m’ɔ kun sʋanlan, kunlan elie nʋn ɛhɔɛ,

ɛsɛ bɛ ’fa sɩ̂n bɛ yala yɩ́.

Ɔ sanlɩn kɛ yɛ́ Mɩn Nyanmɩan

mɔ ɔ’a bua yɩ́ ndɛɛ’n le tunmin.

9“Asɩɛ nɩn asʋ mmelemgbin’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ nʋn Babilɔnʋn kulo nɩn a bɔ ajʋamannɩn, bɛ nʋn yɩ́ a li mân’n, mɛlɛ mɔ bɛ ’ba nwun yɩ́ sɩ̂n nɩn ewusanlan’n, bɛ ’ba sun yɩ́ bɛ yɩ yɩ́ nwʋn awɔ́lɛ. 10Mɔ bɛ ’ba nwun munnzue’n mɔ ɔ’a han kulo’n, esulo ’ba han bɛ́. Bɛ ’ba jejinlan mʋa bɛ kan kɛ:

‘Nan nzu munnzue ɛjɔlɛ dɩɛ ahɩ?

Nan nzu munnzue ɛjɔlɛ dɩɛ ahɩ?

Kulo kpili, Babilɔnʋn kulo m’ɔ le tunmin!

B’a fa dɔhyʋɩlɩ kʋnmgba cein b’a bua wɔ́ ndɛɛ!’

11“Asɩɛ nɩn asʋ watafʋɛ’n-mɔ kʋsʋ lɛ sun yɩ́ bɛ yɩ yɩ́ nwʋn awɔ́lɛ. Afɩ bɛ nnyan man sʋanlan fɩ́ɩ́ kʋ́n ɔ ndo man bɛ́ ninnge’n: 12Esika kɔkɔlɛ, jɛtɛ, nyɔbʋɛ mɔ bɛ mian yɩ́ nwʋn, afile, ɛtanlan fufue, kɔkɔlɛ, mɩnmɩaɩn mɩnmɩaɩn, mmaka ngacile ngacile kʋalaa mɔ bɛ ban fanlan, ninnge ngacile ngacile kʋalaa mɔ bɛ le ɛsʋɩnje bɛ yɔ, yɩ́ kʋalaa mɔ bɛ le mmaka ngacile ngacile mɔ yɩ́ nwʋn cian bɛ yɔ, ayɩwa, bulalɛ, ɛbʋɛ malʋbʋ. 13Bɛ ngɔ nyan man sʋanlan ngɔ to man bɛ́ baka abʋɩn’n m’ɔ ban fanlan’n, ɔ nʋn bɛ́ asɛsɩan’n, ɔ nʋn bɛ́ anatɩlɩ’n, ɔ nʋn bɛ́ alawu’n, ɔ nʋn bɛ́ abɛya’n, ɔ nʋn bɛ́ ngo’n, ɔ nʋn bɛ́ nzan’n, ɔ nʋn bɛ́ fali’n, ɔ nʋn bɛ́ *bele’n, ɔ nʋn bɛ́ nnalɛ’n, ɔ nʋn bɛ́ mmʋa’n, ɔ nʋn bɛ́ mgbanngɔ’n, nʋn bɛ́ hyuili’n, ɔ nʋn bɛ́ nganga’n, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ man nganga’n.

14“Watafʋɛ sɔ’n-mɔ ’ba se kulo’n kɛ: ‘Ninnge’n kʋalaa mɔ ɛ kulo kɛ ɛ nyan yɩ́’n, ninnge sɔ’n-mɔ a tʋ a fʋn wɔ́. Wɔ́ anyanbɛnwʋn’n nʋn wɔ́ ninnge nganlanman’n-mɔ a minlin, ɛ ngɔ nwun man bɛ́ fɩ́ɩ́ kʋ́n.’ 15Bɛ́ mɔ bɛ di wata kulo sɔ nɩn asʋ mɔ b’a nyan bɛ́ nwʋn’n, mɔ bɛ ’ba nwun munnzue’n mɔ ɔ’a han kulo’n, esulo ’ba han bɛ́. Bɛ ’ba jinlan mʋa bɛ sun yɩ́ bɛ yɩ yɩ́ nwʋn awɔ́lɛ. 16Bɛ ’ba se kɛ:

‘Nan nzu munnzue ɛjɔlɛ dɩɛ ahɩ?

Nan nzu munnzue ɛjɔlɛ dɩɛ ahɩ?

Kulo kpili’n m’ɔ wula taladɩɛ fufue nʋn kɔkɔlɛ

mɔ bɛ́ gua yɔ sɩ

mɔ esika kɔkɔlɛ ninnge a yi yɩ́ kɔmɩn nʋn yɩ́ sa,

m’ɔ le nyɔbʋɛ mɔ bɛ mian yɩ́ nwʋn,

ɔ nʋn afile dɔʋn’n,

17dɔhyʋɩlɩ kʋnmgba cein anun,

wɔ́ anyanbɛnwʋn nwala nwala ɛhɩ kʋalaa a minlin!’

“Bɛ mɔ bɛ nɩan meli’n-mɔ asʋ, bɛ́ mɔ bɛ fʋ meli nun bɛ tu atɩn, bɛ́ mɔ bɛ kan nun, bɛ́ mɔ bɛ di junman jenvie nɩn asʋ, bɛ́ kʋalaa bɛ jijin mʋa.

18“Mɔ bɛ nwunlin sɩ̂n’n nʋn ewusanlan’n kulo nɩn anun’n, bɛ kɔ tɛtɩan bɛ́ nwan: ‘Kulo benin yɛ̂ anɩn ɔ nʋn kulo kpili ɛhɩ sɛ ɔ?’ 19Bɛ ’tu nvutule bɛ gua bɛ́ ti’n-mɔ asʋ. Bɛ ’sun bɛ di yɩ́ nwʋn yalɛ, bɛ ’tɛtɩan bɛ kan kɛ:

‘Nan nzu munnzue ɛjɔlɛ dɩɛ ahɩ?

Nan nzu munnzue ɛjɔlɛ dɩɛ ahɩ?

Kulo kpili ɛhɩ mɔ ɔ’a man bɛ́ kʋalaa

mɔ bɛ di meli nɩn anun junman nɩn

a nyan bɛ́ nwʋn’n,

dɔhyʋɩlɩ kʋnmgba cein anun,

yɩ́ anyanbɛnwʋn’n kʋalaa a minlin!

20Nyanmɩansʋ amma,

ɛmɔ lí fɛ kɛ kulo sɔ nɩn abʋsʋ a bɔ ɔ!

Nyanmɩan menian, mmɔfʋɛ nʋn mgbɔmanfʋɛ,

ɛmɔ lí fɛ! Ɔ sanlɩn kɛ ɛtɛ’n m’ɔ yɔlɩ ɛmɔ’n,

yɩ́ nwʋn ahatua yɛ̂ Nyanmɩan Kpili a tua yɩ́ ɔ.’”

4. Babilɔnʋn kulo nɩn ɛsɛcɩɛ’n

21M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn, ɔ le tunmin, ɔ kɔ kuku ɛbʋɛ kpili kʋn kɛ nunhan’n mɔ bɛ fa bɛ nunkun *bele’n ɔ kɔ tʋ yɩ́ jenvie nɩn anun. Yɩ́ nwan:

“Bɛ ’fa anwʋnsɛlɛ

bɛ fin Babilɔnʋn kulo kpili nɩn asɩ sɛlɛ kpa

kɛ m’an kpɩn m’an ju ɛbʋɛ kpili’n

m’an tʋ jenvie nɩn anun’n.

Bɛ ngɔ nwun man yɩ́ fɩ́ɩ́ kʋ́n.

22Cɩan bie lé bɛ ngɔ tɩ man kɛ

sʋanlan kʋn lɛ bɔ sanngo anaan

bɛ lɛ si abile, anaan bɛ lɛ ku fulutu,

anaan kɔnɔtɩ kulo sɔ nɩn asʋ kʋ́n.

Cɩan bie lé bɛ ngɔ tɩ man kɛ

sʋanlan kʋn lɛ di junman ngacile bie

wɔ kulo sɔ nɩn asʋ kʋ́n.

Cɩan bie lé, bɛ ngɔ tɩ man ɛbʋɛ’n

m’ɔ bɛ fa bɛ nunkun bele nɩn angan

wɔ kulo sɔnɩn asʋ kʋ́n.

23Cɩan bie lé bɛ ngɔ sɔ man kanlannɩɛ

wɔ kulo sɔ nɩn asʋ kʋ́n.

Cɩan bie lé bɛ ngɔ tɩ man balasua nʋn belenzua

mɔ bɛ le ja bɛ́ nwʋn nɩn anɩn’n

kulo sɔ nɩn asʋ kʋ́n.

Ɔ sanlɩn kɛ mân nɩn anun watafʋɛ mgbili’n-mɔ,

ɛbɛlɛ yɛ̂ bɛ wɔ ɔ.

Kulo nɩn asʋ menian’n-mɔ yɔ jiliwa ninnge

bɛ laka asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ kʋalaatin.

24B’a tua Babilɔnʋn nyɔlɩɛ nɩn anwʋn kalɛ.

Ɔ sanlɩn kɛ, Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ,

Nyanmɩan menian’n-mɔ nʋn bɛ́ kʋalaa

mɔ bɛ hunlin bɛ́ asɩɛ nɩn asʋ’n,

ɛbɛlɛ yɛ̂ bɛ́ moja’n gualɩ ɔ.”

19

5. Alimʋa kunnunmun elie ejue’n

1Ɛhɩ anzin, mɩn ’tie a, n gɔ tɩ meninsʋnman anɩn nyanmɩansʋ ɛlɔ. Bɛ lɛ tɩan sɛlɛ kpa bɛ kan kɛ:

“Aleluya! Bɛ yɩ́ yɛ́ Mɩn ayɛ!

Bɛ́ ti ele’n, anunminnyanmʋn’n nʋn tunmin’n

tɩ yɛ́ Nyanmɩan’n dɩɛ.

2Yɩ́ ndɛɛ’n m’ɔ bua’n tɩ ananhɔlɛ, ɛsɛ ɔ tɩ fɔ́ʋ́n.

Ɔ sanlɩn kɛ balasua’n m’ɔ si tutu bobolobe

ɔ kele asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ ɛtɛ’n,

Nyanmɩan a bu yɩ́ fʋɔ.

Ɔ’a tua yɩ́ yɩ́ nwʋn kalɛ,

afɩ ɔ’a hun Nyanmɩan ngʋa’n-mɔ.”

6. Kunnunmun elie ejue’n m’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n

3Ɛsɛ bɛ kɔ han biekun kɛ:

“Aleluya! Bɛ yɩ́ yɛ́ Mɩn ayɛ!

Ɔ sanlɩn kɛ Babilɔnʋn ewusanlan’n wɔ ɛbɛlɛ dahuu.”

4Mgbain abulaa nʋn nnan’n nʋn naan nnan’n kɔ kʋtʋ bɛ kɔ sʋ Nyanmɩan m’ɔ tɩ belemgbin bia nɩn asʋ’n. Bɛ́ nwan:

“Amɩn! Aleluya! Bɛ yɩ́ Nyanmɩan ayɛ!”

7. Kunnunmun elie ejue’n m’ɔ tian yɩ́ nsan’n

5Mɩn ’tie a, n gɔ tɩ anɩɛ bie. Anɩɛ sɔ’n fɩ bia nɩn anun, yɩ́ nwan:

“Ɛmɔ kʋalaa mɔ bɛ tɩ Nyanmɩan ngʋa

mɔ bɛ man yɩ́ anyɩnnzɔ’n, mgbain o, mmatʋnman o,

ɛmɔ kʋalaa yɩ́ yɛ́ Nyanmɩan nɩn ayɛ!”

6M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, mɩn ’tie a, n gɔ tɩ meninsʋnman anɩn’n. Bɛ́ nɩn’n te kɛ asue kpili agualɩɛ, ɔ te kɛ mgbanlanlan. Bɛ́ nwan:

“Aleluya! Bɛ yɩ́ yɛ́ Mɩn ayɛ!

Ɔ sanlɩn kɛ yɛ́ Mɩn

m’ɔ tɩ yɛ́ Tunminfʋɛ Nyanmɩan’n

le di yɩ́ belemgbin’n.

7Yɛ hán ngɔhʋa yɛ lí ndutue

yɛ wúla yɩ́ anunminnyanmʋn.

Ɔ sanlɩn kɛ *Bʋa Baa nɩn atɔnvɔlɛ mɛlɛ nɩn a ju.

Yɩ́ yɩ kʋsʋ a sesie yɩ́ nwʋn a yue.

8B’a man yɩ́ yɩ atɩn kɛ

ɔ wúla taladɩɛ fufue hyɩɛɩn hyɩɛɩn kpa

m’ɔ kpacɩ mɔ efian fɩ́ɩ́ nnʋn man nun.”

(Taladɩɛ fufue’n y’ɔ le Nyanmɩan anwʋntɩɛ mma’n-mɔ nyɔlɩɛ sɛsɛ’n.)

9Ɛhɩ a, bɔfʋɛ’n kɔ se mɩ́n kɛ: “Ɛjɔlɛ ɛhɩ mɔ mɩɩn kan mɩn kele wɔ́’n, kɛlɛ. Ɛjɔlɛ sɔ’n y’ɔ le kɛ: ‘Nyila hán bɛ́ mɔ bɛ ’di Bʋa Baa nɩn atɔnvɔlɛ alɩɛ’n bie’n!’” Ɔ kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “Ɛjɔlɛ ɛhɩ, Nyanmɩan muonun y’ɔ lɛ kan ɔ, ɔ tɩ man ato.”

10Mɔ bɔfʋɛ’n hanlɩn sɔ’n, n gɔ tu n gɔ tɔ yɩ́ ja nun mɩɩn sʋ yɩ́. Ɔ kɔ se mɩ́n kɛ: “N’ɛ yɔ yɩ́ sɔ! Nán n dɩ Nyanmɩan akʋa kɛ wɔ́ nʋn wɔ́ nianman’n-mɔ mɔ b’a le ananhɔlɛ ɛjɔlɛ’n mɔ Zozi yɩlɩ hele bɛ́’n b’a li’n. Sʋ Nyanmɩan! Ananhɔlɛ ɛjɔlɛ’n mɔ Zozi a yɩ a hele ɛmɔ’n y’ɔ le mɔ Nyanmɩan Wawɛ’n falɩ wulalɩ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ anʋan’n.”

ƐLALƖƐ KASIAN NSƱ’N

1. Ɛkpanngɔ fufue’n nʋn sʋanlan’n m’ɔ tɩ sʋ’n

11Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, anɩn nyanmɩan nɩn a buke, ɛkpanngɔ fufue kʋn kɔ fite. Sʋanlan’n m’ɔ tɩ ɛkpanngɔ sɔ nɩn asʋ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ “Ananhɔlɛfʋɛ nʋn Fɔ́ʋ́nfʋɛ”. Ɔ bua menian’n-mɔ ndɛɛ’n sɛsɛ ɛsɛ ɔ kʋn ananhɔlɛ nɩn ati ɛlɔɛ. 12Yɩ́ nyɩn’n jue kɛ sɩ̂n, ɛsɛ ɔ sʋ belemgbin kele dɔʋn. B’a hɛlɛ dunman kʋn yɩ́ nwʋn. Sɛ nán yɩ́ ngʋnmɩan an, sʋanlan fɩ́ɩ́ nzɩ man dunman sɔ’n. 13Yɩ́ taladɩɛ’n m’ɔ wula’n, moja a bɔ a gua nun. Sʋanlan sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ “Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ”. 14Nyanmɩansʋ kʋan mma’n-mɔ kʋalaa tɩtɩ mgbanngɔ nvufue sʋ bɛ si yɩ́ sʋ. Bɛ wowula ndaladɩɛ nvufue, bɛ le lɩn yɛ̂ b’a nwʋn ɔ, efian fɩ́ɩ́ nnʋn man nun. 15Sʋanlan’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ “Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n”, dadɩɛ nâ nâ kʋn fi yɩ́ nʋan nun fite. Dadɩɛ sɔ’n yɛ̂ ɔ ’fa kun mân nɩn anun menian’n-mɔ mɔ bɛ nʋn yɩ́ nni man nɩn ɔ. Ɔ le bulalɛ kpɔman yɩ́ sa nun ɔ ’fa kun bɛ́ mɔ bɛ kpɔ yɩ́’n-mɔ. Ɔ ’tetia yɩ́ mgbɔfʋɛ’n-mɔ asʋ ɔ nunkun bɛ́ kɛ bɛ́ mɔ bɛ le bɛ́ ja bɛ nunkun divɩn baka mma’n bɛ hyuhyuin yɩ́ nzue’n. Tunminfʋɛ Nyanmɩan ɛya kpili’n mɔ ɔ a fɛ’n, kɛ yɩ́ sikpɛ’n ’kun menian’n-mɔ nɩn anɩn. 16Ɛ ’nwun dunman’n mɔ b’a hɛlɛ b’a gua yɩ́ taladɩɛ nɩn anun, m’ɔ kɔ yɩ́ sɔlɔwa nɩn anwʋn’n: “Melemgbin’n-mɔ Belemgbin, Mɩnlɩan’n-mɔ Amɩn.”

2. Nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n m’ɔ jin sɛnzɛ nɩn anun’n

17Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun yɩ́ kɛ bɔfʋɛ kʋn jin sɛnzɛ nɩn anun. Ɔ lɛ tɩan sɛlɛ kpa fɛlɛ nnʋnman’n-mɔ kʋalaatin mɔ bɛ lɛ tu bɛ sɩn’n kɛ: “Ɛmɔ bála, bɛ yía bɛ lí alɩɛ kpili’n mɔ Nyanmɩan a tʋn’n. 18Ɛmɔ bála a li mmelemgbin’n-mɔ nʋn nzalafʋ naan. Ɛmɔ bála a li mgbanngɔ’n-mɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ sʋ’n naan. Nganga o, bɛ́ mɔ bɛ tɩ man nganga o, mgbain o mmatʋnman o, ɛmɔ bála a li bɛ́ naan.”

3. Naan’n nʋn ato kpɔmanfʋɛ’n

19Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun naan’n nʋn asɩɛ nɩn asʋ mmelemgbin’n-mɔ. B’a hohuan bɛ́ ɛlɔɛ menian’n-mɔ anʋan, bɛ ’kɔ a tʋa sʋanlan’n m’ɔ tɩ ɛkpanngɔ nɩn asʋ’n nʋn yɩ́ menian dɩɛ’n-mɔ kʋn ɛlɔɛ. 20Ɛlɔɛ nɩn anun, bɛ kɔ hyɩ naan’n nʋn ato kpɔmanfʋɛ’n nóle. Ato kpɔmanfʋɛ sɔ’n y’ɔ yɔlɩ asinbɛnwʋn ninnge naan nɩn anyunnun ɛbɛlɛ nɩn ɔ. Asinbɛnwʋn ninnge sɔ’n-mɔ m’ɔ yɔlɩ’n y’ɔ falɩ lakalɩ bɛ́ mɔ bɛ sielɩ naan’n nzɔlɛ’n bɛ́ nwʋn bɛ sʋlɩ yɩ́ abaaba’n. Bɛ kɔ ju naan’n nʋn ato kpɔmanfʋɛ nɩn anyɩnwɔsʋɛ bɛ kɔ gua asubula sɩ̂n’n mɔ like nvan nvan kɛ tui ndunmunlan wɔ nun nɩn anun. 21Sʋanlan’n m’ɔ tɩ ɛkpanngɔ nɩn asʋ’n le dadɩɛ’n m’ɔ san yɩ́ nʋan nun’n ɔ kɔ hun bɛ́ bʋ nga’n-mɔ. Nnʋnman’n-mɔ kɔ li bɛ́ naan.

20

4. Afʋɛ akpɩɩ kʋn’n

1Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, anɩn bɔfʋɛ kʋn fi nyanmɩansʋ ɔ lɛ ju. Ɔ le kunman kpʋnlʋn-mgbʋnlʋn’n sannvɛ’n nʋn ngɔnzɔngɔnzɔ kpili kʋn yɩ́ sa nun. 2Ɔ kɔ hyɩ naan kɔkɔlɛ’n, owo daba’n mɔ yɩ́ y’ɔ le Abɔnsanmʋn’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Satan’n. Ɔ kɔ fa ngɔnzɔngɔnzɔ’n kɔ bɔ yɩ́ kpaun dede afʋɛ akpɩɩ kʋn. 3Bɔfʋɛ’n kɔ ju yɩ́ kɔ tʋ kunman kpʋnlʋn-mgbʋnlʋn nɩn anun, ɔ kɔ hala sʋ ɔ kɔ tʋ nun ɔ kɔ sie sʋ nzɔlɛ. Ɔ’a yɔ yɩ́ sɔ nán Satan a nnaka man mân nɩn anun menian’n-mɔ kʋ́n dede ɔ kɔ ju afʋɛ akpɩɩ kʋn nɩn anʋan. Sɛ afʋɛ akpɩɩ kʋn’n sɩn an, ɔ di kɛ bɛ nyannjɩ yɩ́ mɛlɛ kaan anun.

5. Bɛ ’ba tʋ Abɔnsanmʋn sɩ̂n nɩn anun

4Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun mmelemgbin bia-mɔ. Bɛ́ mɔ bɛ tɩtɩ sʋ’n, bɛ kɔ man bɛ́ tunmin kɛ bɛ búa menian’n-mɔ ndɛɛ. Bɛ́ mɔ bɛ lelɩ Zozi bɛ lili mɔ bɛ lili yɩ́ nwʋn adanzɩɛ, mɔ bɛ hanlɩn Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n bɛ helelɩ menian’n-mɔ, mɔ bɛ hunlin bɛ́’n, n gɔ nwun bɛ́ kʋsʋ bɛ́ ɛkala’n. Menian sɔ’n-mɔ a nzʋ man naan’n bie, ɛsɛ b’a nzʋ man yɩ́ abaaba’n bie. B’a man b’a nzie man bɛ́ naan’n nzɔlɛ’n bie bɛ́ nwʋnman nɩn asʋ nʋn bɛ́ sa nɩn anwʋn. Bɛ fi ewue nun bɛ kɔ tinnge bɛ nʋn Kilisi kɔ li belemgbin dede afʋɛ akpɩɩ kʋn. 5(Menian nga’n mɔ bɛ wuli’n, bɛ́ dɩɛ, b’a ndinnge man dede afʋɛ akpɩɩ kʋn’n sɩnlɩn) Alimʋa ewuetinnge nɩn anɩn. 6Nyila nʋn anwʋntɩɛ hán bɛ́ mɔ bɛ wɔ alimʋa ewuetinnge nɩn anun’n! Ewue’n m’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n le man tunmin bɛ́ sʋ. Bɛ ’kaci Nyanmɩan nʋn Kilisi tɛɛyɩfʋɛ bɛ nʋn yɩ́ di belemgbin dede afʋɛ akpɩɩ kʋn.

5. Abɔnsanmʋn a tɔ asɩ.

7Sɛ afʋɛ akpɩɩ kʋn’n sɩn an, bɛ ’ba yɩ Satan fi yɩ́ fiadɩ sua nɩn anun. 8Sɛ bɛ yɩ yɩ́ a, ɔ ’kɔ a laka asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ, Gɔgʋ nʋn Magɔgʋ mɔ bɛ wɔ asɩɛ nɩn afannan nɩn asʋ’n. Ɔ ’kokuan bɛ́ nʋan nán bɛ kɔ tʋa Nyanmɩan bɛ kʋn. Menian sɔ’n-mɔ sʋnlɩn kɛ jenvie nɩn anʋan anyʋan’n. 9Bɛ kɔ tʋ bɛ kɔ sanndɩ asɩɛ’n lɩka kʋalaatin, bɛ kɔ bɛ ta bɛ si bɛ yia Nyanmɩan menian’n-mɔ nʋn kulo’n mɔ Nyanmɩan kulo’n. Nan sɩ̂n fi anwunno ɔ kɔ tɔ menian sɔ’n-mɔ anun ɔ kɔ yala bɛ́. 10Abɔnsanmʋn m’ɔ laka menian’n-mɔ’n, bɛ kɔ ju yɩ́ bɛ kɔ tʋ asubula sɩ̂n’n mɔ like nvan nvan kɛ tui ndunmunlan’n wɔ nun nɩn anun. Sɩ̂n sɔ nɩn anun yɛ̂ naan’n nʋn ato kpɔmanfʋɛ’n gua ɔ. Bɛ ’nwun yalɛ kɔngɔɛ nʋn eyua cɩan daa.

6. Kasian ndɛɛ ebua’n

11Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun belemgbin bia fufue kpili kʋn, ɔ nʋn sʋanlan’n m’ɔ tɩ sʋ’n. Anwunno’n nʋn asɩɛ’n kɔ nwanndi yɩ́ nyunnun, b’a nnwun man bɛ́ bʋsʋ fɩ́ɩ́ kʋ́n. 12Mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun bɛ́ mɔ b’a wu’n-mɔ, mgbain nʋn mmatʋnman. Bɛ jijin belemgbin bia nɩn anyunnun ɛbɛlɛ. Bɛ kɔ buke buke kalata’n-mɔ anun. Bɛ kɔ buke kalata kʋn biekun kʋsʋ anun. Kalata sɔ’n y’ɔ tɩ ngʋan kalata nɩn ɔ. Bɛ nɩan bɛ́ mɔ b’a wu’n-mɔ nyɔlɩɛ’n mɔ b’a hɛlɛ b’a gua kalata’n-mɔ anun nɩn anwʋn bɛ bua bɛ́ ndɛɛ. 13Asue jenvie’n kɔ kpu menian mɔ bɛ wuli nun’n. Ewue nʋn ɛbɔlɔ kʋsʋ kɔ yɩ bɛ́ dɩɛ’n-mɔ kɔ fite fite. Bɛ nɩan sʋanlan kʋn nyɔlɩɛ nɩn anwʋn bɛ bua yɩ́ ndɛɛ. 14Bɛ kɔ ju ewue nʋn ɛbɔlɔ bɛ gua asubula sɩ̂n nɩn anun. (Asubula sɩ̂n sɔ’n y’ɔ tɩ ewue’n m’ɔ tian yɩ́ nnyuan nɩn ɔ.) 15Sʋanlan biala mɔ b’a ngɛlɛ man yɩ́ dunman ngʋan kalata nɩn anun’n, sʋanlan sɔ’n, bɛ ’ju yɩ́ bɛ tʋ asubula sɩ̂n nɩn anun.

21

7. Zoluzalɛmʋn fʋfɔlɛ’n

1Ɛhɩ anzin, mɩn ’nɩan an, n gɔ nwun anwunno fʋfɔlɛ kʋn ɔ nʋn asɩɛ fʋfɔlɛ kʋsʋ kʋn. Afɩ anwunno daba’n nʋn asɩɛ daba nɩn abʋsʋ a nunnun. Jenvie’n kʋsʋ a nunnun. 2N gɔ nwun anwʋntɩɛ kulo’n, Zoluzalɛmʋn fʋfɔlɛ’n. Ɔ fi Nyanmɩan anwʋn ɛlɔ anwunno ɔ lɛ ju. Ɔ tɩ kɛ atɔnvɔlɛ balasua mɔ ɔ’a li yɩ́ nwʋn kanlanman kpa ɔ lɛ kɔ a le yɩ́ hun atɩn ɔ. 3N gɔ tɩ anɩɛ bie, ɔ fi Nyanmɩan belemgbin bia nɩn anun ɛlɔ. Anɩɛ sɔ’n lɛ tɩan sɛlɛ kpa kan kɛ: “Kulo ɛhɩ asʋ yɛ̂ Nyanmɩan ’ba tanlan wɔ menian’n-mɔ afian sian dɩɛ nɩn ɔ. Ɔ nʋn bɛ́ ’ba tanlan. Bɛ ’kaci yɩ́ menian, yɛ̂ yɩ́ kʋsʋ ɔ ’kaci bɛ́ Nyanmɩan. 4Ɔ ’cici bɛ́ nyɩn abʋ ɛmʋɩn’n kʋalaatin, sʋanlan mma nwu man fɩ́ɩ́ kʋ́n, sʋanlan mma nyɩ man awɔ́lɛ fɩ́ɩ́ kʋ́n, sʋanlan mma nwun man yalɛ fɩ́ɩ́ kʋ́n. Afɩ daba ninnge’n-mɔ a kpɛ nun.”

5Mɔ anɩɛ’n hanlɩn sɔ yuelɩ’n, sʋanlan’n m’ɔ tɩ belemgbin bia nɩn asʋ’n kɔ han kɛ: “Sian dɩɛ, mɩɩn bɔ ninnge’n-mɔ kʋalaa nvʋfɔlɛ biekun.” Ɛsɛ ɔ kɔ se mɩ́n kɛ: “Kɛlɛ ɛjɔlɛ ɛhɩ, afɩ mɩ́n ɛjɔlɛ’n tɩ ananhɔlɛ, ɔ fata kɛ sʋanlan biala de di.” 6Ɔ kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “Ɔ’a kpɩn sʋ! N dɩ Alɩfa nʋn Omega, n dɩ abʋbɔ nʋn ayuelɩɛ. Sʋanlan biala mɔ nzuhoe lɛ kun yɩ́’n, mɩn ’man yɩ́ ngʋan asutile nzue’n bie maan ɔ nʋn yɩ́ mgban. 7Sʋanlan biala m’ɔ kɔ li kunnunmun’n, ɔ ’nyan acɛdɩɛ sɔ’n. Mɩn ’kaci yɩ́ Nyanmɩan, yɩ́ kʋsʋ ɔ ’kaci mɩ́n wa. 8Nan bɛ́ mɔ bɛ ngʋala man bɛ́ hue si si Zozi sʋ’n, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ nne man Zozi bɛ nni man ananhɔlɛ nun’n, ɔ nʋn busuɔfʋɛ mma’n, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ kun menian’n, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ bɔ ajʋamannɩn’n, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ yɔ baye ninnge’n, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ sɔ amʋan’n, ɔ nʋn atofʋɛ’n-mɔ kʋalaatin, bɛ́ lɩka dɩɛ y’ɔ le asubula sɩ̂n nɩn anun mɔ like nvan nvan kɛ tui ndunmunlan’n wɔ nun nɩn anun. Ewue m’ɔ tian yɩ́ nnyuan nɩn anɩn.”

9Ɛhɩ anzin, mmɔfʋɛ nsʋ’n mɔ bɛ lile kangɔ nsʋ’n mɔ kasian munnzue’n-mɔ a yi bɛ́’n, bɛ́ nunhan kʋn kɔ a kɔ han kɔ hele mɩ́n kɛ: “Bala maan n géle wɔ́ atɔnvɔlɛ balasua’n, *Bʋa Baa nɩn ayɩ’n.” 10Ɔ kɔ fa mɩ́n wawɛ nun ɔ nʋn mɩ́n kɔ hɔ bʋka kpili kannganlaun kʋn asʋ. Ɔ kɔ hele mɩ́n anwʋntɩɛ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Zoluzalɛmʋn’n. Ɔ fi Nyanmɩan anwʋn ɛlɔ anwunno ɔ lɛ ju asɩ. 11Nyanmɩan anunminnyanmʋn’n lɛ ta kulo sɔ nɩn asʋ. Kulo sɔ’n ta kɛ ɛbʋɛ’n mɔ bɛ mian yɩ́ nwʋn’n. Ɔ ta kɛ ɛbʋɛ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ zʋasɩpʋ’n m’ɔ tɩ mɩnmɩan-mɩnmɩan kɛ ɛbʋɛ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ kilisɩtalɩ’n. 12B’a le kulo nɩn anwʋn dede ɔ’a yia. Yɩ́ nwʋn ele’n mɔ b’a le’n, sʋ hɔlɩ anwunno kpa. B’a kpɩkpɛ anʋan bulu nʋn nnyuan b’a gua yɩ́ nwʋn. Yɛ̂ anʋan biala anun, nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn jin ɛbɛlɛ. Izalayɛ nvilie bulu nʋn nnyuan’n, b’a hɛlɛ kʋn biala dunman anʋan sɔ’n-mɔ asʋ. 13Kulo nɩn anwʋn ele mɔ b’a le’n, yɩ́ ebue nnan’n kʋalaa asʋ, b’a kpɩkpɛ anʋan nsan b’a gua yɩ́ nwʋn. Yɩ́ ebue kʋn’n m’ɔ kɔ lɩka mɔ sɛnzɛ’n fite’n: anʋan nsan. M’ɔ kɔ lɩka mɔ sɛnzɛ’n tɔ’n: anʋan nsan. Sɔlɔ: anʋan nsan. Ngʋa: anʋan nsan. 14Yɩ́ nwʋn’n mɔ b’a le’n, b’a fa nyɔbʋɛ bulu nʋn nnyuan yɛ̂ b’a wula yɩ́ bʋ ɔ. Bʋa baa’n *mmɔfʋɛ bulu nʋn nnyuan’n, b’a hɛlɛ bɛ́ dunman nyɔbʋɛ sɔ’n-mɔ asʋ.

15Bɔfʋɛ’n m’ɔ lɛ kan ɛjɔlɛ’n kele mɩ́n’n, ɔ le baka kʋn yɩ́ sa nun. Baka sɔ’n tɩ esika kɔkɔlɛ. Bɛ fa bɛ susu ninnge. Ɔ ’fa susu kulo’n, yɩ́ nwʋn’n mɔ b’a le’n, ɔ nʋn yɩ́ anʋan’n-mɔ. 16Kulo nɩn anwʋn ele’n mɔ b’a le’n, yɩ́ kʋalaa sɛ. Bɔfʋɛ’n kɔ susu kulo’n, yɩ́ tɩnndɩɩn’n tɩ cilo akpɩɩ nnyuan cilo ɛya nnyuan, yɩ́ tɛtɛlɛ’n, nʋn yɩ́ sʋ anwunno’n kɛ ɔ tɩ yɩ́ nɩn anɩn, bie ndala man bie. 17Ɔ kɔ susu talɛ’n kʋsʋ. Ɔ bɔ yɩ́ bʋ yɩ́ asɩ m’ɔ kɔ anwunno’n, ɔ tɩ mɛtɩlɩ abulasian nʋn nnan. Ɔ susuli yɩ́ kɛ menian’n-mɔ kpɩn susu bɛ́ ninnge’n. 18Ɛbʋɛ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ zʋasɩpʋ’n, yɛ̂ b’a fa b’a le yɩ́ nwʋn ɔ. Kulo’n muonun dɩɛ, bɛ le esika kɔkɔlɛ kpa yɛ̂ b’a si ɔ. Bɛ nɩan nun an, bɛ nwun yɩ́ nzin kɛ bondoman. 19Kulo nɩn anwʋn mɔ b’a le’n, nyɔbʋɛ mɔ yɩ́ nwʋn cian yɛ̂ b’a fa b’a wula yɩ́ bʋ ɔ. B’a fa b’a tʋtɔ nun maan ɔ’a yɔ kanlanman kpa. Alimʋa ɛbʋɛ dɩɛ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ zʋasɩpʋ. M’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ safii, m’ɔ tian yɩ́ nsan’n, bɛ́ fɛlɛ yɩ́ agatɩ, m’ɔ tian yɩ́ nnan’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ emelodɩ, 20m’ɔ tian yɩ́ nnun’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ oninkisi, m’ɔ tian yɩ́ nsian’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ saadʋanɩn, m’ɔ tian yɩ́ nsʋ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ kilizoliti, m’ɔ tian yɩ́ mɔcʋɛ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ belilɩ, m’ɔ tian yɩ́ ngʋanlan’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ topazɩ, m’ɔ tian yɩ́ bulu’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ kilizopalazɩ, m’ɔ tian yɩ́ bulu nʋn kʋn’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ tulukʋazɩ, m’ɔ tian yɩ́ bulu nʋn nnyuan’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ ametisitɩ. 21Anʋan bulu nʋn nnyuan’n, bɛ le like’n mɔ bɛ fa bɛ yɔ afile’n, yɛ̂ b’a fa b’a yɔ ɔ. Kulo nɩn asʋ gua’n tɩ esika kɔkɔlɛ kpa, bɛ nɩan nun an, bɛ nwun yɩ́ nzin kɛ bondoman.

22M’an nnwun man asɔnɩn sua kulo sɔ nɩn asʋ. Ɔ sanlɩn kɛ yɛ́ Mɩn m’ɔ tɩ Tunminfʋɛ’n ɔ nʋn Bʋa baa’n yɛ̂ bɛ tɩ asɔnɩn sua nɩn ɔ. 23Bɛ mgbʋnndɛ man sɛnzɛ nʋn sala kulo sɔ nɩn asʋ. Afɩ Nyanmɩan anunminnyanmʋn’n ta kulo nɩn asʋ yɛ̂ Bʋa Baa’n tɩ sʋ kanlannɩɛ. 24Mân nɩn anun menian’n-mɔ ’ba nanndɩ yɩ́ jawe nɩn anun. Asɩɛ nɩn asʋ mmelemgbin’n-mɔ kʋsʋ ’ba fa bɛ́ anunminnyanmʋn’n bɛ bʋka sʋ. 25Kulo nɩn asʋ anʋan’n-mɔ la sʋ cɩan daa, bɛ nnyin man, ɔ sanlɩn kɛ alɩsan nnʋn man ɛbɛlɛ. 26Bɛ ’ba fa mân nɩn anun anwʋnndɩɛ’n nʋn anunminnyanmʋn’n kʋalaa bɛ ba kulo sɔ nɩn asʋ. 27Like ɛtɛ fɩ́ɩ́ ngɔ man kulo sɔ nɩn asʋ. Sʋanlan mɔ yɩ́ abalabɔ’n tɩ ɛtɛ anaan ɔ di ato’n, ɔ ngɔ man kulo sɔ nɩn asʋ bie. Bɛ́ mɔ b’a hɛlɛ bɛ́ dunman wɔ Bʋa Baa’n ngʋan kalata nɩn anun’n, bɛ́ ala yɛ̂ bɛ ’kɔ kulo sɔ nɩn asʋ ɔ.

22

Ngʋan baka’n

1Ɛsɛ bɔfʋɛ’n kɔ hele mɩ́n ngʋan asue’n. Asue sɔ nɩn anyɩn’n tɩ jɩnlɩn jɩnlɩn, ɔ tɩ kɛ ɛbʋɛ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kilisitalɩ’n. Asue sɔ nɩn ati’n fi Nyanmɩan nʋn Bʋa Baa’n bɛ́ belemgbin bia nɩn anun. 2Ɔ sɩn kulo nɩn asʋ gua nɩn afian. Yɩ́ nʋan nnyuan nɩn asʋ yɛ̂ ngʋan baka’n jin ɔ. Baka sɔ’n, ɔ su kpɛ̂ bulu nʋn nnyuan afʋɛ kʋn anʋan. Sala biala ɔ su kʋn. Bɛ fa yɩ́ nyâ’n bɛ yɔ mân nɩn anun menian’n-mɔ ayile. 3Like fɩ́ɩ́ kʋ́n nnʋn man kulo sɔ nɩn asʋ mɔ Nyanmɩan ’bɔ yɩ́ sasan ɔ.

Nyanmɩan Kpili nʋn *Bʋa Baa’n, bɛ ’ba fa bɛ́ belemgbin bia’n bɛ sie kulo sɔ nɩn asʋ, yɛ̂ yɩ́ ngʋa’n-mɔ ’ba sʋ yɩ́. 4Bɛ ’nwun Nyanmɩan anyunnun, ɔ ’kɛlɛ yɩ́ dunman’n gua bɛ́ nwʋnman nɩn asʋ. 5Alɩ́ɛ ngɔ san man kulo sɔ nɩn asʋ, bɛ ngɔ sɔ man kanlannɩɛ ɛbɛlɛ, eyua kʋsʋ ngɔ fi man ɛbɛlɛ, ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan muonun ’ba ta bɛ́ nwʋn. Bɛ́ kʋsʋ bɛ ’di belemgbin cɩan daa.

Kalata nɩn agualɩɛ nun

6Bɔfʋɛ’n kɔ han kɔ hele mɩ́n kɛ: “Ɛjɔlɛ ɛhɩ-mɔ tɩ ananhɔlɛ, ɔ fata kɛ sʋanlan biala de di. Yɛ́ Mɩn Nyanmɩan mɔ ɔ’a fa yɩ́ Wawɛ’n ɔ’a wula yɩ́ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ anun’n, ɔ a yɩ́ bɔfʋɛ’n kɛ ɔ bála ɔ’a han ninnge mɔ ɔ ’ba a kɩkaala nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɔ héle yɩ́ ngʋa’n-mɔ.”

7Zozi nwan: “Nɩan, mɩn ’ba kɩkaala! Bɛ́ mɔ bɛ de kalata ɛhɩ anun ɛjɔlɛ’n mɔ Wawɛ nɩn a han’n bɛ di’n, nyila hán bɛ́.”

8Mɩ́n Zʋan, mɩɩn di adanzɩɛ kɛ m’an tɩ ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ, ɛsɛ m’an nwun yɩ́ mɩ́n nyɩnsʋ. Mɔ n nwunlin ninnge sɔ’n-mɔ, mɔ ɛsɛ n yuelɩ ɛjɔlɛ’n tie’n, n gɔ tu n gɔ tɔ bɔfʋɛ’n m’ɔ anɩn ɔ lɛ kan ɛjɔlɛ’n kele mɩ́n nɩn aja nun n gɔ sʋ yɩ́. 9Mɔ n yɔlɩ sɔ’n nán ɔ’a han ɔ’a hele mɩ́n kɛ: “N’ɛ yɔ yɩ́ sɔ! N dɩ yɛ́ Mɩn akʋa kɛ wɔ́. N dɩ yɛ́ Mɩn akʋa kɛ wɔ́ nianman’n-mɔ mɔ bɛ tɩ mgbɔmanfʋɛ’n. N dɩ yɛ́ Mɩn akʋa kɛ bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ de kalata ɛhɩ anun ɛjɔlɛ’n bɛ di’n. Yɩ́ ti, sʋ Nyanmɩan kʋnmgba cein ala.”

10Ɛhɩ anzin, ɔ kɔ han kɔ hele mɩ́n kɛ: “Wawɛ nɩn Anʋan Ɛjɔlɛ’n mɔ a hɛlɛ yɩ́ kalata ɛhɩ anun’n, n’ɛ sie sʋ nzɔlɛ. Ɔ sanlɩn kɛ ninnge sɔ’n-mɔ kʋalaa mɛlɛ’n mɔ bɛ helelɩ nɩn a kpunnge. 11Sʋanlan m’ɔ yɔ nyɔlɩɛ ɛtɛ’n, ɔ bɔ́ mɔndɩnlɩn ɔ yɔ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ sɔ’n ɔ hɔ́ yɩ́ nyunnun. M’ɔ kulo yɩ́ nwʋn efian’n, ɔ bɔ́ mɔndɩnlɩn ɔ gúa yɩ́ nwʋn efian ɔ hɔ́ yɩ́ nyunnun. Nan sʋanlan kʋsʋ m’ɔ kulo ye ɛyɔlɛ’n, ɔ bɔ́ mɔndɩnlɩn ɔ yɔ́ ye sɔ’n ɔ hɔ́ yɩ́ nyunnun. Sʋanlan kʋsʋ mɔ yɩ́ nwʋn tɩ’n, ɔ bɔ́ mɔndɩnlɩn ɔ tánlan anwʋntɩɛ nɩn anun.”

12Zozi nwan: “Nɩan, mɩn ’ba kɩkaala! Mɩn nʋn sʋanlan kʋn biala junman’n m’ɔ lili nɩn anwʋn ahatua lɛ ba. 13N dɩ Alɩfa nʋn Omega, n na bɛ́ ti, n na bɛ́ bʋ ati, n dɩ abʋbɔ n dɩ ayuelɩɛ.”

14Nyila hán bɛ́ mɔ bɛ kpʋ bɛ́ taladɩɛ’n. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ le atɩn bɛ sɩn anʋan nɩn anun bɛ wʋlʋ kulo nɩn anun bɛ di baka mma’n m’ɔ man ngʋan’n bie. 15Nan busuɔfʋɛ mma, bɛ́ mɔ bɛ yɩ jiliwa, ajʋamannɩn mma, bɛ́ mɔ bɛ kun menian, bɛ́ mɔ bɛ sɔ amʋan ɔ nʋn bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ kulo ato elie’n, bɛ́ dɩɛ, bɛ ngɔ man kulo sɔ nɩn asʋ bie.

16“Mɩ́n Zozi, m’an sʋan mɩ́n bɔfʋɛ’n kɛ ɔ nánndɩ Asɔnɩn’n-mɔ anun ɔ hán ɛjɔlɛ sɔ’n kʋalaa ɔ héle ɛmɔ. N dɩ belemgbin Davidi afilie nɩn anun sʋanlan. N dɩ alɩbahɩan nzalama’n m’ɔ ta sɛlɛ’n”.

17Nyanmɩan Wawɛ’n nʋn atɔnvɔlɛ balasua’n nwan: “Bala!” Sʋanlan m’ɔ kɔ tɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ kʋsʋ ɔ hán kɛ: “Bala!” Sʋanlan mɔ nzuhoe lɛ kun yɩ́’n, ɔ bála. Sʋanlan m’ɔ kulo kɛ ɔ nʋn ngʋan nzue’n bie’n, ɔ bála a nʋn bie mgban.

18Mɩ́n Zʋan, mɩɩn kannzʋ bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ lɛ tie ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan Wawɛ nɩn a yɩ a hele wɔ kalata ɛhɩ anun’n kɛ: Sɛ sʋanlan kʋn tʋ ɛjɔlɛ ɛhɩ asʋ bie a, Nyanmɩan ’tua yɩ́ kalɛ ɔ man munnzue’n mɔ ɔ ’kan mân’n mɔ b’a hɛlɛ yɩ́ ɛjɔlɛ wɔ kalata ɛhɩ anun’n kan yɩ́ maan ɔ bʋ sʋ. 19Ɛsɛ sɛ sʋanlan kʋn yɩ ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan Wawɛ nɩn a yɩ a hele wɔ kalata ɛhɩ anun’n bie a, yɩ́ ngʋan baka baa dɩɛ’n, Nyanmɩan ’tʋa yɩ́ de. Ɛsɛ anwʋntɩɛ kulo’n mɔ b’a han yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ wɔ kalata ɛhɩ anun’n, Nyanmɩan mman man sʋanlan sɔ’n ngɔ man ɛlɔ bie.

20Sʋanlan’n m’ɔ lɛ kan ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ’n nwan: “Yuo, mɩn ’ba kɩkaala.”

Amɩn! Yɛ́ Mɩn Zozi, bala!

21Yɛ́ Mɩn Zozi nwún ɛmɔ kʋalaa anwʋn anwunnvoe!