ƐJƆLƐKPA’N MƆ
MAAKƖ HƐLƐLƖ’N
M’ɔ wɔ nun’n
Nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ le Maakɩ? Ɔ tɩ Zozi Kilisi mmɔfʋɛ’n-mɔ bʋkafʋɛ. Maakɩ, mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ biekun Zʋan’n, ɔ nʋn yɩ́ nin Mali, bɛ tanlanlɩn Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ (Junman 12.12). Ɔ tɩ Baanabasɩ anianman kʋn (Kolɔsʋ 4.10). Ɔ nʋn Baanabasɩ nʋn Pɔlʋ yɛ̂ bɛ hɔlɩ Antiɔsʋ kulo nɩn asʋ ɔ (Junman 12.25). Ɛbɛlɛ, asɔnɩn mma’n-mɔ kɔ sʋan Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ kɛ bɛ hɔ́ bɔ́ Ɛjɔlɛkpa’n bɛ héle mân mân’n-mɔ. Alimʋa atɩn’n mɔ bɛ ’tu’n, Maakɩ hɔlɩ bie ɔ bʋkalɩ bɛ́. Nan atunnunnvian, ɔ yacili bɛ́ salɩ hɔlɩ Zoluzalɛmʋn (Junman 13.5,13). Ɔ hyɛlɩ kpa, Baanabasɩ falɩ Maakɩ, ɔ nʋn yɩ́ hɔlɩ Sipʋlʋ mân nun (Junman 15.37-39). Ɛhɩ anzin, yɛ nwun yɩ́ Pɔlʋ nʋn Pɩɛlɩ kalata’n-mɔ anun kɛ Maakɩ bʋkalɩ bɛ́ wɔ *Lɔmʋn kulo nɩn asʋ (Filemʋn 24, 2 Timote 4.11, 1 Pɩɛlɩ 5.13).
Ɛjɔlɛkpa ɛhɩ anun, Maakɩ lɛ kele yɛ́ kɛ Zozi tɩ Nyanmɩan Awa. Yɩ́ Ɛjɔlɛkpa m’ɔ hɛlɛlɩ’n tɩ tika tala ɛhɩnlɩn-mɔ dɩɛ’n, nan kʋsʋ ɛjɔlɛ wɔ nun kpa.
Maakɩ ’bɔ yɩ́ Ɛjɔlɛkpa nɩn abʋ’n, ɔ man yɛ nwun yɩ́ kɛ Zʋan Batisi sɔnɩnlɩn Zozi, ɛsɛ Abɔnsanmʋn kʋsʋ sɔlɩ Zozi nɩanlɩn (1.1-13). Maakɩ a hye yɩ́ kalata nɩn anun mgbili mgbili nnyuan. Alimʋa dɩɛ’n, (yɩ́ ti 1.14-8.26), ɔ kan Zozi bagua nun junman’n m’ɔ lili yɩ́ Galile mân nun nɩn anwʋn ɛjɔlɛ. Ɔ man yɛ́ nwun yɩ́ kɛ Zozi kpɩnlɩn fɛlɛlɩ yɩ́ menian’n-mɔ, tunmin’n m’ɔ falɩ tuli wawɛ ɛtɛ’n-mɔ, ɔ manlɩn nwuluwafʋɛ’n-mɔ anwʋn salɩ, ɔ hehelelɩ Nyanmɩan ninnge’n-mɔ tunmin sʋ, ɛsɛ ɔ yɔlɩ asinbɛnwʋn ninnge.
M’ɔ tɔ sʋ nnyuan’n (8.27-16.20), ɔ kan Zozi ewue’n nʋn yɩ́ etinnge nɩn anwʋn ɛjɔlɛ. Mɔ Lɔmʋn nzalafʋ kpain’n m’ɔ bʋbɔlɩ Zozi kʋlʋwa nɩn asʋ’n nwunlin kɛ Zozi a kpɩn a wu yɩ́’n, yɩ́ nwan: “Ɔ tɩ ananhɔlɛ, bian ɛhɩ tɩ Nyanmɩan Awa sakpa!” (15.39). Maakɩ kulo kɛ yɛ́ kʋsʋ yɛ de yɛ di kɛ Zozi tɩ Nyanmɩan Awa sakpa. Ɛjɔlɛkpa nɩn agualɩɛ nun, yɛ nwun yɩ́ kɛ Maakɩ a han Zozi ewuetinnge nɩn anwʋn ɛjɔlɛ sin ko (16.1-8). Yɩ́ ti, b’a hɛlɛ ɛjɔlɛ kaan b’a sa sʋ m’ɔ kele kɛ Zozi a yɩ yɩ́ nwʋn a hele yɩ́ menian’n-mɔ ɛsɛ ɔ’a fʋ ɔ’a hɔ nyanmɩansʋ (16.9-20).
1Zʋan Batisi junman’n
(Matie 3.1-12, Luku 3.1-18, Zʋan 1.19-28)
1Ɛjɔlɛkpa’n m’ɔ tʋ de Zozi Kilisi m’ɔ tɩ Nyanmɩan Awa’n y’ɔ le ɛhɩ. 2Ɛjɔlɛ sɔ’n bɔlɩ yɩ́ bʋ kɛ Nyanmɩan Kpɔmanfʋɛ Ezayi hɛlɛlɩ wɔ yɩ́ kalata nɩn anun’n. Ɔ’a hɛlɛ Zozi anwʋn ɛjɔlɛ’n kɛ Nyanmɩan nwan:
Nɩan, mɩn ’sʋan mɩ́n bɔfʋɛ’n wɔ́ nyunnun
mɩn ’man ɔ di mʋa ɔ sesie wɔ́ atɩn’n.
3Bɔfʋɛ sɔ’n y’ɔ le sʋanlan’n m’ɔ lɛ tɩan
ɛwâ nɩn anun ɛlɔ kɛ:
Bɛ sésie yɛ́ Mɩn atɩn’n
bɛ mán ɔ tɩ́nngɛ fɔ́ʋ́n!
4Ɛhɩ, cɩan kʋn, Zʋan kɔ fite ɛwâ nɩn anun ɛlɔ. Ɔ sɔnɩn menian’n-mɔ. Ɔ tu bɛ́ fʋɔ kɛ: “Ɛmɔ nún bɛ́ nwʋn bɛ káci bɛ́ abalabɔ’n bɛ fá bɛ́ nwʋn bɛ mán Nyanmɩan maan n zɔ́nɩn ɛmɔ, nán Nyanmɩan a fa ɛmɔ ɛtɛ nɩn a hye bɛ́.” 5Mɔ Zʋan hanlɩn sɔ mɔ menian’n-mɔ tɩlɩ yɩ́ ngan’n, Zude mân nɩn anun menian’n-mɔ nʋn Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ dɩɛ’n-mɔ, bɛ́ dɔʋn, bɛ kɔ hɔ yɩ́ nwʋn ɛlɔ. Bɛ kɔ han bɛ́ ɛtɛ’n bagua nɩn anun, nán Zʋan a sɔnɩn bɛ́ wɔ asue’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Zuludɩn nɩn anun.
6Taladɩɛ’n mɔ Zʋan wula’n, sʋamo enyuan yɛ̂ b’a fa b’a nwʋn ɔ. Yɩ́ bɛlɛtɩ’n tɩ naan kpolo. Alɩɛ’n m’ɔ di’n, y’ɔ le tɛtɛbʋabʋa nʋn wɛ. 7Ɛ ’nwun ɛjɔlɛ’n m’ɔ kan kele menian’n-mɔ’n. Yɩ́ nwan: “Sʋanlan kʋn fi mɩ́n nzin ɔ lɛ ba, ɔ le tunmin tala mɩ́n, mɩn nzɛ nvata man kɛ mɩn kʋtʋ mɩn nyannjɩ yɩ́ ja mgbabʋa’n nyanman’n bɔbɔ mgban ɔ. 8Mɩ́n dɩɛ, m’an fa nzue m’an sɔnɩn ɛmɔ, nan yɩ́ dɩɛ, ɔ ’ba fa Nyanmɩan Wawɛ’n sɔnɩn ɛmɔ.”
Zʋan ’ba sɔnɩn Zozi
9Mɛlɛ sɔ nɩn anun, Zozi fi Nazalɛtɩ, Galile mân nɩn anun, ɔ kɔ a kɔ tʋ Zʋan maan ɔ kɔ sɔnɩn yɩ́ asue Zuludɩn nɩn anun. 10Mɔ Zozi fi asue nɩn anun ɔ ’fite’n, ɔ ’nɩan an, anɩn anwunno nɩn a buke, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n tɩ kɛ abubule, ɔ fi nyanmɩansʋ ɔ kɔ ju kɔ tanlan yɩ́ sʋ. 11Ɛbɛlɛ ala, anɩɛ kʋn kɔ te anwunno ɛlɔ kɛ: “Ɛ tɩ mɩ́n ehulo Baa, m’an fa mɩ́n lʋa’n kʋalaa m’an wula wɔ́ nun.”
Abɔnsanmʋn ’ba sɔ Zozi nɩan
12Ɛbɛlɛ ala, Wawɛ’n Nwannzan-nwannzan’n kɔ hyʋɩn Zozi kɔ hɔ ɛwâ nɩn anun ɛlɔ. 13Ɔ lili ɛlɛbulanan. Ɛbɛlɛ, *Satan (mɔ yɛ fɛlɛ yɩ́ Abɔnsanmʋn’n), ɔ kɔ a kɔ sɔ yɩ́ kɔ nɩan. Anɩn Zozi wɔ ebolo naan’n-mɔ afian yɛ̂ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ yɛ̂ bɛ bʋka yɩ́ ɔ.
Zozi ’ba fɛlɛ Galile mân nɩn anun menian nnan
mɔ bɛ cɩ ejue yɩ́ nwʋn
(Matie 4.12-22, Luku 4.14-15; 5.1-11)
14Ɛhɩ mɔ bɛ hyɩlɩ Zʋan bɛ tʋlɩ yɩ́ fiadɩ’n, Zozi kɔ sa kɔ hɔ Galile mân nɩn anun ɔ ’kɔ a bɔ Nyanmɩan Ɛjɔlɛkpa’n kele bɛ́ mɔ bɛ wɔ ɛlɔ’n. 15M’ɔ juli ɛlɔ’n yɩ́ nwan: “Tɛmʋn nɩn a ju, ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan Belemgbin elie mɛlɛ nɩn a kpunnge. Ɛmɔ lé Ɛjɔlɛkpa’n bɛ li nán ɛmɔ káci bɛ́ abalabɔ’n!”
16Mɔ Zozi ’sɩn Galile asubula nɩn anʋan ɛbɛlɛ’n, ɔ ’nɩan an, anɩn anianman nnyuan lɛ gua bɛ́ dada. Kʋn li Simʋn yɛ̂ kʋn’n kʋsʋ li Andele. 17Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ bála, bɛ sí mɩ́n sʋ, nán mɩn ’ba man ɛmɔ fɛlɛ menian bɛ man mɩ́n.” 18Kɛ Zozi anʋan ’tɔ ala, bɛ kɔ yaci bɛ́ dada’n-mɔ ɛbɛlɛ, bɛ kɔ si yɩ́ sʋ.
19Zozi fi ɛbɛlɛ, ɔ kɔ hɔ yɩ́ nyunnun kaan, ɔ kɔ nwun Zebede amma’n-mɔ: Zʋakɩ nʋn yɩ́ nianman Zʋan. Bɛ gua bɛ́ ɛlɛɛ nɩn anun, bɛ lɛ kpʋnmgba bɛ́ dada’n-mɔ anun. 20Ɛbɛlɛ ala, Zozi kɔ fɛlɛ bɛ́. Bɛ kɔ yaci bɛ́ sɩ Zebede ɔ nʋn kpafʋ’n-mɔ ɛlɛɛ nɩn anun ɛbɛlɛ, bɛ kɔ si yɩ́ sʋ.
Zozi ’ba fʋan wawɛ ɛtɛ fi sʋanlan kʋn anun
21Bɛ fi ɛbɛlɛ, Zozi nʋn bɛ́ kɔ hɔ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kapɛɛnawɔmʋn nɩn asʋ. Bɛ wɔ ɛbɛlɛ dede mɔ ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n juli’n, ɔ nʋn bɛ́ kɔ hɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn anun. Ɔ kɔ hehele bagua’n Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ. 22Tunmin’n m’ɔ fa kekele ninnge’n-mɔ’n sin menian’n-mɔ anwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ ngele man yɩ́ ninnge’n-mɔ kɛ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ dɩɛ’n, nan ɔ kele yɩ́ ninnge’n-mɔ tunmin sʋ.
23Ɔ ’ba yɔ sɔ’n kʋsʋ, anɩn sʋanlan kʋn wɔ bɛ́ asɔnɩn sua nɩn anun ɛbɛlɛ. Sʋanlan sɔ’n, wawɛ ɛtɛ wɔ yɩ́ nun. Ɔ kɔ tɩan nun kɛ: 24“Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ, ɛ ’se yɛ́ sɛ? Ɛ walɩ yɛ́ bʋsʋ ɛbɔ anaan? Mɩn sɩ wɔ́ bɔkɔɔ! Ɛ tɩ Nyanmɩan Sʋanlan Nwannzan-nwannzan!”
25Mɔ sʋanlan’n hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ tɩan wawɛ ɛtɛ nɩn asʋ sɛlɛ kpa. Yɩ́ nwan: “Muan wɔ́ nʋan’n nán fi sʋanlan ɛhɩ anun fite!”
26Kɛ Zozi ’kan sɔ ala, wawɛ ɛtɛ’n kɔ kpusu sʋanlan’n sɛlɛ sɛlɛ kpa, ɔ kɔ tɩan, ɔ fi yɩ́ nun kɔ fite. 27Sian’n, kɛ ɔ yɔlɩ sɔ’n, esulo kɔ han bɛ́ mɔ bɛ wɔ asɔnɩn sua nɩn anun’n kʋalaatin. Bɛ lɛ bisa bisa bɛ́ nwʋn kɛ: “Nan nzu like dɩɛ ahɩ? Tunmin sʋ like ehele fʋfɔlɛ ɔ! M’ɔ kɔ han’n, wawɛ ɛtɛ’n-mɔ di sʋ, ɛsɛ bɛ man yɩ́ anyɩnnzɔ.” 28Ɔ fi ɛbɛlɛ, Zozi dunman’n kɔ hɔ dede kɔ ju Galile mân’n lɩka kʋalaatin.
Zozi ’ba man nwuluwafʋɛ dɔʋn anwʋn sa
29Mɔ Bɛ fi Nyanmɩan sua nɩn anun bɛ fitelɩ’n, ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ hɔ Simʋn nʋn Andele awulo. Mɔ bɛ ’kɔ’n, bɛ nʋn Zʋakɩ nʋn Zʋan yɛ̂ bɛ hɔlɩ ɔ. 30Bɛ ’ju ɛbɛlɛ a, anɩn Simʋn asebala nɩn a fʋkɛ, ebunnun a hyɩ yɩ́, ɔ la. Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ bɔ Zozi amannɩɛ. 31Zozi kɔ hyʋɩn kɔ kpunnge yɩ́, ɔ kɔ sɔ yɩ́ sa nɩn anun ɔ kɔ jasʋ yɩ́. Ɛbɛlɛ ala, ebunnun’n fi yɩ́ nwʋn kɔ tu. Ɔ kɔ jasʋ, ɔ kɔ man bɛ́ like bɛ kɔ li.
32Bɛ wɔ ɛbɛlɛ dede eyua’n tɔlɩ, mɔ mân nɩn anun ’yɔ fɔʋn’n, menian’n-mɔ kɔ sʋa nwuluwafʋɛ ngacile, nʋn bɛ́ mɔ wawɛ ɛtɛ wɔ bɛ́ nun’n, bɛ kɔ bɛlɛ Zozi. 33Kulo nɩn asʋ menian’n-mɔ kʋalaa kɔ yia awulo nɩn anʋan nɩn anun. 34Zozi kɔ man nwuluwafʋɛ dɔʋn anwʋn kɔ sa, ɛsɛ ɔ kɔ fʋan wawɛ ɛtɛ dɔʋn. Ɔ ngɔ man man wawɛ ɛtɛ’n bie fɩ́ɩ́ atɩn, ɔ sanlɩn kɛ wawɛ ɛtɛ’n-mɔ sɩ yɩ́ sʋanlan ɛhɔlɛ kʋn’n.
Zozi ’ba kpanza Galile mân nɩn anun
35Ɛhɩ anzin, mɔ alɩ́ɛ’n ’kɔ alɩbahɩan’n, anɩn mân nɩn anun tɛ du bɔbɔ, Zozi kɔ jasʋ. Ɔ fi awulo ɛbɛlɛ kɔ fite kɔ hɔ asɔnɩn ɛyɔlɛ ahanmɩan kulo’n tiba ɛlɔ. 36Mɔ Simʋn nʋn yɩ́ manngʋn’n-mɔ jasʋlɩ’n, bɛ nnwun man Zozi. Bɛ nanndɩ kulo nɩn anun bɛ lɛ kpʋnndɛ yɩ́. 37Bɛ kpʋnndɛlɩ yɩ́ dede mɔ bɛ nwunlin yɩ́’n, bɛ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, menian’n-mɔ kʋalaa lɛ kpʋnndɛ wɔ́.”
38Zozi kukuli yɩ́ nʋan sʋ a, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ mán yɛ hɔ́ kulo’n-mɔ mɔ bɛ mantan mantan ɛwa’n-mɔ asʋ. Ɔ fata kɛ mɩn kan Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ ɛlɔhan kʋsʋ. Ɛhɩ ati yɛ̂ ɔ man n vi kulo nɩn anun m’an fite ɔ.”
39Zozi le yɩ́ sɔ dede ɔ kɔ kpanza Galile mân’n lɩka kʋalaatin. Ɔ kɔ hɔ kɔ bɔ Ɛjɔlɛkpa’n kɔ hele menian’n-mɔ wɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun. Ɛsɛ ɔ kɔ fʋan wawɛ ɛtɛ’n-mɔ.
Zozi ’ba man kokobefʋɛ kʋn anwʋn sa
40Ɛlɛhʋn kʋn, kokobefʋɛ kʋn kɔ a kɔ tʋ Zozi ɔ kɔ tu kɔ tɔ yɩ́ ja nun. Ɔ kɔ bʋtʋ yɩ́. Yɩ́ nwan: “Mɩ́n mɩn, mɩn sɩ kɛ sɛ ɛ kulo a, ɛ kʋala kɛ ɛ man mɩ́n nwʋn sa, ɛ tu mɩ́n nwʋn efian’n.”
41Mɔ Zozi nwunlin yɩ́ sɔ’n, kokobefʋɛ nɩn anwʋn kɔ yɔ yɩ́ koun. Ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ tɩnngɛ yɩ́ sa kɔ han kokobefʋɛ’n, yɩ́ nwan: “Mɩn kulo, man wɔ́ nwʋn tɩ́!”
42Mɔ Zozi hanlɩn sɔ nɩn ala, kokobe’n fi yɩ́ nwʋn kɔ tu, yɩ́ nwʋn kɔ tɩ. 43Mɔ bian nɩn anwʋn salɩ yuelɩ’n, Zozi kɔ jʋjɔ aminle sʋ kɔ hele yɩ́ asannan nán ɔ’a man ɔ’a hɔ. 44Zozi nwan: “Mɔ a nwun yɩ́ ɛwa’n, n’ɛ kan nun ɛjɔlɛ fɩ́ɩ́ kele sʋanlan. Nan kɔ fa wɔ́ nwʋn kele Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ’n nán yɩ wɔ́ nwʋn efian etue tɛɛ’n mɔ Moyizɩ mala’n kele’n maan bɛ nwún yɩ́ kɛ wɔ́ nwʋn a tɩ.”
45Nan mɔ bian’n hɔlɩ’n, ɔ’a ngʋala man ɛjɔlɛ nɩn asʋ fɩa. Ɔ kɔ bɔ yɩ́ kpayɛ kɔ hele mân’n kʋalaa. Sian’n, kɛ ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi kɔ kulo’n-mɔ asʋ a, meninsʋnman’n dunman nun, ɔ ka ahanmɩan, lɩka mɔ sʋanlan nnʋn man’n, ɛbɛlɛ yɛ̂ menian’n-mɔ fi lɩka kʋalaa bɛ ba yɩ́ nwʋn ɔ.
2Zozi ’ba man bubuluwafʋɛ kʋn anwʋn sa
1Ɛhɩ, ɛlɛ nnyuan kʋn sɩnlɩn, Zozi kɔ sa kɔ a Kapɛɛnawɔmʋn. M’ɔ walɩ juli ɛbɛlɛ’n, menian’n-mɔ kɔ tɩ kɛ ɔ wɔ yɩ́ awulo ɛbɛlɛ. 2Menian dɔʋn kpa kɔ a kɔ yi sua’n nʋn anʋan nɩn anun dede bɛ nnwun man lɩka fɩ́ɩ́ mɔ bɛ sie bɛ́ nwʋn ɔ. Zozi kɔ han Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n kɔ hele bɛ́. 3Mɔ Zozi ’kan Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n, menian mmie-mɔ kɔ a kɔ ju ɛbɛlɛ. Bɛ́ nunhan nnan sʋ bubuluwafʋɛ kʋn, bɛ lɛ fa yɩ́ bɛ bɛlɛ Zozi. 4Eyia kpili mɔ menian’n-mɔ a yia nɩn ati, bɛ ngʋala man wuluwafʋɛ’n fa fite Zozi anyunnun. Ɛhɩ a, bɛ kɔ fʋ sua’n mɔ Zozi wɔ nun nɩn asʋ, bɛ kɔ kpɛ nun tokolo. Bɛ kɔ fa bubuluwafʋɛ’n nʋn yɩ́ ɛbɛɛ’n bɛ kɔ wula tokolo sɔ nɩn anun bɛ kɔ jula yɩ́ Zozi anyunnun ɛbɛlɛ asɩ. 5Mɔ Zozi nwunlin bɛ́ dedi’n, ɔ kɔ han kɔ hele bubuluwafʋɛ’n kɛ: “Mɩ́n wa, b’a fa wɔ́ ɛtɛ’n b’a hye wɔ́.”
6Mɔ Zozi ’kan ɛjɔlɛ’n kele wuluwafʋɛ’n, anɩn mala nɩn asʋ mgbain’n mmie-mɔ tɩtɩ asɩ bagua nɩn anun ɛbɛlɛ. Mgbain sɔ’n-mɔ kɔ han yɩ́ bɛ́ ti anun kɛ: 7“Nzukɛ ati yɛ̂ sʋanlan ɛhɩ kan ɛjɔlɛ ɛtɛ sʋa tia Nyanmɩan ɔ? Sɛ nán Nyanmɩan angʋnmɩn cein an, nwan yɛ̂ ɔ kʋala ɔ fa ɛtɛ ce ɔ?”
8Ɛbɛlɛ ala, Zozi kɔ nwun bɛ́ ajʋnlɩn’n. Yɩ́ nwan: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ le ajʋnlɩn sʋa-mɔ ɛmɔ ati anun ɔ? Ɛmɔ jʋnlɩn kɛ mɩn ngʋala man yɩ́ yɔ ɔ? 9Sɛ mɩn kan kɛ: ‘B’a fa wɔ́ ɛtɛ’n b’a hye wɔ́,’ ɛmɔ nnwun man nun. Nan sɛ mɩn kan kɛ: ‘Jasʋ fa wɔ́ ɛbɛɛ’n nanndɩ,’ nán ɔ yɔ sɔ a, 10anɩn ɛmɔ a nwun yɩ́ kɛ Mân Baa’n le tunmin asɩɛ nɩn asʋ ɛwa ɔ fa ɛtɛ’n-mɔ ce.” Ɔ kacili yɩ́ nʋan bubuluwafʋɛ nɩn anwʋn ɛlɔ a, yɩ́ nwan: 11“M’an man wɔ́ atɩn, jasʋ, fa wɔ́ ɛbɛɛ’n kɔ awulo.”
12Ɛbɛlɛ ala, bian’n kɔ jasʋ bɛ́ kʋalaa bɛ́ nyunnun ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ fa yɩ́ ɛbɛɛ’n ɔ kɔ fite. Ɛjɔlɛ’n kɔ sin bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn kpa. Bɛ kɔ kannvʋ Nyanmɩan. Bɛ́ nwan: “Yɛ nwunlin man like sʋa bie lé!”
Zozi ’ba fɛlɛ Levi
13Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ sa kɔ hɔ Galile asubula nɩn anʋan ɛlɔ biekun. Menian dɔʋn kɔ kpʋ yɩ́, ɔ kɔ hehele bɛ́ ninnge. 14Tɛmʋn mɔ Zozi ’sa kɔ awulo’n, ɔ ’ba ju lɩka mɔ bɛ tua ajule nɩn an, Levi m’ɔ tɩ Alɩfe awa’n tɩ ɛbɛlɛ. Ɔ lɛ dide ajule. Zozi kɔ jinlan, yɩ́ nwan: “Levi, si mɩ́n sʋ!” Ɛbɛlɛ ala, Levi kɔ jasʋ kɔ si yɩ́ sʋ.
15Ɛhɩ anzin, cɩan kʋn Zozi kɔ hɔ like elie Levi awulo ɛlɔ. Mɔ ɔ ’kɔ’n, ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ nʋn menian dɔʋn mɔ bɛ dide ajule’n nʋn ɛtɛfʋɛ’n-mɔ yɛ̂ bɛ hɔlɩ ɔ. Afɩ bɛ́ mɔ bɛ si Zozi sʋ’n, bɛ sʋnlɩn. 16Mɔ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Falisifʋɛ’n-mɔ fâ dɩɛ nɩn anun’n nwunlin kɛ Zozi nʋn menian ɛhɩ-mɔ kʋalaa lɛ didi’n, bɛ kɔ bisa Zozi menian’n-mɔ kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ Zozi nʋn bɛ́ mɔ bɛ dide ajule’n nʋn ɛtɛfʋɛ’n-mɔ lɛ didi’n?”
17Mɔ Zozi tɩlɩ ɛjɔlɛ’n mɔ bɛ lɛ kan’n, yɩ́ nwan: “Bɛ́ mɔ bɛ fʋkɛlɩ man’n, bɛ mgbʋnndɛ man ayile ɛyɔlɛfʋɛ. Nan bɛ́ mɔ b’a fʋkɛ’n yɛ̂ bɛ kpʋnndɛ ayile ɛyɔlɛfʋɛ ɔ. M’an mma man kɛ m ’ba kpʋnndɛ sɛsɛfʋɛ’n-mɔ. Nan m malɩ kɛ m ’ba kpʋnndɛ ɛtɛfʋɛ’n-mɔ.”
Abuala nɩn anwʋn kosuan’n
18Cɩan kʋn, anɩn Zʋan Batisi menian’n-mɔ nʋn Falisifʋɛ’n-mɔ bɛ lɛ di abuala. Menian mmie-mɔ walɩ tʋlɩ Zozi a, bɛ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ Zʋan menian’n-mɔ nʋn Falisifʋɛ’n-mɔ dɩɛ’n-mɔ lɛ di abuala, nan kʋsʋ wɔ́ dɩɛ’n-mɔ nni man bie ɔ?”
19Ɛhɩ a, Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ a nwun sʋanlan kʋn m’ɔ lɛ fa atɔnvɔlɛ m’ɔ nʋn yɩ́ manngʋn’n-mɔ b’a bua b’a la lé ɔ? Cɛcɛ, mɛlɛ mɔ atɔnvɔlɛ bian’n lɛ didi’n, yɩ́ manngʋn’n-mɔ ngʋala man kɛ bɛ bua bɛ da ɔ. 20Mɛlɛ’n bie ’ba ju, bɛ ’ba yɩ atɔnvɔlɛ bian’n fi bɛ́ sa nun. Cɩan sɔ’n yɛ̂ bɛ́ kʋsʋ bɛ ’ba li abuala ɔ. 21Sʋanlan fɩ́ɩ́ nva man ndafuin fʋfɔlɛ ɔ nda man ɛtanlan daba nun. Sɛ ɔ yɔ yɩ́ sɔ a, ndafuin fʋfɔlɛ’n ’sua ɛtanlan daba’n. Sian’n, yɩ́ bɔɛ’n ’yɔ kpili tala daba dɩɛ’n. 22Sʋanlan fɩ́ɩ́ nva man divɩn fʋfɔlɛ ɔ ngua man naan kpolo kotoku daba nun. Sɛ ɔ yɔ yɩ́ sɔ a, kpolo’n ’sua nzan’n butu, anɩn yɩ́ munnyuan nɩn a sɛcɩ. Nan kpolo kotoku fʋfɔlɛ anun yɛ̂ bɛ gua divɩn fʋfɔlɛ ɔ.”
Zozi nʋn ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n
23Ɛhɩ anzin, cɩan kʋn, *ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn anun, Zozi kɔ kpɛ nun *bele ebo mmie-mɔ asʋ. Cɩan sɔ’n, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ tɩtɩ atɩn nɩn anʋan bele’n bie kɔ li. 24Ɛhɩ a, Falisifʋɛ’n-mɔ kɔ bisa Zozi kɛ: “Nɩan, nzukɛ ati yɛ̂ wɔ́ menian’n-mɔ yɔ like mɔ mala’n tua kɛ nán bɛ yɔ yɩ́ ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn ɔ?”
25Ɛhɩ a, Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Mɔ ɛhɔɛ hunlin Davidi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ, mɔ anɩn bɛ le man like fɩ́ɩ́ bɛ nni man’n, like mɔ bɛ yɔlɩ’n, ɛmɔ kɩnngalɩ man yɩ́ le ɔ? 26Tɛɛyɩfʋɛ kpain Abiataa mɛlɛ sʋ, ɔ’a nwʋlʋ man Nyanmɩan sua nɩn anun, kpaʋn’n mɔ b’a fa b’a man Nyanmɩan’n, ɔ a nni man bie, ɔ’a nva bie ɔ’a man yɩ́ menian’n-mɔ b’a nni man ɔ? Nan kʋsʋ kpaʋn sɔ’n, sʋanlan fɩ́ɩ́ le man atɩn kɛ ɔ di ɔ, sannan Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ’n-mɔ ala yɛ̂ bɛ kʋala kɛ bɛ di ɔ.”
27Zozi kɔ tʋ sʋ biekun kɛ: “Bɛ yɔlɩ ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n bɛ manlɩn sʋanlan, nan b’a nyɔ man sʋanlan b’a mman man ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n. 28Yɩ́ sɔ ati, Mân Baa’n tɩ ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n muonun asʋ mɩnlɩan.”
3Sʋanlan’n mɔ yɩ́ sa kʋn a jɔ’n
1Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ fi ɛbɛlɛ ɔ kɔ sa kɔ hɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn anun biekun. Ɔ ’ba yɔ sɔ’n kʋsʋ, anɩn sʋanlan kʋn wɔ asɔnɩn sua nɩn anun ɛbɛlɛ. Sʋanlan sɔ nɩn asa kʋn a jɔ. 2Mɔ Zozi ’wʋlʋ asɔnɩn sua nɩn anun’n, anɩn Falisifʋɛ’n-mɔ wɔ ɛbɛlɛ. Bɛ gua ɛbɛlɛ bɛ lɛ nɩan sɛ Zozi kɔ man wuluwafʋɛ nɩn anwʋn kɔ sa ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn an. Afɩ bɛ kulo kɛ bɛ tʋn yɩ́ ɛsʋan. 3Mɔ Zozi nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɔ kɔ han kɔ hele wuluwafʋɛ’n kɛ: “Njabian, jasʋ jinlan bɛ́ kʋalaa bɛ́ nyunnun ɛwa maan bɛ nwún wɔ́.”
4Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, bian’n kɔ jasʋ kɔ jinlan. Zozi kɔ bisa bɛ́ mɔ bɛ gua sua nɩn anun’n kɛ: “Asʋ yɛ́ mala’n man atɩn kɛ ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n, bɛ yɔ́ sʋanlan ye anaan bɛ yɔ́ yɩ́ ɛtɛ? Bɛ lé sʋanlan ngʋan anaan bɛ hún yɩ́?”
Zozi bisalɩ kosuan ɛhɩ a, bɛ ngɔ bua man yɩ́ bie. 5Bɛ́ ti anun ɛtɛ’n nʋn bɛ nyɔlɩɛ sɔ nɩn anwʋn, ɛya kɔ hun Zozi ɛsɛ yɩ́ lʋa kɔ bɔ yɩ́ nwʋn. Ɛhɩ a, ɔ kɔ nɩan bɛ́ kʋalaa kɔ si kɔ yia. Ɔ kɔ han kɔ hele wuluwafʋɛ’n kɛ: “Tɩnngɛ wɔ́ sa nɩn anun.” Ɔ ’tɩnngɛ yɩ́ sa nɩn anun an, asaa kɔ yɔ kpa.
6M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Falisifʋɛ’n-mɔ fi asɔnɩn sua nɩn anun bɛ kɔ fite. Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ hɔ bɛ kɔ nwun belemgbin Elɔdɩ asasʋ’n-mɔ anwʋn. Bɛ lɛ kpʋnndɛ atɩn mɔ bɛ ’sɩn sʋ bɛ kun Zozi.
Meninsʋnman ’ba yia Zozi anwʋn
7M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ bɛ hyʋɩnlɩn bɛ́ nzin bɛ hɔlɩ Galile asue nɩn anʋan ɛlɔ. Menian dɔʋn kɔ si yɩ́ sʋ. 8Meninsʋnman’n walɩ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ, afɩ ninnge’n-mɔ kʋalaa m’ɔ yɔlɩ’n, bɛ tɩlɩ yɩ́ ngan. Mmie-mɔ fi Galile nʋn Zude mân nɩn anun. Mmie-mɔ kʋsʋ fi Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ ɔ nʋn Idume mân nɩn anun. Dɔʋn kʋsʋ fi asue Zuludɩn nɩn anzin ebue kʋn ɛlɔ. Bɛ́ nga’n fi Tii nʋn Sidʋn kulo’n-mɔ anwʋn ɛlɔ. 9Ɛhɩ a, Zozi kɔ se yɩ́ menian’n-mɔ kɛ bɛ kpʋ́nndɛ ɛlɛɛ kʋn bɛ mán yɩ́ maan ɔ tɩ́ yɩ́ nwʋn kaan, ɔ sanlɩn kɛ menian’n-mɔ a mgbunmgbun yɩ́ sʋ sʋnman. 10Afɩ, kɛmɔ ɔ man nwuluwafʋɛ dɔʋn anwʋn sa’n, bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ ndɩ man akpɔlɛ’n, bɛ kpɩlɩ bɛ kɔ kan yɩ́. 11Mɛlɛ mɔ wawɛ ɛtɛ’n-mɔ kɔ nwun Zozi’n, bɛ kʋtʋ yɩ́ nyunnun, anɩn bɛ lɛ tɛtɩan nun. Bɛ́ nwan: “Ɛ tɩ Nyanmɩan Awa! Ɛ tɩ Nyanmɩan Awa!” 12Nan mɔ bɛ ’kan sɔ’n, anɩn Zozi a totua bɛ́ sɛlɛ kpa nán b’a mmɔ man yɩ́ kpayɛ kɛ ɔ tɩ Nyanmɩan Awa sakpa.
Zozi mmɔfʋɛ bulu nʋn nnyuan’n
13Ɛhɩ anzin, Zozi fi ɛbɛlɛ, ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ bɛ kɔ hɔ kɔ fʋ bʋka kʋn asʋ. Ɔ kɔ fɛfɛlɛ bɛ́ mɔ ɔ kulo kɛ yɩ́ muonun ɔ fa bɛ́ sie yɩ́ nwʋn ɔ nʋn bɛ́ di junman’n. Bɛ́ m’ɔ fɛfɛlɛlɩ bɛ́’n fi bagua nɩn anun bɛ́ ti kɔ yia yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. 14Bɛ tɩ bulu nʋn nnyuan. Menian bulu nʋn nnyuan sɔ’n, bɛ wɔ Zozi asa nun. [Ɔ fɛlɛ bɛ́ mmɔfʋɛ.] Ɔ sʋan bɛ́ maan bɛ kɔ bɔ Ɛjɔlɛkpa’n bɛ kele menian’n-mɔ. 15Ɔ kɔ man bɛ́ tunmin mɔ bɛ kʋala fa tu wawɛ ɛtɛ’n-mɔ. 16Menian bulu nʋn nnyuan’n mɔ Zozi fɛlɛlɩ bɛ́ yɩ́ nwʋn ɔ manlɩn bɛ́ junman’n, bɛ́ ahɩ: Simʋn mɔ Zozi tʋnlɩn yɩ́ Pɩɛlɩ’n, 17Zʋakɩ ɔ nʋn Zʋan, Zebede amma’n-mɔ (mɔ Zozi tʋnlɩn bɛ́ “Bʋanɛjɛsɩ” mɔ yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ menian anwʋn esulo kɛ mgbanlanlan.) 18Andele, Filipʋ, Baatelemin, Matie, Toma, Alɩfe awa Zʋakɩ, Tade, Simʋn m’ɔ kpʋnndɛ yɩ́ mân’n fanwʋndi’n, 19ɔ nʋn Zudasɩ Isikaliɔtɩ mɔ kasian’n, ɔ yɩlɩ Zozi manlɩn yɩ́ mgbɔfʋɛ’n-mɔ’n.
Zozi nvilie’n-mɔ kulo kɛ bɛ fa yɩ́ bɛ kɔ awulo
(Matie 12.22-32, Luku 11.14-23; 12.10)
20Ɛhɩ anzin, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ fi bʋka nɩn asʋ bɛ kɔ ju bɛ kɔ hɔ awulo. Mɔ bɛ juli ɛbɛlɛ’n, meninsʋnman’n kɔ a kɔ yia awulo nɩn anun biekun. Ɔ man Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ nnyan man atɩn bɔbɔ bɛ nni man like. 21Yɩ́ sɔ ɛhɩ anun, Zozi nvilie’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ nɩn an, bɛ kɔ a yɩ́ ɛfa. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ ajʋnlɩn nun an, bɛ́ nwan: “Zozi ati a sɛcɩ!”
22Ɛhɩ, mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ fi Zoluzalɛmʋn bɛ walɩ a, bɛ́ nwan: “Bian ɛhɩ, *Bɛlɩzebulu m’ɔ tɩ mmɔnsanmʋn’n-mɔ kpain’n wɔ yɩ́ nun. Yɩ́ y’ɔ man yɩ́ anwʋnsɛlɛ m’ɔ fa tu wawɛ ɛtɛ’n-mɔ ɔ.”
23Mɔ Zozi tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ fɛlɛ bɛ́, ɔ kɔ bubu anyɩnndala-mɔ kɔ hehele bɛ́. Yɩ́ nwan: “*Satan ’yɔ sɛ nán ɔ’a hʋala Satan tu? 24Sɛ belemgbin mân kʋn anun menian’n-mɔ bu bɛ́ nwʋn nun an, mân sɔ’n ’bɔ asɩ. 25Ɛsɛ awulo kʋn kʋsʋ mɔ nun menian’n-mɔ nni man anʋannzɛ nan bɛ kpɔ bɛ́ nwʋn’n, awulo sɔ’n ’bɔ. 26Nan sɛ Satan jasʋ yɩ́ ngʋnmɩn yɩ́ Satan yɩ́ kɔmɩn anun an, sɛ mmubue ba yɩ́ belemgbin mân nɩn anun an, yɩ́ tunmin’n nvʋ man kʋ́n. Yɩ́ mân sɔ’n ’bɔ asɩ, anɩn yɩ́ dɩɛ a yue. 27Sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man kɛ ɔ wʋlʋ sʋanlan m’ɔ tɩ akpɔlɛ nɩn awulo yɩ́ nyɩnsʋ ɔ kɔ wua yɩ́, abɛlɛ m’ɔ cɩcɩlɩ man yɩ́’n. Sannan ɔ ’di mʋa ɔ cɩcɩ yɩ́ kʋalaaka nán ɔ’a hʋala ɔ’a wua yɩ́. 28Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ bɛ ’fa menian’n-mɔ ɛtɛ’n-mɔ kʋalaa ɔ nʋn bɛ́ ɛjʋjɔlɛ ɛtɛ’n bɛ ce bɛ́. 29Nan sʋanlan biala m’ɔ kɔ jʋjɔ kɔ tia Nyanmɩan Wawɛ’n, ɔ nnyan man face. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn ɔ’a yɔ ɛtɛ m’ɔ le man ayuelɩɛ.”
30Zozi hanlɩn sɔ ɛjɔlɛ’n ɔ helelɩ bɛ́, ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ nwan: “Wawɛ ɛtɛ wɔ yɩ́ nun.”
Zozi anianman’n-mɔ nʋn yɩ́ nin
(Matie 12.46-50, Luku 8.19-21)
31Ɛbɛlɛ ala, yɩ́ nianman’n-mɔ nʋn bɛ́ nin kɔ ju ɛbɛlɛ. Bɛ kɔ ha ahanmɩan, bɛ kɔ yɩ sʋanlan kɛ ɔ hɔ́ fɛ́lɛ yɩ́ mán bɛ́. 32Anɩn menian dɔʋn kpa tɩtɩ asɩ, b’a ta b’a si b’a yia Zozi. Bɛ kɔ han bɛ kɔ hele yɩ́ kɛ: “Nɩan, wɔ́ nin nʋn wɔ́ nianman’n-mɔ jijin ahanmɩan ɛlɔ, bɛ lɛ kpʋnndɛ wɔ́.”
33Mɔ Zozi tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Mɩ́n nin’n nʋn mɩ́n nianman’n-mɔ y’ɔ le nwan-mɔ?”
34M’ɔ hanlɩn sɔ’n, ɔ kɔ nɛnɩan bɛ́ mɔ bɛ tɩtɩ asɩ b’a ta b’a si b’a yia yɩ́’n, yɩ́ nwan: “Mɩ́n nin nʋn mɩ́n nianman’n-mɔ y’ɔ le bɛ́ mɔ bɛ gua ɛwa’n. 35Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan biala m’ɔ yɔ mɩ́n Sɩ ehulo like’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ tɩ mɩ́n nianman bian, ɔ tɩ mɩ́n nianman bala, ɛsɛ ɔ tɩ mɩ́n nin.”
4Sʋanlan’n m’ɔ gua bele nɩn anwʋn anyɩnndala’n
1Ɛhɩ, Zozi fi ɛbɛlɛ yɩ́ nʋan y’ɔ le Galile asue nɩn anʋan ɛlɔ biekun. Ɔ ’kɔ a hehele menian’n-mɔ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n. Menian dɔʋn kpa walɩ yialɩ yɩ́ nwʋn. Kɛmɔ menian’n-mɔ sʋnlɩn nɩn ati, ɔ kɔ fʋ kɔ tanlan ɛlɛɛ kʋn anun asue nɩn anyɩnsʋ. Meninsʋnman’n kɔ ha asue nɩn anʋan. 2Zozi kɔ hehele bɛ́ ninnge dɔʋn kpa anyɩnndala nun. Mɔ ɔ ’kekele bɛ́ ninnge’n, yɩ́ nwan: 3“Ɛmɔ tíe! Anɩn sʋanlan kʋn wɔ ɛbɛlɛ. Cɩan kʋn, ɔ hɔlɩ kɛ ɔ ’kɔ a gua yɩ́ *bele (m’ɔ tɩ kɛ awe’n). 4Nan tɛmʋn mɔ ɔ ’gua bele’n, bie kɔ gua atɩn nɩn anʋan. Nnʋnman’n-mɔ kɔ a kɔ suso kɔ li. 5Bie kʋsʋ kɔ gua nyɔbʋɛ nɩn asʋ. Ɛbɛlɛ ngɛtɩɛ nɩn a nzʋn man. Ɔ kɔ fifi ndɛ-ndɛ, ɔ sanlɩn kɛ ɔ gualɩ ngɛtɩɛ kpa kaan’n m’ɔ wɔ ɛbʋɛ nɩn ati sʋ nɩn asʋ. 6Nan mɔ eyua’n fili sɛlɛ’n, ɛbɛlɛ dɩɛ’n kɔ yala. Afɩ, yɩ́ ndɩan nɩn a ngɔ man asɩɛ bʋ. 7Bele’n bie kɔ gua eminlan mmowe’n-mɔ anun. Eminlan mmowe sɔ’n-mɔ nʋn bele’n kɔ fifi. Nan mɔ bele’n nyinlin’n, eminlan mmowe’n-mɔ kɔ fʋ kɔ gua sʋ. Bele’n ngɔ su man mma fɩ́ɩ́. 8Bie kʋsʋ kɔ gua asɩɛ kpa nɩn asʋ. Ɔ kɔ fifi, ɛsɛ ɔ kɔ hɩn, ɔ kɔ su mma. Bie kɔ su mma abulasan, bie mma abulasian, bie kʋsʋ mma ɛya.” 9Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ a, yɩ́ nwan: “Sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá síe!”
Zozi anyɩnndala’n m’ɔ bu’n
10Mɔ Zozi tɩlɩ yɩ́ nwʋn’n, like mɔ yɩ́ ti y’ɔ man ɔ bu anyɩnndala’n, bɛ́ mɔ bɛ si yɩ́ sʋ daba’n nʋn yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n, bɛ kɔ bisa yɩ́ kɛ ɔ tú anyɩnndala nɩn abʋ ɔ héle bɛ́. 11Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Nyanmɩan Belemgbin Mân’n mɔ anɩn ɔ tɩ nvɩalɩɛ nun like’n, ɛmɔ dɩɛ ɛmɔ asa a han yɩ́. Nan bɛ́ mɔ bɛ wɔ gua nɩn asʋ’n, bɛ́ dɩɛ, yɩ́ kʋalaa sɩn anyɩnndala nun, 12afɩ man
Bɛ nɩ́an yɩ́ kpa bɔbɔ a, bɛ nnwun man yɩ́.
Ɛsɛ man bɛ tíe yɩ́ kpa bɔbɔ a, bɛ ndɩ man yɩ́ bʋ.
Sɛ ɔ tɩ man sɔ a, ahan b’a kaci bɛ́ abalabɔ’n
b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man Nyanmɩan
maan ɔ a fa bɛ́ ɛtɛ nɩn a hye bɛ́.”
Zozi ’ba tu anyɩnndala nɩn abʋ
(Matie 13.18-23, Luku 8.11-15)
13Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, ɛsɛ yɩ́ nwan: “Ɛmɔ ndɩ man anyɩnndala ɛhɩ abʋ, ɔ ’yɔ sɛ nán ɛmɔ a tɩ anyɩnndala nga’n-mɔ kʋalaa abʋ? 14Sʋanlan m’ɔ lɛ gua bele’n y’ɔ le sʋanlan’n m’ɔ kan Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n. 15Menian mmie-mɔ tɩ kɛ atɩn nɩn anʋan’n mɔ bele’n kɔ gua’n. Menian sɔ’n-mɔ, kɛ bɛ kɔ tɩ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn ala, anɩn Satan a yɩ ɛjɔlɛ’n mɔ bɛ kɔ tɩ’n fi bɛ́ ahʋnlɩn nɩn anun. 16Yɩ́ sɔ ala, mmie-mɔ tɩ kɛ ɛbʋta nɩn asʋ ngɛtɩɛ’n mɔ bele’n kɔ gua sʋ’n. Sɛ bɛ tɩ ɛjɔlɛ nɩn ala a, bɛ le fɛ elie kpa bɛ de ndɛ-ndɛ bɛ di. 17Nan kʋsʋ, ɔ nzɔ man ndɩan bɛ́ nun. Bɛ tɩ kɛ cɩan kʋn menian. Sɛ yalɛ anaan ahʋlʋwa tʋ bɛ́ wɔ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n dunman nun an, bɛ yaci bɛ dedi’n mɔ bɛ le yɩ́’n bɛ tʋ ndɛ-ndɛ. 18Mmie-mɔ kʋsʋ tɩ kɛ eminlan mmowe’n mɔ bele’n kɔ gua nun’n. Menian sɔ’n-mɔ tɩ ɛjɔlɛ’n, 19nan kʋsʋ mân ɛhɩ anun nzusue’n, anyanbɛnwʋn naka’n, ɔ nʋn anyɩnbʋlʋ ngacile’n kʋalaa kpunmgbun ɛjɔlɛ’n. Ɔ nzu man mma. 20Mmie-mɔ kʋsʋ tɩ kɛ asɩɛ kpa’n mɔ bele’n kɔ gua sʋ’n. Menian sɔ’n-mɔ dɩɛ, bɛ tɩ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn an, bɛ de bɛ di. Bɛ nyan menian bɛ bʋka bɛ́ nwʋn sʋ. Bie nyan abulasan, bie nyan abulasian, bie kʋsʋ nyan ɛya.”
Kanlannɩɛ nɩn anwʋn anyɩnndala’n
21Mɔ Zozi tuli anyɩnndala sɔ nɩn abʋ yuelɩ’n, ɔ kɔ bisa bɛ́ biekun kɛ: “Asʋ sʋanlan sɔ kanlannɩɛ a, bokiti anaan sʋkpa abʋ yɛ̂ ɔ fa sie ɔ? Nán anwunno yɛ̂ bɛ fa bɛ sie ɔ? 22Like biala m’ɔ fɩa’n, ɔ ’tu fite. Nvɩalɩɛ nun ɛjɔlɛ’n, ɔ ’fite jawe nun. 23Sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá sie!”
24Ɛsɛ Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ biekun kɛ: “Ɛjɔlɛ ɛhɩ mɔ ɛmɔ a tɩ’n, ɛmɔ nɩ́an yɩ́ kpa. Sulɩɛ’n mɔ ɛmɔ fa su bɛ́ manngʋn’n-mɔ’n, yɩ́ kʋnmgba’n yɛ̂ bɛ ’fa bɛ su ɛmɔ ɔ, ɛsɛ bɔbɔ bɛ ’gua sʋ bɛ man ɛmɔ. 25M’ɔ le bie’n, bɛ ’man yɩ́ biekun. Nan m’ɔ le man bie’n, bɛ ’tʋa yɩ́ bɛ de kaan’n m’ɔ le’n.”
Bele mma’n mɔ yɩ́ ngʋnmɩn ɔ fifi’n
26Ɛsɛ Zozi kɔ bu anyɩnndala kʋn biekun kɛ: “Nyanmɩan Belemgbin Mân’n, ɔ soman sʋanlan m’ɔ lɛ gua *bele yɩ́ ebo nɩn asʋ. 27Sɛ ɔ dafɩ o, sɛ yɩ́ nyɩn wɔ sʋ o, Kɔngɔɛ o, eyua o, bele mma’n fifi. Kɛ ɔ kpɩn yɔ m’ɔ fifi’n, sʋanlan nzɩ man. 28Asɩɛ’n muonun y’ɔ man ɔ fifi ɔ. Alimʋa nɩn anun, ɔ tɩ ndile. Yɩ́ nzin, ɔ wɔlɔ, yɩ́ ayuelɩɛ’n, ɔ tin, ɔ bʋlʋ. 29Nan m’ɔ kɔ bʋlʋ’n, anɩn b’a fa dadɩɛ b’a wʋlʋ nun, afɩ anɩn yɩ́ ɛtɩɛ mɛlɛ nɩn a ju.”
Muntadɩ nɩn anwʋn anyɩnndala’n
(Matie 13.31-32, Luku 13.18-19)
30Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ biekun kɛ: “Nzukɛ like dɩɛ yɛ̂ yɛ ’fa Nyanmɩan Belemgbin Mân’n yɛ susu yɩ́ ɔ? Anaan anyɩnndala benin yɛ̂ yɛ ’bu m’ɔ nʋn yɩ́ kɔ sʋ ɔ? 31Nyanmɩan Belemgbin Mân’n soman muntadɩ baa’n mɔ bɛ dua’n. Ɔ tɩ kaan tala mmaka mma’n-mɔ mɔ bɛ dua’n kʋalaatin. 32Nan mɔ bɛ kɔ lua’n, ɔ yɔ kpili tala tola nɩn anun mmaka’n-mɔ kʋalaatin. Ɔ tʋtʋ yɩ́ sa anwunno, nnʋnman’n-mɔ nwʋn bɛ́ sâ yɩ́ nyâ nɩn abʋ fɔlɔlɔ nɩn anun.”
Like ati mɔ Zozi bu anyɩnndala’n
33Zozi buli anyɩnndala m’ɔ tɩ sʋa dɔʋn ɔ hanlɩn Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n ɔ helelɩ bɛ́. Nunhan m’ɔ bu a, bɛ kʋala kɛ bɛ tɩ yɩ́ bʋ’n yɛ̂ ɔ bu ɔ. 34Ɔ ngan man ɛjɔlɛ fɩ́ɩ́ fɔ́ʋ́n ɔ ngele man bɛ́. Yɩ́ kʋalaa m’ɔ kan’n, ɔ bu yɩ́ nwʋn anyɩnndala. M’ɔ kɔ ha yɩ́ ngʋnmɩn nʋn yɩ́ menian’n-mɔ’n, ɔ tu yɩ́ anyɩnndala’n-mɔ kʋalaa abʋ ɔ kele bɛ́.
Zozi ’ba gua anwʋnman kpili kʋn asɩ
35Ɛhɩ, cɩan kʋnmgba sɔ’n nɔsʋba, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Bɛ mán yɛ kpɛ́ asue’n yɛ hɔ́ yɩ́ nzin ɛlɔ.” 36Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, yɩ́ menian’n-mɔ tuli ɛlɛɛ’n m’ɔ tɩ nun nɩn abʋ bɛ kɔ yaci meninsʋnman nɩn ɛbɛlɛ. Anɩn ɛlɛɛ mmie-mɔ kʋsʋ sisi asue nɩn anʋan ɛbɛlɛ. 37Bɛ hɔlɩ bɛ́ nyunnun kaan an, huuu, anwʋnman kpili kʋn nʋn asutue kɔ tu kɔ si bɛ́. Mgbaha’n kɔ bɔ nsue kɔ gua ɛlɛɛ nɩn anun dede ɔ ka m’ɔ nʋan ɔ. 38Zozi la ɛlɛɛ nɩn abʋ ati, yɩ́ sunmin sɔ yɩ́ ti, ɔ lɛ dafɩ. Yɩ́ menian’n-mɔ kɔ tinnge yɩ́. Bɛ́ nwan: “Kpain, yɛ lɛ wu! Ɔ njian man wɔ́ ɔ?”
39Zozi fi nafɛlɛ nun kɔ tinnge. Ɔ kɔ jʋjɔ aminle sʋ kɔ hele anwʋnman kpili’n. Ɛsɛ ɔ kɔ han kɔ hele asue’n kɛ: “Asue, gua diin!” Ɛbɛlɛ ala, anwʋnman kpili’n kɔ gua. Asue’n kɔ gua diin.
40Mɔ asutue’n gualɩ asɩ’n, Zozi kɔ bisa yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ man esulo kan bɛ́ ɔ? Ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ nne man mɩ́n bɛ nni man ɔ?” 41Bɛ́ nwʋn ngɔmʋa kʋalaa fi bɛ́ nwʋn tuli, bɛ kɔ han yɩ́ bɛ́ afian ɛlɔ kɛ: “Sʋanlan benin y’ɔ le ɛhɩ mɔ anwʋnman bɔbɔ nʋn asutue man yɩ́ anyɩnnzɔ ɔ?”
5Zozi ’ba tu wawɛ ɛtɛ dɔʋn fi sʋanlan kʋn anun
1Ɛhɩ, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ, bɛ kpɛlɩ Galile asue’n bɛ hɔlɩ juli Zelazɩ mân nɩn anun. 2Kɛ Zozi fi ɛlɛɛ nɩn anun ’ju asɩ nɩn ala, sʋanlan kʋn fi asielɩɛ nɩn asʋ kɔ a yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. 3Sʋanlan sɔ’n, wawɛ ɛtɛ wɔ yɩ́ nun, asielɩɛ nɩn asʋ yɛ̂ ɔ da ɔ. Sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man yɩ́ cɩ, nán b’a fa ngɔnzɔngɔnzɔ b’a bɔ yɩ́ kpaun. 4Afɩ ɔ yɔ a, bɛ fa mmulalɛ anaan ngɔnzɔngɔnzɔ bɛ gua yɩ́ ja nʋn yɩ́ sa, kʋsʋ, ɔ bubu nun. Sʋanlan fɩ́ɩ́ le man anwʋnsɛlɛ m’ɔ kʋala sʋanlan sɔ’n cɩ ɔ. 5Cɩan biala, kɔngɔɛ nʋn eyua, ɛ ’nwun yɩ́ a, anɩn ɔ nanndɩ asielɩɛ’n nʋn mmʋka’n-mɔ asʋ, ɔ tɛtɩan, ɔ sɩsa nyɔbʋɛ’n-mɔ ɔ bʋta bʋta yɩ́ nwʋn. 6M’ɔ nwunlin Zozi mʋa ɛlɔ’n, ɔ kɔ tutu ɛnwanndie ɔ kɔ hɔ kɔ kʋtʋ yɩ́ nyunnun ɛbɛlɛ. 7Ɔ kɔ tɩan nun sɛlɛ kpa. Yɩ nwan: “Zozi, Anwunno Nyanmɩan Kpili Awa, ɛ ’se mɩ́n sɛ? Mɩn ’sɛlɛ wɔ́, nɩan wɔ́ Nyanmɩan ɛlɔ, n’ɛ se mɩ́n sa fɩ́ɩ́.” 8Ɔ lɛ kan sɔ, afɩ Zozi nwan: “Wawɛ ɛtɛ, fi sʋanlan ɛhɩ nun fite.”
9Zozi kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Ɛ li sɛ?”
Sʋanlan’n nwan: “Bɛ fɛlɛ mɩ́n nwala nwala, afɩ yɛ sʋnlɩn.” 10Ɔ kɔ bʋtʋ Zozi kɛ n’ɔ fʋan bɛ́ fi mân sɔ nɩn anun. 11Lɩka mɔ bɛ jin nɩn afan nun, bʋka kʋn anwʋn ɛbɛlɛ, anɩn mgbolike fatule kʋn lɛ didi. 12Wawɛ ɛtɛ’n-mɔ kɔ bʋtʋ Zozi kɛ: “Man yɛ́ atɩn maan yɛ hɔ́ wʋ́lʋ mgbolike’n-mɔ anun.” 13Zozi kɔ man bɛ́ atɩn. Ɛhɩ a, wawɛ ɛtɛ’n-mɔ fi sʋanlan nɩn anun bɛ kɔ fite, bɛ kɔ hɔ kɔ wʋlʋ mgbolike’n-mɔ anun. Mgbolike fatule kɔ yɔ akpɩɩ nnyuan’n le ɛnwanndie bɛ kɔ tʋlʋ bʋka’n bɛ kɔ hɔ kɔ gua asue nɩn anun, bɛ kɔ nʋan.
14Menian’n-mɔ mɔ bɛ nɩan mgbolike’n-mɔ asʋ’n kɔ nwanndi. Bɛ kɔ hɔ kɔ bɔ ɛjɔlɛ sɔ’n kpayɛ kulo, ɔ nʋn nanmue’n-mɔ asʋ. Bɛ́ mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ walɩ nɩanlɩn kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ yɩ́’n. 15Bɛ ’ba ju Zozi anwʋn ɛbɛlɛ a, sʋanlan’n mɔ anɩn wawɛ ɛtɛ’n-mɔ wɔ yɩ́ nun nɩn anyɩnsʋ a tɩ. Ɔ wula taladɩɛ ɔ tɩ ɛbɛlɛ. Ɛjɔlɛ’n yɔlɩ bɛ́ esulo. 16Kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ wawɛ ɛtɛ’n-mɔ fi sʋanlan nɩn anun bɛ fitelɩ, mɔ bɛ hɔlɩ wʋlʋlɩ mgbolike’n-mɔ anun mɔ bɛ ’kɔ a gua asue nɩn anun, mɔ ɛsɛ bian nɩn anyɩnsʋ ’tɩ’n, bɛ́ mɔ bɛ nwunlin yɩ́ bɛ́ nyɩnsʋ’n, bɛ bɔlɩ bɛ helelɩ sian mma’n-mɔ. 17Mɔ bɛ tɩlɩ yɩ́ sɔ’n, bɛ bʋtʋlɩ Zozi kɛ ɔ fi bɛ́ mân nɩn anun ɔ jásʋ.
18Mɔ Zozi ’fʋ ɛlɛɛ nɩn anun’n, sʋanlan’n m’ɔ tuli wawɛ ɛtɛ’n-mɔ fi yɩ́ nun’n kɔ bʋtʋ yɩ́ kɛ ɔ ’si yɩ́ sʋ. 19Ɔ hanlɩn sɔ a, Zozi ngɔ tie man. Yɩ́ nwan: “Sa kɔ wɔ́ awulo, kɔ han yɩ́ kʋalaa mɔ yɛ́ Mɩn a yɔ a man wɔ́ nʋn kɛ ɔ’a kpɩn ɔ’a nwun wɔ́ nwʋn anwunnvoe’n kele wɔ́ nvilie’n-mɔ.” 20Ɛbɛlɛ ala, sʋanlan sɔ’n kɔ hɔ mân’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kulo Bulu nɩn anun. Ɔ kɔ hɔ kɔ bɔ mɔ Zozi yɔlɩ manlɩn yɩ́’n kpayɛ. Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ tɩlɩ yɩ́ ngan’n, ɔ sinlin bɛ́ nwʋn.
Zʋayilusi awa balasua’n,
ɔ nʋn balasua’n m’ɔ hanlɩn Zozi taladɩɛ’n
21Ɛhɩ, Zozi fi Galile asue nɩn anzin ɔ kɔ sa kɔ a. M’ɔ walɩ juli asue nɩn anʋan ɛbɛlɛ’n, menian dɔʋn kpa walɩ yɩ́ nwʋn. 22Kaan cɛ, Zufu’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn asʋ mgbain’n-mɔ anun kʋn kɔ a kɔ ju ɛbɛlɛ. Kpain sɔ’n bɛ fɛlɛ yɩ́ Zʋayilusi. Ɔ nwunlin Zozi a, ɔ kɔ tu kɔ tɔ yɩ́ ja nun. 23Ɔ kɔ bʋtʋ yɩ́, yɩ́ sa la yɩ́ sa nun, yɩ́ nwan: “Mɩ́n wa balasua’n lɛ ka nun, yɩ́ ti bala fa wɔ́ sa fua yɩ́ nwʋn maan ɔ tɩ́ akpɔlɛ ɔ nyán ngʋan.” 24Bian’n hanlɩn sɔ ala, Zozi nʋn yɩ́ kɔ hɔ. Mɔ bɛ ’kɔ’n, menian dɔʋn kpa sili yɩ́ sʋ, anɩn bɛ ’kan Zozi bɛ mian bɛ́ afian.
25Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn balasua kʋn wɔ menian’n-mɔ afian ɛbɛlɛ. Moja tu balasua sɔ’n, yɩ́ afʋɛ bulu nʋn nnyuan ahɩ. 26Ɔ nwunlin yalɛ dɔʋn wɔ ayile ɛyɔlɛfʋɛ sʋnman asa nun. Ɔ sɛcɩlɩ yɩ́ nwʋn esika kʋalaatin, kʋsʋ yɩ́ nwʋn a nza man. Yɩ́ ewue nɩn anyunnun ala yɛ̂ ɔ kɔ ɔ. 27Ɔ tɩlɩ kɛ menian’n-mɔ lɛ kan Zozi anwʋn ɛjɔlɛ. Ɔ kɔ a kɔ wʋlʋ menian nwala’n mɔ afian, Zozi anzin ɛbɛlɛ, ɔ kɔ han yɩ́ taladɩɛ’n. 28Afɩ yɩ́ nwan: “Sɛ mɩn kan yɩ́ taladɩɛ nɩn ala a, mɩ́n nwʋn ’sa.” 29Ɔ hanlɩn yɩ́ a, yɩ́ moja’n m’ɔ tu yɩ́’n kɔ kpɛ. Ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ nwun yɩ́ kɛ yɩ́ nwʋn a sa.
30Zozi kʋsʋ kɔ nwun yɩ́ ɛbɛlɛ ala kɛ anwʋnsɛlɛ kʋn fi yɩ́ nun a fite. Ɔ kɔ kpɛ yɩ́ nyɩn menian’n-mɔ afian ɛlɔ ɔ kɔ bisa kɛ: “Nwan yɛ̂ ɔ’a han mɩ́n taladɩɛ’n?”
31Ɔ bisalɩ ɛhɩ a, yɩ́ menian’n-mɔ nwan: “Wɔ́ nyɩn tua kɛ menian’n-mɔ lɛ mian wɔ́, kʋsʋ anɩn ɛ lɛ bisa kɛ: Nwan yɛ̂ ɔ’a han mɩ́n ɔ?”
32Ɔ kɔ nɛnɩan yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ menian’n-mɔ anun kɔ si kɔ yia sɛ ɔ kɔ nwun sʋanlan’n m’ɔ hanlɩn yɩ́ nɩn an. 33Kɛmɔ balasua’n sɩ like m’ɔ nwunlɩn yɩ́ wɔ yɩ́ nwʋnnaan nɩn anun’n, esulo hanlɩn yɩ́ dede yɩ́ nwʋn wʋsʋlɩ yɩ́. Ɔ kɔ a kɔ tu kɔ tɔ Zozi aja nun, ɔ kɔ han ananhɔlɛ’n kʋalaa ɔ kɔ hele yɩ́. 34Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Mɩ́n wa balasua, wɔ́ dedi nɩn a le wɔ́ ngʋan. Kɔ anzʋnunjɔ nun, man wɔ́ nwʋn sá.”
35Anɩn Zozi anʋan tɔlɩ man bɔbɔ, menian fi kpain Zʋayilusi awulo ɛlɔ bɛ walɩ tʋlɩ yɩ́ a, bɛ́ nwan: “Wɔ́ wa balasua nɩn a wu, nan benin anwʋn ati yɛ̂ ɛ tɛ jɩjɩ mɩnlɩan nɩn ɔ?”
36Nan mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Zozi ngɔ bu man yɩ́ ɛjɔlɛ. Yɩ́ nwan: “Zʋayilusi, gua wɔ́ ahʋnlɩn asɩ, nyan dedi ala.”
37Zozi ngɔ man sʋanlan fɩ́ɩ́ atɩn kɛ ɔ sí yɩ́ sʋ, sannan Pɩɛlɩ nʋn Zʋakɩ nʋn yɩ́ nianman Zʋan, bɛ́ ala. 38Mɔ bɛ juli Zʋayilusi awulo ɛlɔ’n, Zozi nwunlin kɛ ɛbɛlɛ asʋa yɔɔ. Menian’n-mɔ le esuan nʋn awuye ɛbɔ nʋn ɛtɛtɩan nʋn awɔ́lɛ ɛyɩɛ. 39Ɔ kɔ wʋlʋ sua nɩn anun ɔ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ bɔ awuye bɛ sun sʋa ɔ? Batʋnman talua’n wuli man, nan ɔ lɛ dafɩ.” 40Kɛ ɔ hanlɩn sɔ nɩn ala, menian’n-mɔ kɔ gʋlʋ yɩ́ nwʋn.
Ɛhɩ a, Zozi kɔ man bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ fite, ɔ kɔ ha sɩɛ’n nʋn nian’n, nʋn yɩ́ menian nsan’n mɔ bɛ walɩ somanlɩn yɩ́’n. Ɔ nʋn bɛ́ kɔ wʋlʋ lɩka mɔ batʋnman’n la’n. 41Ɔ kɔ sɔ batʋnman nɩn asa nɩn anun, yɩ́ nwan: “Talita kunmin!” Yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ: “Talua kaan, mɩ́n nwan ɛ jásʋ!” 42Ɛbɛlɛ ala, talua’n kɔ jasʋ kɔ nanndɩ. Mɔ ɛjɔlɛ ɛhɩ ’ba’n, anɩn talua nɩn a li afʋɛ bulu nʋn nnyuan. Mɔ menian’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɔ sinlin bɛ́ nwʋn kpa.
43Ɛhɩ a, Zozi totualɩ bɛ́ kɛ nán bɛ kan ɛjɔlɛ sɔ’n bɛ kele sʋanlan fɩ́ɩ́. Ɛsɛ yɩ́ nwan: “Bɛ mán talua’n like lí.”
6Nazalɛtɩ amma’n-mɔ nne man
Zozi bɛ nni man
(Matie 13.53-58, Luku 4.16-30)
1Ɛhɩ anzin, Zozi fi ɛbɛlɛ yɩ́ nʋan y’ɔ le yɩ́ kulo Nazalɛtɩ. Mɔ ɔ ’kɔ’n, yɩ́ menian’n-mɔ nʋn yɩ́ yɛ̂ bɛ hɔlɩ ɔ. 2Mɔ ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n juli’n, Zozi hɔlɩ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn anun ɔ hanlɩn Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n ɔ helelɩ bɛ́. Anɩn menian dɔʋn wɔ sua nɩn anun. Ɛjɔlɛ mɔ Zozi hanlɩn mɔ bɛ tɩlɩ’n sinlin bɛ́ nwʋn. Bɛ kɔ bisa bisa bɛ́ nwʋn kɛ: “Nan ɔ nʋn ɛhɩ fi nin? Ninhan yɛ̂ ɔ nyanlɩn yɩ́ ngɛlɛ ɛhɩ ɔ? Ɔ yɔ sɛ mɔ ɔ yɔ asinbɛnwʋn ninnge sʋa ɔ? 3Nán Mali awa’n m’ɔ di tabʋa junman nɩn ɔ? Nán yɩ́ nianman-mɔ y’ɔ le Zʋakɩ nʋn Zozʋ, nʋn Zudɩ nʋn Simʋn ɔ? Nán yɩ́ nianman mmala’n-mɔ yɛ̂ bɛ wɔ yɛ́ afian ɛwa nɩn ɔ?” Zozi ɛsɩɛ mɔ bɛ sɩ yɩ́ nɩn ati, b’a nne man yɩ́ b’a nni man.
4Mɔ Zozi nwunlin yɩ́ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Bɛ bu Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ biala sʋanlan lɩka kʋalaa. Nan yɩ́ muonun yɩ́ kulo nɩn asʋ menian’n-mɔ nʋn yɩ́ nvilie’n-mɔ yɛ̂ bɛ mmu man yɩ́ sʋanlan ɔ.” 5Kɛ ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi a ngʋala man asinbɛnwʋn like fɩ́ɩ́ yɔ wɔ ɛbɛlɛ. Nwuluwafʋɛ ngʋkʋn ngʋkʋn ala yɛ̂ ɔ falɩ yɩ́ sa’n ɔ fualɩ bɛ́ nwʋn maan bɛ tɩlɩ akpɔlɛ ɔ. 6Ɔ sinlin Zozi anwʋn kɛ yɩ́ kulo nɩn asʋ menian’n-mɔ nne yɩ́ bɛ nni man.
Zozi ’ba sʋan yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n
Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ hɔ Galile kulo kulo’n-mɔ asʋ ɔ kɔ han Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n ɔ kɔ hele bɛ́. 7Yɩ́ nzin, ɔ kɔ fɛlɛ yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n ɔ kɔ sʋan bɛ́ nnyuan nnyuan. Ɔ kɔ man bɛ́ tunmin kɛ bɛ fá bɛ tú wawɛ ɛtɛ’n-mɔ.
8Mɔ bɛ ’ba hɔ’n, yɩ́ nwan: “Kɛ ɛmɔ lɛ kɔ’n, nán bɛ fa like fɩ́ɩ́ bɛ sa bɛ́ nwʋn. Nán bɛ fa kpaʋn, nán bɛ fa bɔ́lɛ, nán bɛ fa esika bɛ sa bɛ́ nwʋn. Nan ɛmɔ fá bɛ́ kpɔman nɩn ala bɛ tíla. 9Ɛmɔ wúla mgbabʋa, nan kʋsʋ nán bɛ wula taladɩɛ nnyuan.” 10Ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ biekun kɛ: “Kulo biala mɔ ɛmɔ kɔ hɔ sʋ’n, awulo mɔ bɛ kɔ sike ɛmɔ nun’n, ɛmɔ tánlan nun ɛbɛlɛ dede maan ɔ jú ɛmɔ ɛhɔlɛ cɩan. 11Kulo biala mɔ ɛmɔ kɔ ju sʋ, mɔ bɛ ngulo man kɛ bɛ sike ɛmɔ anaan bɛ tie ɛmɔ ɛjɔlɛ’n, ɛmɔ wʋ́sʋ bɛ́ ja nɩn abʋ anyʋan’n bɛ gúa ɛbɛlɛ bɛ hɔ́. Ɔ tɩ adanzɩɛ elie kɛ bɛ ngʋala man ɛmɔ sʋnmʋɛ bɔ.”
12Ɛhɩ, Zozi menian bulu nʋn nnyuan’n hɔlɩ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa’n bɛ helelɩ menian’n-mɔ kɛ bɛ káci bɛ́ abalabɔ’n nán bɛ fá bɛ́ nwʋn bɛ mán Nyanmɩan. 13Bɛ fʋanlɩn wawɛ ɛtɛ dɔʋn. Bɛ manlɩn nwuluwafʋɛ dɔʋn tɩlɩ akpɔlɛ. Abɛlɛ mɔ bɛ ’ba maan bɛ tɩ akpɔlɛ’n, bɛ di mʋa bɛ kpʋkpa bɛ́ *olivʋ ngɔ kʋalaaka.
Zʋan Batisi ewue’n
14Ɛhɩ, Zozi dunman’n hɔlɩ mʋa. Tɛmʋn sɔ’n, anɩn Elɔdɩ tɩ Galile mân nɩn asʋ belemgbin. Ɔ kɔ tɩ Zozi angan. Menian’n mmie-mɔ nwan: “Zʋan Batisi m’ɔ wuli’n yɛ̂ ɔ’a hɩn nɩn ɔ. Yɩ́ ti yɛ̂ ɔ man ɔ kʋala ɔ yɔ asinbɛnwʋn ninnge sʋa nɩn ɔ.” 15Mmie-mɔ kʋsʋ nwan: “Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Eli’n, yɩ́ ɔ.” Mmiekun-mɔ kʋsʋ nwan: “Nán sʋanlan ngacile ɔ, nan ɔ tɩ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ kɛ daba dɩɛ’n-mɔ ala.” 16Nan mɔ belemgbin Elɔdɩ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Zʋan Batisi mɔ m man bɛ kpɛlɩ yɩ́ ti’n, yɩ́ dein yɛ̂ ɔ’a hɩn nɩn ɔ.”
17Afɩ belemgbin Elɔdɩ muonun man bɛ hyɩlɩ Zʋan bɛ tʋlɩ yɩ́ fiadɩ Elodiadɩ dunman nun. Elodiadɩ tɩ Elɔdɩ anianman belenzua’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Filipʋ nɩn ayɩ. Elɔdɩ kɔ tʋa yɩ́ kɔ le ɔ kɔ ja. 18Nan mɔ Zʋan nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɔ kɔ han kɔ hele Elɔdɩ kɛ: “Nannan, Nyanmɩan mala’n mman man wɔ́ atɩn kɛ ɛ fá wɔ́ nianman nɩn ayɩ’n já.” 19Zʋan ɛjɔlɛ sɔ’n ngɔ yɔ Elodiadɩ fɛ fɩ́ɩ́. Ɔ kɔ fa Zʋan anwʋn ɛkpɔ. Ɔ kulo kɛ ɔ man bɛ kun Zʋan, kʋsʋ Elɔdɩ dunman nun, ɔ nnwun man kɛ ɔ kpɩn yɔ ɔ. 20Afɩ Elɔdɩ fɛlɩ Zʋan kpa. Ɔ sɩ kɛ Zʋan tɩ sɛsɛfʋɛ ɛsɛ ɔ tɩ anwʋntɩɛ sʋanlan. Ɔ nɩan Zʋan asʋ. Mɛlɛ mɔ Zʋan hanlɩn ɛjɔlɛ’n m’ɔ tɩlɩ’n, ɛjɔlɛ sɔ’n jɩjɩlɩ yɩ́ kpa. Kʋsʋ afɩ, ɔ le fɛ elie ɔ tie ɛjɔlɛ’n mɔ Zʋan kan’n.
21Yɩ́ sɔ ɛhɩ anun, bɛ wɔ ɛbɛlɛ dede cɩan kʋn, Elɔdɩ awɔlɛ cɩan nɩn anwʋn fɛtɩ mɔ bɛ di yɩ́ afʋɛ nʋan’n kɔ ju. Anɩn afɩ sian’n Elodiadɩ a nyan Zʋan anwʋn atɩn. Mɔ cɩan sɔ’n juli’n, Elɔdɩ kɔ tʋ tɔbɩlɩ kɔ yia yɩ́ abɩlɩba mgbili mgbili’n-mɔ ɔ nʋn yɩ́ nzalafʋ mgbain’n-mɔ ɔ nʋn Galile mân nɩn anun mgbain’n-mɔ yɩ́ awulo ɛbɛlɛ. 22Tɛmʋn mɔ Elɔdɩ nʋn yɩ́ mgbain’n-mɔ gua tɔbɩlɩ nɩn anwʋn bɛ ’didi’n, Elodiadɩ awa balasua’n kɔ wʋlʋ lɩka mɔ bɛ gua’n, ɔ kɔ si abile maan ɔ kɔ yɔ bɛ́ kʋalaa bɛ́ ɛnyɩnmɩn. Elɔdɩ kɔ jasʋ, yɩ́ nwan: “Mɩ́n wa, nyanmɩnsɛmʋn, wɔ́ abile nɩn a yɔ mɩ́n ɛnyɩnmɩn sʋnman. Yɩ́ ti, like biala mɔ ɛ kulo’n, bisa maan n vá m mán wɔ́.” 23Ɔ kɔ han ndâ kɔ tʋ sʋ kɛ: “Mɩn kan ɛwa kɛ sɛ mɩ́n belemgbin mân’n muonun ebue yɛ̂ ɛ kulo a, mɩn ’fa mɩn man wɔ́.”
24Ɛhɩ a, talua’n kɔ fite kɔ hɔ kɔ tʋ yɩ́ nin. Yɩ́ nwan: “Ayia, mɩ́n sɩ nwan abile’n mɔ m’an si nɩn a yɔ yɩ́ ɛnyɩnmɩn. Ɔ’a han ndâ kɛ like biala mɔ mɩn ’kpʋnndɛ’n, ɔ ’fa man mɩ́n. Yɩ́ ti, nzu yɛ̂ n né ɔ?”
Ɛbɛlɛ ala, yɩ́ nin nwan: “Kɔ se wɔ́ sɩ kɛ ɛ ’de Zʋan Batisi ati’n.”
25Yɩ́ nin anʋan ngɔ tɔ man bɔbɔ, ndɛ-ndɛ talua’n kɔ hɔ kɔ tʋ yɩ́ sɩ, yɩ́ nwan: “Baba, mɩn kulo kɛ ɛ fa Zʋan Batisi ati’n tʋ apawa nun man mɩ́n kɩkaala.”
26Mɔ Elɔdɩ tɩlɩ yɩ́ sɔ’n, yɩ́ lʋa kɔ bɔ yɩ́ nwʋn kpa. Nan kʋsʋ ndâ’n m’ɔ hanlɩn wɔ yɩ́ mgbain’n-mɔ anyunnun ɛbɛlɛ nɩn ati, ɔ ngɔ hʋala man yɩ́ nʋan kaci. 27Ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ sʋan yɩ́ nzalafʋ’n-mɔ nunhan kʋn kɛ ɔ hɔ́ fiadɩ sua nɩn anun ɛlɔ, ɔ hɔ́ kpɛ́ Zʋan Batisi ati’n ɔ fá bɛ́lɛ yɩ́. 28Nzalafʋ’n kɔ hɔ fiadɩ sua nɩn anun. Ɔ kɔ hɔ kɔ kpɛ Zʋan ati’n ɔ kɔ tʋ yɩ́ apawa nun ɔ kɔ bɛlɛ talua’n. Talua’n kɔ le, ɔ kɔ fa kɔ hɔ kɔ man yɩ́ nin. 29Mɔ Zʋan menian’n-mɔ tɩlɩ yɩ́ sɔ’n, bɛ walɩ falɩ yɩ́ fuin’n bɛ hɔlɩ sielɩ yɩ́.
Zozi ’ba man menian akpɩɩ nnun alɩɛ
(Matie 14.13-21, Luku 9.10-17, Zʋan 6.1-14)
30Ɛhɩ, Zozi menian bulu nʋn nnyuan’n m’ɔ sʋanlɩn bɛ́ Galile mân nɩn anun’n hɔlɩ walɩ, bɛ kɔ yia Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Mɔ bɛ yɔlɩ o, mɔ bɛ hehelelɩ o, bɛ kɔ bɔ yɩ́ kʋalaa anun amannɩɛ bɛ kɔ hele yɩ́. 31Menian’n-mɔ mɔ bɛ ba Zozi anwʋn’n sʋnlɩn sʋnman. Mmie-mɔ lɛ ba, anɩn mmie-mɔ lɛ kɔ. Ɔ man Zozi nʋn yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ nnyan man alaje bɔbɔ mɔ bɛ fa bɛ di like ɔ. Ɛhɩ ati, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Ɛmɔ mán yɛ tɩ́ yɛ́ nwʋn yɛ hɔ́ ahanmɩan, nán ɛmɔ lé bɛ́ ɛnwʋnmɩan kaan.”
32Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, bɛ kɔ hɔ kɔ fʋ ɛlɛɛ kʋn anun, bɛ kɔ hɔ ahanmɩan, lɩka mɔ sʋanlan fɩ́ɩ́ nnʋn man’n. 33Mɔ bɛ ’kɔ’n, menian dɔʋn kpa nwunlin bɛ́. Bɛ kɔ fa asɩ atɩn dɩɛ’n. Bɛ fi kulo’n-mɔ kʋalaa asʋ bɛ le ɛnwanndie. Bɛ kɔ li mʋa lɩka mɔ Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ tʋlɩ bɛ́ ti’n. 34Mɔ Zozi fi ɛlɛɛ nɩn anun ’ju’n, ɔ kɔ nwun menian dɔʋn kpa ɛbɛlɛ. Bɛ́ nwʋn kɔ yɔ yɩ́ anwunnvoe. Afɩ bɛ tɩ kɛ mmʋa mɔ bɛ le man ɛnɩanfʋɛ ɔ. Ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ hehele bɛ́ ninnge dɔʋn.
35Mɔ alɩ́ɛ’n yɔlɩ bie’n, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ kpunnge yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ, bɛ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, alɩ́ɛ’n lɛ yɔ, ɛsɛ lɩka mɔ yɛ wɔ’n kʋsʋ tɩ yɩ́ nwʋn. 36Yɩ́ ti, yaci bɛ́ nun maan bɛ hɔ́ nanmue’n-mɔ nʋn kulo’n-mɔ mɔ bɛ mantan mantan ɛwa’n-mɔ asʋ bɛ hɔ́ kpʋ́nndɛ like bɛ tó bɛ lí.”
37Mɔ bɛ hanlɩn ɛjɔlɛ sɔ’n, Zozi nwan: “Ɛmɔ muonun mán bɛ́ like lí.”
Yɩ́ menian’n-mɔ nwan: “Nzu? Man yɛ hɔ́ tó kpaʋn bɔbɔ esika jɛtɛ ɛya nnyuan an, ɔ nza man like fɩ́ɩ́ yɔ.”
38Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Kpaʋn nyɛ yɛ̂ ɛmɔ le ɔ? Ɛmɔ hɔ́ nɩ́an.”
Bɛ hɔlɩ bɛ walɩ a, bɛ́ nwan: “Yɛ le kpaʋn nnun nʋn ejue nnyuan.”
39Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ bɛ mán meninsʋnman’n kʋalaatin tɛ́tanlan asɩ kpule kpule ndile nɩn asʋ. 40Ɛhɩ a, bɛ kɔ tɛtanlan asɩ kpule ɛya ɛya, ɔ nʋn kpule abulanun abulanun. 41Mɔ bɛ tanlanlɩn asɩ yuelɩ’n, Zozi kɔ le kpaʋn nnun’n, ɔ nʋn ejue nnyuan’n. Ɔ kɔ tʋ yɩ́ nyɩn anwunno, ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ. Ɔ kɔ bubu kpaʋn’n-mɔ anun ɔ kɔ man yɩ́ menian’n-mɔ kɛ bɛ hyé bɛ mán meninsʋnman’n. Ɔ kɔ fa ejue nnyuan’n ɔ kɔ man bɛ́ kɛ bɛ hyé bɛ mán bɛ́ kʋalaatin. 42Bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ li dede bɛ́ kʋ kɔ yi, bie kɔ ha. 43M’ɔ halɩ’n, bɛ sɩsalɩ dede a, ɔ tɩ ece mma bulu nʋn nnyuan. Ejue’n kʋsʋ bie halɩ. 44Bɛ́ mɔ bɛ lili kpaʋn sɔ’n, bɛ tɩ menian akpɩɩ nnun. B’a nga man mmalasua nʋn mmatʋnman’n-mɔ bie.
Zozi ’ba nanndɩ asue nɩn anyɩnsʋ
(Matie 14.22-23, Zʋan 6.16-21)
45Ɛhɩ, meninsʋnman’n yuelɩ like di ɛbɛlɛ ala, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Ɛmɔ fʋ́ ɛlɛɛ nɩn anun bɛ kpɛ́ asue’n bɛ lí mʋa Bɛtɩsayida ɛlɔ. Mɩn ’gua menian’n-mɔ atɩn kʋalaaka nán m’an a.” 46Kɛ Zozi gualɩ menian’n-mɔ atɩn yuelɩ’n, ɔ kɔ hɔ asɔnɩn ɛyɔlɛ bʋka kʋn asʋ.
47Mɔ alɩ́ɛ’n sanlɩn’n, anɩn ɛlɛɛ nɩn a ju asue nɩn afian. Zozi angʋnmɩn cein jin asɩ ɛbɛlɛ. 48Ɔ ’nɩan an, anɩn yɩ́ menian’n-mɔ ngʋala man ɛlɛɛ’n kan kpa. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ nʋn asutue nɩn a yia nun. Ɛhɩ a, alɩbahɩan dɔɛ nsan mɔ ɔ ’kɔ dɔɛ nsian’n, Zozi kɔ nanndɩ asue nɩn anyɩnsʋ ɔ kɔ kpʋ bɛ́. M’ɔ walɩ dede m’ɔ ka kaan tʋ bɛ́’n, ɔ yɔlɩ kɛ ɔ lɛ san bɛ́ nwʋn. 49Nan mɔ bɛ nwunlin kɛ ɔ nanndɩ asue nɩn anyɩnsʋ’n, bɛ bu kɛ ɛnwʋnmɩn ɔ. Bɛ kɔ tɛtɩan. 50Esulo hanlɩn bɛ́, ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ kʋalaatin bɛ́ nwunlin yɩ́.
Ɛbɛlɛ ala, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ gúa bɛ́ ahʋnlɩn asɩ! Nán bɛ sulo nan mɩ́n ɔ!” 51Kɛ ɔ hanlɩn sɔ mɔ ɔ ’fʋ bɛ ɛlɛɛ nɩn anun ala, asutue’n kɔ gua asɩ. Zozi nyɔlɩɛ sɔ’n kɔ sin bɛ́ nwʋn kpa. 52Afɩ asinbɛnwʋn like’n mɔ Zozi falɩ kpaʋn’n yɔlɩ’n, b’a ndɩ man yɩ́ bʋ. Ɔ sanlɩn kɛ b’a nva man bɛ́ ajʋnlɩn b’a nza man sʋ.
Zozi ’ba man Zenezalɛtɩ nwuluwafʋɛ’n-mɔ anwʋn sa.
53Kɛ bɛ kpɛlɩ asue’n mɔ bɛ juli Zenezalɛtɩ mân nɩn anun’n, bɛ kɔ si asɩ, bɛ kɔ mɩnnda bɛ́ ɛlɛɛ’n. 54Mɔ bɛ fi ɛlɛɛ nɩn anun bɛ juli’n, ɛbɛlɛ ala, menian’n-mɔ kɔ nwun kɛ Zozi ɔ. 55Bɛ kɔ nwanndi bɛ kɔ hɔ lɩka kʋalaatin bɛ kɔ hɔ kɔ bɔ menian’n-mɔ kʋalaa amannɩɛ. Lɩka biala mɔ bɛ kɔ tɩ kɛ Zozi wɔ’n, bɛ sʋa nwuluwafʋɛ’n-mɔ ɛbɛɛ sʋ bɛ bɛlɛ yɩ́. 56Lɩka biala m’ɔ kɔ hɔ’n, nanmue nun o, kulo baa asʋ o, kulo kpili asʋ o, bɛ fa nwuluwafʋɛ’n-mɔ bɛ sesie anʋan’n-mɔ anyunnun gua’n-mɔ asʋ. Bɛ sɛlɛ Zozi kɛ ɔ mán bɛ́ atɩn maan bɛ hán yɩ́ taladɩɛ nɩn anʋan nɩn ala. Sakpa, bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ kɔ han yɩ́’n, bɛ́ nwʋn sa.
7Zozi nʋn Falisifʋɛ’n-mɔ ’ba su akpʋlʋwa
wɔ Zufʋ’n-mɔ amanmuo nɩn anwʋn
1Ɛhɩ, Falisifʋɛ mmie-mɔ nʋn mala nɩn asʋ mgbain mmie-mɔ fi Zoluzalɛmʋn bɛ walɩ yialɩ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. 2Bɛ nwunlin yɩ́ menian’n mmie-mɔ kɛ bɛ ’di like a, bɛ nnwunnzin man bɛ́ sa nɩn anun bɛ ndu man bɛ́ nwʋn efian kɛ bɛ́ mala’n kele’n. 3Afɩ, Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn Zufʋ’n-mɔ kʋalaa, bɛ di bɛ́ nan-mɔ mala sɔ nɩn asʋ kpa. Sɛ bɛ ’ba li like a, bɛ tʋ bɛ́ ahʋnlɩn asɩ bɛ nwunnzin bɛ́ sa nɩn anun kpa bɔkɔɔ. 4Ɛsɛ like mɔ bɛ kɔ to yɩ́ gua nun mɔ bɛ ’ba li’n, sɛ bɛ nwunnzinlin man bɛ́ sa nɩn anun bɛ tuli man bɛ́ nwʋn efian an, bɛ nni man. Bɛ le daba mala dɔʋn mɔ bɛ di sʋ sɛlɛ kpa kɛ kangɔ nʋn bua ɔ nʋn daansɛ’n-mɔ anun enwunnzian. 5Ɛhɩ a, Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kɔ bisa Zozi kɛ: “Mala mɔ yɛ́ nan-mɔ a hyɩhyɛ a tʋ ɛbɛlɛ’n, nzukɛ ati yɛ̂ wɔ́ menian’n-mɔ nni man sʋ mɔ bɛ le bɛ́ sa nɩn anun efian’n bɛ lɛ didi’n?”
6Mɔ Zozi tɩlɩ bɛ́ kosuan sɔ’n, yɩ́ nwan: “Apoo mma, ɛmɔ anwʋn ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ Ezayi hanlɩn yɩ́ daba’n tɩ ananhɔlɛ. Ezayi hɛlɛlɩ yɩ́ kɛ:
Menian ɛhɩ-mɔ le bɛ́ nʋan tuin mgban
yɛ̂ bɛ yɩ mɩ́n ayɛ ɔ,
nan bɛ́ ahʋnlɩn’n nnʋn man mɩ́n sʋ.
7Ɛsʋɛ’n mɔ bɛ sʋ mɩ́n’n tɩ mgban.
Ɔ sanlɩn kɛ kulo sʋanlan mala yɛ̂ bɛ kekele ɔ,
nan nán Nyanmɩan dɩɛ nɩn ɔ.”
8Zozi nwan: “Ɛmɔ nni man Nyanmɩan mala dɩɛ nɩn asʋ nan kulo menian’n-mɔ dɩɛ nɩn asʋ yɛ̂ ɛmɔ di ɔ.”
9Ɛsɛ Zozi kɔ han biekun kɔ tʋ sʋ. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ a fa bɛ́ mala dɩɛ’n b’a nunnun Nyanmɩan dɩɛ nɩn abʋsʋ. 10Ɛhɩ anwʋn, Moyizɩ hanlɩn kɛ: Man wɔ́ nyɩn sɔ́ wɔ́ sɩ nʋn wɔ́ nin. Ɛsɛ ɔ hanlɩn yɩ́ biekun kɛ: Sʋanlan m’ɔ kɔ han ɛjɔlɛ ɛtɛ kɔ tia yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ fata kɛ bɛ kun yɩ́.11Nan ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ nwan sɛ sʋanlan kʋn kan kele yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin kɛ: ‘Like mɔ n ne yɩ́ mɔ n gɔ fa n gɔ bʋka ɛmɔ’n, ɔ tɩ kɔɔban’ (yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ m’an fa m’an hye Nyanmɩan), 12sʋanlan sɔ’n, ɛmɔ mman man yɩ́ atɩn ɔ nyɔ man like fɩ́ɩ́ kʋ́n mman man yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin. 13Ɛmɔ yɔ sɔ bɛ nunnun Nyanmɩan mala nɩn abʋsʋ ɛmɔ di bɛ́ dɩɛ’n-mɔ asʋ. Ɛsɛ bɔbɔ ɛmɔ yɔ ninnge dɔʋn mmiekun-mɔ m’ɔ nvata man ɔ.”
Like m’ɔ gua sʋanlan anwʋn efian’n
14Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ fɛlɛlɩ meninsʋnman’n yɩ́ nwʋn biekun an, yɩ́ nwan: “Bɛ́ kʋalaa bɛ tíe mɔ mɩɩn kan’n bɛ tɩ́ yɩ́ bʋ. 15Like fɩ́ɩ́ nnʋn man ɛbɛlɛ m’ɔ kan sʋanlan nʋan, ɔ man efian gua yɩ́ nwʋn ɔ. Nan ɛjɔlɛ ɛtɛ m’ɔ fi yɩ́ nʋan kɔ fite’n yɛ̂ ɔ man efian gua yɩ́ nwʋn ɔ. [ 16M’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá síe kpa!”]
17M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ m’ɔ fi bagua nɩn anun ɔ fitelɩ ɔ hɔlɩ awulo’n, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ bisa yɩ́ anyɩnndala sɔ’n m’ɔ buli nɩn abʋ. 18Ɛhɩ a, Zozi kɔ bua bɛ kɛ: “Yɩ́ ti, ɛmɔ kʋsʋ nzɩ man ngɛlɛ ɔ? Ɛmɔ ndɩ man yɩ́ bʋ kɛ like biala mɔ sʋanlan kɔ li’n, ɔ ngʋala man yɩ́ nwʋn efian gua ɔ? 19Ɔ sanlɩn kɛ like mɔ sʋanlan kɔ li’n, ɔ ngɔ man yɩ́ ahʋnlɩn nɩn anun. Nan ɔ kɔ yɩ́ kunnun yɛ̂ ɔ je gua.” (Ɔ nanndɩ ɛjɔlɛ ɛhɩ asʋ, Zozi kɔ hele bɛ́ kɛ like biala m’ɔ tɩ mɔ bɛ di’n, yɩ́ nwʋn tɩ.)
20Ɛsɛ yɩ́ nwan: “Nan ɛjɔlɛ ɛtɛ m’ɔ fi sʋanlan ahʋnlɩn nun kɔ fite’n yɛ̂ ɔ gua yɩ́ nwʋn efian ɔ. 21Afɩ sʋanlan ahʋnlɩn nɩn anun yɛ̂ ajʋnlɩn ɛtɛ’n kʋalaa fi ɔ: satɩlɩfʋɛ ɛyɔlɛ, awue, kodiawu, 22ajaa ɛtʋan, anyɩnbʋlʋ, ati anun ɛtɛ ɛyɔlɛ, nnaka, basa-basa ɛyɔlɛ, nyunnunngunlan, dunmannzɛcɩɛ, atubɛnwʋn, kʋasɩanzɛmʋn. 23Ninnge ɛtɛ ɛtɛ ɛhɩ-mɔ kʋalaa m’ɔ fi sʋanlan nun fite’n, bɛ́ yɛ̂ bɛ gua yɩ́ nwʋn efian ɔ.”
Ɛyɛfʋɛ balasua kʋn ’ba le Zozi di
24Ɛhɩ anzin, Zozi anʋan y’ɔ le Silifeninsi mân nun. Lɩka m’ɔ juli’n mantan kulo kʋn. Kulo sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Tii. Ɔ ngulo man kɛ bɛ tɩ yɩ́ ngan. Yɩ́ ti, ɔ kɔ hɔ kɔ wʋlʋ awulo kʋn anun. Nan kʋsʋ ɔ’a ngʋala man fɩa. 25Afɩ anɩn balasua kʋn wɔ ɛbɛlɛ, wawɛ ɛtɛ wɔ yɩ́ wa talua nɩn anun. Ɔ kɔ tɩ Zozi angan. Ɔ kɔ a kɔ tʋ Zozi ɔ kɔ tu kɔ tɔ yɩ́ ja nun. 26Balasua sɔ’n tɩ man Zufʋ. Bɛ wʋlɩ yɩ́ Silifeninsi mân nun. Ɔ tɩ *gɛlɛkɩ. Ɔ kɔ sɛlɛ Zozi kɛ ɔ tú wawɛ ɛtɛ’n m’ɔ wɔ yɩ́ wa talua nɩn anun’n.
27Mɔ bala’n hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “Nwʋnndɛ maan mmatʋnman’n-mɔ didi kʋalaaka. Afɩ, ɔ nvata man kɛ bɛ ju mmatʋnman’n-mɔ alɩɛ’n bɛ gua bɛ man njʋa’n-mɔ di ɔ.”
28Zozi hanlɩn sɔ a, balasua’n nwan: “Ɔ tɩ ananhɔlɛ, yɛ́ Mɩn. Nan kʋsʋ mmatʋnman’n-mɔ alɩɛ nɩn abʋ mgbʋkpʋlʋka’n m’ɔ kɔ yɩyɩ kɔ gua tɔbɩlɩ nɩn abʋ’n yɛ̂ njʋa’n-mɔ di ɔ.”
29Mɔ Zozi tɩlɩ yɩ́ mmua sɔ’n, yɩ́ nwan: “Wɔ́ nʋan ɛjɔlɛ nɩn ati, sa kɔ, nan wawɛ ɛtɛ’n fi wɔ́ wa nɩn anun ɔ’a tu.”
30Sakpa kʋsʋ, balasua’n fi ɛbɛlɛ ɔ ’kɔ a ju a, yɩ́ wa’n la mgba nɩn asʋ, wawɛ ɛtɛ’n fi yɩ́ nun a tu.
Zozi ’ba man amunlefʋɛ anzʋtiliwa kʋn anwʋn sa
31Ɛhɩ anzin, Zozi fi kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Tii nɩn afan ɔ kɔ sɩn Sidʋn kulo nɩn afan, ɔ kɔ sa kɔ a Galile asue nɩn anʋan. Mɔ ɔ ’sa ba’n, ɔ kpɛlɩ nun mân’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kulo Bulu nɩn anun. 32Ɛbɛlɛ, bɛ kɔ fa amunlefʋɛ anzʋtiliwa kʋn bɛ kɔ bɛlɛ yɩ́ kɛ ɔ fá yɩ́ sa fúa yɩ́ nwʋn maan ɔ tɩ́ akpɔlɛ.
33Ɛhɩ a, Zozi kɔ fa wuluwafʋɛ’n bagua nɩn anun ɛbɛlɛ, ɔ nʋn yɩ́ kɔ hɔ ahanmɩan. Bɛ juli ɛlɔ a, ɔ kɔ fa yɩ́ sa mɛsɩka’n kɔ wula amunlefʋɛ nɩn anzʋ’n-mɔ anun kɔ yɩ. Ɛsɛ ɔ kɔ fa yɩ́ nʋan ngɛsɛlɛ’n bie kɔ han amunlefʋɛ’n tofeleman’n. 34M’ɔ yɔlɩ ɛhɩ kʋalaa yuelɩ’n, ɔ kɔ tʋ yɩ́ ti anwunno ɔ kɔ gua ɛnwʋnmɩan asɩ. Yɩ́ nwan: “Ɛfata!” Yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ tike!
35Ɛbɛlɛ ala, yɩ́ nzʋ’n-mɔ kɔ tike tike, yɩ́ tofeleman’n kɔ nyannjɩ, ɔ kɔ jʋjɔ yuein-yuein. 36Mɔ Zozi yɔlɩ asinbɛnwʋn like sɔ’n yuelɩ’n, ɔ kɔ totua bɛ́ kɛ nán bɛ kan ɛjɔlɛ sɔ’n bɛ kele sʋanlan fɩ́ɩ́. Ɔ ’totua bɛ́ a, anɩn bɛ lɛ kan bɛ kɔ. 37Ɛjɔlɛ’n sinlin menian’n-mɔ anwʋn kpa. Bɛ́ nwan: “Like biala m’ɔ kɔ yɔ’n, ɔ yɔ yɩ́ kanlanman kpa! Ɔ man bɛ́ mɔ bɛ́ nzʋ a ti’n tɩ ɛjɔlɛ! Bɛ́ mɔ b’a tɔ amunle’n, ɔ man bɛ jʋjɔ!”
8Zozi ’ba man menian akpɩɩ nnan alɩɛ di
1Mɛlɛ sɔ’n, menian dɔʋn yialɩ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ biekun. Kɛmɔ bɛ nnyan man like fɩ́ɩ́ bɛ nni man’n, Zozi fɛlɛlɩ yɩ́ menian’n-mɔ a, yɩ́ nwan: 2“Menian ɛhɩ-mɔ anwʋn yɔ mɩ́n koun. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ nʋn mɩ́n wɔ ɛwa yɩ́ cɩan nsan ahɩ, bɛ nnyan man like fɩ́ɩ́ bɛ nni man. 3Sɛ mɩn man bɛ́ atɩn kɛ bɛ fá bɛ́ kunnun bɛ sá bɛ hɔ́ a, bɛ ’ba gɔlɔ atunnun. Afɩ bɛ́ nun mmie-mɔ fi mʋa.”
4Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Ebo ɛhɩ anun ɛwa, yɛ ’yɔ sɛ nán y’a nyan like y’a man menian nwala ɛhɩ-mɔ a li?”
5Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ le kpaʋn nyɛ?”
Bɛ́ nwan: “Yɛ le kpaʋn nsʋ.”
6Ɛhɩ a, ɔ kɔ man meninsʋnman’n kɔ tɛtanlan asɩ. Ɔ kɔ fa kpaʋn nsʋ’n, ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ. Ɔ kɔ bubu nun kɔ man yɩ́ menian’n-mɔ kɛ bɛ hyé bɛ mán meninsʋnman’n. Zozi menian’n-mɔ kɔ hye kɔ man bɛ́. 7Ɛsɛ anɩn bɛ le ejue nganngan mmiekun-mɔ. Zozi kɔ yeyila sʋ ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ bɛ hyé bɛ bʋ́ka sʋ. 8Bɛ kɔ li dede bɛ́ kʋ kɔ yi. Zozi menian’n-mɔ kɔ sɩsa m’ɔ halɩ’n. Ɔ kɔ yi ece mma nsʋ. 9Bɛ́ mɔ bɛ lili like’n, bɛ tɩ kɔ yɔ akpɩɩ nnan. Mɔ bɛ yuelɩ like’n di’n, Zozi kɔ man bɛ́ atɩn maan bɛ kɔ hɔ. 10Ɛbɛlɛ ala, ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ, bɛ kɔ fʋ ɛlɛɛ nɩn anun bɛ kɔ hɔ mân’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Dalɩmannunta nɩn anun.
Falisifʋɛ’n-mɔ ’ba bisa Zozi kɛ
ɔ yɔ́ asinbɛnwʋn like kʋn maan bɛ nɩ́an.
11Ɛhɩ, *Falisifʋɛ’n-mɔ kɔ a kɔ ju ɛbɛlɛ. Bɛ nʋn Zozi kɔ su akpʋlʋwa. Kɛmɔ bɛ kulo kɛ bɛ sɔ yɩ́ bɛ nɩan’n, bɛ kpʋnndɛ kɛ ɔ yɔ́ asinbɛnwʋn like kʋn m’ɔ kele kɛ yɩ́ tunmin’n fi Nyanmɩan ɛlɔ sakpa. 12Zozi kɔ gua ɛnwʋnmɩan asɩ, yɩ́ nwan: “Nzukɛ ati yɛ̂ ajulisʋ menian’n-mɔ kpʋnndɛ asinbɛnwʋn ninnge ɔ? Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ bɛ ngɔ yɔ man asinbɛnwʋn like fɩ́ɩ́ bɛ ngɔ hele man ajulisʋ menian’n-mɔ.” 13Ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ a, ɔ kɔ yaci bɛ́ ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ fʋ ɛlɛɛ nɩn anun, ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ, bɛ kɔ sa bɛ kɔ kpɛ asue’n bɛ kɔ hɔ yɩ́ nzin ɛlɔ.
Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn belemgbin Elɔdɩ fali ayile’n
14Mɔ bɛ ’kpɛ asue’n, Zozi menian’n-mɔ alʋa kɔ fi kpaʋn mɔ bɛ ’fa bɛ sa bɛ́ nwʋn’n. Kpaʋn baa kʋnmgba yɛ̂ anɩn bɛ le yɩ́ bɛ nwʋn ɛbɛlɛ ɛlɛɛ nɩn anun ɔ. 15Zozi kɔ tu bɛ́ fʋɔ kɛ: “Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa wɔ Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn Elɔdɩ fali ayile nɩn anwʋn.”
16Zozi hanlɩn sɔ a, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ han yɩ́ bɛ́ afian ɛlɔ kɛ kpaʋn’n mɔ b’a nva man’n, yɩ́ ti yɛ̂ ɔ man ɔ lɛ kan sɔ ɔ. 17Zozi kɔ tɩ, ɔ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ kan kɛ: ‘Anɩn kpaʋn’n mɔ y’a nva man nɩn ati ɔ’? Yɩ́ ti, ɛmɔ nzɩ man fasie bɛ ndɩ man ɛjɔlɛ bʋ ɔ? Ɛmɔ ajʋnlɩn nza man ɛmɔ ɔ? 18Anyɩan’n mɔ ɛmɔ le yɩ́’n, ɛmɔ nnwun man asɩ ɔ? Anzʋɛ’n mɔ ɛmɔ le yɩ́’n, ɛmɔ ndɩ man ɛjɔlɛ ɔ? Ɛmɔ ati kácɩ, 19mɛlɛ mɔ m mubuli kpaʋn nnun nɩn anun m manlɩn menian akpɩɩ nnun’n, ɛmɔ sɩsalɩ yɩ́ bʋ ece mma nyɛ?”
Bɛ kɔ bua yɩ́ kɛ: “Yɛ sɩsalɩ ece mma bulu nʋn nnyuan.”
20Zozi nwan: “Nán mɛlɛ mɔ m mubuli kpaʋn nsʋ nɩn anun m manlɩn menian akpɩɩ nnan’n, ɛmɔ sɩsalɩ yɩ́ bʋ ece mma nyɛ?”
Bɛ́ nwan: “Yɛ sɩsalɩ ece mma nsʋ.”
21Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Yɩ́ ti, ɛjɔlɛ’n mɔ m’an han’n, ɛmɔ ndɩ man yɩ́ bʋ biekun ɔ?”
Zozi ’ba tike anyɩnsinlinwafʋɛ kʋn anyɩn’n
22Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ, bɛ́ nʋan y’ɔ le Bɛtɩsayida. Bɛ juli ɛbɛlɛ a, menian’n-mɔ kɔ fa anyɩnsinlinwafʋɛ kʋn bɛ kɔ bɛlɛ Zozi. Bɛ kɔ sɛlɛ yɩ́ kɛ ɔ fá yɩ́ sa hán wuluwafʋɛ’n maan yɩ́ nyɩn’n tíke. 23Zozi kɔ sɔ anyɩnsinlinwafʋɛ nɩn asa ɔ nʋn yɩ́ kɔ hɔ kulo’n tiba. Ɔ kɔ fa yɩ́ nʋan ngɛsɛlɛ kɔ ta wuluwafʋɛ nɩn anyɩn nɩn asʋ. Ɔ kɔ fa yɩ́ sa kɔ fua wuluwafʋɛ nɩn anyɩn’n ɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Asʋ ɛ nwun like ɔ?”
24Anyɩnsinlinwafʋɛ’n kɔ tike yɩ́ nyɩn’n, yɩ́ nwan: “Mɩn nwun menian’n-mɔ, nan kʋsʋ bɛ tɩtɩ kɛ mmaka mɔ bɛ lɛ nanndɩ ɔ.”
25Zozi kɔ fa yɩ́ sa kɔ fua wuluwafʋɛ nɩn anyɩn’n biekun. Mɔ Zozi yɩlɩ yɩ́ sa’n, wuluwafʋɛ’n kɔ nɩan yɩ́ nyunnun fɔ́ʋ́n. Yɩ́ nwʋn kɔ sa ɔ kɔ nwun asɩ kpa bɔkɔɔ. 26Ɛhɩ a, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Kɔ awulo, kʋsʋ n’ɛ wʋlʋ kulo nɩn anun.”
Pɩɛlɩ ’ba han kɛ Zozi yɛ̂ ɔ tɩ Kilisi nɩn ɔ
(Matie 16.13-20, Luku 9.18-21)
27Ɛhɩ anzin, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ fi Bɛtɩsayida bɛ kɔ hɔ kulo’n-mɔ mɔ bɛ mantan mantan Filipʋ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Sezale anwʋn ɛbɛlɛ’n-mɔ asʋ. 28Mɔ bɛ ’kɔ’n, Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Menian’n-mɔ, bɛ́ nwan nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ le mɩ́n?”
Bɛ kɔ bua yɩ́ kɛ: “Mmie-mɔ nwan Zʋan Batisi y’ɔ le wɔ́, mmie-mɔ kʋsʋ nwan Eli y’ɔ le wɔ́, mmiekun-mɔ kʋsʋ nwan Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ nunhan kʋn y’ɔ le wɔ́.”
29Ɛhɩ a, Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nan ɛmɔ kʋsʋ lɩlɩ, ɛmɔ bu kɛ nwan y’ɔ le mɩ́n?”
Pɩɛlɩ nwan: “*Kilisi’n y’ɔ le wɔ́, Izalayɛ Ngʋandefʋɛ’n.”
30Mɔ Pɩɛlɩ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ totua bɛ́ kpa kɛ nán bɛ kan ɛjɔlɛ sɔ’n bɛ kele sʋanlan fɩ́ɩ́.
Zozi ’ba han yɩ́ ewue’n nʋn yɩ́ etinnge nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
(Matie 16.21-28, Luku 9.22-27)
31Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Ɔ di kɛ mân Baa’n nwun amannɩnhunlun kpa. Izalayɛ mân nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ ’ba yɩ yɩ́ tʋ. Bɛ ’ba hun yɩ́. Bɛ kun yɩ́ a, yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ, ɔ ’tinnge.” 32Zozi kɔ han yɩ́ ewue sɔ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ yuein kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ. Ɛhɩ, Pɩɛlɩ kɔ fɛlɛ Zozi ahanmɩan ɔ kɔ tu yɩ́ nyunnun. 33Zozi kɔ bɩlɩ yɩ́ nyɩn ɔ kɔ nɩan yɩ́ menian bʋ nga’n-mɔ. Ɔ kɔ tu Pɩɛlɩ anyunnun. Yɩ́ nwan: “Satan, fi mɩ́n nwʋn ɛwa kɔ mʋa. Wɔ́ ajʋnlɩn’n tɩ man Nyanmɩan ajʋnlɩn, nan kulo menian ajʋnlɩn yɛ̂ ɛ le yɩ́ ɔ.”
34M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi fɛlɛlɩ meninsʋnman’n nʋn yɩ́ menian’n-mɔ a, yɩ́ nwan: “Sʋanlan m’ɔ kulo kɛ ɔ si mɩ́n sʋ’n, ɔ fá yɩ́ nwʋn yɩ́ tɛɛ, ɔ fá yɩ́ kʋlʋwa’n ɔ tʋ́ yɩ́ kɔmɩn sʋ, nán ɔ’a si mɩ́n sʋ. 35Sʋanlan biala m’ɔ kulo kɛ ɔ kpʋnndɛ yɩ́ ngʋan’n, ɔ ’minlin yɩ́ ngʋan sɔ’n. Nan m’ɔ kɔ minlin yɩ́ ngʋan’n wɔ Ɛjɔlɛkpa’n nʋn mɩ́n dunman nun’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ ’nyan ngʋan. 36Sɛ sʋanlan kʋn nyan eyuadɩ nɩn anun ninnge’n kʋalaa nán ɔ minlin yɩ́ ngʋan nɩn an, anɩn nzukɛ nvasʋɛ dɩɛ yɛ̂ ɔ ’nyan yɩ́ sʋ ɔ? 37Nzu like dɩɛ bɔbɔ yɛ̂ kulo sʋanlan kʋala kɛ ɔ fa kaci yɩ́ ngʋan nɩn ɔ? 38Ajulisʋ ɛtɛfʋɛ menian ɛhɩ-mɔ mɔ bɛ nzulo man Nyanmɩan’n, bɛ́ afian, wɔ́ mɔ ɛ kɔ sa mɩ́n nʋn mɩ́n ɛjɔlɛ nɩn anwʋn nyian’n, *Mân Baa’n kʋsʋ, mɛlɛ m’ɔ nʋn yɩ́ nyanmɩansʋ anwʋntɩɛ mmɔfʋɛ’n-mɔ ’ba sa bɛ ba Nyanmɩan anunminnyanmʋn nɩn anun’n, wɔ́ nwʋn ’ba yɔ yɩ́ nyian.”
91M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɛsɛ ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ biekun kɛ: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, ɛmɔ mɔ b’a yia ɛwa’n, ɛmɔ kʋalaa ngɔ yue man wu. Mmie-mɔ ’ba nwun kɛ Nyanmɩan Kpili lɛ di belemgbin tunmin sʋ.”
Zozi anwʋn ɛkacie’n
2Ɛhɩ anzin cɩan nsian, Zozi kɔ fa Pɩɛlɩ nʋn Zʋakɩ nʋn Zʋan. Ɔ nʋn bɛ́ menian nsan nɩn ala bɛ kɔ tɩ bɛ́ nwʋn bʋka kannganlaun kʋn asʋ. Ɛbɛlɛ, Zozi kɔ kaci bɛ́ nyɩnsʋ. 3Yɩ́ taladɩɛ’n kɔ yɔ fufue hyɩɛɩn hyɩɛɩn kpa. Yɩ́ hyɩɛɩn sɔ’n, asɩɛ ɛhɩ asʋ sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man like fɩ́ɩ́ kpʋ maan ɔ yɔ fufue dede ɔ ju yɩ́ ɔ. 4Zozi menian nsan’n ’nɩan an, bɛ kɔ nwun *Eli nʋn *Moyizɩ kɛ bɛ nʋn Zozi lɛ jʋjɔ.
5Pɩɛlɩ kɔ han kɔ hele Zozi kɛ: “*Labi, ɔ tɩ kpa kɛ yɛ wɔ ɛwa. Yɛ ’bɔ *tantɩ nsan, wɔ́ dɩɛ kʋn, Moyizɩ dɩɛ kʋn yɛ̂ Eli kʋsʋ dɩɛ kʋn.” 6Esulo kɔ han bɛ́, Pɩɛlɩ nnwun man ɛjɔlɛ m’ɔ kan ɔ.
7Bɛ jijin ɛbɛlɛ ala, bɔlɛ́ kʋn fi nyanmɩansʋ kɔ a kɔ hala Eli nʋn Moyizɩ nʋn Zozi asʋ. Bɔlɛ́ nɩn anun, anɩɛ kʋn kɔ te. Anɩɛ sɔ’n nwan: “Sʋanlan ɛhɩ tɩ mɩ́n ehulo Baa, ɛmɔ tíe yɩ́!” 8Zozi menian’n-mɔ tɩlɩ anɩɛ sɔ nɩn ala, bɛ kɔ tʋtʋ bɛ́ nyɩn, bɛ ngɔ nwun sʋanlan fɩ́ɩ́ kʋ́n, Zozi angʋnmɩn cein yɛ̂ ɔ nʋn bɛ́ wɔ ɛbɛlɛ ɔ.
9Nan mɔ bɛ fi bʋka nɩn asʋ bɛ ’ju’n, Zozi kɔ totua bɛ́ kɛ nán bɛ kan ɛjɔlɛ sɔ’n bɛ kele sʋanlan fɩ́ɩ́, dede ɔ jú cɩan mɔ *Mân Baa’n fi ewue nun ɔ kɔ tinnge’n. 10Bɛ falɩ m’ɔ hanlɩn helelɩ bɛ́ nɩn asʋ, nan kʋsʋ bɛ lɛ bisa bisa bɛ́ nwʋn bɛ́ afian ɛlɔ kɛ: “Ɔ fi ewue nun ɔ ’tinnge’n, yɩ́ bʋ y’ɔ le benin?”
11M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, bɛ kɔ bisa Zozi kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nwan Eli yɛ̂ ɔ ’di mʋa ba’n?”
12Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Eli ’di mʋa ba ɔ sesie ninnge’n-mɔ biekun. Nan ɔ yɔ sɛ mɔ b’a hɛlɛ yɩ́ kɛ, Mân Baa’n ’ba nwun amannɩnhunlun kpa, ɛsɛ bɛ ’kpɔ yɩ́’n? 13Afɩ, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ Eli a a dada angʋnmɩn. Nan menian’n-mɔ helelɩ yɩ́ yalɛ kɛ bɛ́ kunnun kulo. Kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n hanlɩn yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ nɩn anɩn.”
Zozi ’ba man sʋanlan kʋn m’ɔ kpɛ nɩn anwʋn sa
(Matie 17.14-21, Luku 9.37-43a)
14Zozi nʋn Pɩɛlɩ nʋn Zʋan nʋn Zʋakɩ fi bʋka nɩn asʋ bɛ kɔ ju. Mɔ bɛ walɩ dede mɔ bɛ ka kaan bɛ ju Zozi menian ɛhɩnlɩn-mɔ anwʋn ɛbɛlɛ’n, bɛ kɔ nwun meninsʋnman bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ. Mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ wɔ bɛ́ nun. Bɛ kɔ fa akpʋlʋwa esue bɛ kɔ tʋa Zozi menian’n-mɔ. 15Zozi kɔ li meninsʋnman’n nvu nun. Kɛ bɛ nwunlin yɩ́ nɩn ala, bɛ kɔ tutu ɛnwanndie bɛ kɔ hɔ yɩ́ atɩn ɛkpa.
16Zozi kɔ bisa yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Nzu anwʋn yɛ̂ ɛmɔ nʋn bɛ́ lɛ su akpʋlʋwa’n?”
17M’ɔ bisalɩ bɛ́ kosuan sɔ’n, meninsʋnman nɩn anun sʋanlan kʋn kɔ bua Zozi kɛ: “Yɛ́ Mɩn, m’an fa mɩ́n wa belenzua’n m’an bɛlɛ wɔ́. Ɔ sanlɩn kɛ wawɛ ɛtɛ wɔ yɩ́ nun. Ɔ man ɔ ngʋala man jʋjɔ. 18Lɩka biala mɔ wawɛ’n kɔ tɔ yɩ́ sʋ’n, ɔ fin yɩ́ asɩ. Ɔ man ɔ cuin ngɛsɛlɛ, ɔ kʋan yɩ́ je’n, ɔ san yɩ́ ketee. M’an sɛlɛ wɔ́ menian’n-mɔ kɛ bɛ tú wawɛ ɛtɛ sɔ’n. Nan b’a mantan yɩ́ dede b’a ngʋala man yɩ́ tu.”
19Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ menian ɛhɩ-mɔ, ɛmɔ le man dedi. Mɩn nʋn ɛmɔ yɛ tánlan dede ɔ hɔ́ jú mɛlɛ benin? N zʋ́ ɛmɔ dede ɔ jú tɛmʋn benin? Bɛ fá batʋnman’n bɛ bɛ́lɛ mɩ́n.”
20Bɛ kɔ fa batʋnman’n bɛ kɔ bɛlɛ Zozi. Kɛmɔ batʋnman’n nwunlin yɩ́ nɩn ala, wawɛ ɛtɛ’n m’ɔ wɔ yɩ́ nun’n kɔ wʋsʋ yɩ́ sɛlɛ kpa. Batʋnman’n kɔ tɔ asɩ ɔ kɔ kunndo, yɩ́ nʋan ngɛsɛlɛ fʋkʋʋ.
21Zozi kɔ bisa batʋnman nɩn asɩ’n kɛ: “Ɔ mantanlɩn yɩ́ ɛyɔlɛ’n yɩ́ cɩan nyɛ ahɩ?”
Yɩ́ sɩ nwan: “Ɔ bɔlɩ yɩ́ bʋ yɩ́ mmatʋnman nun. 22Cɩan bie a, wawɛ’n man ɔ tɔ sɩ̂n nun. Bie kʋsʋ a, ɔ tʋ yɩ́ asue nun kɛ ɔ ’kun yɩ́. Nan sɛ ɛ kʋala yɛ́ bʋka a, anɩn nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe nán bʋka yɛ́.”
23Zozi kɔ se yɩ́ kɛ: “Ɛ lɛ kan kele mɩ́n kɛ: ‘Sɛ ɛ kʋala a!’ Nwun yɩ́ kɛ sʋanlan biala m’ɔ de Nyanmɩan di’n, ɔ kʋala like biala yɔ.”
24Ɛbɛlɛ ala, batʋnman nɩn asɩ’n kɔ tɩan nun, yɩ́ nwan: “Mɩn de mɩn di, kʋsʋ bʋka mɩ́n nán mɩ́n dedi’n tɩ kaan sʋa!”
25Meninsʋnman’n kɔ nwanndi kɔ hɔ Zozi nʋn batʋnman nɩn anwʋn ɛlɔ. Mɔ Zozi nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɔ kɔ jʋjɔ aminle sʋ ɔ kɔ hele wawɛ ɛtɛ’n, yɩ́ nwan: “Wawɛ ɛtɛ, wɔ́ mɔ a munndun batʋnman ɛhɩ anʋan’n ɛsɛ a ti yɩ́ nzʋ’n, mɩɩn kan mɩn kele wɔ́ kɛ ɛ fi yɩ́ nun tú, ɛsɛ n’ɛ wʋlʋ yɩ́ nun kʋ́n lé!”
26Wawɛ ɛtɛ’n kɔ wʋsʋ batʋnman’n sɛlɛ kpa. Ɔ kɔ tɛtɩan ɔ fi yɩ́ nun kɔ tu. Batʋnman’n tɩ kɛ ɔ’a wu. Ɔ man bɛ́ dɔʋn mɔ anɩn bɛ wɔ ɛbɛlɛ’n nwan: “Batʋnman nɩn a wu! Batʋnman nɩn a wu!” 27Mɔ bɛ ’kɩkan ɛhɩ’n, Zozi kɔ sɔ batʋnman nɩn asa ɔ kɔ jasʋ yɩ́ kɔ jinlan.
28Mɔ Zozi hɔlɩ awulo m’ɔ halɩ yɩ́ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ angʋnmɩn’n, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ y’a ngʋala man wawɛ sɔ’n tu’n?”
29Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Wawɛ ɛtɛ sʋa, Nyanmɩan ɛsɛlɛ yɛ̂ bɛ fa bɛ tu yɩ́ ɔ.”
Zozi ’ba bɔ yɩ́ ewue’n nʋn yɩ́ etinnge nɩn asʋ biekun
(Matie 17.22-23, Luku 9.43b-45)
30Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ fi ɛbɛlɛ bɛ kɔ hɔ. Bɛ ’kɔ’n, bɛ kɔ kpɛ nun Galile mân nɩn anun. Afɩ Zozi ngulo man kɛ sʋanlan fɩ́ɩ́ nwun lɩka m’ɔ wɔ’n. 31Ɔ kɔ hehele yɩ́ menian’n-mɔ ninnge, ɛsɛ ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Bɛ ’ba hyɩ *Mân Baa’n bɛ man menian’n-mɔ kun yɩ́. Nan sɛ ɔ wu a, yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ, ɔ ’tinnge.” 32Yɩ́ menian’n-mɔ ngɔ tɩ man ɛjɔlɛ sɔ’n m’ɔ hanlɩn nɩn abʋ. Kʋsʋ afɩ bɛ sulo bɛ ngɔ bisa man yɩ́ kosuan.
Sʋanlan m’ɔ tɩ kpili tala bɛ́ kʋalaa’n
33Mɔ Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ juli Kapɛɛnawɔmʋn mɔ bɛ wʋlʋlɩ awulo’n, ɔ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nzu anwʋn akpʋlʋwa yɛ̂ ɛmɔ suli yɩ́ atɩn nɩn anun’n?” 34M’ɔ bisalɩ bɛ́ kosuan sɔ’n, bɛ ngɔ buke bɛ́ nʋan. Afɩ mɔ bɛ ’ba’n, akpʋlʋwa kʋn tɔlɩ bɛ́ afian. Akpʋlʋwa sɔ nɩn anwʋn, anɩn bɛ lɛ kpʋnndɛ sʋanlan m’ɔ tɩ kpili tala bɛ́ kʋalaa’n.
35Ɛhɩ a, Zozi kɔ tanlan asɩ. Ɔ kɔ fɛlɛ yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Sɛ sʋanlan kʋn kulo kɛ ɔ di ɛmɔ asʋ kpain an, anɩn ɔ káci ɛmɔ anun batʋnman nán ɔ sʋ́ ɛmɔ kʋalaatin.”
36Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ fa batʋnman kaan kʋn kɔ a bɛ́ afian ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ fa yɩ́ kɔ bɔ yɩ́ nwʋn. Yɩ́ nwan: 37“Sʋanlan biala mɔ mɩ́n dunman nun, ɔ kɔ sɔ mmatʋnman ɛhɩ-mɔ bie anun’n, anɩn mɩ́n muonun yɛ̂ ɔ’a sɔ mɩ́n nun ɔ. Yɛ̂ sʋanlan m’ɔ kɔ sɔ mɩ́n nun’n, nán mɩ́n ngʋnmɩn yɛ̂ ɔ’a sɔ mɩn nun ɔ. Nan anɩn ɔ’a sɔ sʋanlan’n mɔ ɔ’a sʋan mɩ́n nɩn anun bie.”
M’ɔ mgbɔ man yɛ́’n, anɩn ɔ kulo yɛ́
38Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, Zʋan kɔ fa kɔ tʋ yɩ́ nyunnun kɛ: “Kpain, y’a nwun sʋanlan kʋn, ɔ nnʋn man yɛ́ nun bie. Ɔ fa wɔ́ dunman’n ɔ tu wawɛ ɛtɛ’n-mɔ. Yɩ́ ti, y’a totua yɩ́.”
39Mɔ Zʋan anʋan tɔlɩ’n, Zozi nwan: “Nán bɛ totua yɩ́. Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man kɛ ɔ fa mɩ́n dunman’n ɔ yɔ asinbɛnwʋn ninnge, nán afɩ ɔ’a han ɛjɔlɛ ɛtɛ ɔ’a tia mɩ́n. 40Afɩ sʋanlan m’ɔ mgbɔ man yɛ́’n, anɩn ɔ kulo yɛ́. 41Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sʋanlan biala mɔ mɩ́n dunman nun, ɔ kɔ man ɛmɔ nzue nganlannzan kʋn kɔ nʋn’n, ɔ ’nyan yɩ́ nwʋn ahatua.
Bɛ́ mɔ bɛ tʋnndʋn Zozi menian’n-mɔ nun aja nun’n
42“Mmatʋnman nganngan ɛhɩ-mɔ mɔ bɛ de mɩ́n bɛ di’n, sʋanlan m’ɔ kɔ tʋnndʋn bɛ́ nun kʋn aja nun maan ɔ kɔ tɔ ɛtɛ nɩn anun’n, ɔ tɩ kpa kɛ bɛ fa ɛbʋɛ kpili kʋn bɛ tʋ yɩ́ kɔmɩn bɛ tʋ yɩ́ jenvie nɩn anun. 43Sɛ wɔ́ sa yɛ̂ ɔ lɛ jɩjɩ wɔ́ maan ɛ tɔ ɛtɛ nɩn anun an, anɩn kpɛ tʋ. Sɛ ɔ ka wɔ́ sa kʋn nán ɛ nyan ngʋan an, ɔ tɩ kpa tala kɛ ɛ le wɔ́ sa nnyuan’n ɛ kɔ hɔ sɩ̂n’n m’ɔ nnun man lé nɩn anun’n. [ 44Ɛlɔ ngakʋba’n-mɔ mɔ bɛ di sʋanlan’n, bɛ nwu man lé, ɛsɛ sɩ̂n’n kʋsʋ nnun man lé.] 45Sɛ wɔ́ ja yɛ̂ ɔ lɛ jɩjɩ wɔ́ maan ɛ tɔ ɛtɛ nɩn anun an, anɩn kpɛ tʋ. Sɛ ɔ ka wɔ́ ja kʋn nán ɛ nyan ngʋan an, ɔ tɩ kpa tala kɛ ɛ kɔ fa wɔ́ ja nnyuan’n ɛ kɔ hɔ sɩ̂n’n m’ɔ nnun man lé nɩn anun’n. [ 46Ɛlɔ ngakʋba’n-mɔ mɔ bɛ di sʋanlan’n, bɛ nwu man lé, ɛsɛ sɩ̂n’n kʋsʋ nnun man lé.] 47Sɛ wɔ́ nyɩn yɛ̂ ɔ lɛ jɩjɩ wɔ́ maan ɛ tɔ ɛtɛ nɩn anun an, anɩn tu tʋ. Sɛ ɔ ka wɔ́ nyɩn kʋn nán ɛ nyan Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun ɛlɔ ngʋan nɩn an, ɔ tɩ kpa tala kɛ ɛ kɔ fa wɔ́ nyɩn nnyuan’n ɛ kɔ hɔ sɩ̂n’n m’ɔ nnun man lé nɩn anun’n. 48Ɛlɔ ngakʋba’n-mɔ mɔ bɛ di sʋanlan’n, bɛ nwu man lé, ɛsɛ sɩ̂n’n kʋsʋ nnun man lé. 49Afɩ kɛ bɛ wula ninnge’n-mɔ njɩn nán b’a nzɛcɩ man’n, bɛ ’fa sɩ̂n’n kʋsʋ bɛ tɩ sʋanlan biala anwʋn. 50Njɩn’n tɩ like kpa. Nan sɛ ɔ yɔ talɛ́ a, anɩn bɛ ’yɔ sɛ nán ɔ a yɔ fɛ biekun? Ɛmɔ mán njɩn tánlan ɛmɔ anun, ɛsɛ ɛmɔ nʋn ɛhɩnlɩn-mɔ tánlan anzʋnunjɔ nun.”
10Eyila nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
1Ɛhɩ, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ, bɛ fi Kapɛɛnawɔmʋn kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ bɛ́ nʋan y’ɔ le Zude mân nɩn anun, asue Zuludɩn nɩn anzin ɛlɔ. Mɔ bɛ juli ɛbɛlɛ’n, meninsʋnman’n kɔ a kɔ yia bɛ́ nwʋn biekun. Kɛ Zozi yɔ yɩ́ titi’n, ɔ kɔ hehele bɛ́ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n. 2Anɩn Falisifʋɛ mmie-mɔ wɔ ɛbɛlɛ. Kɛmɔ bɛ kulo kɛ bɛ sɔ Zozi bɛ nɩan’n, bɛ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Kpain, asʋ yɛ́ mala’n man atɩn kɛ belenzua kʋn yíla yɩ́ yɩ ɔ?”
3Mɔ bɛ bisalɩ kosuan sɔ’n, Zozi kʋsʋ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Mala benin yɛ̂ *Moyizɩ falɩ manlɩn ɛmɔ ɔ?”
4Bɛ kɔ bua Zozi kɛ: “Moyizɩ a man atɩn kɛ belenzua’n hɛ́lɛ eyila kalata mán yɩ́ yɩ nán ɔ yíla yɩ́.”
5Ɛhɩ a, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ ati anun ɛtɛ nɩn ati yɛ̂ Moyizɩ falɩ mala sɔ’n manlɩn ɛmɔ ɔ. 6Nan mɔ Nyanmɩan bɔlɩ mân’n, kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kan’n: Ɔ bɔlɩ belenzua nʋn balasua.7Ɛhɩ ati, belenzua’n fi yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin abʋ anwʋn ’ba jasʋ. Ɔ ’fa yɩ́ nwʋn bɔ yɩ́ yɩ,8nán bɛ́ munnyuan’n bɛ yɔ sʋanlan munmuan kʋn. Ɛmɔ nwún yɩ́ kɛ bɛ tɩ man menian nnyuan, nan bɛ tɩ sʋanlan kʋn. 9Yɩ́ sɔ ati, like mɔ Nyanmɩan kɔ han kɔ bɔ nun’n, sʋanlan n’ɔ tɩ nun.”
10Mɔ bɛ fi ɛbɛlɛ bɛ hɔlɩ awulo’n, Zozi menian’n-mɔ kɔ bisa yɩ́ kosuan ɛjɔlɛ sɔ nɩn anwʋn. 11Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Sɛ sʋanlan kʋn yila yɩ́ yɩ nán ɔ kɔ ja balasua fʋfɔlɛ a, anɩn ɔ’a tʋn ajaa wɔ daba nɩn anwʋn. 12Sɛ balasua kʋn kʋsʋ yila yɩ́ hun nán ɔ kɔ ja belenzua fʋfɔlɛ a, anɩn ɔ’a tʋn ajaa.”
Zozi nʋn mmatʋnman nganngan’n-mɔ
(Matie 19.13-15, Luku 18.15-17)
13Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, menian mmie-mɔ falɩ mmatʋnman bɛlɛlɩ yɩ́ kɛ ɔ yéyila bɛ́ sʋ. Nan mɔ bɛ ’fa bɛ́ bɛ bɛlɛ Zozi’n, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ totua bɛ́ atɩn. 14Mɔ Zozi nwunlin bɛ́ nyɔlɩɛ sɔ’n, ɔ kɔ fɛ ɛya. Ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ yáci mmatʋnman’n-mɔ maan bɛ bála mɩ́n nwʋn, nan nán bɛ totua bɛ́ atɩn. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan Belemgbin Mân’n, ɔ tɩ bɛ́ mɔ bɛ tɩ kɛ mmatʋnman ɛhɩ-mɔ’n dɩɛ. 15Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, sʋanlan mɔ ɔ’a nzɔ man Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun kɛ batʋnman sɔ nun’n, sʋanlan sɔ’n ngɔ man Nyanmɩan lɩka ɛlɔ lé.” 16M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi kɔ sɔ mmatʋnman’n-mɔ kɔ mantan yɩ́ nwʋn. Ɔ kɔ fa yɩ́ sa’n kɔ fofua bɛ́ sʋ ɔ kɔ yeyila bɛ́.
Esikafʋɛ kʋn anwʋn ɛjɔlɛ’n
(Matie 19.16-30, Luku 18.18-30)
17Mɔ Zozi yɔlɩ sɔ yuelɩ mɔ ɔ ’ba tu yɩ́ bʋ’n, sʋanlan kʋn tutuli ɛnwanndie ɔ walɩ kʋtʋlɩ yɩ́ nyunnun ɛbɛlɛ. Yɩ́ nwan: “Ngehelefʋɛ kpa, nzukɛ yɛ̂ n yɔ́ nán m’an nyan ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn ɔ?”
18M’ɔ bisalɩ kosuan sɔ’n, Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛ fɛlɛ mɩ́n ngehelefʋɛ kpa ɔ? Sʋanlan fɩ́ɩ́ tɩ man kpa sannan Nyanmɩan Kpili angʋnmɩn cein. 19Ɛ sɩ mala’n-mɔ: N’ɛ di awue, n’ɛ tʋn ajaa, n’ɛ wua like, n’ɛ di ato adanzɩɛ, n’ɛ di ndunlunmun, man wɔ́ nyɩn sɔ́ wɔ́ sɩ nʋn wɔ́ nin.”
20Bian’n bualɩ yɩ́ kɛ: “Ɛhɩ kʋalaa m mantanlɩn sʋ elie mɩ́n mmatʋnman nun angʋnmɩn. N vʋnndʋnlɩn man bie fɩ́ɩ́.”
21Zozi kɔ nɩan bian’n ɔ kɔ li yɩ́ nwʋn fɛ. Yɩ́ nwan: “Ɔ a ha wɔ́ like kʋn. Kɔ nán tɔnɩn wɔ́ nwʋn ninnge’n-mɔ kʋalaatin, nán fa yɩ́ esika’n man ehianfʋɛ’n-mɔ. Ɛ ’ba nyan wɔ́ nwʋn Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun. Ɛ yɔ sɔ yue a, bala, nán afɩ si mɩ́n sʋ.”
22Mɔ bian’n tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ ti anun kɔ sɛcɩ yɩ́ kpa. Ɔ kɔ li yalɛ kɔ hɔ, afɩ ɔ tɩ esikafʋɛ kpili kpa.
23Zozi kpɛlɩ yɩ́ nyɩn ɔ nɩanlɩn yɩ́ menian’n-mɔ mɔ b’a yia yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ nɩn an, yɩ́ nwan: “Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun ɛwʋlʋɛ’n, ɔ yɔ sɩ man esikafʋɛ’n-mɔ!”
24Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, ɛjɔlɛ’n kɔ sin yɩ́ menian’n-mɔ anwʋn kpa. Ɔ kɔ se bɛ́ biekun kɛ: “Mɩ́n mma-mɔ, Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun ɛwʋlʋɛ’n yɔ sɩ! 25Ɔ yɔ sɩ man naan’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ sʋamo’n kɛ ɔ wʋ́lʋ dɔlɔwa bɔɛ nun. Nan ɔ yɔ sɩ kpa man esikafʋɛ kʋn kɛ ɔ wʋ́lʋ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun.”
26Ɛjɔlɛ sɔ’n mɔ Zozi hanlɩn’n sinlin yɩ́ menian’n-mɔ anwʋn kpa biekun. Bɛ kɔ bisa bisa bɛ́ nwʋn kɛ: “Sɛ ɔ tɩ sɔ a, anɩn nwan yɛ̂ ɔ ’nyan yɩ́ ti ɔ?”
27Zozi nɩanlɩn bɛ́ dede a, yɩ́ nwan: “Ɛhɩ yɔ sɩ man kulo menian’n-mɔ, nan ɔ nyɔ sɩ mman man Nyanmɩan. Nyanmɩan dɩɛ, like fɩ́ɩ́ nza man yɩ́ yɔ.”
28Ɛhɩ a, Pɩɛlɩ nwan: “Nwun yɩ́ kɛ y’a yaci yɛ́ ninnge’n-mɔ kʋalaa y’a si wɔ́ sʋ.”
29Mɔ Pɩɛlɩ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sʋanlan mɔ mɩ́n dunman nun ɔ nʋn Ɛjɔlɛkpa’n dunman nun ɔ kɔ yaci yɩ́ awulo, yɩ́ nianman’n-mɔ, yɩ́ nin nʋn yɩ́ sɩ, yɩ́ mma, anaan yɩ́ asɩɛ’n-mɔ, 30ɔ ’nyan awulo, anianman, nian, sɩɛ, mma, asɩɛ, ɔ nʋn amannɩnhunlun mɛlɛ ɛhɩ anun, ɛsɛ mɛlɛ’n m’ɔ lɛ ba nɩn anun, ɔ ’nyan ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n. 31Alimʋa mma’n-mɔ dɔʋn ’ba li sian, yɛ̂ sian mma’n-mɔ kʋsʋ dɔʋn ’ba li mʋa.”
Zozi ’ba bɔ yɩ́ ewue’n nʋn yɩ́ etinnge nɩn asʋ biekun
(Matie 19.17-19, Luku 18.31-34)
32Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩn’n, ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ, bɛ kɔ fa Zoluzalɛmʋn atɩn’n. Zozi li bɛ́ nyunnun. Yɩ́ menian’n-mɔ akunnun tɩtɩ bɛ́. Bɛ́ mɔ bɛ si bɛ́ sʋ’n kʋsʋ sulo. Zozi kɔ fɛlɛ yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan nɩn ahanmɩan biekun. Ɛjɔlɛ’n mɔ ɔ ’ba tʋ yɩ́’n, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́. 33Yɩ́ nwan “Ɛmɔ tíe, yɛ lɛ kɔ Zoluzalɛmʋn! Yɛ kɔ yɛ ju ɛlɔ a, bɛ ’ba hyɩ Mân Baa’n bɛ man Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ’n-mɔ nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ. Yɩ́ ehuan ati, bɛ ’ba bu yɩ́ fʋɔ. Bɛ ’ba fa yɩ́ bɛ wula bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n-mɔ asa nun. 34Bɛ́ kʋsʋ bɛ ’ba gʋlʋ yɩ́ nwʋn, bɛ tʋtʋ yɩ́ nyunnun ngɛsɛlɛ, bɛ fin yɩ́ mgbele nán bɛ kun yɩ́. Sɛ bɛ kun yɩ́ yue a, yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ, ɔ fi ewue nun ɔ ’tinnge.”
Zʋakɩ nʋn Zʋan ’ba bisa Zozi like kʋn
(Matie 20.20-28, Luku 22.25-27)
35Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, Zebede amma Zʋakɩ nʋn Zʋan kɔ kpunnge yɩ́. Bɛ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, yɛ kulo kɛ like’n mɔ yɛ lɛ ba bisa wɔ́’n, ɛ yɔ́ man yɛ́”.
36Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nzu like dɩɛ yɛ̂ ɛmɔ kulo kɛ n yɔ́ m mán ɛmɔ ɔ?”
37Bɛ́ nwan: “Mɛlɛ mɔ ɛ ’di wɔ́ belemgbin nɩn anunminnyanmʋn nɩn anun’n, man yɛ́ nunhan kʋn tánlan wɔ́ fama sʋ yɛ̂ kʋn kʋsʋ tánlan wɔ́ bɛ̂ sʋ.”
38Bɛ hanlɩn sɔ a, Zozi nwan: “Ɛmɔ nzɩ man like’n mɔ ɛmɔ lɛ bisa’n. Asʋ amannɩnhunlun kangɔ’n mɔ mɩn ’ba nʋn nun’n, ɛmɔ kɔ hʋala nun nʋn? Anaan amannɩnhunlun ɛsɔnɩan’n mɔ bɛ ’ba sɔnɩn mɩ́n’n, ɛmɔ kɔ hʋala bie sɔnɩn?”
39Bɛ́ nwan: “Yuo o, yɛ kʋala yɩ́ yɔ.”
Zozi nwan: “Ɔ tɩ ananhɔlɛ kɛ kangɔ’n mɔ mɩn ’ba nʋn nun’n, ɛmɔ ’ba nʋn nun bie. Ɛsɔnɩan’n mɔ bɛ ’ba sɔnɩn mɩ́n’n, bɛ ’ba sɔnɩn ɛmɔ bie. 40Nan kʋsʋ m’ɔ tɩ mɩ́n fama sʋ anaan mɩ́n bɛ̂ sʋ ɛtanlán’n, yɩ́ dɩɛ nán mɩ́n yɛ̂ mɩn man ɔ. Ɔ tɩ bɛ́ mɔ Nyanmɩan a sesie a man bɛ́’n-mɔ dɩɛ.”
41Mɔ yɩ́ menian bulu’n tɩlɩ ɛjɔlɛ’n mɔ Zʋakɩ nʋn Zʋan hanlɩn’n, bɛ kɔ fɛ bɛ́ nwʋn ɛya. 42Ɛhɩ a, Zozi kɔ fɛlɛ bɛ́ kʋalaatin ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ sɩ kɛ mân nɩn anun mmelemgbin’n-mɔ kele bɛ́ menian’n-mɔ ahʋlʋwa. Mgbain’n-mɔ sisi menian’n-mɔ. 43Nan ɛmɔ afian ɛwa dɩɛ, ɔ tɩ man sɔ. Ɛmɔ afian, m’ɔ kulo kɛ ɔ kaci kpain’n, ɔ káci ɛmɔ akʋa. 44Nunhan m’ɔ kulo kɛ ɔ di ɛmɔ anyunnun’n, ɔ yɔ́ ɛmɔ kanga. 45Ɔ sanlɩn kɛ *Mân Baa’n muonun, ɔ’a mma man kɛ ɔ ’ba maan bɛ sʋ yɩ́. Nan ɔ walɩ kɛ ɔ ’ba sʋ ɔ fa yɩ́ ngʋan’n ɔ de menian dɔʋn ati.”
Zozi ’ba tike Baatime anyɩn’n
(Matie 20.29-34, Luku 18.35-43)
46Ɛhɩ anzin, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ kɔ hɔ kɔ ju kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Zoliko nɩn asʋ. Mɛlɛ mɔ Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ nʋn meninsʋnman’n fi kulo nɩn anun bɛ ’fite’n, anɩn Time awa Baatime m’ɔ tɩ anyɩnsinlinwafʋɛ’n tɩ atɩn nɩn anʋan ɛbɛlɛ. Ɔ sɛsɛlɛ esika. 47M’ɔ tɩlɩ kɛ bɛ́ nwan Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ’n, ɔ kɔ tɩan nun kɛ: “Zozi, belemgbin *Davidi Awa, nwun mɩ́n nwʋn anwunnvoe!”
48Menian dɔʋn kpa kɔ totua yɩ́ kɛ ɔ múan yɩ́ nʋan nɩn asʋ. Ɔ ngɔ tɛ bɛ́ sʋ. Ɔ kɔ tɩan nun sɛlɛ kpa biekun kɛ: “Zozi, belemgbin Davidi Awa, nwun mɩ́n nwʋn anwunnvoe!”
49Zozi kɔ jinlan. Yɩ́ nwan: “Bɛ fɛ́lɛ yɩ́ bɛ mán ɔ bála.”
Bɛ kɔ fɛlɛ anyɩnsinlinwafʋɛ’n, bɛ́ nwan: “Bɔ mɔndɩnlɩn, jasʋ nán ɔ lɛ fɛlɛ wɔ́.”
50Ɛhɩ a, Baatime kɔ gua taladɩɛ’n m’ɔ fa fʋfɔ yɩ́ nwʋn nɩn asɩ. Ɔ kɔ hulu kɔ kpɩn ɔ kɔ a Zozi anwʋn ɛbɛlɛ.
51Zozi kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Nzu like dɩɛ yɛ̂ n yɔ́ m mán wɔ́ ɔ?”
Anyɩnsinlinwafʋɛ’n nwan: “*Labunin, man n nwún asɩ.”
52M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Kɔ, wɔ́ dedi nɩn a man wɔ́ nwʋn a sa.” Ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ nwun asɩ. Ɔ kɔ si Zozi sʋ.
11Zozi ’ba hɔ Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ
(Matie 21.1-11, Luku 19.28-40, Zʋan 12.12-19)
1Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ kɔ a kɔ ju Bɛtɩfaze nʋn Betanin afian. Kulo sɔ’n-mɔ mantan mantan Zoluzalɛmʋn. Mɔ bɛ juli *Olivʋ bʋka nɩn anwʋn ɛbɛlɛ’n, Zozi kɔ sʋan yɩ́ menian’n-mɔ anun nnyuan, yɩ́ nwan: 2“Ɛmɔ hɔ́ kulo’n m’ɔ wɔ ɛmɔ anyunnun ɛlɔ nɩn asʋ. Mɔ ɛmɔ ’fite kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ ala’n, ɛmɔ ’ba nwun yɩ́ kɛ afunlunmun baa kʋn mɩnnda ɛbɛlɛ, sʋanlan fɩ́ɩ́ fʋlɩ tanlanlɩn man sʋ lé. Ɛmɔ nyánnjɩ yɩ́ bɛ bɛ́lɛ mɩ́n. 3Sɛ sʋanlan bie bisa ɛmɔ kɛ nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ nyannjɩ yɩ́ a, ɛmɔ sé yɩ́ kɛ: ‘Yɛ́ Mɩn a mian yɩ́ nwʋn, nan ɔ ngɔ hye man, ɔ ’ba fa sa ba.’”
4M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n yɛ̂ yɩ́ menian nnyuan’n hɔlɩ ɔ. Bɛ ’kɔ a ju a, afunlunmun baa’n mɩnnda anʋan kʋn anun, gua nɩn asʋ. Bɛ kɔ nyannjɩ yɩ́. 5Bɛ́ mɔ bɛ wɔ ɛbɛlɛ’n, bɛ́ mmie-mɔ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ lɛ yɔ nzu? Nzu ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ nyannjɩ afunlunmun baa’n?” 6Bɛ bualɩ bɛ́ kɛ Zozi hanlɩn helelɩ bɛ́’n, yɛ̂ menian sɔ’n-mɔ yacili bɛ́ maan bɛ falɩ bɛ hɔlɩ ɔ. 7Bɛ kɔ fa afunlunmun baa’n bɛ kɔ bɛlɛ Zozi, bɛ kɔ fa bɛ́ taladɩɛ’n-mɔ bɛ kɔ gua naan nɩn asʋ. Zozi kɔ fʋ kɔ tanlanlɩn sʋ. 8Menian dɔʋn kɔ sɩsɛ bɛ́ ɛtanlan’n-mɔ atɩn nɩn anun. Mmie-mɔ kʋsʋ kɔ kpɩkpɛ aye malɛ bɛ kɔ sɩsɛ yɩ́ atɩn nɩn anun. 9Bɛ́ mɔ bɛ li Zozi anyunnun’n ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ li yɩ́ nzin’n, bɛ lɛ tɩan bɛ kan kɛ: “Hozanna! Nyila hán sʋanlan ɛhɩ m’ɔ lɛ ba wɔ yɛ́ Mɩn dunman nun’n!10Nyila hán belemgbin’n m’ɔ lɛ ba sesie yɛ́ sɩ Davidi belemgbin mân’n. Hozanna! Nyila hán yɛ́ Mɩn m’ɔ wɔ anwunno anwunno ɛlɔ’n!”
11Zozi kɔ ju Zoluzalɛmʋn. Ɔ kɔ wʋlʋ Nyanmɩan sua nɩn anun. Ɔ kɔ nɛnɩan ɛbɛlɛ ninnge’n-mɔ kʋalaa kɔ yue. Ɔ nʋn yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n, bɛ kɔ hɔ Betanin. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn alɩ́ɛ lɛ yɔ.
Zozi ’ba bɔ figi baka kʋn sasan
12Bɛ lalɩ alɩ́ɛ hɩnlɩn mɔ bɛ fi Betanin bɛ ’kɔ’n, ɛhɔɛ kɔ hun Zozi. 13Ɔ kɔ nwun *figi baka kʋn mʋa ɛlɔ. Nyâ wɔ sʋ. Zozi kɔ hɔ yɩ́ bʋ ɔ ’kɔ a nɩan sɛ ɔ kɔ nyan figi bie kɔ li a. Ɔ ’kɔ ju a, like fɩ́ɩ́ nnʋn man sʋ, nyâ ngʋnmɩn, ɔ sanlɩn kɛ ɔ juli man figi nɩn esúe tɛmʋn. 14Mɔ Zozi nwunlin yɩ́ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Wɔ́ baka ɛhɩ, ɔ fi ɛnɛ m’ɔ kɔ’n, sʋanlan fɩ́ɩ́ ngɔ li wɔ́ sʋ baa kʋ́n lé!” M’ɔ hanlɩn sɔ’n, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ tɩ.
Zozi ’ba fʋan bɛ́ mɔ bɛ di gua
Nyanmɩan awulo nɩn anun’n
(Matie 21.12-17, Luku 19.45-48, Zʋan 2.13-22)
15Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ fi Betanin bɛ kɔ a Zoluzalɛmʋn. Zozi kɔ wʋlʋ Nyanmɩan awulo nɩn anun. Ɔ kɔ fʋan bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ di gua awulo nɩn anun’n. Ɔ kɔ han bɛ́ mɔ bɛ kaci esika’n tɔbɩlɩ’n-mɔ kɔ gua. Bɛ́ mɔ bɛ lɛ tɔnɩn mɔlɔnʋnman’n-mɔ, ɔ kɔ han bɛ́ bia’n mɔ kɔ gua. 16Ɔ’a mman man sʋanlan fɩ́ɩ́ atɩn ɔ’a nzʋa man ninnge ɔ’a nzɩn man Nyanmɩan awulo nɩn anun. 17M’ɔ yɔlɩ sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ hehele menian’n-mɔ ninnge. Yɩ́ nwan: “Asʋ b’a ngɛlɛ man yɩ́ kɛ Nyanmɩan nwan: Bɛ ’ba fɛlɛ mɩ́n awulo’n mân mân kʋalaa mmʋtʋɛ awulo ɔ? Nan ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ a fa a kaci ɛmɔ awue awulo’n?”
18Mɔ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ’n-mɔ nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ ngɔ yɔ bɛ́ fɛ fɩ́ɩ́. Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ kpʋnndɛ atɩn mɔ bɛ ’sɩn sʋ nán bɛ cɩ yɩ́ bɛ kun yɩ́. Nan kʋsʋ bɛ sulo yɩ́, ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ like’n m’ɔ kele’n yɔ menian’n-mɔ mɔ b’a yia ɛbɛlɛ’n kʋalaa fɛ sʋnman. 19Mɔ alɩ́ɛ’n yɔlɩ’n, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ fi Zoluzalɛmʋn kulo nɩn anun bɛ kɔ fite.
Figi baka’n mɔ Zozi bɔlɩ yɩ́
sasan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
20Alɩ́ɛ hɩnlɩn mɔ bɛ ’sɩn’n, Zozi menian’n-mɔ kɔ nwun figi baka’n. Ɔ fi yɩ́ anwunno ɔ’a yʋɩ dede ɔ’a ju yɩ́ bʋ asɩ. 21Ɛbɛlɛ ala, Pɩɛlɩ kɔ kacɩ ɛjɔlɛ’n mɔ Zozi hanlɩn’n. Nán ɔ’a se yɩ́ kɛ: “Yɛ́ Mɩn, nɩan kɛ figi baka’n mɔ ɛ bɔlɩ yɩ́ sasan nɩn a yue yʋɩ ɔ.”
22Mɔ Pɩɛlɩ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, Zozi kɔ se bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ lé Nyanmɩan bɛ lí. 23Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sɛ sʋanlan kʋn nzu man akpʋlʋwa wɔ yɩ́ ahʋnlɩn nɩn anun, nan ɔ de di kɛ m’ɔ lɛ kan’n ’yɔ sɔ man yɩ́ a, sɛ ɔ se bʋka ɛhɩ kɛ: ‘Bʋka, fi ɛwa tutu kɔ tɔ jenvie nɩn anun’ an, bʋka’n ’tutu kɔ tɔ nun. 24Yɩ́ sɔ ati, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ, like biala mɔ ɛmɔ kɔ sɛlɛ wɔ Nyanmɩan ɛlɔ’n, ɛmɔ lé lí kɛ ɛmɔ asa a han yɩ́. Afɩ ɔ ’fa man ɛmɔ. 25Mɛlɛ mɔ ɛmɔ jin bɛ lɛ yɔ asɔnɩn’n, sɛ sʋanlan bie anwʋn ɛjɔlɛ wɔ ɛmɔ akunnun an, ɛmɔ fá yɩ́ nwʋn sa bɛ hyé yɩ́. Nán Nyanmɩan a fa ɛmɔ anwʋn sa dɩɛ nɩn a hye ɛmɔ. [ 26Nan sɛ ɛmɔ a nva man yɩ́ nwʋn sa b’a nje man yɩ́ a, ɛmɔ Asɩ’n kʋsʋ m’ɔ wɔ anwunno’n nva man ɛmɔ dɩɛ’n nje man ɛmɔ.”]
Zozi tunmin’n m’ɔ le yɩ́’n
27Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ kɔ sa kɔ hɔ Zoluzalɛmʋn ɛlɔ biekun. Mɛlɛ mɔ anɩn ɔ lɛ kpanza Nyanmɩan awulo nɩn anun’n, Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ’n-mɔ, nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ, nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ kɔ a yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. 28Bɛ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Tunmin benin yɛ̂ ɛ le yɩ́ ɛ yɔ ninnge sʋa mɔ ɔ? Nwan sʋanlan dɩɛ yɛ̂ ɔ manlɩn wɔ́ atɩn kɛ ɛ yɔ́ ɔ?”
29Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Mɩn ’ba bisa ɛmɔ kosuan kʋn. Sɛ ɛmɔ tu yɩ́ nʋan an, sʋanlan’n m’ɔ manlɩn mɩ́n atɩn maan mɩn yɔ ninnge’n-mɔ’n, mɩn ’kan mɩn kele ɛmɔ. 30Ɛsɔnɩan’n mɔ Zʋan sɔnɩn menian’n-mɔ’n, ɔ fi Nyanmɩan ɛlɔ anaan ɔ fi kulo menian’n-mɔ ɛlɔ ɔ? Ɛmɔ búa mɩ́n bie.”
31Mɔ Zozi bisalɩ bɛ́ kosuan sɔ’n, bɛ kɔ han yɩ́ bɛ́ afian ɛlɔ kɛ: “Sɛ yɛ bua yɩ́ kɛ: ‘Nyanmɩan yɛ̂ ɔ sʋanlɩn yɩ́’ a, ɔ ’ba bisa yɛ́ kɛ: ‘Anɩn nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ a nne man yɩ́ ɛjɔlɛ’n b’a nni man’n?’ 32Sɛ yɛ kan kɛ: ‘Menian’n-mɔ yɛ̂ bɛ sʋanlɩn yɩ́’ a, …” (Bɛ sulo bagua’n, afɩ menian’n-mɔ kʋalaa de tʋ nun kɛ Zʋan tɩ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ sakpa.)
33Ɛhɩ a, bɛ kɔ bua Zozi kɛ: “Yɛ nzɩ man.”
Zozi kʋsʋ kɔ se bɛ́ kɛ: “Mɩ́n kʋsʋ mɩn ngele man ɛmɔ sʋanlan’n m’ɔ man mɩ́n atɩn maan mɩn yɔ mɩ́n ninnge sɔ’n-mɔ’n.”
12Divɩn ebo nɩn anwʋn anyɩnndala’n
(Matie 21.33-46, Luku 20.9-19)
1M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi kɔ han ɛjɔlɛ ɔ kɔ bu yɩ́ anyɩnndala nun ɔ kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛhɩ bian kʋn kɔ sʋn yɩ́ divɩn ebo. Ɔ kɔ hyɩ yɩ́ nwʋn. Ɔ kɔ fun kunman kʋn m’ɔ hyuhyuin yɩ́ nzan’n gua nun ɔ. Ɔ kɔ si sua hyilili kʋn sʋ. Sua sɔ’n tɩ kannganlaun. Bɛ fʋ sʋ bɛ sisa ebo’n. ɔ kɔ fa ebo’n kɔ wula kpafʋ-mɔ asa nun. Yɛ̂ ɔ hɔlɩ yɩ́ atɩn ɔ. 2Mɔ divɩn nɩn ɛtɩɛ’n tɛmʋn juli’n, bian’n sɔ’n kɔ sʋan yɩ́ ngʋa’n-mɔ anun kʋn kpafʋ’n-mɔ anwʋn ɛlɔ kɛ ɔ hɔ́ lé yɩ́ dɩɛ’n bɛ́lɛ yɩ́. 3Kpafʋ’n-mɔ kɔ hyɩ akʋa’n bɛ kɔ bʋ yɩ́ dede bɛ kɔ hɩhan yɩ́ nun ɔ kɔ fa yɩ́ sa to ɔ kɔ sa kɔ hɔ. 4Bian’n kɔ sʋan yɩ́ akʋa’n kʋn biekun bɛ́ nwʋn ɛlɔ. Bɛ kɔ hyɩ yɩ́ kʋsʋ bɛ kɔ tʋtʋ yɩ́ ti nɩn anun kɔtɔlɛ. Bɛ kɔ kpɩkpɛ yɩ́ nzʋba, bɛ kɔ hɩhan yɩ́ nun. 5Yɩ́ kpɛ̂ nsan nɩn asʋ, bian’n kɔ sʋan yɩ́ akʋa’n kʋn biekun bɛ́ nwʋn ɛlɔ. Nan yɩ́ dɩɛ, bɛ kɔ hun yɩ́. Ɛsɛ bian’n kɔ sʋan yɩ́ ngʋa’n-mɔ dɔʋn bɛ́ nwʋn ɛlɔ biekun. Bɛ kɔ hyɩ mmie-mɔ bɛ kɔ bʋ bɛ́, bɛ kɔ hun mmie-mɔ kʋsʋ.
6“Sʋanlan mɔ ɔ’a ha bian nɩn asa nun’n y’ɔ le yɩ́ wa baa belenzua kʋnmgba cein’n. Kasian’n, ɔ kɔ sʋan baa sɔ’n m’ɔ tɩ yɩ́ ehulo baa’n. Yɩ́ nwan: ‘Kɛmɔ ɔ tɩ mɩ́n kunnun baa’n, mɩn de mɩn di kɛ bɛ ’ba man yɩ́ anyɩnnzɔ.’
7“Nan mɛlɛ mɔ bɛ́ nyɩn bɔlɩ bian nɩn awa’n, bɛ kɔ han yɩ́ bɛ́ afian ɛlɔ kɛ: ‘Bɛ nɩ́an, yɩ́ koliaja’n yɛ̂ ɔ lɛ ba nɩn ɔ. Bɛ mán yɛ hún yɩ́, anɩn yɩ́ ajâ nɩn a yɔ yɛ́ dɩɛ.’
8“Ɛhɩ a, bɛ kɔ sɔ yɩ́ bɛ kɔ hun yɩ́. Bɛ kɔ yɩ yɩ́ fuin nɩn ebo nɩn asʋ.” 9Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Sʋanlan’n m’ɔ le ebo’n, anɩn nzu yɛ̂ ɔ ’yɔ ɔ? Sɛ ɔ ba a, ɔ ’kun kpafʋ’n-mɔ ɔ fa yɩ́ ebo’n ɔ wula menian nvʋfɔlɛ asa nun. 10Asʋ ɛmɔ kɩnngalɩ man ɛjɔlɛ ɛhɩ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun lé ɔ? B’a hɛlɛ yɩ́ nun kɛ:
Ɛbʋɛ’n mɔ bɛ́ mɔ bɛ lɛ si sua nɩn a ju a tʋ’n,
yɩ́ yɛ̂ ɔ’a kaci ayialɩɛ nɩn asʋ ɛbʋɛ’n
m’ɔ le sua nɩn anun nɩn ɔ.
11Ɛ ’nwun like mɔ yɛ́ Mɩn a yɔ’n,
ɔ yɔ ɛnyɩnmɩn wɔ yɛ́ nyɩnsʋ.”
12Zufʋ mgbain’n-mɔ kɔ nwun yɩ́ kɛ bɛ́ ti yɛ̂ Zozi a bu yɩ́ anyɩnndala sɔ nɩn ɔ. Ɛhɩ ati, bɛ kpʋnndɛlɩ atɩn mɔ bɛ ’sɩn sʋ bɛ cɩ yɩ́. Nan kʋsʋ meninsʋnman’n dunman nun, bɛ sulo. Bɛ kɔ yaci yɩ́ bɛ kɔ hɔ.
Sezaa ajule’n
(Matie 22.15-22, Luku 20.20-26)
13Bɛ kɔ sʋan *Falisifʋɛ’n mmie-mɔ nʋn belemgbin Elɔdɩ menian’n mmie-mɔ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ kɛ bɛ hɔ́ tétie yɩ́ nʋan nun. 14Bɛ walɩ tʋlɩ yɩ́ a, bɛ́ nwan: “Kpain, yɛ sɩ kɛ wɔ́ dɩɛ, ɛ kan ananhɔlɛ. Menian’n-mɔ ajʋnlɩn mɔ bɛ kɔ fa’n, ɛ nzulo man yɩ́ nzin. Afɩ ɛ nnɩan man sʋanlan nyunnun ɛ mmua man yɩ́ ndɛɛ. Like mɔ Nyanmɩan kulo kɛ sʋanlan yɔ́’n, ɛ kele yɩ́ ananhɔlɛ. Asʋ yɛ́ mala’n kele kɛ yɛ túa ajule yɛ mán Lɔmʋn belemgbin *Sezaa ɔ? Sɛ yɛ túa a, kan. Sɛ nán yɛ tua kʋsʋ a, kan.”
15Nan Zozi nwunlin bɛ́ ajʋnlɩn’n mɔ b’a fa’n, ɔ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ tetie mɩ́n nʋan nun ɔ? Ɛmɔ fá bɛ́ esika’n kʋn bɛ mán n nɩ́an.” 16Bɛ kɔ fa kʋn bɛ kɔ bɛlɛ yɩ́. Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nwan nvoninnin dɩɛ ɔ nʋn dunman benin yɛ̂ ɔ wɔ esika nɩn asʋ ɔ?”
Bɛ́ nwan: “Belemgbin Sezaa ɔ.”
17Zozi nwan: “M’ɔ tɩ Sezaa dɩɛ’n, ɛmɔ fá man yɩ́, yɛ̂ m’ɔ tɩ Nyanmɩan kʋsʋ dɩɛ’n, ɛmɔ fá man yɩ́.” Zozi mmua sɔ’n kɔ sin bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn.
Ewuetinnge nɩn anwʋn kosuan’n
(Matie 22.23-33, Luku 20.27-40)
18Ɛhɩ anzin, *Sadusifʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ́ nwan sʋanlan wu a, ɔ fi ewue nun ɔ ndinnge man’n, bɛ́ mmie-mɔ kɔ a Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Bɛ kɔ bisa yɩ́ kosuan kʋn kɛ: 19“Kpain, Moyizɩ a hɛlɛ a man yɛ́ kɛ: Belenzua kʋn m’ɔ nʋn yɩ́ yɩ b’a nwʋ man baa fɩ́ɩ́ dede nán sɛ ɔ wu a, yɩ́ nianman’n fá yɩ́ yɩ’n. Ɔ nʋn yɩ́ bɛ wʋ́ mma maan bɛ lí m’ɔ wuli nɩn aja nun.20Nan daba anɩn anianman mmelenzua nsʋ wɔ ɛbɛlɛ. Nunhan kpain’n jalɩ balasua kʋn. Ɔ nʋn yɩ́ b’a nwʋ man baa fɩ́ɩ́ dede ɔ wuli. 21M’ɔ tɔtʋa yɩ́’n, ɔ jalɩ balasua sɔ’n, ɔ nʋn yɩ́ b’a nwʋ man baa fɩ́ɩ́ dede ɔ wuli. Yɩ́ nsan nɩn asʋ’n, kɛ ɔ tɩ yɩ́ nɩn ala’n. 22Bɛ le yɩ́ sɔ dede bɛ́ anianman nsʋ’n kʋalaa bɛ kɔ yue wu. Bɛ́ bie fɩ́ɩ́ nʋn balasua nɩn a nwʋ man baa. Balasua’n kʋsʋ kɔ wu. 23Ewuetinnge cɩan’n, mɔ menian’n-mɔ kʋalaa ’ba tinnge’n, bɛ́ anianman nsʋ’n, nunhan benin yɛ̂ ɔ ’ja balasua’n biekun ɔ? Afɩ bɛ́ anianman nsʋ’n kʋalaa nunhan kʋn biala jalɩ balasua sɔ’n bie.”
24Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Kɛmɔ ɛmɔ nzɩ man Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n, ɔ nʋn Nyanmɩan tunmin’n, yɩ́ ti yɛ̂ ɔ man ɛmɔ a fʋn ɔ. 25Ɔ sanlɩn kɛ ewuetinnge cɩan’n, mmelenzua’n-mɔ ngɔ ja man mmala. Mmala’n-mɔ kʋsʋ ngɔ ja man mmian. Bɛ ’ba kaci kɛ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ. 26M’ɔ tɩ ewuetinnge nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n, ɛjɔlɛ mɔ Moyizɩ hɛlɛlɩ’n, ɛmɔ kɩnngalɩ man yɩ́ lé ɔ? Kalata’n lɛ kele kɛ anɩn sɩ̂n’n lɛ sɔ baka kaan kʋn ati sʋ. Nyanmɩan fɛlɛlɩ Moyizɩ a, yɩ́ nwan: N dɩ Abalahamʋn Nyanmɩan, Izakɩ Nyanmɩan, ɛsɛ n dɩ Zʋakɔbʋ kʋsʋ Nyanmɩan? 27Ɛmɔ a fʋn bɔkɔɔ. Ɔ sanlɩn kɛ, Nyanmɩan tɩ man ewue mma’n-mɔ Nyanmɩan. Nan ɔ tɩ ngʋan mma’n-mɔ Nyanmɩan.”
Mala’n m’ɔ tɩ kpili tala bɛ́ kʋalaa’n
(Matie 22.34-40, Luku 10.25-28)
28Mɛlɛ mɔ *Sadusifʋɛ’n-mɔ nʋn Zozi ’jʋjɔ’n, *mala nɩn asʋ kpain’n kʋn tɩlɩ bɛ́ ngan. Kɛmɔ ɔ nwunlin kɛ Zozi a bua Sadusifʋɛ’n-mɔ kpa’n, ɔ kɔ kpʋnnge yɩ́ nwʋn ɛlɔ, yɩ́ nwan: “Mala benin yɛ̂ ɔ tɩ kpili tala mala’n-mɔ kʋalaa ɔ?”
29Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “Mala’n m’ɔ li mʋa’n y’ɔ le ɛhɩ: Izalayɛ amma, bɛ tíe, yɛ́ Mɩn Nyanmɩan angʋnmɩn yɛ̂ ɔ tɩ Nyanmɩan ɔ.30Fa wɔ́ ahʋnlɩn’n kʋalaa, ɔ nʋn wɔ́ ɛkala’n kʋalaa, ɔ nʋn wɔ́ ajʋnlɩn’n kʋalaa, ɔ nʋn wɔ́ anwʋnsɛlɛ’n kʋalaa kulo yɛ́ Mɩn Nyanmɩan.31M’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n, y’ɔ le ɛhɩ: Kulo wɔ́ manngʋn kɛ wɔ́ muonun wɔ́ nwʋn. Mala fɩ́ɩ́ nnʋn man ɛbɛlɛ m’ɔ tala mala nnyuan ɛhɩ ɔ.”
32Mɔ Zozi hanlɩn ɛhɩ’n, mala nɩn asʋ kpain’n nwan: “Kpain, fɔ́ʋ́n, a han ananhɔlɛ! Nyanmɩan tɩ kʋnmgba cein, bie fɩ́ɩ́ kʋ́n nnʋn man yɩ́ nzin. 33Sɛ ɛ fa wɔ́ ahʋnlɩn’n kʋalaa, ɔ nʋn wɔ́ ajʋnlɩn’n kʋalaa, ɔ nʋn wɔ́ anwʋnsɛlɛ’n kʋalaa, ɛ kulo Nyanmɩan, ɛ kulo wɔ́ manngʋn kɛ ɛ kulo wɔ́ muonun wɔ́ nwʋn nɩn an, ɔ tɩ kpa tala tɛɛ ɛyɩɛ nʋn afɔlɩɛ ngacile’n kʋalaatin.” 34Bian’n kɔ bua ɛjɔlɛ’n ngɛlɛ sʋ. Yɩ́ ti, Zozi hanlɩn helelɩ yɩ́ kɛ: “A mantan Nyanmɩan Belemgbin Mân’n.” Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, sʋanlan fɩ́ɩ́ a mmisa man yɩ́ kosuan fɩ́ɩ́ kʋ́n.
Kilisi’n nʋn belemgbin Davidi
(Matie 22.41-46, Luku 20.41-44)
35Anɩn Zozi wɔ Nyanmɩan awulo nɩn anun, ɔ lɛ kekele menian’n-mɔ ninnge. Ɔ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Ɔ yɔ sɛ mɔ *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kʋalaa kan kɛ belemgbin Davidi awa y’ɔ le *Kilisi’n? 36Davidi muonun, mɔ Nyanmɩan Wawɛ’n wʋlʋlɩ yɩ́ nun’n, yɩ́ nwan:
Ɛdannganman a han a hele mɩ́n Mɩn kɛ:
Tanlan mɩ́n fama sʋ,
nán mɩn ’ba fa wɔ́ mgbɔfʋɛ’n-mɔ
mɩn gua wɔ́ ja abʋ.
37Davidi muonun fɛlɛlɩ yɩ́ Mɩn. Anɩn ɔ yɔ sɛ m’ɔ kʋala kɛ ɔ yɔ yɩ́ wa’n?” Meninsʋnman’n le fɛ elie bɛ tie ɛjɔlɛ’n mɔ Zozi lɛ kan’n.
Zozi ’ba tu menian’n-mɔ fʋɔ
wɔ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ anwʋn
(Matie 23.1-12, Luku 20.45-47)
38Zozi like ehehele nɩn anun, ɔ kɔ han kɔ hele meninsʋnman’n kɛ: “Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa wɔ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ anwʋn. Bɛ kulo taladɩɛ ndɩnndɩɩn ewula nanndɩ menian’n-mɔ anun. Gua nɩn asʋ, bɛ kulo kɛ menian’n-mɔ man bɛ́ anyɩnnzɔ. Bɛ ’bisa bɛ́ ahɩn an, bɛ kan kɛ: ‘Kpain, ahɩn o!’ 39Sɛ menian yia nán bɛ ’didi tɔbɩlɩ’n-mɔ anwʋn an, menian mgbili mgbili lɩka yɛ̂ bɛ kpʋnndɛ ɔ. Bɛ kɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun an, bia’n-mɔ m’ɔ jijin bɛ́ nyunnun’n, sʋ yɛ̂ bɛ tanlan ɔ. 40Bɛ kpʋkpʋ kunlannvʋɛ’n-mɔ anwʋn kpa bɔkɔɔ. Bɛ ’yɔ asɔnɩn an, bɛ yɔ mmʋtʋɛ ndɩnndɩɩn bɛ kele bɛ́ nwʋn kɛ bɛ tɩ meninkpa. Bɛ́ nyɔlɩɛ sɔ’n-mɔ anwʋn, ahatua mɔ bɛ ’ba nyan yɩ́’n, ɔ tɩ kpili sʋnman.”
Kunlannvʋɛ balasua nɩn acɛdɩɛ’n
41Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ tanlan asɩ Nyanmɩan awulo nɩn anun lɩka mɔ bɛ tʋ acɛdɩɛ’n. Kɛ meninsʋnman’n kpɩn tʋ esika’n, Zozi tɩ ɛbɛlɛ yɩ́ nyɩn ta bɛ́. Esikafʋɛ nwala kpa kɔ gua nun esika dɔʋn. 42Kunlannvʋɛ balasua kʋn kɔ a, ɔ tɩ ehianfʋɛ kpa. Ɔ kɔ tʋ babulu ngʋkʋn ngʋkʋn nnyuan alaka nɩn anun.
43Mɔ Zozi nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɔ kɔ fɛlɛ yɩ́ menian’n-mɔ. Yɩ́ nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, ehianfʋɛ kunlannvʋɛ balasua ɛhɩ, ɔ’a tʋ esika dɔʋn ɔ’a tala bɛ́ kʋalaa mɔ b’a tʋ esika alaka nɩn anun’n. 44Ɔ sanlɩn kɛ, bɛ́ kʋalaatin, esika mɔ bɛ mianlɩn man yɩ́ nwʋn’n yɛ̂ b’a fa b’a gua nun ɔ. Nan yɩ́ dɩɛ, yɩ́ ehianfʋɛ esika kaan m’ɔ le m’ɔ kɔ fa kɔ li alɩɛ’n yɛ̂ ɔ’a fa ɔ’a tʋ alaka nɩn anun nɩn ɔ.”
13Nyanmɩan awulo nɩn ebubue nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
1Mɔ Zozi fi Nyanmɩan awulo nɩn anun ɔ ’fite’n, yɩ́ menian’n-mɔ anun kʋn nwan: “Kpain, nɩan. Nyɔbʋɛ ɛhɩ-mɔ, nyanmɩnsɛmʋn, bɛ nnwun man yɩ́ nwʋn sʋ. B’a fa b’a sisi sua’n-mɔ nganlanman nganlanman sʋnman!”
2Zozi kɔ se yɩ́ kɛ: “Ɛ nwun sua mgbili ɛhɩ-mɔ ɔ? Ɛbʋɛ baa kʋn ngɔ tanlan man yɩ́ mangʋn asʋ. Bɛ ’kan yɩ́ kʋalaa bɛ gua asɩ cɩan bie.”
Munnzue nʋn ahʋlʋwa’n
3Zozi fi ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ kɔ fʋ *Olivʋ bʋka nɩn asʋ ɔ kɔ tanlan asɩ. Bʋka sɔ’n nʋn Nyanmɩan awulo nɩn anyɩn wɔ sʋ. Kɛmɔ ɔ nʋn Pɩɛlɩ nʋn Zʋan, nʋn Zʋakɩ nʋn Andele angʋnmɩn ala yɛ̂ bɛ hɔlɩ’n, bɛ kɔ bisa yɩ́ kɛ: 4“Anɩn cɩan benin yɛ̂ nyɔbʋɛ sɔ’n-mɔ ’kan gua asɩ ɔ, kan kele yɛ́? Sɛ mɛlɛ’n ju kʋsʋ a, nzɔlɛ benin yɛ̂ bɛ ’fa bɛ nwun yɩ́ kɛ yɩ́ ayuelɩɛ tɛmʋn a ju ɔ?”
5Ɛhɩ a, Zozi kɔ sʋsɔ ɛjɔlɛ sʋ. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa nán abie a nnaka man ɛmɔ. 6Ɔ sanlɩn kɛ menian dɔʋn ’ba nanndɩ mɩ́n dunman nɩn asʋ nan kʋn biala kan kɛ: ‘Kilisi’n, Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n y’ɔ le mɩ́n.’ Bɛ ’kan sɔ bɛ laka menian dɔʋn. 7Sɛ ɛmɔ tɩ kɛ bɛ lɛ kan ɛlɔɛ ɛjɔlɛ, anaan ɛmɔ tɩ ɛlɔɛ angan an, nán bɛ man bɛ́ lʋa bɔ bɛ́ nwʋn. Ɔ sɛ kɛ ninnge sɔ’n-mɔ jú sʋ, nan kʋsʋ anɩn ayuelɩɛ’n juli man. 8Mân kʋn ’ba jasʋ ɔ nʋn mân kʋn bɛ kʋn ɛlʋɛ. Belemgbin mân kʋn ’ba jasʋ ɔ nʋn belemgbin mân kʋn bɛ kʋn ɛlʋɛ. Asɩɛ’n ’ba kpusu wɔ lɩka dɔʋn. Ɛhɔɛ ’ba kpɩn. Ɛhɩ kʋalaa ’ba yɔ kɛ awɔlɛ yalɛ nɩn abʋbɔ’n.
9“Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa. Bɛ ’ba fa ɛmɔ bɛ kɔ bɛ́ mɔ bɛ di ɛjɔlɛ’n-mɔ aja sʋ. Bɛ ’ba bʋ ɛmɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun. Bɛ nʋn ɛmɔ ’ba hɔ mân mgbain’n-mɔ, nʋn mmelemgbin’n-mɔ anyunnun wɔ mɩ́n dunman nun maan ɛmɔ di mɩ́n nwʋn adanzɩɛ. 10Afɩ ɔ fata kɛ bɛ di mʋa bɛ bɔ Ɛjɔlɛkpa’n bɛ kele eyuadɩ nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaatin.
11“Mɛlɛ mɔ bɛ kɔ hyɩ ɛmɔ, bɛ nʋn ɛmɔ kɔ hɔ bɛ́ mɔ bɛ di ɛjɔlɛ’n-mɔ aja sʋ’n, ɛjɔlɛ m’ɔ di mɔ ɛmɔ kan’n, nán bɛ di mʋa bɛ susu yɩ́ nwʋn. Nan ɛjɔlɛ m’ɔ kɔ tɔ ɛmɔ ati anun dɔhyʋɩlɩ sɔ nɩn anun’n, ɛmɔ hán. Ɔ sanlɩn kɛ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n yɛ̂ ɔ ’fa ɛjɔlɛ sɔ’n wula ɛmɔ anʋan maan ɛmɔ kan ɔ. 12Anianman’n ’ba yɩ yɩ́ nianman maan bɛ kun yɩ́. Sɩɛ’n-mɔ kʋsʋ ’ba yɩ bɛ́ mma’n-mɔ maan bɛ kun bɛ́. Mma’n-mɔ kʋsʋ ’ba jasʋ bɛ́ sɩ-mɔ akɔmɩn anun maan bɛ kun bɛ́. 13Mɩ́n dunman nun, menian’n-mɔ kʋalaa ’ba fa ɛmɔ anwʋn ɛkpɔ. Nan nunhan m’ɔ kɔ jinlan kpunndiin dede ɔ kɔ ju yɩ́ ayuelɩɛ’n, ɔ ’nyan yɩ́ ti.
Like ɛtɛ kpili’n m’ɔ bɔ alʋa’n
(Matie 24.15-28, Luku 21.20-24)
14“Ɛmɔ ’ba nwun like ɛtɛ kpili’n m’ɔ bɔ alʋa m’ɔ man sʋanlan anwʋn bubu yɩ́’n kɛ ɔ jin lɩka m’ɔ nvata man kɛ ɔ jinlan’n. (Sʋanlan m’ɔ lɛ kɩnnga lɩka sɔ’n, ɔ tɩ́ yɩ́ bʋ kpa.) Tɛmʋn sɔ’n, bɛ́ mɔ bɛ wɔ Zude mân nɩn anun’n, bɛ nwánndi bɛ hɔ́ mmʋka’n-mɔ asʋ. 15Sʋanlan m’ɔ kɔ fʋ yɩ́ sua nɩn ati sʋ’n, n’ɔ ju kɔ yɩ́ sua nɩn anun, ɔ fa like. 16M’ɔ kɔ hɔ ebolo’n, n’ɔ sa ba kulo, n’ɔ sa ba fa taladɩɛ. 17Mɛlɛ sɔ’n, mmalasua’n-mɔ mɔ bɛ lɛ nwʋnnzɛ’n, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ lɛ nʋan mma’n, bɛ́ yakɔ! 18Ɛmɔ sɛ́lɛ Nyanmɩan kɛ n’ɔ man mɛlɛ sɔ’n yia fɔsɩɛ nun. 19Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan bɔlɩ mân’n dede m’ɔ ju ɛnɛ’n, bɛ nwunlin man yɩ́ nwʋn sʋ yalɛ sʋa lé. Yɛ̂ yɩ́ nwʋn sʋ yalɛ fɩ́ɩ́ ngɔ a man kʋ́n. 20Sɛ yɛ́ Mɩn a mgbɛ man cɩan sɔ’n-mɔ asʋ a, sʋanlan fɩ́ɩ́ nnyan man yɩ́ ti. Nan bɛ́ mɔ ɔ’a kpa bɛ́ ɔ’a yɔ yɩ́ dɩɛ’n dunman nun, ɔ’a kpɛ cɩan sɔ’n-mɔ asʋ. 21Yɩ́ ti, sɛ abie se ɛmɔ kɛ: ‘Ɛmɔ nɩ́an, Kilisi’n, Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n, ɔ wɔ ɛwa anaan ɔ wɔ ɛlɔ’ a, nán bɛ tɛ yɩ́ sʋ. 22Ato Kilisi, nʋn ato mgbɔmanfʋɛ dɔʋn ’ba fite. Bɛ ’ba yɔ nzɔlɛ nʋn asinbɛnwʋn ninnge bɛ bɔ menian’n-mɔ apoo. Ɛsɛ bɔbɔ, sɛ bɛ kʋala yɩ́ yɔ a, bɛ ’laka bɛ mɔ Nyanmɩan a kpa bɛ́ a yɔ yɩ́ dɩɛ’n-mɔ. 23Nan ɛmɔ dɩɛ, m’an li mʋa m’an kannzʋ ɛmɔ! Yɩ́ ti, ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa.
Mân Baa nɩn ɛwalɛ’n
(Matie 24.29-31, Luku 21.25-28)
24“Nan mɛlɛ sɔ nɩn anun, yalɛ elie mɛlɛ nɩn anzin, sɛnzɛ’n ’ba lu tuun, sala’n ngɔ ta man kʋ́n. 25Nzalama’n-mɔ fi anwunno bɛ ’ba tutu bɛ gua asɩ. Anwunno ɛlɔ ninnge sɔ’n-mɔ kʋalaatin ’ba kpusu. 26Ɛbɛlɛ nɩn anun, bɛ ’ba nwun Mân Baa’n, kɛ ɔ fi bɔlɛ́ nɩn anun nyanmɩansʋ ɔ lɛ ba. Ɔ le tunmin kpili kpa ɔ nʋn anunminnyanmʋn. 27Tɛmʋn sɔ nɩn anun, ɔ nʋn yɩ́ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ yɛ̂ ɔ ’ba a ɔ. Ɔ ’ba hohuan yɩ́ menian’n-mɔ mɔ bɛ wɔ asɩɛ nɩn asʋ ɛwa lɩka kʋalaa nɩn anʋan.
Figi baka nɩn anwʋn anyɩnndala’n
(Matie 24.32-35, Luku 21.29-33)
28“Ɛmɔ fá bɛ́ nyɩn bɛ tʋ́ figi baka nɩn anwʋn. Mɛlɛ mɔ ɛmɔ kɔ nwun kɛ asaa mma a fifi yɩ́ nwʋn’n, mɔ yɩ nyâ’n lɛ wula’n, anɩn ɛmɔ sɩ kɛ mɛlɛ kpa’n mɔ bɛ nyan sʋ mma nɩn a kpunnge. 29Yɩ́ sʋ kʋsʋ ala, mɛlɛ mɔ ɛmɔ kɔ nwun ɛhɩ kʋalaa’n, anɩn ɛmɔ sɩ kɛ Mân Baa nɩn ɛwalɛ nɩn a ju a yue, ɔ’a mantan ɛmɔ kʋkʋ. 30Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ ajulisʋ menian ɛhɩ-mɔ ngɔ yue man wu nán ninnge sɔ’n-mɔ tɛmʋn a ju. 31Anwunno nʋn asɩ ’ba kpɛ nun, nan mɩ́n Nʋan Ɛjɔlɛ’n dɩɛ, ɔ mgbɛ man nun lé.
Ɛmɔ tánlan bɛ sísa
32“Nan kʋsʋ cɩan sɔ’n, anaan dɔɛ sɔ’n, yɩ́ dɩɛ, sʋanlan fɩ́ɩ́ nzɩ man. Nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ o, Nyanmɩan Awa nɩn o, bɛ́ fɩ́ɩ́ bɛ nzɩ man. Sɩɛ nɩn angʋnmɩn yɛ̂ ɔ sɩ ɔ. 33Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa, ɛmɔ tánlan bɛ sísa. Afɩ ɛmɔ nzɩ man mɛlɛ mɔ ninnge sɔ’n-mɔ kɔ a ɔ. 34Ɔ tɩ kɛ sʋanlan m’ɔ lɛ kɔ atɩn, mɔ ɔ’a yaci yɩ́ awulo’n ɔ’a wula yɩ́ ngʋa’n-mɔ asa nun ɔ. Ɔ’a fa sʋanlan kʋn junman dɩɛ m’ɔ fata kɛ ɔ di’n ɔ’a man yɩ́. Ɔ fɛlɛlɩ sʋanlan’n m’ɔ sisa awulo nɩn an, yɩ́ nwan: ‘Wɔ́ dɩɛ, n’ɛ dafɩ.’ 35Yɩ́ ti, ɛmɔ tánlan bɛ sísa. Afɩ ɛmɔ nzɩ man mɛlɛ mɔ sʋanlan’n m’ɔ le awulo’n kɔ a ɔ. 36Sɛ ɔ ’ba nɔsʋba e, sɛ alɩmunnun e, sɛ alɩbahɩan e, sɛ ngɛlɛmɔ e, ɛmɔ nzɩ man. Afɩ, sɛ ɔ ba nvu nun, nán ɛmɔ lɛ dafɩ a, ɔ ngɔ yɔ man sɛsɛ. 37Mɔ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ’n, mɩɩn kan mɩn man menian’n-mɔ kʋalaatin: Ɛmɔ tánlan bɛ sísa.”
14Zufʋ mgbain’n-mɔ ’ba hɔ Zozi ati ahuan
(Matie 26.1-5, Luku 22.1-2, Zʋan 11.45-53)
1M’ɔ ka cɩan nnyuan nán Pakɩ’n nʋn kpaʋn’n mɔ fali ayile nnʋn man nun’n fɛtɩ nɩn a ju’n, Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ, nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kɔ kpʋnndɛ atɩn mɔ bɛ ’sɩn sʋ nán bɛ cɩ Zozi bɛ kun yɩ́. 2Ɛhɩ, bɛ kɔ han yɩ́ bɛ́ afian ɛlɔ kɛ: “Nán bɛ man yɛ cɩ yɩ́ fɛtɩ nɩn anun. Sɛ yɛ cɩ yɩ́ fɛtɩ nɩn anun an, bagua’n ’ba jasʋ yɛ́ kɔmɩn anun.”
Balasua kʋn ’ba kaci anatɩlɩ gua Zozi ati nɩn asʋ
3Anɩn Zozi wɔ Betanin. Ɔ kɔ sike bian kʋn awulo. Bian sɔ’n li Simʋn, ɔ tɩ kokobefʋɛ daba. Bɛ gua tɔbɩlɩ nɩn anwʋn mɔ bɛ ’di like’n, balasua kʋn kɔ a, ɔ le anatɩlɩ bondoman kʋn yɩ́ sa nun. Anatɩlɩ mɔ yɩ́ gua yɔ sɩ kpa wɔ bondoman sɔ nɩn anun. Baka’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ náá’n yɛ̂ bɛ fa bɛ yɔ anatɩlɩ sɔ nɩn ɔ. Balasua’n kɔ bo bondoman’n, ɔ kɔ kaci nun anatɩlɩ’n ɔ kɔ gua Zozi ati nɩn asʋ.
4Balasua sɔ’n nyɔlɩɛ’n ngɔ yɔ man bɛ́ mɔ bɛ gua ɛbɛlɛ’n mmie-mɔ fɛ. Bɛ kɔ han yɩ́ bɛ́ afian ɛlɔ kɛ: “Anatɩlɩ ɛhɩ ɛsɛcɩɛ dɩɛ nɩn abʋ y’ɔ le benin? 5Ahan bɛ kʋala kɛ bɛ tɔnɩn yɩ́ jɛtɛ fufue ɛya nsan bɛ fa yɩ́ esika’n bɛ ce ehianfʋɛ’n-mɔ!” Bɛ kɔ jʋjɔ balasua sɔ’n kpa.
6Zozi nwan: “Ɛmɔ yáci yɩ́ koun. Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ di yɩ́ nwʋn yalɛ ɔ? Like kpa yɛ̂ ɔ’a yɔ ɔ’a man mɩ́n ɔ. 7Ehianfʋɛ’n-mɔ dɩɛ, ɛmɔ nʋn bɛ́ gua ɛwa dahuu. Cɩan biala mɔ ɛmɔ kulo’n, ɛmɔ kʋala kɛ bɛ yɔ bɛ́ ye. Nan mɩ́n dɩɛ, ɛmɔ nʋn mɩn lɛ man ndanlanman daa. 8M’ɔ kʋala yɩ́ yɔ’n yɛ̂ ɔ’a yɔ ɔ. Ɔ’a li mʋa ɔ’a fa anatɩlɩ’n ɔ a gugua mɩ́n nwʋn. Ɔ tɩ kɛ mɩ́n esie yɛ̂ ɔ’a sie nɩn ɔ. 9Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ eyuadɩ’n lɩka biala mɔ bɛ ’bɔ Ɛjɔlɛkpa’n, bɛ́ ti ’kacɩ balasua ɛhɩ bɛ kan like mɔ ɔ’a yɔ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ.”
Zudasɩ ’ba yɩ Zozi man Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ
10Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, Zudasɩ Isikaliɔtɩ m’ɔ wɔ Zozi menian bulu nʋn nnyuan nɩn anun bie’n, ɔ kɔ hɔ kɔ tʋ tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ, kɛ ɔ ’yɩ Zozi man bɛ́. 11Zudasɩ bɔlɩ bɛ́ amannɩɛ mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ lili yɩ́ nwʋn fɛ kpa. Bɛ kɔ han bɛ kɔ hele yɩ́ kɛ sɛ ɔ man bɛ́ sa kan Zozi sakpa a, bɛ ’man yɩ́ esika. Zudasɩ kɔ kpʋnndɛ atɩn mɔ ɔ ’sɩn sʋ ɔ yɩ Zozi man’n.
Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ ’ba li Pakɩ alɩɛ’n
(Matie 26.17-25, Luku 22.7-14,21-23, Zʋan 13.21-30)
12Ɛhɩ, cɩan’n mɔ bɛ kun tɛɛ ɛyɩɛ bʋa’n, cɩan sɔ’n kʋnmgba yɛ̂ bɛ di kpaʋn’n mɔ fali ayile nnʋn man nun’n fɛtɩ’n, Zozi menian’n-mɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Ninhan yɛ̂ ɛ kulo kɛ yɛ hɔ́ tʋ́n *Pakɩ alɩɛ nɩn ɔ?”
13Ɛhɩ a, Zozi kɔ sʋan yɩ́ menian’n-mɔ anun nnyuan, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ hɔ́ kulo nɩn asʋ, ɛmɔ nʋn belenzua kʋn ’ba yia. Ɔ sʋ nzue awʋa kʋn anun. Ɛmɔ sí yɩ́ sʋ, 14nán lɩka m’ɔ kɔ wʋlʋ’n, ɛmɔ sé awulo nɩn asʋ mɩnlɩan’n kɛ: ‘Yɛ́ Mɩn nwan yɛ bísa wɔ́ kɛ sua’n m’ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ ’di Pakɩ’n nun’n wɔ nin?’ 15Nán ɔ ’ba hele ɛmɔ dabɛlɛ kpili kʋn awaa nɩn asʋ ɛlɔ. B’a yue nun sesie. Ɛmɔ sésie Pakɩ alɩɛ nɩn ɛbɛlɛ.”
16Zozi menian nnyuan’n kɔ hɔ kɔ ju kulo nɩn asʋ. Mɔ bɛ juli ɛlɔ’n, kɛ Zozi kpɩnlɩn hanlɩn yɩ’n, bɛ nwunlin yɩ́ kʋalaa sɔ. Bɛ kɔ tʋn Pakɩ alɩɛ’n bɛ kɔ sesie yɩ́ ɛbɛlɛ.
17Nɔsʋba, Zozi nʋn yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n, bɛ kɔ a. 18Bɛ gua tɔbɩlɩ nɩn anwʋn mɔ bɛ ’didi’n, Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ ɛmɔ anun kʋn m’ɔ nʋn mɩ́n lɛ didi’n, ɔ ’ba yɩ́ mɩ́n man.”
19Yɩ́ menian’n-mɔ anwʋn kɔ bubu bɛ́. Bɛ́ nunhan kʋn biala nwan: “Yɛ́ Mɩn, nán mɩ́n ɔ.”
20Zozi nwan: “Ɛmɔ menian bulu nʋn nnyuan’n, nunhan mɔ mɩn nʋn yɩ́ yɛ́ sa wɔ talie kʋn anun’n, yɩ́ dein ɔ. 21*Mân Baa’n ’ba wu kɛ bɛ kpɩnlɩn bɛ hanlɩn yɩ́ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ kalata nɩn anun’n. Nan sʋanlan’n mɔ ɔ ’ba yɩ yɩ́ man’n, munnzue hán yɩ́! Ɔ tɩ kpa kɛ ahan b’a nwʋ man sʋanlan sɔ’n bɔbɔ!”
Zozi ’ba man yɩ́ menian’n-mɔ kominnian
(Matie 26.26-30, Luku 22.15-20, 1 Kolɩntɩ 11.23-25)
22Tɛmʋn mɔ bɛ ’di like’n, Zozi kɔ fa kpaʋn, ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ. M’ɔ lalɩ Nyanmɩan asɩ yuelɩ’n, ɔ kɔ bubu nun kɔ man yɩ́ menian’n-mɔ. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ lé kpaʋn ɛhɩ bɛ lí, ɔ tɩ mɩ́n nwʋnnaan.”
23M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ fa divɩn kangɔ kʋn. Ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ kɔ yue. Ɔ kɔ fa kɔ man bɛ́. Bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ nʋn. 24Yɩ́ nwan: “Nzan ɛhɩ tɩ mɩ́n moja. Ɔ di Nyanmɩan nyɩhyɛ’n m’ɔ nʋn ɛmɔ lɛ di nɩn ajinlanmun. Moja sɔ’n, b’a butu yɩ́ b’a man menian dɔʋn. 25Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ mɩn nʋn ɛmɔ yɛ ngɔ nʋn man nzan fɩ́ɩ́ kʋ́n dede ɔ ’ju cɩan mɔ yɛ kɔ yia Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun’n yɛ̂ yɛ ’nʋn nzan fʋfɔlɛ ɔ.”
26Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, bɛ kɔ tʋ Izalayɛ ayɛ ɛyɩɛ ejue. Bɛ fi ɛbɛlɛ, bɛ kɔ fa *Olivʋ bʋka nɩn atɩn’n.
Zozi ’ba han kɛ Pɩɛlɩ ’ba se kɛ ɔ nzɩ man yɩ́
(Matie 26.31-35, Luku 22.31-34, Zʋan 13.36-38)
27Bɛ hɔlɩ juli bʋka nɩn asʋ ɛlɔ a, Zozi nwan: “Ɛmɔ kʋala ’ba nwanndi mɩ́n. Afɩ b’a hɛlɛ yɩ́ kɛ:
Mɩn ’ba hun bʋa ɛnɩanfʋɛ’n,
yɩ́ mmʋa’n-mɔ kʋalaa ’ba bɔ asanndɩɛ.”
28Nan Zozi selɩ bɛ́ kɛ: “Sɛ n vi ewue nun mɩn tinnge a, mɩn ’di mʋa ɛmɔ anyunnun Galile mân nɩn anun ɛlɔ.”
29Pɩɛlɩ nwan: “Sɛ bɛ́ kʋalaa bɛ nwanndi wɔ́ a, mɩ́n kpʋnmgba cein dɩɛ mɩn nnwanndi man wɔ́.”
30Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele wɔ́ kɛ, ɛnɛ kɔngɔɛ dein, ɔ nʋn dede mɔ akɔ’n ’bɔ kokolokoo fâ nnyuan’n, anɩn a han yɩ́ fâ nsan kɛ ɛ nzɩ man mɩ́n.”
31M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Pɩɛlɩ kɔ han yɩ́ sɛlɛ kpa kɛ: “Sɛ ɔ fata kɛ mɩn nʋn wɔ́ yɛ wu bɔbɔ a, yɛ ’wu. Cɩan bie lé mɩn ngan man kɛ mɩn nzɩ man wɔ́.” Zozi menian’n-mɔ kʋalaa kɔ han sɔ.
Zozi ’ba yɔ asɔnɩn Gɛtɩsemanne
(Matie 26.36-46, Luku 22.39-46)
32M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ hɔlɩ Olivʋ bʋka nɩn asʋ lɩka kʋn. Lɩka sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Gɛtɩsemane. Bɛ juli ɛbɛlɛ a, Zozi nwan: “Ɛmɔ tánlan ɛwa, nan mɩn ’tɩ mɩ́n nwʋn kaan mɩn yɔ asɔnɩn.” 33Ɔ nʋn Pɩɛlɩ nʋn Zʋan nʋn Zʋakɩ bɛ kɔ tɩ bɛ́ nwʋn. Esulo nʋn alʋabɔ kɔ han Zozi. 34Ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ menian nsan’n kɛ: “Ewue nɩn anwʋn alʋabɔ lɛ kun mɩ́n. Ɛmɔ tánlan ɛwa, bɛ sísa.”
35M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi kɔ hɔ yɩ́ nyunnun kaan. Ɔ kɔ butu yɩ́ nyɩn asɩ ɔ kɔ sɛlɛ kɛ amannɩnhunlun’n m’ɔ ’ba nwun yɩ́ dɔhyʋɩlɩ sɔ nɩn anun’n, sɛ Nyanmɩan kʋala yɩ́ kpala gua a, ɔ kpála gúa. 36Yɩ́ nzɛlɛ nɩn anun, yɩ́ nwan: “Aba, mɩ́n Sɩ, wɔ́ dɩɛ, like fɩ́ɩ́ nza man wɔ́ yɔ. Yɩ́ ti, amannɩnhunlun ɛhɩ mɔ mɩn ’ba nwun yɩ́’n, mɩn ’sɛlɛ wɔ́ kɛ ɛ kpála gúa. Nan kʋsʋ like biala anun, yɔ mɔ wɔ́ kunnun kulo nan n’ɛ yɔ mɔ mɩn kulo’n.”
37M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi kɔ sa kɔ a yɩ́ menian nsan’n-mɔ anwʋn ɛbɛlɛ. Ɔ ’ba ju a, anɩn bɛ lɛ dafɩ. Ɔ fɛlɛlɩ Pɩɛlɩ a, yɩ́ nwan: “Simʋn, ɛ lɛ dafɩ? A ngʋala man asɩ tanlan dɔhyʋɩlɩ kʋnmgba cein? 38Ɛmɔ tánlan asɩ bɛ yɔ́ asɔnɩn nán Abɔnsanmʋn a nzɔ man ɛmɔ a nnɩan man. Ɔ wɔ ɛmɔ ahʋnlɩn nɩn anun kɛ ɛmɔ ’yɔ, nan kʋsʋ anwʋnnaan’n le man anwʋnsɛlɛ.”
39Ɔ kɔ yaci bɛ́ ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ asɔnɩn ɛyɔlɛ biekun. Ɔ kɔ han ɛjɔlɛ kʋnmgba sɔ’n. 40Ɛsɛ ɔ wɔ ɛlɔ dede ɔ ’ba ju a, yɩ́ menian’n-mɔ lɛ dafɩ. Bɛ ngʋala man bɛ́ nyɩn tɩ fɩ́ɩ́. Bɛ nnwun man ɛjɔlɛ mɔ bɛ kan bɛ kele yɩ́ ɔ.
41M’ɔ walɩ yɩ́ kpɛ̂ nsan nɩn asʋ’n, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ tɛ dafɩ bɛ tɛ de bɛ́ ɛnwʋnmɩan? Ɔ’a yɔ kpa sɔ! Dɔɛ nɩn a ju. Ɛmɔ nɩ́an, bɛ ’ba yɩ *Mân Baa’n bɛ man menian ɛtɛfʋɛ’n-mɔ. 42Ɛmɔ jásʋ bɛ mán yɛ hɔ́! Ɛmɔ nɩ́an, sʋanlan’n mɔ ɔ ’ba yɩ mɩ́n man’n, ɔ’a ju ɛwa.”
Zozi ɛhyɩɛ’n
(Matie 26.47-56, Luku 22.47-53, Zʋan 18.3-12)
43Zozi anʋan ngɔ tɔ man, yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan nɩn anun kʋn’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Zudasɩ’n kɔ fite ɛbɛlɛ. Ɔ ’ba a, menian dɔʋn si yɩ́ sʋ. Bɛ lile dadɩɛ nʋn koloman. Menian sɔ’n-mɔ, tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ, mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ yɛ̂ bɛ sʋanlɩn bɛ́ ɔ.
44Mɔ bɛ ’ba’n, Zudasɩ mɔ ɔ ’yɩ Zozi man’n kɔ hele bɛ́ nzɔlɛ kʋn. Yɩ́ nwan: “Sʋanlan’n mɔ n gɔ tɔ yɩ́ nun’n, anɩn ɛmɔ sɩ kɛ yɩ́ dein yɩ́ ɔ. Ɛmɔ hyɩ́ yɩ́. Bɛ sɔ́ yɩ́ kpa bɛ nʋn yɩ́ hɔ́.” 45Mɔ Zudasɩ juli ɛbɛlɛ’n, ɔ kɔ kpunnge Zozi, yɩ́ nwan: “*Labi!” M’ɔ fɛlɛlɩ yɩ́ yuelɩ’n, ɔ kɔ tɔ yɩ́ nun. 46Ɛbɛlɛ ala, menian sɔ’n-mɔ kɔ tɩ kɔ gua Zozi sʋ bɛ kɔ hyɩ yɩ́. 47Nan mɔ menian sɔ’n-mɔ hyɩlɩ Zozi’n, yɩ́ menian’n-mɔ anun kʋn kɔ hyʋɩn yɩ́ dadɩɛ’n. Ɔ kɔ kpɛ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn akʋa nɩn anzʋ’n.
48M’ɔ yɔlɩ sɔ’n Zozi nwan: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ ’ba hyɩ mɩ́n an, ɛmɔ le dadɩɛ nʋn koloman ɔ? Asʋ kodiawu y’ɔ le mɩ́n ɔ? 49Cɩan daa mɩ́n nʋn ɛmɔ yɛ gua Nyanmɩan awulo nɩn anun, mɩn kekele ɛmɔ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ. Tɛmʋn sɔ’n, ɛmɔ ngʋala man kɛ bɛ cɩ mɩ́n. Nan ɔ sɛ kɛ ɔ yɔ́ sɔ nán ɛjɔlɛ’n mɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n hanlɩn nɩn a kpɩn sʋ.” 50Ɛhɩ a, Zozi menian’n-mɔ kʋalaa kɔ yaci yɩ́ kɔ nwanndi.
51Anɩn kpafɛlɛ kʋn si Zozi sʋ, kisaan ala yɛ̂ ɔ gua yɩ́ nwʋn ɔ. Bɛ kɔ hyɩ yɩ́, 52ɔ kɔ foti bɛ́ sa, ɔ kɔ yaci yɩ́ ɛtanlan nɩn ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ fa yɩ́ nwʋn mgban ɔ kɔ nwanndi ɔ kɔ hɔ.
Bɛ nʋn Zozi ’ba hɔ tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn aja sʋ
(Matie 26.57-68, Luku 22.54-55,63-71, Zʋan 18.13-14,19-24)
53Bɛ nʋn Zozi kɔ hɔ Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn anyunnun. Ɛbɛlɛ yɛ̂ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ, nʋn *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kʋalaa hɔlɩ yialɩ ɔ. 54Pɩɛlɩ si Zozi sʋ, ɔ di yɩ́ fannvanndʋ. ɔ kɔ hɔ dede Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn awulo. Ɔ kɔ tanlan sɩ̂n nɩn anwʋn ɛbɛlɛ lɩka mɔ tɛɛyɩfʋɛ kpain’n nzalafʋ’n-mɔ gua’n.
55Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ, nʋn bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ di ɛjɔlɛ’n, bɛ kɔ kpʋnndɛ atɩn mɔ bɛ ’sɩn sʋ bɛ tʋn Zozi ɛsʋan, bɛ kun yɩ́. Bɛ kpʋnndɛlɩ, kʋsʋ bɛ ngɔ nyan man bie. 56Afɩ menian mmie-mɔ dɔʋn kpa kɔ tʋn yɩ́ ɛsʋan, nan bɛ́ kʋnmgba’n b’a kpalɩ kpalɩ menian sɔ’n-mɔ abʋ. 57Mmie-mɔ kɔ jasʋ, bɛ kɔ li ato bɛ kɔ tʋ Zozi abʋ. Bɛ́ nwan: 58“Y’a tɩ kɛ yɩ́ nwan: ‘Mɩn ’bubu Nyanmɩan awulo ɛhɩ mɔ menian’n-mɔ a si’n. Mɩn ’fa cɩan nsan mɩn si yɩ́ fʋfɔlɛ. Fʋfɔlɛ sɔ’n, nan kulo menian yɛ̂ bɛ ’si ɔ.’” 59Nan ɛjɔlɛ kpɔlɛ kʋnmgba sɔ nɩn asʋ bɔbɔ, bɛ́ ngʋnmɩn, bɛ kɔ kpalɩ kpalɩ bɛ́ bʋ.
60Ɛhɩ a, Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain’n kɔ jasʋ bɛ́ kʋalaa bɛ́ nyunnun ɛbɛlɛ, ɔ kɔ bisa Zozi kɛ: “Ɛjɔlɛ nwala ɛhɩ mɔ bɛ lɛ kan bɛ gua wɔ́ sʋ’n, ɛ mmua man bie ɔ?” 61Zozi ngɔ buke yɩ́ nʋan ngɔ han ɛjɔlɛ fɩ́ɩ́.
Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain’n kɔ bisa yɩ́ biekun kɛ: “Asʋ *Kilisi’n m’ɔ tɩ yɛ́ mân’n defʋɛ’n y’ɔ le wɔ́ ɔ? Nyanmɩan mɔ yɛ yɩ yɩ́ ayɛ’n, yɩ́ Wa y’ɔ le wɔ́ ɔ?”
62M’ɔ bisalɩ kosuan sɔ’n, Zozi nwan: “Yuo o, Kilisi’n y’ɔ le mɩ́n. Nan ɛmɔ kʋalaa bɛ ’ba nwun yɩ́ kɛ Mân Baa’n tɩ Nyanmɩan tunminfʋɛ’n yɩ́ fama sʋ. Ɛsɛ ɛmɔ ’ba nwun yɩ́ kɛ ɔ fi nyanmɩansʋ bɔlɛ́ nɩn anun ɔ lɛ ba.”
63Mɔ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain’n tɩlɩ yɩ́ sʋa’n, ɔ kɔ sosua yɩ́ muonun yɩ́ taladɩɛ’n m’ɔ wula nɩn anun. Yɩ́ nwan: “Yɛ mgbʋnndɛ man adanzɩɛ fɩ́ɩ́ kʋ́n. 64Ɛmɔ a tɩ kɛ ɔ’a jʋjɔ ɔ’a tia Nyanmɩan, yɩ́ ti, ɛmɔ nwan nzɛ?”
Bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwan ɔ’a yɔ ɛtɛ, ɔ sɛ kɛ bɛ kun yɩ́. 65Mmie-mɔ kɔ tʋtʋ yɩ́ nyunnun ngɛsɛlɛ. Bɛ kɔ fɩa yɩ́ nyɩn bɛ kɔ tʋtʋ yɩ́ kɔtɔlɛ. Bɛ́ nwan: “Kele yɛ́ sʋanlan’n mɔ ɔ’a tʋtʋ wɔ́ kɔtɔlɛ’n!” Tɛɛyɩfʋɛ kpain’n nzalafʋ’n-mɔ kɔ kpacɩ kpacɩ yɩ́ nyɩn nɩn asʋ.
Pɩɛlɩ ’ba se kɛ ɔ nzɩ man Zozi
(Matie 26.69-75, Luku 22.56-62, Zʋan 18.15-18,25-27)
66Anɩn Pɩɛlɩ tɛ wɔ awulo nɩn abʋ ɛlɔ yɛ̂ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn afanɩan’n-mɔ anun kʋn walɩ ɔ. 67M’ɔ nwunlin kɛ Pɩɛlɩ tɩ sɩ̂n nɩn anwʋn ɛbɛlɛ’n, ɔ kɔ nwun yɩ́ nzɔlɛ. Yɩ́ nwan: “Wɔ́ kʋsʋ wɔ́, Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ’n, ɛ si yɩ́ sʋ bie.”
68M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Pɩɛlɩ kɔ su yɩ́ akpʋlʋwa. Yɩ́ nwan: “Sʋanlan’n mɔ ɛ lɛ kan yɩ́ ɛjɔlɛ’n, mɩn nzɩ man yɩ́.” Ɛhɩ a, ɔ fi ɛbɛlɛ ɔ kɔ jasʋ, ɔ kɔ hɔ kɔ jinlan awulo nɩn anʋan nɩn anun ɛlɔ [yɛ̂ akɔ’n bɔlɩ ɔ.]
69Mɔ afanɩan’n nwunlin yɩ́’n, ɔ kɔ han yɩ́ biekun kɔ hele bɛ́ mɔ bɛ gua ɛbɛlɛ’n kɛ: “Bian ɛhɩ, ɔ wɔ bɛ́ nun bie!”
70Mɔ afanɩan’n hanlɩn sɔ’n, Pɩɛlɩ kɔ su yɩ́ akpʋlʋwa biekun. Kaan cɛ, bɛ́ mɔ bɛ wɔ ɛbɛlɛ’n kɔ han kɔ hele Pɩɛlɩ biekun kɛ: “Ɔ tɩ ananhɔlɛ, ɛ wɔ bɛ́ nun bie. Ɔ sanlɩn kɛ ɛ tɩ Galile mân nɩn anun sʋanlan.”
71Ɛhɩ a, Pɩɛlɩ nwan: “Sɛ ato yɛ̂ mɩɩn di a, Nyanmɩan Kpili túa mɩ́n yɩ́ nwʋn kalɛ. Mɩn kan ndâ kɛ sʋanlan’n mɔ ɛmɔ lɛ kan yɩ́ ɛjɔlɛ’n, mɩ́n dɩɛ mɩn nzɩ man yɩ́.” 72Kɛ ɔ ’kan sɔ nɩn ala, kokolokoo! Akɔ’n kɔ bɔ biekun. Pɩɛlɩ ati kɔ kacɩ ɛjɔlɛ’n mɔ Zozi hanlɩn helelɩ yɩ́’n. Zozi hanlɩn helelɩ yɩ́ kɛ: “Pɩɛlɩ, ɔ nʋn dede mɔ akɔ’n ’bɔ kpɛ̂ nnyuan’n, ɛ ’kan yɩ́ fâ nsan kɛ ɛ nzɩ man mɩ́n.” M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Pɩɛlɩ sunlin kpa.
15Bɛ nʋn Zozi ’ba hɔ kʋnmanna Pilatɩ aja sʋ
(Matie 27.1-2,11-14, Luku 23.1-5, Zʋan 18.28-38)
1Mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, yɩ́ ngɛlɛmɔ, Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ, nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ di ɛjɔlɛ’n kʋalaa nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ, bɛ kɔ yia bɛ kɔ fa ajʋnlɩn kʋn. Mɔ bɛ cɩcɩlɩ Zozi yuelɩ’n, bɛ kɔ fa yɩ́ bɛ kɔ hɔ kɔ wula Pilatɩ asa nun.
2Pilatɩ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Zufʋ’n-mɔ belemgbin’n y’ɔ le wɔ́ ɔ?”
Zozi nwan: “Yɛ̂ wɔ́ nʋan wɔ sʋ ɛ lɛ kan nɩn ɔ.”
3Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ kɔ li ato dɔʋn kɔ gua Zozi anwʋn. 4Pilatɩ kɔ bisa yɩ́ biekun kɛ: “Ɛjɔlɛ nwala ɛhɩ mɔ bɛ lɛ kan bɛ gua wɔ́ sʋ’n, ɛ mmua man bie ɔ?”
5Zozi ngɔ han man ɛjɔlɛ fɩ́ɩ́ kʋ́n. Yɩ́ nyɔlɩɛ sɔ’n sinlin Pilatɩ anwʋn.
Pilatɩ ’ba man bɛ kun Zozi
(Matie 27.15-26, Luku 23.13-25, Zʋan 18.39-19.16)
6Bɛ ’di *Pakɩ fɛtɩ biala a, sʋanlan mɔ bɛ kɔ tʋ yɩ́ fiadɩ mɔ menian’n-mɔ kulo kɛ bɛ yɩ yɩ́’n, Pilatɩ yɩ sʋanlan sɔ’n. 7Nan mɔ bɛ hyɩlɩ Zozi’n, anɩn bian kʋn la fiadɩ. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Balabasɩ. Ɔ nʋn yɩ́ manngʋn mmie-mɔ bɛ jasʋlɩ bɛ mân mgbain’n-mɔ akɔmɩn anun dede bɛ hunlin nun sʋanlan kʋn. Bɛ kɔ hyɩ yɩ́ bɛ kɔ tʋ fiadɩ. 8Meninsʋnman’n kɔ hɔ kɔ tʋ Pilatɩ. Bɛ kɔ sɛlɛ yɩ́ kɛ ɔ yɔ́ like’n m’ɔ yɔ man bɛ́ daa’n.
9Pilatɩ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ kulo kɛ n yáci Zufʋ’n-mɔ belemgbin nɩn ɔ?” 10Pilatɩ kɔ bisa bɛ́ kosuan sɔ’n, afɩ ɔ sɩ fɔ́ʋ́n kɛ ɛkpɔ mgban yɛ̂ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ kpɔ Zozi ɔ. Yɩ́ ti yɛ̂ bɛ hyɩlɩ yɩ́ ɔ. 11Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ kɔ wowula meninsʋnman nɩn abʋ kɛ bɛ hán bɛ héle Pilatɩ maan ɔ yɩ́ Balabasɩ.
12Pilatɩ kɔ bisa bɛ́ biekun kɛ: “Sʋanlan’n mɔ ɛmɔ fɛlɛ yɩ́ Zufʋ’n-mɔ belemgbin’n, ɛmɔ kulo kɛ n yɔ́ yɩ́ sɛ?”
13Bɛ kɔ tɩan kɔ bua Pilatɩ kɛ: “Man bɛ bʋ́bɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ.”
14Pilatɩ kɔ bisa bɛ́ biekun kɛ: “Nzukɛ ɛtɛ dɩɛ kpa bɔbɔ yɛ̂ ɔ’a yɔ ɔ?”
Bɛ kɔ tɩan sɛlɛ kpa biekun kɔ bua Pilatɩ kɛ: “Man bɛ bʋ́bɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ.”
15Kɛmɔ Pilatɩ kulo kɛ meninsʋnman nɩn akunnun jɔ’n, ɔ kɔ yɩ Balabasɩ fi fiadɩ sua nɩn anun. Ɔ kɔ man yɩ́ nzalafʋ’n-mɔ kɔ fin Zozi mgbele. Ɛsɛ ɔ kɔ fa yɩ́ kɔ wula bɛ́ sa nun kɛ bɛ bʋ́bɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ.
Nzalafʋ’n-mɔ ’ba gʋlʋ Zozi anwʋn
16Nzalafʋ’n-mɔ nʋn Zozi kɔ hɔ kʋnmanna awulo nɩn akunnun ɛlɔ. Bɛ kɔ yia nzalafʋ’n-mɔ kʋalaatin. 17Bɛ kɔ fa taladɩɛ kɔkɔlɛ bɛ kɔ wula yɩ́, ɛsɛ bɛ kɔ nwʋn mmowe abotile bɛ kɔ bɔ yɩ́ ti. 18Mɔ bɛ yɔlɩ sɔ yuelɩ’n, bɛ kɔ yɔ yɩ́ like. Bɛ́ nwan: “Zufʋ’n-mɔ belemgbin, ahɩn o!” 19Bɛ ’fa baka bɛ fin yɩ́ ti nɩn anun, anɩn bɛ ’tʋtʋ yɩ́ nwʋn ngɛsɛlɛ. Bɛ ’kʋtʋ anɩn bɛ ’bɛbɛlɛ bɛ́ nwʋn asɩ yɩ́ nyunnun ɛbɛlɛ. 20Mɔ bɛ yɛyalalɩ yɩ́ nwʋn yuelɩ’n, bɛ kɔ yɩ taladɩɛ kɔkɔlɛ’n mɔ bɛ falɩ bɛ wulalɩ yɩ́’n. Bɛ kɔ fa yɩ́ muonun yɩ́ dɩɛ’n bɛ kɔ wula yɩ́. Bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ kulo’n tiba, bɛ ’kɔ a bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ.
Bɛ ’ba bʋbɔ Zozi kʋlʋwa sʋ
(Matie 27.32-44, Luku 23.26-43, Zʋan 19.17-27)
21Anɩn bian kʋn fi yɩ́ ebolo ɔ lɛ ba. Bian sɔ’n bɛ fɛlɛ yɩ́ Simʋn. Ɔ fi kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Silɛnɩn nɩn asʋ. Yɩ́ mma-mɔ y’ɔ le Alɛgɩzanndɩlɩ nʋn Lufusi. Nzalafʋ’n-mɔ kɔ hyɩ yɩ́ bɛ kɔ fa Zozi kʋlʋwa’n bɛ kɔ sʋa yɩ́. 22Bɛ nʋn Zozi kɔ hɔ lɩka kʋn. Bɛ fɛlɛ lɩka sɔ’n Gɔlʋgota. Gɔlʋgota’n, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ “tile kangɔ lɩka”. 23Nzalafʋ’n-mɔ kɔ fa divɩn bɛ kɔ man Zozi kɛ ɔ nʋ́n. Divɩn sɔ’n, bɛ gualɩ nun ayile’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ míin’n. (Míin sɔ’n, bɛ nʋn an, bɛ nnwun man yalɛ’n sʋnman.) Zozi ngɔ nʋn man. 24Bɛ kɔ bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ. Ɛsɛ bɛ kɔ hyʋɩn tondo bɛ kɔ hye yɩ́ taladɩɛ’n-mɔ bɛ kɔ fa.
25Ngɛlɛmɔ dɔɛ ngʋanlan yɛ̂ bɛ bʋbɔlɩ Zozi kʋlʋwa nɩn asʋ ɔ. 26Like’n mɔ yɩ́ ti yɛ̂ bɛ lɛ kun yɩ́’n, b’a hɛlɛ b’a bɔ yɩ́ ti sʋ ɛbɛlɛ kɛ: “Zufʋ’n-mɔ belemgbin”. 27Bɛ kɔ bʋbɔ kodiawu nnyuan kʋsʋ kʋlʋwa sʋ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Kʋn wɔ yɩ́ sa fama sʋ, kʋn kʋsʋ wɔ yɩ́ sa bɛ̂ sʋ. [ 28Kɛ ɔ yɔlɩ mɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kpɩnlɩn sʋ nɩn anɩn. Afɩ, bɛ hɛlɛlɩ yɩ́ kɛ: B’a ha yɩ́ b’a wula ɛtɛfʋɛ’n-mɔ anun.] 29Bɛ́ mɔ bɛ ’sɩn ɛbɛlɛ’n, bɛ kɔsɔ kɔsɔ bɛ́ ti’n, anɩn bɛ lɛ kpɛ yɩ́ nzʋba. Bɛ́ nwan: “E! Wɔ́ mɔ wɔ́ nwan ɛ ’bu Nyanmɩan awulo’n nán ɛ fa cɩan nsan ɛ si’n, 30de wɔ́ nwʋn fi kʋlʋwa nɩn asʋ ju e!”
31Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ, nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kʋsʋ kɔ gʋlʋ yɩ́ nwʋn. Bɛ́ nwan: “Ɔ’a le menian ɛhɩnlɩn-mɔ ngʋan, kʋsʋ ɔ ngʋala man yɩ́ nwʋn de. 32Yɩ́ mɔ yɩ́ nwan ɔ tɩ Kilisi’n, Izalayɛ belemgbin’n, ɔ fi kʋlʋwa nɩn asʋ ɔ jú asɩ maan yɛ nwún yɩ́ e! Sɛ yɛ nwun yɩ́ a, yɛ ’de yɩ́ yɛ di.” Kodiawu nnyuan’n mɔ bɛ bʋbɔlɩ bɛ́ kʋlʋwa sʋ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ’n kʋsʋ kɔ kpɛ yɩ́ nzʋba.
Zozi ewue’n
(Matie 27.45-56, Luku 23.44-49, Zʋan 19.28-30)
33Mɔ sɛnzɛ’n jinlanlɩn bɛ́ ti afian’n, awosin kɔ wula mân’n lɩka kʋalaatin dede nɔsʋba dɔɛ nsan. 34Nan mɔ dɔɛ nsan juli’n, Zozi kɔ tɩan nun sɛlɛ kpa, yɩ́ nwan: “Eloyi, Eloyi, lama sabakɩtanin?” Yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ: “Mɩ́n Nyanmɩan, mɩ́n Nyanmɩan, nzukɛ ati yɛ̂ a yaci mɩ́n a tʋ ɔ?”
35Bɛ́ mɔ bɛ wɔ ɛbɛlɛ’n mmie-mɔ mɔ bɛ tɩlɩ yɩ́ ngan’n, bɛ́ nwan: “Ɛmɔ tíe, ɔ lɛ fɛlɛ Eli!”
36Bɛ́ nunhan kʋn kɔ nwanndi ɔ kɔ hɔ kɔ fa eminlan. Ɔ kɔ bɔ yɩ́ divɩn bisii nun ɔ kɔ sinnze yɩ́ baka kʋn ati. Ɔ kɔ tɩnngɛ yɩ́ Zozi anyunnun kɛ ɔ nʋ́n. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ jínlan! Yɛ ’ba nɩan sɛ Eli kɔ a kɔ jula yɩ́ a!”
37M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi kɔ tɩan nun sɛlɛ kpa, ɔ kɔ ha nun.
38Mgbɛ nun ɛtanlan’n m’ɔ ja Nyanmɩan sua nɩn anun’n, ɔ kɔ bɔ yɩ́ anwunno ɔ kɔ sua sɛsɛ nnyuan dede ɔ kɔ ju yɩ́ bʋ asɩ. 39Anɩn *Lɔmʋn nzalafʋ kpain nɩn anyɩn tua Zozi. M’ɔ nwunlin kɛ Zozi tɩanlɩn ɔ halɩ nun’n, yɩ́ nwan: “Ɔ tɩ ananhɔlɛ, bian ɛhɩ tɩ Nyanmɩan Awa sakpa!”
40Anɩn mmalasua mmie-mɔ kʋsʋ jijin mʋa yɛ̂ bɛ lɛ nɩan Zozi ɔ. Mmalasua sɔ’n-mɔ, Mali m’ɔ fi Magɩdala’n, Zʋakɩ m’ɔ tɩ Kutua’n nʋn Zozʋ anin Mali, ɔ nʋn Salome, bɛ wɔ bɛ́ nun bie. 41Mɔ anɩn Zozi wɔ Galile’n, bɛ sili yɩ́ sʋ, bɛ sʋlɩ yɩ́. Mmalasua’n-mɔ mɔ anɩn bɛ jijin ɛbɛlɛ’n, mmie-mɔ dɔʋn kʋsʋ sili Zozi sʋ bɛ walɩ Zoluzalɛmʋn.
Zozi esie’n
(Matie 27.57-61, Luku 23.50-56, Zʋan 19.38-42)
42Cɩan sɔ’n tɩ cɩan mɔ Zufʋ’n-mɔ fa bɔbʋa bɛ́ nwʋn bɛ sie ɔ. Afɩ alɩ́ɛ’n m’ɔ tɔtʋa yɩ́’n tɩ ɛnwʋnmɩan ele cɩan. Mɔ alɩ́ɛ’n ’kɔ yɩ́ nɔsʋba nun’n, 43Zozɛfʋ m’ɔ fi kulo mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Alimate nɩn asʋ’n kɔ a. Bɛ́ mɔ bɛ di Izalayɛ mân nɩn anun ɛjɔlɛ’n, bɛ́ bie y’ɔ le yɩ́. Menian’n-mɔ fɛlɩ yɩ́ kpa. Yɩ́ kʋsʋ ɔ lɛ nwʋnndɛ Nyanmɩan Belemgbin Mân’n. Ɔ kɔ nyan anwʋnsɛlɛ ɔ kɔ hɔ Pilatɩ anwʋn ɛlɔ. Ɔ kɔ sɛlɛ yɩ́ kɛ ɔ fá Zozi fuin’n mán yɩ́. 44Ɛjɔlɛ’n kɔ sin Pilatɩ anwʋn. Afɩ ɔ njʋnlɩn man kɛ Zozi kɔ wu ndɛ-ndɛ sʋa ɔ. Ɛhɩka ati, ɔ kɔ yɩ́ sʋanlan kɔ hɔ kɔ fɛlɛ nzalafʋ’n-mɔ kpain’n ɔ kɔ bisa yɩ́ sɛ Zozi wuli ndɛ sakpa a. 45Mɔ nzalafʋ kpain’n walɩ hanlɩn helelɩ yɩ́ kɛ ɔ tɩ sɔ sakpa’n, ɔ kɔ man Zozɛfʋ atɩn kɛ ɔ fá yɩ́ fuin’n. 46Zozɛfʋ kɔ to kisaan. Ɔ kɔ yɩ Zozi fuin’n fi kʋlʋwa nɩn asʋ. Ɔ kɔ fa kisaan’n kɔ fʋfɔ yɩ́ nwʋn. Ɔ kɔ hɔ kɔ sie yɩ́ sɛka kʋn anun. Sɛka sɔ’n, bʋka m’ɔ tɩ ɛbʋta’n, nun yɛ̂ bɛ kotolɩ yɩ́ ɔ. Ɔ kɔ kunndo ɛbʋɛ kʋn kɔ nyin yɩ́ anʋan’n. 47Mali m’ɔ fi Magɩdala’n, ɔ nʋn Zozʋ anin Mali, bɛ nwunlin lɩka mɔ bɛ sielɩ Zozi’n.
16Zozi ewuetinnge’n
(Matie 28.1-8, Luku 24.1-12, Zʋan 20.1-10)
1Mɔ ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n sɩnlɩn’n, Mali m’ɔ fi Magɩdala’n, ɔ nʋn Zʋakɩ anin Mali, nʋn Salome, bɛ kɔ to alufanlan kɛ bɛ ’kɔ a fa bɛ kɔ kpʋkpa Zozi fuin’n. 2Mɔlɛ’n ngɛlɛmɔ, mɔ sɛnzɛ’n ’fite’n, bɛ kɔ hɔ sɛka nɩn asʋ. 3Bɛ kɔ han yɩ́ bɛ́ afian ɛlɔ kɛ: “Nwan yɛ̂ yɛ nyan yɩ́ maan ɔ kunndo ɛbʋɛ’n m’ɔ nyin sɛka nɩn anʋan’n man yɛ́ ɔ?”
4Nan mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, bɛ ’tʋ bɛ́ nyɩn an, bɛ kɔ nwun kɛ ɛbʋɛ kpili’n m’ɔ nyin sɛka nɩn anʋan’n kisa ahanmɩan dada angʋnmɩn. 5Ɛhɩ a, bɛ kɔ wʋlʋ sɛka nɩn anun. Bɛ ’nɩan an, anɩn kpafɛlɛ kʋn wula taladɩɛ fufue ɔ tɩ fama sʋ ɛbɛlɛ. Esulo kɔ han bɛ́.
6Nan kpafɛlɛ’n nwan: “Nán bɛ sulo. Ɛmɔ lɛ kpʋnndɛ Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ’n, mɔ bɛ bʋbɔlɩ yɩ́ kʋlʋwa sʋ’n? Ɔ’a hɩn. Ɔ nnʋn man ɛwa. Ɛmɔ nɩ́an lɩka mɔ bɛ tʋlɩ yɩ́’n. 7Nan ɛmɔ hɔ́ bɔ́ yɩ́ menian’n-mɔ nʋn Pɩɛlɩ amannɩɛ kɛ ɔ lɛ di mʋa bɛ́ nyunnun Galile mân nɩn anun ɛlɔ. Kɛ ɔ hanlɩn helelɩ bɛ́’n, ɛlɔ yɛ̂ bɛ ’ba nwun yɩ́ ɔ.”
8Mɔ kpafɛlɛ sɔ’n hanlɩn sɔ helelɩ bɛ́ yuelɩ’n, bɛ fi sɛka nɩn anun bɛ kɔ fite. Bɛ kɔ gua bɛ́ ja asɩ. Afɩ esulo hanlɩn bɛ́, bɛ́ nwʋn wʋsʋlɩ bɛ́ kpa. Kɛmɔ esulo hanlɩn bɛ́ nɩn ati, bɛ ngɔ han ɛjɔlɛ bɛ ngɔ hele sʋanlan fɩ́ɩ́.
Zozi ’ba yɩ yɩ́ nwʋn kele yɩ́ menian’n-mɔ
(Matie 28.9-10, Zʋan 20.11-18)
[ 9Mɔlɛ’n ngɛlɛmɔ tutun mɔ Zozi fi ewue nun tinngelɩ’n, ɔ lili mʋa ɔ yɩlɩ yɩ́ nwʋn ɔ helelɩ Mali m’ɔ fi Magɩdala’n. Mali sɔ’n, Zozi tuli yɩ́ nun wawɛ ɛtɛ nsʋ. 10Ɔ kɔ hɔ kɔ bɔ amannɩɛ kɔ hele bɛ́ mɔ bɛ nʋn Zozi sanlɩn nun’n. Anɩn bɛ́ lʋa tɛ bɔ bɛ́ nwʋn bɛ tɛ sun yɩ́. 11Mɔ bɛ tɩlɩ amannɩɛ’n mɔ Mali bɔlɩ helelɩ bɛ́ kɛ Zozi a tinnge nán ɔ’a nwun yɩ́’n, b’a nne b’a nni man.
Zozi ’ba yɩ yɩ́ nwʋn kele yɩ́ menian’n-mɔ anun nnyuan
12Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ yɩ yɩ́ nwʋn ngacile biekun ɔ kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ anun nnyuan. Menian nnyuan sɔ’n-mɔ, anɩn bɛ lɛ kɔ nanmue nun. 13Bɛ kɔ sa bɛ́ nzin bɛ kɔ a kɔ bɔ ɛhɩnlɩn-mɔ amannɩɛ. Bɛ hanlɩn helelɩ bɛ́ a, bɛ ngɔ le bɛ ngɔ li man biekun.
Zozi ’ba yɩ yɩ́ nwʋn kele yɩ́ menian bulu nʋn kʋn’n
(Matie 28.16-20, Luku 24.36-49, Zʋan 20.19-23)
14Ɛhɩ anzin, anɩn Zozi menian bulu nʋn kʋn’n gua tɔbɩlɩ nwʋn bɛ lɛ didi. Zozi kɔ yɩ yɩ́ nwʋn ɔ kɔ hele bɛ́. Ɔ kɔ tu bɛ́ nyunnun wɔ dedi’n mɔ bɛ le man yɩ́ nʋn bɛ́ ahʋnlɩn ketee nɩn anwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ, ɔ fi ewue nun tinngelɩ’n, amannɩɛ’n mɔ bɛ́ mɔ bɛ nwunlin yɩ́’n bɔlɩ’n, ɛhɩnlɩn-mɔ a nne b’a nni man.
15Ɛhɩ, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ hɔ́ mân’n lɩka kʋalaatin, bɛ hɔ́ bɔ́ Nyanmɩan Ɛjɔlɛkpa’n bɛ héle eyuadɩ’n. 16Sʋanlan m’ɔ kɔ le kɔ li, m’ɔ kɔ man ɛmɔ kɔ sɔnɩn yɩ́’n, ɔ ’nyan yɩ́ ti. Nan sʋanlan mɔ ɔ’a nne ɔ’a nni man’n, yɩ́ ti ’ka nun. 17Bɛ́ mɔ bɛ kɔ le bɛ kɔ li’n, ɛ ’nwun nyɔlɩɛ mɔ bɛ ’ba yɔ’n: Bɛ ’fʋan wawɛ ɛtɛ’n-mɔ wɔ mɩ́n dunman nun. Bɛ ’kan anɩɛ nvʋfɔlɛ-mɔ. 18Sɛ bɛ sɔ owo nun o, sɛ bɛ di ayile m’ɔ kun sʋanlan bɔbɔ a, like fɩ́ɩ́ ngɔ yɔ man bɛ́. Sɛ bɛ fa bɛ́ sa bɛ fua nwuluwafʋɛ’n-mɔ anwʋn an, nwuluwafʋɛ’n-mɔ ’tɩ akpɔlɛ.”
Zozi anwunno ɛfʋɛ’n
19Mɔ yɛ́ Mɩn Zozi hanlɩn ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ fʋ kɔ hɔ anwunno. Ɔ kɔ hɔ kɔ tanlan Nyanmɩan Kpili fama sʋ. 20Zozi menian’n-mɔ kɔ hɔ kɔ bɔ Ɛjɔlɛkpa’n lɩka kʋalaatin. Yɛ́ Mɩn kɔ jinlan bɛ́ nzin wɔ bɛ́ junman nɩn anun. Ɔ man bɛ yɔlɩ asinbɛnwʋn ninnge. Asinbɛnwʋn ninnge sɔ’n-mɔ kele kɛ bɛ́ nʋan ɛjɔlɛ’n tɩ ananhɔlɛ sakpa.]