ƐJƆLƐKPA’N MƆ
MATIE HƐLƐLƖ’N
M’ɔ wɔ nun’n
Nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ le Matie? Matie, mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ biekun Alɩfe Levi’n (Maakɩ 2.14, Luku 5.27), anɩn ɔ wɔ Zozi mmɔfʋɛ bulu nʋn nnyuan nɩn anun bie. Ɔ dide ajule man *Lɔmʋn awaa m’ɔ sie Izalayɛ mân’n. Zozi mɛlɛ sʋ, Zufʋ kʋn m’ɔ dide ajule sɔ’n man Lɔmʋn’n, Zufʋ’n-mɔ bu yɩ́ kɛ ɔ tɩ ɛtɛfʋɛ kpili kpa. Bɛ kpɔ sʋanlan sɔ’n kpa. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ bʋka Izalayɛ mgbɔfʋɛ’n-mɔ. Nan Zozi dɩɛ, ɔ’a nwun Matie anwʋn anwunnvoe. Ɔ’a fɛlɛ yɩ́ kɛ ɔ yáci ajule junman’n m’ɔ di’n nán ɔ káci yɩ́ sʋanlan. Yɛ́ nzɩ man Matie anwʋn ɛjɔlɛ dɔʋn, nan kɛ bɛ lɛ kpɩn bɛ kele’n, yɩ́ yɛ̂ ɔ hɛlɛlɩ Ɛjɔlɛkpa ɛhɩ ɔ.
Ɛjɔlɛkpa sɔ nɩn anun, Matie lɛ kele yɛ́ kɛ Zozi Kilisi tɩ Izalayɛ Belemgbin Ngʋandefʋɛ, ɔ fi belemgbin *Davidi afilie nɩn anun. Yɩ́ dein yɛ̂ Nyanmɩan nanndɩlɩ yɩ́ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ asʋ daba ɔ bɔlɩ Izalayɛ amma’n-mɔ anɔhʋba kɛ cɩan kʋn ɔ ’ba le bɛ́ ti ɔ.
Matie ’bɔ yɩ́ Ɛjɔlɛkpa nɩn abʋ’n, ɔ lɛ kan yɛ́ Zozi anan’n-mɔ nʋn yɩ́ awɔlɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ (yɩ́ ti 1-2). Ɔ lɛ kele kɛ Zʋan Batisi kpɩnlɩn sɔnɩnlɩn Zozi ɔ nʋn kɛ Abɔnsanmʋn kpɩnlɩn sɔlɩ Zozi nɩanlɩn’n (3.1-4.11). Ɛsɛ ɔ man yɛ nwun asinbɛnwʋn ninnge mɔ Zozi yɔlɩ nʋn ɛjɔlɛ’n-mɔ m’ɔ hanlɩn wɔ Galile mân nɩn anun’n (4.12-18.35). Ɛjɔlɛkpa nɩn ayuelɩɛ, ɔ man yɛ nwun kɛ Zozi hɔlɩ Zoluzalɛmʋn, lɩka mɔ yɩ́ mgbɔfʋɛ’n-mɔ hunlin yɩ́ kʋlʋwa nɩn asʋ m’ɔ fi ewue nun tinngelɩ’n (19-28.15). Ɛhɩ anzin, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ kɔ yia bʋka kʋn asʋ Galile mân nɩn anun ɛlɔ (28.16-20).
Ɛjɔlɛkpa ɛhɩ anun, yɛ nwun kɛ Zozi hehelelɩ Anwunno Belemgbin Mân nɩn anwʋn ninnge dɔʋn. Matie a hohuan nunhan nnun m’ɔ wʋwalɩ kpa nɩn anʋan: (1) Zozi lɛ kan kele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ bɛ kpɩn bɛ bu Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun amanmuo’n (yɩ́ ti 5-7). (2) Zozi lɛ kele yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n kɛ bɛ kpɩn bɛ bɔ Anwunno Belemgbin Mân nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n kpayɛ’n (yɩ́ ti 10.5-42). (3) Zozi lɛ kan Anwunno Belemgbin Mân nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɔ bu yɩ́ anyɩnndala nun (yɩ́ ti 13). (4) Zozi lɛ kan ɛtɛ ɛyɔlɛ nʋn ɛtɛ face nɩn anwʋn ɛjɔlɛ (yɩ́ ti 18). (5) Zozi lɛ kan mân nɩn ayuelɩɛ ɔ nʋn kɛ ɔ ’kpɩn bua menian’n-mɔ kʋalaa ndɛɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ (yɩ́ ti 24-25).
1Zozi Kilisi anan-mɔ dunman’n
1Ɛ ’nwun Zozi Kilisi anan-mɔ dunman’n, ɔ bɔ yɩ́ bʋ *Abalahamʋn ɛlɔ dede ɔ sɩn belemgbin *Davidi ɛlɔ nán ɔ’a tʋ Zozi.
2Abalahamʋn wʋlɩ Izakɩ, nán Izakɩ a wʋ Zʋakɔbʋ, Zʋakɔbʋ a wʋ Zuda nʋn yɩ́ nianman’n-mɔ, 3Zuda a wʋ Falɛsɩ nʋn Zala. Bɛ́ nin y’ɔ le Tamaa. Falɛsɩ a wʋ Ɛsɩlɔmʋn, Ɛsɩlɔmʋn a wʋ Alamʋn, 4Alamʋn a wʋ Aminnandabʋ, Aminnandabʋ a wʋ Naasʋn, Naasʋn a wʋ Salɩmʋn, 5Salɩmʋn a wʋ Boozɩ. Yɩ́ nin y’ɔ le Lahabʋ. Boozɩ a wʋ Obɛdɩ. Yɩ́ nin y’ɔ le Lutʋ. Obɛdɩ a wʋ Zese, 6Zese a wʋ Davidi, Davidi a wʋ Salomʋn. Yɩ́ nin’n tɩ Uli ayɩ daba. 7Salomʋn a wʋ Oloboamʋn, Oloboamʋn a wʋ Abia, Abia a wʋ Asafʋ, 8Asafʋ a wʋ Zozafatɩ, Zozafatɩ a wʋ Zolamʋn, Zolamʋn a wʋ Oziasɩ, 9Oziasɩ a wʋ Zoatamʋn, Zoatamʋn a wʋ Akazɩ, Akazɩ a wʋ Ezekiazɩ, 10Ezekiazɩ a wʋ Manase, Manase a wʋ Amʋn, Amʋn a wʋ Zoziasɩ, 11Zoziasɩ a wʋ Zekonia nʋn yɩ́ nianman’n-mɔ. Mɛlɛ sɔ nɩn anun yɛ̂ bɛ hyɩlɩ Izalayɛ amma’n-mɔ hɔlɩ Babilɔnʋn ɔ.
12Mɔ bɛ hɔlɩ Babilɔnʋn’n, nán Zekonia a wʋ Salatiɛ, Salatiɛ a wʋ Zolobabɛlɩ, 13Zolobabɛlɩ a wʋ Abiwudi, Abiwudi a wʋ Eliakimʋn, Eliakimʋn a wʋ Azɔɔ, 14Azɔɔ a wʋ Sadɔkɩ, Sadɔkɩ a wʋ Akimʋn, Akimʋn a wʋ Eliwudɩ, 15Eliwudɩ a wʋ Eleazaa, Eleazaa a wʋ Matan, Matan a wʋ Zʋakɔbʋ, 16Zʋakɔbʋ a wʋ Zozɛfʋ. Yɩ́ yɩ y’ɔ le Mali. Mali sɔ’n, yɩ́ yɛ̂ ɔ wʋlɩ Zozi mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Kilisi nɩn ɔ.
17Kɛ ɔ fi Abalahamʋn bɛlɛ sʋ dede m’ɔ kɔ ju Davidi bɛlɛ sʋ’n, bɛ tɩ sɩɛ bulu nʋn nnan, yɛ̂ ɔ fi Davidi bɛlɛ sʋ dede m’ɔ kɔ ju mɛlɛ mɔ bɛ hyɩlɩ Izalayɛ amma’n-mɔ bɛ hɔlɩ Babilɔnʋn’n, bɛ tɩ sɩɛ bulu nʋn nnan biekun, ɛsɛ dede m’ɔ kɔ ju Kilisi nɩn awɔlɛ’n, bɛ tɩ sɩɛ bulu nʋn nnan.
Zozi Kilisi awɔlɛ’n
18Ɛ ’nwun kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ bɛ wʋlɩ Zozi Kilisi’n. Anɩn Mali m’ɔ tɩ yɩ́ nin’n, ɔ nʋn Zozɛfʋ b’a ja bɛ́ nwʋn. Nan asannan nán Zozɛfʋ a fa Mali atɔnvɔlɛ’n, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n tunmin’n kɔ man Mali kɔ nwʋnnzɛ. 19Zozɛfʋ m’ɔ tɩ yɩ́ hun’n tɩ sʋanlan sɛsɛ. Yɛ̂ kɛmɔ ɔ ngulo man kɛ ɔ bɔ Mali anwʋn ɛjɔlɛ ɔ kele menian’n-mɔ, ɔ fualɩ kɛ ɔ nʋn yɩ́ bɛ ’tɩtɩ nvɩalɩɛ nun.
20Kɛmɔ anɩn ajʋnlɩn sɔ’n wɔ yɩ́ ti anun’n, yɛ́ Mɩn bɔfʋɛ’n kʋn kɔ a kɔ hɩn yɩ́ ɛlalɩɛ. Yɩ́ nwan: “Belemgbin *Davidi anʋnman Zozɛfʋ, n’ɛ hyʋhyʋɩn wɔ́ bʋ asɩ, fa Mali sie wɔ́ nwʋn kɛ wɔ́ yɩ. Ɔ sanlɩn kɛ baa’n m’ɔ lɛ nwʋnnzɛ yɩ́’n fi Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n. 21Ɔ ’ba wʋ baa belenzua kʋn. Baa sɔ’n, ɛ ’ba tʋn yɩ́ Zozi, yɩ́ dein yɛ̂ ɔ ’ba le yɩ́ menian’n-mɔ fi bɛ́ ɛtɛ nɩn anun ɔ.”
22Ɛhɩ kʋalaatin walɩ maan ɛjɔlɛ’n mɔ yɛ́ Mɩn manlɩn yɩ́ kpɔmanfʋɛ’n hanlɩn’n kpɩnlɩn sʋ. Yɩ́ nwan:
23Nɩan, talua muan’n ’ba nwʋnnzɛ,
ɔ ’ba wʋ baa belenzua kʋn.
Baa sɔ’n, bɛ ’ba fɛlɛ yɩ́ Emannuɛ.
(Emannuɛ, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ Nyanmɩan nʋn yɛ́ tɩ.)
24Mɔ Zozɛfʋ fi nafɛlɛ nɩn anun tinngelɩ’n, ɔ yɔlɩ like’n mɔ yɛ́ Mɩn bɔfʋɛ’n helelɩ yɩ́’n. Ɔ sɔlɩ Mali nun ɔ falɩ yɩ́ kacili yɩ́ yɩ. 25Nan kʋsʋ ɔ nʋn yɩ́ b’a nna man dede Mali wʋlɩ yɩ́ wa belenzua’n nán ɔ’a tʋn yɩ́ Zozi.
2Ngɛlɛfʋɛ’n-mɔ ’ba kpʋnndɛ Zozi bɛ sʋ yɩ́
1Bɛ wʋlɩ Zozi Zude mân nɩn anun kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Betelehɛmʋn nɩn asʋ. Mɛlɛ sɔ’n, anɩn belemgbin *Elɔdɩ y’ɔ sie Zude mân nɩn ɔ. Mɔ bɛ wʋlɩ Zozi’n, ngɛlɛfʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ nɩan nzalama’n, bɛ fi lɩka mɔ sɛnzɛ’n fite’n, bɛ walɩ Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ. 2Mɔ bɛ juli ɛbɛlɛ’n, nán b’a bisa menian’n-mɔ kɛ: “Zufʋ’n-mɔ belemgbin’n mɔ b’a wʋ yɩ́’n, ɔ wɔ nin? Y’a nwun yɩ́ nzalama’n sɛnzɛ afitelɩɛ ɛlɔ, yɛ walɩ kɛ yɛ ’ba a sʋ yɩ́.”
3Mɔ belemgbin Elɔdɩ ɔ nʋn Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ menian’n-mɔ kʋalaa tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ́ nwʋn wʋsʋlɩ bɛ́. 4Belemgbin Elɔdɩ kɔ yia Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ kʋalaatin, ɔ nʋn *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nán ɔ’a bisa bɛ́ lɩka m’ɔ sɛ kɛ bɛ wʋ *Kilisi’n. 5Bɛ́ nwan: “Ɔ sɛ kɛ bɛ wʋ yɩ́ Betelehɛmʋn, Zude mân nɩn anun. Ɔ sanlɩn kɛ ɛjɔlɛ mɔ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ’n hɛlɛlɩ’n y’ɔ le kɛ:
6Ɛmɔ Betelehɛmʋn amma mɔ ɛmɔ wɔ Zude mân nɩn anun’n,
ɛmɔ kulo’n tɩ man kulo kaan
wɔ Zude kulo mgbili’n-mɔ afian.
Ɔ sanlɩn kɛ bɛ ’ba wʋ sʋanlan kʋn bɛ tʋ ɛmɔ anun.
Sʋanlan sɔ’n yɛ̂ ɔ ’ba nɩan Izalayɛ amma’n-mɔ
mɔ bɛ tɩ mɩ́n dɩɛ nɩn asʋ
kɛ bʋa ɛnɩanfʋɛ nɩan yɩ́ mmʋa’n-mɔ asʋ’n.”
7Mɔ belemgbin Elɔdɩ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ fɛlɛ ngɛlɛfʋɛ’n-mɔ nvɩalɩɛ nun ɔ kɔ bisa bɛ́ mɛlɛ kpa bɔkɔɔ mɔ nzalama’n fitelɩ’n. 8Ɛhɩ anzin, ɔ kɔ sʋan bɛ́ Betelehɛmʋn ɛlɔ, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ hɔ́ Betelehɛmʋn ɛlɔ, nán bɛ hɔ́ kpʋ́nndɛ batʋnman sɔ’n kpa. Sɛ ɛmɔ nwun yɩ́ a, bɛ mán mɩ́n nzʋ tɩ́, maan mɩ́n kʋsʋ n gɔ́ n zʋ́ yɩ́ bie.”
9Mɔ belemgbin Elɔdɩ hanlɩn sɔ helelɩ bɛ́ yuelɩ’n yɛ̂ bɛ hɔlɩ ɔ. Mɔ bɛ ’kɔ’n, bɛ ’nɩan an, anɩn nzalama’n mɔ bɛ nwunlin yɩ́ sɛnzɛ afitelɩɛ ɛlɔ’n li bɛ́ nyunnun. Ɔ li bɛ́ nyunnun dede m’ɔ juli sua’n mɔ batʋnman kaan’n wɔ nun nɩn ati sʋ’n, ɔ kɔ jinlan. 10Nzalama sɔ’n mɔ bɛ nwunlin yɩ́’n man bɛ kɔ li fɛ kpili kpa. 11Bɛ kɔ wʋlʋ sua nɩn anun bɛ kɔ nwun batʋnman’n ɔ nʋn yɩ́ nin Mali. Bɛ kɔ kʋtʋ bɛ kɔ sʋ batʋnman’n. Mɔ bɛ sʋlɩ yɩ́ yuelɩ’n, bɛ kɔ tutulu bɛ́ bɔ́lɛ’n-mɔ anun. Bɛ kɔ fa ninnge nsan mɔ yɩ́ nwʋn cian kpa’n bɛ kɔ fi yɩ́ ata. Kʋn tɩ esika ɛmanlan. Kʋn tɩ *ansan mɔ bɛ yala yɩ́ a, ɔ ban fanlan. Yɛ̂ kʋn kʋsʋ tɩ minli mɔ bɛ fa bɛ yɔ ayile anaan anatɩlɩ. 12Ɛhɩ anzin, Nyanmɩan kɔ hɩn bɛ́ ɛlalɩɛ kɛ nán bɛ sa bɛ́ nzin bɛ sɩn belemgbin Elɔdɩ anwʋn ɛlɔ kʋ́n. Ɔ man bɛ sɩnlɩn lɩka fʋfɔlɛ bɛ hɔlɩ bɛ́ kulo.
Bɛ nʋn Zozi ’ba hɔ Ezipiti mân nun
13Mɔ ngɛlɛfʋɛ’n-mɔ hɔlɩ’n, yɛ́ Mɩn bɔfʋɛ’n kʋn kɔ a kɔ hɩn Zozɛfʋ ɛlalɩɛ, yɩ́ nwan: “Zozɛfʋ, jasʋ fa batʋnman’n nʋn yɩ́ nin nwanndi kɔ tanlan Ezipiti mân nɩn anun ɛlɔ. Sɛ n ganlɩn n gelelɩ man wɔ́ kɛ ɛ sá bála a, n’ɛ ba. Ɔ sanlɩn kɛ, belemgbin Elɔdɩ ’kpʋnndɛ kɛ ɔ kun batʋnman’n.”
14Kɔngɔɛ sɔ nɩn ala, Zozɛfʋ kɔ fa batʋnman’n nʋn yɩ́ nin, bɛ kɔ nwanndi bɛ kɔ hɔ Ezipiti. 15Bɛ wɔ ɛlɔ dede belemgbin Elɔdɩ wuli nán b’a sa b’a a. Yɩ́ sɔ’n, ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan manlɩn kpɔmanfʋɛ’n hanlɩn yɩ́ daba nɩn a kpɩn sʋ. Yɩ́ nwan:
M’an han m’an hele mɩ́n wa’n kɛ ɔ fi Ezipiti ɔ jásʋ.
Mmatʋnman nganngan’n-mɔ ehuan’n
16Mɔ belemgbin Elɔdɩ nwunlin kɛ ngɛlɛfʋɛ’n-mɔ a laka yɩ́’n, ɔ fɛlɩ ɛya kpa. Ɔ tɩtɩlɩ cɩan’n mɔ ngɛlɛfʋɛ’n-mɔ nwunlin nzalama’n dede a, anɩn ɔ’a nwun kɛ batʋnman’n ka kaan di afʋɛ nnyuan. Yɩ́ ti, ɔ kɔ sʋan yɩ́ nzalafʋ’n-mɔ Betelehɛmʋn nʋn kulo’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ mantan mantan yɩ́’n-mɔ asʋ kɛ bɛ hɔ́ hún mmatʋnman mmelenzua mɔ b’a li afʋɛ nnyuan’n, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ lili man afʋɛ nnyuan’n kʋalaatin. 17Kɛ ɔ yɔlɩ mɔ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ Zolomin ɛjɔlɛ’n m’ɔ hanlɩn’n kpɩnlɩn sʋ nɩn anɩn. Yɩ́ nwan:
18Bɛ tɩlɩ ɛtɩan nʋn esuan nʋn awɔ́lɛ mgbili
Lama kulo nɩn asʋ.
Lasɛɛ yɛ̂ anɩn ɔ lɛ sun yɩ́ mma’n-mɔ ɔ.
Ɔ ngulo man kɛ bɛ kpata yɩ́,
ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ mma’n-mɔ a wu.
Zozɛfʋ-mɔ fi Ezipiti bɛ ’ba sa bɛ ba
19Mɔ belemgbin Elɔdɩ wuli’n, yɛ́ Mɩn bɔfʋɛ’n kʋn walɩ hɩnlɩn Zozɛfʋ ɛlalɩɛ Ezipiti mân nun. 20Yɩ́ nwan: “Zozɛfʋ, jasʋ fa batʋnman’n nʋn yɩ́ nin sa kɔ Izalayɛ mân nɩn anun. Ɔ sanlɩn kɛ, bɛ́ mɔ anɩn bɛ lɛ kpʋnndɛ batʋnman’n bɛ kun yɩ́’n, b’a yue wu.”
21Ɛhɩ a, Zozɛfʋ kɔ jasʋ ɔ kɔ fa batʋnman’n nʋn yɩ́ nin, bɛ kɔ sa kɔ hɔ Izalayɛ mân nɩn anun. 22Mɔ Zozɛfʋ juli ɛbɛlɛ m’ɔ tɩlɩ kɛ Aakelawusi a li yɩ́ sɩ Elɔdɩ aja ɔ’a kaci Zude belemgbin’n, ɔ sulolɩ ɛbɛlɛ lɩka sɔ nɩn anun ɛtanlan. Ɛlalɩɛ nun, mɔ Nyanmɩan helelɩ yɩ́ atɩn m’ɔ di kɛ ɔ sɩn sʋ’n, Zozɛfʋ bɔlɩ yɩ́ ti Galile mân nɩn anun. 23M’ɔ hɔlɩ juli ɛlɔ’n, ɔ tanlanlɩn kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Nazalɛtɩ nɩn asʋ. Ɔ man ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ hanlɩn nɩn a kpɩn sʋ. Bɛ́ nwan:
Bɛ ’ba fɛlɛ yɩ́ Nazalɛtɩ sʋanlan.
3Zʋan Batisi ’ba han Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n
(Maakɩ 1.1-8, Luku 3.1-18, Zʋan 1.19-28)
1Mɛlɛ sɔ nɩn anun, sʋanlan kʋn kɔ fite Zude mân nɩn anun ɛwâ nɩn anun. Sʋanlan sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ *Zʋan Batisi. Ɔ kan Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n ɔ kele menian’n-mɔ. 2Ɔ kan kɛ: “Ɛmɔ nún bɛ́ nwʋn bɛ yáci bɛ́ abalabɔ ɛtɛ’n. Ɔ sanlɩn kɛ Anwunno Belemgbin elie mɛlɛ nɩn a kpunnge.” 3Zʋan sɔ’n yɛ̂ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ *Ezayi hanlɩn yɩ́ ɛjɔlɛ daba kɛ:
Sʋanlan bie lɛ tɩan ɛwâ nɩn anun ɛlɔ kɛ:
Ɛmɔ sésie yɛ́ Mɩn atɩn’n, bɛ mán ɔ tɩ́nngɛ fɔ́ʋ́n!
4Zʋan taladɩɛ’n m’ɔ wula’n, bɛ le sʋamo enyuan yɛ̂ b’a nwʋn ɔ, yɛ̂ naan kpolo bɛlɛtɩ hyɩ yɩ́ afian. Tɛtɛbʋabʋa nʋn wɛ yɛ̂ ɔ di ɔ. 5Zoluzalɛmʋn menian nʋn Zude mân nɩn anun menian, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ́ kulo’n-mɔ mantan asue Zuludɩn’n, bɛ ba Zʋan anwʋn ɛbɛlɛ. 6Bɛ kan bɛ́ ɛtɛ’n kʋalaa menian’n-mɔ anyunnun bɛ man Zʋan sɔnɩn bɛ́ asue Zuludɩn nɩn anun.
7Mɔ Zʋan nwunlin kɛ *Falisifʋɛ nʋn *Sadusifʋɛ’n-mɔ dɔʋn lɛ ba maan ɔ sɔnɩn bɛ́’n, yɩ́ nwan: “Ati anun ɛtɛ mma kɛ owo! Nwan yɛ̂ ɔ selɩ ɛmɔ kɛ ɛsɔnɩan nɩn ala kʋala kɛ ɔ de bɛ́ fi Nyanmɩan sikpɛ nɩn anwʋn ɔ? 8Yɩ́ ti, ɛmɔ yɔ́ nyɔlɩɛ m’ɔ kele kɛ ɛmɔ a kaci bɛ́ abalabɔ ɛtɛ’n b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man Nyanmɩan. 9Nan nán bɛ se bɛ́ nwʋn kɛ: ‘Yɛ́ sɩ y’ɔ le *Abalahamʋn, yɩ́ ti Nyanmɩan ngʋala man yɛ́ like fɩ́ɩ́ yɔ.’ Afɩ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ Nyanmɩan kʋala kɛ ɔ fa nyɔbʋɛ ɛhɩ-mɔ kaci Abalahamʋn amma. 10B’a si akunman nɩn a yue. Baka biala m’ɔ nzu man mma kpa’n, bɛ ’kpɛ bɛ tʋ sɩ̂n nɩn anun.
11“Mɩ́n dɩɛ, mɩɩn fa nzue mɩn sɔnɩn ɛmɔ m’ɔ kele kɛ ɛmɔ a kaci bɛ́ abalabɔ’n. Nan sʋanlan’n m’ɔ fi mɩ́n nzin ɔ lɛ ba’n, ɔ le tunmin tala mɩ́n. Mɩn nzɛ nvata man kɛ mɩn nyannjɩ yɩ́ ja mgbabʋa nyanman’n bɔbɔ mgban ɔ. Yɩ́ dɩɛ, ɔ ’ba fa Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n nʋn sɩ̂n ɔ sɔnɩn ɛmɔ. 12Ɔ le yɩ́ huhuamʋa’n yɩ́ sa nun, ɔ ’ba huhu *bele mma kpa’n ɔ fa sie yɩ́ esie nɩn anun, nan ɔ ju ewula’n gua sɩ̂n’n m’ɔ nnun man lé nɩn anun.”
Zʋan ’ba sɔnɩn Zozi
13Mɛlɛ sɔ nɩn anun, Zozi fi Galile mân nɩn anun ɔ walɩ asue Zuludɩn nɩn anʋan Zʋan anwʋn ɛbɛlɛ kɛ ɔ sɔ́nɩn yɩ́. 14Zʋan a nne a ndʋ man nun, yɩ́ nwan: “Mɩ́n yɛ̂ ɔ fata kɛ m ba wɔ́ nwʋn m man ɛ sɔnɩn mɩ́n ɔ. Nan wɔ́ dɩɛ, wɔ́ lɩlɩ yɛ̂ ɛ lɛ ba maan mɩn sɔnɩn wɔ́ ɔ!”
15Mɔ Zʋan anʋan tɔlɩ’n, Zozi nwan: “Dɔɛ mɔ yɛ wɔ nun’n, tie nán sɔnɩn mɩ́n. Ɔ sanlɩn kɛ, ɛbɛlɛ nɩn anun yɛ̂ yɛ ’ba yɔ like m’ɔ tɩ sɛsɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun ɔ.” Ɛhɩ a, Zʋan kɔ tie ɔ kɔ sɔnɩn Zozi.
16Mɔ Zozi fi asue nɩn anun ɔ ’fite’n, anwunno kɔ buke. Zozi ’nɩan an, anɩn Nyanmɩan Wawɛ’n lɛ ju ɔ ba yɩ́ nwʋn kɛ abubule. 17Ɛbɛlɛ ala, anɩɛ kʋn kɔ te anwunno ɛlɔ kɛ: “Sʋanlan ɛhɩ tɩ mɩ́n ehulo Baa, m’an fa mɩ́n lʋa’n kʋalaa m’an wula yɩ́ nun.”
4Abɔnsanmʋn ’ba sɔ Zozi nɩan
1Ɛhɩ anzin, Nyanmɩan Wawɛ’n kɔ fa Zozi asue Zuludɩn nɩn anʋan ɔ nʋn yɩ́ kɔ hɔ ɛwâ nɩn anun. Ɛbɛlɛ, Abɔnsanmʋn kɔ sɔ yɩ́ kɔ nɩan. 2Zozi kɔ hyɩ ɛhɔɛ kɔngɔɛ nʋn eyua dede cɩan abulanan. Mɔ cɩan abulanan’n sɩnlɩn’n nán ɛhɔɛ a hun yɩ́. 3Abɔnsanmʋn kɔ kpʋ yɩ́. Yɩ́ nwan: “Sɛ Nyanmɩan Awa y’ɔ le wɔ́ sakpa a, anɩn kan kele nyɔbʋɛ ɛhɩ-mɔ maan bɛ káci kpaʋn.”
4Mɔ Abɔnsanmʋn hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “B’a hɛlɛ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ:
Nán kpaʋn ala yɛ̂ sʋanlan di a, ɔ nyan ngʋan ɔ.
Nan ɛjɔlɛ biala m’ɔ fi Nyanmɩan anʋan kɔ fite’n,
ɔ man sʋanlan nyan ngʋan.”
5Ɛhɩ a, Abɔnsanmʋn nʋn yɩ́ kɔ hɔ Zoluzalɛmʋn m’ɔ tɩ kulo nwannzan-nwannzan nɩn asʋ, ɔ kɔ fa yɩ́ kɔ sie Nyanmɩan awulo nɩn anun sua nɩn ati sʋ anwunno. 6Yɩ́ nwan: “Sɛ Nyanmɩan Awa y’ɔ le wɔ́ sakpa a, anɩn kulu tɔ asɩ. Afɩ b’a hɛlɛ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ:
Wɔ́ dunman nun, Nyanmɩan ’ba man yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ atɩn
kɛ bɛ sɔ́ wɔ́ bɛ́ sa nun
nán wɔ́ ja a mgbula man ɛbʋɛ.”
7Mɔ Abɔnsanmʋn hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “B’a hɛlɛ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ:
N’ɛ sɔ yɛ́ Mɩn m’ɔ tɩ wɔ́ Nyanmɩan’n nɩan.”
8Ɛsɛ Abɔnsanmʋn kɔ fa Zozi kɔ hɔ bʋka kannganlaun kpa kʋn asʋ. Ɔ kɔ yɩ mân nɩn anun mmelemgbin mân’n-mɔ kʋalaa nʋn bɛ́ anunminnyanmʋn’n ɔ kɔ hele yɩ́. 9Yɩ́ nwan: “Sɛ ɛ tu tɔ mɩ́n ja nun ɛ sʋ mɩ́n an, mɩn ’fa ɛhɩ kʋalaa mɩn man wɔ́.”
10Ɛhɩ a, Zozi nwan: “*Satan, kɔ! Ɔ sanlɩn kɛ b’a hɛlɛ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ:
Yɛ́ Mɩn m’ɔ tɩ wɔ́ Nyanmɩan’n,
yɩ́ ngʋnmɩn cein y’ɔ di kɛ ɛ sʋ yɩ́ ɔ.”
11Mɔ Zozi hanlɩn ɛhɩ’n, afɩ Abɔnsanmʋn kɔ yaci yɩ́. Nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ kɔ a Zozi anwʋn ɛbɛlɛ, bɛ kɔ bʋka yɩ́.
Zozi ’ba bɔ yɩ́ junman nɩn abʋ Galile mân nɩn anun
12Ɛhɩ, Zozi ’tie a, b’a tʋ Zʋan fiadɩ. Zozi kɔ hɔ Galile mân nɩn anun ɛlɔ. 13Ɔ’a ndanlan man Nazalɛtɩ kulo nɩn asʋ. Nan ɔ hɔlɩ tanlanlɩn kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kapɛɛnawɔmʋn nɩn asʋ. Kulo sɔ’n wɔ Galile asue nɩn anʋan, Zabulʋn nʋn Nɛfʋtali etin dɩɛ nɩn asʋ. 14Ɔ yɔlɩ sɔ maan ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ *Ezayi hanlɩn yɩ́ daba’n kpɩnlɩn sʋ. Yɩ́ nwan:
15Zabulʋn nʋn Nɛfʋtali amma
nʋn bɛ́ mɔ bɛ wɔ Asue Kpili nɩn anʋan ɛlɔ
dede ɔ kɔ ju asue Zuludɩn nɩn anzin ɛlɔ ebue kʋn,
ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ wɔ Galile mân nɩn anun
mɔ bɛ́ dɔʋn bɛ tɩ man Zufʋ’n,
16menian sɔ’n-mɔ mɔ bɛ gua awosin nɩn anun’n,
bɛ ’ba nwun kanlannɩɛ kpili kpa kʋn!
Yɛ̂ m’ɔ tʋ de bɛ́ mɔ bɛ gua ewue mân tuun nɩn anun’n,
kanlannɩɛ’n ’ba ta lɩka sɔ’n!
17Ɔ fi mɛlɛ sɔ’n yɛ̂ Zozi bɔlɩ Nyanmɩan junman nɩn abʋ ɔ. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ nún bɛ́ nwʋn bɛ yáci bɛ́ abalabɔ ɛtɛ’n. Ɔ sanlɩn kɛ Anwunno Belemgbin elie mɛlɛ nɩn a kpunnge!”
Zozi ’ba fɛlɛ menian nnan mɔ bɛ cɩ ejue yɩ́ nwʋn
18Mɔ Zozi ’sɩn Galile asue nɩn anʋan’n, ɔ kɔ nwun anianman nnyuan. Kʋn li Simʋn, bɛ fɛlɛ yɩ́ biekun Pɩɛlɩ, ɔ nʋn yɩ́ nianman Andele. Anɩn bɛ lɛ gua dada, ɔ sanlɩn kɛ bɛ tɩ asufuɛ. 19Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ bála bɛ sí mɩ́n sʋ, nán mɩn ’ba man ɛmɔ fɛfɛlɛ menian bɛ man mɩ́n.” 20Kɛ Zozi anʋan ’tɔ ala, bɛ kɔ yaci bɛ́ dada’n-mɔ ɛbɛlɛ bɛ kɔ si yɩ́ sʋ.
21Zozi fi ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ yɩ́ nyunnun kaan, ɔ ’tʋ yɩ́ nyɩn an, ɔ kɔ nwun anianman nnyuan mmiekun-mɔ. Bɛ tɩ Zebede amma. Kʋn li Zʋakɩ yɛ̂ kʋn kʋsʋ li Zʋan. Anɩn bɛ nʋn bɛ́ sɩ Zebede bɛ gua ɛlɛɛ nɩn anun, bɛ lɛ kpʋnmgba bɛ́ dada’n-mɔ anun. Zozi kɔ fɛlɛ bɛ́. 22Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ yaci bɛ́ sɩ Zebede nʋn ɛlɛɛ nɩn ɛbɛlɛ bɛ kɔ si Zozi sʋ.
Zozi ’ba nanndɩ Galile mân’n lɩka kʋalaatin
23Ɛhɩ, Zozi nanndɩ Galile mân’n lɩka kʋalaatin. Ɔ kekele menian’n-mɔ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun. Ɔ bɔ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anwʋn Ɛjɔlɛkpa’n ɔ kele bɛ́, ɛsɛ menian mɔ ewue ngacile ngacile kʋalaa lɛ kun bɛ́, ɔ nʋn bɛ́ kʋalaa mɔ b’a bubu’n, ɔ man bɛ́ nwʋn sa. 24Ɛhɩka ati, Zozi dunman’n kɔ fa Sili mân bɔndɩn’n. Bɛ fa bɛ́ mɔ ewue ngacile ngacile kʋalaa lɛ kun bɛ́’n bɛ bɛlɛ Zozi: bɛ́ mɔ bɛ́ nwʋn fʋfʋ bɛ́ o, bɛ́ mɔ wawɛ ɛtɛ’n-mɔ wɔ bɛ́ nun o, bɛ́ mɔ bɛ tɔ mgbutie o, ɔ nʋn bɛ́ mɔ b’a bubu o, ɔ man bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn sa. 25Menian dɔʋn kpa si yɩ́ sʋ. Mmie-mɔ fi Galile, mmie-mɔ fi mân’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kulo Bulu nɩn anun, mmie-mɔ fi Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ ɔ nʋn Zude mân nun ɔ nʋn mân’n m’ɔ wɔ asue Zuludɩn nɩn anzin ɛlɔ nɩn anun.
5Zozi ’ba fʋ bʋka kʋn asʋ
ɔ kekele yɩ́ menian’n-mɔ Nyanmɩan ninnge
1Mɔ Zozi nwunlin meninsʋnman’n, ɔ kɔ fʋ bʋka kʋn asʋ, ɔ kɔ tanlan asɩ. Yɩ́ menian’n-mɔ kɔ kpʋ yɩ́, 2ɔ kɔ hehele bɛ́ Nyanmɩan ninnge. Yɩ́ nwan:
Nyila nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
3“Nyila hán bɛ́ mɔ bɛ sɩ yɩ́ fɔ́ʋ́n kɛ Nyanmɩan anyunnun bɛ tɩ wawɛ nun ehianfʋɛ’n. Ɔ sanlɩn kɛ Anwunno Belemgbin Mân’n tɩ bɛ́ dɩɛ.
4“Nyila hán bɛ́ mɔ bɛ́ lʋa a bɔ bɛ́ nwʋn’n. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan ’ba cɩcɩ bɛ́ lʋa.
5“Nyila hán bɛ́ mɔ bɛ bɛbɛlɛ bɛ́ nwʋn asɩ’n. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan ’ba fa asɩɛ’n sie bɛ́ ajâ.
6“Nyila hán bɛ́ mɔ bɛ yɔ biala bɛ bu mân’n sɛsɛ kɛ Nyanmɩan lɛ kpʋnndɛ yɩ́’n. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan ’ba man bɛ́ yɩ́ nwʋn anwʋnsɛlɛ kpa.
7“Nyila hán bɛ́ mɔ bɛ nwun bɛ́ manngʋn’n-mɔ anwʋn anwunnvoe’n. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan kʋsʋ ’ba nwun bɛ́ nwʋn anwunnvoe.
8“Nyila hán bɛ́ mɔ bɛ fa bɛ́ ahʋnlɩn’n kʋalaa bɛ kulo Nyanmɩan bɛ yɔ like m’ɔ kulo’n. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ ’ba nwun Nyanmɩan.
9“Nyila hán bɛ́ mɔ bɛ man bɛ́ manngʋn-mɔ tanlan anzʋnunjɔ nun’n. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan ’ba fa bɛ́ yɔ yɩ́ mma.
10“Nyila hán bɛ́ mɔ bɛ bu mân’n sɛsɛ kɛ Nyanmɩan lɛ kpʋnndɛ’n mɔ yɩ́ ti bɛ lɛ kele bɛ́ yalɛ’n. Ɔ sanlɩn kɛ Anwunno Belemgbin Mân’n tɩ bɛ́ dɩɛ.
11“Nyila hán ɛmɔ mɔ bɛ tɩ mɩ́n menian’n. Mɛlɛ mɔ menian’n-mɔ ’kpɛ ɛmɔ nzʋba, bɛ kele ɛmɔ ahʋlʋwa ɛsɛ bɛ kpɛ ɛsʋan ngacile biala bɛ tʋ ɛmɔ abʋ’n, 12ɛmɔ lí fɛ, bɛ mán bɛ́ nwʋn tɛ́ bɛ́! Ɔ sanlɩn kɛ nyanmɩansʋ ɛlɔ, ɛmɔ ahatua’n tɩ kpili kpa. Asannan nán b’a wʋ ɛmɔ’n, ahʋlʋwa’n mɔ bɛ helelɩ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ daba’n, yɩ́ kʋnmgba nɩn ala yɛ̂ bɛ ’kele ɛmɔ kʋsʋ ɔ.
Njɩn nʋn kanlannɩɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
(Maakɩ 9.50; 4.21, Luku 14.34-35)
13“Asɩɛ nɩn asʋ ɛwa, ɛmɔ tɩ kɛ njɩn m’ɔ man like nzɛcɩ man ɔ. Nan sɛ njɩn’n ta a, bɛ ’yɔ sɛ nán b’a man ɔ’a yɔ kalʋ-kalʋ biekun? Bɛ ngʋala man yɩ́ like fɩ́ɩ́ kʋ́n yɔ. Asɩ ala yɛ̂ bɛ ju bɛ gua bɛ man menian’n-mɔ tetia sʋ ɔ.
14“Eyuadɩ nɩn anun, ɛmɔ tɩ kɛ kanlannɩɛ. Kulo mɔ bɛ kɔ si yɩ́ bʋka sʋ’n, kulo sɔ’n, ɔ nvɩa man. 15Sɛ bɛ sɔ kanlannɩɛ a, bɛ nva man like bɛ mmutu man sʋ. Nan bɛ sɔ bɛ sie like sʋ anwunno sua nɩn anun maan ɔ ta bɛ́ kʋalaa bɛ nwun asɩ. 16Menian’n-mɔ anyunnun, ɔ di kɛ ɛmɔ ta kɛ kanlannɩɛ maan bɛ nwun ɛmɔ nyɔlɩɛ kpa’n nán b’a yɩ ɛmɔ Asɩ m’ɔ wɔ anwunno nɩn ayɛ.
Moyizɩ mala nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
17“Nán bɛ jʋnlɩn kɛ m’an a *Moyizɩ mala’n nʋn mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ ngehele nɩn abʋsʋ enunnuan. Nán yɩ́ enunnuan ati yɛ̂ m malɩ ɔ. Nan m malɩ kɛ mɩn ’ba maan ɔ kpɩn sʋ. 18Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ mɛlɛ mɔ anwunno nʋn asɩ tɛ wɔ ɛbɛlɛ’n, bɛ mgbɔcɩ man abesede nzɔlɛ’n m’ɔ tɩ kaan tala nzɔlɛ’n-mɔ kʋalaatin m’ɔ wɔ mala nɩn anun’n, anaan nun ɛjɔlɛ kpɔlɛ kaan sʋa bɛ ndʋ man. Ɔ ’ka ɛbɛlɛ sɔ dede ɔ kɔ ju mân nɩn ayuelɩɛ. 19Yɩ́ sɔ ati, sʋanlan m’ɔ kɔ tʋn mala’n nunhan m’ɔ tɩ kaan ɔ tala bɛ́ kʋalaa’n, nán sɛ ɔ kele menian’n-mɔ kɛ bɛ nɩ́an yɩ́ dɩɛ nɩn asʋ bɛ yɔ́ bie a, sʋanlan sɔ’n, ɔ ’kaci kaan ɔ tala Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaatin. Sʋanlan kʋsʋ m’ɔ di mala nɩn asʋ, mɔ ɛsɛ ɔ kele menian’n-mɔ maan bɛ di sʋ’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ ’kaci sʋanlan kpili wɔ Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun. 20Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ, sɛ ɛmɔ a mmɔ man bala kpa m’ɔ sɔ Nyanmɩan anyɩn b’a ndala man *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn *Falisifʋɛ’n-mɔ a, Nyanmɩan ngɔ man man ɛmɔ atɩn maan bɛ ngɔ wʋlʋ man yɩ́ mân nɩn anun ɛlɔ.
Ɛya ɛfɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
21“Ɛmɔ tɩlɩ kɛ bɛ hanlɩn bɛ helelɩ ɛmɔ anan-mɔ kɛ: Ɛ ngɔ li man awue, yɩ́ ti, sʋanlan m’ɔ kɔ li awue’n, bɛ sánman yɩ́ bɛ mán kpain’n m’ɔ di ɛjɔlɛ’n. 22Nan mɩ́n dɩɛ, mɩ́n nwan: Sʋanlan m’ɔ kɔ fɛ yɩ́ manngʋn anwʋn ɛya’n, ɔ fata nzanman. M’ɔ kɔ se yɩ́ manngʋn kɛ: ‘Laka!’ (Ɔ tɩ *ebele anɩɛ, yɩ́ bʋ y’ɔ le ‘ati to’), sʋanlan sɔ’n, ɔ fata ahɩnlɩnnvie. Yɛ̂ sʋanlan m’ɔ kɔ se yɩ́ manngʋn kɛ: ‘Sɛnvʋɛ!’, yɩ́ kʋsʋ ɔ fata kɛ bɛ tʋ yɩ́ sɩ̂n’n m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn anun.
23“Yɩ́ sɔ ati, sɛ ɛ ’fa like kɔ man Nyanmɩan, sɛ ɛ ju Nyanmɩan awulo nɩn anun lɩka mɔ bɛ yɩ tɛɛ’n nán ɛ kacɩ kɛ a se wɔ́ manngʋn bie sa a, 24anɩn wɔ́ like’n mɔ ɛ ’fa man Nyanmɩan’n, yaci yɩ́ ɛbɛlɛ, kɔ tʋa wɔ́ manngʋn’n bɛ sésie bɛ́ afian, nán afɩ a sa a fa wɔ́ like nɩn a man Nyanmɩan.
25“Sɛ sʋanlan bie kɔ sanman wɔ́, mɔ ɛmɔ kɔ fa atɩn’n mɔ bɛ lɛ kɔ’n, ɛbɛlɛ ala, tʋa yɩ́, ɛmɔ sésie ɛjɔlɛ sɔ’n bɛtɛɛ sʋ, nán ɔ’a nva man wɔ́ ɔ’a mman man kpain’n m’ɔ di ɛjɔlɛ’n, nán yɩ́ kʋsʋ ɔ’a nva man wɔ́ ɔ’a mman man nzalafʋ’n, nán b’a ndʋ man wɔ́ fiadɩ. 26Nɩan, mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele wɔ́ kɛ sɛ ɛ yuelɩ man yɩ́ kalɛ’n kʋalaatin tua a, sɛ yɩ́ babulu kʋn bɔbɔ ka wɔ́ sʋ a, ɛ fi fiadɩ sua nɩn anun ɛ ngɔ fite man lé.
Ajaa ɛtʋan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
27“Bɛ hanlɩn bɛ helelɩ yɛ́ nan-mɔ kɛ: Ɛ ngɔ tʋn man ajaa. 28Nan mɩ́n dɩɛ, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ sʋanlan m’ɔ kɔ hulo balasua m’ɔ tɩ man yɩ́ yɩ mɔ yɩ́ nwʋn nna ajʋnlɩn kɔ a yɩ́ ti anun’n, sʋanlan sɔ’n, anɩn ɔ’a tʋn ajaa yɩ́ ahʋnlɩn nɩn anun dada angʋnmɩn. 29Sɛ wɔ́ nyɩn fama’n yɛ̂ ɔ cʋɩn wɔ́ kɔ ɛtɛ nɩn anun an, tu yɩ́ tʋ mʋa. Sɛ ɛ minlin wɔ́ nwʋnnaan’n lɩka bie nán ɛ nyan ngʋan an, ɔ tɩ kpa ɔ tala kɛ wɔ́ munmuan’n kʋalaa kɔ hɔ sɩ̂n’n m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn anun. 30Sɛ wɔ́ sa fama’n yɛ̂ ɔ cʋɩn wɔ́ kɔ ɛtɛ nɩn anun an, kpɛ tʋ mʋa. Sɛ ɛ kpɛ wɔ́ sa’n kʋn nán ɛ nyan ngʋan an, ɔ tɩ kpa ɔ tala kɛ ɛ kɔ fa yɩ́ nnyuan’n ɛ kɔ hɔ sɩ̂n’n m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn anun.
Eyila nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
(Matie 19.9, Maakɩ 10.11-12, Luku 16.18)
31“Ɛsɛ bɛ hanlɩn bɛ helelɩ yɛ́ nan-mɔ kɛ: Sɛ sʋanlan kʋn kulo kɛ ɔ yila yɩ́ yɩ a, anɩn ɔ hɛ́lɛ kalata m’ɔ kele kɛ b’a yila’n ɔ fá mán yɩ́. 32Nan mɩ́n dɩɛ, mɩ́n nwan: Belenzua kʋn mɔ yɩ́ yɩ a mmɔ man bian, sɛ ɔ yila yɩ́ maan belenzua fʋfɔlɛ ja yɩ́ a, anɩn ɔ’a man balasua nɩn a tʋn ajaa. Yɛ̂ sʋanlan kʋsʋ m’ɔ kɔ ja balasua mɔ yɩ́ hun a yila yɩ́’n, anɩn sʋanlan sɔ nɩn a tʋn ajaa.
Ndâ ɛhan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
33“Ɛmɔ tɩlɩ kɛ bɛ hanlɩn bɛ helelɩ yɛ́ nan-mɔ kɛ: Like mɔ ɛ kɔ han ndâ wɔ Nyanmɩan anyunnun kɛ ɛ ’yɔ’n, n’ɛ kpɔ ndâ’n, nan yɔ like sɔ’n sakpa. 34Mɩ́n dɩɛ, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ nán bɛ kan ndâ bɔbɔ fɩ́ɩ́. Nán bɛ kan ndâ bɛ fa anwunno nɩn adanzɩɛ, ɔ sanlɩn kɛ ɛlɔ yɛ̂ Nyanmɩan belemgbin bia’n wɔ ɔ. 35Nán bɛ kan ndâ bɛ fa asɩɛ nɩn adanzɩɛ, ɔ sanlɩn kɛ asɩɛ’n tɩ Nyanmɩan bia m’ɔ sesie yɩ́ ja sʋ ɔ. Nán bɛ kan ndâ bɛ fa Zoluzalɛmʋn kulo nɩn adanzɩɛ, ɔ sanlɩn kɛ ɛbɛlɛ tɩ Nannan Nyanmɩan Kpili kulo. 36Nán bɛ kan ndâ bɛ fa sʋanlan ati nɩn adanzɩɛ, ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ ngʋala man kɛ bɛ man bɛ́ ti enyuan kʋnmgba cein fi fufue anaan bile. 37Ɛmɔ hán yɩ́ tika kɛ: ‘Yuo’ anaan ‘Cɛcɛ.’ Yɩ́ nzin dɩɛ’n kʋalaa mɔ bɛ kan bɛ gua sʋ’n, ɔ fi Abɔnsanmʋn ɛlɔ.
Bɛ́ mɔ bɛ kele yɛ́ yalɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
38“Ɛsɛ bɛ hanlɩn bɛ helelɩ yɛ́ nan-mɔ kɛ: Sɛ sʋanlan bɔ wɔ́ nyɩn kʋn an, bɔ yɩ́ dɩɛ’n bie sie yɩ́ bʋsʋ. Sɛ sʋanlan tu wɔ́ je kʋn an, tu yɩ́ dɩɛ’n bie sie yɩ́ bʋsʋ. 39Nan mɩ́n dɩɛ, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ sɛ sʋanlan yɔ ɛmɔ ɛtɛ a, nán bɛ yɔ bie bɛ sie yɩ́ bʋsʋ. Sɛ sʋanlan kpacɩ wɔ́ nyɩn fama nɩn asʋ a, kaci bɛ̂’n maan ɔ kpácɩ sʋ. 40Sɛ sʋanlan bie sanman wɔ́ nán yɩ́ nwan ɔ ’de wɔ́ taladɩɛ’n mɔ ɛ wula yɩ́ bʋ nɩn an, fa mɔ ɛ wula yɩ́ sʋ’n kʋsʋ bʋka sʋ man yɩ́. 41Sɛ mân mgbain’n-mɔ bie fa yɩ́ ninnge tinndin wɔ́ kɛ ɛ sʋ́a ɛ hɔ́ sóman yɩ́ atɩn cilo kʋn an, kɔ dede ju cilo nnyuan. 42Sʋanlan sɛlɛ wɔ́ like a, fa man yɩ́. Sɛ sʋanlan kulo kɛ ɔ fɛ wɔ́ like a, n’ɛ yɔ yɩ́ abɔlɛ.
Ehulo m’ɔ di kɛ yɛ kulo bɛ́ mɔ bɛ kpɔ yɛ́ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
43“Ɛmɔ tɩlɩ kɛ bɛ́ nwan: Kulo wɔ́ manngʋn, nán kpɔ sʋanlan m’ɔ kpɔ wɔ́’n. 44Nan mɩ́n dɩɛ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ ɛmɔ húlo bɛ́ mɔ bɛ kpɔ ɛmɔ’n. Ɛmɔ sɛ́lɛ Nyanmɩan bɛ mán bɛ́ mɔ bɛ kele ɛmɔ ahʋlʋwa’n, 45nán ɛmɔ a kaci ɛmɔ Asɩ’n m’ɔ wɔ anwunno nɩn amma. Afɩ Nyanmɩan man eyua’n fi ɔ man meninkpa’n-mɔ nʋn ɛtɛfʋɛ’n-mɔ kʋalaatin. Ɔ man esue’n tɔ ɔ man bɛ́ mɔ bɛ bɔ bala kpa ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ yɔ ɛtɛ’n. 46Sɛ bɛ́ mɔ bɛ kulo ɛmɔ nɩn ala yɛ̂ ɛmɔ kulo bɛ́ a, anɩn nzu nvasʋɛ dɩɛ yɛ̂ ɛmɔ nyan yɩ́ wɔ Nyanmɩan ɛlɔ ɔ? Ɛtɛfʋɛ kɛ bɛ́ mɔ bɛ dide ajule’n, kɛ bɛ́ kʋsʋ bɛ yɔ yɩ́ nɩn ala anɩn. 47Sɛ ɛmɔ anianman’n-mɔ ala yɛ̂ ɛmɔ bisa bɛ́ ahɩn an, anɩn nzu like kpili dɩɛ yɛ̂ ɛmɔ a yɔ ɔ? Bɛ́ mɔ bɛ nne man Nyanmɩan bɛ nni man’n, kɛ bɛ́ kʋsʋ bɛ yɔ yɩ́ nɩn ala anɩn. 48Yɩ́ sɔ ati, kɛmɔ ɛmɔ Asɩ m’ɔ wɔ anwunno’n tɩ sʋanlan kpa’n, ɛmɔ kʋsʋ káci meninkpa.
6Ehianfʋɛ’n-mɔ like ɛman nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
1“Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa! Nán bɛ yɔ ninnge mɔ Nyanmɩan kulo’n bagua nɩn anun maan menian’n-mɔ kʋalaa nwun ɛmɔ. Sɛ ɛmɔ yɔ yɩ́ sɔ a, ɛmɔ nnyan man ɛmɔ Asɩ m’ɔ wɔ anwunno nɩn asa nun like fɩ́ɩ́.
2“Yɩ́ sɔ ati, sɛ ɛ ’man ehianfʋɛ’n-mɔ esika a, n’ɛ bɔ wɔ́ nwʋn kpayɛ kɛ apoo mma’n-mɔ yɔ yɩ́ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun’n ɔ nʋn gua’n-mɔ asʋ’n. Bɛ yɔ sɔ bɛ man menian’n-mɔ fʋa bɛ́. Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ bɛ́ ahatua dɩɛ nɩn ala y’ɔ le bɛ́ dunman’n mɔ bɛ lɛ bɔ’n. 3Nan wɔ́ dɩɛ, sɛ ɛ ’fa esika ɛ man ehianfʋɛ’n-mɔ a, n’ɛ man wɔ́ manngʋn’n muonun mɔ ɛ nʋn yɩ́ nanndɩ’n nwun nun. 4Man wɔ́ acɛdɩɛ sɔ’n há nvɩalɩɛ nun. Ɛbɛlɛ nɩn anun yɛ̂ Nyanmɩan m’ɔ tɩ wɔ́ Sɩ m’ɔ nwun mɔ a yɔ yɩ́ nvɩalɩɛ nun’n, ɔ ’man ɛ nyan yɩ́ nwʋn ahatua ɔ.
Asɔnɩn ɛyɔlɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
5“Sɛ ɛmɔ ’yɔ asɔnɩn an, nán bɛ yɔ kɛ apoo mma’n-mɔ yɔ yɩ́’n. Bɛ kulo nzisi ejinlan bɛ yɔ asɔnɩn Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun nʋn gua’n-mɔ ayialɩɛ nɩn asʋ maan menian’n-mɔ kʋalaa nwun bɛ́. Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ b’a nyan bɛ́ ahatua’n dada angʋnmɩn. 6Nan wɔ́ dɩɛ, sɛ ɛ ’yɔ asɔnɩn an, wʋlʋ wɔ́ sua nɩn anun, nyin wɔ́ nzin anʋan, nán sɛlɛ wɔ́ Sɩ m’ɔ wɔ wɔ́ lɩka mɔ ɛ fɩa’n. Yɛ̂ wɔ́ Sɩ m’ɔ nwun like mɔ ɛ lɛ yɔ yɩ́ nvɩalɩɛ nun’n, ɔ ’ba man ɛ nyan yɩ́ nwʋn ahatua. 7Sɛ ɛmɔ ’yɔ asɔnɩn an, nán bɛ kan ndɩnndɩɩn kɛ bɛ́ mɔ bɛ nzʋ man Nyanmɩan’n yɔ yɩ́’n. Bɛ jʋnlɩn kɛ bɛ ’kan yɩ́ nwala nwala nán Nyanmɩan a tɩ. 8Nán bɛ yɔ kɛ bɛ́, ɔ sanlɩn kɛ, Nyanmɩan m’ɔ tɩ ɛmɔ Asɩ’n, like mɔ ɛmɔ kɔ hian yɩ́ nwʋn’n, ɔ di mʋa ɔ nwun yɩ́ kʋalaaka nán ɛmɔ a sɛlɛ yɩ́ like sɔ’n.
9“Nan ɛ ’nwun kɛ ɛmɔ kpɩ́n bɛ yɔ́ asɔnɩn’n:
Yɛ́ Sɩ mɔ ɛ wɔ anwunno, man yɛ fá anyɩnnzɔ
yɛ bɔ́ wɔ́ dunman nwannzan-nwannzan’n.
10Man wɔ́ belemgbin elie mɛlɛ’n jú.
Man yɛ yɔ́ wɔ́ kunnun like asɩɛ nɩn asʋ ɛwa
kɛ bɛ yɔ yɩ́ wɔ nyanmɩansʋ ɛlɔ’n.
11Man yɛ́ ɛnɛ cɩan nɩn anwʋn alɩɛ.
12Fa yɛ́ ɛtɛ’n-mɔ ce yɛ́ kɛ
yɛ́ kʋsʋ yɛ fa yɛ ce bɛ́ mɔ bɛ fʋn yɛ́’n.
13N’ɛ yaci Abɔnsanmʋn maan ɔ laka yɛ́,
nan de yɛ́ fi yɩ́ sa nun.
[Ɔ sanlɩn kɛ belemgbin elie’n,
ɔ nʋn tunmin’n, ɔ nʋn anunminnyanmʋn’n,
ɔ tɩ wɔ́ dɩɛ daa. Amɩn.]
14“Afɩ sɛ ɛmɔ yaci bɛ́ manngʋn’n-mɔ ɛtɛ’n-mɔ ce bɛ́ sakpa a, ɛmɔ Asɩ m’ɔ wɔ nyanmɩansʋ’n, ɔ ’fa ɛmɔ kʋsʋ dɩɛ’n-mɔ ɔ ce ɛmɔ. 15Nan sɛ ɛmɔ nva man bɛ́ manngʋn’n-mɔ ɛtɛ dɩɛ’n-mɔ nje man bɛ́ a, ɛmɔ Asɩ’n kʋsʋ ngɔ fa man ɛmɔ ɛtɛ dɩɛ’n-mɔ ɔ ngɔ hye man ɛmɔ.
Abuala nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
16“Sɛ ɛmɔ lɛ di abuala a, nán bɛ yɔ bɛ́ nyunnun koun-koun kɛ apoo mma’n-mɔ yɔ yɩ́’n. Bɛ yɔ bɛ́ nyɩn nɩn anun koun-koun bɛ man menian’n-mɔ kʋalaa nwun kɛ bɛ lɛ di abuala. Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ b’a nyan bɛ́ ahatua’n dada angʋnmɩn. 17Nan wɔ́ dɩɛ, mɛlɛ mɔ ɛ lɛ di abuala’n, nwunnzin wɔ́ nyunnun, toli wɔ́ ti nɩn anun, 18nán menian’n-mɔ a nnwun man kɛ ɛ lɛ di abuala. Wɔ́ Sɩ’n m’ɔ wɔ nvɩalɩɛ nun’n, yɩ́ ngʋnmɩn cein ɔ kɔ nwun yɩ́. Yɛ̂ wɔ́ Sɩ’n m’ɔ nwun mɔ ɛ lɛ yɔ yɩ́ nvɩalɩɛ nun’n, ɔ ’ba man ɛ nyan yɩ́ nwʋn ahatua.
Anwʋndɩɛ kpa nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
19“Nán bɛ kpʋ́nndɛ mân ɛhɩ anun anwʋndɩɛ’n. Mân ɛhɩ anun ɛwa, ngakʋba di, ngannɔlɛ kan yɩ́, awofʋɛ’n-mɔ bubu anʋan bɛ wua. 20Nan bɛ kpʋnndɛ nyanmɩansʋ anwʋndɩɛ dɩɛ’n. Nyanmɩansʋ, ngakʋba nnʋn man ɛlɔ bɛ nni man, ngannɔlɛ nnʋn man ɛlɔ, awofʋɛ nnʋn man ɛlɔ nán b’a bubu anʋan b’a wua. 21Ɔ sanlɩn kɛ lɩka mɔ wɔ́ anwʋndɩɛ’n wɔ’n, ɛbɛlɛ kʋsʋ yɛ̂ wɔ́ ahʋnlɩn’n wɔ ɔ.
Anyɩan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
22“Bɛ́ nyɩn’n tɩ kɛ anwʋnnaan nɩn asʋ kanlannɩɛ: sɛ wɔ́ nyɩn’n tɩ kpa a, wɔ́ nwʋnnaan’n lɩka kʋalaatin wɔ jawe nun. 23Nan sɛ wɔ́ nyɩn’n sin an, anɩn wɔ́ nwʋnnaan’n lɩka kʋalaatin wɔ awosin nun. Sɛ kanlannɩɛ’n m’ɔ wɔ wɔ́ nun’n tɩ awosin an, nwun yɩ́ kɛ awosin’n mɔ ɛ wɔ nun’n tɩ awosin kpili kpa.
Mɩnlɩan nnyuan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
24“Sʋanlan kʋn ngʋala man kɛ ɔ sʋ mɩnlɩan nnyuan. Sɛ ɔ sʋ mɩnlɩan nnyuan an, ɔ ’kpɔ kʋn nán ɔ kulo kʋn. Yɩ́ nyɩn ’sɔ kʋn yɛ́ ɔ ’tu yɩ́ nyɩn sa kʋn. Ɛmɔ ngʋala man kɛ bɛ ka sʋ bɛ sʋ Nyanmɩan nán b’a sʋ esika.
Nzusue nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
25“Yɩ́ sɔ ati, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ: Nán bɛ susu alɩɛ mɔ ɛmɔ ’di nɩn anwʋn, ɔ nʋn nzue mɔ ɛmɔ ’nʋn nɩn anwʋn. Ɛsɛ nán bɛ susu taladɩɛ mɔ ɛmɔ ’wula nɩn anwʋn. Asʋ ngʋan’n tɩ man kpa ndala man alɩɛ nɩn ɔ? Yɛ̂ anwʋnnaan’n ndala man taladɩɛ nɩn ɔ? 26Ɛmɔ nɩ́an nnʋnman’n-mɔ. Bɛ nnua man like fɩ́ɩ́, bɛ ngɔ man ebo sʋ bɛ nva man alɩɛ fɩ́ɩ́, bɛ nva man alɩɛ bɛ nzie man, nan kʋsʋ ɛmɔ Asɩ m’ɔ wɔ anwunno’n, ɔ gua bɛ́ nʋan alɩɛ! Ɛmɔ anwʋn cian kpa tala nnʋnman’n-mɔ. 27Ɛmɔ anun benin yɛ̂ ɔ kʋala ɔ susu yɩ́ ngʋan nɩn anwʋn dede ɔ gua sʋ bie ɔ? 28Nán nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ di taladɩɛ mɔ ɛmɔ ’wula nɩn anwʋn yalɛ ɔ? Ɛmɔ nɩ́an kɛ ebo nɩn anun ndile’n-mɔ mɔ bɛ le ndetele’n-mɔ kpɩn fifi’n. Bɛ nni man junman, bɛ nnwʋn man taladɩɛ. 29Nan kʋsʋ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ belemgbin Salomʋn muonun nʋn yɩ́ anyanbɛnwʋn’n m’ɔ nyanlɩn yɩ́’n, taladɩɛ m’ɔ tɩ kanlanman kɛ ndetele’n-mɔ’n, ɔ’a nwula man bie lé. 30Ndile’n-mɔ mɔ bɛ wɔ ebo nɩn anun ɛnɛ, mɔ ɛhɩnman bɛ ’ju bɛ́ bɛ gua sɩ̂n nun’n, sɛ Nyanmɩan sesie bɛ́ sʋa, ɔ yɔ sɛ mɔ ɔ ngɔ nɩan man ɛmɔ ɔ ngɔ tala man bɛ́ ɔ? Ɛmɔ dedi’n tɩ kaan! 31Yɩ́ sɔ ati, nán bɛ di yalɛ bɛ kan kɛ: Nzukɛ yɛ̂ yɛ ’di ɔ? Nzukɛ yɛ̂ yɛ ’nʋn ɔ? Taladɩɛ benin yɛ̂ yɛ ’wula ɔ? 32Bɛ́ mɔ bɛ nzʋ man Nyanmɩan’n, bɛ́ yɛ̂ cɩan daa bɛ susu ninnge ɛhɩ-mɔ anwʋn ɔ. Nan ɛmɔ Asɩ’n m’ɔ wɔ anwunno’n, ɔ sɩ kɛ ɛmɔ a hian ninnge sɔ’n-mɔ anwʋn. 33Yɩ́ ti, ɛmɔ lí mʋa bɛ kpʋ́nndɛ Nyanmɩan Belemgbin Mân’n, ɔ nʋn asɩtanlan’n m’ɔ sɔ Nyanmɩan anyɩn’n, nán Nyanmɩan ’ba fa ninnge’n kʋalaa m’ɔ ka’n ce ɛmɔ. 34Yɩ́ sɔ ati, nán bɛ jʋnlɩn ɛhɩnman alɩ́ɛ dɩɛ nɩn anwʋn. Alɩ́ɛ’n muonun yɛ̂ ɔ ’di ɛjɔlɛ’n m’ɔ kɔ a nun nɩn ɔ. Nunhan ɛjɔlɛ’n kʋalaa tɩ yɩ́ ɛjɔlɛ.
7Sʋanlan ndɛɛ ebua nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
1“Nán bɛ bua bɛ́ manngʋn’n-mɔ ndɛɛ nán Nyanmɩan kʋsʋ a mmua man ɛmɔ ndɛɛ. 2Ɔ sanlɩn kɛ, kɛ ɛmɔ kɔ kpɩn kɔ bua menian’n-mɔ ndɛɛ’n yɛ̂ Nyanmɩan kʋsʋ ’nɩan sʋ ɔ bua ɛmɔ ndɛɛ ɔ. Ɛsɛ kɛ ɛmɔ kɔ kpɩn kɔ susu kɔ man bɛ́ manngʋn’n-mɔ’n yɛ̂ Nyanmɩan ’nɩan sʋ ɔ susu man ɛmɔ ɔ.
3“Ɔ yɔ sɛ mɔ tabua munmuin kaan’n m’ɔ la wɔ́ manngʋn nɩn anyɩn nɩn asʋ’n yɛ̂ ɛ nwun yɩ́, nan kʋsʋ ɛ nnwun man tabua ebue’n m’ɔ la wɔ́ nyɩn dɩɛ nɩn asʋ’n? 4Ɔ yɔ sɛ mɔ ɛ kʋala ɛ se wɔ́ manngʋn kɛ: ‘Jinlan maan n yɩ́ tabua munmuin’n m’ɔ la wɔ́ nyɩn nɩn asʋ’n’, kʋsʋ anɩn tabua ebue kʋn la wɔ́ nyɩn dɩɛ nɩn asʋ. 5Ɛ bɔ wɔ́ nwʋn apoo, di mʋa yɩ tabua ebue’n m’ɔ la wɔ́ nyɩn nɩn asʋ’n, nán a nwun asɩ a yɩ tabua munmuin kaan’n m’ɔ la wɔ́ manngʋn nɩn anyɩn nɩn asʋ’n.
6“Like m’ɔ tɩ nwannzan-nwannzan’n, nán bɛ fa bɛ man njʋa’n-mɔ di. Sɛ ɛmɔ fa man bɛ́ a, bɛ ’kpɛ bɛ́ nyɩn bɛ sosua ɛmɔ nun. Nán bɛ ju bɛ́ kɔmɩn afile’n-mɔ bɛ gua mgbolike’n-mɔ anyunnun. Sɛ ɛmɔ ju bɛ́ kɔmɩn afile’n-mɔ bɛ gua mgbolike’n-mɔ anyunnun an, bɛ ’tetia sʋ.
Ɛmɔ sɛ́lɛ, bɛ kpʋ́nndɛ, bɛ bɔ́ anʋan’n
7“Ɛmɔ sɛ́lɛ nán b’a fa b’a man ɛmɔ. Ɛmɔ kpʋ́nndɛ nán b’a nwun yɩ́. Ɛmɔ bɔ́ anʋan’n nán b’a tike. 8Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan biala m’ɔ kɔ sɛlɛ like’n, bɛ ’fa bɛ man yɩ́. 9Sʋanlan m’ɔ kɔ kpʋnndɛ’n, ɔ ’nwun yɩ́. Sʋanlan m’ɔ kɔ bɔ anʋan’n, bɛ ’tike. Ɛmɔ anun benin yɛ̂ sɛ yɩ́ wa sɛlɛ yɩ́ kpaʋn an, ɔ fa ɛbʋɛ man yɩ́ ɔ? 10Anaan sɛ ɔ sɛlɛ yɩ́ ejue kʋn an, ɔ fa owo man yɩ́ ɔ? 11Ɛmɔ mɔ bɛ tɩ ɛtɛfʋɛ’n, ɛmɔ sɩ ninnge mgbakpa fa man bɛ́ mma’n-mɔ. Ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ Asɩ’n m’ɔ wɔ anwunno’n, sɛ sʋanlan sɛlɛ yɩ́ like a, ɔ nva man like kpa ɔ mman man yɩ́ ɔ?
Mala kpa nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
12“Like mɔ *Moyizɩ mala’n nʋn Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kalata’n kele’n y’ɔ le kɛ: Like kʋalaa mɔ ɛmɔ kulo kɛ ɛmɔ amanngʋn’n-mɔ yɔ́ mán ɛmɔ’n, ɛmɔ kʋsʋ yɔ́ like sɔ’n bie mán bɛ́.
Anʋan nnyuan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
13“Ɛmɔ wʋ́lʋ anʋan fɩtɩɩ nɩn anun. Afɩ anʋan tɛtɛlɛ’n ɔ nʋn akpɔ fanvalaʋn’n, bɛ kele ewue atɩn. Ɛbɛlɛ yɛ̂ menian dɔʋn kpa sɩn ɔ. 14Nan anʋan fɩtɩɩ’n nʋn akpɔ bɔhyʋɩ’n, bɛ kele ngʋan atɩn. Bɛ́ mɔ bɛ nwun yɩ́ bɛ sɩn sʋ’n, b’a nzʋn man.
Ato mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ anwʋn ɛjɔlɛ’n
15“Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa wɔ ato mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ anwʋn. Bɛ fa bʋa kpolo bɛ wula bɛ ba ɛmɔ anwʋn. Nan bɛ́ kunnun an, bɛ tɩ kɛ bedi aminlefʋɛ kpa. 16Bɛ́ nyɔlɩɛ’n-mɔ anun yɛ̂ ɛmɔ ’ba fa nwun bɛ́ ɔ. Bɛ ndɩ man divɩn mma ndile mmowe sʋ, yɛ̂ bɛ ndɩ man *figi mma eminlan mmowe sʋ. 17Baka kpa biala su mma kpa. Yɛ̂ baka ɛtɛ kʋsʋ biala su mma ɛtɛ. 18Baka kpa kʋn ngʋala man kɛ ɔ su mma ɛtɛ. Yɛ̂ baka ɛtɛ kʋsʋ kʋn ngʋala man kɛ ɔ su mma kpa. 19Baka biala m’ɔ nzu man mma kpa’n, bɛ ’kpɛ bɛ tʋ sɩ̂n nɩn anun. 20Ɛhɩka ati, ɔ fi bɛ́ nyɔlɩɛ nɩn anwʋn, ɛmɔ ’ba nwun ato mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ angʋnmɩn.
Mân’n ndɛɛ ebua cɩan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
21“Nán bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ fɛlɛ mɩ́n: ‘Yɛ́ Mɩn, yɛ́ Mɩn’ yɛ̂ bɛ ’kɔ Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun ɔ. Nan bɛ́ mɔ bɛ yɔ mɩ́n Sɩ m’ɔ wɔ anwunno nɩn akunnun like’n, bɛ́ ala yɛ̂ bɛ ’kɔ ɛlɔ ɔ. 22Mân’n ndɛɛ ebua cɩan’n ju a, menian dɔʋn kpa ’ba se mɩ́n kɛ: ‘Yɛ́ Mɩn, yɛ́ Mɩn, wɔ́ dunman nun, yɛ lili Nyanmɩan kpɔman, yɛ fʋanlɩn wawɛ ɛtɛ’n-mɔ. Ɛsɛ wɔ́ dunman nun, yɛ yɔlɩ asinbɛnwʋn ninnge dɔʋn!’ 23Ɛbɛlɛ nɩn anun yɛ̂ mɩn ’ba han mɩn kele bɛ́ kɛ: Cɩan bie lé mɩn nzɩ man ɛmɔ. Ɛmɔ hɔ́ mʋa, ɛmɔ mɔ ɛtɛ yɛ̂ bɛ yɔ’n.”
Sua nnyuan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
24Ɛsɛ Zozi nwan: “Ɛhɩka ati, sʋanlan m’ɔ kɔ tɩ ɛjɔlɛ’n mɔ m’an han m’an hele ɛmɔ’n, sɛ ɔ nanndɩ sʋ a, anɩn ɔ tɩ kɛ bɛngɛlɛfʋɛ mɔ ɔ’a si yɩ́ sua nɩn ɛbʋɛ sʋ. 25Esue nɩn a tɔ dede ɔ’a bu asɩ, anwʋnman nɩn a tu sɛlɛ kpa a si sua’n, nan kʋsʋ kɛmɔ ɔ jin ɛbʋɛ nɩn asʋ’n, ɔ man ɔ’a mmu man. 26Nan sʋanlan biala m’ɔ kɔ tɩ ɛjɔlɛ’n mɔ m’an han mɔ ɔ’a nnanndɩ man sʋ’n, anɩn ɔ tɩ kɛ sʋanlan m’ɔ nzɩ man ngɛlɛ, mɔ ɔ’a si yɩ́ sua nɩn anyʋan nɩn asʋ. 27Esue nɩn a tɔ dede ɔ’a bu asɩ, anwʋnman nɩn a tu sɛlɛ kpa a si sua sɔ’n. Ɔ’a bubu ɔ’a gua bɔkɔɔ.”
Zozi tunmin’n
28Mɔ Zozi hehelelɩ bɛ́ Nyanmɩan ninnge sɔ’n-mɔ dede mɔ yɩ́ nʋan tɔlɩ’n, kɛ ɔ kpɩn kekele menian’n-mɔ ninnge’n, ɔ sin bɛ́ nwʋn kpili sʋnman. 29Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ ngehele’n nʋn *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ dɩɛ’n tɩ man kʋn. Nan ɔ kekele bɛ́ tunmin sʋ.
8Zozi ’ba man kokobefʋɛ kʋn anwʋn sa
1Mɔ Zozi fi bʋka nɩn asʋ ɔ juli’n, menian dɔʋn sili yɩ́ sʋ. 2Mɛlɛ sɔ nɩn anun, kokobefʋɛ kʋn kɔ kpunnge Zozi, ɔ kɔ tu kɔ tɔ yɩ́ ja nun, yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, sɛ ɛ kulo a, ɛ kʋala kɛ ɛ man mɩ́n nwʋn sa.”
3Ɔ hanlɩn sɔ a, Zozi kɔ tɩnngɛ yɩ́ sa’n ɔ kɔ han yɩ́. Yɩ́ nwan: “Yuo o, mɩn kulo, tɩ akpɔlɛ.” Ɛbɛlɛ ala, kokobefʋɛ nɩn anwʋn kɔ sa. 4Mɔ yɩ́ nwʋn salɩ’n, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “N’ɛ kan kele sʋanlan fɩ́ɩ́, nan kɔ fa wɔ́ nwʋn kele Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ’n. Sɛ ɔ nwun wɔ́ yue a, yɩ tɛɛ’n mɔ Moyizɩ helelɩ’n, nán man bɛ nwún yɩ́ kɛ wɔ́ nwʋn a sa.”
Zozi ’ba man nzalafʋ kpain’n kʋn akʋa nɩn anwʋn sa
5Mɔ Zozi juli Kapɛɛnawɔmʋn mɔ ɔ ’wʋlʋ kulo nɩn anun’n, *Lɔmʋn nzalafʋ kpain’n kʋn kɔ a yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ 6ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Yɛ́ Mɩn, mɩ́n akʋa’n lɛ wu kpa. Ɔ’a bubu ɔ la awulo ɛlɔ. Yɩ́ ti, mɩn ’sɛlɛ wɔ́ kɛ ɛ mán yɩ́ nwʋn sá.”
7Mɔ nzalafʋ’n hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Mɩn ’ba hɔ mɩn man yɩ́ nwʋn sa.”
8Ɔ nʋn Zozi anʋan mɔ ɔ ’tɔ’n, nzalafʋ kpain’n nwan: “Mɩ́n Mɩn, mɩn nzɛ nvata man kɛ ɛ ba mɩ́n awulo ɛlɔ ɔ. Nan wɔ́ lɩlɩ kan ɛjɔlɛ kpɔlɛ kʋnmgba cein, nán mɩ́n akʋa nɩn anwʋn ’ba sa. 9N ne mɩ́n nyunnun mgbain mɔ bɛ sie mɩ́n yɛ̂ mɩ́n kʋsʋ mɩn sie mɩ́n nzalafʋ’n-mɔ. Sɛ mɩn se bɛ́ nunhan kʋn kɛ: ‘Kɔ!’ a, ɔ kɔ. Sɛ mɩn se fʋfɔlɛ kɛ: ‘Bala ɛwa!’ a, ɔ ba. Sɛ mɩn se mɩ́n akʋa’n kʋsʋ kɛ: ‘Yɔ like sʋa!’ a, ɔ yɔ.”
10Mɔ Zozi tɩlɩ nzalafʋ kpain sɔ nɩn anʋan nun ɛjɔlɛ’n, ɔ sinlin yɩ́ nwʋn. Ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ mɔ bɛ si yɩ́ sʋ’n kɛ: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ Izalayɛ mân nɩn anun ɛwa, sʋanlan m’ɔ le dedi kpili kpa kɛ bian ɛhɩ’n, n nwunlin man yɩ́ nwʋn sʋ. 11Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ menian dɔʋn kpa fi sɛnzɛ afitelɩɛ, ɔ nʋn sɛnzɛ atɔlɩɛ, bɛ ’ba a Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun, bɛ nʋn Abalahamʋn, Izakɩ, nʋn Zʋakɔbʋ bɛ ’ba tʋ asaa. 12Nan bɛ́ mɔ yɛ̂ ɔ sɛ kɛ ahan bɛ kɔ Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun’n, bɛ ’ju bɛ́ bɛ gua gua nɩn asʋ awosin nɩn anun. Ɛbɛlɛ, bɛ ’sun, ɛsɛ bɛ ’kʋan bɛ́ je’n.”
13Ɛhɩ, Zozi kɔ han kɔ hele nzalafʋ kpain’n kɛ: “Kɔ wɔ́ awulo, wɔ́ dedi’n mán wɔ́ sa hán mɔ ɛ lɛ kpʋnndɛ’n.” Mɛlɛ sɔ nɩn ala, nzalafʋ kpain nɩn akʋa nɩn anwʋn kɔ sa.
Zozi ’ba man nwuluwafʋɛ dɔʋn anwʋn sa
14Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ hɔ Pɩɛlɩ awulo ɛlɔ. Ɔ ’kɔ a ju a, anɩn ebunnun a hyɩ Pɩɛlɩ asebala’n, ɔ la ɛbɛlɛ. 15Zozi kɔ han Pɩɛlɩ asebala nɩn asa’n, ebunnun’n fi yɩ́ nwʋn kɔ tu. Ɔ kɔ jasʋ, ɔ kɔ kpʋnndɛ like kɔ man Zozi kɔ li.
16Mɔ alɩ́ɛ’n tɔlɩ nun’n, bɛ falɩ menian dɔʋn kpa mɔ wawɛ ɛtɛ wɔ bɛ́ nun bɛ bɛlɛlɩ Zozi. Zozi le yɩ́ Nʋan Ɛjɔlɛ’n ɔ kɔ fʋan wawɛ ɛtɛ’n-mɔ maan bɛ fi menian’n-mɔ anun bɛ kɔ tu. Ɛsɛ ɔ kɔ man nwuluwafʋɛ’n-mɔ kʋalaa anwʋn kɔ sa. 17Ɔ yɔlɩ sɔ maan ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ *Ezayi hanlɩn’n kpɩnlɩn sʋ. Yɩ́ nwan:
Ɔ’a fa yɛ́ nwʋn ewue’n ɔ’a man yɛ́ nwʋn a sa.
Bɛ́ mɔ bɛ kulo kɛ bɛ si Zozi sʋ’n
18Ɛhɩ, menian dɔʋn kpa walɩ yialɩ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. M’ɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ bɛ mán bɛ kpɛ́ asue’n bɛ hɔ́ yɩ́ nzin ɛlɔ ebue kʋn. 19Mala nɩn asʋ kpain’n kʋn kpunngelɩ yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ a, yɩ́ nwan: “Kpain, lɩka biala mɔ ɛ ’kɔ’n, mɩn ’kɔ bie.”
20Mɔ hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Naan’n-mɔ le bɛ́ bɔɛ, nnʋnman’n-mɔ kʋsʋ le bɛ́ sâ mɔ bɛ da nun ɔ. Nan *Mân Baa’n le man lɩka m’ɔ da de yɩ́ ɛnwʋnmɩan ɔ.”
21Yɩ́ menian’n-mɔ anun kʋn kʋsʋ kɔ se yɩ́ kɛ: “Yɛ́ Mɩn, man mɩ́n atɩn maan n gɔ́ n zíe mɩ́n sɩ kʋalaaka nán m’an a.”
22Ɔ hanlɩn sɔ a, Zozi nwan: “Si mɩ́n sʋ nán yaci ewue mma maan bɛ síe bɛ́ mɔ b’a wu’n-mɔ.”
Zozi ’ba gua anwʋnman kpili kʋn asɩ
23Ɛhɩ anzin, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ fʋlɩ ɛlɛɛ nɩn anun. 24Kaan cɛ, anwʋnman kpili kʋn nʋn asutue kɔ tu kɔ si bɛ́. Mgbaha’n kɔ bɔ nzue kɔ gua ɛlɛɛ nɩn anun dede ɔ ka m’ɔ nʋan ɔ. Nan ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Zozi la ɛlɛɛ nɩn anun ɔ lɛ dafɩ. 25Yɩ́ menian’n-mɔ kɔ hɔ kɔ tinnge yɩ́. Bɛ́ nwan: “Yɛ́ mɩn, de yɛ́ nán yɛ lɛ wu!” 26Zozi nwan: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ sulo sʋa’n? Ɛmɔ le man dedi ɔ?” M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ jasʋ ɔ kɔ jʋjɔ aminle sʋ ɔ kɔ hele anwʋnman’n nʋn asue’n. Ɛbɛlɛ ala, anwʋnman kɔ gua asɩ, asue kʋsʋ kɔ gua asɩ. Yɩ́ kʋalaa kɔ yɔ diin.
27Ɛjɔlɛ’n sinlin bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn. Bɛ́ nwan: “Sʋanlan benin y’ɔ le ɛhɩ? Ɔ jʋjɔ kele anwʋnman nʋn asue bɔbɔ a, bɛ man yɩ́ anyɩnnzɔ!”
Zozi ’ba fʋan menian nnyuan anun wawɛ ɛtɛ’n-mɔ
28Mɔ Zozi kpɛlɩ asue’n ɔ hɔlɩ juli yɩ́ nzin ɛlɔ’n, Gadala mân nɩn anun, mmelenzua nnyuan fi asielɩɛ nɩn asʋ bɛ kɔ fite fite. Bɛ kɔ a Zozi atɩn ɛkpa. Menian sɔ’n-mɔ, wawɛ ɛtɛ wɔ bɛ́ nun. Bɛ́ nwʋn esulo kpa, ɔ man sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man atɩn’n mɔ bɛ wɔ sʋ nɩn asʋ sɩn. 29Mɔ bɛ walɩ juli Zozi anyunnun ɛbɛlɛ’n, bɛ kɔ tɛtɩan nun. Bɛ́ nwan: “Nyanmɩan Awa, nzu ɔ? Ɛ se yɛ́ sɛ? Asʋ a a ɛwa kɛ ɛ ’ba tua yɛ́ ɛtɛ nɩn anwʋn kalɛ kʋalaaka nán ndɛɛ ebua cɩan nɩn a ju ɔ?”
30Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn mgbolike fatule kpili kʋn wɔ mʋa kaan bɛ lɛ didi. 31Wawɛ ɛtɛ’n-mɔ kɔ sɛlɛ Zozi, bɛ kɔ han bɛ kɔ hele yɩ́ kɛ: “Sɛ ɛ ’fʋan yɛ́ a, man yɛ́ atɩn maan yɛ hɔ́ wʋ́lʋ mgbolike ɛhɩ-mɔ anun.”
32Zozi nwan: “Ɛmɔ hɔ́!” Wawɛ ɛtɛ’n-mɔ kɔ fite bɛ kɔ hɔ kɔ wʋlʋ mgbolike’n-mɔ anun. Ɛbɛlɛ ala, mgbolike fatule’n kʋalaa fi bʋka nɩn asʋ bɛ le ɛnwanndie bɛ kɔ hɔ kɔ gua asue nɩn anun bɛ kɔ nʋan. 33Menian’n-mɔ mɔ bɛ nɩan mgbolike’n-mɔ asʋ’n kɔ nwanndi bɛ kɔ hɔ kulo, bɛ kɔ han like’n mɔ ɔ’a yɔ mgbolike’n-mɔ, ɔ nʋn menian’n-mɔ mɔ wawɛ ɛtɛ wɔ bɛ́ nun nɩn anwʋn ɛjɔlɛ bɛ kɔ hele menian’n-mɔ. 34Mɔ kulo nɩn asʋ menian’n-mɔ kʋalaa tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ kɔ kpʋ Zozi. Mɔ bɛ nwunlin yɩ́’n, bɛ kɔ sɛlɛ yɩ́ kɛ ɔ fi bɛ́ mân nɩn anun ɔ jásʋ.
9Zozi b’a man bubuluwafʋɛ kʋn anwʋn sa
1M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi kɔ fʋ ɛlɛɛ nɩn anun, ɔ kɔ kpɛ asue’n ɔ kɔ sa kɔ hɔ yɩ́ kulo nɩn asʋ. 2Ɔ juli ɛbɛlɛ a, bɛ kɔ sʋa bubuluwafʋɛ kʋn nʋn yɩ́ ɛbɛɛ’n kʋalaa bɛ kɔ bɛlɛ yɩ́. Mɔ Zozi nwunlin kɛ menian sɔ’n-mɔ le dedi’n, ɔ kɔ se bubuluwafʋɛ’n kɛ: “Mɩ́n wa, gua wɔ́ ahʋnlɩn asɩ. Nyanmɩan a fa wɔ́ ɛtɛ nɩn a hye wɔ́.”
3Anɩn *mala nɩn asʋ mgbain’n mmie-mɔ wɔ ɛbɛlɛ. Bɛ kɔ han yɩ́ bɛ́ ti anun kɛ: “Sʋanlan ɛhɩ a jʋjɔ a tia Nyanmɩan.”
4Zozi nwunlin bɛ́ ajʋnlɩn’n. Yɩ́ nwan: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ le ajʋnlɩn nvuin sʋa-mɔ ɛmɔ ati anun ɔ? 5Sɛ mɩn se kɛ: ‘B’a fa wɔ́ ɛtɛ’n b’a hye wɔ́’ a, ɛmɔ nnwun man nun. Nan sɛ mɩn se kɛ: ‘Jasʋ nanndɩ’, nán ɔ yɔ sɔ a, 6anɩn ɛmɔ a nwun yɩ́ kɛ *Mân Baa’n le tunmin asɩɛ nɩn asʋ ɛwa, ɔ fa ɛtɛ ce.” Ɛhɩ a, ɔ se bubuluwafʋɛ’n kɛ: “Jasʋ, fa wɔ́ ɛbɛɛ’n kɔ wɔ́ awulo!” 7Zozi hanlɩn sɔ ala, sʋanlan’n kɔ jasʋ ɔ kɔ hɔ yɩ́ awulo. 8Mɔ meninsʋnman’n nwunlin yɩ́ sɔ’n, esulo hanlɩn bɛ́. Bɛ́ kɔ la Nyanmɩan asɩ, ɔ sanlɩn kɛ ɔ’a fa tunmin sʋa ɔ’a man kulo menian’n-mɔ.
Zozi ’ba fɛlɛ Matie
9Ɛhɩ anzin, Zozi fi ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ. Mɔ ɔ ’sɩn kɔ’n, ɔ kɔ nwun kɛ bian kʋn tɩ lɩka mɔ bɛ dide ajule’n. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Matie. Zozi nwan: “Matie, si mɩ́n sʋ!” Ɔ hanlɩn sɔ a, Matie kɔ jasʋ kɔ si yɩ́ sʋ.
10Ɛlɛhʋn kʋn Matie kɔ fɛlɛ Zozi alɩɛ. Mɛlɛ m’ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ bɛ gua tɔbɩlɩ nɩn anwʋn bɛ ’didi’n, bɛ́ dɔʋn mɔ bɛ dide ajule’n, nʋn menian mɔ bɛ́ asɩtanlan’n tɩ man kpa’n kɔ a kɔ tɛtanlan tɔbɩlɩ nɩn anwʋn bie. 11Nan mɔ *Falisifʋɛ’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ kɔ bisa Zozi menian’n-mɔ kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ amɩn’n nʋn bɛ́ mɔ bɛ dide ajule, ɔ nʋn menian mɔ bɛ́ asɩtanlan tɩ man kpa’n yɛ̂ bɛ lɛ didi’n?”
12Mɔ Zozi tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Bɛ́ mɔ bɛ ndɩ man akpɔlɛ’n yɛ̂ bɛ kpʋnndɛ ayile ɛyɔlɛfʋɛ ɔ, nan nán bɛ́ mɔ bɛ tɩ akpɔlɛ nɩn ɔ. 13Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɩka mɔ b’a hɛlɛ yɩ́ kɛ Nyanmɩan nwan: Mɩn kulo kɛ menian’n-mɔ nwun anwunnvoe bɛ́ afian ɔ tala tɛɛ ɛyɩɛ nɩn anwʋn ninnge’n mɔ bɛ yɔ bɛ man mɩ́n’n. Ɛjɔlɛ sɔ’n, ɛmɔ hɔ́ súan nán bɛ tɩ́ yɩ́ bʋ kpa.” Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, ɛsɛ yɩ́ nwan: “Nán sɛsɛfʋɛ’n-mɔ ati yɛ̂ m malɩ ɔ, nan ɛtɛfʋɛ’n-mɔ ati ɔ.”
Abuala nɩn anwʋn kosuan’n
14Ɛhɩ, Zʋan menian’n-mɔ walɩ tʋlɩ Zozi a, bɛ́ nwan: “Yɛ nʋn *Falisifʋɛ’n-mɔ yɛ di abuala titi. Nan nzukɛ ati yɛ̂ wɔ́ menian dɩɛ’n-mɔ nni man abuala’n bie’n?”
15Mɔ bɛ bisalɩ kosuan sɔ’n, Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Mɛlɛ mɔ atɔnvɔlɛ bian’n nʋn yɩ́ manngʋn-mɔ gua atɔnvɔlɛ nɩn abʋ’n, ɛmɔ jʋnlɩn kɛ menian sɔ’n-mɔ alʋa ’bɔ bɛ́ nwʋn? Cɛcɛ, bɛ́ lʋa mmɔ man bɛ́ nwʋn. Nan cɩan mɔ bɛ kɔ le atɔnvɔlɛ bian’n fi bɛ́ sa nun’n, ɛbɛlɛ nɩn anun yɛ̂ bɛ ’di abuala ɔ.
16“Sʋanlan fɩ́ɩ́ nva man ndafuin fʋfɔlɛ nda man ɛtanlan daba nun. Sɛ ɔ yɔ yɩ́ sɔ a, ndafuin fʋfɔlɛ’n ’sua ɛtanlan daba’n biekun. Sian anɩn yɩ́ bɔɛ nɩn a yɔ kpili a tala daba dɩɛ’n. 17Bɛ nva man nzan fʋfɔlɛ bɛ ngua man kpolo kotoku daba nun. Sɛ bɛ yɔ yɩ́ sɔ a, kpolo kotoku’n ’sua ɔ sɛcɩ yɛ̂ nzan’n kʋsʋ ’butu. Nan nzan fʋfɔlɛ’n, bɛ gua yɩ́ kpolo kotoku fʋfɔlɛ nun. Yɩ́ dɩɛ anɩn kpolo kotoku o, nzan o, bɛ kʋala yɩ́ kʋalaa fa sie.”
Zozi ’ba man balasua kʋn anwʋn sa
ɛsɛ ɔ ’ba hɩn talua kaan kʋn
18Anɩn Zozi anʋan wɔ sʋ ɔ tɛ kan ɛjɔlɛ ɔ tɛ kele bɛ́. Zufʋ’n-mɔ kpain’n kʋn walɩ a, ɔ kɔ kʋtʋ Zozi anyunnun ɛbɛlɛ, yɩ́ nwan: “Mɩ́n wa balasua nɩn a wu kɩkaala. Yɩ́ ti, bala nán fa wɔ́ sa fua yɩ́ nwʋn maan ɔ hɩ́n.” 19Bian’n hanlɩn sɔ a, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ kɔ jasʋ bɛ kɔ si yɩ́ sʋ.
20Mɔ bɛ ’kɔ’n, anɩn balasua kʋn wɔ menian’n-mɔ anun, ɔ li Zozi anzin. Moja a tu balasua sɔ’n dede afʋɛ bulu nʋn nnyuan. Ɔ kɔ hyʋɩn kɔ kpunnge Zozi, ɔ kɔ han yɩ́ taladɩɛ nɩn anʋan’n. 21Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ kunnun ɛlɔ, yɩ́ nwan: “Sɛ mɩn nyan yɩ́ taladɩɛ’n bɔbɔ mɩn kan yɩ́ a, mɩ́n nwʋn ’sa.”
22Zozi tʋlɩ yɩ́ nyɩn yɩ́ nzin m’ɔ nwunlin bala’n, yɩ́ nwan: “Mɩ́n wa balasua, gua wɔ́ ahʋnlɩn asɩ, nán wɔ́ dedi nɩn a man wɔ́ nwʋn a sa.” Ɛbɛlɛ ala, bala nɩn anwʋn kɔ sa.
23Mɔ Zozi juli Zufʋ kpain nɩn awulo ɛbɛlɛ m’ɔ nwunlin abile mma’n-mɔ nʋn awɔ́lɛ mma’n-mɔ’n, yɩ́ nwan: 24“Ɛmɔ fi ɛwa bɛ fíte, nán batʋnman’n wuli man, ɔ lɛ dafɩ.” Zozi hanlɩn sɔ a, menian’n-mɔ kɔ tu kɔ gua bɛ kɔ sɩlɩ yɩ́. 25Mɔ bɛ manlɩn menian’n-mɔ fitelɩ yuelɩ’n, Zozi kɔ wʋlʋ sua nɩn anun ɛlɔ, ɔ kɔ sɔ talua kaan nɩn asa, talua’n kɔ jasʋ. 26Mɔ talua’n jasʋlɩ’n, ɛjɔlɛ sɔ’n hɔlɩ dede ɔ juli mân sɔ’n lɩka kʋalaatin.
Zozi ’ba man anyɩnsinlinwafʋɛ nnyuan anwʋn sa
27Ɛhɩ, Zozi fi ɛbɛlɛ hɔlɩ, nan mɛlɛ mɔ ɔ ’kpɛ nun sɩn’n, anyɩnsinlinwafʋɛ nnyuan kɔ si yɩ́ sʋ, bɛ le ɛtɛtɩan. Bɛ́ nwan: “Belemgbin *Davidi awa, nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe!”
28Mɔ Zozi juli yɩ́ awulo’n, anyɩnsinlinwafʋɛ’n-mɔ kɔ kpunnge yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ, nán ɔ’a bisa bɛ́ kɛ: “Asʋ ɛmɔ de di kɛ mɩn kʋala mɩn man ɛmɔ anwʋn sa ɔ?”
Mɔ Zozi bisalɩ bɛ́ kosuan sɔ’n, bɛ́ nwan: “Yuo o! Yɛ́ Mɩn, ɛ kʋala yɩ́ yɔ.”
29Ɛhɩ a, Zozi kɔ fua bɛ́ nyɩn’n, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ dedi nɩn anwʋn, man ɔ yɔ́ sɔ mán ɛmɔ!” 30Ɛbɛlɛ ala, bɛ́ nyɩn’n-mɔ kɔ tike tike. Zozi kɔ jʋjɔ aminle sʋ kɔ hele bɛ́, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ tíe yɩ́ kpa, nán bɛ man sʋanlan fɩ́ɩ́ anzʋ tɩ.” 31Nan mɔ anyɩnsinlinwafʋɛ nnyuan sɔ’n fi ɛbɛlɛ hɔlɩ’n, bɛ kɔ bɔ Zozi anwʋn ɛjɔlɛ ɛbɛlɛ mân sɔ nɩn anun lɩka kʋalaatin.
Zozi ’ba man amunlefʋɛ kʋn jʋjɔ
32Anyɩnsinlinwafʋɛ’n-mɔ hɔlɩ ala, bɛ kɔ fa sʋanlan kʋn bɛ kɔ bɛlɛ Zozi. Sʋanlan sɔ’n, wawɛ ɛtɛ wɔ yɩ́ nun, ɔ man ɔ ngʋala man jʋjɔ. 33Mɔ Zozi tuli wawɛ ɛtɛ’n, sʋanlan’n kɔ jʋjɔ. Ɔ sinlin menian’n-mɔ anwʋn. Bɛ́ nwan: “Yɛ nwunlin man like sʋa bie lé Izalayɛ mân nɩn anun!”
34Nan mɔ *Falisifʋɛ’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ́ nwan: “Wawɛ ɛtɛ’n-mɔ kpain’n y’ɔ man yɩ́ tunmin m’ɔ fa tu wawɛ ɛtɛ’n-mɔ ɔ.”
Zozi ’ba nwun meninsʋnman nɩn anwʋn anwunnvoe
35Zozi nanndɩlɩ kulo mgbili’n-mɔ ɔ nʋn ngangan’n-mɔ asʋ, ɔ hehelɩ menian’n-mɔ ninnge Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun. Ɔ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa’n m’ɔ tʋ de Anwunno Belemgbin Mân’n ɔ helelɩ bɛ́. Bɛ́ mɔ ewue ngacile ngacile kʋalaa wɔ bɛ́ nwʋn’n, Zozi manlɩn bɛ́ nwʋn salɩ. 36Mɔ Zozi nwunlin meninsʋnman’n, bɛ́ nwʋn yɔlɩ yɩ́ anwunnvoe. Ɔ sanlɩn kɛ b’a fɛ, ɛsɛ bɛ́ nwʋn a bubu bɛ́. Bɛ tɩ kɛ mmʋa mɔ bɛ le man bʋa ɛnɩanfʋɛ ɔ. 37Ɛhɩ a, ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Ebo’n tɩ kpili, nan kʋsʋ ajunmanfʋ’n-mɔ a nzʋn man. 38Yɩ́ ti, ɛmɔ sɛ́lɛ ebo nɩn asʋ mɩnlɩan’n maan ɔ gúa ajunmanfʋ dɔʋn yɩ́ ebo nɩn asʋ.”
10Zozi mmɔfʋɛ bulu nʋn nnyuan’n
1Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ fɛlɛ yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n, ɔ kɔ man bɛ́ tunmin mɔ bɛ kʋala yɩ́ fa tu wawɛ ɛtɛ’n-mɔ. Ɛsɛ bɛ́ mɔ ewue ngacile ngacile kʋalaa wɔ bɛ́ nwʋn’n, bɛ kʋala kɛ bɛ man bɛ́ nwʋn sa. 2Ɛ ’nwun Zozi mmɔfʋɛ bulu nʋn nnyuan’n dunman: m’ɔ li mʋa’n y’ɔ le Simʋn mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Pɩɛlɩ’n, ɔ nʋn yɩ́ nianman Andele, Zebede awa Zʋakɩ nʋn yɩ́ nianman Zʋan, 3Filipʋ, Baatelemin, Toma, Matie m’ɔ dide ajule’n, Alɩfe awa Zʋakɩ, Tade, 4Simʋn m’ɔ kpʋnndɛ yɩ́ mân’n fanwʋndi’n yɛ̂ Zudasɩ Isikaliɔtɩ mɔ ɔ ’yɩ Zozi man yɩ́ mgbɔfʋɛ’n-mɔ.
Zozi ’ba sʋan yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n
5Menian bulu nʋn nnyuan’n mɔ Zozi sʋanlɩn bɛ́ nɩn anɩn. Asannan nán ɔ’a sʋan bɛ́’n, afʋtu m’ɔ tuli bɛ́ nɩn ahɩ, yɩ́ nwan: “Bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n, nán bɛ kɔ bɛ́ nwʋn, ɛsɛ nán bɛ kɔ Samali kulo’n-mɔ asʋ. 6Nan ɛmɔ hɔ́ Izalayɛ amma’n-mɔ anwʋn. Afɩ bɛ tɩ kɛ mmʋa mɔ b’a minlin ɔ. 7Ɛmɔ ’kɔ a, ɛmɔ hán héle menian’n-mɔ kɛ Anwunno Belemgbin elie mɛlɛ nɩn a kpunnge. 8Ɛmɔ mán nwuluwafʋɛ’n-mɔ anwʋn sá, bɛ́ mɔ yɛ̂ b’a wu’n, man bɛ fi ewe nun bɛ jásʋ, ɛmɔ tɩ́ kokobefʋɛ’n-mɔ anwʋn, bɛ tú wawɛ ɛtɛ’n-mɔ. Nán bɛ de bɛ́ like fɩ́ɩ́, nan bɛ yɔ́ bɛ hyé bɛ́, ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan a fa tunmin sɔ nɩn a hye ɛmɔ. 9Sɛ ɛmɔ ’kɔ a, nán bɛ fa esika fɩ́ɩ́ bɛ sa bɛ́ nwʋn. 10Nán bɛ fa bɔ́lɛ, nán bɛ fa taladɩɛ nnyuan, nán bɛ fa mgbabʋa kʋ́n, ɛsɛ nán bɛ fa kpɔman kʋ́n bɛ sa bɛ́ nwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan m’ɔ di junman’n, ɔ sɛ kɛ ɔ nyan yɩ́ nʋan nun alɩɛ m’ɔ fata ɔ.
11“Kulo biala mɔ ɛmɔ kɔ hɔ sʋ’n, sɛ ɔ tɩ kpili o, sɛ ɔ tɩ kaan o, ɛmɔ bísa bísa, sʋanlan m’ɔ kulo kɛ ɔ sike ɛmɔ’n, ɛmɔ tánlan yɩ́ awulo ɛbɛlɛ dede ɔ jú cɩan mɔ ɛmɔ fi kulo sɔ nɩn asʋ bɛ ’jasʋ’n. 12Awulo mɔ ɛmɔ kɔ wʋlʋ nun’n, ɛmɔ bísa bɛ́ ahɩn. 13Sɛ awulo sɔ nɩn anun menian’n-mɔ sɔ ɛmɔ nun kanlanman an, ɛmɔ mán ɛmɔ alʋacɩcɩɛ’n há awulo sɔ nɩn anun. Nan sɛ b’a nzɔ man ɛmɔ nun an, ɛmɔ alʋacɩcɩɛ’n há ɛmɔ asa nun. 14Sɛ b’a nzɔ man ɛmɔ nun b’a ndie man ɛmɔ ɛjɔlɛ nɩn an, ɛmɔ bɔ́ bɛ́ mgbabʋa’n-mɔ abʋ nvutule’n bɛ gúa ɛbɛlɛ bɛ hɔ́. 15Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ ndɛɛ ebua cɩan nɩn anun, kulo sɔ nɩn asʋ menian’n-mɔ, yalɛ mɔ bɛ ’nwun yɩ́’n, ɔ ’tala Sodɔmʋn nʋn Gomɔɔ kulo’n-mɔ asʋ menian’n-mɔ dɩɛ’n.
Ahʋlʋwa’n
(Maakɩ 13.9-13, Luku 21.12-19)
16“Ɛmɔ nɩ́an, mɩɩn sʋan ɛmɔ kɛ mmʋa wɔ bedi’n-mɔ afian. Ɛhɩka ati, ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn ye kɛ owo-mɔ, ɛsɛ ɛmɔ yɔ́ mɛlɛhʋandɩ kɛ abubule’n-mɔ. 17Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn wɔ menian’n-mɔ dunman nun. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ ’ba fa ɛmɔ bɛ kɔ bɛ́ mɔ bɛ di ɛjɔlɛ nɩn aja sʋ. Bɛ ’fin ɛmɔ mgbele bɛ́ Nyanmɩan sua’n-mɔ anun. 18Mɩ́n dunman nun, bɛ ’ba fa ɛmɔ bɛ kɔ mân mgbain’n-mɔ nʋn mmelemgbin’n-mɔ aja sʋ maan ɛmɔ di mɩ́n nwʋn adanzɩɛ bɛ kele bɛ́ ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n. 19Sɛ bɛ nʋn ɛmɔ kɔ bɛ́ mɔ bɛ di ɛjɔlɛ nɩn aja sʋ a, mɔ ɛmɔ ’ba han’n, nán bɛ susu yɩ́ nwʋn, ɛsɛ nán bɛ susu kɛ ɛmɔ ’kpɩn kan ɛjɔlɛ’n. Ɔ sanlɩn kɛ ɛjɔlɛ m’ɔ di mɔ ɛmɔ kan’n ’ba tɔ ɛmɔ anʋan anun tɛmʋn sɔ’n. 20Ɛjɔlɛ’n mɔ ɛmɔ ’ba han’n, ɔ fi man ɛmɔ muonun, nan ɛmɔ Asɩ’n Wawɛ’n yɛ̂ ɔ ’fa ɛjɔlɛ sɔ’n wula ɛmɔ anʋan ɔ.
21“Menian mmie-mɔ ’ba yɩ bɛ́ nianman’n-mɔ man maan bɛ kun bɛ́. Sɩɛ mmie-mɔ kʋsʋ ’ba yɩ bɛ́ mma’n-mɔ man maan bɛ kun bɛ́. Mma mmie-mɔ kʋsʋ ’ba jasʋ bɛ́ sɩ-mɔ akɔmɩn anun maan bɛ kun bɛ́. 22Mɩ́n dunman nun, menian’n-mɔ kʋalaa ’fa ɛmɔ anwʋn ɛkpɔ. Nan sʋanlan m’ɔ kɔ jinlan yɩ́ ja nun kpunndiin dede ɔ kɔ ju yɩ́ ayuelɩɛ’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ ’nyan yɩ́ ti. 23Kulo mɔ ɛmɔ kɔ hɔ sʋ mɔ bɛ lɛ kele ɛmɔ ahʋlʋwa’n, ɛmɔ nwánndi bɛ hɔ́ fʋfɔlɛ asʋ. Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ ɛmɔ ngɔ yue man Izalayɛ kulo’n-mɔ kʋalaa asʋ kpanza nán *Mân Baa nɩn a a.
24“Sʋanlan mɔ bɛ lɛ kele yɩ́ like’n, ɔ ndala man sʋanlan’n m’ɔ lɛ kele yɩ́’n. Akʋa’n kʋsʋ ndala man yɩ́ mɩn’n. 25M’ɔ cian’n, y’ɔ le kɛ sʋanlan’n mɔ bɛ lɛ kele yɩ́ like’n, ɔ káci kɛ sʋanlan’n m’ɔ lɛ kele yɩ́ like’n. Yɛ̂ akʋa’n kʋsʋ, ɔ káci kɛ yɩ́ mɩn’n. Sɛ bɛ lɛ fɛlɛ awulo kpain’n muonun *Bɛlɩzebulu a, nán awulo nɩn anun menian’n-mɔ yɛ̂ bɛ ngɔ fɛlɛ bɛ́ kɛ bɛ kulo ɔ!
Sʋanlan m’ɔ sɛ kɛ ɛmɔ súlo yɩ́’n
26“Ɛmɔ nán bɛ sulo kulo menian’n-mɔ. Afɩ yɩ́ kʋalaa mɔ bɛ kɔ fɩa bɛ kɔ yɔ’n, bɛ ’nwun yɩ́. Yɛ̂ ɛjɔlɛ mɔ bɛ kɔ li yɩ́ nvɩalɩɛ nun’n kʋsʋ ’fite. 27Mɔ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɔngɔɛ’n, ɛmɔ hán yɩ́ eyua. Ɛjɔlɛ mɔ bɛ kɔ han bɛ kɔ hele ɛmɔ asulo nun’n, ɛmɔ fʋ́ jínlan anwunno bɛ hán. 28Ɛmɔ nán bɛ sulo menian’n-mɔ mɔ bɛ kun anwʋnnaan’n kʋsʋ bɛ ngʋala man wawɛ’n kun’n. Nan ɛmɔ súlo Nyanmɩan mɔ kʋala kɛ ɔ man anwʋnnaan’n nʋn wawɛ’n wu sɩ̂n’n m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn anun’n. 29Asʋ bɛ ndɔnɩn man nnʋnman atulufia nganngan nnyuan gua dufule ɔ? Nan kʋsʋ bɛ nnyan man bɛ́ bɛ ngun man bɛ́ mgban. Nunhan kʋn mɔ bɛ kɔ nyan yɩ́ bɛ kɔ hun yɩ́’n, anɩn Nyanmɩan muonun a man yɩ́ nwʋn atɩn. 30Nan ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ ati enyuan’n muonun, Nyanmɩan sɩ yɩ́ nʋan. 31Nán man ɛmɔ sulo like fɩ́ɩ́. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ anwʋn cian kpa tala atulufia dɔʋn kpa.
Bɛ́ mɔ bɛ kan kɛ bɛ nzɩ man Zozi’n
32“Ɛhɩka ati, sʋanlan m’ɔ kɔ han yɩ́ menian’n-mɔ anyunnun kɛ ɔ tɩ mɩ́n dɩɛ’n, mɩ́n kʋsʋ mɩn ’kan yɩ́ mɩ́n Sɩ m’ɔ wɔ anwunno nɩn anyunnun kɛ sʋanlan sɔ’n tɩ mɩ́n dɩɛ. 33Nan sɛ sʋanlan kʋn kan yɩ́ menian’n-mɔ anyunnun kɛ ɔ nzɩ man mɩ́n an, mɩ́n kʋsʋ mɩn ’kan yɩ́ mɩ́n Sɩ m’ɔ wɔ anwunno nɩn anyunnun kɛ mɩn nzɩ man sʋanlan sɔ’n!
Nán anzʋnunjɔ ɔ, nan ɛlɔɛ ɔ
34“Nán man ɛmɔ jʋnlɩn kɛ m malɩ mân nɩn anzʋnunjɔ ɛman. Nán anzʋnunjɔ yɛ̂ n valɩ malɩ ɔ, nan ɛlɔɛ ɔ. 35M malɩ baa’n nʋn yɩ́ sɩ bɛ́ afian ɛsɛcɩɛ. M malɩ nian’n nʋn yɩ́ wa balasua nɩn afian ɛsɛcɩɛ. Ɛsɛ kʋsʋ m malɩ ahelenian’n-mɔ afian ɛsɛcɩɛ. 36Awulo kʋn anun menian’n-mɔ ’kpɔ bɛ́ nwʋn.
37“Sʋanlan m’ɔ kulo yɩ́ sɩ anaan yɩ́ nin tala mɩ́n’n, sʋanlan sɔ’n, anɩn ɔ tɩ man mɩ́n dɩɛ. Sʋanlan kʋsʋ m’ɔ kulo yɩ́ wa belenzua anaan yɩ́ wa balasua tala mɩ́n’n, sʋanlan sɔ’n kʋsʋ, anɩn ɔ tɩ man mɩ́n dɩɛ. 38Sʋanlan mɔ ɔ’a nva man yɩ́ kʋlʋwa’n ɔ’a ndʋ man yɩ́ kɔmɩn sʋ, ɔ’a nzi man mɩ́n sʋ’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ tɩ man mɩ́n dɩɛ. 39Sʋanlan m’ɔ kulo kɛ ɔ kpʋnndɛ yɩ́ ngʋan’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ ’minlin yɩ́ ngʋan’n. Nan sʋanlan mɔ mɩ́n dunman nun ɔ kɔ minlin yɩ́ ngʋan’n, ɔ ’nyan ngʋan.
Ahatua’n
40“Sʋanlan m’ɔ kɔ sɔ ɛmɔ nun’n, anɩn mɩ́n yɛ̂ ɔ’a sɔ mɩ́n nun ɔ. M’ɔ kɔ sɔ mɩ́n nun’n, anɩn sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n’n nun yɛ̂ ɔ’a sɔ ɔ. 41Sʋanlan m’ɔ kɔ sɔ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ kʋn nun kɛ bɛ sɔ bɛ́ nun’n, kpɔmanfʋɛ ahatua yɛ ɔ ’nyan yɩ́ ɔ. Sʋanlan kʋsʋ m’ɔ kɔ sɔ sɛsɛfʋɛ kʋn nun kɛ bɛ sɔ bɛ nun’n, sɛsɛfʋɛ ahatua yɛ̂ ɔ ’nyan yɩ́ ɔ. 42Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ: sʋanlan m’ɔ kɔ man mmatʋnman ɛhɩ-mɔ anun kʋn nzue fɔlɔlɔ mgban nganlannzan kʋn kɔ nʋn, ɔ sanlɩn kɛ ɔ tɩ mɩ́n sʋanlan’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ ’nyan yɩ́ nwʋn ahatua.”
11Bɛ́ mɔ Zʋan Batisi sʋanlɩn bɛ́’n
1Mɔ Zozi yuelɩ ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ kan kele yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n, ɔ kɔ hɔ kɔ hehele Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn ɛbɛlɛ kulo kulo’n-mɔ asʋ.
2Tɛmʋn sɔ’n, anɩn b’a tʋ Zʋan fiadɩ. M’ɔ tɩlɩ junman’n mɔ Kilisi lɛ di nɩn angan’n, ɔ kɔ sʋan yɩ́ menian’n mmie-mɔ yɩ́ nwʋn ɛlɔ. 3Bɛ hɔlɩ juli Zozi anwʋn ɛlɔ a, bɛ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, sʋanlan’n mɔ Zʋan hanlɩn yɩ́ ɛjɔlɛ kɛ ɔ ’ba’n y’ɔ le wɔ́ anaan sʋanlan sɔ’n tɛ wɔ sian ɔ?”
4Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Ɛhɩ mɔ ɛmɔ a tɩ’n, ɔ nʋn mɔ ɛmɔ a nwun yɩ́’n, bɛ hɔ́ bɔ́ nun amannɩɛ bɛ héle Zʋan. 5Anyɩnsinlinwafʋɛ’n-mɔ nwun asɩ. Bubuluwafʋɛ’n-mɔ nanndɩ. Kokobefʋɛ’n-mɔ anwʋn a sa. Anzʋtiliwafʋɛ’n-mɔ tɩ ɛjɔlɛ. Ewue mma’n-mɔ fi ewue nun b’a tinnge. Ɛjɔlɛkpa’n kʋsʋ, bɛ lɛ bɔ bɛ kele ehianfʋɛ’n-mɔ. 6Nyila hán sʋanlan m’ɔ kɔ tila yɩ́ dedi’n m’ɔ le yɩ́ mɩ́n nwʋn nɩn anun’n.”
7Mɔ Zʋan menian’n-mɔ salɩ hɔlɩ’n, Zozi kɔ han Zʋan anwʋn ɛjɔlɛ kɔ hele menian’n-mɔ. Yɩ́ nwan: “Nzukɛ yɛ̂ ɛmɔ hɔlɩ yɩ́ ɛnɩan ɛwâ nɩn anun ɛlɔ’n? Ndɛɛ mɔ anwʋnman’n lɛ fita yɩ́ ɔ? 8Anaan nzu like dɩɛ yɛ̂ ɛmɔ hɔlɩ yɩ́ ɛnɩan ɔ? Ɛmɔ hɔlɩ nɩanlɩn sʋanlan m’ɔ wula taladɩɛ kanlanman ɔ? Nan bɛ́ mɔ bɛ wula taladɩɛ nganlanman nganlanman’n, bɛ gua mmelemgbin’n-mɔ awulo. 9Anɩn nzu lɩlɩ yɛ̂ ɛmɔ hɔlɩ yɩ́ ɛnɩan’n? Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ kʋn ɔ? Sakpa, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ ɔ tala Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ bɔbɔ. 10Ɔ sanlɩn kɛ Zʋan yɛ̂ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kan yɩ́ ɛjɔlɛ kɛ Nyanmɩan nwan:
Nɩan, mɩɩn sʋan sʋanlan kʋn wɔ́ nyunnun
maan ɔ di mʋa ɔ sesie wɔ́ atɩn’n.
11“Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ mân ɛhɩ anun, bɛ wʋlɩ man sʋanlan bie m’ɔ tɩ kpili tala Zʋan ɔ. Nan kʋsʋ sʋanlan m’ɔ tɩ kaan Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun’n, ɔ tɩ kpili tala Zʋan. 12Ɔ fi mɛlɛ mɔ Zʋan mantanlɩn Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn ɛhan dede m’ɔ ju ɛnɛ’n, Anwunno Belemgbin Mân’n lɛ tɛlɛ anwʋnsɛlɛ sʋ kpa. Nan ati anun ɛtɛ mma’n-mɔ a fa yɩ́ nwʋn ɛkpɔ kpa. 13Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kʋalaa nʋn Moyizɩ mala’n, bɛ hanlɩn Anwunno Belemgbin Mân nɩn anwʋn ɛjɔlɛ dede ɔ juli Zʋan mɛlɛ sʋ. 14Ɛmɔ lé li kɛ *Eli mɔ bɛ hanlɩn yɩ́ ɛwalɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n y’ɔ le Zʋan. 15Sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá sie!
16“Nwan yɛ̂ n vá ajulisʋ menian’n-mɔ n zú yɩ́ ɔ? Bɛ tɩ kɛ mmatʋnman nganngan-mɔ mɔ bɛ tɩtɩ gua nɩn asʋ bɛ lɛ tɩan bɛ se bɛ́ manngʋn ɛhɩnlɩn-mɔ kɛ:
17‘Y’a bɔ abile dede ɛmɔ a nzi man.
Y’a tʋ ejue y’a bɔ ɛmɔ yalɛ sʋ,
kʋsʋ ɛmɔ a nzɩsa man bɛ́ sa
b’a ngua man bɛ́ ti b’a nzun man.’
18“Afɩ Zʋan walɩ a, ɔ’a nni man yɩ́ nʋan nun ɛsɛ ɔ’a nnʋn man nzan. Menian’n-mɔ nwan: ‘Wawɛ ɛtɛ wɔ yɩ́ nun.’ 19*Mân Baa’n walɩ a, ɔ didi, ɔ nʋn nzan, ɛsɛ menian’n-mɔ nwan: ‘Bɛ nɩ́an, sʋanlan ɛhɩ dɩɛ, yɩ́ junman nɩn ala y’ɔ le alɩɛ elie nʋn nzan ɛnʋan. Yɩ́ manngʋn y’ɔ le bɛ́ mɔ bɛ dide ajule’n, ɔ nʋn ɛtɛfʋɛ’n-mɔ’. Nan mɔ Nyanmɩan a yɔ’n kele kɛ ɔ tɩ sɛsɛ sakpa.”
Zozi ’ba tu Galile mân nɩn anun menian’n-mɔ anyunnun
20Kulo’n-mɔ mɔ Zozi yɔlɩ asinbɛnwʋn ninnge dɔʋn sʋ, mɔ ɛbɛlɛ menian’n-mɔ a nnun man bɛ́ nwʋn b’a ngaci man bɛ́ abalabɔ’n, Zozi tuli bɛ́ nyunnun. 21“Ɛmɔ Kolazɩn amma, munnzue hán ɛmɔ! Ɛmɔ Bɛtɩsayida amma, munnzue hán ɛmɔ! Afɩ sɛ ɔ tɩ kɛ asinbɛnwʋn ninnge’n-mɔ mɔ n yɔlɩ yɩ́ ɛmɔ afian’n, n yɔlɩ yɩ́ Tii nʋn Sidʋn kulo’n-mɔ asʋ a, ahan ndɛ-ndɛ kpa ɛbɛlɛ menian’n-mɔ wulalɩ kotoku bɛ bɔlɩ nzʋan bɛ helelɩ kɛ b’a nun bɛ́ nwʋn b’a kaci bɛ́ abalabɔ’n. 22Ɛhɩka ati, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ ndɛɛ ebua cɩan nɩn anun, yalɛ mɔ ɛmɔ ’nwun yɩ́’n, ɔ ’tala Tii nʋn Sidʋn menian’n-mɔ dɩɛ’n. 23Ɛmɔ Kapɛɛnawɔmʋn amma, ɛmɔ kʋsʋ jʋnlɩn kɛ ɛmɔ ’kuku bɛ́ nwʋn sʋ dede bɛ nʋn Nyanmɩan sɛ ɔ? Bɛ ’kan ɛmɔ asɩ dede ɛmɔ kɔ sɩ̂n m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn anun. Afɩ sɛ ɔ tɩ kɛ asinbɛnwʋn ninnge’n mɔ n yɔlɩ yɩ́ ɛmɔ afian ɛbɛlɛ’n, n yɔlɩ yɩ́ Sodɔmʋn an, ahan ɛnɛ nʋn ɛnɛ, kulo sɔ’n tɛ wɔ ɛbɛlɛ. 24Ɛhɩka ati, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ ndɛɛ ebua cɩan nɩn anun, yalɛ mɔ ɛmɔ ’nwun yɩ́’n, ɔ ’tala Sodɔmʋn dɩɛ’n.”
Sɩɛ’n nʋn Baa’n
25Mɛlɛ sɔ nɩn anun, Zozi kukuli yɩ́ nʋan sʋ a, yɩ́ nwan: “Mɩ́n Sɩ, wɔ́ mɔ ɛ tɩ anwunno nʋn asɩɛ nɩn asʋ Mɩnlɩan’n, mɩn ’da wɔ́ asɩ. Ɔ sanlɩn kɛ a fa ninnge ɛhɩ-mɔ a fɩa ngɛlɛfʋɛ’n-mɔ, ɔ nʋn menian’n-mɔ mɔ bɛ sɩ ninnge dɔʋn’n, yɛ̂ a yɩ a hele mmatʋnman’n-mɔ. 26Fɔ́ʋ́n, mɩ́n Sɩ, mɩn ’da wɔ́ asɩ, ɔ sanlɩn kɛ wɔ́ muonun ɛ hulolɩ yɩ́ sɔ.
27“Mɩ́n Sɩ a fa ninnge’n kʋalaa a wula mɩ́n sa nun. Sɛ nán Sɩɛ nɩn an, sʋanlan fɩ́ɩ́ nzɩ man Baa’n. Yɛ̂ sɛ nán Baa’n nʋn menian’n-mɔ mɔ Baa’n kulo kɛ ɔ yɩ Sɩɛ’n kele bɛ́ a, sʋanlan fɩ́ɩ́ nzɩ man Sɩɛ’n.
28“Ɛmɔ mɔ bɛ sʋ ninnge nʋnnɔɛ mɔ b’a fɛ’n, ɛmɔ bála mɩ́n nwʋn nán mɩn ’ba sike ɛmɔ maan bɛ de bɛ́ ɛnwʋnmɩan. 29Ɛmɔ sɔ́ mɩ́n ngehele nɩn anun nán ɛmɔ mán n gékele bɛ́ ninnge. Ɔ sanlɩn kɛ n dɩ sʋanlan bɛtɛɛ, mɩ́n ti anun tɩ man ɛtɛ, nán mɩn ’ba man ɛmɔ de bɛ́ ɛnwʋnmɩan. 30Mɩ́n ngehele’n mɔ mɩɩn kekele ɛmɔ’n, ɔ nyɔ man sɩ, ninnge’n mɔ mɩɩn kekele ɛmɔ’n, ɔ tɩ fɔtɩlɩfɔ”.
12Zozi nʋn ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n
1Ɛhɩ anzin, *ɛnwʋnmɩan ele cɩan kʋn, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ kɔ kpɛ nun *bele ebo kʋn asʋ. Anɩn ɛhɔɛ lɛ kun yɩ́ menian’n-mɔ, nán b’a tɩtɩ bele’n bie b’a li. 2Mɔ *Falisifʋɛ’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ kɔ han bɛ kɔ hele Zozi kɛ: “Nɩan, like mɔ yɛ́ mala’n tua yɛ́ kɛ nán yɛ yɔ yɩ́ ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n, wɔ́ menian’n-mɔ yɔ.”
3Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Mɔ ɛhɔɛ hunlin *Davidi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ’n, like’n mɔ bɛ yɔlɩ mɔ b’a hɛlɛ’n, ɛmɔ kɩnngalɩ man yɩ́ lé ɔ? 4Ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ bɛ wʋlʋlɩ Nyanmɩan sua nɩn anun. Kpaʋn’n-mɔ mɔ b’a fa b’a man Nyanmɩan, mɔ yɛ́ mala’n kele kɛ sʋanlan fɩ́ɩ́ n’ɔ di bie kɛ Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ’n-mɔ ala’n, bɛ lili kpaʋn sɔ’n-mɔ. 5Asʋ ɛmɔ kɩnngalɩ man yɩ́ Moyizɩ mala nɩn anun lé kɛ tɛɛyɩfʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ di junman ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n Nyanmɩan awulo nɩn anun’n, bɛ tʋn mala’n, kʋsʋ bɛ mmu man bɛ́ kɛ bɛ yɔ ɛtɛ ɔ? 6Nan mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ sʋanlan kʋn wɔ ɛwa, ɔ tɩ kpili tala Nyanmɩan awulo’n. 7Nyanmɩan hanlɩn kɛ: Mɩn kulo kɛ menian’n-mɔ nwun anwunnvoe bɛ́ afian ɔ tala tɛɛ ɛyɩɛ nɩn anwʋn ninnge’n mɔ bɛ yɔ bɛ man mɩ́n’n. Sɛ ɔ tɩ kɛ ɛmɔ tɩ ɛjɔlɛ ɛhɩ abʋ a, ahan ɛmɔ mmua man menian’n-mɔ kpɔfʋndɛɛ. 8Ɔ sanlɩn kɛ *Mân Baa’n y’ɔ sie ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn ɔ.”
Zozi ’ba man bian kʋn mɔ yɩ́ sa a jɔ nɩn anwʋn sa
9Bɛ hanlɩn ɛhɩ m’ɔ yuelɩ’n, Zozi fi ɛbɛlɛ yɩ́ nʋan y’ɔ le bɛ́ asɔnɩn sua nɩn anun. 10Anɩn bian kʋn wɔ asɔnɩn sua nɩn anun, yɩ́ sa kʋn a jɔ. Bɛ́ mɔ bɛ wɔ ɛbɛlɛ’n, bɛ kɔ bisa Zozi kɛ: “Asʋ yɛ́ mala’n kele kɛ yɛ mán wuluwafʋɛ bie anwʋn sá *ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn ɔ?” Bɛ lɛ bisa yɩ́ sɔ bɛ nɩan m’ɔ kɔ bua’n, nán b’a jinlan sʋ b’a se kɛ ɔ’a tʋn mala.
11Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Sɛ ɛmɔ anun bie le yɩ́ bʋa kʋn nán sɛ ɔ tɔ kunman nun ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn an, asʋ ɔ ngɔ ju man kunman nɩn anun ɔ ngɔ yɩ man yɩ́ ɔ? 12Sʋanlan anwʋn cian tala bʋa! Yɩ́ ti, yɛ̂ mala’n kele kɛ ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n, yɛ yɔ́ sʋanlan ye.”
13Zozi kacili yɩ́ nyɩn wuluwafʋɛ nɩn anwʋn ɛlɔ a, yɩ́ nwan: “Tɩnngɛ wɔ́ sa nɩn anun.” Bian’n ’tɩnngɛ yɩ́ sa nɩn anun an, asaa kɔ tɩnngɛ fɔ́ʋ́n kɛ nunhan kʋn’n. 14Mɔ Falisifʋɛ’n-mɔ nwunlin mɔ Zozi a yɔ’n, bɛ kɔ hɔ yɩ́ ti ahuan, bɛ lɛ kpʋnndɛ atɩn mɔ bɛ sɩn sʋ a, bɛ kɔ nyan yɩ́ bɛ kɔ hun yɩ́’n.
Sʋanlan’n mɔ Nyanmɩan a fɛlɛ yɩ́’n
15Mɔ Zozi tɩlɩ kɛ bɛ lɛ kpʋnndɛ yɩ́ bɛ kun yɩ́’n, ɔ fi ɛbɛlɛ lɩka sɔ’n ɔ jasʋlɩ. Mɔ ɔ ’kɔ’n, menian dɔʋn kpa sili yɩ́ sʋ. Ɔ manlɩn nwuluwafʋɛ’n-mɔ kʋalaa anwʋn salɩ. 16Nan kʋsʋ ɔ totualɩ bɛ́ kɛ nán bɛ kɔ bɔ yɩ́ nwʋn kpayɛ kɛ yɩ́ yɛ̂ ɔ’a man b’a tɩ akpɔlɛ ɔ. 17Ɔ man Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ *Ezayi ɛjɔlɛ’n m’ɔ hanlɩn’n kpɩnlɩn sʋ. Ɔ hanlɩn kɛ Nyanmɩan nwan:
18Nɩan, mɩ́n akʋa’n mɔ m’an yɩ yɩ́’n, mɩn kulo yɩ́
m’an fa mɩ́n lʋa’n kʋalaa m’an wula yɩ́ nun.
Mɩn ’fa mɩ́n Wawɛ’n mɩn wula yɩ́ nun,
ɔ ’kan mɩ́n ndɛɛ ebua nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
ɔ kele mân mân’n-mɔ.
19Ɔ nʋn sʋanlan fɩ́ɩ́ bɛ ngɔ su man akpʋlʋwa lé,
ɔ ngɔ tɛtɩan man lé, bɛ ngɔ tɩ man yɩ́ ngan gua sʋ lé.
20Ndɛɛ’n mɔ ɔ’a bɩlɩ’n, ɔ mmu man nun,
kanlannɩɛ mʋnnzʋn-mʋnnzʋn’n, ɔ nnuan man yɩ́.
Ɔ ’yɔ sɔ dede ɔ man ananhɔlɛ’n di kunnunmun.
21Mân mân’n-mɔ kʋalaa ’ba susu bɛ́ ti bɛ gua yɩ́ sʋ.
Zozi nʋn Bɛlɩzebulu
(Maakɩ 3.22-30, Luku 11.14-23)
22Ɛhɩ, bɛ kɔ fa sʋanlan kʋn bɛ kɔ bɛlɛ Zozi. Sʋanlan sɔ’n, wawɛ ɛtɛ wɔ yɩ́ nun, ɔ’a man yɩ́ nyɩn nɩn a sin ɛsɛ ɔ a tɔ amunle. Zozi kɔ man sʋanlan sɔ’n kɔ jʋjɔ ɛsɛ ɔ kɔ nwun asɩ. 23Ɛjɔlɛ’n sinlin menian’n-mɔ kʋalaa anwʋn, bɛ́ nwan: “Asʋ nán belemgbin *Davidi anʋnman nɩn an?”
24Nan mɔ *Falisifʋɛ’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ́ nwan: “*Bɛlɩzebulu m’ɔ tɩ mmɔnsanmʋn’n-mɔ kpain’n, yɩ́ yɛ̂ ɔ’a man sʋanlan ɛhɩ tunmin m’ɔ fa fʋan wawɛ ɛtɛ’n-mɔ ɔ.”
25Kɛmɔ anɩn Zozi sɩ ajʋnlɩn’n m’ɔ wɔ bɛ́ ti nɩn anun’n, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Belemgbin mân kʋn mɔ nun menian’n-mɔ kpɛ bɛ́ nyɩn bɛ kʋn ɛlɔɛ’n, mân sɔ’n bɔ. Kulo kʋn, anaan afilie kʋn mɔ nun menian’n-mɔ kpɛ bɛ́ nyɩn bɛ kʋn ɛlɔɛ’n, kulo sɔ’n, anaan afilie sɔ nɩn abʋsʋ bɔ. 26Sɛ *Satan fʋan m’ɔ tɩ yɩ́ dɩɛ nɩn an, anɩn ɔ nʋn yɩ́ nwʋn lɛ kʋn, ɔ ’yɔ sɛ nán yɩ́ mân nɩn a hɔ yɩ́ nyunnun? 27Sɛ ɛmɔ jʋnlɩn kɛ Belɩzebulu yɛ̂ ɔ man mɩ́n tunmin maan mɩn fa mɩn fʋan wawɛ ɛtɛ’n-mɔ a, anɩn ɛmɔ menian’n-mɔ dɩɛ, nwan yɛ̂ ɔ man bɛ́ tunmin maan bɛ fʋan wawɛ ɛtɛ’n-mɔ ɔ? Ɛmɔ menian’n-mɔ kele kɛ ɛmɔ di fʋɔ. 28Nan sɛ Nyanmɩan Wawɛ’n yɛ̂ mɩn fa mɩn fʋan wawɛ ɛtɛ’n-mɔ a, anɩn ɔ kele kɛ Nyanmɩan Belemgbin elie mɛlɛ nɩn a tʋ ɛmɔ.
29“Sʋanlan mɔ yɩ́ nwʋn yɔ sɩ kpa’n, sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man kɛ ɔ kɔ wʋlʋ yɩ́ sua nɩn anun ɔ wua yɩ́ ninnge nɩn ɔ. Sannan ɔ ’di mʋa ɔ cɩcɩ yɩ́ kʋalaaka nán ɔ’a hʋala yɩ́ wua.
30“Sʋanlan m’ɔ tɩ man mɩ́n dɩɛ’n, anɩn ɔ kpɔ mɩ́n. Sʋanlan kʋsʋ m’ɔ nʋn mɩn ngohuan man ninnge’n-mɔ anʋan’n, sʋanlan sɔ’n, anɩn ɔ bɔ bɛ́ asanndɩɛ. 31Yɩ́ sɔ ati, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ: Ɛtɛ biala mɔ sʋanlan kɔ yɔ’n, ɔ nʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ biala mɔ sʋanlan kɔ han’n, Nyanmɩan kʋala kɛ ɔ fa yɩ́ nwʋn sa ɔ ce yɩ́. Nan sʋanlan m’ɔ kɔ han ɛjɔlɛ ɛtɛ kɔ tia Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n, Nyanmɩan nva man yɩ́ ɛtɛ’n ɔ nje man yɩ́ lé. 32Sʋanlan biala m’ɔ kɔ han ɛjɔlɛ kɔ tia mân Baa’n, Nyanmɩan ’fa yɩ́ nwʋn sa ɔ ce yɩ́. Nan sʋanlan biala m’ɔ kɔ han ɛjɔlɛ ɛtɛ ɔ kɔ tia Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n, Nyanmɩan nva man yɩ́ ɛtɛ’n ɔ nje man yɩ́ mɛlɛ ɛhɩ anun ɔ nʋn mɛlɛ’n m’ɔ lɛ ba nɩn anun.”
Ɔ le baka kʋn nʋn yɩ́ mma
33“Baka kpa nɩn asʋ yɛ̂ bɛ tɩ mma kpa nɩn ɔ. Baka ɛtɛ nɩn asʋ kʋsʋ yɛ̂ bɛ tɩ mma ɛtɛ nɩn ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ baka kʋn m’ɔ jin’n, sɛ ɔ tɩ kpa o, sɛ ɔ tɩ ɛtɛ o, yɩ́ mma m’ɔ kɔ su’n yɛ̂ bɛ fa bɛ nwun yɩ́ ɔ. 34Ati anun ɛtɛ mma kɛ owo, ɔ ’yɔ sɛ nán ɛmɔ a han ɛjɔlɛ kpa? Afɩ ɛjɔlɛ m’ɔ wɔ ahʋnlɩn nɩn anun’n, y’ɔ fite bɛ́ nʋan ɔ. 35Sʋanlan mɔ yɩ́ ti anun tɩ kpa’n, ɛjɔlɛ m’ɔ tɩ kpa’n yɛ̂ ɔ fi yɩ́ nʋan fite ɔ. Sʋanlan kʋsʋ mɔ yɩ́ ti anun tɩ ɛtɛ’n, ɛjɔlɛ ɛtɛ yɛ̂ ɔ fi yɩ́ nʋan fite ɔ. 36Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ: Ndɛɛ ebua cɩan nɩn anun, mgban-mgban ɛjɔlɛ’n mɔ menian’n-mɔ hanlɩn’n, bɛ ’nwun yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ. 37Afɩ ɛjɔlɛ m’ɔ fi wɔ́ nʋan kɔ fite’n, yɩ́ nwʋn yɛ̂ bɛ ’nɩan bɛ bua wɔ́ ndɛɛ ɔ.”
Menian’n-mɔ ’ba bisa Zozi asinbɛnwʋn like kʋn
(Maakɩ 8.11-12, Luku 11.29-32)
38Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, *mala nɩn asʋ mgbain’n mmie-mɔ nʋn *Falisifʋɛ’n mmie-mɔ kɔ han kɔ hele Zozi kɛ: “Kpain, yɛ kulo kɛ ɛ yɔ asinbɛnwʋn like kʋn maan yɛ nɩan.”
39Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Ajulisʋ menian ɛtɛfʋɛ ɛhɩ-mɔ mɔ bɛ nzʋ man Nyanmɩan ananhɔlɛ nun’n lɛ kpʋnndɛ asinbɛnwʋn like bɛ nɩan. Bɛ nyɔ man asinbɛnwʋn like fɩ́ɩ́ kʋ́n bɛ ngele man bɛ́ kɛ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ Zonasɩ dɩɛ nɩn ala. 40Afɩ kɛmɔ Zonasɩ lili cɩan nsan ejue kpili nɩn akunnun’n, yɩ́ sɔ kʋsʋ ala, *Mân Baa’n ’ba li cɩan nsan asɩɛ nɩn abʋ. 41Ndɛɛ ebua cɩan nɩn anun, Ninninvʋ amma’n-mɔ ’bu ajulisʋ menian’n-mɔ fʋɔ. Ɔ sanlɩn kɛ mɔ Ninninvʋ kulo nɩn asʋ amma’n-mɔ tɩlɩ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n mɔ Zonasɩ hanlɩn’n, bɛ nunlin bɛ́ nwʋn bɛ kacili bɛ́ abalabɔ’n. Nan sʋanlan kʋn wɔ ɛwa, ɔ tɩ kpili tala Zonasɩ. 42Ndɛɛ ebua cɩan nɩn anun, balasua’n m’ɔ tɩ Saba mân nɩn asʋ belemgbin’n, ɔ ’bu ajulisʋ menian’n-mɔ fʋɔ. Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ m’ɔ fi mʋa’n, ɔ walɩ tielɩ Salomʋn bɛngɛlɛfʋɛ ɛjɔlɛ’n m’ɔ kan’n. Nan kʋsʋ sʋanlan kʋn wɔ ɛwa, ɔ tɩ kpili tala Salomʋn.
Wawɛ ɛtɛ nɩn esa ɛwalɛ nun
43“Mɛlɛ mɔ wawɛ ɛtɛ kʋn fi sʋanlan kʋn anun kɔ fite’n, ɔ kɔ kpʋnndɛ lɩka wʋwʋsɩɩ’n-mɔ ɔ tanlan de yɩ́ ɛnwʋnmɩan. 44Sɛ ɔ kpʋnndɛ nán ɔ’a nnyan man bie a, anɩn yɩ́ nwan: ‘Man n zá mɩ́n nzin n gɔ́ mɩ́n lɩka daba’n mɔ n vi n jasʋlɩ’n.’ Sɛ ɔ sa ba nán ɔ nwun kɛ sua’n tɩ to, b’a kpɔkpʋan nun b’a sesie nun kanlanman kpa a, 45ɔ sa yɩ́ nzin ɔ kɔ kpʋnndɛ yɩ́ manngʋn nsʋ mɔ bɛ́ ti anun tɩ ɛtɛ kpa bɛ tala yɩ́ ɔ. Ɔ nʋn bɛ ba a tanlan ɛbɛlɛ. Sian dɩɛ, sʋanlan sɔ’n, ɛsɛcɩɛ m’ɔ kɔ sɛcɩ’n, ɔ tala daba’n. Kɛ ajulisʋ menian ɛtɛfʋɛ ɛhɩ-mɔ asɩtanlan’n ’yɔ yɩ́ nɩn ala anɩn.”
Zozi anianman’n-mɔ nʋn yɩ́ nin
46Zozi anʋan a ndɔ man, yɩ́ nianman’n-mɔ nʋn yɩ́ nin bɛ kɔ a. Anɩn bɛ jijin gua nɩn asʋ bɛ ’kpʋnndɛ atɩn bɛ kan ɛjɔlɛ bɛ kele yɩ́. 47Sʋanlan kʋn kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Nɩan, wɔ́ nin nʋn wɔ́ nianman’n-mɔ jijin gua sʋ ɛlɔ bɛ ’kpʋnndɛ kɛ bɛ kan ɛjɔlɛ bɛ kele wɔ́.”
48Zozi kɔ bua sʋanlan sɔ’n kɛ: “Mɩ́n nin’n y’ɔ le nwan, yɛ̂ mɩn nianman’n-mɔ y’ɔ le nwan-mɔ?” 49Nan ɔ tɩnngɛlɩ yɩ́ sa yɩ́ menian’n-mɔ anwʋn an, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ nɩ́an, mɩ́n nin nʋn mɩ́n nianman’n-mɔ, bɛ́ yɛ̂ bɛ gugua ɛwa nɩn ɔ. 50Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan m’ɔ yɔ mɩ́n Sɩ’n m’ɔ wɔ anwunno ɛlɔ nɩn akunnun like’n, sʋanlan sɔ’n tɩ mɩ́n nianman belenzua, ɔ tɩ mɩ́n nianman balasua, ɔ tɩ mɩ́n nin.”
13Sʋanlan’n m’ɔ gua bele nɩn anwʋn anyɩnndala’n
1Cɩan sɔ’n, Zozi fi yɩ́ awulo ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ asue nɩn anʋan ɛlɔ. Ɔ kɔ tanlan asɩ, ɔ kɔ hehele menian’n-mɔ Nyanmɩan ninnge. 2Meninsʋnman kɔ a yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ kpati kɔ fʋ kɔ tanlan ɛlɛɛ kʋn anun asue nɩn anyɩnsʋ yɛ̂ meninsʋnman’n jijin asue nɩn anʋan. 3Ɔ kɔ hehele bɛ́ ninnge dɔʋn kpa anyɩnndala nun, yɩ́ nwan: “Sʋanlan kʋn hɔlɩ yɩ́ *bele mma egua. 4Mɛlɛ mɔ ɔ ’gua’n, bie kɔ gua atɩn nɩn anʋan, nnʋnman’n-mɔ kɔ a kɔ suso kɔ li. 5Bie kʋsʋ kɔ gua nyɔbʋɛ nɩn asʋ. Ɛbɛlɛ ngɛtɩɛ nɩn a nzʋn man. Ɔ kɔ fifi ndɛ-ndɛ. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ’a ngɔ man asɩɛ bʋ. 6Nan mɔ eyua’n fili’n, ɔ kɔ yala, afɩ ɔ’a nzɔ man ndɩan. 7Bie kʋsʋ kɔ gua eminlan mmowe nɩn anun. Ɔ kɔ fifi. Eminlan mmowe’n kɔ fʋ kɔ gua sʋ. 8Nan bie kʋsʋ kɔ gua asɩɛ kpa nɩn asʋ, ɔ kɔ fifi. Ɔ kɔ su mma. Bie kɔ su mma ɛya kʋn, bie mma abulasian, bie kʋsʋ mma abulasan.” 9Zozi kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “Sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá síe!”
Zozi anyɩnndala’n m’ɔ bu’n
10Ɛhɩ, Zozi menian’n-mɔ kpunngelɩ yɩ́ a, bɛ́ nwan: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛ ’kan ɛjɔlɛ kele menian’n-mɔ a, ɛ bu yɩ́ anyɩnndala nun ɔ?”
11Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun nvɩalɩɛ ninnge’n-mɔ, ɛmɔ sɩ yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ. Nan bɛ́ dɩɛ, bɛ nzɩ man yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ. 12Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan m’ɔ le bie’n, bɛ ’gua sʋ maan ɔ sʋn. Nan sʋanlan m’ɔ le man bie’n, kaan’n muonun m’ɔ le yɩ́’n, bɛ ’tʋa yɩ́ bɛ de. 13Ɛhɩka ati yɛ̂ mɩn ’kan ɛjɔlɛ mɩn kele bɛ́ a, mɩn bu yɩ́ anyɩnndala nun ɔ. Afɩ bɛ́ nyɩn tua yɩ́, kʋsʋ bɛ nnwun man yɩ́. Bɛ tɩ, kʋsʋ bɛ ndie man nán b’a tɩ yɩ́ bʋ. 14Ɔ man bɛ́ nwʋn ɛjɔlɛ’n mɔ *Ezayi hanlɩn’n kpɩnlɩn sʋ. Nyanmɩan nanndɩlɩ Ezayi sʋ ɔ hanlɩn kɛ:
Ɛmɔ ’ba tie yɩ́ kpa, kʋsʋ ɛmɔ ngɔ tɩ man yɩ́ bʋ.
Ɛmɔ ’ba nɩan yɩ́ kpa, kʋsʋ ɛmɔ ngɔ nwun man yɩ́.
15Ɔ sanlɩn kɛ menian sɔ’n-mɔ a sʋlʋ.
B’a totua bɛ́ nzʋ’n b’a momuan bɛ́ nyɩn’n.
Yɩ́ dɩɛ, anɩn bɛ nnwun man asɩ,
ɛsɛ bɛ́ nzʋ’n ndɩ man ɛjɔlɛ.
Bɛ nza bɛ mma man mɩ́n nwʋn
nán m’an man bɛ́ nwʋn a sa.
16“Nan ɛmɔ dɩɛ, nyila hán ɛmɔ. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ anyɩn’n nwun asɩ, ɛsɛ ɛmɔ anzʋ’n tɩ ɛjɔlɛ. 17Nan mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ: Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ dɔʋn kpa, nʋn Nyanmɩan menian dɔʋn kpa, bɛ hulolɩ kɛ ahan bɛ nwun mɔ ɛmɔ lɛ nɩan’n, nan kʋsʋ b’a nnwun man yɩ́. Ɛsɛ bɛ hulolɩ kɛ ahan bɛ tɩ mɔ ɛmɔ lɛ tie’n, nan kʋsʋ b’a ndɩ man.”
Zozi ’ba tu anyɩnndala nɩn abʋ
18Ɛhɩ, Zozi nwan: “Ɛmɔ tíe, sʋanlan’n m’ɔ gua *bele nɩn anwʋn anyɩnndala nɩn abʋ’n y’ɔ le kɛ: 19Mɛlɛ mɔ sʋanlan kʋn kɔ tɩ Anwunno Belemgbin Mân nɩn anwʋn ɛjɔlɛ m’ɔ ndɩ man yɩ́ bʋ’n, anɩn sʋanlan sɔ’n tɩ kɛ bele mma’n m’ɔ gualɩ atɩn nɩn anʋan’n. Ɛjɔlɛ’n mɔ ɔ’a tɩ’n, Abɔnsanmʋn ba ɔ yɩ fi yɩ́ ti anun. 20Bele mma’n m’ɔ gualɩ lɩka mɔ nyɔbʋɛ’n wɔ’n y’ɔ le sʋanlan ɛhɩ m’ɔ tɩ Anwunno Belemgbin Mân nɩn anwʋn ɛjɔlɛ nɩn an, ɔ le fɛ elie ɔ ka ɛbɛlɛ ɔ sɔ nun’n. 21Sʋanlan sɔ’n mman man ɛjɔlɛ’n nzɔ man ndɩan yɩ́ nun. Ɔ de di mɛlɛ kaan bie. Ɛjɔlɛ sɔ’n dunman nun, sɛ bɛ kele yɩ́ ahʋlʋwa anaan ɔ nwun yalɛ kaan ala a, anɩn yɩ́ eyue ɔ. 22M’ɔ gualɩ eminlan mmowe nɩn anun’n y’ɔ le sʋanlan ɛhɩ m’ɔ tɩ Anwunno Belemgbin Mân nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n, nan kʋsʋ eyuadɩ nɩn anun ninnge’n-mɔ anwʋn nzusue’n nʋn anyɩnbʋlʋ anyanbɛnwʋn’n cɩcɩ ɛjɔlɛ sɔ’n. Ɔ man ɔ nzu man mma. 23M’ɔ gualɩ asɩɛ kpa nɩn asʋ’n y’ɔ le sʋanlan ɛhɩ m’ɔ tɩ Anwunno Belemgbin Mân nɩn anwʋn ɛjɔlɛ nɩn an, ɔ tɩ yɩ́ bʋ’n. Ɔ su mma. Bie su ɛya kʋn, bie su abulasian, bie kʋsʋ su abulasan.”
Ndile ɛtɛ nɩn anwʋn anyɩnndala’n
24Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ bu anyɩnndala kʋn biekun kɔ hele bɛ́. Yɩ́ nwan: “Ɛ ’nwun like mɔ Anwunno Belemgbin Mân’n soman yɩ́’n: Ɔ soman sʋanlan kʋn mɔ ɔ’a gua *bele yɩ́ ebo nɩn asʋ ɔ. 25Nan kɔngɔɛ mɔ menian’n-mɔ kʋalaa yuelɩ dɩda’n, yɩ́ kpɔfʋɛ kʋn kɔ a kɔ lolua ndile ɛtɛ bele nɩn anun, cuein yɛ̂ ɔ hɔlɩ ɔ. 26Bele’n fifili dede mɔ ɔ ’ju yɩ́ esúe tɛmʋn’n, ndile ɛtɛ’n kɔ fa ebo’n.
27“Sʋanlan’n m’ɔ le ebo nɩn ajunmanfʋ’n-mɔ walɩ tʋlɩ yɩ́, bɛ́ nwan: ‘Yɛ́ Mɩn, bele yɛ̂ ɛ lualɩ ɔ. Nan ndile ɛtɛ’n mɔ ɔ’a fifi nun’n, ɔ fi nin?’
28“Mɩnlɩan’n nwan: ‘Kpɔfʋɛ bie yɛ̂ ɔ’a li junman sɔ nɩn ɔ.’
“Ɛhɩ a, ajunmanfʋ’n-mɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: ‘Ɛ kulo kɛ yɛ hɔ́ tútu ndile ɛtɛ nɩn ɔ?’
29“Mɩnlɩan’n nwan: ‘Cɛcɛ, sɛ ɛmɔ tutu a, bɛ ’ba tutu bele’n bɛ bʋka sʋ. 30Nan ɛmɔ mán ɔ há nun dede ɔ jú bele nɩn ɛtɩɛ tɛmʋn. Sɛ ɔ ju yɩ́ ɛtɩɛ tɛmʋn an, mɩn ’kan mɩn kele bɛ́ mɔ bɛ ’tɩ’n kɛ: Ɛmɔ lí mʋa bɛ tútu ndile ɛtɛ nɩn abʋ bɛ cɩ́cɩ yɩ́ bɔ́lɛ bɔ́lɛ bɛ tʋ́ nun sɩ̂n bɛ yála yɩ́. Sian’n, ɛmɔ tɩ́ bele’n bɛ hɔ́ wúla yɩ́ mɩ́n ésie nɩn anun.’”
Muntadɩ baa nɩn anwʋn anyɩnndala’n
(Maakɩ 4.30-32, Luku 13.18-19)
31Zozi kɔ bu anyɩnndala biekun kɔ hele bɛ́, yɩ́ nwan: “Anwunno Belemgbin Mân’n, ɔ tɩ kɛ muntadɩ baa mɔ sʋanlan a fa a hɔ a lua yɩ́ ebo sʋ ɔ. 32Ninnge mma’n mɔ bɛ dua’n, yɩ́ y’ɔ tɩ bɛ́ nunhan kaan kpa nɩn ɔ. Nan kʋsʋ sɛ ɔ fifi a, ɔ nyin tala ninnge mma’n-mɔ kʋalaatin. Ɔ kaci dukpa nnʋnman’n-mɔ ba bɛ nwʋn bɛ́ sâ yɩ́ sa mma’n-mɔ asʋ.”
Fali ayile nɩn anwʋn anyɩnndala’n
33Zozi kɔ bu anyɩnndala kʋn biekun kɔ hele bɛ́. Yɩ́ nwan: “Anwunno Belemgbin Mân’n tɩ kɛ balasua kʋn mɔ ɔ’a fa fali ayile ɔ’a fɔtɔ fali cilo abulaa nʋn nnun ɔ. Ɔ wɔ ɛbɛlɛ dede fali nɩn a tu.”
Like ati mɔ Zozi bu anyɩnndala’n
34Ɛjɔlɛ ɛhɩ kʋalaa mɔ ɔ ’kan kele menian’n-mɔ’n, ɔ bu yɩ́ anyɩnndala nun. Sɛ ɔ’a mmun man anyɩnndala a, ɔ ngan man ɛjɔlɛ’n ɔ ngele man bɛ́. 35Ɛhɩ m’ɔ yɔlɩ’n manlɩn ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ’n hanlɩn’n kpɩnlɩn sʋ. Nyanmɩan manlɩn kpɔmanfʋɛ’n hanlɩn kɛ:
Mɩn ’bu anyɩnndala nán m’an han ɛjɔlɛ’n m’an hele bɛ́.
Sunmin kɛ bɛ bɔlɩ mân’n, ninnge m’ɔ wɔ nvɩalɩɛ nun’n,
mɩn ’bɔ yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ.
Zozi ’ba tu ndile ɛtɛ nɩn anwʋn anyɩnndala nɩn abʋ
36Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ gualɩ meninsʋnman nɩn atɩn yɛ̂ ɔ hɔlɩ awulo ɔ. Yɩ́ menian’n-mɔ kpunngelɩ yɩ́ a, bɛ́ nwan: “Tu ndile ɛtɛ’n m’ɔ fifi ebo nɩn asʋ nɩn anwʋn anyɩnndala nɩn abʋ kele yɛ́.”
37Zozi nwan: “Sʋanlan’n m’ɔ le gua *bele mma kpa’n y’ɔ le *Mân Baa’n. 38Ebo’n y’ɔ le mân’n. Bele mma kpa’n y’ɔ le bɛ́ mɔ bɛ́ tɩ Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun menian’n. Ndile ɛtɛ’n, y’ɔ le bɛ́ mɔ bɛ tɩ Abɔnsanmʋn menian’n. 39Kpɔfʋɛ’n mɔ ɔ’a lua ndile ɛtɛ’n y’ɔ le Abɔnsanmʋn. Bele mma nɩn ɛtɩɛ tɛmʋn’n y’ɔ le mân nɩn ayuelɩɛ nun, yɛ̂ bɛ́ mɔ bɛ ’tɩ ebo’n y’ɔ le nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ.
40“Kɛmɔ bɛ tutu ndile ɛtɛ nɩan an, bɛ gua yɩ́ sɩ̂n nɩn anun’n, sɛ mân nɩn ayuelɩɛ’n ju a, kɛ bɛ ’yɔ yɩ́ nɩn anɩn. 41Mân Baa’n ’sʋan yɩ́ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ maan bɛ yɩ bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ man ɛhɩnlɩn-mɔ tɔ ɛtɛ nɩn anun ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ yɔ ɛtɛ’n fi yɩ́ Belemgbin Mân nɩn anun. 42Bɛ yɩ bɛ́ a, bɛ ’gua bɛ́ sɩ̂n gɔhɩɩn nɩn anun. Ɛbɛlɛ yɛ̂ bɛ ’sun bɛ kʋan bɛ́ je nɩn ɔ. 43Nan menian mɔ bɛ́ nyɩn sɔ Nyanmɩan’n, bɛ ’ta bɛ́ Sɩ Belemgbin Mân nɩn anun kɛ sɛnzɛ m’ɔ lɛ ta ɔ. M’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá sie!”
Anwʋndɩɛ’n m’ɔ fɩa nɩn anwʋn anyɩnndala’n
44Ɛhɩ, Zozi nwan: “Anwunno Belemgbin Mân’n tɩ kɛ esika kɔkɔlɛ m’ɔ fɩa ebo kʋn asʋ. Sʋanlan m’ɔ kɔ fite sʋ’n, yɩ́ kʋsʋ ɔ fa fɩa biekun. Ɔ di fɛ, ɔ tɔnɩn yɩ́ nwʋn ninnge’n kʋalaatin ɔ to ebo sɔ’n.
Afile nɩn anwʋn anyɩnndala’n
45“Ɛsɛ Anwunno Belemgbin Mân’n tɩ kɛ watafʋɛ kʋn m’ɔ lɛ kpʋnndɛ afile nganlanman to ɔ. 46Mɛlɛ m’ɔ kɔ nwun kʋn m’ɔ tɩ kpa’n, ɔ kɔ tɔnɩn yɩ́ nwʋn ninnge’n kʋalaatin ɔ to afile sɔ’n.
Dada nɩn anwʋn anyɩnndala’n
47“Ɛsɛ Anwunno Belemgbin Mân’n tɩ kɛ dada mɔ bɛ gua yɩ́ jenvie nɩn anun ɔ. Ejue ngacile kʋalaa wʋlʋ nun. 48Ɔ yi a, bɛ hyʋhyʋɩn gua fie bɛ tanlan asɩ bɛ kpa ejue’n-mɔ anun. Bɛ gua mgbakpa’n-mɔ ece nun yɛ̂ ɛtɛ ɛtɛ’n-mɔ, bɛ ju bɛ gua. 49Mân nɩn ayuelɩɛ nun kɛ ɔ ’ba yɔ yɩ́ nɩn anɩn. Nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ ’ba sie menin mgbakpa’n-mɔ ebue kʋn 50bɛ gua ɛtɛfʋɛ’n-mɔ sɩ̂n gɔhɩɩn nɩn anun. Ɛbɛlɛ yɛ̂ bɛ ’sun bɛ kʋan bɛ́ je nɩn ɔ.”
Anwʋndɩɛ nvʋfɔlɛ’n-mɔ nʋn nnaba’n-mɔ
51Zozi kɔ bisa yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Asʋ ɛmɔ a tɩ ɛjɔlɛ ɛhɩ-mɔ abʋ ɔ?”
Bɛ́ nwan: “Yuo o!”
52Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Ɛhɩka ati, mala nɩn asʋ kpain biala m’ɔ kɔ kaci Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun sʋanlan’n, anwʋndɩɛ’n m’ɔ nyan yɩ́’n, ninnge nvʋfɔlɛ wɔ nun yɛ̂ nnaba kʋsʋ wɔ nun.”
Nazalɛtɩ amma’n-mɔ nne man Zozi bɛ nni man
53Mɔ Zozi yuelɩ anyɩnndala ɛhɩ-mɔ bubu’n, ɔ fi ɛbɛlɛ 54ɔ kɔ hɔ kulo’n mɔ bɛ talɩ yɩ́ nɩn asʋ. Ɔ kɔ wʋlʋ asɔnɩn sua nɩn anun ɔ kɔ hehele ɛbɛlɛ menian’n-mɔ ninnge, ɛjɔlɛ’n kɔ sin bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ wɔ ɛbɛlɛ nɩn anwʋn kpa. Bɛ́ nwan: “Ɔ nyanlin ngɛlɛ ɛhɩ nin? Tunmin benin yɛ̂ ɔ fa yɔ asinbɛnwʋn ninnge ɛhɩ-mɔ ɔ? 55Nán junnvʋɛ nɩn awa belenzua nɩn ɔ? Nán yɩ́ nin y’ɔ le Mali ɔ? Nán yɩ́ nianman mmelenzua’n-mɔ y’ɔ le Zʋakɩ, Zozɛfʋ, Simʋn nʋn Zudɩ ɔ? 56Yɩ́ nianman mmalasua’n-mɔ kʋalaa, bɛ nnʋn man yɛ́ yɛ̂ ɔ gua ɛwa ɔ? Ɔ nʋn tunmin ɛhɩ kʋalaa fi nin?” 57Ajʋnlɩn sɔ’n m’ɔ wɔ bɛ́ ti anun’n maan b’a nnwun man asɩ b’a nne man Zozi b’a nni man. Ɛhɩ a, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ kʋn, yɩ́ kulo nɩn asʋ nʋn yɩ́ afilie nɩn anun menian’n-mɔ mmu man yɩ́ like.”
58Dedi’n mɔ ɛbɛlɛ menian’n-mɔ le man yɩ́ nɩn ati, Zozi a nyɔ man asinbɛnwʋn ninnge dɔʋn.
14Zʋan Batisi ewue’n
1Tɛmʋn sɔ’n, anɩn belemgbin *Elɔdɩ Antɩpasɩ tɩ Galile mân nɩn asʋ belemgbin. M’ɔ tɩlɩ Zozi angan’n, 2ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ ngʋa’n-mɔ kɛ: “Zʋan Batisi dein y’ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge nɩn ɔ! Ɛhɩka ati yɛ̂ ɔ le tunmin ɔ yɔ asinbɛnwʋn ninnge ɔ.”
3Belemgbin Elɔdɩ hanlɩn sɔ, ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ nianman belenzua’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Filipʋ nɩn ayɩ’n m’ɔ li Elodiadɩ’n dunman nun, ɔ kɔ man bɛ kɔ hyɩ Zʋan, bɛ kɔ cɩcɩ yɩ́ ɛsɛ bɛ kɔ tʋ yɩ́ fiadɩ. 4Afɩ Zʋan kɔ han kɔ hele belemgbin Elɔdɩ kɛ: “Nannan, Nyanmɩan mala’n mman man wɔ́ atɩn kɛ ɛ fá Elodiadɩ já.” 5Ɛjɔlɛ’n mɔ Zʋan hanlɩn nɩn anwʋn, belemgbin Elɔdɩ kulo kɛ ɔ man bɛ kun yɩ́. Nan kʋsʋ ɔ sulo Zufʋ’n-mɔ. Afɩ bɛ́ kʋalaa, bɛ bu Zʋan kɛ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ.
6Nan ɔ wɔ ɛbɛlɛ dede mɔ belemgbin Elɔdɩ awɔlɛ cɩan nɩn anwʋn fɛtɩ’n mɔ bɛ di yɩ́ afʋɛ nʋan’n juli’n, Elodiadɩ awa balasua’n kɔ si abile menian’n-mɔ anyunnun ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ yɔ belemgbin Elɔdɩ ɛnyɩnmɩn sʋnman 7dede ɔ kɔ han ndâ kɛ like biala m’ɔ kulo’n, sɛ ɔ bisa a, ɔ ’fa man yɩ́. 8Talua’n kɔ li yɩ́ nin anʋan ɛjɔlɛ nɩn asʋ. Ɔ kɔ han kɔ hele belemgbin Elɔdɩ kɛ: “Baba, fa Zʋan ati’n tʋ apawa nun man mɩ́n kɩkaala!” 9Mɔ belemgbin Elɔdɩ tɩlɩ yɩ́ sɔ’n, yɩ́ lʋa kɔ bɔ yɩ́ nwʋn. Nan kʋsʋ ndâ’n m’ɔ hanlɩn yɩ́ mgbain’n-mɔ anyunnun ɛbɛlɛ nɩn ati, ɔ kɔ man atɩn kɛ bɛ fá Zʋan ati’n bɛ bɛ́lɛ talua’n. 10Ɛhɩ, ɔ kɔ sʋan sʋanlan kɛ ɔ hɔ́ fiadɩ sua nɩn anun ɔ kpɛ́ Zʋan ati’n. 11Sʋanlan’n kɔ hɔ kɔ kpɛ Zʋan ati’n ɔ kɔ tʋ yɩ́ apawa nun kɔ bɛlɛ talua’n. Talua’n kʋsʋ kɔ hɔ kɔ fa kɔ man yɩ́ nin. 12Mɔ Zʋan menian’n-mɔ tɩlɩ yɩ́ sɔ’n, bɛ walɩ falɩ yɩ́ fuin’n bɛ hɔlɩ sielɩ yɩ́. Mɔ bɛ sielɩ yɩ́ yuelɩ’n, bɛ hɔlɩ bɔlɩ nun amannɩɛ bɛ helelɩ Zozi.
Zozi ’ba man menian akpɩɩ nnun alɩɛ di
(Maakɩ 6.30-44, Luku 9.10-17, Zʋan 6.1-14)
13Mɔ Zozi tɩlɩ amannɩɛ sɔ’n, ɔ fʋlɩ ɛlɛɛ kʋn anun ɔ hɔlɩ lɩka kʋn. Lɩka sɔ’n, sʋanlan fɩ́ɩ́ nnʋn man ɛbɛlɛ. Nan mɔ menian’n-mɔ tɩlɩ yɩ́ sɔ’n, bɛ fi kulo kulo’n-mɔ asʋ bɛ kɔ fa asue nɩn anʋan atɩn’n bɛ kɔ si Zozi sʋ. 14Mɔ Zozi fi ɛlɛɛ nɩn anun ’ju’n, ɔ ’tʋ yɩ́ nyɩn an, menian ngʋnmɩn. Bɛ́ nwʋn kɔ yɔ yɩ́ anwunnvoe, ɛsɛ ɔ kɔ man nwuluwafʋɛ’n-mɔ anwʋn kɔ sa.
15Mɔ alɩ́ɛ’n yɔlɩ nɔsʋba’n, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ hyʋɩn kɔ kpunnge yɩ́. Bɛ́ nwan: “Alɩ́ɛ a yue yɔ ɛsɛ ɛwa lika’n tɩ yɩ́ nwʋn. Yɩ́ ti, man bɛ́ atɩn maan bɛ hɔ́ kulo’n-mɔ asʋ bɛ hɔ́ tó like bɛ lí.”
16Zozi kɔ bua bɛ kɛ: “Ɔ tɩ man cɩnnjɩn kɛ bɛ hɔ́. Nan ɛmɔ muonun mán bɛ́ like bɛ lí.”
17Yɩ́ menian’n-mɔ nwan: “Kpaʋn nnun ala ɔ nʋn ejue nnyuan yɛ̂ yɛ le yɩ́ ɛwa ɔ.”
18Zozi nwan: “Ɛmɔ fá bɛ bɛ́lɛ mɩ́n.”
19M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ man meninsʋnman nɩn atɩn kɛ bɛ tɛ́tanlan ndile nɩn asʋ. Ɛhɩ anzin, ɔ kɔ fa kpaʋn nnun’n nʋn ejue nnyuan’n ɔ kɔ tʋ yɩ́ nyɩn anwunno ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ. M’ɔ lalɩ Nyanmɩan asɩ yuelɩ’n, ɔ kɔ bubu kpaʋn’n-mɔ anun ɔ kɔ fa kɔ man yɩ́ menian’n-mɔ. Yɩ́ menian’n-mɔ kʋsʋ kɔ hye kɔ man meninsʋnman’n. 20Bɛ́ nun kʋn biala kɔ li dede yɩ́ kʋ kɔ yi. Kpaʋn’n m’ɔ halɩ’n, Zozi menian’n-mɔ kɔ sɩsa. Ɔ yi ece mma bulu nʋn nnyuan. 21Bɛ́ mɔ bɛ lili like’n tɩ kɔ yɔ akpɩɩ nnun, b’a nga man mmalasua’n-mɔ nʋn mmatʋnman’n-mɔ bie.
Zozi ’ba nanndɩ asue nɩn anyɩnsʋ
22Ɛhɩ, menian’n-mɔ yuelɩ like di ɛbɛlɛ ala a, Zozi kɔ man yɩ́ menian’n-mɔ kɔ fʋ ɛlɛɛ nɩn anun. Ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ bɛ kpɛ́ asue’n bɛ lí mʋa ebue kʋn ɛlɔ nán ɔ ’gua meninsʋnman nɩn atɩn. 23M’ɔ gualɩ bɛ́ atɩn yuelɩ’n, ɔ kɔ fʋ bʋka kʋn asʋ, ɔ kɔ hɔ asɔnɩn ɛyɔlɛ ahanmɩan. Mɔ alɩ́ɛ sanlɩn’n, yɩ́ ngʋnmɩn cein yɛ̂ anɩn ɔ wɔ ɛbɛlɛ ɔ. 24Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Zozi menian’n-mɔ ɛlɛɛ’n la bunman sʋ. Asutue’n bɔ mgbaha ɔ tu si ɛlɛɛ’n.
25Mɔ ɔ ’kɔ alɩbahɩan’n, Zozi nanndɩ asue nɩn anyɩnsʋ ɔ lɛ kpʋ yɩ́ menian’n-mɔ. 26Mɔ bɛ nwunlin kɛ ɔ nanndɩ asue nɩn anyɩnsʋ’n, esulo kɔ han bɛ́. Bɛ́ nwan: “Ɛnwʋnmɩn aho! Ɛnwʋnmɩn aho!” Kɛmɔ anɩn bɛ sulo nɩn ati, bɛ lɛ tɛtɩan.
27Nan bɛ ’tɛtɩan nɩn ala, Zozi nwan: “Ɛmɔ sɔ́ bɛ́ ahʋnlɩn nán mɩ́n ɔ. Nán bɛ sulo!”
28Ɛhɩ a, Pɩɛlɩ nwan: “Yɛ́ Mɩn, sɛ wɔ́ sakpa a, man n nánndɩ asue nɩn anyɩnsʋ m gbʋ́ wɔ́.”
29Mɔ Pɩɛlɩ hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Bala!” Pɩɛlɩ fi ɛlɛɛ nɩn anun ɔ kɔ ju, ɔ lɛ kpʋ Zozi. 30Nan m’ɔ nwunlin kɛ asutue’n tɩ kpili’n, esulo kɔ han yɩ́. Ɛsɛ kɛmɔ anɩn ɔ lɛ nʋan’n, ɔ kɔ tɩan. Yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, de mɩ́n!”
31Ɛbɛlɛ ala, Zozi kɔ tʋ yɩ́ sa ɔ kɔ sɔ yɩ́ nun yɛ̂ yɩ́ nwan: “Pɩɛlɩ, wɔ́ dedi’n tɩ kaan o! Ɔ yɔ sɛ mɔ a nnyan man dedi’n?”
32Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ nʋn Pɩɛlɩ bɛ kɔ fʋ ɛlɛɛ nɩn anun yɛ̂ asutue’n gualɩ asɩ ɔ. 33Bɛ́ bʋ nga’n mɔ bɛ́ gua ɛlɛɛ nɩn anun’n kɔ a kɔ kʋtʋ kʋtʋ Zozi anyunnun ɛbɛlɛ. Bɛ́ nwan: “Fɔ́ʋ́n, Nyanmɩan Awa’n y’ɔ le wɔ́!”
Zozi ’ba hɔ Zenezalɛtɩ etin nɩn asʋ
34Bɛ kpɛlɩ asue’n nán b’a si asɩ Zenezalɛtɩ etin nɩn asʋ. 35Ɛbɛlɛ menian’n-mɔ nwunlin Zozi nzɔlɛ. Bɛ hɔlɩ lɩka kʋalaatin bɛ kɔ hɔ kɔ bɔ kpayɛ kɛ Zozi a ju ɛbɛlɛ. Bɛ kɔ sʋa nwuluwafʋɛ’n-mɔ kʋalaatin bɛ kɔ bɛlɛ yɩ́. 36Bɛ kɔ sɛlɛ Zozi kɛ ɔ mán bɛ́ atɩn maan bɛ hán yɩ́ taladɩɛ nɩn anʋan nɩn ala. Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ hanlɩn yɩ́ taladɩɛ nɩn anʋan’n, bɛ́ nwʋn salɩ kpa bɔkɔɔ.
15Daba menian’n-mɔ mala’n
1Tɛmʋn sɔ’n, *Falisifʋɛ nʋn *mala nɩn asʋ mgbain mmie-mɔ fi Zoluzalɛmʋn bɛ kɔ a kɔ tʋ Zozi ɛbɛlɛ, bɛ́ nwan: 2“Yɛ́ nan-mɔ mala’n kele yɛ́ kɛ sɛ yɛ ’di like a, yɛ nwúnnzin yɛ́ sa nɩn anun. Nan nzukɛ ati yɛ̂ wɔ́ menian dɩɛ’n-mɔ nni man ɛjɔlɛ sɔ nɩn asʋ ɔ? Sɛ bɛ ’di like a, bɛ nnwunnzin man bɛ́ sa’n-mɔ anun.”
3Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Nán ɛmɔ lɩlɩ, nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ di bɛ́ muonun bɛ́ mala’n-mɔ asʋ bɛ yaci Nyanmɩan dɩɛ nɩn ɔ? 4Afɩ Nyanmɩan a han kɛ: Man wɔ́ nyɩn sɔ́ wɔ́ sɩ nʋn wɔ́ nin. Ɛsɛ yɩ́ nwan: Sʋanlan m’ɔ kɔ han ɛjɔlɛ ɛtɛ kɔ tia yɩ́ sɩ anaan yɩ́ nin’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ sɛ kɛ bɛ kun yɩ́. 5Nan ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ kan kele menian’n-mɔ kɛ, sɛ sʋanlan kʋn se yɩ́ sɩ anaan yɩ́ nin kɛ: ‘Like’n m’ɔ di mɔ mɩn fa mɩn bʋka wɔ́’n, mɩɩn fa mɩn man Nyanmɩan’, anɩn sʋanlan sɔ’n, ɔ nzɩ man yɩ́ sɩ anaan yɩ́ nin ɛjɔlɛ nun kʋ́n. 6Kɛ ɛmɔ yɔ mɔ ɛmɔ bɔ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn abʋsʋ nán ɛmɔ muonun a li bɛ́ ngehele nɩn asʋ nɩn anɩn. 7Apoo mma, *Ezayi ɛjɔlɛ’n m’ɔ hanlɩn wɔ ɛmɔ anwʋn’n, yɩ́ ɛhan sʋ ɔ. Nyanmɩan nanndɩlɩ Ezayi sʋ ɔ hanlɩn kɛ:
8Menian ɛhɩ-mɔ, bɛ le bɛ́ nʋan tuin mgban
yɛ̂ bɛ yɩ mɩ́n ayɛ ɔ,
nan bɛ́ ahʋnlɩn’n nnʋn man mɩ́n sʋ.
9Bɛ́ asɔnɩn’n mɔ bɛ yɔ’n tɩ mgban.
Ɔ sanlɩn kɛ kulo menian mala yɛ̂ bɛ kekele ɔ,
nan nán mɩ́n dɩɛ’n-mɔ ɔ.”
Like m’ɔ gua sʋanlan anwʋn efian’n
10Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ fɛlɛ meninsʋnman’n, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ yɔ́ anzʋɛ bɛ tíe ɛjɔlɛ ɛhɩ kpa. 11Nán like mɔ sʋanlan di’n y’ɔ gua yɩ́ nwʋn efian ɔ, nan ɛjɔlɛ m’ɔ fi yɩ́ nʋan kɔ fite’n y’ɔ gua yɩ́ nwʋn efian ɔ.”
12Ɛhɩ, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ hyʋɩn kɔ kpunnge yɩ́, bɛ́ nwan: “Asʋ ɛ sɩ kɛ ɛjɔlɛ’n mɔ a han nɩn a wʋlʋ Falisifʋɛ’n-mɔ ɔ?”
13Bɛ hanlɩn sɔ a, Zozi nwan: “Baka biala mɔ nán mɩ́n Sɩ’n m’ɔ wɔ anwunno’n yɛ̂ ɔ lualɩ’n, baka sɔ’n, bɛ ’tu yɩ́ bɛ tʋ. 14Nán bɛ tɛ bɛ́ sʋ, nan bɛ tɩ kɛ anyɩnsinlinwafʋɛ-mɔ! Sɛ anyɩnsinlinwafʋɛ kʋn di yɩ́ manngʋn anyɩnsinlinwafʋɛ taataa a, bɛ́ munnyuan bɛ ’gua kunman nun.”
15Pɩɛlɩ kukuli yɩ́ nʋan sʋ a, yɩ́ nwan: “Tu anyɩnndala ɛhɩ abʋ kele yɛ́.”
16Zozi nwan: “Ɛmɔ kʋsʋ ngʋala ndɩ man ɛjɔlɛ bʋ ɔ? 17Ɛmɔ nzɩ man kɛ like mɔ sʋanlan kɔ li’n, ɔ kɔ yɩ́ kunnun, ɔ wɔ ɛbɛlɛ dede ɛsɛ ɔ fite ɔ? 18Nan ɛjɔlɛ m’ɔ fi sʋanlan anʋan kɔ fite’n fi yɩ́ ahʋnlɩn nɩn anun. Yɩ́ y’ɔ gua yɩ́ nwʋn efian ɔ. 19Ɔ sanlɩn kɛ ajʋnlɩn ɛtɛ m’ɔ man bɛ di awue, bɛ tʋn ajaa, bɛ bɔ danga, bɛ wua, bɛ di adanzɩyua ɔ nʋn menian anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ ɛhan, ninnge sɔ’n fi bɛ́ ahʋnlɩn nun. 20Ɛhɩ y’ɔ gua sʋanlan anwʋn efian ɔ. Nan sɛ sʋanlan ’di like nan ɔ’a nnwunnzin man yɩ́ sa nun an, ɔ ngua man yɩ́ nwʋn efian.”
Ɛyɛfʋɛ balasua kʋn de Zozi di.
21Ɛhɩ anzin, Zozi fi ɛbɛlɛ yɩ́ nʋan y’ɔ le kulo’n-mɔ mɔ bɛ fɛlɛ bɛ́ Tii nʋn Sidʋn etin dɩɛ nɩn asʋ. 22Mɔ Zozi juli ɛbɛlɛ’n, Kanaân balasua kʋn m’ɔ tɩ mân sɔ nɩn anun’n, ɔ kɔ a Zozi anwʋn ɛbɛlɛ, ɔ kɔ tɩan nun. Yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, belemgbin *Davidi Awa, nwun mɩ́n nwʋn anwunnvoe! Wawɛ ɛtɛ bie wɔ mɩ́n wa talua nɩn anun. Ɔ kele yɩ́ yalɛ sʋnman.”
23Balasua sɔ’n hanlɩn sɔ a, Zozi ngɔ bua man ɛjɔlɛ kpɔlɛ kʋ́n. Yɩ́ menian’n-mɔ kɔ hyʋɩn kɔ kpunnge yɩ́, bɛ́ nwan: “Ɔ le ɛtɩan ɔ si yɛ́ sʋ. Yɩ́ ti, bua yɩ́ bie maan ɔ hɔ́.”
24Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Izalayɛ amma’n-mɔ mɔ bɛ tɩ kɛ mmʋa mɔ b’a minlin’n, bɛ́ ti yɛ̂ m malɩ ɔ.”
25Nan m’ɔ hanlɩn sɔ’n, balasua’n kɔ a kɔ kʋtʋ yɩ́ nyunnun ɛbɛlɛ, yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, nwun mɩ́n nwʋn anwunnvoe, de mɩ́n!”
26Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Ɔ tɩ man kpa kɛ bɛ fa mmatʋnman’n-mɔ alɩɛ’n bɛ man njʋa mma’n-mɔ di ɔ.”
27Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, balasua’n nwan: “Ɔ tɩ ananhɔlɛ, yɛ́ Mɩn. Nan kʋsʋ njʋa mma’n-mɔ sɩsa alɩɛ nɩn abʋ mgbʋkpʋlʋka’n m’ɔ kɔ gua bɛ́ mɩ́n’n-mɔ tɔbɩlɩ nɩn abʋ’n bɛ di.”
28Ɛhɩ a, Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “Balasua, wɔ́ dedi’n tɩ kpili! Mɔ ɛ lɛ kpʋnndɛ’n, ɔ yɔ́ sɔ man wɔ́.” Mɛlɛ sɔ nɩn ala, yɛ̂ yɩ wa balasua nɩn anwʋn salɩ ɔ.
Zozi ’ba man nwuluwafʋɛ dɔʋn anwʋn sa
29Zozi fi ɛlɔ ɔ kɔ sa kɔ a Galile asue nɩn anʋan. Ɔ kɔ fʋ kɔ tanlan bʋka kʋn asʋ. 30Meninsʋnman kɔ a yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. Bɛ ’ba a, bɛ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tia bɛ tɔ sʋ, anyɩnsinlinwafʋɛ, amunlefʋɛ, bubuluwafʋɛ ɔ nʋn nwuluwafʋɛ dɔʋn kpa. Bɛ falɩ bɛ́ bɛ walɩ Zozi aja sʋ nán ɔ’a man bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn a sa. 31Mɔ menian’n-mɔ nwunlin kɛ amunlefʋɛ’n-mɔ lɛ jʋjɔ, bubuluwafʋɛ’n-mɔ lɛ nanndɩ, bɛ́ mɔ bɛ tia bɛ tɔ sʋ’n, bɛ lɛ nanndɩ kpa, anyɩnsinlinwafʋɛ’n-mɔ anyɩn’n-mɔ a tike tike’n, ɔ sinlin bɛ́ nwʋn, bɛ kɔ yɩ́ Izalayɛ Nyanmɩan nɩn ayɛ.
Zozi ’ba man menian akpɩɩ nnan alɩɛ di
32Zozi fɛlɛlɩ yɩ́ menian’n-mɔ, yɩ́ nwan: “Meninsʋnman ɛhɩ-mɔ nʋn yɛ wɔ ɛwa yɩ́ cɩan nsan ahɩ. Bɛ le man like fɩ́ɩ́ kʋ́n mɔ bɛ di ɔ. Bɛ́ nwʋn yɔ mɩ́n koun. Mɩn ngulo man kɛ mɩn yaci bɛ́ m man bɛ fa bɛ́ kunnun bɛ kɔ. Sɛ mɩn yɔ yɩ́ sɔ a, bɛ ’gɔlɔ atunnun.”
33Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Ebo ɛhɩ anun, ninhan yɛ̂ yɛ ’nyan like m’ɔ sa menian nwala ɛhɩ di ɔ?”
34Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ le kpaʋn nyɛ?”
Bɛ́ nwan: “Yɛ le kpaʋn nsʋ, nʋn ejue nganngan bie.”
35Ɛhɩ a, Zozi kɔ man meninsʋnman’n kɔ tɛtanlan asɩ. 36Mɔ bɛ tɛtanlanlɩn asɩ yuelɩ’n, ɔ kɔ fa kpaʋn nsʋ’n nʋn ejue’n-mɔ ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ. Ɔ kɔ bubu nun ɔ kɔ man yɩ́ menian’n-mɔ kɛ bɛ hyé bɛ mán bɛ́. 37Bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ li dede bɛ́ kʋ kɔ yi. Yɩ́ menian’n-mɔ kɔ sɩsa yɩ́ bʋ’n m’ɔ halɩ’n, ɔ tɩ ece mma nsʋ. 38Bɛ́ mɔ bɛ lili’n, bɛ tɩ menian akpɩɩ nnan, b’a nga man mmalasua’n-mɔ nʋn mmatʋnman’n-mɔ bie.
39M’ɔ gualɩ meninsʋnman nɩn atɩn yuelɩ’n, ɔ fʋlɩ ɛlɛɛ nɩn anun, ɔ hɔlɩ Magadan mân nɩn anun.
16Zozi nʋn Zonasɩ
(Maakɩ 8.11-13, Luku 12.54-56)
1Ɛhɩ, *Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn *Sadusifʋɛ’n-mɔ kɔ kpʋ Zozi, afɩ bɛ kulo kɛ bɛ sɔ yɩ́ bɛ nɩan. Bɛ kɔ han bɛ kɔ hele yɩ́ kɛ ɔ yɔ́ asinbɛnwʋn like kʋn maan bɛ nwún kɛ yɩ́ tunmin’n m’ɔ le yɩ́’n fi Nyanmɩan ɛlɔ.
2Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Nɔsʋba mɔ nyanmɩan nɩn anyunnun kɔ bʋlʋ’n, anɩn ɛmɔ nwan eyua’n ’ba fi ɛhɩnman. 3Ngɛlɛmɔ kʋsʋ mɔ nyanmɩan nɩn anyunnun kɔ lu’n, anɩn ɛmɔ nwan esue’n ’ba tɔ. Ɛmɔ sɩ nyanmɩan nɩn anyunnun ninnge’n-mɔ nzɔlɛ, nan kʋsʋ ɛmɔ nzɩ man mɛlɛ’n mɔ yɛ wɔ nun’n nzɔlɛ. 4Ajulisʋ menian ati anun ɛtɛ mɔ bɛ nnanndɩ man fɔ́ʋ́n wɔ Nyanmɩan anyunnun’n, bɛ lɛ kpʋnndɛ asinbɛnwʋn like bɛ nɩan. Sɛ nán asinbɛnwʋn like’n mɔ Nyanmɩan yɔlɩ manlɩn Zonasɩ nɩn an, bɛ nyɔ man nzɔlɛ kʋ́n bɛ ngele man bɛ́. Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ yacili bɛ́ ɛbɛlɛ ɔ hɔlɩ.”
Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn Sadusifʋɛ’n-mɔ fali ayile’n
5Mɔ Zozi menian’n-mɔ ’kpɛ asue’n bɛ kɔ yɩ́ nzin ɛlɔ’n, bɛ́ lʋa kɔ fi b’a nva man kpaʋn. 6Zozi kɔ se bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa wɔ *Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn *Sadusifʋɛ’n-mɔ fali ayile nɩn anwʋn.”
7Mɔ menian’n-mɔ tɩlɩ yɩ́ sɔ’n, bɛ kɔ han yɩ́ bɛ́ afian ɛlɔ kɛ: “Kpaʋn’n mɔ y’a nva man’n, yɩ́ ti y’ɔ man ɔ lɛ kan sɔ ɔ.”
8Ɛjɔlɛ’n kɔ tɔ Zozi anzʋ nun, yɩ́ nwan: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ kan kɛ kɛmɔ y’a nva man kpaʋn’n, yɩ́ ti yɛ̂ ɔ lɛ kan sɔ ɔ? Ɛmɔ dedi’n tɩ kaan o! 9Ɛmɔ tɩlɩ man ɛjɔlɛ nɩn abʋ ɔ? Ɛmɔ ngacɩ man kpaʋn nnun’n mɔ n valɩ m manlɩn menian akpɩɩ nnun’n lili nɩn ɔ? Ɛsɛ m’ɔ halɩ yɩ́ bʋ’n, ece nyɛ yɛ̂ ɛmɔ sɩsalɩ ɔ? 10Ɛsɛ kpaʋn nsʋ’n kʋsʋ mɔ n valɩ m manlɩn menian akpɩɩ nnan’n lili’n, m’ɔ halɩ yɩ́ bʋ’n, ece nyɛ yɛ̂ ɛmɔ sɩsalɩ ɔ? 11Ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ ndɩ man yɩ́ bʋ kɛ nán kpaʋn anwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ’n? Nan mɩ́n nwan: Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa wɔ *Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn *Sadusifʋɛ’n-mɔ fali ayile nɩn anwʋn.” 12M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ tɩ yɩ́ bʋ kɛ nán ayile’n mɔ bɛ fa bɛ fɔtɔ fali nɩn anwʋn ɛjɔlɛ y’ɔ lɛ kan ɔ. Nan Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn Sadusifʋɛ’n-mɔ like’n mɔ bɛ kekele nɩn anwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ anɩn ɔ lɛ kan ɔ.
Pɩɛlɩ ’ba han kɛ Zozi y’ɔ tɩ Izalayɛ Ngʋandefʋɛ nɩn ɔ
13Ɛhɩ anzin, Zozi hɔlɩ Sezale etin dɩɛ nɩn asʋ Filipʋ mân nɩn anun ɛlɔ. M’ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ juli ɛlɔ’n, ɔ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Menian’n-mɔ nwan sʋanlan benin y’ɔ le *Mân Baa’n?”
14Kosuan sɔ’n mɔ Zozi bisalɩ nɩn anwʋn, bɛ́ nwan: “Mmie-mɔ nwan Zʋan Batisi y’ɔ le wɔ́, mmie-mɔ nwan *Eli y’ɔ le wɔ́, mmie-mɔ nwan Zolomin y’ɔ le wɔ́ anaan Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ, bɛ́ bie y’ɔ le wɔ́.”
15Zozi nwan: “Nan ɛmɔ lɩlɩ, ɛmɔ jʋnlɩn kɛ nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ le mɩ́n?”
16Simʋn Pɩɛlɩ nwan: “Kilisi’n, Izalayɛ Ngʋandefʋɛ’n y’ɔ le wɔ́. Ɛ tɩ Tɩasɩfʋɛ Nyanmɩan nɩn Awa.”
17Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Zonasɩ awa Simʋn, nyila hán wɔ́. Ɔ sanlɩn kɛ nán kulo sʋanlan yɛ̂ ɔ’a man a nwun yɩ́ sɔ ɔ. Nan mɩ́n Sɩ m’ɔ wɔ anwunno ɛlɔ’n yɛ̂ ɔ’a man a nwun yɩ́ ɔ. 18Mɩ́n kʋsʋ mɩɩn kan mɩn kele wɔ́ kɛ ɛ li Pɩɛlɩ (yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ ɛbʋɛ). Ɛbʋɛ sɔ nɩn asʋ yɛ̂ mɩn ’si mɩ́n Asɔnɩn nɩn ɔ. Ewue muonun tunmin’n m’ɔ le yɩ́’n ngʋala man like fɩ́ɩ́ yɔ yɩ́ nyunnun. 19Mɩn ’fa Anwunno Belemgbin Mân nɩn anʋan sannvɛ’n mɩn wula wɔ́ sa nun. Sʋanlan biala mɔ asɩɛ nɩn asʋ ɛwa ɛ kɔ tike anʋan’n kɔ man yɩ́’n, anɩn b’a tike b’a man yɩ́ anwunno ɛlɔ. Yɛ̂ sʋanlan biala kʋsʋ mɔ asɩɛ nɩn asʋ ɛwa a ndike man anʋan nɩn a mman man yɩ́’n, anɩn b’a ndike b’a mman man yɩ́ anwunno ɛlɔ.” 20Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ totualɩ yɩ́ menian’n-mɔ kɛ nán bɛ kan bɛ kele sʋanlan kɛ Kilisi’n, Izalayɛ Ngʋandefʋɛ’n y’ɔ le yɩ́.
Zozi ’ba han yɩ́ ewue’n nʋn yɩ́ etinnge nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
(Maakɩ 8.31-9.1, Luku 9.22-27)
21Ɔ fi cɩan sɔ’n m’ɔ kɔ’n, Zozi kɔ bɔ yɩ́ bʋ, ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Ɔ sɛ kɛ n gɔ́ Zoluzalɛmʋn. N gɔ́ n nwún yalɛ Zufʋ mgbain’n-mɔ, ɔ nʋn Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ asa nun. Bɛ ’ba hun mɩ́n, nan yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ, n vi ewue nun mɩn ’tinnge.”
22Ɛhɩ, Pɩɛlɩ kɔ fa yɩ́ kɔ hɔ ahanmɩan, ɔ kɔ tu yɩ́ nyunnun. Yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, Nyanmɩan kpála gúa! Like fɩ́ɩ́ ngɔ tʋ man wɔ́.”
23Mɔ Pɩɛlɩ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ kpɛ yɩ́ nyɩn ɔ kɔ se yɩ́ kɛ: “Satan, fi mɩ́n nwʋn ɛwa kɔ mʋa. Ɛ ’totua mɩ́n atɩn, afɩ nán Nyanmɩan ajʋnlɩn yɛ̂ ɛ le yɩ́ ɔ, nan kulo menian’n-mɔ ajʋnlɩn yɛ̂ ɛ le yɩ́ ɔ.”
Like mɔ bɛ yɔ a, bɛ kʋala Zozi sʋ si’n
24Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Sʋanlan m’ɔ kulo kɛ ɔ si mɩ́n sʋ’n, n’ɔ susu yɩ́ sʋanlan baka nɩn anwʋn. Ɔ fá yɩ́ kʋlʋwa’n ɔ tʋ́ yɩ́ kɔmɩn sʋ, nán ɔ sí mɩ́n sʋ. 25Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan m’ɔ kulo kɛ ɔ kpʋnndɛ yɩ́ ngʋan’n, ɔ ’minlin yɩ́ ngʋan sɔ’n. Nan sʋanlan m’ɔ kɔ si mɩ́n sʋ dede ɔ kɔ wu mɩ́n dunman nun’n, sʋanlan sɔ’n ’nyan ngʋan. 26Sɛ sʋanlan kʋn nyan asɩɛ asʋ ɛwa ninnge’n kʋalaa nan sɛ ɔ minlin yɩ́ ngʋan nɩn an, anɩn nzu nvasʋɛ dɩɛ yɛ̂ ɔ ’nyan yɩ́ sʋ ɔ? Nzu like dɩɛ yɛ̂ sʋanlan kʋn kʋala kɛ ɔ yɔ ɔ de yɩ́ ngʋan ɔ? 27*Mân Baa’n fi yɩ́ Sɩ anunminnyanmʋn nɩn anun ɔ nʋn nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ ’ba a. Sɛ ɔ ba a, ɔ ’nɩan sʋanlan kʋn biala junman’n m’ɔ lili nɩn anwʋn ɔ tua yɩ́ kalɛ. 28Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ: bɛ́ mɔ b’a yia ɛwa’n, mmie-mɔ ngɔ wu man, bɛ ’ba nwun Mân Baa’n kɛ ɔ lɛ ba ɔ di belemgbin.”
17Zozi anwʋn ɛkacie’n
1Ɛhɩ anzin cɩan nsian, Zozi kɔ fa Pɩɛlɩ, Zʋakɩ nʋn yɩ́ nianman Zʋan. Ɔ nʋn bɛ́ menian nsan nɩn ala bɛ kɔ tɩ bɛ́ nwʋn bʋka kannganlaun kʋn asʋ. 2Ɛbɛlɛ, Zozi kɔ kaci bɛ́ nyɩnsʋ. Yɩ́ nyɩn nɩn anun kɔ ta kɛ sɛnzɛ, yɩ́ taladɩɛ’n m’ɔ wula’n kɔ yɔ fufue hyɩɛɩn hyɩɛɩn kpa kɛ kanlannɩɛ. 3Zozi menian nsan’n ’nɩan an, anɩn Moyizɩ nʋn Eli nʋn Zozi bɛ lɛ jʋjɔ.
4Mɔ Pɩɛlɩ nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɔ kɔ han kɔ hele Zozi kɛ: “Yɛ́ Mɩn, ɔ tɩ kpa kɛ yɛ wɔ ɛwa. Sɛ ɛ kulo a, mɩn ’bɔ *tantɩ nsan. Wɔ́ dɩɛ kʋn, Moyizɩ dɩɛ kʋn yɛ̂ Eli kʋsʋ dɩɛ kʋn.”
5Anɩn Pɩɛlɩ anʋan wɔ sʋ ɔ tɛ jʋjɔ, bɔlɛ́’n tɩ kɛ kanlannɩɛ, ɔ kɔ a kɔ hala bɛ́ sʋ. Bɔlɛ́ nɩn anun, anɩɛ kʋn kɔ te, yɩ́ nwan: “Sʋanlan ɛhɩ tɩ mɩ́n ehulo Baa. M’an fa mɩ́n lʋa’n kʋalaa m’an wula yɩ́ nun. Ɛmɔ tíe yɩ́!”
6Mɔ yɩ́ menian’n-mɔ tɩlɩ anɩɛ sɔ’n, esulo kpili kpa kɔ han bɛ́ dede bɛ kɔ butu butu bɛ́ nyɩn asɩ. 7Zozi kɔ a kɔ kpusu kpusu bɛ́, yɩ́ nwan: “Nán bɛ sulo, bɛ jásʋ.” 8Bɛ ’kuku bɛ́ ti sʋ a, sʋanlan fɩ́ɩ́ nnʋn man ɛbɛlɛ kɛ Zozi angʋnmɩn ala.
9Mɔ bɛ fi bʋka nɩn asʋ bɛ ’ju’n, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Like mɔ ɛmɔ a nwun yɩ́’n, nán bɛ kan bɛ kele sʋanlan fɩ́ɩ́ dede ɔ ’ju cɩan mɔ Mân Baa’n fi ewue nun ɔ kɔ tinnge’n.”
10Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Ɔ yɔ sɛ mɔ *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kan kɛ Eli yɛ̂ ɔ ’di mʋa ba’n?”
11Zozi nwan: “Ɔ tɩ sɔ, Eli ’di mʋa ba ɔ sesie ninnge’n kʋalaa kpɛ kpɛ. 12Nan kʋsʋ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ Eli a a dada angʋnmɩn. Menian’n-mɔ a nnwun man yɩ́ nzɔlɛ, bɛ yɔlɩ yɩ́ kɛ bɛ́ kunnun kulo. Mân Baa’n muonun, kɛ bɛ ’ba hele yɩ́ yalɛ nɩn anɩn.” 13Yɩ́ menian’n-mɔ tɩlɩ yɩ́ bʋ kɛ Zʋan Batisi yɛ̂ anɩn ɔ lɛ kan yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ nɩn ɔ.
Zozi ’ba tu kpafɛlɛ kʋn anwʋn wawɛ ɛtɛ’n
(Maakɩ 9.14-29, Luku 9.37-43a)
14Mɔ bɛ walɩ dede bɛ juli meninsʋnman nɩn anwʋn ɛbɛlɛ’n, bian kʋn kɔ a kɔ kʋtʋ Zozi anyunnun, yɩ́ nwan: 15“Yɛ́ Mɩ́n, nwun mɩ́n wa belenzua nɩn anwʋn anwunnvoe. Ɔ kpɛ, ɔ lɛ nwun yalɛ sʋnman, ɔ tɔ sɩ̂n nun, bie kʋsʋ a, ɔ tɔ asue nun. 16M’an fa yɩ́ m’an bɛlɛ wɔ́ menian’n-mɔ, nan b’a ngʋala man like fɩ́ɩ́ yɔ man yɩ́.”
17Zozi nwan: “Ati anun ɛtɛ mma mɔ bɛ nne man Nyanmɩan bɛ nni man, mɩn nʋn ɛmɔ yɛ tánlan ɛwa dede ɔ hɔ́ jú mɛlɛ benin nán ɛmɔ a nyan dedi? N díla mɩ́n ahʋnlɩn n zʋ́ ɛmɔ dede ɔ jú mɛlɛ benin? Bɛ fá batʋnman’n bɛ bɛ́lɛ mɩ́n ɛwa.” 18Bɛ kɔ fa batʋnman’n bɛ kɔ bɛlɛ Zozi. Ɔ kɔ jʋjɔ aminle sʋ ɔ kɔ hele wawɛ ɛtɛ’n. Ɔ fi yɩ́ nun kɔ fite. Ɛbɛlɛ ala, batʋnman nɩn anwʋn kɔ sa.
19M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi menian’n-mɔ kɔ fa bɛ́ ti bɛ kɔ bɔ yɩ́ nwʋn, bɛ́ nwan: “Nzukɛ ati yɛ̂ y’a ngʋala man wawɛ ɛtɛ ɛhɩ tu’n?”
20Zozi nwan: “Ɛmɔ a ngʋala man yɩ́ tu, ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ dedi’n tɩ kaan sʋnman. Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sɛ ɛmɔ le dedi mɔ yɩ́ kpili ju kɛ muntadɩ baa a, ɛmɔ se bʋka ɛhɩ kɛ: ‘Bʋka, fi ɛwa tu kɔ ɛlɔ’ a, ɔ ’tu kɔ. Like fɩ́ɩ́ nnʋn man ɛbɛlɛ mɔ ɛmɔ ngɔ hʋala man yɩ́ yɔ ɔ. [ 21Nan m’ɔ tɩ kɛ wawɛ ɛtɛ ɛhɩ sʋa’n, mmʋtʋɛ ɛyɔlɛ nʋn abuala yɛ̂ bɛ fa bɛ tu yɩ́ ɔ.”]
Zozi ’ba bɔ yɩ́ ewue ɔ nʋn yɩ́ etinnge nɩn asʋ biekun
(Maakɩ 9.30-32, Luku 9.43b-45)
22Ɛhɩ, anɩn bɛ́ kʋalaa bɛ wɔ Galile mân nɩn anun ɛlɔ. Ɛlɛhʋn kʋn Zozi kɔ fa kɔ tʋ bɛ́ nyunnun kɛ: “Bɛ ’ba yɩ *Mân Baa’n bɛ man menian’n-mɔ 23maan bɛ kun yɩ́. Sɛ ɔ wu a, yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ, ɔ fi ewue nun ɔ ’tinnge.” Yɩ́ ɛjɔlɛ sɔ’n manlɩn yɩ́ menian’n-mɔ anwʋn bubuli bɛ́ kpa.
Asɔnɩn sua nɩn anwʋn ajule’n
24Mɔ bɛ juli Kapɛɛnawɔmʋn’n, bɛ́ mɔ bɛ dide asɔnɩn sua nɩn anwʋn ajule’n kɔ a kɔ tʋ Pɩɛlɩ, bɛ́ nwan: “Ɛmɔ amɩn’n muonun, ɔ ndua man asɔnɩn sua nɩn anwʋn ajule’n bie ɔ?”
25Pɩɛlɩ nwan: “Ɔ tua bie.”
Mɔ Pɩɛlɩ bualɩ bɛ́ yuelɩ’n, ɔ kɔ wʋlʋ sua nɩn anun. Ɔ nʋn mɔ ɔ ’wʋlʋ sua nɩn anun’n, Zozi kɔ li mʋa kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Simʋn, ɔ tɩ sɛ wɔ́ ɛlɔ? Mân ɛhɩ anun, nwan-mɔ y’ɔ di kɛ bɛ tua ajule bɛ man mmelemgbin’n-mɔ ɔ? Bɛ́ mɔ bɛ le bɛ́ kulo nɩn naan, nyɔfʋɛ’n-mɔ ɔ?”
26Pɩɛlɩ nwan: “Nyɔfʋɛ’n-mɔ yɛ̂ bɛ tua ɔ.”
Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Bɛ́ mɔ bɛ le bɛ́ kulo’n, bɛ ndua man bie. 27Nan kʋsʋ kɛmɔ yɛ ngulo man kɛ yɛ dɔ bɛ́ ngasi’n, yɩ́ ti kɔ asue nɩn anʋan ɛlɔ kɔ tʋ kʋba. Ejue mɔ ɛ kɔ li mʋa kɔ hyɩ yɩ́’n, tɛlɛ yɩ́ nʋan nɩn anun. Ɛ ’ba nwun kɛ esika wɔ nun, ɔ sa mɩ́n nʋn wɔ́ yɛ́ ajule’n tua. Fa kɔ tua.”
18Sʋanlan m’ɔ tɩ kpili tala bɛ́ kʋalaa’n
1Mɛlɛ sɔ’n, Zozi menian’n-mɔ walɩ yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ, bɛ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Yɛ́ Mɩn, Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun, nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ tɩ kpili tala bɛ́ kʋalaa ɔ?”
2Mɔ bɛ bisalɩ kosuan sɔ’n, Zozi kɔ fɛlɛ batʋnman kaan kʋn, ɔ kɔ fa yɩ́ kɔ sie bɛ́ afian ɛbɛlɛ. 3Yɛ̂ yɩ́ nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sɛ ɛmɔ a ngaci man ɛmɔ abalabɔ’n, b’a nyɔ man kɛ mmatʋnman nganngan an, ɛmɔ ngɔ man Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun ɛlɔ bie. 4Sʋanlan m’ɔ kɔ bɛbɛlɛ yɩ́ nwʋn asɩ dede ɔ kɔ kaci kɛ batʋnman ɛhɩ’n, yɩ́ y’ɔ tɩ kpili Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun ɛlɔ ɔ. 5Mɩ́n dunman nun, sʋanlan m’ɔ kɔ le batʋnman kʋn m’ɔ tɩ kɛ ɛhɩ’n, anɩn mɩ́n muonun yɛ̂ ɔ’a le mɩ́n ɔ.
Ɛtɛ ɛyɔlɛ’n
6“Mmatʋnman ɛhɩ-mɔ mɔ bɛ de mɩ́n bɛ di’n, sʋanlan m’ɔ kɔ man bɛ́ nun kʋn kɔ tɔ ɛtɛ nɩn anun’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ di kɛ bɛ fa ɛbʋɛ kpili kpa bɛ mɩnnda yɩ́ kɔmɩn bɛ ju yɩ́ bɛ tʋ jenvie nɩn anun. 7Mân nɩn a fa munnzue kɛ nun yɛ̂ ninnge m’ɔ man sʋanlan tɔ ɛtɛ nɩn anun’n wɔ ɔ. Ninnge sɔ’n-mɔ wɔ ɛbɛlɛ daa. Nan munnzue hán sʋanlan ɛhɩ m’ɔ man ɛhɩnlɩn-mɔ tɔ ninnge ɛtɛ sɔ’n-mɔ anun’n. 8Yɩ́ ti, sɛ wɔ́ sa kʋn anaan wɔ́ ja kʋn y’ɔ man ɛ tɔ ɛtɛ nɩn anun an, anɩn ko tʋ mʋa. Afɩ sɛ ɔ ka wɔ́ sa kʋn anaan wɔ́ ja kʋn nán ɛ nyan ngʋan nɩn an, ɔ tɩ kpa tala kɛ ɛ kɔ fa wɔ́ sa nnyuan’n, anaan wɔ́ ja nnyuan nɩn ɛ kɔ hɔ sɩ̂n’n m’ɔ nnun man lé nɩn anun’n. 9Sɛ wɔ́ nyɩn kʋn y’ɔ man ɛ tɔ ɛtɛ nɩn anun an, anɩn tu tʋ mʋa. Afɩ sɛ ɔ ka wɔ́ nyɩn kʋn nán ɛ nyan ngʋan nɩn an, ɔ tɩ kpa tala kɛ ɛ kɔ fa wɔ́ nyɩn nnyuan nɩn ɛ kɔ hɔ sɩ̂n’n m’ɔ nnun man lé nɩn anun’n.
Bʋa’n mɔ ɔ’a minlin nɩn anwʋn anyɩnndala’n
10“Ɛmɔ síe bɛ́ nwʋn ye nán b’a ndʋtʋ man mmatʋnman ɛhɩ-mɔ anun bie anyunnun ngɛsɛlɛ. Afɩ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ nyanmɩansʋ ɛlɔ, bɛ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ jijin mɩ́n Sɩ m’ɔ wɔ anwunno nɩn anyunnun ɛbɛlɛ cɩan daa. [ 11Ɔ sanlɩn kɛ, Mân Baa’n walɩ kɛ ɔ ’ba kpʋnndɛ bɛ́ mɔ b’a minlin’n nán ɔ de bɛ́ ngʋan.] 12Sɛ sʋanlan kʋn le yɩ́ mmʋa ɛya, nán sɛ nunhan kʋn minlin an, asʋ ɔ nyaci man abulahʋanlan nʋn ngʋanlan nɩn ɛbɛlɛ, ɔ ngɔ mgbʋnndɛ man kʋn’n mɔ ɔ’a minlin nɩn ɔ? 13Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ sɛ ɔ nwun yɩ́ a, yɩ́ nwʋn fɛ’n m’ɔ kɔ li’n, ɔ tala mmʋa abulahʋanlan nʋn ngʋanlan’n mɔ b’a mminlin man’n. 14Ɛmɔ Asɩ’n m’ɔ wɔ anwunno’n, kɛ ɔ tɩ yɩ́ nɩn ala anɩn. Ɔ ngulo man kɛ mmatʋnman ɛhɩ-mɔ bie minlin.
Wɔ́ nianman kʋn yɔ wɔ́ ɛtɛ a, atɩn m’ɔ fata kɛ ɛ bu sʋ’n
15“Sɛ wɔ́ nianman bie yɔ wɔ́ ɛtɛ a, kɔ tʋ yɩ́, fɛlɛ yɩ́ ahanmɩan kan kele yɩ́. Sɛ ɔ nwun yɩ́ ananhɔlɛ a, anɩn wɔ́ sa a han wɔ́ nianman’n. 16Sɛ ɛ kan nán ɔ’a ndɛ man wɔ́ sʋ a, fɛlɛ sʋanlan kʋn anaan menian nnyuan ɛmɔ hɔ́ sésie ɛjɔlɛ’n maan bɛ lí nun adanzɩɛ. Ɔ sanlɩn kɛ menian nnyuan anaan menian nsan anʋan ɛjɔlɛ’n yɛ̂ bɛ bu yɩ́ ananhɔlɛ ɔ. 17Nan sɛ bɛ kan nán ɔ’a ndie man an, bɔ asɔnɩn mma’n-mɔ amannɩɛ. Sɛ bɛ́ kʋsʋ bɛ kan nán ɔ’a ndie man an, bu yɩ́ kɛ ɔ tɩ sʋanlan m’ɔ nzɩ man Nyanmɩan mɔ yɩ́ ti tɩ ɛtɛ kɛ Zufʋ m’ɔ dide ajule man Lɔmʋn amma’n-mɔ’n.
18“Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, sʋanlan biala mɔ asɩɛ nɩn asʋ ɛwa ɔ kɔ li yɩ́ ɛtɛ nɩn ananhɔlɛ, m’ɔ kɔ yaci kɔ gua, mɔ ɛmɔ kɔ sɔ yɩ́ nun’n, anɩn b’a sɔ yɩ́ nun anwunno ɛlɔ. Yɛ̂ sʋanlan biala kʋsʋ mɔ asɩɛ nɩn asʋ ɛwa ɔ’a nni man yɩ́ ɛtɛ nɩn ananhɔlɛ, mɔ ɔ’a nyaci ɔ’a ngua man, mɔ ɛmɔ a nzɔ man yɩ́ nun’n, anɩn b’a nzɔ man yɩ́ nun anwunno ɛlɔ.
19“Ɛsɛ mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, asɩɛ nɩn asʋ ɛwa, sɛ menian nnyuan anʋan sɛ bɛ́ nwʋn bɛ bisa like biala wɔ bɛ́ mmʋtʋɛ nɩn anun an, mɩ́n Sɩ m’ɔ wɔ anwunno ɛlɔ’n ’fa man bɛ́. 20Ɔ sanlɩn kɛ lɩka biala mɔ menian nnyuan anaan nsan kɔ yia wɔ mɩ́n dunman nun’n, n wɔ bɛ́ afian ɛbɛlɛ.”
Akʋa’n mɔ ɔ’a nva man yɩ́ manngʋn nɩn anwʋn sa
ɔ’a nje man yɩ́ nɩn anwʋn anyɩnndala’n
21Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, Pɩɛlɩ kɔ hyʋɩn kɔ mantan yɩ́ ɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Yɛ́ Mɩn, sɛ mɩ́n nianman bie di mɩ́n nwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ a, anɩn n yáci yɩ́ nwʋn sa n jé yɩ́ fâ nyɛ? N yáci yɩ́ nwʋn sa n jé yɩ́ dede fâ nsʋ ɔ?”
22Zozi nwan: “Cɛcɛ, m’an nze man wɔ́ kɛ ɛ fá yɩ́ nwʋn sa ɛ hyé yɩ́ fâ nsʋ, nan fa yɩ́ nwʋn sa ce yɩ́ fâ abulasʋ nʋn nsʋ.
23“Ɛhɩ ati, ɛ ’nwun like mɔ Anwunno Belemgbin Mân’n soman yɩ́’n. Belemgbin kʋn nwan ɔ ’dide yɩ́ esika’n kʋalaa mɔ yɩ́ ngʋa’n-mɔ tua yɩ́’n. 24Kɛ ɔ bɔlɩ yɩ́ bʋ mɔ ɔ ’tɩtɩ mgbʋndan’n, bɛ nʋn yɩ́ ngʋa’n-mɔ anun kʋn kɔ a, ɔ tua yɩ́ kotoku akpɩɩ kɔ yɔ nyɛ. 25Akʋa sɔ’n le man like fɩ́ɩ́ m’ɔ fa tua kalɛ nɩn ɔ. Yɩ́ mɩn’n kɔ man atɩn kɛ bɛ tɔ́nɩn yɩ́ nʋn yɩ́ yɩ, nʋn yɩ́ mma’n-mɔ nʋn bɛ́ nwʋn ninnge’n kʋalaatin bɛ fá bɛ túa kalɛ’n.
26“Mɔ yɩ́ mɩn’n hanlɩn sɔ’n, akʋa’n kɔ tu kɔ tɔ yɩ́ ja nun ɔ kɔ bʋtʋ yɩ́ nwʋn ɔ kɔ hele yɩ́ kɛ: ‘Mɩ́n mɩn, si abʋtalɛ, nán wɔ́ esika’n, m ’ba tua yɩ́ kʋalaa mɩn man wɔ́.’ 27Akʋa’n hanlɩn ɛhɩ a, yɩ́ mɩn’n kɔ nwun yɩ́ nwʋn anwunnvoe, ɔ kɔ fa kalɛ’n ɔ kɔ hye yɩ́ ɔ kɔ yaci yɩ́ maan ɔ kɔ hɔ.
28“Akʋa’n fi ɛbɛlɛ ɔ kɔ fite. Mɔ ɔ ’kɔ’n, ɔ nʋn yɩ́ manngʋn kʋn m’ɔ nʋn yɩ́ di junman lɩka kʋn’n kɔ yia. Yɩ́ manngʋn sɔ’n tua yɩ́ esika kaan bie. Ɔ kɔ sɔ yɩ́ konvin ɔ kɔ mian. Yɩ́ nwan: ‘Tua mɩ́n esika’n man mɩ́n!’
29“Yɩ́ manngʋn’n kɔ tu kɔ tɔ yɩ́ ja nun ɔ kɔ bʋtʋ yɩ́ nwʋn ɔ kɔ hele yɩ́ kɛ: ‘Anianman, si abʋtalɛ, nán wɔ́ esika’n, mɩn ’ba tua mɩn man wɔ́.’
30“Ɔ hanlɩn ɛhɩ a, akʋa’n ngɔ tie man, ɔ kɔ man bɛ kɔ hyɩ yɩ́ manngʋn’n bɛ kɔ tʋ yɩ́ fiadɩ dede ɔ kɔ ju cɩan mɔ ɔ kɔ tua yɩ́ kalɛ’n. 31Mɔ ngʋa ɛhɩnlɩn-mɔ nwunlin yɩ́ nyɔlɩɛ sɔ’n, bɛ́ nwʋn kɔ bubu bɛ́, bɛ kɔ hɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ mɩn’n.
32“Nan mɔ mɩnlɩan’n tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ man bɛ kɔ fɛlɛ akʋa sɔ’n, ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: ‘Akʋa ati anun ɛtɛ! M’an fa wɔ́ kalɛ’n kʋalaa m’an hye wɔ́. Ɔ sanlɩn kɛ a bʋtʋ wɔ́ nwʋn a hele mɩ́n. 33Kɛ n nwunlin wɔ́ nwʋn anwunnvoe’n, wɔ́ kʋsʋ ɔ di kɛ ɛ nwun wɔ́ manngʋn nɩn anwʋn anwunnvoe.’ 34Belemgbin’n kɔ fɛ ɛya kpa, ɔ kɔ tʋ akʋa’n kʋsʋ fiadɩ dede ɔ kɔ ju cɩan m’ɔ kɔ tua yɩ́ kalɛ’n.”
35Zozi kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “Sɛ sʋanlan di ɛmɔ anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ nán ɛmɔ a nyɩ man bɛ́ kunnun b’a nyaci man yɩ́ nwʋn sa b’a nje man yɩ́ a, mɩ́n Sɩ’n kʋsʋ m’ɔ wɔ anwunno’n nyaci man ɛmɔ anwʋn sa ɔ nje man ɛmɔ.”
19Eyila nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
1Mɔ Zozi yuelɩ yɩ́ ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ kan’n, ɔ fi Galile mân nɩn anun ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ Zude mân nɩn anun, asue Zuludɩn nɩn anzin ɛlɔ ebue kʋn. 2Meninsʋnman sili yɩ́ sʋ. Bɛ ’ba a, bɛ nʋn nwuluwafʋɛ. Zozi manlɩn bɛ́ nwuluwafʋɛ’n-mɔ anwʋn salɩ.
3Anɩn *Falisifʋɛ mmie-mɔ wɔ meninsʋnman nɩn anun. Bɛ kɔ kpunnge Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Kɛmɔ bɛ kulo kɛ bɛ sua yɩ́ ngaa nɩn ati, bɛ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Kpain, asʋ yɛ́ mala’n man atɩn kɛ belenzua kʋn kʋala kɛ ɔ sɩn atɩn ngacile biala asʋ ɔ yila yɩ́ yɩ ɔ?”
4Bɛ bisalɩ sɔ a, Zozi nwan: “Asʋ ɛmɔ kɩnngalɩ man yɩ́ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun lé kɛ abʋbɔ nɩn anun, Bɔfʋɛ’n bɔlɩ belenzua nʋn balasua. 5M’ɔ bɔlɩ bɛ́ yuelɩ’n, yɩ́ nwan: Ɛhɩka ati, belenzua’n fi yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin abʋ anwʋn ’ba jasʋ. Ɔ ’fa yɩ́ nwʋn bɔ yɩ́ yɩ, nán bɛ́ munnyuan’n bɛ yɔ sʋanlan munmuan kʋn. 6Yɩ́ sɔ ɛhɩ, anɩn bɛ tɩ man menian nnyuan kʋ́n, nan b’a yɔ sʋanlan munmuan kʋn. Like mɔ Nyanmɩan kɔ han kɔ bɔ nun’n, kulo sʋanlan n’ɔ tɩ nun.”
7Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, Falisifʋɛ’n-mɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Anɩn ɔ yɔ sɛ mɔ Moyizɩ manlɩn atɩn kɛ belenzua hɛ́lɛ eyila kalata ɔ mán yɩ́ yɩ nán ɔ yíla yɩ́’n?”
8Zozi nwan: “Moyizɩ manlɩn atɩn kɛ ɛmɔ yíla bɛ́ yɩ-mɔ. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ ati anun tɩ ɛtɛ. Nan abʋbɔ nɩn anun’n, anɩn ɔ tɩ man sɔ. 9Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ sʋanlan mɔ yɩ́ yɩ a mmɔ man bian m’ɔ kɔ yila yɩ́ ɔ kɔ ja balasua fʋfɔlɛ’n, sʋanlan sɔ’n, anɩn ɔ’a tʋn ajaa.”
10Mɔ Zozi menian’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ́ nwan: “Sɛ eyila nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n tɩ sʋa a, anɩn ɔ tɩ kpa kɛ bɛ nja man bɛ́ nwʋn.”
11Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Nán menian’n-mɔ kʋalaa yɛ̂ bɛ tɩ ɛjɔlɛ sɔ nɩn abʋ ɔ. Nan bɛ́ mɔ Nyanmɩan a man bɛ́ yɩ́ nwʋn tunmin’n yɛ̂ bɛ kʋala bɛ tɩ yɩ́ bʋ ɔ. 12Ninnge dɔʋn wɔ ɛbɛlɛ, ɔ jɩjɩ melenzua’n mmie-mɔ, ɔ man bɛ ngʋala man bala ja. Mmie-mɔ wɔ ɛbɛlɛ, bɛ ’wʋ bɛ́ a, anɩn bɛ́ nwʋn tɩ man kpa. Mmie-mɔ kʋsʋ wɔ ɛbɛlɛ, bɛ sa bɛ́. Mmie-mɔ kʋsʋ wɔ ɛbɛlɛ, Anwunno Belemgbin Mân’n dunman nun, bɛ nja man bala. Sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá síe!”
(Maakɩ 10.13-16, Luku 18.15-17)
13Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, menian mmie-mɔ falɩ mmatʋnman nganngan bɛ bɛlɛlɩ yɩ́ kɛ ɔ fá yɩ́ sa ɔ fúa bɛ́ nwʋn nán ɔ yéyila bɛ́ sʋ. Nan mɔ yɩ́ menian’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ jʋjɔlɩ bɛ́.
14Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Nán bɛ totua mmatʋnman’n-mɔ atɩn, bɛ yáci bɛ́ maan bɛ bála mɩ́n nwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ Anwunno Belemgbin Mân’n, bɛ́ mɔ bɛ tɩ kɛ mmatʋnman ɛhɩ-mɔ’n y’ɔ tɩ bɛ́ dɩɛ ɔ.” 15Zozi falɩ yɩ́ sa’n-mɔ fualɩ bɛ́ nwʋn yuelɩ, yɩ́ nzin y’ɔ fi ɛbɛlɛ ɔ hɔlɩ ɔ.
Kpafɛlɛ esikafʋɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
(Maakɩ 10.17-31, Luku 18.18-30)
16Ɛhɩ, sʋanlan kʋn walɩ tʋlɩ Zozi, yɩ́ nwan: “Ngehelefʋɛ, nzu like dɩɛ kpa yɛ̂ n yɔ́ nán m’an nyan ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn ɔ?”
17M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛ lɛ bisa mɩ́n like m’ɔ tɩ kpa nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɔ? Nyanmɩan angʋnmɩn cein y’ɔ tɩ kpa ɔ. Sɛ ɛ kulo kɛ ɛ nyan ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn an, anɩn di mala’n-mɔ asʋ.”
18Kpafɛlɛ’n kɔ bisa Zozi kɛ: “Anɩn mala benin-mɔ?”
Ɛhɩ a, Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “N’ɛ kun sʋanlan, n’ɛ tʋn ajaa, n’ɛ wua, n’ɛ di ato ɛ tʋ wɔ́ manngʋn bie abʋ,19man wɔ́ nyɩn sɔ́ wɔ́ sɩ nʋn wɔ́ nin, afɩ kulo wɔ́ manngʋn kɛ wɔ́ muonun wɔ́ nwʋn.”
20Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, kpafɛlɛ’n nwan: “M’an li mala ɛhɩ-mɔ kʋalaa asʋ. Nan nzukɛ like dɩɛ biekun y’ɔ sɛ kɛ n yɔ́ ɔ?”
21Zozi nwan: “Sɛ ɛ kulo kɛ ɛ yue kpa yɔ bɔkɔɔ a, anɩn kɔ tɔnɩn wɔ́ ninnge’n kʋalaa mɔ ɛ le yɩ́’n. Esika’n mɔ ɛ kɔ nyan yɩ́’n, fa man ehianfʋɛ’n-mɔ, nán ɛ ’ba nyan anwʋndɩɛ dɔʋn anwunno ɛlɔ. Sɛ ɛ yɔ yɩ́ sɔ yue a, bala nán si mɩ́n sʋ.”
22Kpafɛlɛ sɔ’n kʋsʋ a nyan yɩ́ nwʋn kpa. Nan m’ɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ’n mɔ Zozi hanlɩn helelɩ yɩ́’n, yɩ́ lʋa bɔlɩ yɩ́ nwʋn ɔ kɔ hɔ.
23Ɛhɩ, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sʋanlan m’ɔ kɔ nyan yɩ́ nwʋn’n, Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun ɛlɔ ɛwʋlʋɛ yɔ sɩ kpa man yɩ́. 24Ɛsɛ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ biekun kɛ: ɔ yɔ sɩ man naan kpili’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ sʋamo’n kɛ ɔ wʋ́lʋ dɔlɔwa bɔɛ nun. Nan ɔ yɔ sɩ kpa man esikafʋɛ kʋn kɛ ɔ wʋ́lʋ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun.”
25Mɔ yɩ́ menian’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ sinlin bɛ́ nwʋn kpa. Bɛ́ nwan: “Sɛ ɔ tɩ sɔ a, anɩn nwan sʋanlan dɩɛ yɛ̂ ɔ kʋala Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun kɔ ɔ?”
26Zozi nɩanlɩn bɛ́ dede a, yɩ́ nwan: “Ɔ yɔ sɩ man menian’n-mɔ, nan ɔ nyɔ sɩ mman man Nyanmɩan.”
27Ɛhɩ, Pɩɛlɩ kɔ jasʋ, yɩ́ nwan: “Yɛ́ mɔ y’a yaci yɛ́ ninnge’n kʋalaatin mɔ yɛ si wɔ́ sʋ’n, anɩn yɛ́ kʋsʋ yɛ́ dɩɛ tɩ sɛ?”
28Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ mɛlɛ mɔ *Mân Baa’n ’ba tanlan yɩ́ anunminnyanmʋn belemgbin bia nɩn asʋ mân fʋfɔlɛ nɩn anun’n, ɛmɔ menian bulu nʋn nnyuan’n mɔ ɛmɔ si mɩ́n sʋ’n, ɛmɔ ’ba tanlan belemgbin bia sʋ bɛ bua Izalayɛ nvilie bulu nʋn nnyuan’n ndɛɛ. 29Ɛsɛ sʋanlan biala mɔ mɩ́n ti, ɔ kɔ yaci yɩ́ awulo, yɩ́ nianman mmelenzua anaan mmalasua, yɩ́ sɩ anaan yɩ́ nin, yɩ́ mma, anaan yɩ́ ebo, ɔ ’nyan yɩ́ nwʋn sʋ fâ ɛya, ɛsɛ ɔ ’nyan nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n. 30Nan kʋsʋ, bɛ́ mɔ kɩkaala bɛ li mʋa’n, bɛ́ dɔʋn bɛ ’ba ha sian. Yɛ̂ bɛ́ dɔʋn kʋsʋ mɔ bɛ halɩ sian’n, bɛ ’ba li mʋa.
20Kpafʋ’n-mɔ ahatua nɩn anwʋn anyɩnndala’n
1“Ɛ ’nwun like mɔ Anwunno Belemgbin Mân’n soman yɩ́’n: Ɛlɛhʋn kʋn mɩnlɩan kʋn kɔ jasʋ ngɛlɛmɔ tutun kpa, ɔ ’kɔ a kpʋnndɛ menian maan bɛ di junman yɩ́ divɩn ebo nɩn asʋ. 2Bɛ́ m’ɔ nwunlin bɛ́’n, ɔ nʋn bɛ́ kɔ li cɩan kʋn junman nɩn anwʋn gua. Y’ɔ nʋn bɛ́ hɔlɩ yɩ́ divɩn ebo nɩn asʋ ɔ.
3“Ngɛlɛmɔ dɔɛ ngʋanlan ɔ kɔ fite gua nɩn asʋ ɛlɔ biekun. Ɔ ’nɩan an, menian mmiekun-mɔ gugua gua nɩn asʋ, bɛ le man junman bɛ nni man. 4Ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: ‘Ɛmɔ kʋsʋ hɔ́ lí junman mɩ́n ebo nɩn asʋ nán yɩ́ nwʋn ahatua m’ɔ sɛ fata’n, mɩ́n ’fa mɩn man ɛmɔ.’
5“Ɔ hanlɩn an, menian’n-mɔ kɔ tie bɛ kɔ hɔ junman nɩn elie yɩ́ ebo nɩn asʋ. Sɛnzɛjinlan nʋn nɔsʋba dɔɛ nsan, bian’n kɔ fite biekun, ɔ kɔ nwun menian mmiekun-mɔ nán ɔ’a fa bɛ́. 6Mɔ bɛ ’kɔ a bɔ nɔsʋba dɔɛ nnun’n, ɔ kɔ nwun mmiekun-mɔ gua nɩn asʋ, nán ɔ’a bisa bɛ́ kɛ: ‘Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ gua ɛwa mgban sʋa mɔ ɛmɔ nni man junman fɩ́ɩ́’n?’
7“Bɛ́ nwan: ‘Sʋanlan manlɩn man yɛ́ junman ti ɔ.’
“Bian’n nwan: ‘O, anɩn ɛmɔ hɔ́ lí junman mɩ́n divɩn ebo nɩn asʋ.’
8“Nɔsʋba mɔ bɛ kpɔnzʋlɩ’n, ɔ kɔ fɛlɛ kpain’n m’ɔ nɩan yɩ́ junman nɩn asʋ’n, yɩ́ nwan: ‘Fɛfɛlɛ kpafʋ’n-mɔ kʋalaatin nán tua bɛ́ esika’n man bɛ́. Ɛ ’tua, di mʋa bɔ yɩ́ bʋ bɛ́ mɔ n valɩ bɛ́ nɔsʋba nun’n dede nán ɔ’a tʋ bɛ́ mɔ n valɩ bɛ́ ngɛlɛmɔ nun’n.’
9“Bɛ kɔ fɛfɛlɛ bɛ́ mɔ bɛ falɩ bɛ́ dɔɛ nnun’n, bɛ kɔ tua bɛ́ cɩan kʋn junman esika’n bɛ kɔ man bɛ́. 10Mɔ bɛ́ mɔ bɛ lili mʋa bɛ falɩ bɛ́’n ’de bɛ́ esika dɩɛ’n, bɛ jʋnlɩn kɛ ɔ ’ba hɔ yɩ́ nyunnun tala dɔɛ nnun mma’n-mɔ dɩɛ’n. Ɔ’a nyɔ man sɔ, nan cɩan kʋn junman esika nɩn ala yɛ̂ bɛ tualɩ manlɩn bɛ́ ɔ. 11Bɛ ’de bɛ́ esika nɩn an, anɩn bɛ lɛ jʋjɔ bian’n bɛ́ konvin abʋ. 12Bɛ́ nwan: ‘Kpafʋ ɛhɩ-mɔ mɔ b’a li junman dɔhyʋɩlɩ kʋnmgba’n, esika’n mɔ a tua bɛ́’n nʋn yɛ́ dɩɛ’n sɛ, yɛ́ mɔ yɛ jin eyua heleman ɛhɩ anun y’a li junman dede alɩɛ nɩn a fa a san’n!’
13“Mɔ bɛ jʋjɔlɩ sɔ’n nán bian nɩn a tua a se bɛ́ nunhan kʋn kɛ: ‘Mɩ́n manngʋn, m’an nnaka man wɔ́ o. Nán cɩan kʋn junman gua’n mɔ yɛ́ nʋan sɛlɩ yɩ́ nwʋn’n yɛ̂ m’an tua m’an man wɔ́ nɩn ɔ? 14Fa wɔ́ esika’n nán kɔ. Cɩan kʋn junman esika’n mɔ mɩɩn fa mɩn man wɔ́’n, yɩ́ kʋnmgba’n yɛ̂ mɩn ’fa mɩn man bɛ́ mɔ n valɩ bɛ́ dɔɛ nnun nɩn ɔ. 15Mɩ́n esika ɔ, kɛ mɩn kulo kɛ mɩn yɔ yɩ́’n yɛ̂ mɩn yɔ ɔ. Anaan kɛmɔ m’an yɔ sian mma’n-mɔ kpa’n, ɔ yɔ wɔ́ ɛya ɔ?’”
16Ɛhɩ, Zozi kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “Bɛ́ mɔ bɛ li sian’n, bɛ ’di mʋa yɛ̂ bɛ́ mɔ bɛ li mʋa’n, bɛ ’di sian.”
Zozi ’ba bɔ yɩ́ ewue’n nʋn yɩ́ etinnge nɩn asʋ biekun
(Maakɩ 10.32-34, Luku 18.31-34)
17Ɛhɩ anzin, mɔ Zozi ’kɔ Zoluzalɛmʋn’n, atunnun, ɔ kɔ fɛlɛ yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan nɩn ahanmɩan, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: 18“Ɛmɔ tíe, yɛ lɛ kɔ Zoluzalɛmʋn. Sɛ yɛ ju ɛlɔ a, bɛ ’ba yɩ *Mân Baa’n bɛ man Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ, ɔ nʋn *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ maan bɛ kun yɩ́. 19Bɛ ’fa yɩ́ bɛ man bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n maan bɛ gʋlʋ yɩ́ nwʋn, bɛ fin yɩ́ mgbele bɛ bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa nɩn asʋ. Ɔ wu a, yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ, ɔ ’tinnge.”
Zʋakɩ nʋn Zʋan anin’n ’ba sɛlɛ Zozi like
20Ɛhɩ, Zebede amma’n-mɔ anin nʋn bɛ́ walɩ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ kʋtʋ yɩ́ nyunnun ɔ kɔ sɛlɛ yɩ́ kɛ ɔ yɔ́ like kʋn mán yɩ́.
21Zozi kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Nzukɛ yɛ̂ ɛ kulo kɛ n yɔ́ m mán wɔ́ ɔ?”
Balasua’n nwan: “Mɩ́n mma nnyuan ɛhɩ-mɔ mɔ bɛ wɔ ɛwa’n, cɩan mɔ ɛ kɔ kaci belemgbin’n, man kʋn tánlan wɔ́ sa fama sʋ, man kʋn’n kʋsʋ tánlan wɔ́ sa bɛ̂ sʋ.”
22Mɔ balasua’n hanlɩn ɛhɩ’n, Zozi nwan: “Like’n mɔ ɛmɔ lɛ kpʋnndɛ’n, ɛmɔ nzɩ man. Asʋ kangɔ’n mɔ mɩn ’ba nʋn nun’n, ɛmɔ kɔ hʋala nun nʋn ɔ?”
Bɛ́ nwan: “Yuo, yɛ kɔ hʋala nun nʋn.”
23Zozi nwan: “Ɔ tɩ ananhɔlɛ kɛ ɛmɔ ’ba nʋn mɩ́n kangɔ nɩn anun, nan kʋsʋ m’ɔ tɩ mɩ́n fama sʋ, anaan mɩ́n bɛ̂ sʋ ɛtanlan’n, nán mɩ́n yɛ̂ mɩn fa menian’n-mɔ mɩn sie ɛbɛlɛ ɔ. Nan bɛ́ mɔ mɩ́n Sɩ a sesie a man bɛ́’n yɛ̂ ɔ ’fa bɛ́ sie ɛbɛlɛ ɔ.”
24Mɔ yɩ́ menian bulu ɛhɩnlɩn-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ fɛlɩ anianman nnyuan nɩn anwʋn ɛya. 25Ɛhɩ, Zozi kɔ fɛlɛ bɛ́ kʋalaatin ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ sɩ kɛ mân nɩn anun mmelemgbin’n-mɔ, ɔ nʋn bɛ́ mgbain’n-mɔ, bɛ kele bɛ́ menian’n-mɔ yalɛ bɛ sisi bɛ́. 26Nan ɛmɔ afian ɛwa dɩɛ, ɔ tɩ man sɔ. Ɛmɔ afian, m’ɔ kulo kɛ ɔ kaci kpain’n, ɔ káci ɛmɔ akʋa. 27Ɛmɔ nunhan m’ɔ kulo kɛ ɔ di ɛmɔ anyunnun’n, ɔ yɔ́ ɛmɔ kanga. 28Ɛhɩ ati, *Mân Baa’n, ɔ’a mma man kɛ ɔ ’ba maan bɛ sʋ yɩ́, nan yɩ́ muonun ɔ walɩ menian’n-mɔ ɛsʋ́ɛ nán ɔ’a fa yɩ́ ngʋan’n ɔ’a le menian dɔʋn ati.”
Zozi ’ba man anyɩnsinlinwafʋɛ nnyuan nwun asɩ
(Maakɩ 10.46-52, Luku 18.35-43)
29Mɔ bɛ fi Zeliko kulo nɩn anun bɛ ’fite’n, menian dɔʋn kpa sili bɛ́ sʋ. 30Anɩn anyɩnsinlinwafʋɛ nnyuan gua atɩn nɩn anʋan ɛbɛlɛ. Mɔ bɛ tɩlɩ kɛ Zozi lɛ sɩn’n, bɛ kɔ tɩan nun, bɛ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, belemgbin *Davidi Awa, nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe!”
31Menian’n-mɔ kɔ totua bɛ́ kɛ bɛ múan bɛ́ nʋan. Bɛ ’totua bɛ́ a, anɩn bɛlɛ mɔ bɛ lɛ tɩan nun kpa, bɛ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, belemgbin Davidi Awa, nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe!”
32Zozi kɔ jinlan ɔ kɔ fɛlɛ bɛ́, ɔ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nzu yɛ̂ ɛmɔ kulo kɛ n yɔ́ m mán ɛmɔ ɔ?”
33Bɛ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, yɔ maan yɛ nwún asɩ.”
34Bɛ́ nwʋn kɔ yɔ Zozi koun. Ɔ kɔ fa yɩ́ sa’n kɔ fua bɛ́ nyɩn’n. Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ nwun asɩ yɛ̂ bɛ sili yɩ́ sʋ ɔ.
21Zozi ’ba wʋlʋ Zoluzalɛmʋn kulo nɩn anun
(Maakɩ 11.1-11, Luku 19.28-40, Zʋan 12.12-19)
1Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ, bɛ kɔ a dede bɛ kɔ ju kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Bɛtɩfaze nɩn asʋ. Kulo sɔ’n mantan Zoluzalɛmʋn. Bɛ kɔ bɔ nun *Olivʋ bʋka nɩn asʋ. Ɛbɛlɛ, Zozi kɔ sʋan yɩ́ menian’n-mɔ anun nnyuan, 2yɩ́ nwan: “Ɛmɔ hɔ́ kulo’n m’ɔ wɔ ɛmɔ anyunnun ɛlɔ nɩn asʋ. Mɔ ɛmɔ ’fite kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ ala’n, ɛmɔ ’ba nwun kɛ afunlunmun bɩlɩɛ kʋn nʋn yɩ́ wa mɩnnda ɛbɛlɛ. Ɛmɔ nyánnjɩ bɛ́ bɛ bɛ́lɛ mɩ́n. 3Sɛ sʋanlan bie bisa ɛmɔ ɛjɔlɛ a, ɛmɔ hán kɛ: ‘Yɛ́ Mɩn a hian yɩ́ nwʋn.’ Ɛmɔ kan sɔ a, bɛ ’ba yaci ɛmɔ maan bɛ fa bɛ́ bɛ ba.”
4Ɔ man ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ’n hanlɩn’n kpɩnlɩn sʋ:
5Nyanmɩan nwan: Kan kele Siʋn amma’n-mɔ,
ɛmɔ nɩ́an, ɛmɔ belemgbin’n tɩ afunlunmun sʋ.
Yɩ́ ahʋnlɩn la asɩ ɔ lɛ ba ɛmɔ anwʋn ɛlɔ
ɔ tɩ afunlunmun baa kʋn asʋ.
6Mɔ Zozi manlɩn bɛ́ ngalɩɛ sɔ’n yuelɩ’n, yɛ̂ yɩ́ menian nnyuan’n hɔlɩ ɔ. Like’n mɔ Zozi helelɩ bɛ́ kɛ bɛ yɔ́’n, bɛ yɔlɩ. 7Bɛ kɔ fa afunlunmun’n nʋn yɩ́ wa’n bɛ kɔ a. Bɛ kɔ yɩyɩ bɛ́ taladɩɛ’n-mɔ bɛ kɔ gua bɛ́ sʋ, yɛ̂ Zozi fʋlɩ tanlanlɩn afunlunmun baa nɩn asʋ ɔ. 8Menian dɔʋn kpa kɔ yɩyɩ bɛ́ taladɩɛ’n bɛ kɔ sɩsɛ yɩ́ atɩn nɩn anun. Mmie-mɔ kʋsʋ kɔ kpɩkpɛ aye malɛ bɛ kɔ sɩsɛ yɩ́ atɩn nɩn anun. 9Bɛ́ mɔ bɛ li bɛ́ nyunnun’n ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ li Zozi anzin’n kɔ bɔ kɔ sulo. Bɛ́ nwan:
“Hozanna!
Nyila hán belemgbin *Davidi Awa’n!
Nyila hán sʋanlan ɛhɩ m’ɔ lɛ ba wɔ yɛ́ Mɩn dunman nun’n!
Hozanna!
Nyila hán Nannan Nyanmɩan m’ɔ wɔ anwunno anwunno ɛlɔ’n!”
10Mɔ Zozi ’wʋlʋ Zoluzalɛmʋn kulo nɩn anun’n, kulo bɔndɩn’n kɔ kpusu. Menian’n-mɔ kɔ bisa kɛ: “Nwan sʋanlan dɩɛ ɔ?”
11Meninsʋnman’n nwan: “Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ Zozi m’ɔ fi Galile kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Nazalɛtɩ nɩn asʋ nɩn ɔ.”
Zozi ’ba fʋan bɛ́ mɔ bɛ lɛ di gua
Nyanmɩan awulo nɩn anun’n
(Maakɩ 11.15-19, Luku 19.45-48, Zʋan 2.13-22)
12Zozi kɔ wʋlʋ Nyanmɩan awulo nɩn anun, ɔ kɔ fʋan bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ lɛ di gua nun’n. Ɔ kɔ han bɛ́ mɔ bɛ kaci esika’n tɔbɩlɩ’n-mɔ kɔ gua. Bɛ mɔ bɛ lɛ tɔnɩn mɔlɔnʋnman’n, ɔ kɔ han bɛ́ bia’n-mɔ kɔ gua. 13M’ɔ hanlɩn bɛ́ ninnge’n-mɔ gualɩ yuelɩ’n, yɩ́ nwan: “Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n lɛ kele kɛ: Bɛ ’ba fɛlɛ mɩ́n sua’n mmʋtʋɛ sua. Nan ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ a fa a kaci awue sua!”
14Anyɩnsinlinwafʋɛ, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tia bɛ tɔ sʋ’n mmie-mɔ kɔ a Nyanmɩan awulo nɩn anun, Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Zozi kɔ man bɛ́ nwʋn kɔ sa. 15Nan mɔ Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ’n-mɔ, ɔ nʋn *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nwunlin asinbɛnwʋn ninnge’n mɔ Zozi yɔlɩ’n, ɔ nʋn mmatʋnman’n-mɔ mɔ anɩn bɛ lɛ tɩan Nyanmɩan awulo nɩn anun bɛ́ kan kɛ: “Anunminnyanmʋn hán belemgbin *Davidi Awa’n!”, Zozi anwʋn kɔ yɔ bɛ́ ɛya.
16Ɛhɩ, bɛ kɔ bisa Zozi kɛ: “Asʋ ɛ tɩ ɛjɔlɛ’n mɔ bɛ lɛ kan’n?”
Zozi nwan: “Yuo o. Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nwan: A fa ayɛ ɛyɩɛ nɩn a wula mmatʋnman’n-mɔ nʋn adɔman’n-mɔ anʋan. Ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ, asʋ ɛmɔ kɩnngalɩ man yɩ́ lé ɔ?”
17M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ yaci bɛ́ ɛbɛlɛ ɔ fi kulo nɩn anun ɔ kɔ fite ɔ kɔ hɔ kɔ la Betanin kulo nɩn asʋ.
Zozi ’ba bɔ figi baka kʋn sasan
18Alɩ́ɛ hɩnlɩn mɔ Zozi ’sa ba Zoluzalɛmʋn’n, ɛhɔɛ kɔ hun yɩ́. 19Ɔ kɔ nwun *figi baka kʋn atɩn nɩn anʋan, ɔ kɔ hɔ yɩ́ bʋ. Ɔ juli ɛbɛlɛ a, nyâ ngʋnmɩn, ɔ ngɔ nyan baa sʋ. Ɛhɩ, ɔ kɔ se figi baka’n kɛ: “Ɔ fi ɛnɛ m’ɔ kɔ’n, ɛ nzu man baa fɩ́ɩ́ kʋ́n lé.” Ɛbɛlɛ ala, figi baka’n kɔ yue yʋɩ bɔkɔɔ.
20Mɔ yɩ́ menian’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɔ sinlin bɛ́ nwʋn. Bɛ kɔ bisa Zozi kɛ: “Nan ɔ yɔ sɛ mɔ figi baka nɩn a yue yʋɩ kɩkaala’n?”
21Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sɛ ɛmɔ le dedi mɔ ɛmɔ dedi’n jin yɩ́ ja nun’n, mɔ m’an yɔ figi baka ɛhɩ’n, ɛmɔ ’ba hʋala yɩ́ yɔ, ɛsɛ bɔbɔ sɛ ɛmɔ se bʋka ɛhɩ kɛ: ‘Tu wɔ́ bʋ ɛwa, tutu kɔ tɔ jenvie nɩn anun’ an, ɔ ’kɔ. 22Sɛ ɛmɔ le dedi a, like biala mɔ ɛmɔ kɔ bisa yɩ́ mmʋtʋɛ nɩn anun’n, ɛmɔ asa ’kan yɩ́.”
Zozi tunmin’n m’ɔ le yɩ́’n
23Zozi kɔ wʋlʋ Nyanmɩan awulo nɩn anun, ɔ kɔ hehele menian’n-mɔ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n. Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ kpʋlɩ Zozi, bɛ́ nwan: “Tunmin benin yɛ̂ ɛ le yɩ́ ɛ yɔ ninnge sʋa-mɔ ɔ? Nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ manlɩn wɔ́ yɩ́ nwʋn atɩn ɔ?”
24Zozi nwan: “Mɩn ’bisa ɛmɔ kosuan kʋn. Sɛ ɛmɔ tu yɩ́ nʋan an, mɩ́n kʋsʋ mɩn ’kele ɛmɔ sʋanlan’n m’ɔ man mɩ́n tunmin maan mɩn yɔ ninnge sʋa-mɔ’n. 25Nyanmɩan y’ɔ sʋanlɩn Zʋan kɛ ɔ sɔ́nɩn menian’n-mɔ ɔ, anaan kulo menian’n-mɔ yɛ̂ bɛ sʋanlɩn yɩ́ ɔ?”
Mɔ Zozi bisalɩ bɛ́ kosuan sɔ’n, akpʋlʋwa tɔlɩ bɛ́ afian ɛlɔ. Bɛ́ nwan: “Sɛ yɛ kan kɛ Nyanmɩan yɛ̂ ɔ sʋanlɩn yɩ́ a, ɔ ’ba bisa yɛ́ kɛ: ‘Nan nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ a nne man yɩ́ b’a nni man’n?’ 26Nan sɛ yɛ kan kɛ: ‘Menian’n-mɔ yɛ̂ bɛ sʋanlan yɩ́’ a, meninsʋnman’n ’fɛ yɛ́ nwʋn ɛya. Afɩ bɛ́ kʋalaa bɛ de bɛ di kɛ Zʋan tɩ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ.”
27Ɛhɩ a, bɛ kɔ bua Zozi kɛ: “Yɛ nzɩ man.”
Zozi kʋsʋ nwan: “Sɛ ɛmɔ nzɩ man an, mɩ́n kʋsʋ mɩn ngan man sʋanlan’n m’ɔ man mɩ́n tunmin maan mɩn yɔ ninnge sɔ’n-mɔ’n mɩn ngele man ɛmɔ.”
Mmatʋnman nnyuan nɩn anwʋn anyɩnndala’n
28Ɛsɛ Zozi nwan: “Ɛmɔ tíe. Anɩn bian kʋn le yɩ́ mma nnyuan. Cɩan kʋn, ɔ kɔ han kɔ hele nunhan kpain’n kɛ: ‘Mɩ́n wa, ɛnɛ, kɔ divɩn ebo nɩn asʋ ɛlɔ kɔ li junman.’
29“Batʋnman’n tua se yɩ́ sɩ kɛ: ‘Mɩn ngɔ man.’ Ɔ tɩ ɛbɛlɛ dede yɩ́ nzin hyɛlɩ, ɔ kɔ jasʋ ɔ kɔ hɔ ebo nɩn asʋ.
30“Sɩɛ’n kɔ han ɛjɔlɛ kʋnmgba sɔ’n ɔ kɔ hele yɩ́ wa kutua’n. Ɔ hanlɩn an, yɩ́ wa’n nwan: ‘Baba, m’an tɩ, mɩn ’kɔ.’ Baa’n ngɔ hɔ man ebo nɩn asʋ.
31“Anɩn mmatʋnman nnyuan’n, benin y’ɔ yɔlɩ yɩ́ sɩ ehulo like ɔ?”
Bɛ́ nwan: “Nunhan kpain nɩn ɔ.”
Ɛhɩ, Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, bɛ́ mɔ bɛ dide ajule’n, ɔ nʋn tutu’n-mɔ, bɛ ’di mʋa ɛmɔ anyunnun Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun ɛlɔ. 32Ɔ sanlɩn kɛ Zʋan walɩ, ɔ helelɩ ɛmɔ atɩn kpa’n, nan ɛmɔ a nva man sʋ. Nan bɛ́ mɔ bɛ dide ajule’n, ɔ nʋn tutu’n-mɔ, bɛ́ dɩɛ, bɛ lelɩ yɩ́ bɛ lili. Ɛmɔ a nwun kɛ menian sɔ’n-mɔ kʋalaa a le yɩ́ a li. Nan ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ a nnun man bɛ́ nwʋn b’a ngaci man bɛ́ abalabɔ’n, b’a nne man yɩ́ b’a nni man.”
Divɩn ebo nɩn anwʋn anyɩnndala’n
33“Ɛmɔ tíe anyɩnndala kʋn biekun. Anɩn bian kʋn le yɩ́ divɩn ebo. Ɔ kɔ le yɩ́ nwʋn. Ɔ kɔ fun kunman kʋn m’ɔ hyuhyuin yɩ́ nzan’n gua nun ɔ. Ɔ kɔ si sua hyilili kʋn sʋ. Sua sɔ’n tɩ kannganlaun. Bɛ fʋ sʋ bɛ sisa ebo’n. M’ɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ fa ebo’n kɔ wula kpafʋ-mɔ asa nun. Yɛ̂ ɔ hɔlɩ yɩ́ atɩn ɔ. 34Ɔ wɔ ɛbɛlɛ dede mɔ divɩn nɩn ɛtɩɛ’n tɛmʋn juli’n, bian’n kɔ sʋan yɩ́ ngʋa’n-mɔ kɛ bɛ hɔ́ kpafʋ’n-mɔ anwʋn ɛlɔ, bɛ hɔ́ lé yɩ́ dɩɛ’n bɛ bɛ́lɛ yɩ́.
35“Kpafʋ’n-mɔ kɔ hyɩ bian’n ngʋa’n-mɔ bɛ kɔ bʋ kʋn, bɛ kɔ hun kʋn, bɛ kɔ tʋtʋ nunhan kʋn kʋsʋ ɛbʋɛ bɛ kɔ hun yɩ́. 36Ɛsɛ bian’n kɔ sʋan yɩ́ ngʋa’n mmiekun-mɔ dɔʋn bɛ talalɩ alimʋa dɩɛ’n-mɔ. Ɛsɛ kpafʋ-mɔ kɔ yɔ bɛ́ kɛ bɛ yɔlɩ ɛhɩnlɩn-mɔ’n. 37Sian dɩɛ, bian’n kɔ sʋan yɩ́ muonun yɩ́ wa’n bɛ́ nwʋn ɛlɔ. Yɩ́ nwan: ‘Kɛmɔ ɔ tɩ mɩ́n kunnun baa’n, mɩn de mɩn di kɛ bɛ ’ba man yɩ́ anyɩnnzɔ.’
38“Nan mɛlɛ mɔ bɛ nwunlin bian nɩn awa’n, bɛ́ nwan: ‘Bɛ nɩ́an, bian ɛhɩ m’ɔ lɛ ba’n, cɩan bie dede yɩ́ dein yɛ̂ ɔ ’di ajâ’n ɔ fa ebo nɩn ɔ. Yɩ́ ti, bɛ mán yɛ hún yɩ́ yɛ fá ebo’n.’ 39Ɛhɩ a, bɛ kɔ hyɩ bian nɩn awa’n bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ ebo nɩn anʋan ɛlɔ bɛ kɔ hun yɩ́.
40“Nan sɛ bian’n m’ɔ le ebo’n ba a, kpafʋ sɔ’n-mɔ, nzu yɛ̂ ɛmɔ de di kɛ ɔ ’yɔ bɛ́ ɔ?”
41Bɛ́ nwan: “Ɔ nnwun man bɛ́ nwʋn anwunnvoe, ɔ ’kun kpafʋ ati anun ɛtɛ sɔ’n-mɔ ɔ fa yɩ́ ebo’n wula menian nvʋfɔlɛ asa nun. Tɛmʋn’n ju nán bɛ ’tɩ ebo nɩn an, anɩn bɛ yɩ yɩ́ dɩɛ bɛ bɛlɛ yɩ́.”
42Zozi nwan: “Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun ɛjɔlɛ kpɔlɛ ɛhɩ, asʋ ɛmɔ kɩnngalɩ man yɩ́ lé ɔ?
Ɛbʋɛ’n mɔ bɛ́ mɔ bɛ lɛ si sua nɩn a ju a tʋ’n,
yɩ́ yɛ̂ ɔ’a kaci ayialɩɛ nɩn asʋ ɛbʋɛ cɩnnjɩn kpa nɩn ɔ.
Like mɔ yɛ́ Mɩn a yɔ nɩn anɩn.
Ɔ tɩ ɛnyɩnmɩan like wɔ yɛ́ nyɩnsʋ!”
43Zozi kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “Ɛhɩ ati, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ Nyanmɩan Belemgbin Mân’n, bɛ ’tʋa ɛmɔ bɛ de bɛ man menian mɔ b’a nun bɛ́ nwʋn mɔ bɛ bɔ bala m’ɔ sɔ Nyanmɩan anyɩn’n. [ 44Sʋanlan biala m’ɔ kɔ tɔ ɛbʋɛ sɔ nɩn asʋ’n, yɩ́ nun ’tɩtɩ. Sʋanlan kʋsʋ mɔ ɛbʋɛ sɔ’n kɔ tɔ yɩ́ sʋ’n, ɔ ’nunkun yɩ́.”]
45Mɔ Zozi buli anyɩnndala sɔ’n, Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn *Falisifʋɛ’n-mɔ nwunlin kɛ bɛ́ nwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ Zozi lɛ kan ɔ. 46Ɛhɩ ati, bɛ kpʋnndɛlɩ atɩn mɔ bɛ ’sɩn sʋ bɛ cɩ yɩ́. Nan kʋsʋ, meninsʋnman’n dunman nun, bɛ sulo, bɛ kɔ yaci bɛ kɔ hɔ. Ɔ sanlɩn kɛ menian’n-mɔ bu Zozi kɛ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ.
22Atɔnvɔlɛ alɩɛ nɩn anwʋn anyɩnndala’n
1Zozi buli anyɩnndala mmiekun-mɔ dɔʋn ɔ helelɩ bɛ́. Yɩ́ nwan: 2“Anwunno Belemgbin Mân’n tɩ kɛ belemgbin kʋn m’ɔ lɛ man yɩ́ wa belenzua kʋn fa yɩ́ yɩ atɔnvɔlɛ ɔ. 3Ɔ kɔ sʋan yɩ́ ngʋa’n-mɔ kɛ bɛ hɔ́ fɛ́lɛ bɛ́ m’ɔ tʋlɩ yɩ́ sa fɛlɛlɩ bɛ́’n kɛ b’a sesie alɩɛ nɩn a yue. Bɛ hɔlɩ fɛlɛlɩ bɛ́ a, menian sɔ’n-mɔ fɩ́ɩ́ ngɔ a man.
4“Ɔ kɔ sʋan yɩ́ ngʋa’n mmiekun-mɔ, yɩ́ nʋan la bɛ́ nʋan nun, yɩ́ nwan: ‘Ɛmɔ sé bɛ́ kɛ: M’an hun mɩ́n nnalɛ’n-mɔ nʋn naan’n-mɔ mɔ b’a lɔ kpa’n. M’an sesie alɩɛ nɩn a yue. Yɩ́ ti, ɛmɔ bála atɔnvɔlɛ nɩn abʋ.’
5“Bɛ hɔlɩ fɛlɛlɩ bɛ́ a, menian sɔ’n-mɔ ngɔ kpinlin belemgbin anwʋn. Ɛhɩ jasʋ a, ɔ lɛ kɔ yɩ́ ebolo, ɛhɩ jasʋ a, ɔ lɛ kɔ a tɔnɩn yɩ́ ninnge. 6Mmie-mɔ kʋsʋ kɔ sɔ ngʋa’n-mɔ bɛ kɔ hele bɛ́ yalɛ dede bɛ kɔ hun bɛ́. 7Mɔ belemgbin’n tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ fɛ ɛya. Ɔ kɔ sʋan yɩ́ nzalafʋ’n-mɔ kɛ bɛ hɔ́ hún kodiawu sɔ’n-mɔ ɛsɛ bɛ yála bɛ́ kulo’n.
8“Mɔ ɛhɩ tɩlɩ yɩ́ nwʋn’n, ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ ngʋa’n-mɔ kɛ: ‘Atɔnvɔlɛ alɩɛ nɩn a bɩn. Nan bɛ́ mɔ n vɛlɛlɩ bɛ́’n, bɛ́ fɩ́ɩ́ b’a mma man. 9Yɩ́ ti, ɛmɔ hɔ́ gua nɩn asʋ ɛlɔ, sʋanlan biala mɔ ɛmɔ kɔ nwun yɩ́’n, ɛmɔ fɛ́lɛ yɩ́.’ 10Ngʋa’n-mɔ kɔ hɔ gua nɩn asʋ. Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ nʋn bɛ́ yialɩ’n, ati anun ɛtɛ o, ati anun kpa o, bɛ kɔ fɛlɛ bɛ́ dede atɔnvɔlɛ sua’n kɔ yi tɛkɛɛ.
11“Belemgbin’n kɔ wʋlʋ sua nɩn anun, ɔ kɔ nɛnɩan bɛ́ mɔ bɛ gugua tɔbɩlɩ nɩn anwʋn bɛ lɛ didi’n. Ɔ ’nɩan an, anɩn sʋanlan kʋn tɩ ɛbɛlɛ. Sʋanlan sɔ’n wula man atɔnvɔlɛ taladɩɛ’n bie. 12Belemgbin’n kɔ bisa yɩ́ kɛ: ‘Mɩ́n manngʋn, ɛ yɔlɩ sɛ mɔ ɛ wʋlʋlɩ ɛwa, kʋsʋ afɩ ɛ wula man atɔnvɔlɛ taladɩɛ’n bie’n?’ Bian’n ngɔ hʋala man ɛjɔlɛ fɩ́ɩ́ kan.
13“Ɛhɩ, belemgbin’n kɔ han kɔ hele yɩ́ ngʋa’n-mɔ kɛ: ‘Ɛmɔ cɩ́cɩ yɩ́ ja’n nʋn yɩ́ sa’n-mɔ bɛ tʋ́ yɩ́ awosin nɩn anun ɛlɔ gua nɩn asʋ. Ɛlɔ yɛ̂ ɔ ’sun ɛsɛ ɔ ’kʋan yɩ́ je nɩn ɔ.’”
14Zozi kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “B’a fɛlɛ menian dɔʋn, nan kʋsʋ kaan bie yɛ̂ bɛ ’fa bɛ́ ɔ.”
Sezaa ajule’n
(Maakɩ 12.13-17, Luku 20.20-26)
15Ɛhɩ, *Falisifʋɛ’n-mɔ hɔlɩ yialɩ bɛ kpʋnndɛlɩ kosuan mɔ sɛ bɛ bisa Zozi a, ɔ kʋala kɛ ɔ fʋn ɔ tɔ bɛ́ ngaa nɩn anun’n. 16Bɛ kɔ sʋan bɛ́ menian’n mmie-mɔ, ɔ nʋn belemgbin *Elɔdɩ menian dɩɛ’n mmie-mɔ Zozi anwʋn ɛlɔ, kɛ bɛ hɔ́ bisa yɩ́ kɛ: “Kpain, yɛ sɩ kɛ wɔ́ dɩɛ ɛ kan ananhɔlɛ. Like mɔ Nyanmɩan kulo kɛ sʋanlan yɔ’n, ɛ kele yɩ́ ananhɔlɛ. Ajʋnlɩn mɔ menian’n-mɔ kɔ fa’n, ɛ nzulo man yɩ́ nzin. Afɩ ɛ nnɩan man sʋanlan nyunnun ɛ mmua man yɩ́ ndɛɛ. 17Yɩ́ ti, wɔ́ dɩɛ m’ɔ wɔ wɔ́ ti anun’n, kan maan yɛ tɩ́. Asʋ yɛ́ mala’n kele kɛ yɛ túa ajule anaan nán yɛ tua yɛ man belemgbin Sezaa ɔ?”
18Nan mɔ Zozi nwunlin bɛ́ ajʋnlɩn ɛtɛ’n, ɔ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Apoo mma, nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ sɔ mɩ́n nɩan ɔ? 19Esika’n mɔ ɛmɔ fa tua Sezaa ajule’n, ɛmɔ fá bie bɛ mán n nɩ́an.” Bɛ kɔ fa kʋn bɛ kɔ bɛlɛ yɩ́. 20Bɛ nʋn yɩ́ walɩ a, yɩ́ nwan: “Nwan nvoninnin ɔ nʋn nwan dunman dɩɛ yɛ̂ ɔ wɔ sʋ ɔ?”
21Bɛ́ nwan: “Belemgbin Sezaa ɔ.”
Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Like m’ɔ tɩ́ Sezaa dɩɛ’n, ɛmɔ fá mán Sezaa yɛ̂ m’ɔ tɩ Nyanmɩan kʋsʋ dɩɛ’n, ɛmɔ fá mán Nyanmɩan.”
22Zozi mmua sɔ’n mɔ bɛ tɩlɩ’n sinlin bɛ́ nwʋn. Bɛ yacili yɩ́ ɛbɛlɛ yɛ̂ bɛ hɔlɩ ɔ.
Ewuetinnge nɩn anwʋn kosuan’n
(Maakɩ 12.18-27, Luku 20.27-40)
23Cɩan kʋnmgba sɔ’n, *Sadusifʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ́ nwan ewuetinnge nnʋn man ɛbɛlɛ’n, bɛ́ mmie-mɔ kɔ a Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Bɛ kɔ bisa yɩ́ kosuan kɛ: 24“Kpain, ɛ ’nwun ɛjɔlɛ mɔ Moyizɩ a han’n: ‘Sɛ belenzua kʋn ja bala nán ɔ nʋn yɩ́ b’a nwʋ man baa fɩ́ɩ́ dede nán belenzua’n wu a, yɩ́ nianman’n di kɛ ɔ ja bala’n, nán ɔ nʋn yɩ́ wʋ baa bɛ man yɩ́ nianman’n mɔ ɔ’a wu’n.’ 25Ɛhɩ, anɩn anianman nsʋ wɔ yɛ́ afian ɛwa. Nunhan kpain’n jalɩ balasua kʋn, ɔ nʋn yɩ́ a nwʋ man baa fɩ́ɩ́ dede ɔ kɔ wu. Yɩ́ nzin baa’n kɔ ja balasua sɔ’n. 26Yɩ́ kʋsʋ ɔ nʋn yɩ́ b’a nwʋ man baa fɩ́ɩ́ dede ɔ kɔ wu, yɩ́ nzin baa dɩɛ’n kɔ fa bala’n. Ɔ nʋn yɩ́ b’a nwʋ man baa fɩ́ɩ́ dede yɩ́ kʋsʋ ɔ kɔ wu. Bɛ le yɩ́ sɔ dede bɛ́ menian nsʋ’n kʋalaa bɛ kɔ ja balasua kʋnmgba’n dede ɔ kɔ yia. Bɛ́ fɩ́ɩ́ bɛ nʋn yɩ́ a nwʋ man baa dede bɛ́ kʋalaa bɛ́ kɔ yue wu. 27Yɩ́ nzin, balasua’n kʋsʋ kɔ wu. 28Ewuetinnge cɩan’n, bɛ́ menian nsʋ’n, nunhan benin yɛ̂ balasua’n tɩ yɩ́ dɩɛ ɔ? Afɩ bɛ́ kʋalaa b’a ja yɩ́ bie.”
29Bɛ́ kosuan sɔ nɩn anwʋn, Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ a fʋn, ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ nzɩ man Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n nʋn Nyanmɩan tunmin’n. 30Afɩ ewuetinnge cɩan’n, mmelenzua’n-mɔ ngɔ ja man mmalasua kʋ́n, mmalasua’n-mɔ kʋsʋ ngɔ ja man mmelenzua kʋ́n. Nan bɛ́ kʋalaa bɛ ’kaci kɛ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ. 31Ewuetinnge nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan Kpili hanlɩn helelɩ ɛmɔ’n, ɛmɔ kɩnngalɩ man yɩ́ lé ɔ? Ɔ hanlɩn kɛ: 32Abalahamʋn nʋn Izakɩ nʋn Zʋakɔbʋ, bɛ́ Nyanmɩan’n y’ɔ le mɩ́n. Ngʋan mma’n-mɔ, bɛ́ Nyanmɩan’n y’ɔ le yɩ́, nan ɔ tɩ man ewue mma Nyanmɩan.”
33Mɔ meninsʋnman’n tɩlɩ Zozi ngehele sɔ’n, ɔ sinlin bɛ́ nwʋn.
Mala’n m’ɔ tɩ kpili tala bɛ́ kʋalaa’n
(Maakɩ 12.28-34, Luku 10.25-28)
34Mɔ *Falisifʋɛ’n-mɔ tɩlɩ kɛ Zozi a hʋala *Sadusifʋɛ’n-mɔ’n, bɛ kɔ yia ɛbɛlɛ. 35Bɛ́ nunhan kʋn tɩ *mala nɩn asʋ kpain. Ɔ kulo kɛ ɔ sɔ Zozi nɩan. Ɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: 36“Kpain, mala’n nunhan benin y’ɔ tɩ kpili tala bɛ́ kʋalaa ɔ?”
37Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “Fa wɔ́ ahʋnlɩn’n kʋalaa, ɔ nʋn wɔ́ ɛkala’n kʋalaa, ɔ nʋn wɔ́ ajʋnlɩn’n kʋalaa kulo wɔ́ Mɩn Nyanmɩan. 38Mala m’ɔ li mʋa m’ɔ tɩ kpili tala bɛ́ kʋalaa nɩn anɩn. 39M’ɔ tian yɩ́ nnyuan, m’ɔ nʋn alimʋa dɩɛ’n tɩ kʋn’n, y’ɔ le ɛhɩ: Ɔ di kɛ ɛ kulo wɔ́ manngʋn kɛ wɔ́ muonun wɔ́ nwʋn. 40Mala nnyuan ɛhɩ asʋ yɛ̂ Moyizɩ nʋn Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ ngehele’n kʋalaa jin ɔ.”
Kilisi’n nʋn belemgbin Davidi
(Maakɩ 12.35-37, Luku 20.41-44)
41Anɩn *Falisifʋɛ’n-mɔ ati a yia. Zozi kɔ bisa bɛ́ kosuan kɛ: 42“Ɛmɔ jʋnlɩn kɛ nwan y’ɔ le *Kilisi’n? Ɔ tɩ nwan awa?”
Bɛ kɔ bua yɩ́ kɛ: “Ɔ tɩ belemgbin *Davidi awa.”
43Zozi nwan: “Nan anɩn ɔ yɔ sɛ mɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n manlɩn Davidi fɛlɛlɩ yɩ́ ‘mɩ́n Mɩn’n’? Afɩ Davidi nwan:
44Yɛ́ Mɩn a han a hele mɩ́n Mɩn kɛ:
Tanlan mɩ́n fama sʋ,
nán mɩn ’ba fa wɔ́ mgbɔfʋɛ’n-mɔ mɩn gua wɔ́ ja abʋ.
45Sɛ Davidi fɛlɛ yɩ́ ‘mɩ́n Mɩn’ an, anɩn ɔ yɔ sɛ mɔ ɛsɛ Kilisi’n tɩ Davidi awa’n?” 46Sʋanlan fɩ́ɩ́ a ngʋala man ɛjɔlɛ kpɔlɛ kʋn bua. Ɔ fi ɛbɛlɛ, sʋanlan fɩ́ɩ́ a ngʋala man Zozi kosuan fɩ́ɩ́ kʋ́n bisa.
23Zozi ’ba han mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ
nʋn Falisifʋɛ’n-mɔ abalabɔ ɛtɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
(Maakɩ 12.38-39, Luku 11.43,46; 20.45-46)
1Ɛhɩ, Zozi kɔ han kɔ hele meninsʋnman’n nʋn yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: 2“*Mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn *Falisifʋɛ’n-mɔ yɛ̂ bɛ tu *Moyizɩ mala nɩn abʋ bɛ kele menian’n-mɔ ɔ. 3Ɛmɔ mán bɛ́ nyɩn sɔ́ bɛ́. Like biala mɔ bɛ kɔ hele kɛ ɛmɔ yɔ́’n, ɛmɔ yɔ́. Nan kʋsʋ nán bɛ nɩan bɛ́ nyɔlɩɛ dɩɛ nɩn asʋ bɛ yɔ bie. Ɔ sanlɩn kɛ mala’n mɔ bɛ́ muonun bɛ kele’n, bɛ nni man sʋ. 4Bɛ cɩcɩ ninnge nʋnnɔɛ bɛ sʋa menian’n-mɔ, nan kʋsʋ bɛ́ muonun bɛ nva man bɛ́ sa bɛtɩa kʋn bɛ mmʋka man bɛ́. 5Bɛ yɔ bɛ́ ninnge dɩɛ’n-mɔ kʋalaa maan menian’n-mɔ nwun bɛ́ nzɔlɛ. Bɛ yɩyɩ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun ɛjɔlɛ’n dɔʋn bɛ bɔ yɩ́ kɛ sɛbɛ ndɛtɛlɛ ndɛtɛlɛ bɛ bʋbɔ bɛ́ nwʋnman nɩn asʋ anaan bɛ́ sa. Bɛ yɔ bɛ́ taladɩɛ’n-mɔ anʋan mgbɛsɛ-mgbɛsɛ’n-mɔ ndɩnndɩɩn kpa. 6Sɛ menian’n-mɔ yia nán bɛ ’di like a, bɛ́ dɩɛ, menian mgbili mgbili’n-mɔ lɩka’n yɛ̂ bɛ kpʋnndɛ bɛ tanlan ɔ. Nyanmɩan sua nɩn anun bia’n-mɔ m’ɔ jijin bɛ́ nyunnun’n, sʋ yɛ̂ bɛ kulo kɛ bɛ tanlan ɔ. 7Bɛ kulo kɛ sɛ menian’n-mɔ yia bagua nun nán sɛ bɛ ’bisa bɛ́ ahɩn an, bɛ kʋ́tʋ, ɛsɛ bɛ fɛ́lɛ bɛ́ ‘mɩnlɩan’.
8“Ɛmɔ dɩɛ, nán bɛ man sʋanlan fɩ́ɩ́ fɛlɛ ɛmɔ ‘Mɩnlɩan’. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ kʋalaa tɩ anianman, ɛsɛ ɛmɔ kʋalaa Amɩn’n tɩ baa kʋnmgba. 9Asɩɛ nɩn asʋ ɛwa, nán bɛ fɛlɛ sʋanlan fɩ́ɩ́ ‘Sɩɛ’. Ɔ sanlɩn kɛ Sɩɛ kʋnmgba cein’n mɔ ɛmɔ le yɩ́’n, y’ɔ le nunhan’n m’ɔ wɔ anwunno ɛlɔ’n. 10Nán bɛ man sʋanlan fɩ́ɩ́ fɛlɛ ɛmɔ ‘Kpain’. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ Kpain’n tɩ baa kʋnmgba cein, y’ɔ le Kilisi. 11Sʋanlan m’ɔ tɩ kpili wɔ ɛmɔ afian’n, ɔ di kɛ ɔ yɔ ɛmɔ akʋa. 12Sʋanlan m’ɔ kɔ man yɩ́ nwʋn sʋ’n, bɛ ’kan yɩ́ asɩ, nan m’ɔ kɔ han yɩ́ nwʋn asɩ’n, bɛ ’man yɩ́ sʋ.
Zozi ’ba bɔ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ
nʋn Falisifʋɛ’n-mɔ sasan
(Maakɩ 12.40, Luku 11.39-42,44,47-52; 20.47)
13“Ɛmɔ *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn ɛmɔ *Falisifʋɛ’n-mɔ, apoo mma, munnzue hán ɛmɔ! Ɛmɔ ngulo man kɛ ɛmɔ kɔ Anwunno Belemgbin Mân nɩn anun, nan kʋsʋ menian mɔ bɛ kulo kɛ bɛ kɔ nun’n, ɛmɔ totua bɛ́ atɩn.
[ 14“Ɛmɔ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn ɛmɔ Falisifʋɛ’n-mɔ, apoo mma, munnzue hán ɛmɔ! Ɛmɔ tʋa kunlannvʋɛ mmalasua’n-mɔ bɛ de bɛ́ ninnge’n kʋalaatin nán ɛmɔ a kpɛ bɛ́ nyɩn b’a yɔ asɔnɩn ndɩnndɩɩn maan menian’n-mɔ nwun kɛ ɛmɔ tɩ kpa. Ɛmɔ nyɔlɩɛ sɔ nɩn anwʋn kalɛ mɔ Nyanmɩan ’ba tua ɛmɔ’n, ɔ tɩ man nzɛmɩndɛ.]
15“Ɛmɔ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn ɛmɔ Falisifʋɛ’n-mɔ, apoo mma, munnzue hán ɛmɔ. Ɛmɔ nanndɩ asɩɛ’n lɩka kʋalaatin nʋn jenvie nɩn anyɩnsʋ bɛ kpʋnndɛ sʋanlan maan ɔ kaci yɩ́ nwʋn kɛ Zufʋ’n-mɔ. Ɛmɔ nyan yɩ́ yue a, ɛmɔ man ɔ kaci sɩ̂n’n m’ɔ nnun man lé nɩn anun sʋanlan fâ nnyuan tala ɛmɔ.
16“Anyɩnsinlinwafʋɛ mɔ bɛ kekele menian atɩn, munnzue hán ɛmɔ! Ɛmɔ nwan: ‘Sɛ sʋanlan kʋn kan asɔnɩn sua nɩn ati a, anɩn ɔ’a nyɔ man like fɩ́ɩ́. Nan sɛ ɔ kan esika kɔkɔlɛ’n m’ɔ wɔ nun nɩn ati a, bɛlɛ mɔ anɩn ɔ’a han ndâ ɔ.’ 17Ngʋasɩafʋɛ anyɩnsinlinwafʋɛ! Esika kɔkɔlɛ’n nʋn Nyanmɩan sua’n m’ɔ man esika kɔkɔlɛ’n yɔ nwannzan-nwannzan’n, benin y’ɔ tɩ cɩnnjɩn kpa ɔ? 18Ɛsɛ ɛmɔ nwan: ‘Sɛ sʋanlan kʋn kan *tɛɛyɩɛ mʋcɩa nɩn ati a, anɩn ɔ’a nyɔ man like fɩ́ɩ́. Nan sɛ ɔ kan afɔlɩɛ’n m’ɔ wɔ tɛɛyɩɛ mʋcɩa nɩn asʋ nɩn an, bɛlɛ mɔ anɩn ɔ’a han ndâ ɔ.’ 19Anyɩnsinlinwafʋɛ! Tɛɛyɩɛ mʋcɩa’n nʋn sʋ ninnge’n mɔ tɛɛyɩɛ mʋcɩa’n man ɔ yɔ nwannzan-nwannzan’n, benin y’ɔ tɩ cɩnnjɩn kpa ɔ? 20Sʋanlan m’ɔ kɔ han tɛɛyɩɛ mʋcɩa’n, anɩn ɔ’a han yɩ́ nʋn sʋ ninnge’n kʋalaatin. 21Sʋanlan m’ɔ kɔ han Nyanmɩan sua’n, anɩn ɔ’a han yɩ́ nʋn sʋanlan’n m’ɔ wɔ nun nɩn ati. 22Sʋanlan m’ɔ kɔ han Nyanmɩan belemgbin bia’n m’ɔ wɔ nyanmɩansʋ’n, anɩn ɔ’a han Nyanmɩan m’ɔ tɩ sʋ nɩn ati ɔ’a bʋka sʋ.
23“Ɛmɔ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn ɛmɔ Falisifʋɛ’n-mɔ, apoo mma, munnzue hán ɛmɔ! Mmaka mma kɛ mantɩ, anɛtɩ nʋn kunmɩn’n, ɛmɔ bu nun bulu, bɛ tu kʋn bɛ man Nyanmɩan. Nan kʋsʋ mân sɛsɛ ebue’n, anwunnvoe enwuan’n nʋn ananhɔlɛ elie’n m’ɔ tɩ mala nɩn anwʋn like cɩnnjɩn’n, ɛmɔ bubu bɛ́ nyɩn bɛ gua sʋ. Like m’ɔ sɛ kɛ ɛmɔ yɔ́ nɩn anɩn. Ɛsɛ ɔ nni man kɛ ɛmɔ bubu bɛ́ nyɩn bɛ gua yɩ́ bʋ nga nɩn asʋ. 24Anyɩnsinlinwafʋɛ mɔ bɛ kekele menian atɩn! Ɛmɔ sɩan nzue nɩn asʋ bɛ yɩ nun kakʋba kaan’n mɔ la nun’n, nan kʋsʋ ɛmɔ mɩn naan kpili’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ sʋamo’n! Ɛmɔ mian bɛ́ nyɩn bɛ di bɛ́ mala nganngan’n-mɔ kʋalaatin asʋ, nan kʋsʋ ɛmɔ nni Nyanmɩan dɩɛ’n-mɔ asʋ.
25“Ɛmɔ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn ɛmɔ Falisifʋɛ’n-mɔ, apoo mma, munnzue hán ɛmɔ! Ɛmɔ nwunnzin kangɔ’n nʋn talie nɩn anzin’n, nan kʋsʋ yɩ́ kunnun tɩ awue nʋn ati anun ɛtɛ ninnge ngʋnmɩn. 26Falisifʋɛ anyɩnsinlinwafʋɛ, di mʋa nwunnzin kangɔ’n nʋn talie nɩn akunnun nán a nwunnzin yɩ́ nzin’n kʋsʋ.
27“Ɛmɔ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn ɛmɔ Falisifʋɛ’n-mɔ, apoo mma, munnzue hán ɛmɔ! Ɛmɔ soman tomo mɔ b’a han yɩ́ ayile fufue kanlanman ɔ. Nan kʋsʋ yɩ́ kʋ nɩn anun tɩ mmowe ngʋnmɩn nʋn ninnge kpɔlɔlɩwa ngacile kʋalaatin. 28Kɛ ɛmɔ kʋsʋ tɩ yɩ́ nɩn anɩn. Menian’n-mɔ nwun ɛmɔ a, bɛ bu ɛmɔ meninkpa. Nan kʋsʋ apoo mma y’ɔ le ɛmɔ, ajʋnlɩn ɛtɛ ɛtɛ ngʋnmɩn wɔ ɛmɔ ati anun.
29“Ɛmɔ *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ, nʋn ɛmɔ *Falisifʋɛ’n-mɔ, apoo mma, munnzue hán ɛmɔ! Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ kɔ wu’n, ɛmɔ tʋ bɛ́ tomo kanlanman kpa. 30Ɛmɔ nwan: ‘Sɛ ɔ tɩ kɛ yɛ́ nan-mɔ bɛlɛ sʋ anɩn yɛ wɔ ɛbɛlɛ a, ahan yɛ́ nʋn bɛ́, yɛ́ bʋ a nyɔ man kʋ́n y’a ngun man Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ.’ 31Ɛmɔ muonun di ɛmɔ anwʋn adanzɩɛ kɛ bɛ́ mɔ bɛ hunlin Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ, bɛ́ bʋsʋ menian y’ɔ le ɛmɔ. 32Sɛ ɔ tɩ sɔ a, anɩn like mɔ ɛmɔ anan-mɔ bɔlɩ yɩ́ bʋ’n, ɛmɔ gúa yɩ́ bʋ!
33“Ati ɛtɛ mma kɛ owo! Ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ jʋnlɩn kɛ ɛmɔ ati ngɔ ha man sɩ̂n’n m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn anun ɔ? 34Ɛhɩka ati, ɛmɔ tíe. Mɩn ’ba sʋan Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ, bɛngɛlɛfʋɛ’n-mɔ, nʋn mala nɩn asʋ mgbain-mɔ ɛmɔ anwʋn ɛlɔ. Ɛmɔ ’ba hun mmie-mɔ, bɛ bʋbɔ mmie-mɔ kʋlʋwa sʋ, bɛ fin mmie-mɔ mgbele Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun, bɛ kele bɛ́ ahʋlʋwa kulo’n-mɔ asʋ. 35Ɔ bɔ yɩ́ bʋ sɛsɛfʋɛ Abɛlɩ ehuan’n mɔ bɛ hunlin yɩ́ nɩn asʋ dede ɔ kɔ ju Balasi awa Zakali mɔ bɛ lili yɩ́ awue Nyanmɩan sua’n nʋn tɛɛyɩɛ mʋcɩa nɩn afian’n, bɛ́ mɔ b’a nyɔ man ɛtɛ fɩ́ɩ́ mɔ bɛ hunlin bɛ́’n, bɛ́ awue elie nɩn anwʋn jɔwɔlɛ’n kʋalaa kpolo ɛmɔ ati. 36Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ menian sɔ’n-mɔ kʋalaatin mɔ bɛ lili bɛ́ awue bɛ hunlin bɛ́’n, bɛ́ ewue nɩn anwʋn jɔwɔlɛ’n ’kpolo ajulisʋ menian ɛhɩ-mɔ ati.”
Zozi ’ba yɩ awɔ́lɛ gua Zoluzalɛmʋn amma’n-mɔ anwʋn
37Ɛhɩ, Zozi nwan: “Zoluzalɛmʋn, Zoluzalɛmʋn, wɔ́ mɔ ɛ kun Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ ɛ tʋtʋ ɛbʋɛ ɛ kun bɛ́ mɔ Nyanmɩan kɔ sʋan bɛ́ wɔ́ nwʋn’n, n gulolɩ yɩ́ sʋnman kɛ mɩn kokuan wɔ́ mma’n-mɔ anʋan mɩ́n nwʋn kɛ akɔ ɛta kokuan yɩ́ mma’n-mɔ anʋan yɩ́ ndɛba’n-mɔ abʋ’n, nan kʋsʋ ɛmɔ a ndie man! 38Ɛmɔ nɩ́an, ɛmɔ awulo’n lɛ ba ha to kpa bɔkɔɔ. 39Afɩ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ ɛmɔ ngɔ nwun man mɩ́n nwʋn kʋ́n lé dede ɔ ’ju cɩan mɔ ɛmɔ ’se kɛ: ‘Nyila hán sʋanlan’n m’ɔ lɛ ba wɔ yɛ́ Mɩn dunman nun’n.’”
24Nyanmɩan awulo nɩn ebubue nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
1Zozi fi Nyanmɩan awulo nɩn anun ɔ kɔ fite. M’ɔ ’kɔ’n, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ kpunnge yɩ́ kɛ ɔ tʋ́ yɩ́ nyɩn ɔ nɩ́an Nyanmɩan awulo nɩn anun sua’n-mɔ. 2Ɛhɩ, Zozi nwan: “Ɛhɩ kʋalaa mɔ ɛmɔ nwun yɩ́ ɛwa’n, mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ bɛ ’ba bubu yɩ́ bɛ gua. Ɛbʋɛ baa kʋn ngɔ tanlan man yɩ́ manngʋn asʋ.”
Munnzue nʋn ahʋlʋwa’n
3Zozi kɔ hɔ kɔ tanlan asɩ *Olivʋ bʋka nɩn asʋ. Yɩ́ menian’n-mɔ kɔ a yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ, nán b’a bisa yɩ́ kɛ: “Anɩn cɩan benin yɛ̂ nyɔbʋɛ sɔ’n-mɔ ’kan gua asɩ ɔ? Wɔ́ ɛwalɛ cɩan nɩn anwʋn nzɔlɛ’n y’ɔ le benin? Mân’n kʋsʋ ayuelɩɛ cɩan’n y’ɔ le benin? Kan kele yɛ́.”
4Zozi nwan: “Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa nán sʋanlan fɩ́ɩ́ a nnaka man ɛmɔ. 5Ɔ sanlɩn kɛ menian dɔʋn kpa, bɛ ’ba nanndɩ mɩ́n dunman nɩn asʋ nán bɛ́ nun kʋn biala ’ba se kɛ: ‘*Kilisi’n, Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n, y’ɔ le mɩ́n.’ Bɛ ’laka menian dɔʋn. 6Ɛmɔ ’ba tɩ kɛ menian’n-mɔ lɛ kan ɛlɔɛ ɛjɔlɛ ɛmɔ anwʋn ɛbɛlɛ ala, ɛsɛ bɛ ’ba han bɛ kele ɛmɔ kɛ mmie-mɔ lɛ kʋn mʋa ɛlɔ. Nán bɛ man bɛ́ kunnun tɩtɩ bɛ́, ɔ sanlɩn kɛ ɔ sɛ kɛ ɔ yɔ́ sɔ, kʋsʋ anɩn nán mân nɩn ayuelɩɛ nɩn anɩn. 7Mân kʋn ’ba jasʋ ɔ nʋn mân kʋn bɛ kʋn ɛlɔɛ. Belemgbin mân kʋn ’ba jasʋ ɔ nʋn belemgbin mân kʋn bɛ kʋn ɛlɔɛ. Ɛhɔɛ ’ba kpɩn eyuadɩ’n lɩka mmie-mɔ, ɛsɛ asɩɛ’n ’ba kpusu wɔ lɩka ngacile dɔʋn. 8Ɛhɩka kʋalaa, ɔ tɩ kɛ balasua m’ɔ kɔ fʋ awɔlɛ sʋ yalɛ’n m’ɔ di mʋa ɔ nwun yɩ́’n.
9“Ɛhɩ, menian’n-mɔ ’ba yɩ ɛmɔ man maan bɛ kele ɛmɔ ahʋlʋwa ɛsɛ bɛ ’kun ɛmɔ. Mɩ́n dunman nun, menian’n-mɔ kʋalaa ’ba kpɔ ɛmɔ. 10Nan mɛlɛ sɔ’n, menian dɔʋn kpa ’ba yaci bɛ́ dedi’n mɔ bɛ le yɩ́’n bɛ tʋ. Bɛ ’laka bɛ́ nwʋn ɛsɛ bɛ ’kpɔ bɛ́ nwʋn. 11Ato mgbɔmanfʋɛ dɔʋn ’ba fite fite bɛ laka menian dɔʋn. 12Ɛtɛ ɛyɔlɛ’n ’ba fa mân’n lɩka kʋalaatin dede ɔ man menian dɔʋn kpa mɔ bɛ le ehulo’n, bɛ ’yaci bɛ́ ehulo’n bɛ tʋ. 13Nan sʋanlan m’ɔ kɔ tila yɩ́ ahʋnlɩn dede ɔ kɔ ju yɩ́ ayuelɩɛ’n, sʋanlan sɔ’n ’nyan yɩ́ ti. 14Anwunno Belemgbin Mân nɩn anwʋn Ɛjɔlɛkpa ɛhɩ, bɛ ’bɔ yɩ́ asɩɛ’n lɩka kʋalaatin bɛ man mân nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaa di yɩ́ nwʋn adanzɩɛ, kʋalaaka nán mân nɩn ayuelɩɛ cɩan nɩn a ju.
Like ɛtɛ kpili’n m’ɔ bɔ alʋa’n
(Maakɩ 13.14-23, Luku 21.20-24)
15“Ɛmɔ ’ba nwun like ɛtɛ kpili’n m’ɔ bɔ alʋa mɔ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ Danɩɛ hanlɩn yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ’n kɛ bɛ ’ba sie yɩ́ lɩka nwannzan-nwannzan nɩn anun. (Sʋanlan m’ɔ lɛ kɩnnga Danɩɛ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɩ́nnga nán ɔ tɩ yɩ́ bʋ kpa.) 16Yɩ́ ti, bɛ́ mɔ bɛ wɔ Zude mân nɩn anun’n, bɛ nwánndi bɛ hɔ́ mmʋka’n-mɔ asʋ. 17Sʋanlan m’ɔ kɔ fʋ yɩ́ sua nɩn ati sʋ’n, n’ɔ ju kɔ yɩ́ sua nɩn anun, ɔ fa like. 18Sʋanlan m’ɔ kɔ hɔ ebolo’n, n’ɔ sa ba fa taladɩɛ. 19Mɛlɛ sɔ nɩn anun, mmalasua’n-mɔ mɔ bɛ lɛ nwʋnnzɛ’n, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ lɛ nʋan mma’n, bɛ́ yakɔ! 20Ɛmɔ sɛ́lɛ Nyanmɩan kpa nán ɛmɔ ɛnwanndie cɩan nɩn a nyia man fɔsɩɛ nun, anaan ɛnwʋnmɩan ele cɩan. 21Ɔ sanlɩn kɛ yalɛ’n mɔ ɔ ’ba a tɛmʋn sɔ nɩn anun’n, yɩ́ esulo mɔ ɔ ’ba yɔ’n, kɛ bɛ bɔlɩ mân’n dede m’ɔ ju ɛnɛ’n, yɩ́ nwʋn sʋ yalɛ walɩ man lé, yɛ̂ yɩ́ nwʋn sʋ yalɛ ngɔ a man kʋ́n lé. 22Sɛ Nyanmɩan muonun a mgbɛ man tɛmʋn sɔ nɩn asʋ a, sʋanlan fɩ́ɩ́ nnyan man yɩ́ ti. Nan yɩ́ menian’n-mɔ mɔ ɔ’a kpa bɛ́ ɔ’a yɔ yɩ́ dɩɛ’n-mɔ dunman nun, ɔ’a kpɛ cɩan sɔ’n-mɔ asʋ. 23Mɛlɛ sɔ nɩn anun, sɛ sʋanlan bie se ɛmɔ kɛ: ‘Ɛmɔ nɩ́an, Kilisi’n wɔ ɛwa!’ anaan ‘Ɔ wɔ ɛlɔ!’ a, nán bɛ de bɛ di. 24Ɔ sanlɩn kɛ ato Kilisi-mɔ ɔ nʋn ato mgbɔmanfʋɛ-mɔ ’ba fite fite, bɛ ’ba yɔ asinbɛnwʋn ninnge mgbili mgbili ɔ nʋn nzɔlɛ bɛ laka menian. Sɛ bɔbɔ bɛ kʋala menian’n-mɔ mɔ Nyanmɩan a kpa bɛ́ a yɔ yɩ́ dɩɛ’n-mɔ laka a, bɛ ’laka bɛ́. 25Ɛjɔlɛ nɩn ahɩ! M’an kannzʋ ɛmɔ! 26Sɛ bɛ kan bɛ kele ɛmɔ kɛ: ‘Ɛmɔ nɩ́an, ɔ wɔ ɛwâ nɩn anun ɛlɔ’ a, nán bɛ kɔ ɛlɔ. Sɛ kʋsʋ bɛ kan bɛ kele ɛmɔ kɛ: ‘Bɛ nɩ́an, ɔ fɩa ɛwa’ a, nán bɛ de bɛ di. 27Kɛ nyanmɩan’n kpɛ mɩaɩn sɛnzɛ afitelɩɛ ɔ kɔ tɔ sɛnzɛ atɔlɩɛ’n, Mân Baa’n kʋsʋ ɛwalɛ’n ’ba yɔ sɔ. 28Lɩka mɔ fuin’n la’n, ɛbɛlɛ yɛ̂ ɛkpɔtɛ’n-mɔ yia ɔ.
Mân Baa nɩn ɛwalɛ’n
(Maakɩ 13.24-27, Luku 21.25-28)
29“Yalɛ mɛlɛ’n sɩn ala, sɛnzɛ’n ’ba lu tuun. Sala’n ngɔ ta man kʋ́n. Nzalama’n-mɔ fi anwunno bɛ ’ba tutu bɛ gua asɩ. Nyanmɩansʋ ɛlɔ ninnge mgbili’n-mɔ kʋalaa ’ba kpusu. 30Ɛbɛlɛ nɩn anun, Mân Baa nɩn ɛwalɛ nzɔlɛ’n ’ba fite nyanmɩan nɩn anyunnun. Asɩɛ nɩn asʋ nvilie’n-mɔ kʋalaa ’ba sun bɛ yɩ awɔ́lɛ, bɛ ’ba nwun Mân Baa’n kɛ ɔ wɔ bɔlɛ́ nɩn anun ɔ fi anwunno ɔ lɛ ba wɔ tunmin kpili kpa ɔ nʋn anunminnyanmʋn nun. 31Mɔ kɔnɔtɩ kpili’n kɔ te’n, Mân Baa’n ’ba sʋan yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ wɔ anwunno ɛlɔ nɩn asɩɛ’n lɩka kʋalaatin. Ɔ ’man bɛ kokuan menian’n-mɔ mɔ ɔ’a kpa bɛ́ ɔ’a yɔ yɩ́ dɩɛ’n-mɔ anʋan.
Figi baka nɩn anwʋn anyɩnndala’n
(Maakɩ 13.28-31, Luku 21.29-33)
32“Ɛmɔ nɩ́an *figi baka’n kɛ ɔ kpɩn tɩ yɩ́’n nán ɛmɔ tɩ́ yɩ́ bʋ. Mɛlɛ mɔ ɛmɔ kɔ nwun kɛ asa mma a fifi yɩ́ nwʋn mɔ yɩ́ nyâ’n lɛ wula’n, anɩn ɛmɔ sɩ kɛ ɔ ka kaan su. 33Ɛmɔ kʋsʋ, mɛlɛ mɔ ɛmɔ kɔ nwun ɛhɩ kʋalaa’n, anɩn ɛmɔ sɩ kɛ Mân Baa nɩn ɛwalɛ nɩn a ju a yue ɔ’a mantan ɛmɔ kʋkʋ. 34Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ ajulisʋ menian ɛhɩ-mɔ ngɔ yue man wu nán ninnge sɔ’n-mɔ tɛmʋn a ju. 35Anwunno nʋn asɩ ’ba kpɛ nun sɩn, nan mɩ́n Nʋan Ɛjɔlɛ’n dɩɛ, ɔ mgbɛ man nun lé.
Ɛmɔ tánlan bɛ sísa
(Maakɩ 13.32-37, Luku 17.26-30,34-36)
36“M’ɔ tʋ de cɩan’n, anaan dɔɛ’n, sʋanlan fɩ́ɩ́ nzɩ man. Anwunno ɛlɔ mmɔfʋɛ’n-mɔ o, Mân Baa nɩn o, bɛ́ fɩ́ɩ́ bɛ nzɩ man. Nan Sɩɛ nɩn angʋnmɩn y’ɔ sɩ ɔ. 37Nowe bɛlɛ sʋ, ɛjɔlɛ’n m’ɔ walɩ’n, yɩ́ kʋnmgba nɩn ala yɛ̂ ɔ ’ba a Mân Baa nɩn ɛwalɛ nun ɔ. 38Nowe bɛlɛ sʋ, asannan nán esue kpili’n m’ɔ nʋanlɩn mân nɩn a tɔ’n, anɩn menian’n-mɔ lɛ didi, bɛ lɛ nʋn nzan, bɛ lɛ ja bɛ́ nwʋn, bɛ lɛ fa bɛ́ mma mmalasua’n-mɔ atɔnvɔlɛ, dede ɔ juli mɛlɛ mɔ Nowe fʋlɩ meli nɩn anun’n. 39Bɛ gua ɛbɛlɛ, ɛjɔlɛ fɩ́ɩ́ a nvalɩ bɛ́ nwʋn, dede esue kpili’n kɔ tɔ, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ nʋan. Mân Baa’n kʋsʋ ɛwalɛ nun, kɛ ɛjɔlɛ’n ’ba yɔ yɩ́ nɩn ala anɩn. 40Mɛlɛ sɔ nɩn anun, mmelenzua nnyuan mɔ bɛ kɔ hɔ ebolo bɛ lɛ di junman lɩka kʋn’n, bɛ ’fa kʋn bɛ yaci kʋn. 41Mmalasua nnyuan mɔ bɛ lɛ futu *bele bɛ yɩ yɩ́ fali’n, bɛ ’fa kʋn bɛ yaci kʋn.
42“Yɩ́ sɔ ati, ɛmɔ tánlan bɛ sísa, ɔ sanlɩn kɛ, ɛmɔ nzɩ man cɩan’n mɔ bɛ́ Mɩn ’ba ɔ. 43Ɛmɔ nwún yɩ́ kɛ awulo kpain’n, sɛ ɔ sɩ dɔɛ’n mɔ alɩ́ɛ san an, awofʋɛ’n ba ɔ wua yɩ́ a, ahan ɔ ’tanlan asɩ ɔ sisa, ɔ nyaci man yɩ́ maan ɔ nwʋlʋ man yɩ́ sua nɩn anun. 44Ɛhɩ ati, ɛmɔ kʋsʋ, ɛmɔ bɔ́bʋa bɛ́ nwʋn, ɔ sanlɩn kɛ, Mân Baa’n ’ba a dɔɛ mɔ ɛmɔ nzusu man nɩn asʋ.
Akʋa kpa’n yɛ̂ akʋa ɛtɛ’n
45“Akʋa ngɛlɛfʋɛ ananhɔlɛfʋɛ’n, y’ɔ le nwan? Y’ɔ le akʋa’n mɔ yɩ́ mɩn a fa junman a wula yɩ́ sa nun kɛ ɔ nɩ́an yɩ́ ngʋa ɛhɩnlɩnka-mɔ asʋ, ɔ mán bɛ́ alɩɛ mɛlɛ mɔ dɔɛ’n kɔ ju’n. 46Nyila hán akʋa sɔ’n mɔ yɩ́ mɩn ’sa ba a, ɔ ’ba tʋ yɩ́ junman nɩn asʋ’n! 47Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, akʋa sɔ’n, yɩ́ mɩn’n ’fa yɩ́ ninnge’n kʋalaatin wula yɩ́ sa nun. 48Nan sɛ akʋa sɔ’n tɩ sʋanlan ɛtɛ a, ɔ ’kan yɩ́ ti anun kɛ: ‘Mɩ́n mɩn nnyan walɩ man.’ 49Ɔ ’tɩ tɔ yɩ́ manngʋn’n-mɔ mɔ ɔ nʋn bɛ di junman nɩn anwʋn ɔ bili bɛ́, ɔ nʋn kɔnʋnmɩnnzan’n-mɔ bɛ ’didi ɛsɛ bɛ ’nʋn nzan. 50Cɩan m’ɔ njʋnlɩn man yɩ́ nwʋn ɔ nʋn dɔɛ m’ɔ nzusu man’n, yɛ̂ yɩ́ mɩn’n ’ba a ɔ. 51Ɔ ’kele akʋa sɔ’n yalɛ kpa, ɔ ’yɔ yɩ kɛ bɛ yɔ apoo mma-mɔ’n. Ɛbɛlɛ nɩn anun, ɔ ’ba sun ɛsɛ ɔ ’kʋan yɩ́ je’n.
25Ndalie bulu nɩn anwʋn anyɩnndala’n
1“Ɛhɩ, Anwunno Belemgbin Mân nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n, ɔ soman ndalie bulu mɔ b’a fa bɛ́ nganlannɩɛ’n-mɔ b’a tetila, bɛ lɛ kɔ a kpa atɔnvɔlɛ bian kʋn atɩn. 2Bɛ́ nunhan nnun tɩ ngʋasɩafʋɛ yɛ̂ nnun kʋsʋ tɩ bɛngɛlɛfʋɛ. 3Ngʋasɩafʋɛ’n-mɔ kɔ fa bɛ́ nganlannɩɛ’n-mɔ, bɛ ngɔ fa man ngo bɛ ngɔ sa man bɛ́ nwʋn. 4Nan bɛngɛlɛfʋɛ nnun nɩn an, bɛ kɔ fa bɛ́ nganlannɩɛ’n-mɔ ɔ nʋn ngo ɛsɛ̂ nun bɛ kɔ sa bɛ́ nwʋn. 5Atɔnvɔlɛ bian’n kɔ hyɛ kpa, ɔ mma man. Nafɛlɛ kɔ hun ndalie bulu’n bɛ kɔ lafɩ lafɩ.
6“Mɔ alɩ́ɛ’n buli nun’n, bɛ ’tie a, anɩn sʋanlan bie lɛ tɩan, yɩ́ nwan: ‘Ɛ ’nwun atɔnvɔlɛ bian’n! Bɛ fíte bɛ hɔ́ kpá yɩ́ atɩn!’
7“Ɛbɛlɛ ala, ndalie bulu’n kɔ jasʋ jasʋ, bɛ yɔ bɛ́ nganlannɩɛ’n-mɔ kpa. 8Ngʋasɩafʋɛ’n-mɔ kɔ se bɛngɛlɛfʋɛ’n-mɔ kɛ: ‘Ɛmɔ mán yɛ́ bɛ́ ngo’n kaan, nán yɛ́ nganlannɩɛ’n-mɔ lɛ nun.’
9“Bɛngɛlɛfʋɛ’n-mɔ kɔ bua bɛ́ kɛ: ‘Cɛcɛ, ɛmɔ ngɔ nyan man yɩ́, ɔ sanlɩn kɛ, ɔ nza man yɛ́ nʋn ɛmɔ. Ɛmɔ hɔ́ bɛ́ mɔ bɛ tɔnɩn yɩ́’n-mɔ ɛlɔ, bɛ hɔ́ tó bɛ́ dɩɛ.’
10“Kɛ bɛ hɔlɩ ngo atoe nɩn ala, atɔnvɔlɛ bian’n kɔ a. Bɛngɛlɛfʋɛ nnun’n, mɔ b’a sesie bɛ́ nwʋn a yue’n, bɛ nʋn yɩ́ kɔ wʋlʋ lɩka mɔ bɛ lɛ fa atɔnvɔlɛ’n, nán b’a tʋ anʋan nɩn anun.
11“Ɔ hyɛlɩ kaan, mmalasua ɛhɩnlɩn-mɔ kɔ a, bɛ lɛ tɩan, bɛ́ nwan: ‘Yɛmɩnlɩn, yɛmɩnlɩn, tike anʋan’n!’
12“Atɔnvɔlɛ bian’n nwan: ‘Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ mɩn nzɩ man ɛmɔ.’”
13Ɛhɩ, Zozi kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “Yɩ́ sɔ ati, ɛmɔ sísa, ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ nzɩ man cɩan’n, anaan dɔɛ’n.”
Ngʋa nsan nɩn anwʋn anyɩnndala’n
14“Anwunno Belemgbin Mân’n soman bian kʋn m’ɔ lɛ ba tu atɩn. Ɔ kɔ fɛfɛlɛ yɩ́ ngʋa’n-mɔ ɔ kɔ fa yɩ́ esika’n kɔ wowula bɛ́ sa nun. 15Ɔ kɔ man kʋn esika kɔkɔlɛ mma ɛya nnun, ɔ’a man kʋn kʋsʋ ɛya nnyuan, ɔ’a man kʋn biekun kʋsʋ ɛya kʋn. Bɛ́ nun kʋn biala anwʋnsɛlɛ’n m’ɔ fa di yɩ́ junman’n, yɩ́ nwʋn esika yɛ̂ ɔ falɩ manlɩn yɩ́, yɛ̂ ɔ hɔlɩ ɔ. 16Akʋa’n mɔ yɩ́ mɩn’n manlɩn yɩ́ esika kɔkɔlɛ mma ɛya nnun’n, ɔ kɔ fa kɔ si kongo, ɔ kɔ nyan sʋ nvasʋɛ ɛya nnun. 17Nunhan’n mɔ bɛ manlɩn yɩ́ ɛya nnyuan’n, yɩ́ kʋsʋ ɔ kɔ fa kɔ si kongo, ɔ kɔ nyan sʋ nvasʋɛ ɛya nnyuan. 18Nunhan’n mɔ bɛ manlɩn yɩ́ ɛya kʋn’n, ɔ kɔ hɔ kɔ fun kunman ɔ kɔ fa yɩ́ mɩn esika’n kɔ fɩa.
19“Bɛ wɔ ɛbɛlɛ dede ɔ hyɛlɩ kpa, bɛ́ mɩn’n kɔ a, ɔ kɔ fɛfɛlɛ bɛ́ kɛ esika’n m’ɔ falɩ manlɩn bɛ́’n, bɛ bála a bu yɩ́ mgbʋnndan. 20Akʋa’n mɔ bɛ manlɩn yɩ́ esika kɔkɔlɛ mma ɛya nnun’n kɔ fa ɛya nnun biekun kɔ a, yɩ́ nwan: ‘Mɩ́n mɩn, ɛ manlɩn mɩ́n esika kɔkɔlɛ mma ɛya nnun. Nɩan, m’an nyan sʋ ɛya nnun biekun, ɛ ’nwun yɩ́.’
21“Yɩ́ mɩn’n nwan: ‘Akʋa kpa, mo! Ɛ tɩ ananhɔlɛfʋɛ kpa. Like kaan ɛhɩ mɔ m’an fa m’an man wɔ́’n, a yɔ yɩ́ kpa. Yɩ́ ti, mɩn ’fa ninnge dɔʋn mɩn wula wɔ́ sa nun. Bala tanlan mɩ́n nwʋn ɛwa maan yɛ lí fɛ.’
22“Akʋa’n mɔ bɛ manlɩn yɩ́ esika kɔkɔlɛ mma ɛya nnyuan’n kʋsʋ kɔ a, yɩ́ nwan: ‘Mɩ́n mɩn, esika kɔkɔlɛ mma ɛya nnyuan’n mɔ ɛ falɩ manlɩn mɩ́n’n, m’an nyan sʋ ɛya nnyuan biekun, ɛ ’nwun yɩ́.’
23“Yɩ́ mɩn’n nwan: ‘Akʋa kpa, mo! Ɛ tɩ ananhɔlɛfʋɛ kpa. Like kaan ɛhɩ mɔ m’an fa m’an man wɔ́’n, a yɔ yɩ́ kpa. Yɩ́ ti, mɩn ’fa ninnge dɔʋn mɩn wula wɔ́ sa nun. Bala tanlan mɩ́n nwʋn ɛwa maan yɛ lí fɛ.’
24“Yɩ́ nzin, akʋa’n mɔ bɛ manlɩn yɩ́ esika kɔkɔlɛ mma ɛya kʋn’n kʋsʋ kɔ a yɩ́ dɩɛ. Yɩ́ nwan: ‘Mɩ́n mɩn, mɩn sɩ kɛ ɛ tɩ sʋanlan mɔ wɔ́ ɛjɔlɛ yɔ sɩ kpa. Ɛ man ngʋa’n-mɔ di junman mgban nán wɔ́ lɩlɩ a nyan sʋ nvasʋɛ’n. 25Esulo hanlɩn mɩ́n, n gɔ n vunlin wɔ́ esika’n n wulalɩ asɩɛ bʋ. Ɛ ’nwun wɔ́ esika’n, de wɔ́ like.’
26“Yɩ́ mɩn’n nwan: ‘Akʋa ati anun ɛtɛ ɛfʋanfʋɛ, ɛ sɩ kɛ mɩn man ɛmɔ di junman mgban mɩn nyan sʋ nvasʋɛ’n. 27Ahan ɛ falɩ mɩn esika’n manlɩn bankɩ mma’n-mɔ sielɩ. Yɩ́ dɩɛ n vi ɛlɔ mɩn ba a, anɩn mɩn yɩ mɩ́n esika’n nʋn yɩ́ ngua nun’n. 28Yɩ́ ti, ɛmɔ tʋ́a yɩ́ bɛ lé esika kɔkɔlɛ mma ɛya kʋn’n m’ɔ wɔ yɩ́ sa nun’n, bɛ fá bɛ mán akʋa’n m’ɔ le akpɩɩ kʋn’n. 29Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan m’ɔ le bie’n, bɛ ’man yɩ́ dɔʋn biekun. Nan sʋanlan kʋsʋ m’ɔ le man fɩ́ɩ́’n, bɛ ’tʋa yɩ́ bɛ de kaan’n m’ɔ le’n. 30Nán akʋa mgban ɛhɩ, bɛ jú yɩ́ bɛ tʋ́ awosin nɩn anun ɛlɔ. Ɛbɛlɛ yɛ̂ ɔ ’sun ɛsɛ ɔ ’kʋan yɩ́ je nɩn ɔ.’
Kulo menian’n-mɔ kʋalaa ndɛɛ ebua’n
31“Mɛlɛ mɔ *Mân Baa’n ba a anunminnyanmʋn nɩn anun’n ɔ nʋn nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ kʋalaatin’n, ɔ ’tanlan yɩ́ anunminnyanmʋn belemgbin bia nɩn asʋ. 32Asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ kʋalaa ’ba yia yɩ́ nyunnun ɛbɛlɛ. Ɔ ’kpa bɛ́ nun kɛ bʋa ɛnɩanfʋɛ’n kpa yɩ́ mmʋa’n ɔ sie bɛ́ ngʋnmɩn ɛsɛ ɔ sie yɩ́ esile’n-mɔ kʋsʋ angʋnmɩn’n. 33Ɔ ’fa mmʋa’n-mɔ sie yɩ́ sa fama sʋ, ɔ ’fa esile’n-mɔ kʋsʋ sie yɩ́ sa bɛ̂ sʋ.
34“Ɛhɩ anzin, belemgbin’n ’ba se bɛ́ mɔ bɛ wɔ yɩ́ sa fama sʋ’n kɛ: ‘Ɛmɔ mɔ mɩ́n Sɩ a yeyila bɛ́’n, ɛmɔ bála a fa Anwunno Belemgbin Mân’n. Nyanmɩan a fa a sie ɛmɔ ajâ. Ɔ sesielɩ manlɩn ɛmɔ sunmin kɛ ɔ bɔlɩ mân’n. 35Ɔ sanlɩn kɛ mɛlɛ mɔ anɩn ɛhɔɛ lɛ kun mɩ́n’n, ɛmɔ manlɩn mɩ́n like n nili. Mɔ nzuhoe ’kun mɩ́n’n, ɛmɔ manlɩn mɩ́n nzue n nʋnlɩn. Mɔ m malɩ ɛyɛfʋɛ ɛmɔ kulo nɩn asʋ’n, ɛmɔ sikelɩ mɩ́n. 36Mɔ anɩn mɩ́n nwʋn gua sʋ’n, ɛmɔ manlɩn mɩ́n taladɩɛ n wulalɩ, mɔ anɩn mɩn ndɩ man akpɔlɛ’n, ɛmɔ walɩ bɛ nɩanlɩn mɩ́n bʋsʋ. Mɔ anɩn n na fiadɩ’n, ɛmɔ walɩ nɩanlɩn mɩ́n bʋ sʋ.’
37“Ɛhɩ, sɛsɛfʋɛ’n-mɔ ’ba bisa yɩ́ kɛ: ‘Yɛ Mɩn, cɩan benin yɛ̂ yɛ nwunlin wɔ́ kɛ ɛhɔɛ lɛ kun wɔ́ mɔ yɛ manlɩn wɔ́ like lili ɔ? Anaan cɩan benin yɛ̂ yɛ nwunlin wɔ́ kɛ nzuhoe lɛ kun wɔ́ mɔ yɛ manlɩn wɔ́ nzue nʋnlɩn ɔ? 38Cɩan benin yɛ̂ ɛ walɩ ɛyɛfʋɛ yɛ́ kulo nɩn asʋ mɔ yɛ sikelɩ wɔ́ ɔ, anaan cɩan benin yɛ̂ yɛ nwunlin kɛ wɔ́ nwʋn gua sʋ mɔ yɛ manlɩn wɔ́ taladɩɛ wulalɩ ɔ? 39Cɩan benin yɛ̂ yɛ nwunlin kɛ ɛ ndɩ man akpɔlɛ anaan ɛ la fiadɩ mɔ yɛ nɩanlɩn wɔ́ bʋsʋ ɔ?’
40“Belemgbin’n ’ba se bɛ́ kɛ: ‘Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ yɩ́ kʋalaa mɔ ɛmɔ yɔlɩ manlɩn mɩ́n nianman-mɔ nunhan kutua’n bie’n, mɩ́n yɛ̂ ɛmɔ yɔlɩ manlɩn mɩ́n ɔ.’
41“Nan afɩ belemgbin’n ’ba se bɛ́ mɔ bɛ gua yɩ́ sa bɛ̂ sʋ’n kɛ: ‘Ɛmɔ mɔ b’a fa munnzue’n, ɛmɔ jásʋ mɩ́n nwʋn ɛwa. Ɛmɔ hɔ́ sɩ̂n’n m’ɔ nnun man lé, mɔ b’a sesie b’a man Abɔnsanmʋn nʋn yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ nɩn anun. 42Ɔ sanlɩn kɛ mɛlɛ mɔ anɩn ɛhɔɛ lɛ kun mɩ́n’n, ɛmɔ a mman man mɩ́n like m’an nni man. Mɔ nzuhoe ’kun mɩ́n’n, ɛmɔ a mman man mɩ́n nzue m’an nnʋn man. 43Mɔ m malɩ ɛyɛfʋɛ ɛmɔ kulo nɩn asʋ’n, ɛmɔ a nzike man mɩ́n. Mɔ anɩn mɩ́n nwʋn gua sʋ’n, ɛmɔ a mman man mɩ́n taladɩɛ m’an nwula man. Mɔ n vʋkɛlɩ’n, ɛsɛ mɔ bɛ tʋlɩ mɩ́n fiadɩ’n, ɛmɔ a nnɩan man mɩ́n bʋsʋ.’
44“Ɛhɩ, bɛ́ nwan: ‘Yɛ́ Mɩn, cɩan benin yɛ̂ yɛ nwunlin wɔ́ kɛ ɛhɔɛ lɛ kun wɔ́ mɔ y’a mman man wɔ́ like a nni man ɔ? Anaan cɩan benin yɛ̂ yɛ nwunlin kɛ nzuhoe lɛ kun wɔ́ mɔ y’a mman wɔ́ nzue a nnʋn man ɔ? Cɩan benin yɛ̂ ɛ walɩ ɛyɛfʋɛ yɛ́ kulo nɩn asʋ mɔ y’a nzike man wɔ́ ɔ? Anaan cɩan benin yɛ̂ yɛ nwunlin kɛ wɔ́ nwʋn gua sʋ mɔ y’a mman man wɔ́ taladɩɛ a nwula man ɔ? Cɩan benin yɛ̂ ɛ fʋkɛlɩ anaan bɛ tʋlɩ wɔ́ fiadɩ mɔ y’a nnɩan man wɔ́ bʋsʋ ɔ?’
45“Belemgbin’n ’ba bua bɛ́ kɛ: ‘Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ yɩ́ kʋalaa mɔ ɛmɔ a nyɔ a mman man mɩ́n nianman ngutua ɛhɩ-mɔ anun kʋn bie’n, anɩn mɩ́n yɛ̂ ɛmɔ a nyɔ a mman man mɩ́n ɔ.’
46“Menian sɔ’n-mɔ, bɛ ’kɔ lɩka mɔ yalɛ elie’n le man ayuelɩɛ’n. Nan sɛsɛfʋɛ’n-mɔ dɩɛ, bɛ ’nyan nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n.”
26Zufʋ mgbain’n-mɔ ’ba hɔ Zozi ati ahuan
(Maakɩ 14.1-2, Luku 22.1-2, Zʋan 11.45-53)
1Ɛhɩ, Zozi hanlɩn ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ dede m’ɔ yuelɩ’n, ɔ selɩ yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: 2Ɛmɔ sɩ kɛ ɔ ka cɩan nnyuan nán b’a li *Pakɩ fɛtɩ’n. Mân Baa’n, bɛ ’ba yɩ yɩ́ bɛ man menian’n-mɔ bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ.
3Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ, ɔ nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ kɔ yia Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain kpa’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kayifʋ nɩn awulo ɛlɔ. 4Anɩn bɛ lɛ jʋnlɩn jʋnlɩn atɩn mɔ bɛ ’sɩn sʋ bɛ cɩ Zozi bɛ kun yɩ́ nvɩalɩɛ nun nɩn anwʋn. 5Bɛ́ nwan: “Ɔ tɩ man kpa kɛ yɛ cɩ yɩ́ fɛtɩ nɩn anun. Sɛ yɛ cɩ yɩ́ fɛtɩ nɩn anun an, menian’n-mɔ kʋalaa ’ba jasʋ yɛ́ kɔmɩn anun.”
Balasua kʋn ’ba kaci anatɩlɩ gua Zozi ati nɩn asʋ
6Anɩn Zozi wɔ Betanin, bian kʋn awulo. Bian sɔ’n li Simʋn, ɔ tɩ kokobefʋɛ daba. 7Balasua kʋn kɔ a Zozi anwʋn ɛbɛlɛ, ɔ le anantɩlɩ bondoman kʋn yɩ́ sa nun. Anantɩlɩ sɔ’n gua yɔ sɩ kpa. Mɛlɛ mɔ bɛ gua tɔbɩlɩ nɩn anwʋn bɛ ’di like’n, balasua’n kɔ kaci anatɩlɩ’n kɔ gua Zozi ati nɩn asʋ.
8Mɔ yɩ́ menian’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɔ yɔlɩ bɛ́ ɛya, bɛ́ nwan: “Anatɩlɩ ɛhɩ ɛsɛcɩɛ dɩɛ abʋ y’ɔ le benin? 9Bɛ kʋala kɛ bɛ tɔnɩn yɩ́, bɛ fa yɩ́ esika’n bɛ man ehianfʋɛ’n-mɔ.”
10Bɛ hanlɩn sɔ mɔ Zozi tɩlɩ’n, yɩ́ nwan: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ jɩjɩ balasua sɔ nɩn ɔ? Like kpa yɛ̂ ɔ’a yɔ ɔ’a man mɩ́n ɔ. 11Afɩ ehianfʋɛ’n-mɔ dɩɛ, ɛmɔ nʋn bɛ́ gua ɛwa cɩan daa. Nan mɩ́n dɩɛ, mɩn nʋn ɛmɔ tɩ man ɛwa dahuu. 12Anatɩlɩ ɛhɩ mɔ ɔ’a tutu ɔ’a gua mɩ́n nwʋn’n, mɩ́n fuin nɩn esesie y’ɔ lɛ sesie ɔ. 13Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ eyuadɩ nɩn anun lɩka biala mɔ bɛ ’bɔ Ɛjɔlɛkpa’n, bɛ ’kan like mɔ balasua ɛhɩ a yɔ a man mɩ́n nɩn anwʋn ɛjɔlɛ bɛ fa bɛ kacɩ yɩ́.”
Zudasɩ ’ba yɩ Zozi man Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ
14Ɛhɩ, Zozi menian bulu nʋn nnyuan’n, bɛ́ nunhan kʋn’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Zudasɩ Isikaliɔtɩ’n, ɔ hɔlɩ tʋlɩ Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ a, 15yɩ́ nwan: “Sɛ mɩn yɩ Zozi mɩn man ɛmɔ a, nzu like dɩɛ yɛ̂ ɛmɔ ’fa man mɩ́n ɔ?” Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ ha jɛtɛ fufue mma abulasan bɛ kɔ wula yɩ́ sa nun. 16Ɔ fi tɛmʋn sɔ’n, Zudasɩ kɔ kpʋnndɛ atɩn mɔ ɔ ’sɩn sʋ ɔ yɩ Zozi man bɛ́’n.
Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ ’ba li Pakɩ alɩɛ’n.
(Maakɩ 14.12-21, Luku 22.7-14,21-23, Zʋan 13.21-30)
17Kpaʋn’n mɔ bɛ nwula man nun fali ayile’n, yɩ́ fɛtɩ cɩan’n m’ɔ li mʋa nɩn anun, Zozi menian’n-mɔ walɩ yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ a, bɛ́ nwan: “Ninhan yɛ̂ ɛ kulo kɛ yɛ hɔ́ tʋ́n *Pakɩ alɩɛ nɩn ɔ?”
18Mɔ bɛ bisalɩ kosuan sɔ’n, Zozi nwan: “Ɛmɔ hɔ́ kulo ɛlɔ, sʋanlan sʋa awulo, bɛ se yɩ́ kɛ: ‘Yɛ́ Mɩn nwan: Mɩ́n mɛlɛ nɩn a ju, wɔ́ awulo ɛwa yɛ̂ mɩn nʋn mɩ́n menian’n-mɔ yɛ ’di Pakɩ alɩɛ nɩn ɔ.’” 19Zozi menian’n-mɔ yɔlɩ m’ɔ helelɩ bɛ́ kɛ bɛ yɔ́’n bɛ tʋnlɩn Pakɩ alɩɛ’n.
20Nɔsʋba, Zozi nʋn yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n kɔ tɛtanlan tɔbɩlɩ nɩn anwʋn. 21Nán mɔ bɛ ’di like’n, Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, ɛmɔ nunhan kʋn ’ba yɩ mɩ́n man.”
22Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, yɩ́ menian’n-mɔ alʋa kɔ bɔ bɛ́ nwʋn kpa. Bɛ́ nun kʋn biala nwan: “Yɛ́ Mɩn, nán mɩ́n ɔ.” 23Zozi nwan: “Sʋanlan’n m’ɔ nʋn mɩ́n yɛ́ sa wɔ talie nɩn anun’n, yɩ́ yɛ̂ ɔ ’yɩ mɩ́n man ɔ. 24*Mân Baa’n, ɔ ’ba wu kɛ bɛ hɛlɛlɩ yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ’n wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n nɩn anun’n. Nan sʋanlan’n mɔ ɔ ’yɩ yɩ́ man’n, munnzue hán yɩ́! Ɔ tɩ kpa kɛ ahan b’a nwʋ man sʋanlan sɔ’n bɔbɔ.”
25Zudasɩ mɔ ɔ ’yɩ yɩ́ man’n nwan: “*Labi, nán mɩ́n ɔ. Sɛ ato e.”
Zozi nwan: “Wɔ́ muonun, ɛ sɩ kɛ wɔ́ ɔ.”
26Mɔ bɛ ’di like’n, Zozi kɔ fa kpaʋn, m’ɔ lalɩ Nyanmɩan asɩ yuelɩ’n, ɔ kɔ bubu nun ɔ kɔ man yɩ́ menian’n-mɔ. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ lé kpaʋn ɛhɩ bɛ lí, ɔ tɩ mɩ́n nwʋnnaan.”
27Yɩ́ nzin, ɔ kɔ fa divɩn kangɔ kʋn, m’ɔ lalɩ Nyanmɩan asɩ yuelɩ’n, ɔ kɔ fa ɔ kɔ man yɩ́ menian’n-mɔ. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ kʋalaa nʋ́n. 28Ɔ sanlɩn kɛ nzan ɛhɩ tɩ mɩ́n moja ɔ di Nyanmɩan nyɩhyɛ’n m’ɔ nʋn ɛmɔ lɛ di nɩn ajinlanmun. Moja sɔ nɩn a butu a man menian dɔʋn a nyan ɛtɛ face. 29Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ ɔ fi ɛnɛ m’ɔ kɔ’n, mɩn nʋn ɛmɔ yɛ lɛ mma nnʋn man divɩn ɛhɩ fɩ́ɩ́ kʋ́n. Mɩn nʋn ɛmɔ yɛ ’nʋn divɩn fʋfɔlɛ’n mɩ́n Sɩ Belemgbin Mân nɩn anun ɛlɔ.”
30Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, bɛ kɔ tʋ ejue. Bɛ fi ɛbɛlɛ bɛ́ nʋan y’ɔ le *Olivʋ bʋka nɩn asʋ.
Zozi ’ba han kɛ Pɩɛlɩ ’ba se kɛ ɔ nzɩ man yɩ́
(Maakɩ 14.27-31, Luku 22.31-34, Zʋan 13.36-38)
31Mɔ bɛ hɔlɩ juli Olivʋ bʋka nɩn asʋ ɛlɔ’n, Zozi nwan: “Ɛnɛ kɔngɔɛ muonun, ɛmɔ kʋalaa ’ba nwanndi mɩ́n, ɔ ka mɩ́n ngʋnmɩn. Ɔ sanlɩn kɛ, b’a hɛlɛ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ:
Mɩn ’ba hun bʋa ɛnɩanfʋɛ’n.
Yɩ́ mmʋa’n-mɔ kʋalaa ’ba bɔ asanndɩɛ.
32Nan sɛ mɩn wu mɩn tinnge a, mɩn ’di mʋa ɛmɔ anyunnun Galile mân nɩn anun ɛlɔ.”
33Pɩɛlɩ jasʋlɩ a, yɩ́ nwan: “Sɛ bɛ́ kʋalaa bɛ nwanndi wɔ́ a, mɩ́n kʋnmgba cein dɩɛ mɩn nnwanndi man wɔ́ lé.”
34Mɔ Pɩɛlɩ anʋan tɔlɩ’n, Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele wɔ́ kɛ ɛnɛ kɔngɔɛ muonun, ɔ nʋn dee mɔ akɔ’n ’bɔ kokolokoo’n, ɛ ’kan yɩ́ ngʋkʋn kpɛ̂ nsan kɛ ɛ nzɩ man mɩ́n.”
35Pɩɛlɩ nwan: “Sɛ ɔ di mɔ mɩn nʋn wɔ́ wu bɔbɔ a, mɩn ngan man sɔ lé.” Yɩ́ menian’n-mɔ kʋalaa kɔ han sɔ bie.
Zozi ’ba yɔ asɔnɩn Gɛtɩsemanne
(Maakɩ 14.32-42, Luku 22.39-46)
36M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ hɔlɩ juli lɩka kʋn *Olivʋ bʋka nɩn asʋ. Bɛ fɛlɛ lɩka sɔ’n Gɛtɩsemanne (yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ lɩka mɔ bɛ yɩ ngo). Mɔ bɛ juli ɛbɛlɛ’n, Zozi nwan: “Ɛmɔ tánlan ɛwa nán mɩn ’tɩ mɩ́n nwʋn kaan mɩn yɔ asɔnɩn.” 37Mɔ ɔ ’kɔ’n, ɔ nʋn Pɩɛlɩ nʋn Zebede amma nnyuan’n yɛ̂ bɛ hɔlɩ ɔ. Anwʋnmmubue nʋn alʋabɔ kɔ han Zozi. 38Ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ewue nɩn a man mɩ́n lʋa a bɔ mɩ́n nwʋn sʋnman. Ɛmɔ nʋn mɩ́n tánlan ɛwa, nán bɛ sísa!”
39Zozi hɔlɩ yɩ́ nyunnun mʋa kaan an, ɔ kɔ butu yɩ́ nyɩn asɩ ɔ kɔ yɔ asɔnɩn. Yɩ́ nwan: “Mɩ́n Sɩ, sɛ ɛ kʋala kɛ ɛ kpala ewue nyinlinlin ɛhɩ gua a, anɩn kpala gua! N’ɛ man mɩn nʋn ewue kangɔ nɩn anun. Nan kʋsʋ like biala anun, yɔ mɔ ɛ kulo’n nan n’ɛ yɔ mɔ mɩn kulo’n.”
40M’ɔ yɔlɩ asɔnɩn’n yuelɩ’n, ɔ kɔ sa kɔ a yɩ́ menian nsan’n-mɔ anwʋn ɛbɛlɛ. Ɔ ’ba ju a, anɩn bɛ lɛ dafɩ. Zozi kɔ fɛlɛ Pɩɛlɩ, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ a ngʋala man mɩ́n nʋn asɩ tanlan dɔhyʋɩlɩ kʋnmgba cein? 41Nán bɛ dafɩ, bɛ tánlan asɩ bɛ yɔ́ asɔnɩn, nán Abɔnsanmʋn a nzɔ man ɛmɔ a nnɩan man. Ɔ wɔ ɛmɔ ahʋnlɩn nɩn anun kɛ ɛmɔ ’yɔ, nan kʋsʋ anwʋnnaan’n le man anwʋnsɛlɛ.”
42Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, ɔ kɔ yaci bɛ́ ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ asɔnɩn ɛyɔlɛ biekun. Yɩ́ nwan: “Mɩ́n Sɩ, sɛ m’an nnʋn man ewue kangɔ ɛhɩ anun nán ɔ nyɔ man ye a, anɩn man n nʋ́n nun kɛ ɛ kulo’n.”
43Zozi kɔ sa kɔ a. Ɔ ’ba ju a, anɩn yɩ́ menian’n-mɔ lɛ dafɩ kpa. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn nafɛlɛ nɩn a bʋ bɛ́. 44Yɩ́ kpɛ̂ nsan nɩn asʋ, Zozi kɔ yaci bɛ́ ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ asɔnɩn kʋnmgba nɩn ɛyɔlɛ biekun.
45M’ɔ yɔlɩ asɔnɩn yuelɩ’n, ɔ kɔ sa kɔ a yɩ́ menian’n-mɔ anwʋn ɛbɛlɛ, nán ɔ’a bisa bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ tɛ dafɩ bɛ tɛ de bɛ́ ɛnwʋnmɩan? Ɛmɔ nɩ́an, dɔɛ’n mɔ bɛ ’fa bɛ yɩ Mân Baa’n bɛ man ɛtɛfʋɛ’n-mɔ nɩn a ju. 46Ɛmɔ jásʋ bɛ mán yɛ hɔ́. Ɛmɔ nɩ́an, sʋanlan’n mɔ ɔ ’ba yɩ mɩ́n man’n, ɔ’a ju ɛwa.”
Zozi ɛhyɩɛ’n
(Maakɩ 14.43-50, Luku 22.47-53, Zʋan 18.3-12)
47Zozi anʋan ngɔ tɔ man, yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan nɩn anun kʋn’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Zudasɩ’n kɔ fite ɛbɛlɛ. Ɔ ’ba a, menian dɔʋn si yɩ́ sʋ. Bɛ lile dadɩɛ nʋn koloman. Menian sɔ’n-mɔ, Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ yɛ̂ bɛ sʋanlɩn bɛ́ ɔ. 48Mɔ bɛ ’ba’n, Zudasɩ mɔ ɔ ’yɩ Zozi man’n kɔ hele bɛ́ nzɔlɛ kʋn. Yɩ́ nwan: “Sʋanlan’n mɔ n gɔ tɔ yɩ́ nun’n, anɩn ɛmɔ sɩ kɛ yɩ́ dein ɔ. Ɛmɔ hyɩ́ yɩ́.” 49Mɔ Zudasɩ juli ɛbɛlɛ nɩn ala, ɔ kɔ kpunnge Zozi. Yɩ́ nwan: “*Labi, anun o.” M’ɔ hanlɩn sɔ’n, ɔ’a tɔ Zozi nun.
50Zozi nwan: “Mɩ́n manngʋn, like mɔ ɛ walɩ yɩ́ ɛyɔlɛ’n, yɔ.”
Ɛbɛlɛ ala, menian’n-mɔ kɔ tɩ kɔ gua Zozi sʋ bɛ kɔ hyɩ yɩ́. 51Bɛ́ mɔ anɩn bɛ nʋn Zozi wɔ ɛbɛlɛ nɩn anun kʋn kɔ hyʋɩn yɩ́ dadɩɛ’n, ɔ kɔ kpɛ Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn akʋa nɩn anzʋ’n.
52M’ɔ kpɛlɩ yɩ́ nzʋ’n, Zozi nwan: “Fa wɔ́ dadɩɛ’n wula yɩ́ bʋa nɩn anun. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ mɔ bɛ fa dadɩɛ bɛ kʋn’n, dadɩɛ yɛ̂ ɔ ’kun bɛ́ ɔ. 53Ɛ nzɩ man kɛ sɛ mɩn se mɩ́n Sɩ kɛ ɔ bɛ́lɛ mɩ́n nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ akpɩɩ akpɩɩ maan bɛ sísa mɩ́n an, ɔ ’yɔ yɩ́ kɩkaala ɔ? 54Sɛ mɩn yɔ yɩ́ sɔ a, ɔ ’yɔ sɛ nán Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn a kpɩn sʋ? Mɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn a han’n, ɔ di kɛ ɔ yɔ sɔ.”
55M’ɔ yɔlɩ sɔ yuelɩ’n, Zozi kɔ han kɔ hele meninsʋnman’n kɛ: “Ɛmɔ ’ba hyɩ mɩ́n an, anɩn ɛmɔ le dadɩɛ nʋn koloman kɛ kodiawu y’ɔ le mɩ́n. Kɛmɔ cɩan daa n dɩ asɩ Nyanmɩan awulo nɩn anun mɩn kekele menian’n-mɔ ninnge’n, nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ a njɩ man mɩ́n ɔ?” 56Nan yɩ́ kʋalaa a yɔ sɔ, ɔ’a man ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ hanlɩn m’ɔ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun nɩn a kpɩn sʋ. Mɛlɛ sɔ nɩn anun, Zozi menian’n-mɔ kʋalaa yacili yɩ́ ɛbɛlɛ bɛ nwanndili.
Bɛ nʋn Zozi ’ba hɔ Kayifʋ aja sʋ
(Maakɩ 14.53-65, Luku 22.54-55,63-71, Zʋan 18.13-14,19-24)
57Bɛ́ mɔ bɛ hyɩlɩ Zozi’n, bɛ nʋn yɩ́ hɔlɩ Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ kpain’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Kayifʋ nɩn awulo. Ɛbɛlɛ yɛ̂ *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ hɔlɩ yialɩ ɔ. 58Mɔ bɛ ’kɔ’n, anɩn Pɩɛlɩ lɛ di Zozi fannvanndʋ dede bɛ juli Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn awulo. Pɩɛlɩ kɔ wʋlʋ awulo nɩn anun, ɔ kɔ tanlan nzalafʋ’n-mɔ anwʋn ɛbɛlɛ, ɔ ’nɩan kɛ ɛjɔlɛ sɔ’n ’ba kpɩn gua yɩ́ bʋ’n.
59Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn menian’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ di ɛjɔlɛ’n kɔ kpʋnndɛ atɩn mɔ bɛ ’sɩn sʋ bɛ tʋn Zozi ɛsʋan bɛ kun yɩ́. 60Bɛ kpʋnndɛlɩ, kʋsʋ bɛ ngɔ nyan man bie sunnzun mɔ adanzɩyua dɔʋn tʋnlɩn yɩ́ ɛsʋan ɔ. Yɩ́ bɛ-yue-asɩɛ, menian nnyuan walɩ a, bɛ́ nwan: 61“Bian ɛhɩ a han kɛ: ‘Mɩn kʋala kɛ mɩn bu Nyanmɩan sua’n mɩn fa cɩan nsan mɩn si.’”
62Mɔ menian’n-mɔ hanlɩn sɔ’n, Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain’n kɔ jasʋ, ɔ kɔ bisa Zozi kɛ: “Ɛjɔlɛ’n mɔ bɛ lɛ kan bɛ gua wɔ́ nwʋn’n, ɛ mmua man bie ɔ?” 63Zozi ngɔ tɛ man yɩ́ sʋ.
Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain’n kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Mɩn kan Tɩasɩfʋɛ Nyanmɩan nɩn ati, sɛ Kilisi’n m’ɔ tɩ Nyanmɩan Awa’n y’ɔ le wɔ́ a, anɩn kan maan yɛ tɩ́!”
64Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “Yɛ̂ wɔ́ nʋan wɔ sʋ ɛ lɛ kan nɩn ɔ. Nan mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ ɛnɛ m’ɔ kɔ’n, ɛmɔ ’ba nwun yɩ́ kɛ *Mân Baa’n tɩ Nyanmɩan tunminfʋɛ’n fama sʋ. Ɛsɛ ɛmɔ ’ba nwun yɩ́ kɛ ɔ fi anwunno ɛlɔ bɔlɛ́ nɩn anun ɔ lɛ ba.”
65Mɔ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain’n tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n Zozi anʋan nun’n, ɔ kɔ sɔ taladɩɛ’n mɔ yɩ́ muonun ɔ wula’n ɔ kɔ sosua nun. Yɩ́ nwan: “Sian dɩɛ, yɛ mgbʋnndɛ man adanzɩɛ kʋ́n! Afɩ ɛmɔ kʋalaa a tɩ kɛ ɔ’a han ɛjɔlɛ ɛtɛ ɔ’a tia Nyanmɩan! 66Nan ɛmɔ nwan nzɛ?”
Bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwan: “Ɔ fata kɛ bɛ kun yɩ́.”
67Ɛhɩ, bɛ kɔ tʋtʋ Zozi anyunnun ngɛsɛlɛ, ɛsɛ bɛ kɔ tʋtʋ yɩ́ kɔtɔlɛ. Mmie-mɔ fɩa yɩ́ nyɩn bɛ kpaci yɩ́ nyɩn nɩn asʋ, 68anɩn bɛ́ nwan: “Wɔ́ mɔ ɛ tɩ Kilisi’n, kele yɛ́ sʋanlan’n mɔ ɔ’a kpaci wɔ́ nyɩn nɩn asʋ’n!”
Pɩɛlɩ ’ba se kɛ ɔ nzɩ man Zozi
(Maakɩ 14.66-72, Luku 22.56-62, Zʋan 18.15,25,27)
69Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Pɩɛlɩ tɩ awulo nɩn abʋ ɛlɔ. Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn afanɩan kʋn kɔ a Pɩɛlɩ anwʋn ɛbɛlɛ, yɩ́ nwan: “Wɔ́ kʋsʋ wɔ́, anɩn ɛ si Zozi m’ɔ fi Galile mân nɩn anun nɩn asʋ bie.”
70M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Pɩɛlɩ suli akpʋlʋwa bɛ́ kʋalaa bɛ́ nyunnun ɛbɛlɛ. Yɩ́ nwan: “Sʋanlan’n mɔ ɛ lɛ kan yɩ́ ɛjɔlɛ’n, mɩn nzɩ man yɩ́.”
71Ɛhɩ, ɔ fi ɛbɛlɛ ɔ kɔ jasʋ ɔ kɔ hɔ kɔ jinlan awulo nɩn anʋan nɩn anun ɛlɔ. Afanɩan kʋn biekun kɔ nwun yɩ́. Ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ mɔ bɛ gua ɛbɛlɛ’n kɛ: “Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ’n, anɩn bian ɛhɩ si yɩ́ sʋ bie.”
72Ɛhɩ, Pɩɛlɩ nwan: “Mɩn kan ndâ kɛ mɩ́n dɩɛ, mɩn nzɩ man sʋanlan sɔ’n!”
73Ɔ hyɛlɩ kaan an, bɛ́ mɔ bɛ gua ɛbɛlɛ’n kɔ kpunnge Pɩɛlɩ, bɛ́ nwan: “Ɔ tɩ ananhɔlɛ, ɛ wɔ menian sɔ’n-mɔ anun bie. Ɔ sanlɩn kɛ wɔ́ ɛjʋjɔlɛ’n kele lɩka mɔ ɛ fi’n.”
74Ɛhɩ, Pɩɛlɩ nwan: “Mɩn kan ndâ kɛ mɩn nzɩ man sʋanlan sɔ’n! Sɛ ato yɛ̂ mɩɩn di a, Nyanmɩan Kpili túa mɩ́n yɩ́ nwʋn kalɛ!”
Kɛ ɔ ’kan sɔ nɩn ala, kokolokoo! Akɔ’n kɔ bɔ. 75Pɩɛlɩ ati kɔ kacɩ ɛjɔlɛ’n mɔ Zozi hanlɩn helelɩ yɩ́’n. Zozi nwan: “Ɔ nʋn dede mɔ akɔ’n ’bɔ’n, ɛ ’kan yɩ́ ngʋkʋn kpɛ̂ nsan kɛ ɛ nzɩ man mɩ́n.” M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Pɩɛlɩ fitelɩ ɔ sunlin sɛlɛ kpa.
27Bɛ́ nʋn Zozi ’ba hɔ kʋnmanna Pilatɩ aja sʋ
(Maakɩ 15.1, Luku 23.1-2, Zʋan 18.28-32)
1Mɔ alɩ́ɛ’n hɩnlɩn’n, Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ kʋalaa anʋan sɛlɩ bɛ́ nwʋn kɛ bɛ ’kun Zozi. 2Bɛ kɔ man bɛ kɔ cɩcɩ Zozi. Bɛ kɔ fa yɩ́ bɛ kɔ hɔ kɔ wula *Lɔmʋn kʋnmanna nɩn asa nun. Kʋnmanna sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ *Pilatɩ.
Zudasɩ ewue’n
3Mɔ Zudasɩ m’ɔ yɩlɩ Zozi manlɩn’n nwunlin kɛ bɛ lɛ ba hun Zozi’n, ɔ kɔ li yɩ́ nwʋn yalɛ kpa. Jɛtɛ fufue mma abulasan’n mɔ Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ falɩ manlɩn yɩ́’n, ɔ kɔ fa ɔ kɔ sa kɔ bɛlɛ bɛ́. 4Yɩ́ nwan: “M’an yɔ ɛtɛ, ɔ sanlɩn kɛ m’an tʋn sʋanlan ɛsʋan maan b’a hun yɩ́.”
Mɔ Zudasɩ hanlɩn sɔ’n, bɛ́ nwan: “Ɔ nvalɩ man yɛ́ nwʋn. Wɔ́ ngʋnmɩn wɔ́ ɛjɔlɛ ɔ!”
5Zudasɩ kɔ ju esika’n kɔ gua Nyanmɩan sua nɩn anun ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ kɔ bɔ yɩ́ kɔmɩn.
6Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ kɔ sɩsa esika’n. Bɛ́ nwan: “Yɛ́ mala’n mman man yɛ́ atɩn kɛ yɛ fá esika sɔ’n yɛ gúa asɔnɩn esika nɩn anun. Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan moja esika ɔ.”
7Bɛ hanlɩn sɔ mɔ bɛ́ kʋalaa bɛ́ nʋan sɛlɩ yɩ́ nwʋn’n, bɛ falɩ esika sɔ’n bɛ tolɩ sʋanlan’n m’ɔ nwʋn ninnge nɩn ebo’n. Bɛ falɩ asɩɛ sɔ’n bɛ yɔlɩ nyɔfʋɛ asielɩɛ. 8Ɛhɩ ati, ɛnɛ nʋn ɛnɛ, bɛ tɛ fɛlɛ lɩka sɔ’n “Moja Ebo”. 9Ɔ man ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan falɩ wulalɩ kpɔmanfʋɛ Zolomin anʋan’n kpɩnlɩn sʋ. Kpɔmanfʋɛ Zolomin nwan: Jɛtɛ fufue mma abulasan, esika mɔ Izalayɛ amma’n-mɔ anʋan sɛlɩ yɩ́ nwʋn bɛ falɩ bɛ lili yɩ́ gua nɩn anɩn. 10Esika sɔ’n b’a fa b’a to sʋanlan’n m’ɔ nwʋn ninnge nɩn ebo’n kɛ yɛ́ Mɩn hanlɩn helelɩ mɩ́n’n.
Pilatɩ ’ba bisa Zozi kosuan
(Maakɩ 15.2-5, Luku 23.3-5, Zʋan 18.33-38)
11Bɛ falɩ Zozi bɛ hɔlɩ kʋnmanna nɩn aja sʋ. Ɔ kɔ bisa Zozi kɛ: “Zufʋ’n-mɔ belemgbin’n y’ɔ le wɔ́ ɔ?”
Zozi nwan: “Yɛ̂ wɔ́ nʋan wɔ sʋ ɛ lɛ kan nɩn ɔ.”
12Nan mɔ Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ ’tʋn Zozi ɛsʋan’n, Zozi ngɔ tɛ man bɛ́ sʋ. 13Ɛhɩ, Pilatɩ nwan: “Ɛsʋan nwala ɛhɩ mɔ bɛ lɛ tʋn wɔ́’n, ɛ ndɩ man ɔ?”
14Zozi ngɔ bua ɛjɔlɛ kpɔlɛ kʋn sʋa. M’ɔ man ɛjɔlɛ’n sinlin kʋnmanna nɩn anwʋn kpili nɩn anɩn.
Pilatɩ ’ba man bɛ kun Zozi
(Maakɩ 15.6-15, Luku 23.13-25, Zʋan 18.39-19.16)
15Bɛ ’di *Pakɩ fɛtɩ biala a, sʋanlan mɔ bɛ kɔ tʋ yɩ́ fiadɩ mɔ menian’n-mɔ kulo kɛ bɛ yaci yɩ́’n, kʋnmanna’n yaci sʋanlan sɔ’n. 16Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn bian kʋn la fiadɩ. Bɛ fɛlɛ bian sɔ’n Balabasɩ. Yɩ́ nwʋn yɔ esulo kpa, ɛsɛ bɛ́ kʋalaa bɛ sɩ yɩ́. 17Pilatɩ kɔ bisa menian’n-mɔ mɔ b’a yia ɛbɛlɛ’n kɛ: “Balabasɩ nʋn Zozi mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kilisi’n, bɛ́ nunhan benin yɛ̂ ɛmɔ kulo kɛ n yáci yɩ́ ɔ?” 18Ɔ kɔ bisa bɛ́ sɔ, afɩ ɔ sɩ yɩ́ fɔ́ʋ́n kɛ bɛ kpɔ Zozi, yɩ́ ti yɛ̂ b’a hyɩ yɩ́ b’a man yɩ́ ɔ.
19Anɩn Pilatɩ tɩ lɩka mɔ bɛ di ɛjɔlɛ’n, yɩ́ yɩ falɩ ngalɩɛ hɔlɩ manlɩn yɩ́ kɛ: “N’ɛ fa wɔ́ ɛjɔlɛ tʋ sʋanlan sɔ nɩn anwʋn, ɔ tɩ sɛsɛfʋɛ. Yɩ́ dunman nun, ɛnɛ kɔngɔɛ n jɩnlɩn ɛlalɩɛ ɛtɛ ɛtɛ.”
20Tɛmʋn sɔ’n, anɩn Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ lɛ wowula meninsʋnman nɩn abʋ kɛ bɛ hán maan ɔ yáci Balabasɩ nán bɛ hún Zozi.
21Kʋnmanna’n kɔ bisa bɛ́ biekun kɛ: “Bɛ́ menian nnyuan’n, benin yɛ̂ ɛmɔ kulo kɛ n yáci yɩ́ ɔ?”
Bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwan: “Yaci Balabasɩ!”
22Pilatɩ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Anɩn Zozi mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kilisi’n, n yɔ́ yɩ́ sɛ?”
Bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwan: “Bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ!”
23Pilatɩ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nzukɛ ɛtɛ dɩɛ yɛ̂ ɔ’a yɔ ɔ?”
Bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ tɛtɩan sɛlɛ kpa bɛ́ nwan: “Bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ!”
24Anɩn menian’n-mɔ lɛ tɛtɩan sʋnman. Pilatɩ nɩan an, ɔ ngʋala man like fɩ́ɩ́ kʋ́n yɔ. Ɔ kɔ jasʋ ɔ kɔ fa nzue ɔ kɔ nwunnzin yɩ́ sa menian’n-mɔ kʋalaa anyunnun ɛbɛlɛ. Yɩ́ nwan: “Sʋanlan ɛhɩ ewue’n, mɩ́n nwʋn nnʋn man nun, m’an yɩ mɩ́n sa nun! Ɛmɔ angʋnmɩn, bɛ́ ɛjɔlɛ ɔ!”
25Bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwan: “Yuo o! Yɛ́ nʋn yɛ́ mma’n-mɔ, man yɩ́ ewue nɩn anwʋn ɛjɔlɛ kpólo yɛ́!”
26Ɛhɩ, Pilatɩ kɔ yaci Balabasɩ. Ɔ kɔ man bɛ kɔ fin Zozi mgbele. Mɔ bɛ finlin yɩ́ yuelɩ’n, ɔ yɩlɩ yɩ́ manlɩn maan bɛ bʋbɔlɩ yɩ́ kʋlʋwa sʋ.
Nzalafʋ’n-mɔ ’ba gʋlʋ Zozi anwʋn
27Pilatɩ nzalafʋ’n-mɔ falɩ Zozi hɔlɩ yɩ́ awulo ɛlɔ. Bɛ kɔ yia nzalafʋɛ’n-mɔ kʋalaa Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. 28Bɛ kɔ yɩ yɩ́ taladɩɛ’n m’ɔ wula’n, bɛ kɔ fa taladɩɛ kɔkɔlɛ bɛ kɔ wula yɩ́. 29Bɛ kɔ nwʋn mmowe abotile bɛ kɔ bɔ yɩ́ ti. Bɛ kɔ fa ndɛɛ kpɔman bɛ kɔ wula yɩ́ sa fama nɩn anun. Mɔ bɛ yɔlɩ sɔ yuelɩ’n, bɛ kɔ kʋtʋ yɩ́ nyunnun ɛbɛlɛ bɛ kɔ yɛyala yɩ́ nwʋn. Bɛ́ nwan: “Zufʋ’n-mɔ belemgbin, ahɩn o!” 30Bɛ kɔ tʋtʋ yɩ́ nwʋn ngɛsɛlɛ. Bɛ kɔ tʋa yɩ́ bɛ kɔ le kpɔman’n m’ɔ le’n bɛ kɔ fa bɛ kɔ fifin yɩ́ tin nɩn anun. 31Bɛ yɛyalalɩ yɩ́ nwʋn dede mɔ bɛ́ kunnun jɔlɩ’n, bɛ kɔ yɩ́ taladɩɛ kɔkɔlɛ’n mɔ bɛ falɩ bɛ wulalɩ yɩ́’n. Bɛ kɔ fa yɩ́ muonun yɩ́ taladɩɛ dɩɛ’n bɛ kɔ wula yɩ́ yɛ̂ bɛ nʋn yɩ́ hɔlɩ bɛ bʋbɔlɩ yɩ́ kʋlʋwa sʋ ɔ.
Bɛ ’ba bʋbɔ Zozi kʋlʋwa sʋ
(Maakɩ 15.21-32, Luku 23.26-43, Zʋan 19.17-27)
32Mɔ bɛ fi kulo nɩn anun bɛ ’fite’n, bɛ nʋn bian kʋn kɔ yia. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Simʋn. Ɔ fi kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Silɛnɩn nɩn asʋ. Bɛ kɔ hyɩ yɩ́ bɛ kɔ fa Zozi kʋlʋwa’n bɛ kɔ sʋa yɩ́. 33Bɛ hɔlɩ dede bɛ juli lɩka kʋn. Lɩka sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Gɔlʋgota. Gɔlʋgota’n, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ tile kangɔ lɩka. 34Ɛbɛlɛ, bɛ kɔ fa divɩn bɛ kɔ man Zozi kɛ ɔ nʋ́n. Divɩn sɔ’n, bɛ gualɩ nun ayile m’ɔ nʋn an, ɔ nnwun man yalɛ’n sʋnman. Ɔ bɔlɩ sʋ, nan ɔ’a ngulo kɛ ɔ nʋn. 35Mɔ bɛ bʋbɔlɩ yɩ́ kʋlʋwa nɩn asʋ yuelɩ’n, bɛ kɔ hyʋɩn tondo bɛ kɔ hye yɩ́ taladɩɛ’n-mɔ bɛ kɔ fa. 36Ɛsɛ bɛ kɔ tɛtanlan yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ bɛ kɔ sisa yɩ́. 37Like mɔ yɩ́ ti yɛ̂ bɛ lɛ kun yɩ́’n, b’a hɛlɛ b’a bɔ yɩ́ ti sʋ ɛbɛlɛ kɛ: “Sʋanlan ɛhɩ li Zozi. Ɔ tɩ Zufʋ’n-mɔ belemgbin.” 38Bɛ kɔ bʋbɔ kodiawu nnyuan kʋsʋ kʋlʋwa sʋ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Kʋn wɔ yɩ́ sa fama sʋ yɛ̂ kʋn kʋsʋ wɔ yɩ́ sa bɛ̂ sʋ.
39Bɛ́ mɔ bɛ ’sɩn ɛbɛlɛ’n, bɛ kɔsɔ kɔsɔ bɛ́ ti, anɩn bɛ lɛ kpɛ yɩ́ nzʋba. 40Bɛ́ nwan: “Wɔ́ mɔ wɔ́ nwan ɛ ’bu asɔnɩn sua’n, nán ɛ fa cɩan nsan ɛ si yɩ́ fʋfɔlɛ’n, de wɔ́ nwʋn e! Sɛ wɔ́ nwan ɛ tɩ Nyanmɩan Awa sakpa a, fi kʋlʋwa nɩn asʋ ju!” 41*Tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ, nʋn *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ kʋsʋ kɔ gʋlʋ yɩ́ nwʋn. 42Bɛ́ nwan: “Ɔ’a le menian’n-mɔ ngʋan, kʋsʋ yɩ́ muonun ɔ ngʋala man yɩ́ nwʋn ngʋan de! Sɛ ɔ tɩ Izalayɛ belemgbin sakpa a, anɩn ɔ fi kʋlʋwa nɩn asʋ ɔ jú kɩkaala, nán yɛ ’ba le yɩ́ yɛ di. 43Ɔ’a susu yɩ́ ti ɔ’a gua Nyanmɩan asʋ. Yɩ́ nwan: ‘Nyanmɩan Awa y’ɔ le mɩ́n’. Sɛ Nyanmɩan kulo yɩ́ a, anɩn ɔ lé yɩ́ ti kɩkaala!” 44Kodiawu’n-mɔ kʋsʋ mɔ b’a bʋbɔ bɛ́ kʋlʋwa sʋ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ’n kpɛlɩ yɩ́ nzʋba bie.
Zozi ewue’n
(Maakɩ 15.33-41, Luku 23.44-49, Zʋan 19.28-30)
45Mɔ sɛnzɛ’n jinlanlɩn bɛ́ ti afian’n, awosin wulalɩ mân nɩn anun lɩka kʋalaa dede ɔ juli nɔsʋba dɔɛ nsan. 46Mɔ bɛ ’kɔ a bɔ dɔɛ nsan’n, Zozi kɔ tɩan nun sɛlɛ kpa. Yɩ́ nwan: “Eli, Eli, lama sabakɩtanin?” Ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ “Mɩ́n Nyanmɩan, mɩ́n Nyanmɩan, nzukɛ ati yɛ̂ a yɩ mɩ́n ɔ?”
47Mɔ bɛ́ mɔ bɛ jijin ɛbɛlɛ’n mmie-mɔ tɩlɩ yɩ́ ngan’n, bɛ́ nwan: “Ɔ lɛ fɛlɛ Eli!”
48Ɛbɛlɛ ala, bɛ́ nunhan kʋn kɔ nwanndi ɔ kɔ hɔ kɔ fa eminlan ɔ kɔ bɔ divɩn nyinnyanlɩnwa anun. Ɔ kɔ fa kɔ san baka kʋn ati ɔ kɔ tɩnngɛ yɩ́ Zozi anʋan kɛ ɔ nʋ́n. 49Nan ɛhɩnlɩn-mɔ nwan: “Jinlan maan yɛ nɩ́an sɛ Eli kɔ a kɔ le yɩ́ a!”
50Zozi kɔ tɩan nun sɛlɛ kpa biekun, ɔ kɔ ha nun. 51Mɛlɛ sɔ’n, mgbɛnun ɛtanlan’n m’ɔ ja asɔnɩn sua nɩn anun’n kɔ sua yɩ́ anwunno dede ɔ kɔ ju yɩ́ asɩ. Asɩɛ’n kɔ kpusu, nyɔbʋɛ mgbili’n-mɔ anun kɔ kpacɩ kpacɩ. 52Sɛka’n-mɔ asʋ kɔ tike tike. Nyanmɩan anwʋntɩɛ mma’n-mɔ dɔʋn mɔ bɛ wuli’n kɔ tinnge tinnge. 53Mɔ Zozi fi ewue nun tinngelɩ’n, bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ fi sɛka’n-mɔ anun bɛ fitelɩ’n, bɛ hɔlɩ kulo kpili nwannzan-nwannzan nɩn asʋ bɛ yɩlɩ bɛ́ nwʋn bɛ helelɩ menian dɔʋn kpa.
54Mɔ nzalafʋ kpain’n nʋn yɩ́ nzalafʋ’n-mɔ mɔ bɛ́ nʋn yɩ́ lɛ sisa Zozi’n nwunlin kɛ asɩɛ nɩn a kpusu nʋn yɩ́ nzin ɛjɔlɛ’n, esulo hanlɩn bɛ́ sɛlɛ kpa. Bɛ́ nwan: “Kannzʋ ɔ tɩ Nyanmɩan Awa sakpa!”
55Anɩn mmalasua dɔʋn kpa kʋsʋ wɔ ɛbɛlɛ, bɛ jin mʋa bɛ lɛ nɩan Zozi. Bɛ́ yɛ̂ bɛ sili Zozi sʋ sunmin Galile mân nɩn anun bɛ sʋlɩ yɩ́ ɔ. 56Mali m’ɔ fi Magɩdala’n, ɔ nʋn Zʋakɩ nʋn Zozɛfʋ anin Mali, ɔ nʋn Zebede amma’n-mɔ anin dɩɛ’n wɔ mmalasua sɔ’n-mɔ anun bie.
Zozi esie’n
(Maakɩ 15.42-47, Luku 23.50-56, Zʋan 19.38-42)
57Mɔ alɩ́ɛ’n ’kɔ yɩ́ nɔsʋba nun’n, esikafʋɛ bian kʋn kɔ a kɔ ju ɛbɛlɛ. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Zozɛfʋ, ɔ tɩ Zozi sʋanlan’n kʋn. Ɔ fi Alimate kulo nɩn asʋ. 58Ɔ kɔ hɔ kɔ tʋ Pilatɩ ɔ kɔ sɛlɛ yɩ́ kɛ ɔ ’fa Zozi fuin’n ɔ ’kɔ a sie yɩ́. Ɛhɩ, Pilatɩ kɔ man atɩn kɛ bɛ fá bɛ mán yɩ́. 59Ɔ kɔ le fuin’n ɔ kɔ fa kisaan fʋfɔlɛ kʋn ɔ kɔ fʋfɔ yɩ́ nwʋn. 60Yɩ́ muonun yɩ́ sɛka mɔ ɔ’a man b’a kpɛ yɩ́ ɛbʋta kʋn anun’n, ɔ kɔ sie Zozi nun. M’ɔ sielɩ yɩ́ yuelɩ’n, ɔ kunndolɩ ɛbʋɛ kpili kʋn ɔ nyinlin sɛka nɩn anʋan’n yɛ̂ ɔ salɩ hɔlɩ ɔ. 61Anɩn Mali m’ɔ fi Magɩdala’n, ɔ nʋn Mali kʋn’n bɛ wɔ ɛbɛlɛ. Bɛ tɩtɩ asɩ sɛka nɩn anyunnun.
Sɛka nɩn esisa’n
62Zufʋ’n-mɔ bɔbʋalɩ bɛ́ nwʋn bɛ sielɩ. Mɔ yɩ́ alɩ́ɛ hɩnlɩn m’ɔ tɩ ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n, Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn *Falisifʋɛ’n-mɔ kɔ hɔ kɔ tʋ Pilatɩ. Bɛ́ nwan: 63“Nannan, akʋa atofʋɛ sɔ nɩn ɛjɔlɛ kʋn mɔ anɩn yɩ́ nyɩn wɔ sʋ m’ɔ hanlɩn’n, yɛ́ ti a kpɩn sʋ. Yɩ́ nwan: ‘Sɛ mɩn wu a, yɩ́ cɩan nsan, mɩn ’tinnge.’ 64Yɩ́ ti, man atɩn maan bɛ hɔ́ sísa sɛka’n dede cɩan nsan. Ɔ’a nyɔ man sɔ a, yɩ́ menian’n-mɔ ’kɔ a sa yɩ́ bɛ laka menian’n-mɔ kɛ: ‘Ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge!’ Afɩ, sian ato mɔ bɛ ’di’n, ɔ ’tala daba dɩɛ’n.”
65Ɛhɩ, Pilatɩ nwan: “Ɛ ’nwun nzalafʋ, Ɛmɔ fá bɛ́ hɔ́, maan bɛ hɔ́ sísa yɩ́ kɛ mɔ ɛmɔ kulo ɔ.” 66Bɛ nʋn bɛ́ kɔ hɔ, bɛ kɔ nwun kɛ sɛka nɩn anʋan’n nyin kanlanman kpa. Bɛ kɔ sie sʋ nzɔlɛ, bɛ kɔ yaci nzalafʋ’n-mɔ ɛbɛlɛ kɛ bɛ sísa yɩ́.
28Zozi ewuetinnge’n
(Maakɩ 16.1-10, Luku 24.1-12, Zʋan 20.1-10)
1Mɔ *ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n sɩnlɩn’n, mɔlɛ’n ngɛlɛmɔ, Mali m’ɔ fi Magɩdala’n, ɔ nʋn Mali kʋn’n kɔ a kɔ nɩan sɛka’n. 2Kʋnmgba ala, asɩɛ’n kɔ kpusu sɛlɛ kpa. Yɛ́ Mɩn bɔfʋɛ’n kʋn fi anwunno ɔ kɔ ju. Ɔ kɔ kunndo ɛbʋɛ’n m’ɔ nyin sɛka nɩn anʋan’n ɔ kɔ tʋ yɩ́ ahanmɩan ɔ kɔ fʋ ɔ kɔ tanlan sʋ. 3Bɔfʋɛ nɩn anwʋn’n ta sʋa mɩaɩn mɩaɩn kɛ nyanmɩan’n m’ɔ kpɛ mɩaɩn mɩaɩn’n. Yɩ́ taladɩɛ’n tɩ fufue hyɩɛɩn hyɩɛɩn kpa. 4Esulo kɔ han nzalafʋ’n-mɔ kpa dede bɛ́ nwʋn kɔ wʋsʋ bɛ́, bɛ gugua kɛ menian mɔ b’a wu ɔ.
5Bɔfʋɛ’n kɔ han kɔ hele mmalasua’n-mɔ kɛ: “Nán bɛ sulo. Afɩ mɩn sɩ kɛ ɛmɔ lɛ kpʋnndɛ Zozi, sʋanlan’n mɔ bɛ bʋbɔlɩ yɩ́ kʋlʋwa nɩn asʋ’n. 6Ɔ nnʋn man ɛwa. Ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge kɛ ɔ kpɩnlɩn hanlɩn yɩ́’n. Ɛmɔ bála bɛ nɩ́an lɩka mɔ anɩn ɔ la’n. 7Ɛmɔ hɔ́ ndɛ-ndɛ bɛ hán héle yɩ́ menian’n-mɔ kɛ ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge. Sian dɩɛ, ɔ lɛ kɔ a nwʋnndɛ ɛmɔ Galile mân nɩn anun. Ɛlɔ yɛ̂ ɛmɔ ’nwun yɩ́ ɔ. Ngalɩɛ’n mɔ mɩ́n nwan mɩn ’kan mɩn kele ɛmɔ nɩn anɩn.”
8Mɔ mmalasua’n-mɔ fi sɛka nɩn asʋ bɛ ’kɔ’n, esulo nʋn fɛ elie kpili kpa hanlɩn bɛ́. Bɛ le ɛnwanndie bɛ lɛ kɔ a han bɛ kele Zozi menian’n-mɔ. 9Kʋnmgba ala, bɛ nʋn Zozi kɔ yia nun. Zozi nwan: “M mo ahɩn, m mo ahɩn o!” Mɔ Zozi bisalɩ bɛ́ ahɩn yuelɩ’n, bɛ kɔ kpunnge yɩ́ bɛ kɔ sɔ yɩ́ ja nɩn anun, bɛ kɔ kʋtʋ yɩ́ nyunnun ɛbɛlɛ bɛ kɔ sʋ yɩ́. 10Ɛhɩ, Zozi kɔ se bɛ́ kɛ: “Nán bɛ sulo. Ɛmɔ hɔ́ hán héle mɩ́n nianman’n-mɔ kɛ bɛ hɔ́ Galile mân nɩn anun ɛlɔ. Ɛbɛlɛ yɛ̂ bɛ ’nwun mɩ́n ɔ.”
Nzalafʋ’n-mɔ ɛjɔlɛ’n
11Mɔ anɩn mmalasua’n-mɔ aja wɔ atunnun’n, nzalafʋ’n-mɔ mɔ bɛ lɛ sisa sɛka’n, mmie-mɔ kɔ sa kɔ hɔ kulo. Bɛ kɔ hɔ kɔ bɔ ɛjɔlɛ’n m’ɔ walɩ nɩn anun amannɩɛ bɛ kɔ hele Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ. 12Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ kɔ yia. Mɔ bɛ́ nʋan sɛlɩ bɛ́ nwʋn yuelɩ’n, bɛ kɔ man nzalafʋ’n-mɔ esika dɔʋn kpa. 13Ɛsɛ bɛ́ nwan: “Sɛ bɛ bisa ɛmɔ a, ɛmɔ hán kɛ kɔngɔɛ mɔ ɛmɔ ’dafɩ’n, yɩ́ menian’n-mɔ a a a sa yɩ́ a hɔ. 14Sɛ kʋnmanna’n tɩ a, yɛ ’tʋ yɩ́ akɔbɛ nán ɛmɔ ati a nga man nun.”
15Nzalafʋ’n-mɔ lelɩ esika’n, bɛ hanlɩn yɩ́ kɛ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ hanlɩn helelɩ bɛ́ nɩn ala. Ɛnɛ nʋn ɛnɛ, Zufʋ’n-mɔ tɛ kan ɛjɔlɛ sɔ’n.
Zozi ’ba yɩ yɩ́ nwʋn kele yɩ́ menian’n-mɔ
(Maakɩ 16.14-18, Luku 24.36-49, Zʋan 20.19-23, Junman’n 1.6-8)
16Ɛhɩ, Zozi menian bulu nʋn kʋn’n hɔlɩ Galile mân nɩn anun ɛlɔ bʋka’n mɔ Zozi helelɩ bɛ́ nɩn asʋ. 17Mɔ bɛ nwunlin yɩ́’n, bɛ kʋtʋlɩ bɛ sʋlɩ yɩ́. Nan kʋsʋ bɛ́ mmie-mɔ a nne a nni man. 18Zozi kɔ kpunnge bɛ́, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ kɛ: “B’a fa anwunno ɛlɔ nʋn asɩ ɛwa tunmin’n kʋalaa b’a wula mɩ́n sa nun. 19Ɛhɩka ati, ɛmɔ hɔ́ mân nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaa anwʋn, ɛmɔ mán bɛ káci mɩ́n menian. Ɛmɔ sɔ́nɩn bɛ́ wɔ Sɩɛ nʋn Baa, ɔ nʋn Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n dunman nun. 20Ninnge’n kʋalaa mɔ m’an han m’an hele ɛmɔ’n, ɛmɔ héhele bɛ́ maan bɛ yɔ́. Ɛsɛ ɛmɔ nwún yɩ́ kɛ mɩn nʋn ɛmɔ san alɩhɩan biala dede ɔ kɔ ju mân nɩn ayuelɩɛ.”