ƐJƆLƐKPA’N MƆ
LUKU HƐLƐLƖ’N
M’ɔ wɔ nun’n
Nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ le Luku? Anɩn Luku di dɔkʋtɛ junman (Kolɔsʋ 4.14). Ɔ bʋkalɩ Zozi Bɔfʋɛ Pɔlʋ (2 Timote 4.11, Filemʋn 24). Ɔ nʋn yɩ́ y’ɔ hɔlɩ Lɔmʋn kulo nɩn asʋ ɔ. Ɔ hɛlɛlɩ kalata ndɩnndɩɩn nnyuan. Nunhan kʋn y’ɔ le Ɛjɔlɛkpa ɛhɩ m’ɔ kan Zozi Kilisi anwʋn ɛjɔlɛ’n. Kalata ɛhɩnlɩn, bɛ fɛlɛ yɩ́ “Zozi mmɔfʋɛ’n-mɔ junman’n”. Ɔ hɛlɛlɩ kalata nnyuan sɔ’n nwanlɩn sʋanlan kʋn. Sʋanlan sɔ’n tɩ abɩlɩba kpili kpa. Bɛ fɛlɛ yɩ́ Teofili, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ “Nyanmɩan amanngʋn”. Luku muonun a nnwun man Zozi yɩ́ nyɩnsʋ, nan ɔ bisalɩ bisalɩ Zozi anwʋn ɛjɔlɛ’n bɛ́ mɔ bɛ nwunlin yɩ́ bɛ́ nyɩnsʋ nɩn anwʋn ɛlɔ kʋalaaka nán ɔ’a hɛlɛ kalata kanlanman ɛhɩ.
Ɛjɔlɛkpa ɛhɩ anun, Luku lɛ kele yɛ́ kɛ Zozi tɩ mân mân’n kʋalaa Ngʋandefʋɛ. Afɩ, kɛ Zozi hanlɩn helelɩ Zase’n, yɩ́ nwan ɔ ’ba kpʋnndɛ bɛ́ mɔ b’a minlin’n-mɔ nán ɔ de bɛ́ ngʋan (19.10).
Luku falɩ Zʋan Batisi nʋn Zozi awɔlɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɔ bɔlɩ yɩ́ kalata nɩn abʋ (yɩ́ ti 1-2). Ɛsɛ ɔ lɛ kan kɛ Zʋan Batisi kpɩnlɩn sɔnɩnlɩn Zozi ɔ nʋn kɛ Abɔnsanmʋn kpɩnlɩn sɔlɩ yɩ́ nɩanlɩn nɩn anwʋn ɛjɔlɛ (3.1-4.13). Ɛsɛ Luku lɛ kan Zozi junman’n m’ɔ lili yɩ́ Galile mân nun nɩn anwʋn ɛjɔlɛ (4.14-9.50). Galile mân nun, Zozi bɔlɩ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anwʋn Ɛjɔlɛkpa’n, ɛsɛ ɔ manlɩn nwuluwafʋɛ dɔʋn anwʋn salɩ. Zozi fɛlɛlɩ menian bulu nʋn nnyuan yɩ́ nwʋn. Ɔ sʋanlɩn bɛ́ maan bɛ́ kʋsʋ bɛ hɔlɩ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa’n, ɛsɛ bɛ manlɩn nwuluwafʋɛ’n-mɔ anwʋn salɩ. Ɛhɩ anzin, Luku lɛ kele yɛ́ kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ Zozi falɩ Zoluzalɛmʋn atɩn’n (9.51-19.28). Zozi yɩlɩ menian abulasʋ nʋn nnyuan biekun ɔ sʋanlɩn bɛ́ nnyuan nnyuan kɛ bɛ lí mʋa lɩka kʋalaa mɔ yɩ́ muonun ɔ ’ba sɩn’n. Zozi buli anyɩnndala dɔʋn ɔ hehelelɩ menian’n-mɔ Nyanmɩan ninnge. Ɛjɔlɛkpa nɩn agualɩɛ nun, Luku man yɛ́ nwun yɩ́ kɛ Zozi juli Zoluzalɛmʋn. Ɛbɛlɛ Zufʋ mgbain’n-mɔ mianlɩn Lɔmʋn kʋnmanna Pilatɩ maan bɛ hunlin Zozi kʋlʋwa sʋ. Yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ, Zozi fi ewue nun tinngelɩ, ɔ yɩlɩ yɩ́ nwʋn helelɩ yɩ́ menian’n-mɔ, ɛsɛ ɔ fʋlɩ hɔlɩ nyanmɩansʋ (19.28-24.53).
11Kpain Teofili,
Ninnge mgbili mgbili’n mɔ Nyanmɩan a yɔ wɔ yɛ́ afian ɛwa’n, menian dɔʋn a bɔ yɩ́ bʋ bɛ lɛ kɛlɛ ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ. 2Bɛ́ mɔ bɛ nwunlin ninnge sɔ’n-mɔ abʋbɔ nun, mɔ bɛ yɩlɩ bɛ́ kɛ bɛ hán Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n, ɛjɔlɛ mɔ bɛ hanlɩn bɛ helelɩ yɛ́’n, yɩ́ fɔ́ʋ́n yɛ̂ menian’n-mɔ hɛlɛlɩ nɩn ɔ. 3Yɩ́ ti, mɩ́n kʋsʋ, m’an bisa bisa nun m’an nwun yɩ́ fɔ́ʋ́n kɛ ɛjɔlɛ’n kpɩnlɩn bɔlɩ yɩ́ bʋ ngɛlɛmɔ nun’n. M’an nɩan an, anɩn Kpain, ɔ tɩ kpa kɛ mɩn kɛlɛ wɔ́ mɩn sʋsɔ sʋ mɩn kan ɛjɔlɛ sɔ’n mɩn kele wɔ́. 4Mɩɩn kɛlɛ kalata ɛhɩ mɩn nwan wɔ́ maan ɛ nwun yɩ́ kɛ ɛjɔlɛ’n mɔ a tɩ’n tɩ ananhɔlɛ sakpa.
Nyanmɩansʋ bɔfʋɛ Gabiliyɛ ’ba han
Zʋan Batisi awɔlɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
5Ɛhɩ, belemgbin Elɔdɩ m’ɔ sie Zude mân’n bɛlɛ sʋ, anɩn bian kʋn wɔ ɛbɛlɛ. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Zakali. Ɔ tɩ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ wɔ tɛɛyɩfʋɛ Abia fâ nɩn anun. Bɛ fɛlɛ yɩ́ yɩ nɩn Elizabɛtɩ, ɔ fi Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain Aalʋn afilie nɩn anun. 6Bɛ́ menian nnyuan’n, bɛ tɩ fɔ́ʋ́n wɔ Nyanmɩan anyunnun. Bɛ́ nyɩn sɔ Nyanmɩan. Bɛ di yɩ́ mala nɩn asʋ. 7Nan kʋsʋ bɛ wʋlɩ man baa fɩ́ɩ́, ɔ sanlɩn kɛ Elizabɛtɩ tɩ mʋta, ɛsɛ bɛ́ menian nnyuan’n b’a yɔ mgbain.
8Cɩan kʋn, anɩn Zakali lɛ di yɩ́ tɛɛyɩɛ junman’n wɔ Nyanmɩan anyunnun, afɩ anɩn Nyanmɩan junman elie nɩn a tʋ bɛ́ fâ dɩɛ’n. 9Kɛ bɛ́ mala’n kele’n, ɔ di kɛ bɛ cʋɩn tondo nán bɛ yɩ sʋanlan’n mɔ ɔ ’yala alufanlan’n wɔ Nyanmɩan sua nɩn anun lɩka mɔ bɛ yala yɩ́’n. Bɛ hyʋɩnlɩn tondo nɩn an, bɛ kɔ yɩ Zakali. Zakali kɔ hɔ kɔ wʋlʋ Nyanmɩan sua nɩn anun, ɔ kɔ bɔ yɩ́ junman nɩn abʋ. 10Mɔ ɔ ’yala alufanlan’n, anɩn menian’n-mɔ kʋalaa gua awulo ɛfan bɛ lɛ yɔ asɔnɩn bɛ man bɛ́ nwʋn.
11Ɛbɛlɛ ala, yɛ́ Mɩn bɔfʋɛ’n kʋn kɔ yɩ yɩ́ nwʋn kɔ hele Zakali. Bɔfʋɛ sɔ’n jin tɔbɩlɩ’n mɔ bɛ yala alufanlan’n sʋ’n fama sʋ ɛbɛlɛ. 12Mɔ Zakali nwunlin yɩ́’n, yɩ́ kunnun kɔ tɩ yɩ́, ɛsɛ esulo kɔ han yɩ́. 13Bɔfʋɛ’n nwan: “Zakali, n’ɛ sulo! Nan Nyanmɩan Kpili a tie wɔ́ nzɛlɛ’n. Wɔ́ yɩ Elizabɛtɩ ’ba wʋ baa belenzua kʋn man wɔ́. Baa sɔ’n, tʋn yɩ́ Zʋan. 14Ɛ ’ba li yɩ́ nwʋn fɛ kpa, menian dɔʋn kʋsʋ ’ba li yɩ́ awɔlɛ nɩn anwʋn ndutue. 15Ɔ sanlɩn kɛ ɔ ’ba yɔ sʋanlan kpili wɔ yɛ́ Mɩn anyunnun. Baa sɔ’n, ɔ mma nnʋn man divɩn anaan nzan sɛlɛ ngacile biala. Bɛ ’wʋ yɩ́ a, anɩn Nyanmɩan Wawɛ Nwannzan-nwannzan wɔ yɩ́ nun kpa. 16Ɔ ’cʋɩn Izalayɛ amma’n-mɔ dɔʋn ba yɛ́ Mɩn m’ɔ tɩ bɛ́ Nyanmɩan nɩn anwʋn biekun. 17Ɔ le kpɔmanfʋɛ *Eli ajʋnlɩn’n nʋn yɩ́ tunmin’n, yɩ́ muonun ɔ ’di kpɔman wɔ Nyanmɩan anyunnun ɔ sesie sɩɛ’n-mɔ nʋn bɛ́ mma’n-mɔ afian. Ɔ ’man bɛ́ mɔ bɛ́ nyɩn nzɔ man Nyanmɩan’n nwun ngɛlɛ kɛ sɛsɛfʋɛ’n-mɔ. Ɔ ’man menian’n-mɔ sesie bɛ́ nwʋn bɛ nwʋnndɛ yɛ́ Mɩ́n.”
18Zakali kɔ bisa bɔfʋɛ’n kɛ: “Anɩn, mɩn ’yɔ sɛ nán m’an nwun yɩ́ ananhɔlɛ. Ɔ sanlɩn kɛ mɩ́n muonun, m’an yɔ awʋlʋwa. Mɩ́n yɩ kʋsʋ a yɔ awʋlʋwa.”
19Bɔfʋɛ’n nwan: “Bɛ fɛlɛ mɩ́n Gabiliyɛ. Mɩ́n yɛ̂ mɩn jinlan Nyanmɩan anyunnun mɩn sʋ yɩ́ ɔ. Ɔ’a sʋan mɩ́n kɛ m mála n gán ɛjɔlɛ fɛ ɛhɩ n géle wɔ́. 20Mɛlɛ’n ju a, mɩ́n nʋan ɛjɔlɛ’n ’kpɩn sʋ. Nan kʋsʋ, kɛmɔ a nne man ɛjɔlɛ sɔ nɩn a nni man’n, ɛ ’ba tɔ amunle, ɛ ngɔ hʋala man jʋjɔ dede ɔ ’ju tɛmʋn mɔ ɛjɔlɛ’n mɔ m’an han’n kɔ kpɩn sʋ’n.”
21Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, menian’n-mɔ gua awulo ɛwa b’a nwʋnndɛ dede ɔ’a sin bɛ́ nwʋn kɛ Zakali fi Nyanmɩan sua nɩn anun nvite man ɔ. 22Nan mɛlɛ mɔ afɩ Zakali fi Nyanmɩan sua nɩn anun fitelɩ’n, ɔ a ngʋala man ɛjɔlɛ kan kele bɛ́. Menian’n-mɔ kɔ nwun kɛ like a fite yɩ́ Nyanmɩan sua nɩn anun ɛlɔ. Ɔ ’kan ɛjɔlɛ’n kele bɛ́ a, ɔ le yɩ́ sa, afɩ yɩ́ nʋan a muan.
23Mɔ Zakali yuelɩ Nyanmɩan awulo nɩn anun junman’n di’n, ɔ kɔ sa kɔ hɔ yɩ́ kulo. 24Mɔ Zakali salɩ hɔlɩ’n, ɔ’a njɛ man biala, yɩ́ yɩ Elizabɛtɩ kɔ nwʋnnzɛ. Elizabɛtɩ kɔ fa yɩ́ nwʋn kɔ fɩa dede sala nnun. Yɩ́ nwan: 25“Yɛ́ Mɩn a nwun mɩ́n nwʋn anwunnvoe. Ɔ’a le mɩ́n fi anyunnunguasɩɛ’n m’ɔ kan mɩ́n wɔ menian’n-mɔ anyunnun nɩn anun.”
Nyanmɩansʋ bɔfʋɛ Gabiliyɛ ’ba han
Zozi Kilisi awɔlɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
26Mɔ Elizabɛtɩ nwʋnnzɛlɩ m’ɔ lili sala nsian’n, yɩ́ sala nsian nɩn asʋ, Nyanmɩan kɔ sʋan yɩ́ bɔfʋɛ Gabiliyɛ talua muan kʋn anwʋn Galile mân nɩn anun kulo’n kʋn asʋ. Bɛ fɛlɛ kulo sɔ’n Nazalɛtɩ. 27Talua muan sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Mali. Yɩ́ hun y’ɔ le Zozɛfʋ m’ɔ fi belemgbin Davidi afilie nɩn anun’n. Zozɛfʋ nʋn yɩ́ lalɩ man lé. Afɩ ɔ falɩ man Mali atɔnvɔlɛ. 28Bɔfʋɛ’n kɔ wʋlʋ lɩka mɔ Mali wɔ’n, yɩ́ nwan: “Mali, ahɩn o! Yɛ́ Mɩn a yeyila wɔ́ sʋ, ɔ nʋn wɔ́ tɩ.”
29Ɛjɔlɛ sɔ’n kɔ man Mali ati anun kɔ yɔ yɩ́ sɩsakaa. Ɔ lɛ bisa yɩ́ nwʋn kɛ ahɩn ebisa sɔ ɛhɩ abʋ y’ɔ le benin? 30Ɛhɩ a, bɔfʋɛ’n nwan: “Mali, n’ɛ sulo! Nan Nyanmɩan a yeyila wɔ́ sʋ. 31Ɛ ’ba nwʋnnzɛ ɛ wʋ baa belenzua kʋn. Tʋn baa sɔ’n Zozi. 32Ɔ ’ba yɔ sʋanlan kpili kpa, bɛ ’ba fɛlɛ yɩ́ Nyanmɩan Kpili m’ɔ wɔ anwunno anwunno ɛlɔ nɩn Awa. Yɛ́ Mɩn Nyanmɩan ’ba man ɔ di belemgbin kɛ yɩ́ nan Davidi. 33Ɔ ’sie Izalayɛ amma’n-mɔ mɛlɛ biala. Yɩ́ mɛlɛ’n le man ayuelɩɛ.”
34Mali kɔ bisa bɔfʋɛ’n kɛ: “Anɩn, ɔ ’yɔ sɛ nán ɔ’a yɔ sɔ, mɔ mɩn nzɩ man bian’n?”
35Bɔfʋɛ’n nwan: “Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n ’ba wʋlʋ wɔ́ nun yɛ̂ Nyanmɩan Kpili m’ɔ wɔ anwunno anwunno ɛlɔ’n ’ba fa yɩ́ tunmin’n butu wɔ́ sʋ. Yɩ́ sɔ ati, baa nwannzan-nwannzan’n mɔ ɛ ’ba wʋ yɩ́’n, bɛ ’ba fɛlɛ yɩ́ Nyanmɩan Awa. 36Nɩan, Elizabɛtɩ m’ɔ tɩ wɔ́ abie’n, yɩ́ m’ɔ tɩ mʋta m’ɔ ngʋala man baa wʋ’n, sunnzun mɔ ɔ’a yɔ kpain, ɔ’a nwʋnnzɛ, yɩ́ sala nsian ahɩ. 37Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan kʋala like biala yɔ.”
38Mali nwan: “N dɩ yɛ́ Mɩn afanɩan, mɔ a han’n, man ɔ yɔ́ sɔ mán mɩ́n.” Kɛ ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n yɛ̂ bɔfʋɛ’n hɔlɩ ɔ.
Mali ’ba hɔ fua Elizabɛtɩ anwʋn.
39Ɛhɩ anzin, ɛcɩan kʋn Mali kɔ jasʋ ɔ kɔ han yɩ́ nwʋn ɔ kɔ hɔ kɔ fua Zakali nʋn Elizabɛtɩ anwʋn bɛ́ kulo nɩn asʋ. Kulo sɔ’n wɔ Zude mân nɩn anun mmʋka’n-mɔ afian. 40Mɔ Mali juli ɛbɛlɛ’n, ɔ kɔ wʋlʋ bɛ́ awulo nɩn anun ɔ kɔ bisa Elizabɛtɩ ahɩn. 41Mɔ Elizabɛtɩ tɩlɩ Mali ahɩn ebisa’n, baa’n m’ɔ la yɩ́ kunnun’n kɔ han yɩ́ nwʋn. Ɛbɛlɛ ala, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ wʋlʋ Elizabɛtɩ anun. Nán ɔ’a tɩan sɛlɛ ɔ’a se kɛ: 42“Nyanmɩan a yeyila wɔ́ sʋ a tala mmalasua’n-mɔ kʋalaatin. Yɩ́ nyila’n kan baa’n mɔ ɛ lɛ ’ba wʋ yɩ́’n. 43Mɩ́n muonun, n dɩ mɩ́n dɩɛ sɛ mɔ yɛ̂ mɩ́n Mɩn anin’n ba ɔ fua mɩ́n nwʋn ɔ? 44Nɩan, mɛlɛ mɔ ɛ bisalɩ mɩ́n ahɩn nɩn ala, baa’n m’ɔ la mɩ́n kunnun’n kɔ li fɛ ɔ kɔ han yɩ́ nwʋn. 45Nyila hán wɔ́ Mali. Afɩ a le a li kɛ yɛ́ Mɩn Anʋan Ɛjɔlɛ’n mɔ ɔ’a han ɔ’a hele wɔ́’n ’kpɩn sʋ sakpa!”
Mali ’ba yɩ Nyanmɩan ayɛ
46Mali nwan:
“Mɩn ’yɩ yɛ́ Mɩn ayɛ.
47Mɩn di Nyanmɩan m’ɔ tɩ mɩ́n Ngʋandefʋɛ nɩn anwʋn fɛ.
48Ɔ sanlɩn kɛ mɩ́n kanga nun,
ɔ’a tʋ yɩ́ nyɩn mɩ́n afan ɔ’a yeyila mɩ́n sʋ.
Ɔ fi ɛnɛ m’ɔ kɔ’n, menian’n-mɔ kʋalaa ’ba han kɛ
Nyanmɩan a yeyila mɩ́n sakpa.
49Ɔ sanlɩn kɛ Tunminfʋɛ Nyanmɩan Kpili a yɔ
ninnge mgbili mgbili a man mɩ́n.
Yɩ́ dunman’n tɩ nwannzan-nwannzan.
50Bɛ́ mɔ bɛ man yɩ́ anyɩnnzɔ’n,
ɔ ’nwun bɛ́ nwʋn anwunnvoe mɛlɛ biala anun.
51Ɔ’a yɩ yɩ́ tunmin asa’n ɔ’a hele atubɛnwʋn mma’n-mɔ
ɔ’a gua bɛ́ ebolo.
52Ɔ’a tu mmelemgbin’n-mɔ bɛ́ bia’n-mɔ asʋ,
ɔ’a man ehiannin mma’n-mɔ lɩka kpa a tanlan.
53Ɔ’a man yalɛfʋɛ’n-mɔ akʋ a yi,
ɔ’a fʋan esikafʋɛ’n-mɔ maan bɛ le bɛ́ sa to b’a hɔ.
54Ɔ’a bʋka Izalayɛ mân’n m’ɔ sʋ yɩ́’n.
Yɩ́ lʋa a nvi man ye’n
55mɔ ɔ ’yɔ Abalahamʋn nʋn yɩ́ sasʋ’n-mɔ cɩan daa’n.
Ɔ sanlɩn kɛ ɔ falɩ bɔlɩ yɛ́ nan-mɔ anɔhʋba.”
56Mɔ Mali hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ lili kɔ yɔ sala nsan Elizabɛtɩ anwʋn ɛbɛlɛ kʋalaaka nán ɔ’a sa ɔ’a hɔ yɩ́ kulo.
Zʋan Batisi awɔlɛ’n
57Ɔ wɔ ɛbɛlɛ dede Elizabɛtɩ cɩan kɔ ju. Ɔ ’kɔ a wʋ a, ɔ kɔ wʋ baa belenzua kʋn. 58Menian mɔ bɛ nʋn bɛ́ mantan mantan sʋ’n nʋn yɩ́ nwʋn amma’n-mɔ mɔ b’a nwun junman kpili’n mɔ yɛ́ Mɩn a li a man Elizabɛtɩ’n, bɛ nʋn yɩ́ kɔ li yɩ́ nwʋn fɛ. 59Mɔ Baa’n lili mɔlɛ kʋn’n, bɛ kɔ a kɔ kpɛ yɩ́ mmian nun. Bɛ́ nwan bɛ ’fa yɩ́ sɩ Zakali dunman’n bɛ tʋn yɩ́. 60Yɩ́ nin nwan: “Cɛcɛ, nán bɛ fɛlɛ yɩ́ Zakali, nan ɔ li Zʋan.”
61Bɛ́ nwan: “Nwan yɛ̂ ɔ li Zʋan wɔ́ afilie nɩn anun mɔ yɩ́ ti yɛ̂ bɛ ’tʋn yɩ́ sɔ’n?” 62Bɛ le bɛ́ sa bɛ kɔ bisa yɩ́ sɩ kɛ: “Nan wɔ́ wa’n, wɔ́ nwan ɔ li sɛ kpa?”
63Ɛbɛlɛ ala, Zakali kɔ bisa tabʋa kaan kʋn ɔ kɔ hɛlɛ sʋ kɛ: “Mɩ́n wa’n li Zʋan.” Ɛjɔlɛ sɔ’n kɔ sin bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn. 64Kɛ ɔ hɛlɛlɩ yuelɩ ala, Nyanmɩan kɔ tike yɩ́ nʋan’n. Zakali kɔ kuku yɩ́ nɩn sʋ ɔ kɔ yɩ Nyanmɩan ayɛ. 65Ɛbɛlɛ ala, esulo kɔ han bɛ́ mɔ bɛ nʋn Zakali mantan mantan sʋ’n, ɛbɛlɛ mân sɔ nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaa kɔ tɩ ɛjɔlɛ sɔ’n. 66Bɛ́ nun kʋn biala m’ɔ kɔ tɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ jʋnlɩn dede a, ɔ bisa yɩ́ nwʋn kɛ: “Baa sɔ’n, nzu sʋanlan dɩɛ yɛ̂ ɔ ’kaci ɔ?” Bɛ lɛ kan sɔ, ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ kʋalaa bɛ nwun yɩ́ kɛ yɛ́ Mɩn tunmin’n wɔ baa nɩn anun sakpa.
Zakali ’ba yɩ Nyanmɩan ayɛ
67Mɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n wʋlʋlɩ Zʋan asɩ Zakali anun’n, ɛ ’nwun ɛjɔlɛ m’ɔ hanlɩn’n:
68“Bɛ mán yɛ yɩ́ yɛ́ Mɩn
m’ɔ tɩ Izalayɛ amma’n-mɔ Nyanmɩan nɩn ayɛ.
Ɔ sanlɩn kɛ ɔ’a nɩan yɩ́ menian’n-mɔ ɔ’a le bɛ́ ti.
69Ɔ’a man ngʋandefʋɛ kpili kʋn a fite
belemgbin *Davidi m’ɔ tɩ yɩ́ akʋa nɩn afilie nɩn anun.
70Ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ lili mʋa
ɔ manlɩn yɩ́ anwʋntɩɛ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ hanlɩn yɩ́ daba.
71Ɔ bɔlɩ yɛ́ anɔhʋba kɛ
ɔ ’ba le yɛ́ fi yɛ́ mgbɔfʋɛ’n-mɔ asa nun,
72ɔ ’nwun yɛ́ nan-mɔ anwʋn anwunnvoe,
ɛsɛ ɔ ’kacɩ yɩ́ nyɩhyɛ nwannzan-nwannzan’n
m’ɔ nʋn yɛ́ hyɩhyɛlɩ’n.
73Nyanmɩan hanlɩn ndâ yɛ́ nan Abalahamʋn anyunnun kɛ
74ɔ ’de yɛ́ fi yɛ́ mgbɔfʋɛ’n-mɔ asa nun,
maan yɛ sʋ yɩ́ ahʋnmɩnkan nun,
75ɛsɛ yɛ ’nanndɩ nwannzan-nwannzan
yɛ yɔ like m’ɔ tɩ sɛsɛ cɩan biala wɔ yɩ́ nyunnun.
76Nan wɔ́ dɩɛ, mɩ́n wa, bɛ ’ba fɛlɛ wɔ́
Nyanmɩan Kpili m’ɔ wɔ anwunno anwunno ɛlɔ’n kpɔmanfʋɛ.
Ɔ sanlɩn kɛ ɛ ’ba nanndɩ yɛ́ Mɩn anyunnun
nán ɛ sesie yɩ́ atɩn’n,
77ɛsɛ ɛ ’man yɩ́ menian’n-mɔ nwun yɩ́ kɛ
ɔ ’ba fa bɛ́ ɛtɛ’n-mɔ ce bɛ́ ɔ de bɛ́ ngʋan.
78Yɛ́ Nyanmɩan’n sɩ anwunnvoe, ɛsɛ ɔ tɩ kpa sʋnman.
Ɔ ’ba man anwunno kanlannɩɛ’n ta yɛ́ nwʋn.
Kanlannɩɛ sɔ’n tɩ kɛ sɛnzɛ m’ɔ lɛ fite ɔ.
79Ɔ ’man ɔ ta bɛ́ mɔ bɛ tɩ awosin nɩn anun
ɔ nʋn ewue asa abʋ nɩn anwʋn.
Ɔ ’man ɔ kele yɛ́ atɩn’n m’ɔ man bɛ nyan alʋacɩcɩɛ’n.”
80Anɩn batʋnman’n lɛ nyin ɛsɛ anɩn yɩ́ ti lɛ tin. Ɔ kɔ tanlan ɛwâ nɩn anun ɛlɔ. Ɔ wɔ ɛlɔ dede tɛmʋn’n juli ɔ bɔlɩ yɩ́ bagua nun junman nɩn abʋ Izalayɛ amma’n-mɔ afian.
2Zozi awɔlɛ’n
1Mɛlɛ sɔ nɩn anun, belemgbin kpain’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Sezaa Ogusɩtɩ’n kɔ man atɩn kɛ bɛ há bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ wɔ *Lɔmʋn ɛhɩnlɩn mân nɩn anun’n. 2Mɔ alimʋa menian ɛha sɔ’n ’ju sʋ’n, anɩn Kiliniusɩ tɩ kʋnmanna wɔ Sili mân nɩn anun. 3Ɔ sɛ kɛ anɩn sʋanlan kʋn biala kɔ yɩ́ kulo maan bɛ kɛlɛ yɩ́ dunman.
4Zozɛfʋ kʋsʋ fi Nazalɛtɩ, Galile mân nɩn anun, ɔ kɔ hɔ Zude mân nɩn anun kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Betelehɛmʋn nɩn asʋ, lɩka mɔ bɛ wʋlɩ belemgbin Davidi’n. Ɔ sanlɩn kɛ Zozɛfʋ muonun tɩ Davidi afilie nɩn anun sʋanlan. 5Ɔ nʋn yɩ́ yɩ Mali bɛ ’kɔ a man bɛ kɛlɛ bɛ́ dunman. 6Mɛlɛ sɔ nɩn anun, anɩn Mali lɛ nwʋnnzɛ. 7Nan mɔ bɛ juli Betelehɛmʋn’n, nán yɩ́ kʋ a han yɩ́, ɔ’a wʋ. Ɔ ’wʋ yɩ́ bamuan baa nɩn an, ɔ kɔ wʋ belenzua kʋn. Ɔ kɔ fa ɛtanlan kɔ fʋfɔ yɩ́ nwʋn, ɔ kɔ la yɩ́ abalanda nɩn anun lɩka kʋn. Ɔ sanlɩn kɛ sua sɔ’n tɩ dabɛlɛ kʋn nʋn abalanda. Dabɛlɛ nɩn anun an, b’a sike sʋanlan. Abalanda nɩn an, b’a hye nun nnyuan. Ɔ le menian’n-mɔ lɩka yɛ̂ naan’n-mɔ kʋsʋ dɩɛ. Lɩka’n mɔ naan’n-mɔ didi’n, ɛbɛlɛ yɛ̂ b’a sesie adɔman’n dabɛlɛ nɩn ɔ.
Nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn ’ba fite mmʋa ɛnɩanfʋɛ’n-mɔ
8Kɔngɔɛ sɔ kʋnmgba’n, anɩn mmʋa ɛnɩanfʋɛ mmie-mɔ wɔ Betelehɛmʋn anwʋn ɛbɛlɛ ebo kʋn asʋ. Menian sɔ’n-mɔ da ɛlɔ, bɛ sisa bɛ́ mmʋa’n-mɔ. 9Ɛbɛlɛ ala, nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn kɔ fite bɛ́, yɛ́ Mɩn anunminnyanmʋn’n kɔ ta kɔ si kɔ yia bɛ́. Esulo kpili kpa kɔ han bɛ́. 10Bɔfʋɛ’n nwan: “Nán bɛ sulo! Ɔ sanlɩn kɛ, mɩn ’ba han ɛjɔlɛ kpa kʋn mɩn kele ɛmɔ. Ɛjɔlɛ kpa sɔ’n ’ba man mân’n kʋalaa di fɛ kpa. 11Ɛnɛ kɔngɔɛ, b’a wʋ Ngʋandefʋɛ’n wɔ Davidi kulo nɩn asʋ b’a man ɛmɔ. Ngʋandefʋɛ sɔ’n, y’ɔ le *Kilisi’n m’ɔ tɩ yɛ́ Mɩn’n. 12Nzɔlɛ’n mɔ ɛmɔ ’fa bɛ nwun yɩ́’n, y’ɔ le ɛhɩ: Baa sɔ’n, b’a fa ɛtanlan b’a fʋfɔ yɩ́ nwʋn b’a tʋ yɩ́ abalanda nɩn anun lɩka mɔ naan’n-mɔ didi’n.”
13Kɛ ɔ ’kan sɔ nɩn ala, nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ mmiekun-mɔ dɔʋn kpa kɔ a kɔ bʋka yɩ́ sʋ, bɛ́ kʋalaa, bɛ lɛ yɩ Nyanmɩan ayɛ. 14Bɛ́ nwan:
“Anunminnyanmʋn hán Nyanmɩan m’ɔ wɔ anwunno anwunno ɛlɔ’n.
Ɔ kulo asɩɛ nɩn asʋ ɛwa menian’n-mɔ.
Ɔ’a man bɛ́ lʋa a cɩcɩ bɛ́ nwʋn.”
Mmʋa ɛnɩanfʋɛ’n-mɔ ’ba hɔ Betelehɛmʋn
15Mɔ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ hanlɩn ɛjɔlɛ sɔ’n yuelɩ mɔ bɛ salɩ fʋlɩ nyanmɩansʋ’n, mmʋa ɛnɩanfʋɛ’n-mɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ nwʋn kɛ: “Bɛ mán yɛ hɔ́ Betelehɛmʋn, nán yɛ hɔ́ nɩ́an like’n mɔ yɛ́ Mɩn a han yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ a hele yɛ́’n yɛ́ nyɩnsʋ.”
16Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ han bɛ kɔ gua sʋ, bɛ́ nʋan y’ɔ le Betelehɛmʋn. Sakpa kʋsʋ, bɛ kɔ hɔ kɔ tʋ Mali nʋn Zozɛfʋ nʋn baa adɔman’n. Adɔman’n la abalanda nɩn anun ɛbɛlɛ, lɩka mɔ naan’n-mɔ didi’n. 17Mɔ mmʋa ɛnɩanfʋɛ’n-mɔ juli ɛlɔ, mɔ bɛ nwunlin baa’n yuelɩ’n, bɛ kɔ han ɛjɔlɛ’n mɔ bɔfʋɛ’n walɩ hanlɩn yɩ́ batʋnman nɩn anwʋn’n kʋalaa kɔ hele bɛ́. 18Ɛjɔlɛ sɔ’n mɔ bɛ hanlɩn’n kɔ sin menian’n-mɔ mɔ bɛ wɔ ɛbɛlɛ’n kʋalaa anwʋn. 19Yɩ́ kʋalaa mɔ bɛ hanlɩn’n, Mali falɩ sielɩ yɩ́ ti anun, tɛmʋn biala ɔ jʋnlɩn yɩ́ nwʋn. 20Mɔ mmʋa ɛnɩanfʋɛ’n-mɔ hanlɩn ɛjɔlɛ sɔ’n yuelɩ’n, bɛ kɔ sa bɛ kɔ hɔ. Bɛ ’kɔ a, anɩn bɛ lɛ kannvʋ Nyanmɩan bɛ yɩ yɩ́ ayɛ wɔ ɛjɔlɛ’n mɔ b’a tɩ mɔ b’a nwun yɩ́ nɩn anwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ kʋalaa yɔlɩ kɛ bɔfʋɛ’n kpɩnlɩn hanlɩn helelɩ bɛ́’n.
Zozi dunman ɛtʋan’n
21Ɔ wɔ ɛbɛlɛ dede mɔ adɔman’n nyanlɩn mɔlɛ kʋn’n, anɩn ɔ di kɛ bɛ kpɛ yɩ́ mmian nun. Bɛ kɔ kpɛ yɩ́ mmian nun’n bɛ kɔ tʋn yɩ́ Zozi. Dunman sɔ’n, bɔfʋɛ’n lili mʋa bɔlɩ helelɩ Mali kʋalaaka nán ɔ’a nwʋnnzɛ.
Bɛ ’ba fa Zozi bɛ kele yɛ́ Mɩn
22Ɛhɩ anzin, mɔ Mali efian etue tɛmʋn’n juli’n, kɛ Moyizɩ mala’n kpɩn kele’n, Zozɛfʋ nʋn Mali bɛ kɔ fa baa’n kɔ hɔ Zoluzalɛmʋn. Bɛ ’kɔ a fa yɩ́ bɛ kele yɛ́ Mɩn. 23Ɔ sanlɩn kɛ b’a hɛlɛ wɔ yɛ́ Mɩn mala nɩn anun kɛ: Bamuan baa belenzua biala mɔ bɛ kɔ wʋ yɩ́’n, bɛ fá yɩ́ bɛ wúla Nyanmɩan asa nun.
24Bɛ kɔ yɩ Mali ati tɛɛ’n mɔ yɛ́ Mɩn mala’n kele’n kʋsʋ. Tɛɛ sɔ’n, bɛ ’yɩ a, bɛ le abubule nnyuan anaan mɔlɔnʋnman nnyuan.
Simeʋn nʋn Hanna
25Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn bian kʋn wɔ Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Simeʋn. Ɔ tɩ sʋanlan kpa ɛsɛ ɔ man Nyanmɩan anyɩnnzɔ kpa. Ɔ tɩ ɔ lɛ nwʋnndɛ sʋanlan’n mɔ ɔ ’ba ɔ de Izalayɛ ati’n. Nyanmɩan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n wɔ yɩ́ nun. 26Wawɛ’n kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ ɔ ’nwun yɛ́ Mɩn Kilisi’n kʋalaaka nán ɔ’a wu. 27Cɩan mɔ Zozɛfʋ nʋn Mali bɛ ’fa baa’n bɛ kele yɛ́ Mɩn kɛ mala’n kele’n, Nyanmɩan Wawɛ’n kɔ hyʋɩn Simeʋn ɔ nʋn yɩ́ kɔ a Nyanmɩan awulo nɩn anun ɛbɛlɛ. 28Ɔ kɔ a kɔ tʋ bɛ́, ɔ kɔ le baa’n kɔ tʋ yɩ́ sa sʋ, ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ. Yɩ́ nwan:
29“Sian’n, yɛ́ Mɩn, wɔ́ anɔhʋba nɩn a kpɩn sʋ.
Yɩ́ ti, yaci wɔ́ akʋa’n maan ɔ wú ahʋnmɩnkan nun.
30Ɔ sanlɩn kɛ m’an nwun sʋanlan’n mɔ ɔ ’de yɛ́ ti’n,
31mɔ a hyɩhyɛ a sʋan yɩ́ mân’n kʋalaa anyunnun’n.
32Sʋanlan sɔ’n tɩ kanlannɩɛ.
Yɩ́ yɛ̂ ɔ ’ba man mân mân’n kʋalaa nwun wɔ́ ɔ.
Ɛsɛ ɔ ’ba man Izalayɛ
m’ɔ tɩ wɔ́ mân’n nyan anunminnyanmʋn.”
33Zozi anwʋn ɛjɔlɛ’n mɔ anɩn Simeʋn lɛ kan’n kɔ sin Zozɛfʋ nʋn Mali anwʋn. 34Simeʋn kɔ yeyila bɛ́ sʋ. M’ɔ yeyilalɩ bɛ́ sʋ yuelɩ’n, ɔ kɔ fɛlɛ Zozi anin Mali, yɩ́ nwan: “Nɩan, baa ɛhɩ mɔ Nyanmɩan a yɩ yɩ́’n, ɔ ’ba man Izalayɛ menian dɔʋn fin asɩ, ɔ ’man dɔʋn kʋsʋ jasʋ. Ɔ tɩ nzɔlɛ, menian’n-mɔ ’ba su yɩ́ nwʋn akpʋlʋwa. 35Ɔ ’ba man bɛ nwun menian dɔʋn ahʋnlɩn nɩn anun ɛjɔlɛ’n yuein. Nan wɔ́ dɩɛ, m mo, yalɛ ’ba han wɔ́ ɛkala’n kɛ sʋanlan mɔ b’a wɔ yɩ́ dadɩɛ ɔ.”
36Mɛlɛ sɔ nɩn anun, anɩn Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ balasua kʋn wɔ ɛbɛlɛ. Bɛ fɛlɛ yɩ́ Hanna. Yɩ́ sɩ y’ɔ le Fanuɛ m’ɔ fi Azɛɛ afilie nɩn anun’n. Balasua sɔ’n tɩ sʋanlan kpain kpa. Yɩ́ talua nun, ɔ jalɩ belenzua kʋn, ɔ nʋn yɩ́ bɛ lili afʋɛ nsʋ yɛ̂ belenzua sɔ’n wuli ɔ. 37Kɛ ɔ yɔlɩ sɔ’n, Hanna a nja man bian kʋ́n. Ɔ wɔ ɛbɛlɛ dede ɔ lili afʋɛ abulaɔcʋɛ nʋn nnan. Bala sɔ’n kulo Nyanmɩan ɛjɔlɛ kpa. Tɛmʋn biala, kɔngɔɛ o, eyue o, ɔ wɔ Nyanmɩan awulo nɩn anun ɔ sʋ Nyanmɩan ɔ ci cɩan, ɛsɛ ɔ sɛlɛ Nyanmɩan. 38Mɔ Simeʋn anʋan ’tɔ ala, Hanna kʋsʋ kɔ fite ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ. M’ɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ sʋsɔ sʋ kɔ han baa nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɔ kɔ hele bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ lɛ nwʋnndɛ kɛ Nyanmɩan lé Zoluzalɛmʋn amma’n-mɔ ati’n.
Zozɛfʋ nʋn Mali nʋn Zozi ’ba sa kɔ Nazalɛtɩ
39Mɔ Zozɛfʋ nʋn Mali yuelɩ ninnge’n mɔ yɛ́ Mɩn mala’n kele’n kʋalaa yɔ’n, bɛ kɔ sa bɛ kɔ hɔ bɛ́ kulo Nazalɛtɩ. Kulo sɔ’n wɔ Galile mân nɩn anun. 40Anɩn baa’n lɛ nyin, ɔ lɛ yɔ sʋanlan. Ɔ tɩ bɛngɛlɛfʋɛ ɛsɛ anɩn Nyanmɩan lɛ yeyila yɩ́ sʋ kɔ.
Zozi ’ba nyan afʋɛ bulu nʋn nnyuan
41Afʋɛ daa Zozi asɩ nɩn yɩ́ nin, bɛ kɔ Zoluzalɛmʋn, bɛ kɔ li Zufʋ’n-mɔ fɛtɩ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Pakɩ’n. 42Kɛmɔ afʋɛ daa bɛ kɔ’n, mɔ Zozi lili afʋɛ bulu nʋn nnyuan’n, bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ fɛtɩ sɔ nɩn elie. 43Mɔ bɛ lili fɛtɩ’n yuelɩ’n, yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin kɔ sa kɔ hɔ. Zozi kɔ ha Zoluzalɛmʋn. Yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin ngɔ nwun man nun. 44Bɛ jʋnlɩn kɛ Zozi wɔ bɛ́ mɔ bɛ nʋn bɛ́ lɛ kɔ nɩn anun bie. Bɛ kɔ nanndɩ cɩan kʋn atɩn asannan nán b’a kpʋnndɛ yɩ́ bɛ́ nwʋn amma nʋn bɛ́ manngʋn’n-mɔ afian. 45Bɛ kpʋnndɛlɩ yɩ́ dede a, bɛ ngɔ nwun man yɩ́. Bɛ kɔ sa bɛ kɔ hɔ Zoluzalɛmʋn, bɛ ’kɔ a kpʋnndɛ yɩ́. 46Yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ, bɛ ’kɔ a ju a, anɩn Zozi tɩ Nyanmɩan awulo nɩn anun *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ afian, ɔ lɛ tie bɛ́ ɔ bisa bisa bɛ́ kosuan. 47Yɩ́ ngɛlɛ’n m’ɔ fa bua bɛ́ ɛjɔlɛ’n sin menian’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ lɛ tie yɩ́ nɩn anwʋn. 48Mɔ yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin nwunlin kɛ ɔ tɩ bɛ́ afian’n, ɔ sinlɩn bɛ́ nwʋn kpa. Yɩ́ nin nwan: “Mɩ́n wa, nzu ati yɛ̂ a man y’a fɛ sʋa ɔ? Mɩ́n nʋn wɔ́ sɩ y’a kpʋnndɛ wɔ́ dede yɛ́ lʋa a bɔ yɛ́ nwʋn.”
49Zozi nwan: “Ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ kpʋnndɛ mɩ́n ɔ? Ɛmɔ nzɩ man kɛ ɔ fata kɛ mɩn nɩan mɩ́n Sɩ junman nɩn asʋ wɔ yɩ́ awulo nɩn anun ɔ?” 50Nan mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin, b’a ndɩ man yɩ́ bʋ.
51Ɛhɩ anzin, Zozi nʋn bɛ́, bɛ kɔ sa kɔ hɔ Nazalɛtɩ. Ɔ man bɛ́ anyɩnnzɔ. Mɛlɛ biala, yɩ́ nin kacɩ ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ kʋalaatin. 52Anɩn Zozi lɛ nyin, ɔ lɛ nwun ngɛlɛ, ɛsɛ ɔ lɛ nyan ehulo wɔ Nyanmɩan nʋn menian’n-mɔ anyunnun.
3Zʋan Batisi junman’n
(Matie 3.1-12, Maakɩ 1.1-8, Zʋan 1.19-28)
1Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn *Sezaa Tibɛɛ a li *Lɔmʋn ɛhɩnlɩn mân nɩn asʋ belemgbin afʋɛ bulu nʋn nnun. Tɛmʋn sɔ’n, anɩn Pʋnsʋ *Pilatɩ tɩ kʋnmanna wɔ Zude mân nɩn anun. Anɩn *Elɔdɩ Antipasɩ tɩ belemgbin wɔ Galile mân nɩn anun. Yɩ́ nianman Filipʋ kʋsʋ tɩ belemgbin wɔ Itule nʋn Talakonitɩ mân nɩn anun yɛ̂ Lizaniyasɩ kʋsʋ tɩ belemgbin wɔ Abilɛnɩn mân nɩn anun. 2*Hannɩn nʋn *Kayifʋ kʋsʋ yɛ̂ anɩn bɛ tɩ Nyanmɩan Tɛɛyɩfʋɛ mgbain ɔ. Mɛlɛ sɔ kʋnmgba nɩn anun, Nyanmɩan kɔ fɛlɛ Zakali awa Zʋan ɛwa nɩn anun ɛlɔ. Ɔ kɔ fa yɩ́ Nʋan Ɛjɔlɛ’n ɔ kɔ wula yɩ́ nʋan. 3M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zʋan kɔ jasʋ, ɔ kɔ nanndɩ nanndɩ asue Zuludɩn nɩn anʋan kulo’n-mɔ asʋ. Lɩka m’ɔ kɔ sɩn’n, ɔ kan kele menian’n-mɔ kɛ: “Ɛmɔ nʋn bɛ́ nwʋn bɛ káci bɛ́ abalabɔ’n bɛ fá bɛ́ nwʋn bɛ mán Nyanmɩan maan n zɔ́nɩn bɛ́, nán Nyanmɩan ’yaci ɛmɔ anwʋn sa ce bɛ́.” 4Ɔ man ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ Ezayi hanlɩn’n kpɩnlɩn sʋ. Ezayi hɛlɛlɩ wɔ yɩ́ kalata nɩn anun kɛ:
Sʋanlan bie lɛ tɩan ɛwâ nɩn anun ɛlɔ kɛ:
Ɛmɔ sésie yɛ́ Mɩn atɩn’n,
bɛ mán ɔ tɩ́nngɛ fɔ́ʋ́n!
5Bɛ tótua mmɔnza’n-mɔ kʋalaa
bɛ tútulu kʋnngʋnlʋnman’n-mɔ
nʋn mmʋka’n-mɔ kʋalaa anun
bɛ tɩ́nngɛ atɩn hyɛhyɩalɩwa’n-mɔ kʋalaa
bɛ tótua kunman nganngan’n kʋalaa
nán bɛ tútu nyɔbʋɛ finnvelein’n kʋalaa bɛ gúa
6Ɛbɛlɛ nɩn anun yɛ̂ menian’n-mɔ kʋalaa ’ba nwun kɛ
Nyanmɩan kpɩn de bɛ́ ti ngʋan’n.
7Anɩn Zʋan kan kele meninsʋnman’n mɔ bɛ lɛ ba yɩ́ nwʋn maan ɔ sɔnɩn bɛ́’n kɛ: “Ati anun ɛtɛ mma kɛ owo! Nwan y’ɔ selɩ ɛmɔ kɛ ɛsɔnɩan nɩn ala kʋala ɔ de bɛ́ fi Nyanmɩan sikpɛ nɩn anwʋn ɔ? 8Yɩ́ ti, ɛmɔ yɔ́ nyɔlɩɛ m’ɔ kele kɛ ɛmɔ a kaci bɛ́ abalabɔ ɛtɛ’n b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man Nyanmɩan. Nan nán bɛ se bɛ́ nwʋn kɛ: ‘Yɛ́ sɩ y’ɔ le Abalahamʋn, yɩ́ ti Nyanmɩan ngʋala man yɛ́ like fɩ́ɩ́ yɔ.’ Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ, Nyanmɩan kʋala kɛ ɔ fa nyɔbʋɛ ɛhɩ-mɔ kaci Abalahamʋn amma. 9B’a si akunman nɩn a yue. Baka biala m’ɔ nzu man mma kpa’n, bɛ ’kpɛ yɩ́ bʋ bɛ tʋ sɩ̂n nɩn anun.”
10M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, meninsʋnman’n kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Anɩn nzu like dɩɛ kpa yɛ̂ yɛ yɔ́ ɔ?”
11Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ anun kʋn m’ɔ le taladɩɛ nnyuan’n, ɔ fá kʋn mán m’ɔ le man bie’n, yɛ̂ nun m’ɔ le alɩɛ di’n, ɔ mán m’ɔ le man bie’n lí.”
12Anɩn bɛ́ mɔ bɛ dide ajule’n, bɛ́ kʋsʋ, bɛ wɔ meninsʋnman nɩn anun, bɛ ’ba maan Zʋan sɔnɩn bɛ́. Mɔ Zʋan anʋan tɔlɩ’n, bɛ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Kpain, anɩn yɛ ’yɔ sɛ?” 13Yɩ́ nwan: “Nán bɛ dide ajule’n bɛ man ɔ tala mɔ mala’n kele nɩn asʋ.”
14Anɩn nzalafʋ mmie-mɔ kʋsʋ wɔ ɛbɛlɛ. Nan mɔ Zʋan hanlɩn sɔ’n, bɛ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Anɩn yɛ́ kʋsʋ, nzu yɛ̂ ɔ di kɛ yɛ yɔ́ ɔ?”
Zʋan nwan: “Nán bɛ di bɛ́ tunmin nɩn anzin bɛ laka menian’n-mɔ bɛ de bɛ́ esika, nan ɛmɔ lí bɛ́ ahatua nɩn anwʋn fɛ bɛ fá yɩ́ sɔ.”
15Kɛmɔ anɩn bagua’n lɛ nwʋnndɛ *Kilisi’n, Izalayɛ Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n, bɛ́ kʋalaa bɛ jʋnlɩn kɛ Ngʋandefʋɛ sɔ’n y’ɔ le Zʋan. 16Ajʋnlɩn sɔ’n m’ɔ walɩ bɛ́ ti anun nɩn ati, Zʋan kɔ se bɛ́ kʋalaa kɛ: “Mɩ́n dɩɛ n ne nzue yɛ̂ mɩn sɔnɩn ɛmɔ ɔ, nan sʋanlan kʋn m’ɔ fi mɩ́n nzin ɔ lɛ ba’n, ɔ le tunmin tala mɩ́n. N dɩ man like fɩ́ɩ́ yɩ́ nyunnun bɔbɔ nán m’an nyannjɩ yɩ́ ja mgbabʋa nyanman’n. Sʋanlan sɔ’n, ɔ ’ba fa Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n ɔ nʋn sɩ̂n ɔ sɔnɩn ɛmɔ. 17Ɔ’a sesie yɩ́ nwʋn ɔ le huhuamʋa’n yɩ́ sa nun, ɔ lɛ ba fa huhu mmaka mma kpa’n gua ahanmɩan, nán ɔ ju ewula’n gua sɩ̂n’n m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn anun.” 18Mɔ Zʋan hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ hanlɩn ɛjɔlɛ dɔʋn mmiekun-mɔ ɔ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa’n ɔ helelɩ bagua’n.
19Zʋan ɛjɔlɛ’n m’ɔ kan nɩn anun, ɔ kannzʋ belemgbin Elɔdɩ kɛ yɩ́ nyɔlɩɛ’n-mɔ tɩ man kpa. Ɔ sanlɩn kɛ Elodiadɩ m’ɔ tɩ yɩ́ nianman nɩn ayɩ’n, ɔ’a tʋa yɩ́ ɔ’a le ɔ’a ja, ɛsɛ ɔ’a yɔ nyɔlɩɛ ɛtɛ dɔʋn mmiekun-mɔ ɔ’a gua sʋ. 20Nan ɛtɛ kʋn biekun m’ɔ yɔlɩ tʋlɩ sʋ’n, y’ɔ le Zʋan m’ɔ man bɛ tʋlɩ yɩ́ fiadɩ’n.
Zʋan ’ba sɔnɩn Zozi
21Zʋan sɔnɩnlɩn menian dɔʋn kpa, Zozi kʋsʋ kɔ a kɔ man ɔ kɔ sɔnɩn yɩ́. M’ɔ sɔnɩnlɩn Zozi yuelɩ’n, mɔ Zozi ’yɔ asɔnɩn’n, anwunno’n kɔ buke, 22Nyanmɩan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ kaci yɩ́ nwʋn kɛ abubule ɔ kɔ ju kɔ tanlan yɩ́ sʋ. Ɛbɛlɛ ala, anɩɛ kʋn fi anwunno ɔ kɔ te. Yɩ́ nwan: “Ɛ tɩ mɩ́n ehulo Baa. M’an fa mɩ́n lʋa’n kʋalaa m’an wula wɔ́ nun.”
23Mɔ Zozi lili kɔ yɔ afʋɛ abulasan’n yɛ̂ ɔ bɔlɩ yɩ́ junman nɩn abʋ ɔ. Bɛ́ kʋalaa bɛ jʋnlɩn kɛ yɩ́ sɩ y’ɔ le Zozɛfʋ. Zozɛfʋ sɔ’n, yɩ́ sɩ y’ɔ le Heli. Heli kʋsʋ dɩɛ y’ɔ le Matatɩ. 24Matatɩ dɩɛ y’ɔ le Levi. Levi dɩɛ y’ɔ le Mɛlɛki. Mɛlɛki dɩɛ y’ɔ le Zʋannayi. Zʋannayi dɩɛ y’ɔ le Zozɛfʋ. 25Zozɛfʋ dɩɛ y’ɔ le Matatiasɩ. Matatiasɩ dɩɛ y’ɔ le Amɔsʋ. Amɔsʋ dɩɛ y’ɔ le Nahumʋn. Nahumʋn dɩɛ y’ɔ le Ɛsɩli. Ɛsɩli dɩɛ y’ɔ le Nagayi. 26Nagayi dɩɛ y’ɔ le Maatɩ. Maatɩ dɩɛ y’ɔ le Matatiasɩ. Matatiasɩ dɩɛ y’ɔ le Semeyinɩn. Semeyinɩn dɩɛ y’ɔ le Zozɛkɩ. Zozɛkɩ dɩɛ y’ɔ le Zoda. Zoda dɩɛ y’ɔ le Zoanan. 27Zoanan dɩɛ y’ɔ le Eleza. Eleza dɩɛ y’ɔ le Zolobabɛlɩ. Zolobabɛlɩ dɩɛ y’ɔ le Salasiɛlɩ. Salasiɛlɩ dɩɛ y’ɔ le Neli. 28Neli dɩɛ y’ɔ le Mɛlɛki. Mɛlɛki dɩɛ y’ɔ le Adi. Adi dɩɛ y’ɔ le Kosamʋn. Kosamʋn dɩɛ y’ɔ le Ɛlɩmadamʋn. Ɛlɩmadamʋn dɩɛ y’ɔ le Ɛlɩ. 29Ɛlɩ dɩɛ y’ɔ le Zozi. Zozi dɩɛ y’ɔ le Eliezɛlɩ. Eliezɛlɩ dɩɛ y’ɔ le Zolimʋn. Zolimʋn dɩɛ y’ɔ le Matatɩ. Matatɩ dɩɛ y’ɔ le Levi. 30Levi dɩɛ y’ɔ le Simeʋn. Simeʋn dɩɛ y’ɔ le Zuda. Zuda dɩɛ y’ɔ le Zozɛfʋ. Zozɛfʋ dɩɛ y’ɔ le Zonamʋn. Zonamʋn dɩɛ y’ɔ le Eliakimʋn. Eliakimʋn dɩɛ y’ɔ le Melea. 31Melea dɩɛ y’ɔ le Mena. Mena dɩɛ y’ɔ le Matata. Matata dɩɛ y’ɔ le Natan. Natan dɩɛ y’ɔ le Davidi. 32Davidi dɩɛ y’ɔ le Izayi. Izayi dɩɛ y’ɔ le Zobɛdɩ. Zobɛdɩ dɩɛ y’ɔ le Bozʋ. Bozʋ dɩɛ y’ɔ le Sala. Sala dɩɛ y’ɔ le Naasʋn. 33Naasʋn dɩɛ y’ɔ le Aminnandabʋ. Aminnandabʋ dɩɛ y’ɔ le Adimin. Adimin dɩɛ y’ɔ le Aani. Aani dɩɛ y’ɔ le Ɛsɩlɔmʋn. Ɛsɩlɔmʋn dɩɛ y’ɔ le Falɛsɩ. Falɛsɩ dɩɛ y’ɔ le Zuda. 34Zuda dɩɛ y’ɔ le Zʋakɔbʋ. Zʋakɔbʋ dɩɛ y’ɔ le Izaakɩ. Izaakɩ dɩɛ y’ɔ le Abalahamʋn. Abalahamʋn dɩɛ y’ɔ le Tala. Tala dɩɛ y’ɔ le Nakɔɔ. 35Nakɔɔ dɩɛ y’ɔ le Selukɩ. Selukɩ dɩɛ y’ɔ le Alago. Alago dɩɛ y’ɔ le Falɛkɩ. Falɛkɩ dɩɛ y’ɔ le Ebɛɛ. Ebɛɛ dɩɛ y’ɔ le Sala. 36Sala dɩɛ y’ɔ lɛ Kayinamʋn. Kayinamʋn dɩɛ y’ɔ le Afakɩsadɩ. Afakɩsadɩ dɩɛ y’ɔ le Sɛmʋn. Sɛmʋn dɩɛ y’ɔ le Nowe. Nowe dɩɛ y’ɔ le Lamɛkɩ. 37Lamɛkɩ dɩɛ y’ɛ le Matusalɛmʋn. Matusalɛmʋn dɩɛ y’ɔ le Enɔkɩ. Enɔkɩ dɩɛ y’ɔ le Yelɛdɩ. Yelɛdɩ dɩɛ y’ɔ le Maleleyɛlɩ. Maleleyɛlɩ dɩɛ y’ɔ le Kenamʋn. 38Kenamʋn dɩɛ y’ɔ le Enɔsɩ. Enɔsɩ dɩɛ y’ɛ le Sɛtɩ. Sɛtɩ dɩɛ y’ɔ le Adamʋn. Adamʋn dɩɛ y’ɔ le Nyanmɩan.
4Abɔnsanmʋn ’ba sɔ Zozi nɩan
1Mɔ bɛ sɔnlɩnlɩn Zozi yuelɩ’n, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n tunmin’n kɔ jinlan yɩ́ nzin kpa bɔkɔɔ. Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ fa yɩ́ fi asue Zuludɩn nɩn anʋan ɛbɛlɛ ɔ nʋn yɩ́ kɔ hɔ ɛwâ nɩn anun. 2Ɛbɛlɛ, Abɔnsanmʋn kɔ sɔ Zozi kɔ nɩan dede ɛlɛbulanan. Ɛlɛbulanan sɔ nɩn anun, Zozi ngɔ li like fɩ́ɩ́. Nan mɔ tɛmʋn sɔ’n sɩnlɩn’n, ɛhɔɛ kɔ hun Zozi. 3Ɛhɩ, Abɔnsanmʋn kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Sɛ ɛ tɩ Nyanmɩan Awa sakpa a, anɩn kan kele ɛbʋɛ ɛhɩ maan ɔ káci kpaʋn.”
4Zozi nwan: “Ɔ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ: Nán kpaʋn ala yɛ̂ sʋanlan di a, ɔ nyan ngʋan ɔ.”
5Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, Abɔnsanmʋn kɔ fa yɩ́ kɔ hɔ bʋka kannganlaun kʋn ati sʋ. Ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ fa asɩɛ nɩn asʋ mmelemgbin mân’n-mɔ kʋalaa kɔ hele Zozi. 6Yɩ́ nwan: “Tunmin ɛhɩ ɔ nʋn anunminnyanmʋn’n mɔ mmelemgbin mân’n-mɔ le yɩ́’n, b’a fa yɩ́ kʋalaa b’a wula mɩ́n sa nun. Yɛ̂ sʋanlan mɔ mɩn kulo kɛ mɩn fa mɩn man yɩ́’n yɛ̂ mɩn ’fa mɩn man yɩ́ ɔ. 7Yɩ́ ti, sɛ ɛ kʋtʋ mɩ́n nyunnun ɛ sʋ mɩ́n an, yɩ́ kʋalaa ’yɔ wɔ́ dɩɛ.”
8Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Ɔ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ: Kʋtʋ Ɛdannganman m’ɔ tɩ wɔ́ Nyanmɩan nɩn anyunnun nán sʋ yɩ́ kʋnmgba cein.”
9Mɔ Zozi bualɩ yɩ́ sɔ yuelɩ’n, Abɔnsanmʋn falɩ yɩ́ biekun an, yɩ́ nʋan y’ɔ le Zoluzalɛmʋn, Nyanmɩan awulo nɩn ati sʋ. Yɩ́ nwan: “Sɛ wɔ́ nwan ɛ tɩ Nyanmɩan Awa sakpa a, yaci wɔ́ nwʋn nun, kulu tɔ asɩ, 10afɩ, ɔ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ: Wɔ́ dunman nun, Nyanmɩan ’ba man yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ atɩn maan bɛ nɩan wɔ́ sʋ. Ɛsɛ ɔ wɔ nun kɛ: 11Bɛ ’sɔ wɔ́ bɛ́ sa nun, nán wɔ́ ja a mgbula man ɛbʋɛ.”
12Mɔ Abɔnsanmʋn hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kan kɛ: N’ɛ sɔ yɛ́ Mɩn m’ɔ tɩ wɔ́ Nyanmɩan’n nɩan.”
13Abɔnsanmʋn yɔlɩ butu ɔ nʋn bɛtɛ mɔ yɩ́ sa a ngan man Zozi’n, ɔ yacili yɩ́ ɛbɛlɛ ɔ hɔlɩ, ɔ ’nwʋnndɛ cɩan fʋfɔlɛ biekun.
Zozi ’ba hɔ Galile mân nɩn anun
(Matie 4.12-17, Maakɩ 1.14-15)
14Ɛhɩ, Zozi kɔ sa kɔ hɔ Galile mân nɩn anun. Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n tunmin’n jin yɩ́ nzin. Galile mân nɩn anun lɩka biala, bɛ bɔ yɩ́ dunman. 15Ɔ kekele menian’n-mɔ ninnge Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun yɛ̂ bɛ́ kʋalaa bɛ yɩ yɩ́ ayɛ.
Zozi ’ba hɔ Nazalɛtɩ kulo nɩn asʋ
16Zozi kɔ hɔ Nazalɛtɩ, kulo’n mɔ bɛ talɩ yɩ́ sʋ nɩn asʋ. Ɔ kɔ wʋlʋ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn anun kɛ ɔ yɔ yɩ́ ɛnwʋnmɩan ele cɩan biala’n. Bɛ yɔlɩ asɔnɩn’n dede mɔ ɔ ’kɔ bie’n, ɔ kɔ jasʋ, ɔ lɛ ba kɩnnga Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n. 17Bɛ kɔ fa Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ *Ezayi kalata’n mɔ b’a baka’n bɛ kɔ wula yɩ́ sa nun. Ɔ kɔ tɛlɛ nun, ɔ kɔ nwun lɩka mɔ b’a hɛlɛ kɛ:
18Yɛ́ Mɩ́n Wawɛ’n wɔ mɩ́n nun
ɔ’a yɩ mɩ́n kɛ m mála
m mɔ́ Ɛjɔlɛkpa’n n géle ehianfʋɛ’n-mɔ.
Ɔ’a sʋan mɩ́n kɛ m mála
n yɩ́ bɛ́ mɔ b’a gua bɛ́ fiadɩ’n.
Bɛ́ mɔ bɛ́ nyɩn a sin’n,
m mán bɛ nwún asɩ.
Bɛ́ mɔ bɛ lɛ kele bɛ́ ahʋlʋwa’n,
m mán bɛ nyán bɛ́ ti.
19Ɛsɛ m mála n gán n géle bɛ́ kɛ
afʋɛ’n mɔ Nyanmɩan ’de menian’n-mɔ ati nɩn a ju.
20Mɔ Zozi yuelɩ yɩ́ kɩnnga’n, ɔ kɔ baka kalata’n, ɔ kɔ fa kɔ wula sʋanlan’n m’ɔ nɩan sʋ nɩn asa nun, ɔ kɔ tanlan asɩ. Menian’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ wɔ asɔnɩn sua nɩn anun’n, bɛ́ nyɩn kɔ ha yɩ́ nwʋn. 21Zozi kukuli yɩ́ nʋan sʋ a, yɩ́ nwan: “Ɛnɛ, Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ ɛhɩ mɔ ɛmɔ a tɩ nɩn a kpɩn sʋ.”
22Zozi ɛjʋjɔlɛ fɛ’n yɔlɩ bɛ́ ɛnyɩnmɩn kpa, ɔ sinlin bɛ́ nwʋn. Bɛ́ nwan: “Bian ɛhɩ muonun, asʋ nán Zozɛfʋ awa nɩn ɔ?”
23Zozi nwan: “Ɔ tɩ ananhɔlɛ, ɛmɔ ’ba bu anyɩnndala ɛhɩ bɛ kele mɩ́n kɛ: ‘Sɛ wɔ́ nwan ɛ tɩ ayile ɛyɔlɛfʋɛ a, di mʋa yɔ wɔ́ nwʋn ayile.’ Ɛsɛ ɛmɔ ’ba han tʋ sʋ kɛ: ‘Ninnge’n mɔ y’a tɩ kɛ a yɔ yɩ́ Kapɛɛnawɔmʋn ɛlɔ’n, yɔ bie wɔ́ kulo nɩn asʋ ɛwa.’”
24Ɛsɛ, yɩ́ nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ biala le man ɛfɛlɩɛ yɩ́ muonun yɩ́ kulo. 25Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ *Eli mɛlɛ sʋ, tɛmʋn mɔ esue nɩn a ndɔ man dede afʋɛ nsan sala nsian mɔ ɛhɔɛ kpili kpa kpɩnlɩn mân bɔndɩn nɩn anun’n, anɩn kunlannvʋɛ mmalasua dɔʋn wɔ Izalayɛ mân nɩn anun. 26Nan kʋsʋ, Nyanmɩan a nzʋan man Eli a man ɔ’a ngɔ a mmʋka man bɛ́ bie fɩ́ɩ́, sannan kunlannvʋɛ ɛyɛfʋɛ balasua’n m’ɔ tɩ Salɛpɩta kulo nɩn asʋ, Sidʋn mân nɩn anun ɛlɔ’n. 27Ɛsɛ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ Elize kʋsʋ mɛlɛ sʋ, anɩn kokobefʋɛ sʋnlɩn Izalayɛ mân nɩn anun. Nan kʋsʋ, Elize a mman bɛ́ bie fɩ́ɩ́ anwʋn a nza man, sannan Naaman m’ɔ fi Sili mân nɩn anun ɛlɔ’n.”
28Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ wɔ asɔnɩn sua nɩn anun mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ kɔ fɛ yɩ́ nwʋn ɛya kpa. 29Bɛ kɔ jasʋ, bɛ kɔ sʋsɔ yɩ́, bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ bʋka’n mɔ bɛ́ kulo’n wɔ sʋ nɩn ati afian kɛ bɛ ’kɔ a ju yɩ́ bɛ tʋ bɔnza nɩn anun bɛ kun yɩ́. 30Nan Zozi wʋlʋlɩ bɛ́ sa abʋ ala, ɔ kɔ hɔ.
Zozi ’ba fʋan wawɛ ɛtɛ fi sʋanlan kʋn anun
31Mɔ Zozi fi Nazalɛtɩ bʋka nɩn asʋ ɔ juli’n, ɔ kɔ hɔ Galile mân nɩn anun kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kapɛɛnawɔmʋn nɩn asʋ. Mɔ ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n juli’n, Zozi kɔ hɔ asɔnɩn sua nɩn anun ɔ ’kɔ a kekele bɛ́ ninnge. 32Ninnge’n-mɔ m’ɔ lɛ kekele’n kɔ sin bɛ́ nwʋn, ɔ sanlɩn kɛ ɔ kan yɩ́ ɛjɔlɛ dɩɛ’n tunmin sʋ.
33Anɩn bian kʋn wɔ asɔnɩn sua nɩn anun ɛbɛlɛ. Bian sɔ’n, wawɛ ɛtɛ kʋn wɔ yɩ́ nun. Ɔ kɔ tɩan nun sɛlɛ kpa. 34Yɩ́ nwan: “E! Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ, ɛ ’se yɛ́ sɛ? Ɛ walɩ yɛ́ bʋsʋ ɛbɔ anaan? Mɩn sɩ wɔ́ bɔkɔɔ! Ɛ tɩ Nyanmɩan Sʋanlan Nwannzan-nwannzan!”
35Mɔ sʋanlan’n hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ tɩan wawɛ ɛtɛ nɩn asʋ. Yɩ́ nwan: “Muan wɔ́ nʋan nɩn asʋ, nán fi sʋanlan ɛhɩ anun fite!” Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, menian’n-mɔ anyunnun ɛbɛlɛ, wawɛ ɛtɛ’n kɔ fin bian nɩn asɩ, ɔ fi yɩ́ nun kɔ fite kɔ hɔ, ɔ’a nyɔ man yɩ́ like fɩ́ɩ́.
36Ɛjɔlɛ sɔ’n kɔ sin bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn, sian’n, bɛ lɛ bisa bisa bɛ́ nwʋn kɛ: “Anɩn nzu asinbɛnwʋn ɛjɔlɛ dɩɛ ahɩ? Bian ɛhɩ le yɩ́ tunmin’n ɔ fʋan wawɛ ɛtɛ’n-mɔ a, bɛ fite!” 37Kɛ ɔ yɔlɩ sɔ’n, mân sɔ nɩn anun lɩka kʋalaa, anɩn bɛ lɛ kan Zozi ɛjɔlɛ.
Zozi ’ba man menian dɔʋn anwʋn sa
(Matie 8.14-17, Maakɩ 1.29-34)
38Mɔ Zozi fi asɔnɩn sua nɩn anun fitelɩ’n, ɔ kɔ hɔ *Simʋn awulo ɛlɔ. Ɔ ’kɔ a ju a, anɩn Simʋn asebala nɩn a fʋkɛ kpa, ebunnun nɩn a yue yɩ́ cɩcɩ. Bɛ kɔ bɔ Zozi amannɩɛ kɛ ɔ tʋ́tʋn yɩ́ mán bɛ́. 39Zozi kɔ hyʋɩn kɔ mantan wuluwafʋɛ’n, yɩ́ nwan: “Ebunnun, fi balasua ɛhɩ anwʋn tu!” Kɛ ɔ hanlɩn sɔ nɩn ala, ebunnun’n fi balasua nɩn anwʋn kɔ tu. Balasua’n kɔ jasʋ kɔ hɔ sɩ̂n nɩn anwʋn ɛlɔ ɔ kɔ man bɛ́ like bɛ kɔ li.
40Nɔsʋba mɔ sɛnzɛ’n tɔlɩ’n, bɛ́ nʋn nwuluwafʋɛ ngacile ngacile kʋalaa kɔ ’a Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ fa yɩ́ sa’n kɔ fua bɛ́ nwʋn, bɛ́ nwʋn kɔ sa. 41Mmɔnsanmʋn’n-mɔ fi nwuluwafʋɛ’n-mɔ dɔʋn anun bɛ kɔ fite, anɩn bɛ lɛ tɩan bɛ kan kɛ: “Wɔ́, ɛ tɩ Nyanmɩan Awa!” Nan mɔ bɛ ’kan sɔ’n, anɩn Zozi lɛ tɛtɩan bɛ́ ɔ totua bɛ́, ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ dɩɛ, bɛ sɩ kɛ *Kilisi’n y’ɔ le yɩ́.
Zozi ’ba hɔ a bɔ Ɛjɔlɛkpa’n kulo ɛhɩnlɩn-mɔ asʋ
42Mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, Zozi kɔ tɩ yɩ́ nwʋn kɔ hɔ ahanmɩan lɩka mɔ sʋanlan fɩ́ɩ́ nnʋn man’n. Meninsʋnman kɔ kpʋnndɛ yɩ́. Nan mɔ bɛ nwunlin yɩ́’n, bɛ́ nwan: “Yɛ ’sɛlɛ wɔ́, n’ɛ kɔ lɩka fɩ́ɩ́ kʋ́n.”
43Zozi nwan: “Ɔ sɛ kɛ mɩn bɔ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anwʋn Ɛjɔlɛkpa’n mɩn kele kulo nga’n-mɔ kʋsʋ. Afɩ yɩ́ sɔ ati yɛ̂ Nyanmɩan sʋanlɩn mɩ́n ɔ.” 44M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ hɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun ɔ kɔ bɔ Ɛjɔlɛkpa’n kɔ hele bɛ́.
5Zozi ’ba fɛlɛ yɩ́ alimʋa menian nsan’n
(Matie 4.18-22, Maakɩ 1.16-20)
1Cɩan kʋn Zozi kɔ hɔ *Zenezalɛtɩ asue nɩn anʋan, menian dɔʋn kɔ kpʋ yɩ́ ɛbɛlɛ, bɛ kɔ ta kɔ si kɔ yia yɩ́, bɛ ’kɔ a tie Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n m’ɔ lɛ kan’n. 2Zozi ’tʋ yɩ́ nyɩn an, anɩn ɛlɛɛ nnyuan sisi ɛbɛlɛ, sʋanlan fɩ́ɩ́ nnʋn man nun. Bɛ́ mɔ bɛ cɩ ejue’n, bɛ fi nun b’a ju, bɛ lɛ nwunnzin nwunnzin bɛ́ dada’n-mɔ anun. 3Zozi kɔ hɔ kɔ fʋ ɛlɛɛ’n kʋn anun. Ɛlɛɛ sɔ’n tɩ Simʋn dɩɛ. Zozi kɔ sɛlɛ Simʋn kɛ ɔ tú ɛlɛɛ’n ɔ hɔ́ bunman sʋ kaan. Zozi kɔ tanlan ɛlɛɛ nɩn akunnun ɔ kɔ hehele meninsʋnman’n ninnge.
4M’ɔ yuelɩ bɛ́ ninnge kekele’n, yɩ́ nwan: “Simʋn, tu ɛlɛɛ’n kɔ bunman sʋ nán ɛ nʋn wɔ́ manngʋn’n-mɔ bɛ gúa bɛ́ dada’n.”
5Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, Simʋn nwan: “Kpain, ɔ bɔ yɩ́ bʋ kɔngɔɛ angʋnmɩn, y’a gua dada dede y’a njɩ man ejue fɩ́ɩ́. Nan kʋsʋ kɛmɔ wɔ́ nwan n gúa’n, mɩn ’gua.”
6Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ gua bɛ́ dada’n-mɔ. Bɛ kɔ hyɩ ejue dɔʋn kpa dede bɛ́ dada’n-mɔ lɛ tɩtɩ. 7Mɔ bɛ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ kɔ tʋ bɛ́ sa bɛ kɔ fɛlɛ bɛ́ manngʋn’n-mɔ mɔ bɛ wɔ ɛlɛɛ ɛhɩnlɩn anun’n kɛ bɛ bála a bʋka bɛ́. Bɛ kɔ a bɛ kɔ wula bɛ́ ɛlɛɛ nnyuan’n tɩtɛkɛɛ, ɔ ka mɔ bɛ nʋan ɔ.
8Mɔ Simʋn Pɩɛlɩ nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɔ kɔ kʋtʋ Zozi anyunnun ɛbɛlɛ, yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, n’ɛ fa wɔ́ nwʋn bɔ mɩ́n. Ɔ sanlɩn kɛ n dɩ ɛtɛfʋɛ.” 9Simʋn hanlɩn sɔ, ɔ sanlɩn kɛ ejue mɔ bɛ hyɩlɩ yɩ́ cɩan sɔ’n sinlin yɩ́ nʋn yɩ́ manngʋn’n-mɔ kʋalaa anwʋn, ɛsɛ esulo hanlɩn bɛ́. 10Esulo kʋnmgba sɔ’n kʋsʋ hanlɩn Zʋakɩ ɔ nʋn Zʋan, Zebede amma’n mɔ bɛ nʋn Simʋn di junman’n.
Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Simʋn, n’ɛ sulo! Nan ɛnɛ m’ɔ kɔ’n, ɛ ’ba fɛfɛlɛ menian man mɩ́n.” 11Ɛjɔlɛ sɔ’n mɔ Zozi hanlɩn nɩn ati, mɔ bɛ sisili bɛ́ ɛlɛɛ’n-mɔ asɩ’n, bɛ yacili bɛ́ junman’n kʋalaatin ɛbɛlɛ, bɛ sili yɩ́ sʋ.
Zozi ’ba man kokobefʋɛ kʋn anwʋn sa
12Cɩan kʋn Zozi kɔ hɔ kulo kʋn asʋ. Ɔ ju ɛbɛlɛ ala, kokobefʋɛ kʋn kɔ a kɔ tʋ yɩ́. Bian sɔ’n kɔ butu yɩ́ nyɩn asɩ yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, sɛ ɛ kulo a, ɛ kʋala kɛ ɛ man mɩ́n nwʋn sa.”
13Mɔ kokobefʋɛ’n hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ tɩnngɛ yɩ́ sa kɔ han yɩ́, yɩ́ nwan: “Mɩn kulo, man wɔ́ nwʋn tɩ́!” Ɛbɛlɛ ala, bian nɩn anwʋn kɔ sa.
14Zozi nwan: “N’ɛ kan mɔ m’an yɔ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ kele sʋanlan fɩ́ɩ́. Nan kɔ kɔ tʋ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ’n m’ɔ wɔ ɛbɛlɛ’n, fa wɔ́ nwʋn’n kele yɩ́. Ɛbɛlɛ tɛɛ’n mɔ *Moyizɩ helelɩ’n, yɩ maan bɛ́ kʋalaa bɛ nwun yɩ́ kɛ wɔ́ nwʋn a sa.”
15Anɩn Zozi dunman’n lɛ fʋ. Menian dɔʋn ba tie yɩ́ ɛjɔlɛ’n m’ɔ kan’n, ɛsɛ bɛ ba yɩ́ nwʋn bɛ man bɛ́ nwʋn sa. 16Nan tɛmʋn’n bie ju a, Zozi tɩ yɩ́ nwʋn kɔ ahanmɩan ɔ kɔ sɛlɛ Nyanmɩan.
Zozi ’ba man bubuluwafʋɛ kʋn anwʋn sa
17Ɛcɩan kʋn anɩn Zozi lɛ kekele menian’n-mɔ ninnge. Meninsʋnman’n mɔ bɛ walɩ’n, anɩn *Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn *mala mgbain’n-mɔ wɔ bɛ́ nun bie. Bɛ tɩtɩ asɩ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Mmie-mɔ fi Galile nʋn Zude mân nun, mmie kʋsʋ fi Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ. Ɛcɩan sɔ’n, anɩn yɛ́ Mɩn tunmin’n jin Zozi anzin ɔ kɔ man nwuluwafʋɛ’n-mɔ anwʋn kɔ sa. 18Kaan cɛ, menian mmie-mɔ nʋn bubuluwafʋɛ kʋn kɔ a, ɔ la ɛbɛɛ sʋ. Bɛ lɛ kpʋnndɛ atɩn bɛ sɩn bɛ fa wuluwafʋɛ’n bɛ fite Zozi anyunnun. 19Meninsʋnman’n dunman nun, kɛmɔ bɛ nnyan man atɩn bɛ nzɩn man’n, bɛ kɔ fʋ sua’n mɔ Zozi wɔ nun nɩn asʋ. Bɛ kɔ kpɛ tokolo sua nɩn ati afian, bɛ kɔ fa bubuluwafʋɛ’n bɛ kɔ jula yɩ́ nʋn yɩ́ ɛbɛɛ’n Zozi anyunnun ɛbɛlɛ menian’n-mɔ kʋalaa afian.
20Mɔ Zozi nwunlin bɛ́ dedi’n, ɔ kɔ han kɔ hele wuluwafʋɛ’n kɛ: “Njabian, b’a fa wɔ́ ɛtɛ’n b’a hye wɔ́.”
21Ɛjɔlɛ sɔ’n m’ɔ hanlɩn nɩn ati, Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ lɛ kan yɩ́ bɛ́ ti akunnun kɛ: “Nwan sʋanlan dɩɛ ahɩ m’ɔ kʋala ɔ kan ɛjɔlɛ ɛtɛ sʋa tia Nyanmɩan ɔ? Sɛ nán Nyanmɩan angʋnmɩn cein an, nwan y’ɔ kʋala sʋanlan ɛtɛ fa ce yɩ́ ɔ?”
22Ajʋnlɩn sɔ’n mɔ bɛ falɩ nɩn ati, Zozi nwan: “Nzukɛ ati yɛ̂ ajʋnlɩn sʋa-mɔ wɔ ɛmɔ ati anun ɔ? 23Sɛ mɩn kan kɛ: ‘B’a fa wɔ́ ɛtɛ’n b’a hye wɔ́’ a, ɛmɔ nnwun man nun. Nan sɛ mɩn kan mɩn kele wuluwafʋɛ’n kɛ: ‘Jasʋ nanndɩ’ nán ɔ yɔ sɔ a, 24anɩn ɛmɔ a nwun yɩ́ kɛ *Mân Baa’n le tunmin asɩɛ nɩn asʋ ɛwa ɔ fa ɛtɛ ce.”
Ɛhɩ a, ɔ kɔ han kɔ hele bubuluwafʋɛ’n kɛ: “Mɩɩn kan mɩn kele wɔ́, jasʋ, fa wɔ́ ɛbɛɛ’n nán kɔ wɔ́ awulo!” 25Ɛbɛlɛ ala, bɛ́ kʋalaa bɛ́ nyunnun ɛbɛlɛ, bian’n kɔ jasʋ kɔ fa yɩ́ ɛbɛɛ’n m’ɔ lalɩ sʋ’n, ɔ kɔ hɔ yɩ́ awulo. Ɔ ’kɔ a, anɩn ɔ lɛ yɩ Nyanmɩan ayɛ. 26Ɛjɔlɛ’n kɔ sin bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn. Esulo kɔ han bɛ́, bɛ lɛ yɩ Nyanmɩan ayɛ, bɛ́ nwan: “Ɛnɛ dɩɛ, fɔ́ʋ́n y’a nwun ɛnyɩnmɩan ninnge yɛ́ nyɩnsʋ!”
Zozi ’ba fɛlɛ Levi
27Ɛhɩ anzin, Zozi fi sua nɩn anun kɔ fite. Ɔ ’kɔ ju a, anɩn bian kʋn, bɛ fɛlɛ yɩ́ Levi, ɔ tɩ lɩka mɔ bɛ didi ajule’n. Levi sɔ’n, ɔ dide ajule. Zozi kɔ fɛlɛ yɩ́, yɩ́ nwan: “Levi, jasʋ, si mɩ́n sʋ!” 28Ɛbɛlɛ ala, Levi kɔ jasʋ kɔ yaci yɩ́ junman’n ɔ kɔ si yɩ́ sʋ.
29Levi kɔ bɔ Zozi ati ɔ kɔ man bɛ kɔ tʋn alɩɛ kpili kpa yɩ́ awulo. Mɔ bɛ ’didi’n, bɛ́ mɔ bɛ dide ajule’n nʋn menian mmiekun-mɔ dɔʋn kpa nʋn bɛ́ gugua tɔbɩlɩ nɩn anwʋn. 30*Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ mɔ bɛ nʋn bɛ́ di fâ kʋn’n kɔ yue ɛya fɛ. Bɛ kɔ bisa Zozi menian’n-mɔ kɛ: “Nzu ati yɛ̂ ɛmɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ dide ajule’n nʋn ɛtɛfʋɛ’n-mɔ didi’n?”
31Zozi nwan: “Sʋanlan mɔ ewue lɛ ngun man yɩ́’n, ɔ mgbʋnndɛ man ayile ɛyɔlɛfʋɛ. Nan sʋanlan m’ɔ lɛ wu’n y’ɔ kpʋnndɛ ayile ɛyɔlɛfʋɛ ɔ. 32M’an mma man kɛ mɩn ’ba fɛlɛ bɛ́ mɔ bɛ tɩ sɛsɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun’n maan bɛ kaci bɛ́ abalabɔ’n. Nan bɛ́ mɔ bɛ tɩ ɛtɛfʋɛ’n-mɔ, bɛ́ ti yɛ̂ m malɩ ɔ.”
Abuala nɩn anwʋn kosuan’n
(Matie 9.14-17, Maakɩ 2.18-22)
33Ɛhɩ anzin, bɛ́ nun mmie-mɔ kɔ bisa Zozi kɛ: “Zʋan menian’n-mɔ nʋn Falisifʋɛ’n-mɔ dɩɛ’n-mɔ, ɔ yɔ a, bɛ di abuala bɛ sɛlɛ Nyanmɩan. Nan kʋsʋ wɔ́ dɩɛ’n-mɔ nni man abuala, tɛmʋn sɔ’n, anɩn bɛ lɛ didi bɛ nʋnnʋn.”
34Mɔ Zozi tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Mɛlɛ mɔ atɔnvɔlɛ bian’n wɔ ɛbɛlɛ’n, yɩ́ manngʋn’n-mɔ mɔ bɛ wɔ atɔnvɔlɛ nɩn abʋ’n, bɛ ngʋala man kɛ bɛ bua bɛ da ɔ. 35Nan mɛlɛ bie ’ba ju, atɔnvɔlɛ bian’n fi bɛ́ sa nun ɔ ’ba tu. Mɛlɛ sɔ nɩn anun, bɛ ’ba li abuala.”
36Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ han nvandʋhʋn ɛjɔlɛ kʋn kɔ tʋ sʋ, yɩ́ nwan: “Sʋanlan fɩ́ɩ́ nzua man ɛtanlan fʋfɔlɛ ndafuin ɔ ndua man ɛtanlan daba nun tokolo. Sɛ ɔ yɔ yɩ́ sɔ a, anɩn ɔ’a sɛcɩ ɛtanlan fʋfɔlɛ’n yɛ̂ ndafuin sɔ’n nʋn ɛtanlan daba ngɔ man sʋ. 37Sʋanlan fɩ́ɩ́ ngaci man nzan fʋfɔlɛ ngua man kpolo kotoku daba nun. Sɛ ɔ yɔ yɩ́ sɔ a, kpolo kotoku’n ’te, nzan’n ’butu, anɩn kpolo kotoku nɩn a yɔ mgban. 38Nan nzan fʋfɔlɛ’n, bɛ fa bɛ gua kpolo kotoku fʋfɔlɛ nun. 39Ɛsɛ sʋanlan biala m’ɔ nʋn nzan daba’n, ɔ mgbʋnndɛ man nzan fʋfɔlɛ. Afɩ yɩ́ nwan: ‘Nzan daba’n dɩɛ bɛ nnyan man yɩ́ nwʋn sʋ.’”
6Zozi nʋn ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n
1Cɩan kʋn Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ kɔ kpɛ nun *bele ebo kʋn asʋ. Cɩan sɔ’n, ɔ tɩ ɛnwʋnmɩan ele cɩan. Yɩ́ menian’n-mɔ kɔ tɩtɩ bele mma’n bie bɛ kɔ kputa yɩ́ bɛ́ sa nun bɛ kɔ yɩyɩ yɩ́ nwʋn abʋɩn’n bɛ kɔ li. 2Mɔ Falisifʋɛ’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ́ nwan: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ yɔ like mɔ yɛ́ mala’n tua kɛ nán bɛ yɔ yɩ́ ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n?”
3Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Asʋ ɛmɔ kɩnngalɩ man like mɔ Davidi yɔlɩ, mɛlɛ mɔ ɛhɔɛ hunlin yɩ́ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n lé ɔ? 4Davidi wʋlʋlɩ Nyanmɩan sua nɩn anun, ɔ falɩ kpaʋn’n-mɔ mɔ b’a fa b’a man Nyanmɩan’n, ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ bɛ lili. Kpaʋn sɔ’n, Zufʋ’n-mɔ mala’n kele kɛ sʋanlan ngacile biala le man atɩn ɔ nni man kɛ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ’n-mɔ ala.” 5Mɔ Zozi bualɩ bɛ́ sɔ’n, nán ɔ’a han ɔ’a tʋ sʋ kɛ: “Mân Baa’n tɩ ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn asʋ kpain.”
Sʋanlan’n mɔ yɩ́ sa kʋn a jɔ’n.
6Ɛnwʋnmɩan ele cɩan kʋn biekun, Zozi kɔ wʋlʋ asɔnɩn sua kʋn anun, ɔ kɔ hehele ninnge. Anɩn bian kʋn wɔ asɔnɩn sua nɩn anun ɛbɛlɛ, yɩ́ sa fama nɩn a jɔ. 7Mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn Falisifʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ wɔ ɛbɛlɛ’n, anɩn bɛ lɛ nɩan sɛ Zozi kɔ man wuluwafʋɛ bie anwʋn kɔ sa ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn an. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ lɛ kpʋnndɛ atɩn bɛ sɩn sʋ bɛ tʋn yɩ́ ɛsʋan. 8Nan kɛmɔ Zozi sɩ mɔ b’a jʋnlɩn’n, ɔ kɔ han kɔ hele wuluwafʋɛ’n kɛ: “Jasʋ jinlan menian’n-mɔ kʋalaa anyunnun ɛwa.” Bian’n kɔ jasʋ kɔ jinlan bɛ́ nyunnun ɛbɛlɛ.
9Mɔ bian’n jasʋlɩ jinlanlɩn’n Zozi kɔ kaci yɩ́ nyɩn meninsʋnman nɩn anwʋn ɛlɔ, yɩ́ nwan: “Mɩn ’ba bisa ɛmɔ kosuan. Yɛ́ mala’n kele sɛ? Ɔ kele kɛ yɛ yɔ́ ye ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn anaan yɛ yɔ́ ɛtɛ? Yɛ lé sʋanlan ati ngʋan anaan yɛ hún yɩ́ ɔ?”
10Zozi kɔ nɛnɩan bɛ́ kʋalaa bɛ́ nyunnun, ɔ kɔ tʋ yɩ́ nyɩn wuluwafʋɛ nɩn anwʋn ɛlɔ, yɩ́ nwan: “Tɩnngɛ wɔ́ sa nɩn anun.” Bian’n kɔ tɩnngɛ nun, ɛbɛlɛ ala, yɩ́ sa’n kɔ yɔ kpa. 11Ɛhɩ, Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kɔ fɛ ɛya kpa. Sian’n bɛ lɛ bisa bisa bɛ́ nwʋn like mɔ bɛ ’yɔ nán bɛ́ sa a han Zozi’n.
Zozi mmɔfʋɛ bulu nʋn nnyuan’n
12Mɛlɛ sɔ nɩn anun, Zozi kɔ hɔ kɔ fʋ bʋka kʋn asʋ. Ɔ ’kɔ a sɛlɛ Nyanmɩan. Ɔ kɔ sɛlɛ Nyanmɩan kɔngɔɛ dede alɩ́ɛ kɔ hɩn. 13Mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, Zozi kɔ fɛfɛlɛ yɩ́ menian’n-mɔ bɛ kɔ yia. Ɔ kɔ nɩan bɛ́ nun kɔ yɩ bulu nʋn nnyuan ɔ kɔ tʋn bɛ́ mmɔfʋɛ. 14Menian bulu nʋn nnyuan sɔ’n-mɔ y’ɔ le: Simʋn mɔ Zozi fɛlɛ yɩ́ Pɩɛlɩ’n, ɔ nʋn yɩ́ nianman Andele, Zʋakɩ nʋn Zʋan, Filipʋ nʋn Baatelemin, 15Matie nʋn Toma, Alɩfe awa Zʋakɩ nʋn Simʋn mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Zɛlɔtʋfʋɛ’n, 16Zʋakɩ awa Zudɩ, ɔ nʋn Zudasɩ Isikaliɔtɩ mɔ ɔ ’ba yɩ Zozi man’n.
Menian dɔʋn ’ba yia Zozi anwʋn
17Ɛhɩ, Zozi nʋn yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ, bɛ fi bʋka nɩn asʋ, bɛ kɔ ju bɛ kɔ jinlan lɩka sɛsɛ kʋn. Lɩka sɔ’n, anɩn Zozi menian dɔʋn kpa a yia ɛbɛlɛ. Menian sɔ’n-mɔ, mmie-mɔ fi Zude mân nun. Mmie-mɔ fi Zoluzalɛmʋn. Mmie-mɔ fi jenvie nɩn anʋan ɛlɔ kulo’n-mɔ mɔ bɛ mantan mantan Tii nʋn Sidʋn nɩn asʋ. 18Bɛ walɩ kɛ bɛ ’ba a tie Zozi Anʋan Ɛjɔlɛ’n, ɛsɛ bɛ man bɛ́ nwʋn sa. Bɛ́ mɔ bɛ́ kʋsʋ wawɛ ɛtɛ wɔ bɛ́ nun m’ɔ kele bɛ́ yalɛ’n, wawɛ ɛtɛ’n fi bɛ́ nun tu. 19Bɛ́ kʋalaa bɛ kulo kɛ bɛ kan Zozi. Ɔ sanlɩn kɛ tunmin kʋn fi yɩ́ nun fite y’ɔ man bɛ́ nwʋn sa ɔ.
Nyila nʋn munnzue’n
20M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi kɔ tʋ yɩ́ nyɩn yɩ́ menian’n-mɔ ɛlɔ yɩ́ nwan:
“Nyila hán ɛmɔ mɔ bɛ tɩ ehianfʋɛ’n, ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan Belemgbin Mân’n tɩ ɛmɔ dɩɛ!
21“Nyila hán ɛmɔ mɔ ɛhɔɛ lɛ kun ɛmɔ kɩkaala’n, ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ akʋ ’ba yi.
“Nyila hán ɛmɔ mɔ bɛ le sun’n, ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ ’ba sɩlɩ.
22“Nyila hán ɛmɔ, mɛlɛ mɔ bɛ lɛ kpɔ ɛmɔ, mɔ bɛ lɛ fʋan ɛmɔ, mɔ bɛ lɛ kpɛ ɛmɔ nzʋba, mɔ bɛ lɛ bu ɛmɔ menian mgban wɔ *Mân Baa’n dunman nun. 23Mɔ bɛ ’yɔ ɛmɔ sɔ’n, ɛmɔ lí fɛ bɛ mán bɛ́ nwʋn tɛ bɛ́ bɛ sí abile bɛ húhulu. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ ’ba nyan yɩ́ nwʋn ahatua kpili kpa wɔ anwunno ɛlɔ. Afɩ daba, kɛ bɛ́ nan-mɔ helelɩ Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ ahʋlʋwa nɩn anɩn.
24“Nan ɛmɔ esikafʋɛ’n-mɔ, munnzue hán ɛmɔ! Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ asa a han ɛmɔ salɩɛ dɩɛ’n dada angʋnmɩn.
25“Munnzue hán ɛmɔ mɔ bɛ́ kʋ a yi’n! Ɔ sanlɩn kɛ ɛhɔɛ ’ba hun ɛmɔ.
“Ɛmɔ mɔ bɛ lɛ sɩlɩ kɩkaala’n, munnzue hán ɛmɔ! Ɔ sanlɩn kɛ alʋabɔ ’ba han ɛmɔ, ɛmɔ ’ba sun.
26“Munnzue hán ɛmɔ mɔ menian’n-mɔ kʋalaatin kan ɛmɔ anwʋn ɛjɔlɛ kpa’n. Afɩ daba, kɛ bɛ́ nan-mɔ hanlɩn ato mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ anwʋn ɛjɔlɛ kpa nɩn anɩn.
Ɛmɔ húlo bɛ́ mgbɔfʋɛ’n-mɔ
27“Nan ɛmɔ mɔ bɛ lɛ tie mɩ́n’n, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ: Ɛmɔ húlo bɛ́ mɔ bɛ kpɔ ɛmɔ’n. Ɛmɔ yɔ́ bɛ́ ye. 28Ɛmɔ yéyila bɛ́ mɔ bɛ bɔ ɛmɔ sasan nɩn asʋ. Ɛmɔ yɔ́ asɔnɩn bɛ man bɛ́ mɔ bɛ kele ɛmɔ ahʋlʋwa’n. 29Sɛ sʋanlan bie kpacɩ ɛmɔ anyɩn bɛ̂ nɩn asʋ a, bɛ káci fama’n maan ɔ kpácɩ sʋ. Sɛ sʋanlan bie de ɛmɔ taladɩɛ’n mɔ bɛ wula yɩ́ sʋ nɩn an, ɛmɔ yɩ́ mɔ ɛmɔ wula yɩ́ bʋ’n kʋsʋ bɛ mán yɩ́. 30Sʋanlan biala m’ɔ kɔ sɛlɛ ɛmɔ like’n, ɛmɔ fá mán yɩ́. Sɛ sʋanlan tʋa ɛmɔ de like mɔ ɛmɔ le nɩn an, nán bɛ bisa yɩ́ bʋsʋ. 31Like mɔ ɛmɔ kulo kɛ menian’n-mɔ yɔ man ɛmɔ’n, ɛmɔ kʋsʋ yɔ́ like sɔ’n bɛ mán bɛ́.
32“Sɛ bɛ́ mɔ bɛ kulo ɛmɔ nɩn ala yɛ̂ ɛmɔ kʋsʋ kulo bɛ́ a, nzu nvasʋɛ dɩɛ yɛ̂ ɛmɔ nyan yɩ́ sʋ ɔ? Ɛtɛfʋɛ’n-mɔ kʋsʋ kulo bɛ́ mɔ bɛ kulo bɛ́’n. 33Sɛ bɛ́ mɔ bɛ yɔ ɛmɔ ye nɩn ala yɛ̂ ɛmɔ kʋsʋ yɔ bɛ́ ye a, nzu nvasʋɛ dɩɛ yɛ̂ ɛmɔ nyan yɩ́ sʋ ɔ? Ɛtɛfʋɛ’n-mɔ kʋsʋ yɔ sɔ bie. 34Bɛ́ mɔ ɛmɔ bɔ bɛ́ bʋsɩa a ɛmɔ de di kɛ bɛ kʋala yɩ́ tua’n, sɛ bɛ́ ngʋnmɩn ala yɛ̂ ɛmɔ bɔ bɛ́ bʋsɩa a, nzu nvasʋɛ dɩɛ yɛ̂ ɛmɔ nyan yɩ́ sʋ ɔ? Ɛtɛfʋɛ’n-mɔ kʋsʋ bɔ bɛ́ manngʋn ɛtɛfʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ kʋala kalɛ’n tua’n bʋsɩa. 35Nan ɛmɔ dɩɛ, nán bɛ yɔ sɔ. Ɛmɔ húlo bɛ́ mɔ bɛ kpɔ ɛmɔ’n, ɛmɔ yɔ́ bɛ́ ye, ɛmɔ bɔ́ bɛ́ bʋsɩa, nán bɛ susu bɛ́ ti bɛ gua sʋ kɛ bɛ túa bɛ mán ɛmɔ. Sɛ ɛmɔ yɔ sɔ a, ɛmɔ ’ba nyan yɩ nwʋn ahatua kpili kpa, ɛsɛ ɛmɔ ’ba kaci Nyanmɩan m’ɔ wɔ anwunno anwunno ɛlɔ nɩn amma. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ tɩ kpa man menian mɔ bɛ nzɩ man ye’n, ɔ nʋn menian kʋsʋ mɔ bɛ́ kunnun tɩ ɛtɛ’n. 36Kɛmɔ ɛmɔ Asɩ’n sɩ anwunnvoe’n, ɛmɔ kʋsʋ nwún anwunnvoe.
Nán bɛ bua bɛ́ manngʋn’n-mɔ ndɛɛ
37“Nán bɛ bua bɛ́ manngʋn’n-mɔ ndɛɛ nán Nyanmɩan Kpili kʋsʋ a mmua man ɛmɔ ndɛɛ. Nán bɛ bu sʋanlan fɩ́ɩ́ fʋɔ nán Nyanmɩan kʋsʋ a mmu man ɛmɔ fʋɔ. Ɛmɔ fá bɛ́ manngʋn’n-mɔ ɛtɛ’n bɛ hyé bɛ́ nán Nyanmɩan kʋsʋ a fa ɛmɔ dɩɛ nɩn a hye ɛmɔ. 38Ɛmɔ hyé bɛ́ manngʋn’n-mɔ nán Nyanmɩan kʋsʋ a hye ɛmɔ bie. Bɛ ’su ninnge bɛ gua ɛmɔ taladɩɛ’n pɔsʋ kpili nɩn anun, bɛ ’tinndin sʋ kpa maan ɔ yi dede ɔ bʋ sʋ. Susulɩɛ’n mɔ ɛmɔ fa bɛ susu ninnge bɛ man bɛ́ manngʋn-mɔ’n, yɩ́ yɛ̂ Nyanmɩan ’fa susu man ɛmɔ ɔ.”
39Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɛsɛ ɔ kɔ bu anyɩnndala kʋn biekun kɔ hele bɛ́, yɩ́ nwan: “Anyɩnsinlinwafʋɛ, ɔ nni man yɩ́ manngʋn anyɩnsinlinwafʋɛ taataa. Sɛ ɔ yɔ yɩ́ sɔ a, bɛ́ munnyuan bɛ ’gua kunman nun. 40Sʋanlan mɔ bɛ lɛ kele yɩ́ like’n, ɔ nzɩ man like ndala man yɩ́ mɩn’n m’ɔ lɛ kele yɩ́’n. Kʋsʋ sɛ ɔ suan like nán ɔ nwun yɩ́ kpa bɔkɔɔ a, ɔ kaci kɛ yɩ́ mɩn’n.
41“Nzukɛ ati yɛ̂ ɛ lɛ nɩan tabʋa munmuin kaan’n m’ɔ la wɔ́ nianman nɩn anyɩn nɩn asʋ, nan kʋsʋ ɛ nnwun man tabʋa ebue’n m’ɔ la wɔ́ dɩɛ nɩn asʋ’n? 42Ɔ yɔ sɛ mɔ ɛ kʋala ɛ kan kele wɔ́ nianman’n kɛ: ‘Anianman, yaci mɩ́n maan n yɩ́ wɔ́ nyɩn nɩn asʋ munmuin kaan’n’, wɔ́ mɔ ɛ nnwun man kɛ tabua ebue kʋn la wɔ́ nyɩn dɩɛ nɩn asʋ’n? Ɛ bɔ wɔ́ nwʋn apoo. Di mʋa yɩ m’ɔ la wɔ́ nyɩn nɩn asʋ’n, asannan nán a nwun asɩ a yɩ m’ɔ la wɔ́ nianman’n dɩɛ nɩn asʋ’n.
Ɔ le baka kʋn nʋn yɩ́ mma
43“Baka kpa nzu man mma ɛtɛ yɛ̂ baka ɛtɛ kʋsʋ nzu man mma kpa. 44Baka biala m’ɔ jin’n, yɩ́ mma’n y’ɔ man bɛ nwun yɩ́ nzɔlɛ ɔ. Bɛ ndɩ man *figi mma eminlan mmowe’n-mɔ asʋ. Yɛ̂ bɛ ndɩ man divɩn mma kʋsʋ baka mɔ yɩ́ nwʋn le bowe nɩn asʋ. 45Sʋanlan m’ɔ tɩ kpa’n, ati anun kpa ninnge y’ɔ yɔ ɔ. Sʋanlan kʋsʋ m’ɔ tɩ man kpa’n, ati anun ɛtɛ ninnge y’ɔ yɔ ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ ɛjɔlɛ m’ɔ wɔ sʋanlan akunnun’n y’ɔ fite yɩ́ nʋan ɔ.
Sua nnyuan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
46“Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ fɛlɛ mɩ́n ‘yɛ́ Mɩn, yɛ́ Mɩn’, kʋsʋ ɛmɔ nyɔ man like mɔ n gɔ bisa’n? 47Sʋanlan m’ɔ kɔ a mɩ́n nwʋn, m’ɔ kɔ tie mɩ́n nʋan ɛjɔlɛ’n, m’ɔ kɔ nanndɩ sʋ’n, ɛ ’nwun like m’ɔ soman yɩ́’n: 48Ɔ soman sʋanlan m’ɔ lɛ si sua. Ɔ’a fun kunman’n maan ɔ’a hɔ mʋa ɔ’a wula yɩ́ bʋ ɔ’a si sua nɩn ɛbʋɛ nɩn asʋ. Mɔ fɔsɩɛ’n tikelɩ’n, asue’n-mɔ kɔ yi kɔ bu asɩ ɔ kɔ han sua’n, nan kʋsʋ ɔ’a ngʋala man yɩ́ bu. Ɔ sanlɩn kɛ sua sɔ’n jin bi. 49Sʋanlan kʋsʋ m’ɔ tie mɩ́n Nʋan Ɛjɔlɛ’n m’ɔ nnanndɩ man sʋ’n, ɔ soman sʋanlan mɔ ɔ’a si yɩ́ sua nɩn anyʋan nɩn asʋ. Ɔ’a nwula man sua nɩn abʋ. Mɔ fɔsɩɛ’n tikelɩ’n, asue’n-mɔ kɔ yi kɔ bu asɩ ɔ kɔ han sua’n. Ɛbɛlɛ ala, sua sɔ’n kɔ bubu kɔ gua kpa bɔkɔɔ.”
7Zozi ’ba man nzalafʋ kpain’n kʋn akʋa nɩn anwʋn sa
1Mɔ Zozi yuelɩ ɛjɔlɛ ɛhɩka kʋalaa kan kele menian’n-mɔ, ɔ kɔ hɔ Kapɛɛnawɔmʋn. 2Anɩn Lɔmʋn nzalafʋ kpain’n kʋn wɔ Kapɛɛnawɔmʋn ɛbɛlɛ. Nzalafʋ kpain sɔ’n, ɔ le yɩ́ akʋa kʋn mɔ yɩ́ nwʋn cian yɩ́ kpa ɔ. Akʋa sɔ’n kɔ fʋkɛ kpa ɔ le de ewue wu. 3Mɔ nzalafʋ kpain’n tɩlɩ Zozi angan’n, ɔ kɔ sʋan zufʋ mgbain’n mmie-mɔ kɛ bɛ hɔ́ fɛ́lɛ Zozi maan ɔ bála a yɔ maan yɩ́ akʋa nɩn anwʋn sa. 4Bɛ kɔ hɔ Zozi anwʋn ɛlɔ bɛ kɔ bʋtʋ yɩ́. Bɛ́ nwan: “Sʋanlan sɔ’n dɩɛ, ɔ fata kɛ ɛ bʋa yɩ́. 5Ɔ sanlɩn kɛ ɔ kulo yɛ́ Zufʋ mân’n. Yɩ́ yɛ̂ ɔ’a si yɛ́ Nyanmɩan sua nɩn ɔ.” 6Ɛhɩ a, Zozi nʋn bɛ́ bɛ kɔ hɔ.
Mɔ bɛ hɔlɩ dede bɛ ka kaan bɛ ju awulo nɩn anwʋn’n, nzalafʋ kpain’n kɔ sʋan menian kɛ bɛ hɔ́ sé Zozi kɛ: “Kpain, n’ɛ kele wɔ́ nwʋn ɛfɛ. Ɔ sanlɩn kɛ mɩn nzɛ nvata man kɛ ɛ wʋ́lʋ mɩn awulo. 7Ɛhɩka ati yɛ̂ mɩ́n muonun m’an mma man wɔ́ ja sʋ ɔ, afɩ mɩn nzɛ nvata man. Nan kan ɛjɔlɛ kpɔlɛ kʋnmgba cein, mɩ́n akʋa nɩn anwʋn ’ba sa. 8Mɩ́n, n ne mɩ́n nyunnun mgbain mɔ bɛ sie mɩ́n ɔ. Mɩ́n kʋsʋ, n ne nzalafʋ mɔ mɩn sie bɛ́ ɔ. Sɛ mɩn kan mɩn kele nunhan kʋn kɛ: ‘Kɔ!’ a, ɔ kɔ. Sɛ mɩn kan mɩn kele nunhan kʋn biekun kɛ: ‘Bala!’ a, ɔ ba. Sɛ mɩn kan mɩn kele mɩ́n akʋa’n kɛ: ‘Yɔ like ɛhɩ’ a, ɔ yɔ.”
9Mɔ Zozi tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ fʋa nzalafʋ kpain’n. Ɔ kɔ bɩlɩ yɩ́ nyɩn ɔ kɔ han kɔ hele menian’n-mɔ mɔ bɛ si yɩ́ sʋ’n kɛ: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ: Izalayɛ mân nɩn anun ɛwa muonun, sʋanlan m’ɔ le dedi kɛ sʋanlan ɛhɩ’n, n nwunlin man bie lé.” 10Bɛ́ mɔ nzalafʋ kpain’n sʋanlɩn bɛ́’n kɔ sa kɔ hɔ awulo. Bɛ ’ju ɛlɔ a, akʋa nɩn anwʋn a sa bɔkɔɔ.
Zozi ’ba hɩn kunlannvʋɛ balasua kʋn awa
11Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ hɔ Galile mân nɩn anun kulo kʋn asʋ. Kulo sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Naɩn. Mɔ ɔ ’kɔ’n, yɩ́ menian’n-mɔ nʋn meninsʋnman sili yɩ́ sʋ. 12Bɛ hɔlɩ dede mɔ bɛ ka kaan bɛ ju kulo nɩn anʋan nɩn anwʋn ɛbɛlɛ’n, bɛ ’nɩan an, anɩn bɛ nʋn fuin kʋn lɛ sɩn kɔ asielɩɛ sʋ. Sʋanlan’n mɔ bɛ lɛ kɔ a sie yɩ́’n, ɔ tɩ belenzua bangɔlɔ yɛ̂ yɩ́ nin tɩ kunlannvʋɛ. Kulo nɩn asʋ menian dɔʋn kpa nʋn kunlannvʋɛ balasua’n wɔ ɛbɛlɛ. 13Mɔ Zozi nwunlin balasua’n, yɩ́ nwʋn kɔ yɛ yɩ́ koun nán ɔ a se yɩ́ kɛ: “N’ɛ sun kʋ́n!”
14Zozi kɔ kpunnge alaka’n, ɔ kɔ fa yɩ́ sa kɔ han yɩ́. Bɛ́ mɔ bɛ lile alaka nɩn anun’n kɔ jinlan, Zozi nwan: “Kpafɛlɛ, mɩɩn kan mɩn kele wɔ́, fi ewue nun tínnge!” 15Sʋanlan’n mɔ ɔ’a wu’n kɔ jasʋ kɔ tanlan asɩ ɔ lɛ jʋjɔ. Zozi kɔ fa yɩ́ kɔ man yɩ́ nin.
16Esulo kɔ han bɛ́ kʋalaa, bɛ kɔ yɩ Nyanmɩan ayɛ. Bɛ́ nwan: “Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ kpili kpa kʋn a fite yɛ́ afian ɛwa!” Ɛsɛ bɛ́ nwan: “Nyanmɩan a a yɛ́ ɛkpala.” 17Like sɔ’n mɔ Zozi yɔlɩ’n, Zude mân’n lɩka kʋalaatin, ɔ nʋn mân mân mɔ bɛ mantan yɩ́’n, bɛ́ kʋalaa bɛ tɩlɩ.
Bɛ́ mɔ Zʋan Batisi sʋanlɩn bɛ́’n.
18Ninnge kʋalaa mɔ Zozi yɔlɩ’n, Zʋan Batisi menian’n-mɔ hɔlɩ bɔlɩ nun amannɩɛ bɛ helelɩ yɩ́. Zʋan kɔ fɛlɛ yɩ́ menian’n-mɔ anun nnyuan 19ɔ kɔ sʋan bɛ́ yɛ́ Mɩn anwʋn ɛlɔ kɛ bɛ hɔ́ bísa yɩ́ kɛ: “Sʋanlan’n mɔ yɛ sɩ kɛ ɔ lɛ ba’n y’ɔ le wɔ́ anaan sʋanlan sɔ’n tɛ wɔ sian?”
20Mɔ bɛ juli Zozi anwʋn ɛbɛlɛ’n, bɛ́ nwan: “Zʋan Batisi a sʋan yɛ́ kɛ yɛ bála a bisa wɔ́ kɛ sɛ sʋanlan’n mɔ yɛ sɩ kɛ ɔ lɛ ba’n y’ɔ le wɔ́ a, sɛ kʋsʋ sʋanlan sɔ’n tɛ wɔ sian an, anɩn ɛ hán héle yɛ́.”
21Tɛmʋn sɔ’n, bɛ́ mɔ ewue lɛ kun bɛ́’n, Zozi kɔ man bɛ́ nwʋn kɔ sa. Ɔ kɔ fʋan wawɛ ɛtɛ’n-mɔ mɔ bɛ wɔ menian’n-mɔ anun’n, ɛsɛ ɔ kɔ tike tike anyɩnsinlinwafʋɛ dɔʋn anyɩn’n. 22M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ mɔ Zʋan sʋanlɩn bɛ́’n kɛ: “Ɛmɔ hɔ́ hán mɔ ɛmɔ a tɩ’n, ɔ nʋn mɔ ɛmɔ a nwun yɩ́’n bɛ héle Zʋan. Ɛmɔ a nwun kɛ anyɩnsinlinwafʋɛ’n-mɔ anyɩn’n-mɔ a tike tike, bɛ́ mɔ bɛ tia bɛ tɔ sʋ’n-mɔ aja’n-mɔ a tɩnngɛ tɩnngɛ, kokobefʋɛ’n-mɔ anwʋn a tɩ, anzʋtiliwafʋɛ’n-mɔ tɩ ɛjɔlɛ, bɛ́ mɔ b’a wu’n-mɔ a tinnge tinnge, ehianfʋɛ’n-mɔ lɛ tɩ Ɛjɔlɛkpa’n. 23Nyila hán sʋanlan mɔ ɔ mminlin man yɩ́ dedi’n m’ɔ le yɩ́ wɔ mɩ́n nun’n.”
24Mɔ bɛ́ mɔ Zʋan sʋanlɩn bɛ́’n salɩ hɔlɩ’n, Zozi kɔ han Zʋan ɛjɔlɛ ɔ kɔ hele menian’n-mɔ. Yɩ́ nwan: “Nzu like dɩɛ yɛ̂ ɛmɔ hɔlɩ nɩanlɩn yɩ́ ɛwâ nɩn anun ɛlɔ ɔ? Ndɛɛ mɔ anwʋnman lɛ fita anaan? 25Nan nzu like dɩɛ yɛ̂ ɛmɔ hɔlɩ nɩanlɩn ɔ? Ɛmɔ hɔlɩ nɩanlɩn sʋanlan m’ɔ wula taladɩɛ kanlanman anaan? Bɛ́ mɔ bɛ wula esikafʋɛ ndaladɩɛ mɔ bɛ tɩ lɩka kanlanman’n, menian sɔ’n-mɔ gua mmelemgbin’n-mɔ awulo. 26Anɩn nzu like dɩɛ fɔ́ʋ́n yɛ̂ ɛmɔ hɔlɩ nɩanlɩn ɔ? Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ anaan? Yuo, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ ɔ tala Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ bɔbɔ. 27Ɔ sanlɩn kɛ Zʋan yɛ̂ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kan yɩ́ ɛjɔlɛ kɛ:
Nyanmɩan nwan: Mɩɩn sʋan mɩ́n bɔfʋɛ’n
mɩn man ɔ di mʋa wɔ́ nyunnun ɔ sesie wɔ́ atɩn’n.”
28Zozi kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ bɛ wʋlɩ man sʋanlan fɩ́ɩ́ kʋ́n m’ɔ tɩ kpili tala Zʋan ɔ. Nan kʋsʋ sʋanlan bɔbɔ m’ɔ tɩ kaan sʋa Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun’n, ɔ tala Zʋan kpili.”
29Bagua’n, yɩ́ lɩlɩ bɛ́ mɔ bɛ dide ajule’n, bɛ tielɩ Zʋan anʋan ɛjɔlɛ’n bɛ man ɔ sɔnɩnlɩn bɛ́. Afɩ bɛ nwunlin kɛ Nyanmɩan atɩn dɩɛ’n tɩ fɔ́ʋ́n. 30Nan *Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ dɩɛ, like mɔ Nyanmɩan kulo kɛ ɔ yɔ man bɛ́’n, b’a ndie man. Ɛhɩ ati b’a man Zʋan a nzɔnɩn man bɛ́.
31Zozi kɔ tʋ sʋ kɛ: “Nwan bɔbɔ yɛ̂ n vá ajulisʋ menian ɛhɩ-mɔ n zusu bɛ́ ɔ? Nwan yɛ̂ bɛ soman yɩ́ ɔ? 32Bɛ soman mmatʋnman nganngan mɔ bɛ gugua gua nɩn asʋ, mɔ bɛ lɛ tɛtɩan bɛ se bɛ́ manngʋn’n-mɔ kɛ:
‘Y’a bɔ abile dede ɛmɔ a nzi man!
Y’a tʋ alʋabɔ ejue dede ɛmɔ a nzun man!’
33Ɔ sanlɩn kɛ Zʋan Batisi walɩ, ɔ nni man alɩɛ, ɛsɛ ɔ nnʋn man nzan, nan kʋsʋ ɛmɔ nwan: ‘Wawɛ ɛtɛ yɛ̂ ɔ wɔ yɩ́ nun ɔ!’ 34Mân Baa’n kʋsʋ a a, ɔ di alɩɛ, ɔ nʋn nzan, ɛsɛ ɛmɔ nwan: ‘Bɛ nɩ́an sʋanlan ɛhɩ, yɩ́ dɩɛ, ɔ njʋnlɩn ɛjɔlɛ fɩ́ɩ́ kɛ alɩɛ nʋn nzan ɛjɔlɛ ala yɛ̂ ɔ jʋnlɩn ɔ. Yɩ́ manngʋn y’ɔ le bɛ́ mɔ bɛ dide ajule’n ɔ nʋn ɛtɛfʋɛ’n-mɔ!’ 35Nan kʋsʋ bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ de Nyanmɩan bɛ di’n, bɛ kele kɛ Nyanmɩan tɩ bɛngɛlɛfʋɛ sakpa.”
Falisifʋɛ Simʋn ’ba fɛlɛ Zozi alɩɛ
36*Falisifʋɛ kʋn fɛlɛlɩ Zozi kɛ ɔ bála a li like yɩ́ awulo. Mɛlɛ mɔ bɛ lɩla mgba nɩn asʋ tɔbɩlɩ nɩn anwʋn’n, 37kulo sɔ nɩn asʋ balasua kʋn kɔ wʋlʋ ɛbɛlɛ. Balasua sɔ’n si tutu. M’ɔ tɩlɩ kɛ Zozi wɔ Falisifʋɛ nɩn awulo ɛbɛlɛ ɔ lɛ didi’n, ɔ kɔ fa anatɩlɩ bondoman tɛkɛɛ kʋn mɔ yɩ́ gua yɔ sɩ’n kɔ a. 38Balasua’n kɔ jinlan Zozi aja ngʋa. Ɔ kɔ sun ɔ kɔ fa yɩ́ nyɩn ɛmʋɩn’n ɔ kɔ lɔlʋa Zozi aja nɩn anwʋn. Ɔ kɔ fa yɩ́ ti enyuan’n ɔ kɔ cici ɔ kɔ fa Zozi aja’n ɔ kɔ bɔ yɩ́ hue sʋ, ɛsɛ ɔ kɔ fa anatɩlɩ’n ɔ kɔ bɔ yɩ́ ja nɩn anwʋn.
39Mɔ Falisifʋɛ’n m’ɔ fɛlɛlɩ Zozi alɩɛ’n nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɔ kɔ han yɩ́ ti anun kɛ: “Sɛ sʋanlan ɛhɩ tɩ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ sakpa a, ahan ɔ ’nwun kɛ balasua’n mɔ ɔ’a han yɩ́’n tɩ ɛtɛfʋɛ. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ si tutu.”
40Mɔ anɩn Falisifʋɛ’n lɛ kan ɛhɩ yɩ́ ti anun’n, Zozi kɔ kuku yɩ́ nʋan sʋ ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Simʋn, man n gán ɛjɔlɛ kʋn n géle wɔ́.”
Simʋn nwan: “Kpain, kan.”
41Zozi nwan: “Anɩn menian nnyuan tua sʋanlan kʋn kalɛ. Nunhan kʋn tua jɛtɛ fufue mma ɛya nnun, yɛ̂ kʋn’n kʋsʋ tua jɛtɛ fufue mma abulanun. 42Kɛmɔ bɛ́ menian nnyuan’n nun bie fɩ́ɩ́ ngʋala man yɩ́ kalɛ’n tua’n, sʋanlan’n m’ɔ bɔlɩ bɛ bʋsɩa’n kɔ fa kɔ hye bɛ́. Menian nnyuan sɔ’n, nunhan benin yɛ̂ ɛ de di kɛ ɔ ’kulo bian’n bʋ sʋ ɔ?”
43Simʋn kɔ bua yɩ́ kɛ: “Mɩn de mɩn di kɛ nunhan mɔ yɩ́ kalɛ dɩɛ’n tɩ kpili nɩn ɔ.”
Zozi nwan: “Mɔ a han’n tɩ ananhɔlɛ.”
44M’ɔ hanlɩn sɔ’n, ɔ kɔ fa balasua’n kɔ hele Simʋn, yɩ́ nwan: “Simʋn, a nwun balasua ɛhɩ? Kɛ m malɩ wɔ́ awulo ɛwa’n, a mman man mɩ́n nzue m’an nwunnzin man mɩ́n ja nɩn anwʋn. Nan balasua ɛhɩ dɩɛ, ɔ le yɩ́ nyɩn ɛmʋɩn’n ɔ’a nwunnzin mɩ́n ja nɩn anwʋn, ɔ’a fa yɩ́ ti enyuan’n ɔ’a cici. 45N juli ɛwa’n, a ndɔ man mɩ́n nun. Nan yɩ́ dɩɛ, kɛ n wʋlʋlɩ ɛwa nɩn angʋnmɩn yɛ̂ ɔ falɩ mɩ́n ja’n-mɔ bɔlɩ yɩ́ hue sʋ ɔ. 46A ngua man ngo m’ɔ ban fanlan mɩ́n ti nɩn asʋ. Nan yɩ́ dɩɛ, anatɩlɩ kpa yɛ̂ ɔ’a fa ɔ’a gugua mɩ́n ja nɩn anwʋn ɔ. 47Yɩ́ sɔ ati, mɩɩn kan mɩn kele wɔ́ kɛ balasua ɛhɩ, ehulo kpili’n mɔ ɔ’a hulo mɩ́n’n dunman nun, yɩ́ ɛtɛ’n kʋalaatin, yɩ́ ɛtɛ bobolobe’n kʋalaa m’ɔ sʋ’n, b’a fa yɩ́ kʋalaa b’a hye yɩ́. Nan sʋanlan mɔ yɩ́ ɛtɛ nɩn a nzʋn man mɔ bɛ kɔ fa bɛ kɔ hye yɩ́’n, ehulo’n m’ɔ le yɩ́’n tɩ kaan sʋa.”
48Ɛhɩ a, Zozi kɔ han kɔ hele balasua’n kɛ: “B’a fa wɔ́ ɛtɛ’n-mɔ b’a hye wɔ́.”
49Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, bɛ́ mɔ bɛ́ nʋn yɩ́ gua tɔbɩlɩ nɩn anwʋn’n kɔ han yɩ́ bɛ́ ti anun kɛ: “Sʋanlan ɛhɩ muonun ɔ tɩ yɩ́ dɩɛ sɛ dede m’ɔ fa sʋanlan ɛtɛ ce yɩ́ ɔ?”
50Mɔ bɛ ’kan sɔ bɛ́ ti anun’n, Zozi kɔ han kɔ hele balasua’n kɛ: “Wɔ́ dedi nɩn a le wɔ́ ngʋan, kɔ alʋacɩcɩɛ nun.”
8Mmalasua’n-mɔ mɔ bɛ si Zozi sʋ’n
1Ɛhɩ anzin, Zozi nʋn yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n, bɛ kɔ hɔ kulo kulo’n-mɔ asʋ. Bɛ kɔ hɔ kɔ han Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n. Bɛ kɔ bɔ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anwʋn Ɛjɔlɛkpa’n bɛ kɔ hele menian’n-mɔ. 2Zozi ’kɔ a, anɩn mmalasua mmie-mɔ m’ɔ tuli bɛ́ nun wawɛ ɛtɛ’n-mɔ ɔ man bɛ nwʋn salɩ’n si yɩ́ sʋ. Mmalasua sɔ’n-mɔ y’ɔ le: Mali m’ɔ fi Magɩdala mɔ Zozi tulɩ wawɛ ɛtɛ nsʋ yɩ́ nun’n. 3Kuza m’ɔ nɩan belemgbin *Elɔdɩ Antɩpasɩ ninnge nɩn asʋ’n, yɩ́ yɩ Zʋanɩn. Suzanɩn nʋn mmalasua mmiekun-mɔ dɔʋn kpa. Bɛ fa bɛ́ anwʋndɩɛ’n bɛ bʋa Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ.
Sʋanlan’n m’ɔ gua bele nɩn anwʋn anyɩnndala’n
4Menian’n-mɔ fi kulo kulo’n-mɔ asʋ bɛ kɔ a Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Nan mɔ menian dɔʋn yialɩ yɩ́ nwʋn’n, ɔ kɔ bu anyɩnndala ɛhɩ ɔ kɔ hele bɛ́. Yɩ́ nwan: 5“Anɩn sʋanlan kʋn wɔ ɛbɛlɛ. Cɩan kʋn, ɔ kɔ hɔ *bele egua yɩ́ ebo nɩn asʋ. Bele mma’n bie kɔ gua atɩn nɩn anʋan. Menian’n-mɔ ’sɩn an, bɛ tetia sʋ. Nnʋnman’n-mɔ kɔ suso kɔ li. 6Bie kʋsʋ kɔ gua ɛbʋta nɩn asʋ. Kɛmɔ ngɛtɩɛ kpa nnʋn man ɛbɛlɛ’n, bele’n fifili a, ɔ kɔ yala. 7Bie kʋsʋ kɔ gua eminlan mmowe’n-mɔ anun, bɛ nʋn bɛ́ bɛ kɔ fifi nun kʋn. Eminlan mmowe’n-mɔ kɔ fʋ sʋ. Ɔ’a man ɔ’a nyɔ man kpa. 8Bie kʋsʋ kɔ gua asɩɛ kpa nɩn asʋ. Ɔ kɔ fifi ɔ kɔ su mma dɔʋn kpa. Bele baka kʋn biala kɔ su mma ɛya kʋn.”
Ɛsɛ Zozi kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “Sʋanlan m’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá síe!”
Zozi anyɩnndala’n m’ɔ bu’n
(Matie 13.10-17, Maakɩ 4.10-12)
9Yɩ́ menian’n-mɔ kɔ bisa yɩ́ anyɩnndala sɔ nɩn abʋ. 10Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ dɩɛ, nvɩalɩɛ nun ɛjɔlɛ’n m’ɔ tʋ de Nyanmɩan Belemgbin Mân’n, Nyanmɩan a yɩ a hele ɛmɔ. Nan menian bʋ nga’n-mɔ dɩɛ, bɛ bu yɩ́ anyɩnndala nun bɛ kele bɛ́. Ɔ man bɛ nɩan yɩ́ bɛ́ nyɩnsʋ bɔbɔ a, bɛ nnwun man yɩ́. Bɛ tie bɔbɔ a, bɛ ndɩ man yɩ́ bʋ.
Zozi ’ba tu anyɩnndala nɩn abʋ
(Matie 13.18-23, Maakɩ 4.13-20)
11“Anyɩnndala ɛhɩ, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ: *Bele mma’n y’ɔ le Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n. 12Menian’n mmie-mɔ tɩ kɛ atɩn nɩn anʋan’n mɔ bele mma’n gualɩ’n. Bɛ tie Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n, nan kʋsʋ Abɔnsanmʋn ba ɔ yɩ ɛjɔlɛ’n mɔ b’a tɩ’n fi bɛ́ ahʋnlɩn nɩn anun. Ɔ man bɛ nnyan man dedi nán b’a nyan ngʋan. 13Mmie-mɔ kʋsʋ tɩ kɛ ɛbʋta’n mɔ bele’n gualɩ sʋ’n. Bɛ tɩ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn an, bɛ di yɩ́ nwʋn fɛ. Nan kʋsʋ bɛ mman man ɛjɔlɛ’n nzɔ man ndɩan. Bɛ de bɛ di mɛlɛ kaan sʋa yɛ̂ sɛ emian bie tʋ bɛ́ a, anɩn b’a yaci bɛ́ dedi’n b’a tʋ. 14Bele’n m’ɔ gualɩ eminlan mmowe nɩn anun’n, y’ɔ le menian mɔ bɛ tie Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n, nan kʋsʋ ɔ ’kɔ yɩ́ nyunnun an, bɛ man nzusue, anwʋndɩɛ nʋn mân elie fʋ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n mɔ b’a tɩ nɩn asʋ. Bɛ nzu man mma dede ɔ mmʋlʋ man. 15Bele mma’n m’ɔ gualɩ asɩɛ kpa nɩn asʋ’n, y’ɔ le menian mɔ bɛ tie Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n, bɛ fa bɛ sie bɛ́ ahʋnlɩn nɩn anun kpa, bɛ di ɛjɔlɛ nɩn asʋ, bɛ su mma.
Kanlannɩɛ nɩn anwʋn anyɩnndala’n
16“Sʋanlan fɩ́ɩ́ nzɔ man kanlannɩɛ, ɔ nva ɔ nwula man bokiti, anaan mgba abʋ. Nan ɔ sie yɩ́ kanlannɩɛ’n baka nɩn asʋ, ɔ man bɛ́ mɔ bɛ ’wʋlʋ sua nɩn anun’n, bɛ nwun asɩ. 17Like biala m’ɔ fɩa’n, ɔ ’tu fite. Nvɩalɩɛ nun ɛjɔlɛ biala ’fite jawe nun. 18Ɛmɔ yɔ́ anzʋɛ, nán bɛ tíe yɩ́ kpa! Ɔ sanlɩn kɛ m’ɔ le kaan’n, bɛ ’ba man yɩ́ biekun. Nan m’ɔ le man fɩ́ɩ́’n, kaan’n m’ɔ susu kɛ ɔ kɔ nyan yɩ́’n, bɛ ’tʋa yɩ́ bɛ de.”
Zozi anianman’n-mɔ nʋn yɩ́ nin
(Matie 12.46-50, Maakɩ 3.31-35)
19Zozi anin’n nʋn yɩ́ nianman’n-mɔ, bɛ kɔ a bɛ kɔ tʋ yɩ́. Nan kʋsʋ meninsʋnman’n mɔ b’a yia yɩ́ nwʋn nɩn ati, ɔ man b’a ngʋala man yɩ́ nwʋn ɛlɔ ju. 20Bɛ kɔ bɔ Zozi amannɩɛ kɛ: “Wɔ́ nin nʋn wɔ́ nianman’n-mɔ jijin ahanmɩan ɛlɔ, bɛ kulo kɛ bɛ nwun wɔ́ nwʋn.”
21Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, nán Zozi a se bɛ́ mɔ bɛ wɔ ɛbɛlɛ’n kɛ: “Mɩ́n nin nʋn mɩ́n nianman’n-mɔ y’ɔ le menian mɔ bɛ tie Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n, mɔ bɛ nanndɩ sʋ’n.”
Zozi ’ba gua anwʋnman kpili kʋn asɩ
(Matie 8.23-27, Maakɩ 4.35-41)
22Ɛlɛhʋn kʋn Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ kɔ fʋ ɛlɛɛ kʋn anun. Ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Bɛ mán yɛ kpɛ́ asue’n yɛ hɔ́ yɩ́ nzin ɛlɔ ebue kʋn.” Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, yɛ̂ bɛ hɔlɩ ɔ. 23Nan mɔ bɛ ’kpɛ asue’n, anɩn Zozi la ɛlɛɛ nɩn anun ɔ lɛ dafɩ. Kʋnmgba ala, anwʋnman kpili kʋn kɔ tu asubula nɩn anyɩnsʋ. Asutue’n kɔ bɔ nzue kɔ gua ɛlɛɛ nɩn anun. 24Ɛhɩ, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ kpunnge yɩ́ bɛ kɔ tinnge yɩ́. Bɛ́ nwan: “Kpain, kpain, yɛ lɛ wu o!”
Zozi kɔ tinnge ɔ kɔ jʋjɔ aminle sʋ kɔ hele anwʋnman’n nʋn asutue’n. Anwʋnman’n kɔ jinlan, asutue’n kɔ gua asɩ. Ɛbɛlɛ kɔ yɔ diin.
25M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi kɔ bisa yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Ɛmɔ dedi’n wɔ nin?” Ɛjɔlɛ’n kɔ sin bɛ́ nwʋn, esulo kɔ han bɛ́. Bɛ kɔ bisa bisa bɛ́ nwʋn kɛ: “Nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ le ɛhɩ? M’ɔ jʋjɔ kele anwʋnman nʋn asutue dede bɛ man yɩ́ anyɩnnzɔ!”
Zozi ’ba tu wawɛ ɛtɛ dɔʋn fi sʋanlan kʋn anun
26Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ, bɛ kɔ kpɛ Galile asue’n. Bɛ kɔ hɔ kɔ ju yɩ́ nzin ɛlɔ ebue kʋn, Zelazɩ’n-mɔ mân nɩn anun. Mân sɔ’n nʋn Galile mân’n, bɛ́ nyɩn’n wɔ sʋ. 27Mɔ Zozi ’ju asɩ nɩn ala, kulo nɩn asʋ sʋanlan kʋn kɔ a yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. Sʋanlan sɔ’n, wawɛ ɛtɛ wɔ yɩ́ nun. Yɩ́ nwʋn gua sʋ, nán ɛnɛ bie ɔ. Ɔ nna man sua ɛlɔ. Ɔ la asielɩɛ’n-mɔ asʋ. 28M’ɔ nwunlin Zozi’n, ɔ kɔ tɩan. Ɔ kɔ hɔ kɔ tu kɔ tɔ yɩ́ ja nun. Ɔ kɔ tɩan sɛlɛ kpa, Yɩ́ nwan: “Zozi, Anwunno Nyanmɩan Kpili Awa, ɛ se mɩ́n sɛ? Mɩn ’sɛlɛ wɔ́, n’ɛ se mɩ́n sa fɩ́ɩ́.” 29M’ɔ man ɔ lɛ kan sɔ’n, y’ɔ le kɛ Zozi lɛ man wawɛ ɛtɛ’n m’ɔ wɔ yɩ́ nun’n tu. Wawɛ ɛtɛ’n tɔ yɩ́ sʋ mɛlɛ’n bie anun. Bɛ fa ngɔnzɔngɔnzɔ bɛ cɩ yɩ́ sa nʋn yɩ́ ja a, ɔ bubu nun. Wawɛ ɛtɛ’n cʋɩn yɩ́ kɔ ɛwâ nɩn anun.
30Zozi kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Ɛ li sɛ?”
Yɩ́ nwan: “Bɛ fɛlɛ mɩ́n nwala nwala.” Afɩ wawɛ ɛtɛ dɔʋn kpa wɔ yɩ́ nun, yɩ́ ti yɛ̂ ɔ man ɔ lɛ kan sɔ ɔ. 31Wawɛ ɛtɛ sɔ’n-mɔ kɔ sɛlɛ Zozi kɛ n’ɔ man bɛ kɔ gua kunman kpʋnlʋn-mgbʋnlʋn nɩn anun. 32Ɛbɛlɛ lɩka sɔ’n, anɩn mgbolike dɔʋn kpa lɛ didi bʋka nɩn asʋ. Wawɛ ɛtɛ’n-mɔ kɔ bʋtʋ Zozi kɛ ɔ mán bɛ́ atɩn maan bɛ hɔ́ wʋ́lʋ mgbolike sɔ’n-mɔ anun. Mɔ sʋanlan’n hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ man bɛ́ atɩn. 33Wawɛ ɛtɛ’n-mɔ fi sʋanlan nɩn anun bɛ kɔ fite. Bɛ kɔ hɔ kɔ wʋlʋ mgbolike’n-mɔ anun. Mgbolike fatule kʋn’n kɔ tʋlʋ bʋka’n bɛ kɔ hɔ kɔ gua asue nɩn anun, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ nʋan. 34Mɔ bɛ́ mɔ bɛ nɩan mgbolike’n-mɔ asʋ’n nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ kɔ nwanndi. Bɛ kɔ hɔ kɔ bɔ ɛjɔlɛ sɔ’n kpayɛ kulo, ɔ nʋn nanmue’n-mɔ asʋ. 35Bɛ́ mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ walɩ nɩanlɩn kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ’n. Bɛ ’ba ju Zozi anwʋn ɛbɛlɛ a, sʋanlan’n mɔ anɩn wawɛ ɛtɛ’n-mɔ wɔ yɩ́ nun nɩn anyɩnsʋ a tɩ. Ɔ wula taladɩɛ ɔ tɩ Zozi aja abʋ ɛbɛlɛ. Mɔ bɛ nwunlin yɩ́ sɔ’n, esulo hanlɩn bɛ́. 36Kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ wawɛ ɛtɛ’n-mɔ fi sʋanlan nɩn anun bɛ fitelɩ, mɔ bɛ hɔlɩ wʋlʋlɩ mgbolike’n-mɔ anun, mɔ bɛ ’kɔ a gua asue nɩn anun, mɔ bian nɩn anyɩnsʋ tɩ’n, bɛ́ mɔ bɛ nwunlin yɩ́ bɛ́ nyɩnsʋ’n kɔ han yɩ́ kʋalaa kɔ hele sian mma’n-mɔ. 37Zelasɩ mân nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaa kɔ sɛlɛ Zozi kɛ ɔ fi bɛ́ mân nɩn anun ɔ jásʋ. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn esulo kpili kpa a han bɛ́. Mɔ Zozi fʋlɩ ɛlɛɛ nɩn anun mɔ ɔ ’sa kɔ Galile’n, 38sʋanlan’n mɔ wawɛ ɛtɛ’n fi yɩ́ nun tuli’n kɔ sɛlɛ Zozi kɛ ɔ ’si yɩ́ sʋ. Zozi nwan: 39“Sa kɔ wɔ́ awulo, nán kɔ han yɩ́ kʋalaa mɔ Nyanmɩan a yɔ a man wɔ́’n kele menian’n-mɔ.” Bian’n kʋsʋ kɔ hɔ ɔ kɔ han yɩ́ kʋalaa mɔ Zozi a yɔ a man yɩ́’n kɔ hele kulo bɔndɩn’n.
Zʋayilusi awa balasua’n,
ɔ nʋn balasua’n m’ɔ hanlɩn Zozi taladɩɛ’n
(Matie 9.18-26, Maakɩ 5.21-43)
40Mɔ Zozi fi Galile asue nɩn anzin ɛlɔ ɔ ’sa ba’n, menian dɔʋn kpa kɔ a yɩ́ atɩn ele. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ kʋalaa bɛ́ nyɩn jin yɩ́ atɩn. 41Kaan cɛ, Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn asʋ kpain’n kɔ a, kpain sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Zʋayilusɩ. Ɔ kɔ tu kɔ tɔ Zozi aja nun ɔ kɔ sɛlɛ yɩ́ kɛ ɔ bála yɩ́ awulo ɛlɔ. 42Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ wa balasua kʋnmgba cein’n mɔ ɔ’a li afʋɛ bulu nʋn nnyuan’n, ɔ lɛ de ewue wu.
Mɔ bian’n hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ tie. Mɔ bɛ ’kɔ’n, menian dɔʋn si bɛ́ sʋ, anɩn bɛ ’kan Zozi bɛ mian bɛ́ afian. 43Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn balasua kʋn wɔ menian’n-mɔ afian ɛbɛlɛ. Moja tu balasua sɔ’n yɩ́ afʋɛ bulu ɔ nʋn nnyuan ahɩ. Ɔ kɔ sɛcɩ yɩ́ nwʋn esika kʋalaatin wɔ ayile ɛyɔlɛfʋɛ’n-mɔ ɛlɔ. Nan kʋsʋ yɩ́ nwʋn a nza man. 44Ɔ li Zozi anzin, ɔ kɔ han yɩ́ taladɩɛ nɩn anʋan’n. Ɛbɛlɛ ala, moja’n m’ɔ tu yɩ́’n kɔ kpɛ.
45Zozi kɔ bisa menian’n-mɔ kɛ: “Nwan yɛ̂ ɔ’a han mɩ́n taladɩɛ’n?”
Ɛhɩ nwan “Nán mɩ́n ɔ!” Ɛhɩ nwan: “Nán mɩ́n ɔ!” Pɩɛlɩ nwan: “Kpain, a nwun kɛ menian’n-mɔ lɛ kan wɔ́ mian bɛ afian, kʋsʋ anɩn ɛ lɛ bisa ɛjɔlɛ sʋa!”
46Mɔ Pɩɛlɩ hanlɩn ɛhɩ’n, Zozi nwan: “Sʋanlan bie a han mɩ́n, ɔ sanlɩn kɛ m’an nwun kɛ anwʋnsɛlɛ kʋn fi mɩ́n nun ɔ’a fite.”
47Balasua’n kɔ nwun nun kɛ b’a hyɩ yɩ́. Ɛhɩ a, yɩ́ nwʋn kɔ wʋsʋ yɩ́ ɔ kɔ tu kɔ tɔ Zozi aja nun. Menian’n-mɔ kʋalaa anyunnun ɛbɛlɛ, like mɔ yɩ́ ti yɛ̂ ɔ man ɔ hanlɩn Zozi taladɩɛ’n, ɛsɛ kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ yɩ́ nwʋn salɩ ɛbɛlɛ ala’n, ɔ kɔ han yɩ́ kʋalaa.
48Mɔ yɩ́ nʋan tɔlɩ’n, Zozi nwan: “Mɩ́n wa balasua, kɔ anzʋnunjɔ nun, nán wɔ́ dedi nɩn a man wɔ́ nwʋn a sa.”
49Anɩn Zozi anʋan tɛ wɔ ɛjɔlɛ sʋ. Bɔfʋɛ kʋn fi kpain Zʋayilusi awulo ɛlɔ walɩ a, yɩ́ nwan: “Zʋayilusi, wɔ́ wa nɩn a wu, yɩ́ ti n’ɛ jɩjɩ kpain kʋ́n.”
50Mɔ Zozi tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ han kɔ hele Zʋayilusi kɛ: “Zʋayilusi, gua wɔ́ ahʋnlɩn asɩ, nyan dedi ala, nán wɔ́ wa balasua’n, ɔ ’ba hɩn.”
51Mɔ bɛ juli awulo ɛbɛlɛ’n, Zozi ngɔ man sʋanlan fɩ́ɩ́ atɩn kɛ ɔ wʋ́lʋ lɩka mɔ batʋnman’n la’n bie, sannan Pɩɛlɩ nʋn Zʋan, nʋn Zʋakɩ, nʋn sɩɛ’n nʋn nian’n mɔ bɛ le baa nɩn ala. 52Bɛ́ kʋalaa bɛ lɛ di batʋnman nɩn anwʋn yalɛ, bɛ le sun. Mɔ Zozi nwunlin yɩ́ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ yáci esuan’n nán batʋnman’n wuli man, ɔ lɛ dafɩ.”
53Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ gʋlʋ yɩ́ nwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ dɩɛ, bɛ sɩ yɩ́ fɔ́ʋ́n kɛ talua nɩn a wu. 54Ɛhɩ a, Zozi kɔ sɔ batʋnman nɩn asa, ɔ kɔ tɩan nun. Yɩ́ nwan: “Batʋnman, jasʋ!” 55Batʋnman’n kɔ tinnge, ɛbɛlɛ ala ɔ kɔ jasʋ. Zozi nwan: “Bɛ mán yɩ́ like lí.” 56Ɛjɔlɛ’n kɔ sin sɩɛ’n nʋn nian nɩn anwʋn. Zozi tualɩ bɛ́ kɛ nán bɛ kan like mɔ b’a nwun yɩ́ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ bɛ kele sʋanlan fɩ́ɩ́.
9Zozi ’ba sʋan yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n
1Ɛhɩ cɩan kʋn Zozi yialɩ yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan nɩn an, ɔ kɔ man bɛ́ tunmin kɛ bɛ fʋ́an wawɛ ɛtɛ’n-mɔ, ɛsɛ bɛ mán nwuluwafʋɛ’n-mɔ anwʋn sá. 2Ɔ kɔ sʋan bɛ́ kɛ bɛ hɔ́ bɔ́ Nyanmɩan Belemgbin Mân’n kpayɛ, ɛsɛ bɛ mán bɛ́ mɔ b’a fʋkɛ’n tɩ́ akpɔlɛ. 3Ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ ɛhɔlɛ’n mɔ bɛ lɛ kɔ’n, nán bɛ fa like fɩ́ɩ́ bɛ sa bɛ́ nwʋn. Nán bɛ fa kpɔman, nán bɛ fa bɔ́lɛ, nán bɛ fa alɩɛ, nán bɛ fa esika, ɛsɛ nán bɛ fa taladɩɛ nnyuan. 4Awulo mɔ ɛmɔ kɔ sike nun’n, ɛmɔ tánlan nun ɛbɛlɛ dede ɔ jú ɛmɔ ɛhɔlɛ cɩan. 5Kulo kʋsʋ mɔ ɛmɔ kɔ hɔ sʋ mɔ b’a nne man ɛmɔ’n, ɛmɔ kpɔ́kpala bɛ́ ja nɩn abʋ anyʋan’n bɛ gúa ɛbɛlɛ bɛ hɔ́. Ɔ tɩ adanzɩɛ elie kɛ bɛ ngʋala man ɛmɔ sʋnmʋɛ bɔ.” 6Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n yɛ̂ yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n hɔlɩ ɔ. Bɛ hɔlɩ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa’n bɛ helelɩ menian’n-mɔ ɛsɛ bɛ manlɩn nwuluwafʋɛ’n-mɔ anwʋn salɩ.
Belemgbin Elɔdɩ Antɩpasɩ nzusue’n
(Matie 14.1-12, Maakɩ 6.14-29)
7Ɛhɩ *Elɔdɩ m’ɔ tɩ Galile mân nɩn asʋ belemgbin’n kɔ tɩ yɩ́ kʋalaa mɔ Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ a yɔ’n. Ɔ nnwun man m’ɔ jʋnlɩn ɔ, ɔ sanlɩn kɛ menian mmie-mɔ lɛ kele kɛ Zʋan Batisi m’ɔ wuli’n yɛ̂ ɔ’a hɩn nɩn ɔ. 8Mmie-mɔ nwan: “Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ Eli yɛ̂ ɔ’a fite ɔ.” Mmie-mɔ kʋsʋ nwan: “Daba Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ wuli’n, bɛ́ nunhan kʋn yɛ̂ ɔ’a hɩn nɩn ɔ.” 9Nan mɔ Elɔdɩ tɩlɩ yɩ́ sɔ’n, yɩ́ nwan: “M’an man b’a kpɛ Zʋan ati’n. Nan nwan sʋanlan dɩɛ yɛ̂ bɛ lɛ kan yɩ́ ɛjɔlɛ sʋa’n?” Ɛhɩka ati, ɔ kulo kɛ ɔ nwun Zozi.
Zozi ’ba man menian akpɩɩ nnun alɩɛ di
(Matie 14.13-21, Maakɩ 6.30-44, Zʋan 6.1-14)
10Ɛhɩ Zozi mmɔfʋɛ bulu nʋn nnyuan’n hɔlɩ walɩ a, bɛ kɔ han mɔ bɛ yɔlɩ’n kʋalaa bɛ kɔ hele yɩ́. Mɔ bɛ bɔlɩ amannɩɛ yuelɩ’n, Zozi nʋn bɛ́ bɛ kɔ tɩ bɛ́ nwʋn bɛ kɔ hɔ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Bɛtɩsayida nɩn asʋ. 11Meninsʋnman’n kɔ nwun nun bɛ kɔ si bɛ́ sʋ. Zozi kɔ sɔ bɛ́ nun, ɔ kɔ han Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun ɛjɔlɛ ɔ kɔ hele bɛ́. Bɛ́ mɔ bɛ ndɩ man akpɔlɛ mɔ bɛ kulo kɛ bɛ tɩ akpɔlɛ’n, ɔ kɔ man bɛ kɔ tɩ akpɔlɛ.
12Kɛmɔ anɩn alɩ́ɛ lɛ san’n, yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n kpunngelɩ yɩ́ a, bɛ́ nwan “Kpain, lɩka mɔ yɛ wɔ’n tɩ fuaan. Yɩ́ ti, yaci menian’n-mɔ anun maan bɛ hɔ́ kpʋ́nndɛ alɩɛ nʋn dabɛlɛ kulo’n-mɔ nʋn nanmue’n-mɔ mɔ bɛ mantan mantan ɛwa’n-mɔ asʋ.”
13Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ muonun mán bɛ like lí!”
Bɛ́ nwan: “Like mɔ yɛ le yɩ́ ɛwa nɩn ala y’ɔ le kpaʋn nnun’n ɔ nʋn ejue nnyuan’n. Sɛ kʋsʋ ɛ kulo kɛ yɛ hɔ́ tó alɩɛ yɛ bɛ́lɛ meninsʋnman ɛhɩ a?” 14(Menian mɔ b’a yia ɛbɛlɛ’n, bɛ ju menian akpɩɩ nnun.)
Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Ɛmɔ mán bɛ tɛ́tanlan kpule abulanun abulanun.” 15Yɩ́ menian’n-mɔ kɔ yɔ m’ɔ helelɩ bɛ́’n, bɛ kɔ man menian’n-mɔ kɔ tɛtanlan asɩ. 16Ɛhɩ, Zozi kɔ le kpaʋn nnun’n ɔ nʋn ejue nnyuan’n. Ɔ kɔ tʋ yɩ́ nyɩn anwunno, ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ. Ɔ kɔ hye kɔ man yɩ́ menian’n-mɔ kɛ bɛ́ kʋsʋ bɛ hyé bɛ mán meninsʋnman’n. 17Menian nwala ɛhɩ, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ li dede bɛ́ kʋ kɔ yi. Yɩ́ bʋ’n mɔ halɩ’n ɔ tɩ ece mma bulu nʋn nnyuan.
Pɩɛlɩ ’ba han kɛ Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n y’ɔ le Zozi
(Matie 16.13-21, Maakɩ 8.27-29)
18Cɩan kʋn Zozi kɔ tɩ yɩ́ nwʋn ɔ kɔ hɔ asɔnɩn ɛyɔlɛ, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ kpʋ yɩ́. Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Menian’n-mɔ muonun, bɛ bu kɛ nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ le mɩ́n?”
19Yɩ́ menian’n-mɔ nwan: “Mmie-mɔ nwan Zʋan Batisi y’ɔ le wɔ́. Mmie-mɔ kʋsʋ nwan *Eli y’ɔ le wɔ́. Mmiekun-mɔ nwan daba Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ wuli’n, bɛ́ nunhan kʋn yɛ̂ ɔ’a hɩn nɩn ɔ.”
20Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nan ɛmɔ kʋsʋ lɩlɩ, ɛmɔ bu kɛ nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ le mɩ́n?”
Pɩɛlɩ jasʋlɩ a, yɩ́ nwan: “Kilisi’n, Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n mɔ Nyanmɩan a sʋan yɩ́’n y’ɔ le wɔ́.”
Zozi ’ba han yɩ́ ewue’n nʋn yɩ́ etinnge nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
(Matie 16.20-28, Maakɩ 8.30-9.1)
21Mɔ Pɩɛlɩ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ totua bɛ́ kɛ nán bɛ kan bɛ kele sʋanlan fɩ́ɩ́. 22Ɔ kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “Ɔ di kɛ Mân Baa’n nwun amannɩɛ kpa. Izalayɛ mân nɩn anun mgbain’n-mɔ, nʋn Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ ɔ nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ, bɛ ’ba yɩ yɩ́ bɛ tʋ. Bɛ ’ba hun yɩ́. Bɛ kun yɩ́ a, yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ ɔ ’tinnge.”
23Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kʋalaa kɛ: “Sʋanlan m’ɔ kulo kɛ ɔ si mɩ́n sʋ’n, n’ɔ susu yɩ́ ti ɔ gua yɩ́ nwʋn sʋ. Nan alɩhɩan biala, ɔ fá yɩ́ kʋlʋwa’n ɔ tʋ́ yɩ́ kɔmɩn sʋ, nán ɔ sí mɩ́n sʋ. 24Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan m’ɔ kulo kɛ ɔ kpʋnndɛ yɩ́ ngʋan’n, ɔ ’wu. Nan sʋanlan m’ɔ kɔ hulo mɩ́n ɔ kɔ wu wɔ mɩ́n dunman nun’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ ’nyan ngʋan. 25Sɛ sʋanlan kʋn nyan mân nɩn anun ninnge’n kʋalaatin, nan sɛ ɔ le man ngʋan an, anɩn nzu nvasʋɛ dɩɛ yɛ̂ ɔ ’nyan yɩ́ sʋ ɔ? 26Sʋanlan m’ɔ kɔ sa mɩ́n nʋn mɩ́n Nʋan Ɛjɔlɛ nɩn anwʋn nyian’n, mɛlɛ mɔ Mân Baa’n ’ba a yɩ́ anunminnyanmʋn’n ɔ nʋn Sɩɛ’n nʋn yɩ́ anwʋntɩɛ mmɔfʋɛ’n-mɔ anunminnyanmʋn nɩn anun’n, ɔ ’sa sʋanlan sɔ nɩn anwʋn nyian. 27Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ menian ɛhɩ-mɔ mɔ b’a yia ɛwa’n, bɛ́ kʋalaa bɛ ngo yue man wu, mmie-mɔ ’nwun Nyanmɩan Belemgbin Mân’n bɛ́ nyɩnsʋ.”
Zozi anwʋn ɛkacie’n
28Mɔ Zozi hanlɩn ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nzin mɔlɛ kʋn, ɔ nʋn Pɩɛlɩ nʋn Zʋan nʋn Zʋakɩ, bɛ kɔ fʋ bʋka kʋn asʋ bɛ ’kɔ a yɔ asɔnɩn. 29Mɔ bɛ ’yɔ asɔnɩn’n, Zozi anyɩn nɩn anun kɔ kaci. Yɩ́ taladɩɛ’n m’ɔ wula’n kɔ yɔ fufue hyɩɛɩn, m’ɔ wʋwɔ bɛ́ nyɩnsʋ ɔ. 30Ɛbɛlɛ ala, menian nnyuan kɔ fite fite, bɛ nʋn Zozi lɛ jʋjɔ. Menian nnyuan sɔ’n-mɔ y’ɔ le *Moyizɩ nʋn *Eli. 31Bɛ wɔ Nyanmɩan anunminnyanmʋn nɩn anun. Kɛ Zozi ’kpɩn di yɩ́ junman’n dede mɔ ɔ ’fa wu Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ’n, yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ anɩn bɛ lɛ kan ɔ. 32Nafɛlɛ kɔ hun Pɩɛlɩ nʋn yɩ́ manngʋn’n-mɔ. Nan mɔ bɛ tinngelɩ’n, bɛ kɔ nwun Zozi anunminnyanmʋn’n nʋn menian nnyuan’n m’ɔ nʋn bɛ́ bɛ jijin ɛbɛlɛ’n.
33Mɛlɛ mɔ menian nnyuan’n ’yaci Zozi ɛbɛlɛ bɛ kɔ’n, Pɩɛlɩ kɔ han kɔ hele Zozi kɛ: “Kpain, ɔ tɩ kpa kɛ yɛ wɔ ɛwa. Yɩ́ ti yɛ ’bɔ tantɩ nsan. Wɔ́ dɩɛ kʋn, Moyizɩ dɩɛ kʋn, yɛ̂ Eli kʋsʋ dɩɛ kʋn.” (Pɩɛlɩ nnwun man ɛjɔlɛ’n m’ɔ lɛ kan nɩn anun). 34Mɛlɛ m’ɔ ’kan ɛhɩ’n, bɔlɛ́ kʋn kɔ a kɔ hala bɛ́ sʋ. Mɔ Zozi menian’n-mɔ nwunlin kɛ bɔlɛ́ nɩn a hala bɛ́ sʋ’n, esulo kɔ han bɛ́. 35Bɔlɛ́ nɩn anun, bɛ kɔ tɩ anɩɛ bie. Anɩɛ sɔ’n nwan: “Sʋanlan ɛhɩ tɩ mɩ́n Wa, m’an yɩ yɩ́. Ɛmɔ tie yɩ́!” 36Mɔ anɩɛ sɔ’n hanlɩn sɔ yuelɩ’n, bɛ ngɔ nwun man sʋanlan fɩ́ɩ́ kɛ Zozi angʋnmɩn ala. Yɩ́ menian’n-mɔ kɔ muan bɛ́ nʋan. Like mɔ bɛ nwunlin yɩ́ mɛlɛ sɔ nɩn anun’n, bɛ ngɔ bɔ sʋ bɛ ngɔ hele man sʋanlan fɩ́ɩ́.
Zozi ’ba tu batʋnman kʋn anwʋn wawɛ ɛtɛ’n
(Matie 17.14-18, Maakɩ 9.14-27)
37Ɛhɩ anzin, alɩ́ɛ hɩnlɩn mɔ bɛ fi bʋka nɩn asʋ bɛ juli’n, menian dɔʋn kpa kɔ a kɔ kpa Zozi atɩn. 38Ɛbɛlɛ ala sʋanlan kʋn kɔ tɩan menian’n-mɔ afian Yɩ́ nwan: “Kpain, mɩn ’sɛlɛ wɔ́ kpa, tʋ wɔ́ nyɩn nɩan mɩ́n wa’n, mɩ́n wa kʋnmgba cein’n! 39Wawɛ bie tɔ yɩ́ sʋ. Ɔ tɔ yɩ́ sʋ ala, ɔ man ɔ tɛtɩan. Ɔ kpusu batʋnman’n sɛlɛ kpa. Ɔ man ɔ cuin ngɛsɛlɛ. Ɔ kele yɩ́ yalɛ. Ɛsɛ ɔ nyaci man yɩ́ nun fɔtɩlɩfɔ. 40M’an sɛlɛ wɔ́ menian’n-mɔ kɛ bɛ tú wawɛ ɛtɛ sɔ’n. Nan b’a mantan yɩ́ dede b’a ngʋala man yɩ́ tu.”
41Zozi nwan: “Menian mɔ bɛ le man dedi, ati anun ɛtɛ mma! Mɩn nʋn ɛmɔ yɛ tánlan dede ɔ hɔ́ jú mɛlɛ benin? N zʋ́ ɛmɔ dede ɔ jú mɛlɛ benin? Fa wɔ́ wa’n bala ɛwa!”
42Mɔ batʋnman’n ’cʋɩn kpunnge Zozi’n, wawɛ’n kɔ tʋ yɩ́ asɩ, ɔ kɔ kpusu yɩ́ sɛlɛ kpa. Nan m’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi kɔ jʋjɔ aminle sʋ kɔ hele wawɛ ɛtɛ’n. Zozi kɔ man batʋnman nɩn anwʋn kɔ sa ɔ kɔ fa yɩ́ ɔ kɔ man yɩ́ sɩ. 43Ɛjɔlɛ’n kɔ sin bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn wɔ Nyanmɩan tunmin kpili nɩn anyunnun.
Zozi ’ba bɔ yɩ́ ewue’n nʋn yɩ́ etinnge nɩn asʋ biekun
(Matie 17.22-23, Maakɩ 9.30-32)
Kɛmɔ Zozi ninnge’n kʋalaa mɔ yɔlɩ’n tɛ sin menian’n-mɔ anwʋn’n, ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: 44“Sian dɩɛ, ɛjɔlɛ’n mɔ mɩn ’ba han mɩn kele ɛmɔ’n, ɛmɔ fá bɛ síe kpa. Bɛ ’ba hyɩ *Mân Baa’n bɛ wula menian’n-mɔ asa nun.” 45Yɩ́ menian’n-mɔ ngɔ tɩ man ɛjɔlɛ sɔ nɩn abʋ. Zozi ngɔ hehele man nun, ɔ man b’a ndɩ man yɩ́ bʋ. Kʋsʋ afɩ, bɛ ngɔ nyan man anwʋnsɛlɛ bɛ ngɔ bisa man yɩ́ ɛjɔlɛ sɔ nɩn anwʋn kosuan.
Sʋanlan m’ɔ tɩ kpili tala bɛ́ kʋalaa’n
46Akpʋlʋwa kʋn tɔlɩ Zozi menian’n-mɔ afian. Akpʋlʋwa sɔ’n y’ɔ le kɛ bɛ lɛ kpʋnndɛ sʋanlan m’ɔ tɩ kpili tala bɛ́ kʋalaa’n bɛ́ afian ɛbɛlɛ. 47Mɔ bɛ ’su akpʋlʋwa sɔ’n, Zozi kɔ nwun mɔ anɩn bɛ lɛ jʋnlɩn’n. Ɛhɩ a, Zozi kɔ fa batʋnman kaan kʋn kɔ sie yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ, 48yɩ́ nwan: “Sʋanlan m’ɔ kɔ le batʋnman ɛhɩ mɩ́n dunman nun’n, anɩn mɩ́n muonun yɛ̂ ɔ’a le mɩ́n ɔ. Yɛ̂ sʋanlan kʋsʋ m’ɔ kɔ sɔ mɩ́n nun’n, anɩn ɔ’a sɔ sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n nɩn anun. Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan m’ɔ tɩ kaan ɛmɔ kʋalaa afian ɛwa’n, yɩ́ yɛ̂ ɔ tɩ kpili tala yɩ́ manngʋn’n-mɔ ɔ.”
Sʋanlan m’ɔ mgbɔ man ɛmɔ’n anɩn ɔ tɩ ɛmɔ dɩɛ
49Zʋan jasʋlɩ a, yɩ́ nwan: “Kpain, y’a nwun bian kʋn kɛ ɔ lɛ fa wɔ́ dunman’n fʋan wawɛ ɛtɛ’n-mɔ, nan y’a totua yɩ́ kɛ nán ɔ yɔ sɔ kʋ́n. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ nnʋn man yɛ́ nun bie.”
50M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Nán bɛ totua yɩ́, ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan m’ɔ mgbɔ man ɛmɔ’n, anɩn ɔ nʋn ɛmɔ tɩ kʋn.”
Samali mân nɩn anun kulo kʋn anwʋn ɛjɔlɛ’n
51Mɔ anɩn Zozi nyanmɩansʋ ɛhɔlɛ cɩan’n lɛ kpunnge’n, ɔ kɔ si yɩ́ hue kɛ ɔ ’kɔ Zoluzalɛmʋn. 52Ɔ kɔ sʋan menian yɩ́ nyunnun. Bɛ kɔ hɔ kɔ ju Samali mân nɩn anun kulo kʋn asʋ. Bɛ ’kɔ a kpʋnndɛ lɩka mɔ bɛ ’sike ɔ. 53Kulo sɔ nɩn asʋ menian’n-mɔ ngɔ sɔ man bɛ́ nun. Ɔ sanlɩn kɛ Zozi lɛ kpɛ nun ɛbɛlɛ ɔ kɔ Zoluzalɛmʋn. 54Mɔ yɩ́ menian’n-mɔ Zʋan nʋn Zʋakɩ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, ɛ kulo kɛ yɛ man sɩ̂n fi anwunno ɔ tɔ kulo sɔ nɩn anun ɔ bɔ bɛ́ bʋsʋ ɔ?” 55Mɔ bɛ bisalɩ kosuan sɔ’n, Zozi kɔ kpɛ yɩ́ nyɩn bɛ́ nwʋn ɛlɔ ɔ kɔ tu bɛ́ nyunnun. 56Bɛ fi ɛbɛlɛ bɛ kɔ hɔ kulo fʋfɔlɛ asʋ.
Bɛ mɔ bɛ kulo kɛ bɛ si Zozi sʋ’n
57Mɔ anɩn bɛ́ ja wɔ nun bɛ lɛ kɔ Zoluzalɛmʋn’n, sʋanlan kʋn kɔ han kɔ hele Zozi kɛ: “Yɛ́ Mɩn, lɩka kʋalaa mɔ ɛ ’kɔ’n, mɩn ’si wɔ sʋ.”
58Zozi nwan: “Aminsanɩn’n-mɔ, bɛ le bɛ́ bɔɛ bɛ da nun. Nnʋnman’n-mɔ kʋsʋ le bɛ́ sâ. Nan *Mân Baa’n, yɩ́ dɩɛ, ɔ le man lɩka fɩ́ɩ́ m’ɔ da de yɩ́ ɛnwʋnmɩan ɔ.”
59Zozi fɛlɛlɩ sʋanlan fʋfɔlɛ a, yɩ́ nwan: “Wɔ́, si mɩ́n sʋ.”
Sʋanlan sɔ’n kʋsʋ nwan: “Kpain, man mɩ́n atɩn maan n gɔ n zie mɩ́n sɩ kʋalaaka.”
60M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “Yaci ewue mma maan bɛ síe bɛ́ fuin’n-mɔ, nán wɔ́ dɩɛ, kɔ bɔ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anwʋn kpayɛ’n.”
61Sʋanlan fʋfɔlɛ biekun kʋsʋ kɔ han kɔ hele Zozi kɛ: “Kpain, mɩ́n dɩɛ, mɩn ’si wɔ́ sʋ o, nan kʋsʋ man mɩ́n atɩn maan n gɔ́ n gálɩ mɩ́n nvilie’n-mɔ kʋalaaka.”
62Zozi nwan: “Sʋanlan m’ɔ kulo kɛ ɔ si mɩ́n sʋ’n, sɛ ɔ susu yɩ́ nzin ɛjɔlɛ a, anɩn ɔ’a nzɛ nvata man Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun junman elie sʋanlan.”
10Zozi ’ba sʋan menian abulasʋ nʋn nnyuan
1Ɛhɩ anzin, yɛ́ Mɩn kɔ yɩ menian abulasʋ nʋn nnyuan biekun. Ɔ kɔ sʋan bɛ́ nnyuan nnyuan kɛ bɛ lí mʋa kulo’n-mɔ kʋalaa asʋ ɔ nʋn lɩka kʋalaa mɔ yɩ́ muonun ɔ ’ba sɩn’n. 2Yɩ́ nwan: “Mmaka mma’n mɔ bɛ ’tɩ’n tɛ sʋn, kʋsʋ ajunmanfʋ’n-mɔ a nzʋn man. Yɩ́ ti, ɛmɔ sɛ́lɛ ebo nɩn asʋ mɩnlɩan’n maan ɔ gúa ajunmanfʋ dɔʋn yɩ́ ebo nɩn asʋ. 3Ɛmɔ hɔ́! Mɩɩn sʋan ɛmɔ kɛ mmʋa mma-mɔ bedi’n-mɔ afian. 4Ɛhɔlɛ mɔ ɛmɔ lɛ kɔ’n, nán bɛ fa esika, nán bɛ fa bɔ́lɛ, nán bɛ fa mgbabʋa, nán bɛ jinlan atunnun bɛ bisa sʋanlan fɩ́ɩ́ ahɩn.
5“Sɛ ɛmɔ ju ɛlɔ a, awulo biala mɔ ɛmɔ kɔ wʋlʋ nun’n, ɛmɔ lí mʋa hán kɛ: ‘Alʋacɩcɩɛ hán ɛmɔ kʋalaa mɔ bɛ wɔ awulo ɛhɩ anun’n.’ 6Sɛ alʋacɩcɩɛ sʋanlan wɔ awulo sɔ nɩn anun an, ɛmɔ alʋacɩcɩɛ’n ’kan yɩ́. Sɛ ɔ tɩ man sɔ a, ɛmɔ alʋacɩcɩɛ’n ’ka ɛmɔ ɛlɔ. 7Ɛmɔ tánlan awulo sɔ nɩn anun ɛbɛlɛ. Alɩɛ biala mɔ bɛ kɔ fɛlɛ ɛmɔ yɩ́ nwʋn’n, ɛmɔ nʋn bɛ́ lí bɛ nʋ́n sʋ nzan’n. Afɩ ɔ fata kɛ kpafʋ biala nyan yɩ́ junman nɩn anwʋn ahatua. Nán bɛ di tutanlan.
8“Kulo biala mɔ ɛmɔ kɔ ju sʋ’n, sɛ bɛ de ɛmɔ a, like biala mɔ bɛ kɔ tʋn bɛ kɔ man ɛmɔ’n, ɛmɔ lí. 9Ɛmɔ mán kulo sɔ nɩn asʋ nwuluwafʋɛ’n-mɔ anwʋn sa, ɛsɛ bɛ sé kulo mma’n-mɔ kɛ: ‘Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn a kpunnge ɛmɔ.’ 10Nan kulo kʋsʋ mɔ ɛmɔ kɔ hɔ sʋ mɔ b’a nne man ɛmɔ’n, ɛmɔ fíte bɛ́ gua nɩn asʋ, bɛ sé kɛ: 11‘Ɛmɔ kulo’n muonun asʋ anyʋan’n mɔ ɔ’a bɔ ɔ’a gua yɛ́ ja’n-mɔ anwʋn’n, yɛ lɛ kpɔkpala yɛ gua ɛmɔ anwʋn. Nan kʋsʋ, ɛmɔ nwún yɩ́ kɛ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn a kpunnge ɛmɔ.’ 12Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ kulo sɔ’n, ndɛɛ ebua cɩan nɩn anun, ɔ ’nwun yalɛ tala *Sodɔmʋn kulo’n.”
Kulo’n-mɔ mɔ bɛ nne man Zozi bɛ nni man’n
13“Ɛmɔ Kolazɩn amma, munnzue hán ɛmɔ! Ɛmɔ Bɛtɩsayida amma, munnzue hán ɛmɔ! Afɩ asinbɛnwʋn ninnge’n-mɔ mɔ bɛ yɔlɩ yɩ́ ɛmɔ afian’n, sɛ bɛ yɔlɩ yɩ́ *Tii nʋn *Sidʋn kulo’n-mɔ asʋ a, ahan ndɛ-ndɛ kpa, ɛbɛlɛ menian’n-mɔ a tanlan asɩ, b’a wula kotoku b’a bɔ nzʋan m’ɔ kele kɛ b’a nun bɛ́ nwʋn b’a kaci bɛ́ abalabɔ’n. 14Ɛhɩ ati, yalɛ mɔ ɛmɔ ’ba nwun yɩ́’n, ɔ ’tala Tii nʋn Sidʋn amma’n-mɔ dɩɛ’n. 15Ɛmɔ Kapɛɛnawɔmʋn amma, ɛmɔ jʋnlɩn kɛ bɛ ’kuku bɛ́ nwʋn sʋ dede bɛ́ nʋn Nyanmɩan sɛ ɔ? Cɛcɛ. Bɛ ’kan ɛmɔ asɩ dede ɛmɔ ju sɩ̂n m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn anun.”
16Ɛsɛ Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Sʋanlan m’ɔ kɔ tie ɛmɔ ɛjɔlɛ’n, anɩn ɔ’a tie mɩ́n. Sʋanlan mɔ ɔ’a nzɔ man ɛmɔ nun’n, anɩn mɩ́n yɛ̂ ɔ’a nzɔ man mɩ́n nun ɔ. Yɛ̂ nunhan mɔ ɔ’a nzɔ man mɩ́n nun’n, anɩn sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n nɩn anun yɛ̂ ɔ’a nzɔ man ɔ.”
Menian abulasʋ nʋn nnyuan nɩn esa ɛwalɛ nun
17Ɛhɩ, menian abulasʋ nʋn nnyuan’n mɔ Zozi sʋanlɩn bɛ́’n kɔ hɔ kɔ a. Bɛ ’ba a, anɩn b’a li fɛ. Bɛ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, yɛ bɔ wɔ́ dunman nɩn ala, wawɛ ɛtɛ’n-mɔ ngʋala man yɛ́ nyunnun jinlan!”
18Zozi nwan: “Ɔ tɩ sɔ. Mɩn ’nɩan an, anɩn *Satan fi anwunno ɔ’a yɩ ɔ’a tɔ asɩ kɛ nyanmɩan’n m’ɔ lɛ kpɛ mɩaɩn ɔ. 19Ɛmɔ nɩ́an, m’an man ɛmɔ tunmin kɛ ɛmɔ nánndɩ owo nʋn nyanmɩan aka’n-mɔ asʋ, m’an man ɛmɔ tunmin kɛ ɛmɔ tía ɛmɔ kpɔfʋɛ’n tunmin dɩɛ nɩn asʋ. Like fɩ́ɩ́ ngɔ hʋala man ɛmɔ yɔ. 20Nan kʋsʋ nán bɛ di fɛ kɛ wawɛ ɛtɛ’n-mɔ ngʋala man ɛmɔ anyunnun jinlan, nan ɛmɔ lí fɛ kɛ b’a hɛlɛ ɛmɔ dunman’n wɔ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun ɛlɔ.”
Sɩɛ’n nʋn Baa’n
21Mɛlɛ kʋnmgba sɔ’n, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ man Zozi kɔ li fɛ. Yɩ́ nwan: “Mɩ́n Sɩ, wɔ́ mɔ ɛ bɔlɩ anwunno nʋn asɩɛ’n, mɩn ’da wɔ́ asɩ. Ɔ sanlɩn kɛ a yɩ nvɩalɩɛ nun ninnge’n-mɔ a hele mmatʋnman ɛhɩ-mɔ. Nan bɛ́ mɔ bɛ́ nwan bɛ sɩ ngɛlɛ ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ sɩ kalata’n, a man b’a nnwun man yɩ́. Mɩ́n Sɩ, ɔ tɩ ananhɔlɛ, a man ɔ’a yɔ sɔ. Ɔ sanlɩn kɛ mɔ ɛ hulolɩ nɩn anɩn. Yɩ́ ti, mɩn da wɔ́ asɩ. 22Mɩ́n Sɩ, a fa tunmin’n kʋalaa a wula mɩ́n sa nun. Sɛ nán Sɩɛ nɩn angʋnmɩn cein an, sʋanlan fɩ́ɩ́ nzɩ man Baa’n. Yɛ̂ sɛ nán Baa’n kʋsʋ angʋnmɩn cein, ɔ nʋn kɛ bɛ́ mɔ Baa’n kulo kɛ ɔ yɩ Sɩɛ’n kele bɛ́ nɩn an, sʋanlan fɩ́ɩ́ kʋn nzɩ man Sɩɛ’n.”
23Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ kpɛ yɩ́ nyɩn yɩ́ menian’n-mɔ anwʋn ɛlɔ. Yɩ́ nwan: “Nyila hán ɛmɔ wɔ nunhan mɔ ɛmɔ anyɩn’n nwun yɩ́ nɩn anwʋn! 24Afɩ mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ daba Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ dɔʋn kpa, nʋn daba mmelemgbin dɔʋn kpa hulolɩ kɛ ahan bɛ nwun mɔ ɛmɔ anyɩn nwun yɩ́’n, kʋsʋ bɛ́ nyɩn a nnwun man yɩ́. Bɛ hulolɩ kɛ ahan bɛ tɩ mɔ ɛmɔ lɛ tɩ’n, kʋsʋ b’a ndɩ man.”
Samali bian ati anun kpa nɩn anwʋn anyɩnndala’n
25Ɛhɩ, *mala nɩn asʋ kpain’n kʋn kɔ jasʋ, ɔ ’sɔ Zozi nɩan. Ɔ kɔ bisa yɩ́ kosuan kɛ: “Kpain, anɩn nzukɛ yɛ̂ mɩn yɔ a, n gɔ nyan nyanmɩansʋ ngʋan’n m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn ɔ?”
26Zozi nwan: “Nzu ɛjɔlɛ dɩɛ yɛ̂ b’a hɛlɛ wɔ yɛ́ mala nɩn anun ɔ? Sɛ ɛ kɩnnga a, ɛ tɩ yɩ́ bʋ sɛ?”
27Bian’n nwan: “Ɔ di kɛ ɛ fa wɔ́ ahʋnlɩn’n kʋalaa, ɔ nʋn wɔ́ ɛkala’n kʋalaa, ɔ nʋn wɔ́ anwʋnsɛlɛ’n kʋalaa, ɔ nʋn wɔ́ ajʋnlɩn’n kʋalaa, ɛ kulo yɛ́ Mɩn m’ɔ tɩ wɔ́ Nyanmɩan’n. Ɛsɛ ɔ di kɛ ɛ kulo wɔ́ manngʋn kɛ wɔ́ muonun wɔ́ nwʋn.”
28M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Ɩnhɩn, a bua yɩ́ kpa. Kɔ nán yɔ yɩ́ sɔ, ɛ ’ba nyan ngʋan.” 29Ɛhɩ, kɛmɔ mala nɩn asʋ kpain’n kulo kɛ ɔ bu yɩ́ nwʋn bɩ nɩn ati, ɔ kɔ bisa Zozi kɛ: “Anɩn nwan lɩlɩ yɛ̂ ɔ tɩ mɩ́n manngʋn’n?” 30Zozi kɔ sʋsɔ ɛjɔlɛ sʋ, yɩ́ nwan: “Anɩn bian kʋn fi Zoluzalɛmʋn, ɔ lɛ sɩn kɔ Zoliko. Atunnun, kodiawu-mɔ kɔ hyɩ yɩ́, bɛ kɔ le yɩ́ nwʋn ninnge’n kʋalaatin, bɛ kɔ bili yɩ́ dede ɔ ka m’ɔ wu, nán b’a yaci yɩ́ ɛbɛlɛ b’a hɔ. 31Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kʋn kɔ fa atɩn sɔ’n. Ɔ hɔlɩ dede mɔ yɩ́ nyɩn bɔlɩ bian’n mɔ b’a li yɩ́ awue nɩn ala a, ɔ kɔ sɩn ahanmɩan, yɛ̂ ɔ kɔ hɔ. 32*Levifʋɛ kʋn kʋsʋ kɔ a kɔ ju ɛbɛlɛ, yɩ́ nyɩn bɔlɩ bian nɩn ala a, ɔ kɔ sɩn ahanmɩan, yɛ̂ ɔ kɔ hɔ. 33Nan Samali bian kʋn, mɔ yɩ́ kʋsʋ ɔ lɛ kpɛ nun sɩn’n, ɔ kɔ a kɔ ju wuluwafʋɛ nɩn anwʋn ɛbɛlɛ. M’ɔ nwunlin wuluwafʋɛ’n, koun kɔ hun yɩ́ sʋnman. 34Ɔ kɔ hyʋɩn kɔ kpunnge yɩ́, ɔ kɔ gugua yɩ́ nganlan’n-mɔ anun ayile, ɔ kɔ cɩcɩ sʋ. Ɛsɛ afunlunmun’n mɔ yɩ́ muonun ɔ tɩ sʋ’n, ɔ kɔ fa wuluwafʋɛ’n kɔ síe sʋ, ɔ nʋn yɩ́ kɔ hɔ kpɛnunsɩn sua kʋn anun, nán ɔ’a nɩan yɩ́. 35Bɛ lalɩ alɩ́ɛ hɩnlɩn, ɔ kɔ yɩ esika kɔ man bian’n m’ɔ le kpɛnunsɩn sua’n, nán ɔ’a han ɔ’a hele yɩ́ kɛ: ‘Mɩɩn kɔ o, yɩ́ ti, nɩan bian ɛhɩ asʋ kanlanman. Mɛlɛ mɔ mɩn ’ba sa mɩn ba ɛwa’n, kalɛ biekun mɔ ɛ kɔ bɔ yɩ́ nwʋn’n, mɩn ’tua mɩn man wɔ́.’”
36Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Ɛ nɩan an, anɩn bɛ́ menian nsan’n, benin y’ɔ tɩ sʋanlan’n mɔ ahan kodiawu’n-mɔ kun yɩ́’n, yɩ́ manngʋn ɔ?” 37Mala nɩn asʋ kpain’n nwan: “Nunhan m’ɔ nwunlin yɩ́ nwʋn anwunnvoe ɔ yɔlɛ yɩ́ ye nɩn ɔ.” M’ɔ bualɩ ɛhɩ’n, nán Zozi a se yɩ́ kɛ: “Wɔ́ kʋsʋ, kɔ nán yɔ yɩ́ sɔ ala.”
Maatɩ nʋn Mali
38Kɛmɔ anɩn Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ aja wɔ atunnun’n, bɛ hɔlɩ juli kulo kʋn asʋ. Mɔ bɛ juli ɛbɛlɛ’n, balasua kʋn kɔ sike bɛ́ yɩ́ awulo. Bɛ fɛlɛ balasua sɔ’n Maatɩ. 39Maatɩ le yɩ́ nianman balasua kʋn ɛbɛlɛ, bɛ fɛlɛ yɩ́ Mali. Malɩ kɔ tanlan yɛ́ Mɩn aja abʋ, ɔ lɛ tie ɛjɔlɛ’n m’ɔ lɛ kan’n, ɔ nʋn ninnge’n-mɔ m’ɔ lɛ kele’n. 40Maatɩ dɩɛ, anɩn yɩ́ nyɩn a bʋlʋ kpa, ɔ lɛ yɔ like maan bɛ di. Ɔ kɔ a kɔ tʋ bɛ́. Yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, kɛmɔ mɩ́n nianman nɩn a yaci junman’n kʋalaa a kpolo mɩ́n’n, ɔ njɩjɩ man wɔ́ ɔ? Kan kele yɩ́ kɛ ɔ bála a bʋka mɩ́n.”
41Yɛ́ Mɩn kɔ bua yɩ́ kɛ: “Maatɩ, Maatɩ, ɛ lɛ susu, ɛsɛ ɛ lɛ di ninnge dɔʋn anwʋn yalɛ. 42Nan kʋsʋ like kʋnmgban cein ala yɛ̂ ɔ tɩ cɩnnjɩn ɔ. M’ɔ tɩ kpa’n, yɛ̂ Mali a fa nɩn ɔ. Sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man yɩ́ tʋa de.”
11Zozi nʋn asɔnɩn ɛyɔlɛ’n
1Ɛlɛhʋn kʋn, Zozi hɔlɩ asɔnɩn ɛyɔlɛ lɩka bie. M’ɔ yɔlɩ asɔnɩn yuelɩ’n, yɩ́ menian’n-mɔ anun kʋn kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Yɛ́ Mɩn kele yɛ́ kɛ bɛ kpɩn bɛ yɔ asɔnɩn’n kɛ Zʋan helelɩ yɩ́ menian’n-mɔ’n.” 2Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Sɛ ɛmɔ ’yɔ asɔnɩn an, ɛmɔ hán kɛ:
Mɩ́n Sɩ, man yɛ fá anyɩnnzɔ
yɛ bɔ́ wɔ́ dunman nwannzan-nwannzan’n.
Man wɔ́ belemgbin elie mɛlɛ’n jú.
3Alɩhɩan biala alɩɛ m’ɔ fata’n, fa man yɛ́.
4Fa yɛ́ ɛtɛ’n-mɔ ce yɛ́ kɛ
yɛ kʋsʋ yɛ fa yɛ ce bɛ́ mɔ bɛ fʋn yɛ́’n.
N’ɛ yaci Abɔnsanmʋn maan ɔ laka yɛ́.”
5Ɛsɛ Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ biekun kɛ: “Yɛ bú yɩ́ kɛ ɛmɔ anun kʋn le yɩ́ manngʋn. Alɩmunnun ɔ’a hɔ a tʋ yɩ́ manngʋn sɔ’n, yɩ́ nwan: ‘Mɩ́n nianman, fɛ mɩ́n kpaʋn nsan. 6Ɔ sanlɩn kɛ mɩ́n manngʋn kʋn fi atɩn ɔ’a a tʋ mɩ́n, n ne man like mɔ ɔ ’di ɔ.’
7“Yɛ bú yɩ́ kɛ nunhan’n mɔ bɛ lɛ sɛlɛ yɩ́ kpaʋn’n la yɩ́ sua nɩn akunnun ɛlɔ, yɩ́ nwan: ‘Yaci mɩ́n koun! M’an tʋ mɩ́n anʋan nɩn anun. Mɩ́n nʋn mɩ́n yɩ nʋn mɩ́n mma’n-mɔ y’a la. Mɩn ngʋala man jasʋ nán m’an fa kpaʋn’n m’an man wɔ́.’ 8Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ, sɛ bɔbɔ bian nɩn a njasʋ man ɔ a mman man yɩ́ manngʋn’n kpaʋn an, yɩ́ manngʋn’n ’bɔ anʋan’n dede ɔ kpati jasʋ. Ɔ ’fa yɩ́ kʋalaa mɔ yɩ́ manngʋn nɩn a mian yɩ́ nwʋn’n man yɩ́.
9“Mɩ́n kʋsʋ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ ɛmɔ bísa nán ɛmɔ ’nyan yɩ́. Ɛmɔ kpʋ́nndɛ nán ɛmɔ ’nwun yɩ́. Ɛmɔ bɔ́ anʋan’n nán bɛ ’tike. 10Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan biala m’ɔ kɔ bisa like’n, bɛ fa bɛ man yɩ́. M’ɔ kɔ kpʋnndɛ like’n, ɔ nwun yɩ́. M’ɔ kɔ bɔ anʋan’n kʋsʋ, bɛ tike.
11“Ɛmɔ anun benin yɛ̂ sɛ yɩ́ wa bisa yɩ́ ejue a, ɔ fa owo man yɩ́ ɔ? 12Anaan sɛ yɩ́ wa’n bisa yɩ́ kolonvia a, ɔ fa nyanmɩan aka man yɩ́ ɔ? 13Ɛmɔ lɩlɩ mɔ ɛmɔ tɩ ɛtɛfʋɛ’n, ɛmɔ sɩ ninnge m’ɔ tɩ mgbakpa bɛ fa bɛ man bɛ́ mma’n-mɔ. Sɩɛ’n m’ɔ wɔ anwunno ɛlɔ’n lɩlɩ yɛ̂ kanngʋ, ɔ ngɔ fa man Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n ɔ ngɔ mman man bɛ́ mɔ bɛ lɛ bisa yɩ́ nɩn ɔ!”
Zozi nʋn bɛ́ mɔ bɛ kpɔ yɩ́’n-mɔ
(Matie 12.22-30, Maakɩ 3.22-27)
14Ɛlɛhʋn kʋn Zozi kɔ tu wawɛ ɛtɛ fi bian kʋn anun. Wawɛ ɛtɛ sɔ’n man bian’n tɔ amunle. Mɔ Wawɛ ɛtɛ’n fitelɩ’n, bian’n kɔ jʋjɔ. Ɛjɔlɛ’n kɔ sin menian’n-mɔ anwʋn kpili sʋnman. 15M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, mmie-mɔ nwan: “Bɛlɩzebulu m’ɔ tɩ mmɔnsanmʋn’n-mɔ kpain’n y’ɔ man yɩ́ tunmin maan ɔ tu wawɛ ɛtɛ’n-mɔ ɔ” 16Mmie-mɔ kʋsʋ kulo kɛ bɛ sua yɩ́ ngaa. Bɛ́ nwan: “Sɛ wɔ́ tunmin’n fi Nyanmɩan ɛlɔ sakpa a, anɩn yɔ asinbɛnwʋn like kʋn maan yɛ nwún yɩ́.”
17Nan kɛmɔ anɩn Zozi sɩ mɔ b’a jʋnlɩn’n, yɩ́ nwan: “Belemgbin man biala mɔ nun menian’n-mɔ kpɛ bɛ́ nyɩn bɛ kʋn ɛlɔɛ’n, mân sɔ’n ’bɔ asɩ, ɛbɛlɛ sua’n-mɔ ’bubu gua. 18Nan sɛ *Satan nʋn yɩ́ nwʋn kʋn ɛlɔ a, ɔ ’yɔ sɛ nán yɩ́ belemgbin mân nɩn a jinlan yɩ́ ja nun? Afɩ ɛmɔ lɛ kele kɛ n ne Bɛlɩzebulu tunmin’n yɛ̂ mɩn fa mɩn tu wawɛ ɛtɛ’n-mɔ ɔ. 19Sɛ n ne Bɛlɩzebulu tunmin’n yɛ̂ mɩn fa mɩn tu wawɛ ɛtɛ’n-mɔ a, anɩn ɛmɔ amma’n-mɔ, tunmin benin yɛ̂ bɛ́ dɩɛ bɛ fa bɛ tu wawɛ ɛtɛ’n-mɔ ɔ? Ɛmɔ amma’n-mɔ muonun yɛ̂ bɛ ’bu ɛmɔ fʋɔ ɔ. 20Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ n ne Nyanmɩan tunmin’n yɛ̂ mɩn fa mɩn tu wawɛ ɛtɛ’n-mɔ ɔ. Yɩ́ bʋ kele kɛ Nyanmɩan lɛ di yɩ́ belemgbin nɩn ɛmɔ afian ɛwa.
21“Mɛlɛ mɔ sʋanlan kʋn tɩ akpɔlɛ kpa, m’ɔ le ɛlɔɛ ninnge ɔ sisa yɩ́ awulo’n, bɛ ngʋala man yɩ́ wua. 22Nan sɛ sʋanlan fʋfɔlɛ fite ɛbɛlɛ mɔ yɩ́ sa kʋala m’ɔ le awulo’n, ɔ tʋa yɩ́ de yɩ́ ɛlɔɛ ninnge’n kʋalaa m’ɔ susu yɩ́ ti gua sʋ’n, ɔ ce yɩ́ nwʋn ninnge’n ɔ man menian’n-mɔ.
23“Sʋanlan m’ɔ nnʋn man mɩ́n afan’n, anɩn ɔ kpɔ mɩ́n. Sʋanlan kʋsʋ m’ɔ nʋn mɩ́n yɛ nwohuan man ninnge’n-mɔ anʋan’n, anɩn ɔ bɔ bɛ́ asanndɩɛ.
Wawɛ ɛtɛ nɩn esa ɛwalɛ nun
24“Mɛlɛ mɔ wawɛ ɛtɛ’n fi sʋanlan kʋn anun kɔ fite’n, ɔ kɔ ɛwâ’n-mɔ anun ɛlɔ ɔ kɔ kpʋnndɛ lɩka ɔ tanlan de yɩ́ ɛnwʋnmɩan. Sɛ ɔ kɔ nán ɔ’a nnyan man bie fɩ́ɩ́ a, yɩ́ nwan: ‘Mɩn ’sa mɩn kɔ wʋlʋ mɩn sua’n mɔ n vi nun m’an fite nɩn anun biekun.’ 25Sɛ ɔ ba ɔ ju ɛbɛlɛ nán ɔ nwun kɛ b’a kpekpian nun b’a sesie nun kanlanman an, 26ɔ kɔ fa wawɛ ɛtɛ nsʋ mɔ bɛ́ ti anun tɩ ɛtɛ tala yɩ́ ɔ ba. Bɛ wʋlʋ sua nɩn anun, bɛ ka ɛbɛlɛ bɛ tanlan. Yɩ́ bɛ-yue-asɩɛ, sʋanlan sɔ nɩn asɩtanlan’n yɔ esulo tala daba dɩɛ’n.”
Nyila kpa’n
27Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, balasua kʋn kɔ tɩan nun menian’n-mɔ afian ɛlɔ. Yɩ́ nwan: “Nyila hán balasua ɛhɩ m’ɔ wʋlɩ wɔ́ ɛsɛ ɔ nʋanlɩn wɔ́’n!”
28Nan mɔ balasua nɩn anʋan tɔlɩ’n, Zozi nwan: “Nyila lɩlɩ hán bɛ́ mɔ bɛ tie Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n mɔ ɛsɛ bɛ nanndɩ sʋ’n!”
Menian’n-mɔ ’ba bisa Zozi asinbɛnwʋn like kʋn
29Kɛmɔ anɩn menian dɔʋn kpa lɛ yia Zozi anwʋn ɛbɛlɛ’n, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ajulisʋ menian’n-mɔ ati anun tɩ ɛtɛ. Bɛ kulo kɛ bɛ yɔ asinbɛnwʋn like bɛ kele bɛ́. Nan bɛ nyɔ man asinbɛnwʋn like fɩ́ɩ́ kʋn bɛ ngele man bɛ́. Asinbɛnwʋn like mɔ bɛ ’yɔ bɛ kele bɛ́’n, y’ɔ le kpɔmanfʋɛ *Zonasɩ dɩɛ’n. 30Ɔ sanlɩn kɛ anɩn Zonasɩ tɩ nzɔlɛ wɔ Ninninvʋ amma’n-mɔ anyunnun. *Mân Baa’n kʋsʋ ’ba kaci nzɔlɛ wɔ ajulisʋ menian ɛhɩ-mɔ anyunnun. 31Cɩan mɔ Nyanmɩan ’bua mân’n ndɛɛ’n, balasua’n mɔ anɩn ɔ tɩ Saba mân nɩn anun belemgbin’n, ɔ ’ba jasʋ jinlan ɔ bu ajulisʋ menian’n-mɔ fʋɔ. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ fi hyʋɩ ɔ walɩ tielɩ belemgbin bɛngɛlɛfʋɛ Salomʋn ɛjɔlɛ’n. Nan kʋsʋ sʋanlan kʋn wɔ ɛwa m’ɔ tala Salomʋn ɔ! 32Cɩan mɔ Nyanmɩan ’bua mân’n ndɛɛ’n, Ninninvʋ amma’n-mɔ ’ba jasʋ bɛ jinlan bɛ bu ajulisʋ menian’n-mɔ fʋɔ. Ɔ sanlɩn kɛ mɛlɛ mɔ bɛ tɩlɩ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n mɔ Zonasɩ hanlɩn helelɩ bɛ́’n, bɛ nunlin bɛ́ nwʋn bɛ kacili bɛ́ abalabɔ’n. Nan kʋsʋ sʋanlan kʋn wɔ ɛwa m’ɔ tɩ kpili tala Zonasɩ ɔ!”
Anyɩan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
33Ɛsɛ Zozi nwan: “Sʋanlan fɩ́ɩ́ nzɔ kanlannɩɛ ɔ nva wula man bokiti abʋ, nan bɛ sɔ bɛ sinnze yɩ́ anwunno maan bɛ́ mɔ bɛ lɛ wʋlʋ sua nɩn anun’n nwun asɩ. 34Wɔ́ nyɩn’n tɩ kɛ wɔ́ nwʋnnaan nɩn asʋ kanlannɩɛ. Sɛ wɔ́ nyɩn’n nwun asɩ a, anɩn wɔ́ lɩka kʋalaatin wɔ́ jawe nun. Nan sɛ wɔ́ nyɩn’n tɩ man kpa a, anɩn wɔ́ nwʋnnaan’n wɔ awosin nun. 35Yɩ́ ti, sie wɔ́ nwʋn ye nán jawe’n mɔ ɛ tɩ nun nɩn a ngaci man awosin. 36Sɛ wɔ́ nwʋnnaan’n lɩka kʋalaatin wɔ jawe nun, mɔ yɩ́ lɩka fɩ́ɩ́ nnʋn man awosin nun’n, wɔ́ nwʋnnaan’n ’ta kɛ kanlannɩɛ’n ta wɔ́ nwʋn’n.”
Zozi ’ba bɔ Falisifʋɛ’n-mɔ
nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ sasan
(Matie 23.1-36, Maakɩ 12.38-40)
37Ɛhɩ, mɔ Zozi anʋan tɔlɩ’n, *Falisifʋɛ kʋn kɔ fɛlɛ yɩ́ kɛ ɔ bála a li like yɩ́ awulo. Mɛlɛ mɔ bɛ lɩla mgba nɩn asʋ tɔbɩlɩ nɩn anwʋn’n, 38Falisifʋɛ’n kɔ nwun kɛ Zozi a nwunnzinman yɩ́ sa kʋsʋ ɔ le fa di like. Ɛjɔlɛ’n kɔ sin Falisifʋɛ nɩn anwʋn.
39Ɛhɩ a, yɛ́ Mɩn kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Ɛmɔ Falisifʋɛ’n-mɔ, kɛ ɛmɔ tɩ yɩ́ nɩn anɩn. Ɛmɔ nwunnzin kangɔ’n nʋn talie nɩn anzin, nan kʋsʋ awue nʋn ajʋnlɩn ɛtɛ ngʋnmɩn y’ɔ wɔ ɛmɔ ati anun ɔ. 40Sɛnvʋɛ tɩ kɛ ɛmɔ! Nyanmɩan m’ɔ bɔlɩ like nɩn anzin’n, nán yɩ́ kʋnmgba’n y’ɔ bɔlɩ yɩ́ kunnun nɩn ɔ? 41Yɩ́ ti, ɛmɔ yɩ́ bɛ́ kunnun bɛ bɔ́ afɔlɩɛ bɛ mán ehianfʋɛ’n-mɔ. Sɛ ɛmɔ yɔ yɩ́ sɔ a, ɛmɔ asɩtanlan’n b’a yɔ nwannzan-nwannzan man ɛmɔ.
42“Munnzue hán ɛmɔ Falisifʋɛ’n-mɔ! Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ ebo nɩn asʋ ninnge kɛ mantɩ nʋn lu ɔ nʋn munmuin munmuin’n-mɔ, sɛ ɛmɔ tɩtɩ a, ɛmɔ bu nun bulu bɛ tu kʋn bɛ man Nyanmɩan. Nan kʋsʋ ɛmɔ ngan man ananhɔlɛ ɛsɛ ɛmɔ ngulo man Nyanmɩan. Like mɔ ahan ɔ di kɛ ɛmɔ yɔ’n, ɔ nʋn yɩ́ nzin dɩɛ’n-mɔ’n, yɩ́ ahɩ.
43“Munnzue hán ɛmɔ Falisifʋɛ’n-mɔ! Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ kulo kɛ menian’n-mɔ kʋalaa nwun ɛmɔ. Yɩ́ ti, asɔnɩn sua’n-mɔ anun bia’n-mɔ m’ɔ jijin bɛ́ nyunnun nɩn asʋ yɛ̂ ɛmɔ tɛtanlan ɔ. Gua nɩn asʋ, ɛmɔ kulo kɛ menian’n-mɔ bɛbɛlɛ bɛ́ nwʋn asɩ nán b’a bisa ɛmɔ ahɩn.
44“Munnzue hán ɛmɔ! Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ tɩ kɛ asielɩɛ mɔ menian’n-mɔ nzɩ man kɛ b’a sie sʋanlan ɛbɛlɛ mɔ bɛ nanndɩ sʋ ɔ!”
45Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, mala nɩn asʋ kpain’n kʋn jasʋlɩ a, yɩ́ nwan: “Kpain, ɛ kan ɛjɔlɛ kɛ mɔ ɛ lɛ kan yɩ́ ɛbɛlɛ nɩn an, anɩn ɛ lɛ bɔ yɛ́ kʋsʋ yɛ́ amgba!”
46Zozi nwan: “Munnzue hán ɛmɔ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kʋsʋ bie! Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ man menian’n-mɔ sɔsʋa bɔ́lɛ nʋnnɔɛ nʋnnɔɛ, kʋsʋ ɛmɔ nva man bɛ́ sa bɛtɩa kʋn bɔbɔ bɛ mmʋka man bɛ́.
47“Munnzue hán ɛmɔ! Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ tʋ Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ mɔ ɛmɔ anan-mɔ hunlin bɛ́’n sɛka nɩn asʋ kanlanman kanlanman! 48Ɛmɔ yɔ sɔ bɛ kele kɛ bɛ jin bɛ́ nan-mɔ anzin. Afɩ ɛmɔ anan-mɔ kun mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ a, ɛmɔ yɛ̂ bɛ tʋ bɛ́ sɛka nɩn asʋ ɔ! 49Ɛhɩka ati, Nyanmɩan m’ɔ tɩ bɛngɛlɛfʋɛ’n lɛ kele kɛ: ‘Mɩn ’sʋan mgbɔmanfʋɛ nʋn mmɔfʋɛ bɛ́ nwʋn ɛlɔ. Bɛ ’kun mmie-mɔ yɛ̂ bɛ ’kele mmie-mɔ kʋsʋ ahʋlʋwa.’ 50Ɔ man kɛ Nyanmɩan bɔlɩ mân’n mɔ ɔ ’ju ɛnɛ’n, yɩ́ mgbɔmanfʋɛ’-mɔ kʋalaa mɔ b’a hun bɛ́’n, bɛ ’pinnin ajulisʋ menian ɛhɩ-mɔ wɔ yɩ́ nwʋn. 51Ɔ bɔ yɩ́ bʋ Abɛlɩ ehuan dɩɛ nɩn asʋ dede ɔ kɔ ju kpɔmanfʋɛ Zakali, mɔ bɛ hunlin yɩ́ tɛɛyɩɛ mʋcɩa’n nʋn Nyanmɩan sua nɩn afian’n, mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, bɛ ’pinnin ajulisʋ menian ɛhɩ-mɔ kʋalaa wɔ yɩ́ nwʋn.
52“Munnzue hán ɛmɔ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ! Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ a fa ngɛlɛ sua sannvɛ nɩn a sie. Ɛmɔ muonun nwʋlʋ man nun. Bɛ́ mɔ bɛ́ kʋsʋ bɛ kulo kɛ bɛ wʋlʋ nun’n, ɛmɔ totua bɛ́ atɩn.” 53Mɔ Zozi fi Falisifʋɛ nɩn awulo ɛbɛlɛ fitelɩ’n, mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn Falisifʋɛ’n-mɔ anyɩn kɔ bʋlʋ yɩ́ nwʋn kpa. Bɛ kɔ bisa bisa yɩ́ ɛjɔlɛ dɔʋn anwʋn kosuan. 54Bɛ́ nwan bɛ ’yɔ sɔ bɛ sua yɩ́ ngaa maan ɔ tɔ nun.
12Falisifʋɛ’n-mɔ fali ayile nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
1Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, menian akpɩɩ akpɩɩ kɔ yia Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Ɛsʋan mɔ bɛ sʋnlɩn nɩn ati, bɛ fʋfʋ bɛ́ nwʋn sʋ. Zozi kɔ li mʋa kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Ɛmɔ síe bɛ́ nwʋn ye wɔ *Falisifʋɛ’n-mɔ fali ayile nɩn anwʋn. Bɛ́ fali ayile sɔ’n y’ɔ le bɛ́ ato ɛnanndɩɛ’n. 2Awosin nun ɛjɔlɛ’n kʋalaatin ’fite jawe nun. Nvɩalɩɛ nun ɛjɔlɛ’n kʋalaatin ’tu fite. 3Ɛhɩka ati, like kʋalaa mɔ ɛmɔ kɔ yɔ yɩ́ awosin nɩn anun’n, alɩ́ɛ cɩn an, bɛ ’tɩ. Ɛjɔlɛ kʋsʋ mɔ ɛmɔ kɔ tu yɩ́ asule nun sua ɛlɔ bɛ kɔ hele sʋanlan’n, bɛ ’jinlan sua’n-mɔ ati asʋ bɛ bɔ yɩ́ kpayɛ.
Sʋanlan’n m’ɔ di kɛ ɛmɔ sulo yɩ́’n
4“Ɛmɔ mɔ ɛmɔ tɩ mɩ́n manngʋn’n, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ: nán bɛ sulo bɛ́ mɔ bɛ kun anwʋnnaan’n kʋsʋ bɛ ngʋala man yɩ́ nzin like fɩ́ɩ́ yɔ’n. 5Mɩn ’ba hele ɛmɔ sʋanlan’n m’ɔ di kɛ ɛmɔ sulo yɩ́’n: Ɛmɔ súlo Nyanmɩan. Afɩ, sɛ ɔ man ɛmɔ wu a, ɔ kʋala ɔ tʋ ɛmɔ sɩ̂n’n m’ɔ nnun man lé nɩn anun. Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ, yɩ́ dein y’ɔ di kɛ ɛmɔ sulo yɩ́ ɔ! 6Asʋ bɛ tɔnɩn nnʋnman nganngan nnun an, yɩ́ esika’n ju bie? Nan kʋsʋ Nyanmɩan a lʋa nvi man bɛ́ nun kʋn. 7Ɛmɔ ati enyuan’n muonun, Nyanmɩan sɩ yɩ́ kʋalaa anʋan. Yɩ́ ti, nán bɛ sulo, ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ anwʋn cɩan Nyanmɩan ɔ tala nnʋnman dɔʋn kpa.
Bɛ́ mɔ bɛ kan kɛ bɛ tɩ Zozi dɩɛ’n
(Matie 10.32-33; 12.32; 10.19-20)
8“Ɛsɛ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ sɛ sʋanlan kʋn kan yɩ́ yuein menian’n-mɔ anyunnun kɛ ɔ tɩ mɩ́n dɩɛ a, *Mân Baa’n kʋsʋ ’kan wɔ Nyanmɩan mmɔfʋɛ’n-mɔ anyunnun ɛlɔ kɛ sʋanlan sɔ’n tɩ yɩ́ dɩɛ. 9Nan sɛ sʋanlan kʋn kan yɩ́ yuein menian’n-mɔ anyunnun kɛ ɔ nzɩ man mɩ́n a, Mân Baa’n kʋsʋ ’kan wɔ Nyanmɩan mmɔfʋɛ’n-mɔ anyunnun ɛlɔ kɛ ɔ nzɩ man sʋanlan sɔ’n. 10Sʋanlan biala m’ɔ kɔ han ɛjɔlɛ ɛtɛ ɔ kɔ tia Mân Baa’n, ɔ ’nyan ɛtɛ face. Nan sʋanlan m’ɔ kɔ han ɛjɔlɛ ɛtɛ ɔ kɔ tia Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n, ɔ nnyan man ɛtɛ face.
11“Mɛlɛ mɔ bɛ nʋn ɛmɔ kɔ hɔ, mɔ bɛ lɛ kɔ a bua ɛmɔ ndɛɛ wɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun, mgbain’n-mɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ le tunmin nɩn anyunnun’n, nán bɛ susu ɛjɔlɛ’n mɔ ɛmɔ ’kan bɛ sa bɛ́ nɩn nɩn anwʋn. 12Ɔ sanlɩn kɛ, ɛjɔlɛ m’ɔ di mɔ ɛmɔ ’kan’n, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n ’ba fa wula ɛmɔ anʋan mɛlɛ sɔ nɩn anun.”
Esikafʋɛ jibilito nɩn anwʋn anyɩnndala’n
13Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, bian kʋn kɔ kuku yɩ́ nɩn sʋ meninsʋnman nɩn anun. Ɔ kɔ han kɔ hele Zozi kɛ: “Kpain, kan kele mɩ́n nianman’n kɛ ɔ bú ajâ’n mɔ yɛ́ sɩ a sie yɛ́ nɩn anun, nán ɔ fá mɩ́n dɩɛ’n ɔ mán mɩ́n.”
14Mɔ bian nɩn anʋan tɔlɩ’n, Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “Anianman, nwan yɛ̂ ɔ yɩlɩ mɩ́n kɛ m múa ɛmɔ ɛjɔlɛ’n, anaan n jé ɛmɔ ninnge nɩn ɔ?”
15Mɔ Zozi hanlɩn ɛhɩ yuelɩ’n, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kʋalaatin kɛ: “Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn! Ɛmɔ síe bɛ́ nwʋn ye wɔ anwʋndɩɛ anyɩnbʋlʋ nɩn anwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ man sʋanlan kʋn nyán yɩ́ nwʋn dede sɛɛ, nán yɩ́ anyanbɛnwʋn’n yɛ̂ ɔ man yɩ́ ngʋan ɔ.”
16Ɛhɩ, ɔ kɔ bu anyɩnndala kʋn ɔ kɔ hele bɛ́. Yɩ́ nwan: “Anɩn esikafʋɛ kʋn wɔ ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ sʋn ebo ɔ kɔ tɩ yɩ́ sɩsakaa. 17Ɔ lalɩ jʋnlɩnlɩn an, ɔ kɔ se yɩ́ nwʋn kɛ: ‘Anɩn mɩn ’yɔ yɩ́ sɛ? N nne man lɩka mɔ mɩn ’sie mɩ́n ebo nɩn asʋ ninnge nɩn ɔ.’ 18Ɛsɛ ɔ kɔ se yɩ́ nwʋn kɛ: ‘Ɛ ’nwun like m’ɔ di kɛ mɩn yɔ’n. Mɩn ’ba bubu mɩ́n esie’n-mɔ mɩn si yɩ́ mgbili mgbili kpa, Mɩn si ɔ yue a, mɩn ’fa mɩ́n *bele’n kʋalaatin ɔ nʋn mɩ́n ninnge’n kʋalaatin mɩn wula nun. 19Afɩ sian’n, mɩn ’kan mɩn kele mɩ́n nwʋn kɛ: Eja, a li afʋɛ kɔ yɔ nyɛ nyɛ junman kpili kpa a sie. Yɩ́ ti, tanlan asɩ de wɔ́ ɛnwʋnmɩan, di alɩɛ nʋn nzan gua sʋ nán di mân.’
20“M’ɔ hanlɩn sɔ’n, nán Nyanmɩan a han a hele yɩ́ kɛ: ‘Belenzua jibilito! Ɛnɛ kɔngɔɛ ɛhɩ dein, ɛ ’wu. Ninnge nwala’n mɔ a nyan yɩ́’n, ɛ ’fa man nwan?’”
21Mɔ Zozi buli anyɩnndala sɔ’n yuelɩ’n, yɩ́ nwan: “Kɛ ɛjɔlɛ’n tɩ yɩ́ man sʋanlan m’ɔ kpʋnndɛ anyanbɛnwʋn’n ɔ man yɩ́ nwʋn nɩn anɩn. Nyanmɩan ɛlɔ a, sʋanlan sɔ’n le man like fɩ́ɩ́.”
Zozi ’ba han nzusue nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
22Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Ɛhɩka ati, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ: alɩɛ’n mɔ ɛmɔ ’di’n ɔ nʋn taladɩɛ’n mɔ ɛmɔ ’wula’n, nán bɛ susu yɩ́ nwʋn. 23Ɔ sanlɩn kɛ ngʋan’n tɩ like cɩnnjɩn kpa ɔ tala alɩɛ’n. Yɛ̂ anwʋnnaan’n kʋsʋ tɩ cɩnnjɩn kpa ɔ tala taladɩɛ’n. 24Ɛmɔ tʋ́ bɛ́ nyɩn bɛ nɩ́an mosunmosun kʋajɛ’n-mɔ. Bɛ nnua man like yɛ̂ bɛ ndɩ man like. Bɛ le man kunman anaan esie mɔ bɛ gua nun like ɔ, kʋsʋ Nyanmɩan ta bɛ́. Ɛmɔ anwʋn cian ɔ tala nnʋnman’n-mɔ! 25Ɛmɔ anun benin yɛ̂ ɔ fa nzusue tʋ yɩ́ nwʋn an, ɔ ’cɛ asɩɛ nɩn asʋ ɔ? 26Sɛ ɛmɔ ngʋala man m’ɔ tɩ kaan nɩn anun an, anɩn nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ susu yɩ́ bʋ nga nɩn anwʋn ɔ?
27“Ɛmɔ nɩ́an kɛ ebo nɩn anun ndile’n-mɔ mɔ bɛ le ndetele’n-mɔ kpɩn fifi’n. Bɛ nni man junman, bɛ nnwʋn man ɛtanlan. Nan kʋsʋ, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ belemgbin Salomʋn muonun nʋn yɩ́ anyanbɛnwʋn’n m’ɔ nyanlɩn yɩ́’n, taladɩɛ m’ɔ tɩ kanlanman kɛ ndetele’n-mɔ, ɔ’a nwula man bie lé. 28Ndile’n-mɔ mɔ bɛ wɔ ebo nɩn anun ɛnɛ, mɔ ɛhɩnman bɛ ’ju bɛ gua sɩ̂n nun’n, sɛ Nyanmɩan sesie bɛ́ sʋa, ɔ yɔ sɛ mɔ ɔ ngo nɩan man ɛmɔ ɔ ngɔ tala man bɛ́ ɔ? Ɛmɔ dedi’n tɩ kaan! 29Yɩ́ ti, nán bɛ di yalɛ bɛ susu alɩɛ mɔ ɛmɔ di ɔ nʋn nzue mɔ ɛmɔ nʋn nɩn anwʋn. 30Ɔ sanlɩn kɛ, ninnge sɔ’n-mɔ kʋalaatin, eyuadɩ nɩn anun menian’n-mɔ mɔ bɛ nzɩ man Nyanmɩan’n, bɛ́ yɛ̂ bɛ susu yɩ́ nwʋn ɔ. Nan ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ Asɩ’n sɩ kɛ ɛmɔ a hian yɩ́ nwʋn. 31Ɛmɔ lí mʋa bɛ kpʋ́nndɛ Nyanmɩan Belemgbin Mân’n. Sɛ ɛmɔ nyan yɩ́ a, Nyanmɩan ’fa yɩ́ bʋ nga’n-mɔ kʋalaatin man ɛmɔ. 32Ɛmɔ mɔ ɛmɔ tɩ kɛ ayɛmʋa kpule kaan’n, nán bɛ sulo. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ’a yɔ Nyanmɩan fɛ kɛ ɛmɔ lí yɩ́ Belemgbin Mân’n bie.
Anyanbɛnwʋn kpa’n
33“Ɛmɔ tɔ́nɩn ɛmɔ anwʋndɩɛ’n-mɔ bɛ fá yɩ́ esika’n bɛ hyé ehianfʋɛ’n-mɔ. Ɛmɔ kpá esika kotoku m’ɔ ndɩtɩ man, mɔ nun esika’n nvo man bɛ síe Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun ɛlɔ. Awofʋɛ ngʋala man ɛlɔ kɔ kɔ wua, nvɔlɛ kʋsʋ ngʋala man yɩ́ di. 34Afɩ, lɩka mɔ ɛmɔ anyanbɛnwʋn’n wɔ’n, ɛbɛlɛ kʋsʋ yɛ̂ ɛmɔ ahʋnlɩn’n wɔ ɔ.
35“Ɛmɔ wówula bɛ́ junman taladɩɛ’n, bɛ sʋ́sɔ bɛ́ kanlannɩɛ’n. 36Ɛmɔ yɔ́ kɛ ngʋa mɔ bɛ́ mɩn a hɔ atɔnvɔlɛ mɔ bɛ lɛ nwʋnndɛ yɩ́ ɔ. Ɔ ju ɛbɛlɛ mɔ ɔ ’bɔ anʋan nɩn ala, anɩn b’a tike. 37Nyila hán ngʋa ɛhɩ-mɔ mɔ bɛ́ mɩn ’ba a, anɩn bɛ lafɩlɩ man’n! Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ mɩnlɩan’n ’kaci yɩ́ nwʋn ɔ wula junman taladɩɛ. Ɔ ’man yɩ́ ngʋan’n-mɔ tɛtanlan asɩ tɔbɩlɩ nɩn a nwʋn ɔ man bɛ́ like bɛ di. 38Sɛ ɔ sa ba alɩmunnun anaan alɩbahɩan nán ɔ ba tʋ bɛ́ kɛ bɛ lafɩlɩ man an, nyila hán bɛ́! 39Ɛmɔ tɩ́ ɛjɔlɛ ɛhɩ abʋ kpa. Sɛ awulo nɩn asʋ mɩnlɩan’n sɩ dɔɛ’n mɔ awofʋɛ’n ’ba a, ahan ɔ nna man nán awofʋɛ nɩn a nyan atɩn a a bu yɩ́ sua nɩn anʋan’n. 40Ɛmɔ kʋsʋ, ɛmɔ bɔ́bʋa bɛ́ nwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ *Mân Baa’n ’ba a dɔɛ mɔ ɛmɔ nzusu man kɛ ɔ ’ba nɩn asʋ.”
Akʋa kpa’n yɛ̂ akʋa ɛtɛ’n
41Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, Pɩɛlɩ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Yɛ́ Mɩn, asʋ yɛ́ ngʋnmɩn ala yɛ̂ ɛ lɛ bu anyɩnndala ɛhɩ ɛ kele yɛ́ ɔ, anaan ɛ lɛ bu kele menian’n-mɔ kʋalaatin ɔ?”
42Yɛ́ Mɩn nwan: “Akʋa kpa’n m’ɔ sɩ ngɛlɛ’n y’ɔ le benin? Yɩ́ y’ɔ le nunhan’n mɔ yɩ́ mɩn’n ’fa yɩ́ awulo’n wula yɩ́ sa nun kɛ ɔ nɩ́an sʋ, ɛsɛ tɛmʋn’n ju a, ɔ mán yɩ́ manngʋn’n-mɔ alɩɛ. 43Nyila hán akʋa sɔ’n mɔ yɩ́ mɩn ’ba ju a, anɩn yɩ́ sa wɔ́ yɩ́ nwʋn ɔ lɛ di yɩ́ junman’n! 44Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ: yɩ́ mɩn’n ’fa yɩ́ nwʋn ninnge’n kʋalaatin wula yɩ́ sa nun. 45Nan sɛ akʋa sɔ’n kan kele yɩ́ nwʋn kɛ: ‘Mɩ́n mɩn nyanlɩn walɩ man’, sɛ ɔ tɩ tɔ ngʋa ɛhɩnlɩn-mɔ asʋ ɔ bʋ bɛ́, sɛ ɔ didi, sɛ ɔ nʋn nzan ɔ bʋ a, 46yɩ́ mɩn’n ’ba cɩan ɔ nʋn dɔɛ m’ɔ nzusu man nɩn asʋ. Ɔ ’pinnin akʋa sɔ’n kpa. Ɔ m’an ɔ nwun yalɛ kɛ ngʋa’n-mɔ mɔ bɛ bɔ bala ɛtɛ’n nwun yɩ́’n.
47“Akʋa m’ɔ sɩ like mɔ yɩ́ mɩn kulo, m’ɔ nzesie man yɩ́ nwʋn ɔ nyɔ man like sɔ’n, bɛ ’fin yɩ́ sʋnman. 48Akʋa kʋsʋ m’ɔ nzɩ man like mɔ yɩ́ mɩn kulo, m’ɔ kɔ yɔ like sɔ’n m’ɔ di ɛbʋ́ɛ’n, bɛ ’gonun bɛ fin yɩ́. Sʋanlan mɔ bɛ kɔ man yɩ́ ninnge dɔʋn’n, bɛ ’bisa yɩ́ dɔʋn. Sʋanlan kʋsʋ mɔ bɛ kɔ fa ninnge dɔʋn bɛ kɔ wula yɩ́ sa nun’n, bɛ ’bisa yɩ́ dɔʋn m’ɔ tala sʋ.”
Zozi nʋn afiannzɛcɩɛ’n
49Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɛsɛ yɩ́ nwan: “M’an a m’an ju sɩ̂n m’an tʋ asɩɛ nɩn asʋ. Mɩn kulo kɛ ahan ɔ’a sɔ dada angʋnmɩn! 50Ɛsɔnɩan kʋn mɔ bɛ lɛ ba sɔnɩn mɩn’n, ɔ ’ka mɩ́n ngʋnmɩn an, ahan b’a sɔnɩn mɩ́n a yue! 51Ɛmɔ jʋnlɩn kɛ m malɩ menian’n-mɔ anzʋnunjɔ ɛman asɩɛ nɩn asʋ ɛwa ɔ? Mɩn ’bua ɛmɔ kɛ cɛcɛ, nan m malɩ bɛ́ afian ɛsɛcɩɛ. 52Ɔ fi ɛnɛ m’ɔ kɔ’n, menian nnun mɔ bɛ wɔ awulo kʋn anun’n ’ba bu bɛ́ nwʋn nun. Menian nsan ’ba han bɔ nun bɛ nʋn nnyuan jinlan sʋ. Nnyuan’n kʋsʋ abʋ ’ba yɔ kʋn bɛ nʋn nsan’n jinlan sʋ. 53Sɩɛ’n nʋn yɩ́ wa belenzua’n ’ba fʋ sʋ. Baa belenzua’n kʋsʋ nʋn yɩ́ sɩ ’ba fʋ sʋ. Nian’n nʋn yɩ́ wa balasua’n ’ba jinlan sʋ. Baa balasua’n kʋsʋ nʋn yɩ́ nin ’ba jinlan sʋ. Ahelenian’n nʋn yɩ́ helenin ’ba fʋ sʋ. Yɩ́ helenin’n kʋsʋ nʋn yɩ́ ’ba fʋ sʋ.”
Mɛlɛ’n-mɔ anun nzɔlɛ’n-mɔ
54Ɛsɛ Zozi kɔ han kɔ hele meninsʋnman’n kɛ: “Sɛ ɛmɔ nwun kɛ esue nɩn a munlan lɩka mɔ sɛnzɛ’n tɔ nɩn an, anɩn ɛmɔ nwan esue’n lɛ ba tɔ. Sakpa kʋsʋ, ɔ tɔ. 55Yɛ̂ sɛ ɛmɔ nwun kɛ anwʋnman fi ngʋa ɔ fita kɔ sɔlɔ a, anɩn ɛmɔ nwan wawa’n lɛ ba kpɩn. Sakpa kʋsʋ, ɔ kpɩn. 56Apoo mma! Ɛmɔ sɩ anwunno nʋn asɩ nzɔlɛ’n-mɔ ngʋnmɩn ngʋnmɩn. Nan ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ nnwun man mɛlɛ’n mɔ yɛ wɔ nun’n nzɔlɛ nɩn angʋnmɩn ɔ?
Sɛ sʋanlan bie sanman wɔ́ a,
ɛ nʋn yɩ́ bɛ sésie bɛ́ afian
57“Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ muonun njʋnlɩn man, bɛ nyɔ man like m’ɔ sɛ kɛ bɛ yɔ’n? 58Sɛ sʋanlan bie kɔ sanman wɔ́ a, mɛlɛ mɔ ɛ nʋn yɩ́ lɛ kɔ a yɩ ndɛɛ’n, bɔ mɔndɩnlɩn ɛ nʋn yɩ́ bɛ sésie bɛ́ afian. Sɛ a nyɔ man yɩ́ sɔ nán ɔ nʋn wɔ́ kɔ sʋanlan’n m’ɔ di ɛjɔlɛ nɩn aja sʋ a, sʋanlan’n m’ɔ di ɛjɔlɛ’n ’fa wɔ́ wula nzalafʋ’n-mɔ asa nun. Nzalafʋ’n-mɔ kʋsʋ ’tʋ wɔ́ fiadɩ. 59Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele wɔ́ kɛ, sɛ kalɛ babulu kʋn ka nán ɛ tualɩ yuelɩ man an, ɛ ’ka fiadɩ sua nɩn anun ɛbɛlɛ.”
13Nunhuan anaan ewue
1Mɛlɛ sɔ nɩn anun, menian mmie-mɔ kɔ a kɔ han kɔ hele Zozi kɛ: “Kpain, anɩn Galile menian lɛ yɩ tɛɛ bɛ man Nyanmɩan. *Lɔmʋn kʋnmanna Pilatɩ kɔ man bɛ kɔ hun bɛ́.”
2Zozi kɔ bisa kɛ: “Ɛmɔ jʋnlɩn kɛ kɛmɔ b’a hun bɛ́ sɔ nɩn ati, anɩn ɔ kele kɛ bɛ tɩ ɛtɛfʋɛ bɛ tala Galile mân nɩn anun menian bʋ nga’n-mɔ kʋalaatin ɔ? 3Cɛcɛ. Nan mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ, sɛ ɛmɔ a nnun man bɛ́ nwʋn b’a ngaci man bɛ́ abalabɔ nɩn an, ɛmɔ kʋsʋ kʋalaatin ’wu kɛ bɛ́. 4Menian bulu nʋn mɔcʋɛ’n kʋsʋ mɔ Silowe sua hyilili’n buli gualɩ bɛ́ sʋ ɔ hunlin bɛ́’n, ɛmɔ de di kɛ bɛ tɩ ɛtɛfʋɛ bɛ tala Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ menian bʋ nga’n kʋalaatin ɔ? 5Cɛcɛ. Nan mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ, sɛ ɛmɔ a nnun man bɛ́ nwʋn b’a ngaci man bɛ́ abalabɔ nɩn an, ɛmɔ kʋsʋ kʋalaatin ’wu kɛ bɛ́.”
Figi baka nɩn anwʋn anyɩnndala’n
6Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ bu anyɩnndala ɛhɩ ɔ kɔ hele bɛ́. Yɩ́ nwan: “Bian kʋn kɔ lua *figi baka kʋn yɩ́ divɩn ebo nɩn asʋ. Ɛlɛhʋn kʋn, ɔ kɔ hɔ kɔ nɛnɩan sɛ ɔ kɔ nyan figi mma sʋ o. Ɔ hɔlɩ o, ɔ ngɔ nyan man bie sʋ. 7Ɛhɩ a, bian’n kɔ han kɔ hele sʋanlan’n m’ɔ tɩ yɩ́ ebo’n kɛ: ‘Yɩ́ afʋɛ nsan ahɩ. Mɩn kɔ figi baka nɩn abʋ ɛlɔ, kʋsʋ mɩn nnyan man bie sʋ. Yɩ́ ti, bu yɩ́ tʋ. Afɩ, mɩn nnwun man like ati m’ɔ man ɔ jin ɛwa ɔ.’
8“Mɔ bian’n hanlɩn sɔ’n, sʋanlan’n m’ɔ nɩan ebo nɩn asʋ’n nwan: ‘Kpain, yaci yɩ́ maan ɔ jínlan ɛbɛlɛ afʋɛ ɛhɩ biekun. Mɩn ’ba fufun yɩ́ nwʋn mɩn gugua yɩ́ bʋ ewula. 9Ɛ ’su yɩ́ akpʋlʋwa a, afʋɛ biekun ɔ ’ba su. Sɛ ɔ’a nzu man an, ɛ kɔ man bɛ kɔ bu yɩ́.’”
Zozi ’ba man balasua kʋn anwʋn sa
ɛnwʋnmɩan ele cɩan kʋn anun
10Ɛlɛhʋn kʋn, anɩn Zozi lɛ kele menian’n-mɔ ninnge Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua kʋn anun. 11Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn balasua kʋn kʋsʋ wɔ asɔnɩn sua nɩn anun ɛbɛlɛ bie. Balasua sɔ’n ndɩ man akpɔlɛ yɩ́ afʋɛ bulu ɔ nʋn mɔcʋɛ ahɩ. Wawɛ ɛtɛ’n m’ɔ di junman sɔ nɩn a man balasua nɩn a hʋlʋ sʋ. Ɔ ngʋala man yɩ́ nwʋn nun tɩnngɛ. 12Nan mɔ Zozi nwunlin balasua sɔ’n, ɔ kɔ fɛlɛ yɩ́ ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Balasua, wɔ́ nwʋn a sa!” 13Zozi kɔ fa yɩ́ sa’n kɔ fua balasua nɩn anwʋn. Ɛbɛlɛ ala, balasua’n kɔ tɩnngɛ yɩ́ nwʋn nun, ɔ kɔ yɩ Nyanmɩan ayɛ.
14M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, asɔnɩn sua nɩn asʋ kpain’n kɔ fɛ Zozi anwʋn ɛya. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ’a man balasua nɩn anwʋn a sa *ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn anun. Ɛhɩ a, ɔ kɔ jasʋ ɔ kɔ han kɔ hele bagua’n kɛ: “Junman elie tɛmʋn’n tɩ elesian. Ɛmɔ bála tɛmʋn sɔ’n bɛ mán bɛ́ nwʋn sá. Nan nán ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn anun yɛ̂ bɛ fa bɛ di junman sɔ nɩn ɔ!” 15Yɛ́ Mɩn kɔ totua yɩ́ sʋ, yɩ́ nwan: “Apoo mma tɩ kɛ ɛmɔ! ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n, ɛmɔ nunhan kʋn biala nyannjɩ yɩ́ ɛnalɛ anaan yɩ́ afunlunmun’n maan ɔ kɔ nʋn nzue. Sɛ ato e? 16Balasua ɛhɩ kʋsʋ m’ɔ tɩ Abalahamʋn abie, mɔ *Satan a cɩcɩ yɩ́ dede afʋɛ bulu nʋn mɔcʋɛ’n, asʋ nán ɛnwʋnmɩan ele cɩan yɛ̂ ɔ fata kɛ bɛ nyannjɩ yɩ́ ɔ?”
17Zozi mmua sɔ’n kɔ man anyunnunguasɩɛ kɔ han bɛ́ mɔ bɛ kpɔ yɩ́’n-mɔ. Nan bagua’n dɩɛ, ɛnyɩnmɩan junman’n kʋalaa mɔ Zozi lili’n yɔlɩ bɛ́ fɛ.
Muntadɩ baa nɩn anwʋn anyɩnndala’n
(Matie 13.31-32, Maakɩ 4.30-32)
18Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ han kɔ hele bagua’n kɛ: “Nzu like dɩɛ yɛ̂ Nyanmɩan Belemgbin Mân’n soman yɩ́ ɔ? Nzu yɛ̂ mɩn kʋala kɛ mɩn fa mɩn susu yɩ́ ɔ? 19Nyanmɩan Belemgbin Mân’n soman muntadɩ baa mɔ sʋanlan kʋn a lua yɩ́ tola nun ɔ. Muntadɩ baa sɔ nɩn a fifi ɔ a kaci dukpa. Nnʋnman’n-mɔ a nwʋn bɛ́ sâ yɩ́ sa mma’n-mɔ asʋ”
Fali ayile nɩn anwʋn anyɩnndala’n
20Ɛsɛ Zozi kɔ bu anyɩnndala kʋn biekun kɔ hele bɛ́ kɛ: “Nzu yɛ̂ mɩn kʋala kɛ mɩn fa Nyanmɩan Belemgbin Mân’n mɩn susu yɩ́ ɔ? 21Ɔ tɩ kɛ fali ayile mɔ balasua kʋn a fa a fɔtɔ fali cilo abulaa ɔ nʋn nnun dede yɩ́ kʋalaa a tu ɔ.”
Anʋan fɩtɩɩ’n
22Ɛhɩ, anɩn Zozi aja wɔ atunnun ɔ lɛ kɔ Zoluzalɛmʋn. Atɩn nɩn asʋ kulo mgbili mgbili’n-mɔ ɔ nʋn nganngan’n-mɔ, ɔ kɔ sɩsɩn bɛ́ sʋ ɔ kɔ hehele menian’n-mɔ ninnge. 23Bian kʋn kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Yɛmɩnlɩn, asʋ menian kaan sʋa yɛ̂ bɛ ’nyan bɛ́ ti ɔ?”
Ɛhɩ a, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kʋalaatin kɛ: 24“Ɛmɔ bɔ́ mɔndɩnlɩn kpa bɛ sɩ́n anʋan fɩtɩɩ nɩn anun. Afɩ, mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ menian dɔʋn ’ba kpʋnndɛ atɩn bɛ bu sʋ, kʋsʋ bɛ ngɔ hʋala man Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun ɛlɔ kɔ. 25Mɔ awulo nɩn asʋ mɩnlɩan’n ’ba jasʋ ɔ tʋ anʋan nɩn anun’n, ɛmɔ ’ba ha anʋan nzin. Ɛmɔ ’ba jinlan bɛ bɔ anʋan’n bɛ kan kɛ: ‘Yɛmɩnlɩn, tike yɛ́ anʋan.’
“Mɩnlɩan’n ’ba bua ɛmɔ kɛ: ‘Mɩn nzɩ man ɛmɔ lɩka mɔ ɛmɔ fi ɔ.’
26“Ɛmɔ ’ba se yɩ́ kɛ: ‘Yɛ́ nʋn wɔ́ y’a didi, yɛ́ nʋn wɔ́ y’a nʋn nzue, a hehele yɛ́ ninnge yɛ́ kulo’n-mɔ gua’n-mɔ asʋ.’
27“Yɩ́ kʋsʋ ɔ ’ba bua ɛmɔ kɛ: ‘Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ mɩn nzɩ man ɛmɔ lɩka mɔ ɛmɔ fi ɔ. Nyɔlɩɛtɛfʋɛ, ɛmɔ fi mɩ́n nwʋn ɛwa bɛ hɔ́ mʋa!’ 28Mɛlɛ mɔ ɛmɔ ’ba nwun Abalahamʋn, Izakɩ, Zʋakɔbʋ nʋn Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kʋalaatin yɩ́ belemgbin mân nɩn anun ɛlɔ, mɔ ɛmɔ dɩɛ bɛ ’ba hɩhan ɛmɔ bɛ tʋ gua sʋ’n, mɛlɛ sɔ nɩn anun yɛ̂ ɛmɔ ’ba sun bɛ kʋan bɛ́ je nɩn ɔ! 29Menian mmie-mɔ fi sɛnzɛ nɩn afitelɩɛ nʋn yɩ́ atɔlɩɛ, mmie-mɔ fi sɔlɔ nʋn ngʋa, bɛ́ nʋn Nyanmɩan bɛ ’ba tanlan tɔbɩlɩ kʋn anwʋn yɩ́ belemgbin mân nɩn anun ɛlɔ. 30Tɛmʋn sɔ’n, bɛ́ mɔ ɛnɛ bɛ li menian’n-mɔ anzin’n, bɛ ’ba li bɛ́ ti. Yɛ̂ bɛ́ mɔ ɛnɛ bɛ li menian’n-mɔ ati’n, bɛ ’ba li bɛ́ nzin.”
Zozi nʋn Zoluzalɛmʋn kulo’n
31Cɩan kʋnmgba sɔ’n, *Falisifʋɛ mmie-mɔ walɩ tʋlɩ Zozi a, bɛ́ nwan: “Kpain, belemgbin *Elɔdɩ nwan ɔ nyan wɔ́ a, ɔ ’man bɛ kun wɔ́. Yɩ́ ti, fi ɛwa jasʋ kɔ.”
32Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ hɔ́ hán héle aminsanɩn sɔ’n kɛ: ‘Mɩɩn fʋan wawɛ ɛtɛ’n-mɔ ɛnɛ nʋn ɛhɩnman mɩn man menian’n-mɔ anwʋn sa. Yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ, mɩn ’gua mɩ́n junman nɩn abʋ.’ 33Kʋsʋ, ɔ fata kɛ mɩn tu atɩn ɛnɛ, ɛhɩnman nʋn ɛhɩnman nzin. Afɩ, ɔ nzɛ nvata man kɛ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ kʋn wú ahanmɩan cɛlɛkɛ Zoluzalɛmʋn.
34“Zoluzalɛmʋn, Zoluzalɛmʋn, wɔ́ mɔ ɛ kun Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ, mɔ ɛ tʋtʋ bɛ́ mɔ ɔ kɔ sʋan bɛ́ wɔ́ nwʋn ɛlɔ nɩn ɛbʋɛ ɛ kun bɛ́’n, yɩ́ kpɛ̂ nyɛ ahɩ! N gulolɩ kɛ ahan mɩn kokuan wɔ́ mma’n-mɔ anʋan kɛ akɔ ɛta’n kokuan yɩ́ mma’n-mɔ anʋan yɩ́ ndɛba nɩn abʋ’n. Kʋsʋ a ndie man. 35Yɩ́ ti, bɛ ’ba yaci ɛmɔ awulo’n bɛ wula ɛmɔ asa nun. Nan kʋsʋ, mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ ɛmɔ lɛ ngɔ nwun man mɩ́n nwʋn kʋ́n dede ɔ ’ju cɩan mɔ ɛmɔ ’se kɛ: ‘Nyila hán sʋanlan’n m’ɔ lɛ ba wɔ yɛ́ Mɩn dunman nun!’”
14Zozi ’ba man wuluwafʋɛ kʋn anwʋn sa
ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn anun
1*Ɛnwʋnmɩan ele cɩan kʋn, *Falisifʋɛ’n-mɔ asʋ kpain kʋn kɔ fɛlɛ Zozi alɩɛ. Ɛhɩ a, Falisifʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ wɔ ɛbɛlɛ’n, bɛ lɛ nɩan sɛ Zozi kɔ fʋn bɛ́ mala nɩn an. 2Ɛbɛlɛ ala, bian kʋn kɔ a kɔ jinlan Zozi anyunnun. Bian sɔ nɩn a yiyi. 3Zozi kukuli yɩ́ nʋan sʋ, ɔ kɔ bisa mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ ɔ nʋn Falisifʋɛ’n-mɔ kɛ: “Asʋ yɛ̂ mala’n man atɩn kɛ bɛ mán sʋanlan tɩ́ akpɔlɛ anaan n’ɔ tɩ akpɔlɛ ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn anun ɔ?” 4Mɔ Zozi bisalɩ bɛ́ kosuan sɔ’n, bɛ ngɔ bua yɩ́ bie. Ɛhɩ a, Zozi kɔ fa yɩ́ sa’n kɔ fua wuluwafʋɛ nɩn anwʋn ɔ kɔ man yɩ́ nwʋn kɔ sa. Ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ ɔ hɔ́ awulo.
5Mɔ Zozi yɔlɩ sɔ yuelɩ’n, ɔ kacili yɩ́ nyɩn bɛ́ nwʋn ɛlɔ a, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ nunhan benin yɛ̂ sɛ yɩ́ wa kʋn anaan yɩ́ ɛnalɛ kʋn tɔ bula nun ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn an, ɔ nyɩ man yɩ́ ndɛ ndɛ ɔ?” 6Ɛjɔlɛ kpɔlɛ ɛhɩ, b’a ngʋala man bie bua.
7Mɛlɛ mɔ bɛ ’ba tɛtanlan tɔbɩlɩ nɩn anwʋn bɛ di alɩɛ’n, Zozi nwunlin kɛ bɛ́ mɔ bɛ tʋlɩ bɛ́ sa bɛ fɛlɛlɩ bɛ́ alɩɛ’n, biala lɛ kpʋnndɛ meninkpa lɩka ɔ tanlan. 8Ɛhɩ a, Zozi kɔ bu anyɩnndala kʋn ɔ kɔ hele bɛ́. Yɩ́ nwan: “Sɛ sʋanlan tʋ yɩ́ sa fɛlɛ wɔ́ atɔnvɔlɛ alɩɛ a, n’ɛ kɔ tanlan meninkpa lɩka. Ɛ ’su yɩ́ akpʋlʋwa a, b’a fɛlɛ sʋanlan bie kʋsʋ m’ɔ tɩ kpili tala wɔ́. 9Sʋanlan’n mɔ ɔ’a fɛlɛ ɛmɔ munnyuan’n ba tʋ wɔ́ a, yɩ́ nwan: ‘Ao, jasʋ maan ɔ tánlan ɛbɛlɛ.’ Sian anɩn afɩ wɔ́ nyunnun nyian, bɔʋn-bɔʋn, ɛ lɛ kɔ a tanlan bɛ́ nzin. 10Nan sɛ bɛ tʋ bɛ́ sa bɛ fɛlɛ wɔ́ a, wɔ́ lɩlɩ tanlan bɛ́ nzin. Sʋanlan’n m’ɔ fɛlɛlɩ wɔ́’n nwun wɔ́ a, ɔ ’kan kele wɔ́ kɛ: ‘Eja, bala bɛ́ nyunnun ɛwa.’ Ɛbɛlɛ nɩn anun, anɩn wɔ́ nyunnun a kpaja wɔ́ bɛ́ mɔ ɛ nʋn bɛ́ bɛ gua tɔbɩlɩ nɩn anwʋn nɩn anyunnun. 11Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan biala m’ɔ kɔ kuku yɩ́ nwʋn sʋ’n, bɛ ’kan yɩ́ asɩ. Sʋanlan kʋsʋ m’ɔ kɔ han yɩ́ nwʋn asɩ’n, bɛ ’kuku yɩ́ sʋ.”
12Mɔ Zozi buli anyɩnndala sɔ’n yuelɩ’n, ɔ kɔ han kɔ hele bian’n m’ɔ fɛlɛlɩ yɩ́ alɩɛ’n kɛ: “Eyua o, nɔsʋba o, sɛ ɛ ’fɛlɛ menian alɩlie a, n’ɛ fɛlɛ wɔ́ manngʋn-mɔ, wɔ́ nianman-mɔ, wɔ́ nwʋn amma-mɔ anaan esikafʋɛ-mɔ mɔ bɛ mantan mantan wɔ́’n. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ kʋsʋ bɛ kʋala kɛ bɛ fɛlɛ wɔ́ alɩɛ bɛ tua wɔ́ dɩɛ’n kalɛ. 13Nan sɛ ɛ ’fɛlɛ menian alɩlie a, fɛlɛ ehianfʋɛ’n-mɔ, bubuluwafʋɛ’n-mɔ, bɛ́ mɔ bɛ tia bɛ tɔ sʋ’n-mɔ ɔ nʋn anyɩnsinlinwafʋɛ’n-mɔ. 14Nyila ’kan wɔ́. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ ngɔ nyan man yɩ́ nwʋn sʋ like bɛ ngɔ mman man wɔ́. Nan mɛlɛ mɔ Nyanmɩan ’ba man bɛ́ mɔ bɛ yɔlɩ ye’n fi ewue nun tinnge’n, mɛlɛ sɔ’n yɛ̂ Nyanmɩan ’man wɔ́ yɩ́ nwʋn ahatua ɔ.”
Bian m’ɔ fɛlɛlɩ menian dɔʋn alɩɛ
15Mɔ bɛ́ mɔ bɛ gugua tɔbɩlɩ nɩn anwʋn’n tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ’n, bɛ́ nunhan kʋn kɔ han kɔ hele Zozi kɛ: “Nyila hán sʋanlan m’ɔ kɔ li like Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun ɛlɔ’n!”
16M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ bu anyɩnndala ɛhɩ ɔ kɔ hele yɩ́. Yɩ́ nwan: “Bian kʋn tʋnlɩn alɩɛ kpili kpa. Ɔ kɔ fɛfɛlɛ menian dɔʋn kpa. 17Mɛlɛ mɔ bɛ yuelɩ alɩɛ’n tʋn’n, ɔ kɔ sʋan yɩ́ akʋa’n kɛ ɔ hɔ́ sé menian’n-mɔ kɛ: ‘Ɛmɔ bála nán kɩkaala dɩɛ, alɩɛ nɩn a bɩn.’
18“Akʋa’n hɔlɩ fɛlɛlɩ bɛ́ a, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ bɔ bɛ kɔ yɩ. Sʋanlan’n mɔ akʋa’n lili mʋa fɛlɛlɩ yɩ́’n nwan: ‘M’an to ebo kʋn. Ɔ di kɛ mɩn kɔ mɩn nɩan. Yɩ́ ti, yaci, n’ɛ fɛ ɛya.’
19“Kʋn nwan: ‘M’an to nnalɛ bulu. Ɛnɛ dein ɔ di kɛ mɩn kɔ mɩn nɩan sɛ bɛ kʋala junman di a. Yɩ́ ti, yaci, n’ɛ fɛ ɛya.’
20“Nunhan kʋn biekun kʋsʋ nwan: ‘Bɛlɛ mɔ m’an fa mɩ́n yɩ atɔnvɔlɛ ɔ. Mɩn ngɔ hʋala man kɔ.’
21“Akʋa’n kɔ sa kɔ hɔ kɔ bɔ kʋalaa kʋalaa kɔ hele yɩ́ mɩn’n. Yɩ́ mɩn’n kɔ fɛ ɛya, ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: ‘Kan wɔ́ nwʋn kɔ gua nɩn asʋ ɛlɔ kɔ fɛfɛlɛ ehianfʋɛ’n-mɔ, bubuluwafʋɛ’n-mɔ, anyɩnsinlinwafʋɛ’n-mɔ ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tia bɛ tɔ sʋ’n-mɔ maan bɛ bála ɛwa.’
22“Akʋa’n kɔ hɔ. Kaan cɛ, ɔ kɔ a kɔ tʋ yɩ́ mɩn’n. Yɩ́ nwan: ‘Kpain, junman’n mɔ ɛ helelɩ mɩ́n’n, m’an li a yue, kʋsʋ lɩka biekun tɛ wɔ ɛbɛlɛ.’
23“Ɛhɩ a, mɩnlɩan’n kɔ han kɔ hele yɩ́ akʋa’n kɛ: ‘Fa nanmue nanmue atɩn’n-mɔ, san ɛnwanlan’n-mɔ, sʋanlan biala mɔ ɛ nʋn yɩ́ kɔ yia’n, tinndin yɩ́ maan ɔ bála. Yɔ bɛ́ sɔ dede maan sua’n yí. 24Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ: Bɛ́ mɔ n nili mʋa n vɛlɛlɩ bɛ́ mɔ b’a mma man’n, bɛ́ nun fɩ́ɩ́ nni man mɩ́n alɩɛ’n bie!’”
Kɛ bɛ kpɩn bɛ si Zozi sʋ’n
25Ɛhɩ, anɩn Zozi nʋn menian dɔʋn kpa aja wɔ atunnun. Ɔ kpɛlɩ yɩ́ nyɩn bɛ́ nwʋn ɛlɔ a, yɩ́ nwan: 26Sʋanlan mɔ yɩ́ nwan ɔ ’si mɩ́n sʋ’n, sɛ ɔ kulo yɩ́ sɩ, yɩ́ nin, yɩ́ yɩ, yɩ́ mma, yɩ́ nianman mmelenzua nʋn mmalasua ɔ nʋn yɩ́ muonun yɩ́ nwʋn ɔ tala mɩ́n an, sʋanlan sɔ’n ngʋala ɔ ngaci man mɩ́n sʋanlan. 27Sʋanlan kʋsʋ m’ɔ nva man yɩ́ kʋlʋwa’n ɔ ndʋ man yɩ́ kɔmɩn sʋ ɔ nzi man mɩ́n sʋ’n, sʋanlan sɔ’n ngʋala ɔ ngaci man mɩ́n sʋanlan.
28“Sɛ ɛmɔ anun kʋn kulo kɛ ɔ si sua hyilili kʋn an, ɔ di mʋa ɔ tanlan asɩ ɔ tɩtɩ ɔ nɩan sɛ esika’n m’ɔ le yɩ́’n kɔ sa sua’n si e sɛ se e. 29Ɔ’a ndɩtɩ ɔ’a nnɩan man sɛ ɔ bɔ sua nɩn abʋ nan ɔ a ngʋala man yɩ́ si a, bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ kɔ nwun kɛ sua nɩn a ha ɛbɛlɛ’n, bɛ ’sɩlɩ yɩ́. 30Bɛ kan kɛ: ‘Bian ɛhɩ a bɔ sua esie abʋ kʋsʋ ɔ’a ngʋala man yɩ́ bʋ gua!’
31“Yɩ́ sɔ kʋsʋ ala, sɛ belemgbin kʋn kulo kɛ ɔ nʋn yɩ́ manngʋn kʋn ɛlɔɛ a, ɔ di mʋa ɔ tanlan asɩ ɔ tɩtɩ nɩan sɛ ɔ kʋala kɛ ɔ fa menian akpɩɩ bulu ɔ kɔ tʋa yɩ́ manngʋn’n m’ɔ le menian akpɩɩ abulaa’n bɛ kʋn an. 32Sɛ ɔ nɩan nán ɔ ngʋala man yɩ́ sɔ yɔ a, mɛlɛ mɔ belemgbin ɛhɩnlɩn tɛ wɔ mʋa’n, ɔ yɩ menian maan bɛ kɔ li yɩ́ mgbata bɛ sesie bɛ́ afian. 33Ɛhɩka ati, sʋanlan mɔ ɔ’a nyaci man ninnge’n m’ɔ le yɩ́’n ɔ’a ngua man’n, sʋanlan sɔ’n ngʋala ɔ ngaci man mɩ́n sʋanlan.
Njɩn talɛ nɩn anwʋn anyɩnndala’n
34“Njɩn’n tɩ like kpa. Nan kʋsʋ sɛ ɔ yɔ talɛ a, bɛ ’yɔ sɛ nán ɔ’a yɔ kpa biekun? 35Bɛ ngʋala man yɩ́ fa tʋn alɩɛ, bɛ ngʋala man yɩ́ fa gua ninnge’n-mɔ anun. Asɩ ala yɛ̂ bɛ ju bɛ gua ɔ. M’ɔ sɩ fasie’n, ɔ fá ɛjɔlɛ sɔ’n ɔ síe!”
15Zozi nʋn ɛtɛfʋɛ’n-mɔ
1Ɛlɛhʋn kʋn, bɛ́ mɔ bɛ dide ajule’n nʋn bɛ́ mɔ bɛ bɔ bɛ́ dunman ɛtɛ’n dɔʋn kpa kɔ a Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Bɛ lɛ ba tie ɛjɔlɛ’n m’ɔ kan’n. 2Nan mɔ *Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ kɔ fɛ ɛya. Bɛ́ nwan: “Bian ɛhɩ dɩɛ, ɔ sɔ ɛtɛfʋɛ’n-mɔ anun, ɛsɛ ɔ nʋn bɛ́ yɛ̂ bɛ didi ɔ!”
Bʋa’n m’ɔ minlinlin nɩn anwʋn anyɩnndala’n
3Ɛhɩ a, Zozi kɔ bu anyɩnndala ɛhɩ ɔ kɔ hele bɛ́. Yɩ́ nwan: 4“Yɛ bú yɩ́ kɛ ɛmɔ anun kʋn le mmʋa ɛya kʋn. Sɛ kʋn minlin nun an, asʋ ɔ nyaci man abulahʋanlan nʋn ngʋanlan’n bɛ́ adidie lɩka ɛbɛlɛ, ɔ ngɔ mgbʋnndɛ man ɛhɩnlɩn dede ɔ nnwun man yɩ́ ɔ? 5Mɛlɛ m’ɔ kɔ nwun yɩ́’n, ɔ di fɛ kpa ɔ fa yɩ́ tʋ yɩ́ kɔmɩn sʋ. 6Ɔ ju awulo a, ɔ fɛfɛlɛ yɩ́ manngʋn-mɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ mantan mantan yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ’n, ɔ kan kele bɛ́ kɛ: ‘Ɛmɔ bála maan yɛ lí ndutue. Ɔ sanlɩn kɛ m’an nwun mɩ́n bʋa’n m’ɔ minlinlin’n!’ 7Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ nyanmɩansʋ ɛlɔ, kɛ ɔ tɩ yɩ́ nɩn ala anɩn. Sɛ ɛtɛfʋɛ kʋnmgba cein nun yɩ́ nwʋn ɔ yaci yɩ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ’n-mɔ a, yɩ́ dunman nun, bɛ di ndutue kpili kpa nyanmɩansʋ ɛlɔ ɔ tala sɛsɛfʋɛ abulahʋanlan nʋn ngʋanlan mɔ b’a nun bɛ́ nwʋn b’a yaci bɛ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ’n-mɔ ndutue dɩɛ’n.
Jɛtɛ fufue mma kʋn m’ɔ minlinlin nɩn anwʋn anyɩnndala’n
8“Yɛ bú yɩ́ biekun kɛ balasua kʋn le jɛtɛ fufue mma bulu. Sɛ kʋn minlin nun an, asʋ ɔ nzɔ man kanlannɩɛ ɔ mgbʋnndɛ man dede ɔ nnwun man yɩ́ ɔ? 9Sɛ ɔ nwun yɩ́ a, ɔ fɛfɛlɛ yɩ́ manngʋn-mɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ mantan mantan yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ’n, ɔ kan kele bɛ́ kɛ: ‘Ɛmɔ bála maan yɛ lí ndutue. Ɔ sanlɩn kɛ m’an nwun mɩ́n esika’n m’ɔ minlinlin’n!’ 10Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ nyanmɩansʋ ɛlɔ, kɛ ɔ tɩ yɩ́ nɩn ala anɩn. Sɛ ɛtɛfʋɛ kʋnmgba cein nun yɩ́ nwʋn ɔ yaci yɩ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ’n-mɔ a, yɩ́ dunman nun, Nyanmɩan mmɔfʋɛ’n-mɔ di ndutue.”
Baa’n m’ɔ minlinlin nɩn anwʋn anyɩnndala’n
11Ɛsɛ Zozi kɔ bu anyɩnndala kʋn biekun kɔ hele bɛ́. Yɩ́ nwan: “Anɩn bian kʋn le yɩ́ mma mmelenzua nnyuan. 12Ɛlɛhʋn kʋn, nunhan kaan’n jasʋlɩ a, ɔ kɔ fa kɔ tʋ yɩ́ sɩ anyunnun kɛ: ‘Baba, ninnge’n mɔ ɛ ’fa man yɛ́’n, bu nun nán fa mɩ́n dɩɛ man mɩ́n.’ Ɛhɩ a, sɩɛ’n kɔ hye ninnge’n ɔ kɔ man yɩ́ mma nnyuan’n.
13“Ɔ lili kɔ yɔ ɛlɛsan kʋn, baa kasian kɔ tɔnɩn yɩ́ nwʋn ninnge dɩɛ’n. Cuein, ɔ kɔ fa yɩ́ esika’n ɔ kɔ hɔ mʋa kpa mân bie anun. M’ɔ juli ɛlɔ’n, ɔ kɔ yɔ yɩ́ nwʋn basa basa ɔ kɔ sɛcɩ yɩ́ esika’n kʋalaatin. 14M’ɔ yuelɩ yɩ́ esika’n kʋalaa di’n, ɛhɔɛ kpili kʋn kɔ kpɩn mân sɔ nɩn anun. Sian dɩɛ anɩn yɩ́ nwʋn lɛ cɩlɩ yɩ́. 15Ɛhɩ a, ɔ kɔ hɔ junman ɛkpʋnndɛ mân sɔ nɩn anun ɛbɛlɛ bian kʋn asa nun. Bian sɔ’n kɔ man ɔ kɔ hɔ nanmue nun kɛ ɔ hɔ́ nɩ́an yɩ́ mgbolike’n-mɔ asʋ. 16Baka mma’n mɔ bɛ tɩ bɛ man mgbolike’n-mɔ di’n, kpafɛlɛ’n kulo kɛ ahan ɔ nyan bie di. Kʋsʋ sʋanlan fɩ́ɩ́ mman man yɩ́.
17“Sian’n, ɔ kɔ tanlan asɩ ɔ kɔ jʋnlɩn. Ɔ kɔ se yɩ́ nwʋn kɛ: ‘Mɩ́n sɩ ɛlɔ ajunmanfʋ’n-mɔ di alɩɛ dede bɛ ngʋala man yɩ́ di. Kʋsʋ afɩ n na ɛwa, ɛhɔɛ lɛ kun mɩ́n! 18Mɩn ’sa mɩn kɔ mɩ́n sɩ anwʋn ɛlɔ, mɩn ’fa mɩn tʋ yɩ́ nyunnun kɛ: Baba, Nyanmɩan anyunnun, m’an yɔ ɛtɛ m’an tia wɔ́. 19Yɩ́ ti, mɩn nzɛ nvata man kɛ ɛ fá mɩ́n ɛ yɔ́ wɔ́ wa kʋ́n. Bu mɩ́n kɛ wɔ́ ajunmanfʋ’n-mɔ anun kʋn.’ 20Sakpa, ɔ kɔ jasʋ kɔ hɔ yɩ́ sɩ anwʋn.
“Mɛlɛ mɔ anɩn ɔ tɛ nanndɩ mʋa kpa, m’ɔ juli man awulo nɩn anwʋn ɛbɛlɛ’n, yɩ́ sɩ kɔ nwun yɩ́. Baa nɩn anwʋn kɔ yɔ yɩ́ koun. Ɔ kɔ tutu ɛnwanndie ɔ kɔ hɔ kɔ kpa yɩ́ atɩn, ɔ kɔ tɔ yɩ́ nun ɔ kɔ sɔ yɩ́ ɔ kɔ bɔ yɩ́ nwʋn.
21“M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, baa’n nwan: ‘Baba, Nyanmɩan anyunnun, m’an yɔ ɛtɛ m’an tia wɔ́. Yɩ́ ti, mɩn nzɛ nvata man kɛ ɛ fá mɩ́n ɛ káci wɔ́ wa kʋ́n.’
22“M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, sɩɛ’n kɔ han kɔ hele yɩ́ ngʋa’n-mɔ kɛ: ‘Ɛmɔ hán bɛ́ nwʋn bɛ fá taladɩɛ kanlanman kpa’n bɛ bála maan bɛ wúla yɩ́. Bɛ wúla yɩ́ sa ngaa, bɛ wówula yɩ́ ja mgbabʋa. 23Ɛnalɛ’n mɔ ɔ’a lɔ kpa’n, bɛ fá bɛ bála, bɛ hún yɩ́ maan yɛ tʋ́n ndutue alɩɛ. 24Ɔ sanlɩn kɛ mɩ́n wa ɛhɩ mɔ ɛmɔ anyɩn tua yɩ́ ɛwa’n, ɔ a wu ɛsɛ ɔ’a tinnge, ɔ minlinlin yɛ̂ m’an nwun yɩ́ ɔ.’ Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ bɔ ndutue elie nɩn abʋ.
25“Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn baa kpain nɩn a hɔ ebolo. Ɔ walɩ dede m’ɔ ka kaan ju awulo nɩn anwʋn ɛbɛlɛ’n, ɔ ’tie a, anɩn bɛ lɛ tʋ ejue bɛ si abile. 26Ɔ kɔ fɛlɛ ngʋa’n-mɔ anun kʋn ɔ bisa yɩ́ like mɔ yɩ́ ti yɛ̂ bɛ lɛ tʋ ejue bɛ si abile’n. 27Akʋa’n nwan: ‘Wɔ́ nianman bian nɩn a sa a a. Kɛmɔ wɔ́ sɩ a nwun kɛ ɔ tɩ akpɔlɛ mɔ ɛjɔlɛ ɛtɛ fɩ́ɩ́ a ndʋ man yɩ́’n, ɔ a man b’a hun ɛnalɛ’n mɔ ɔ’a lɔ kpa’n.’
28“Mɔ baa kpain’n tɩlɩ yɩ́ sʋa’n ɔ kɔ fɛ ɛya. Yɩ́ nwan ɔ nwʋlʋ man awulo. Yɩ́ sɩ kɔ fite kɔ a, ɔ kɔ kpata yɩ́ kɛ ɔ wʋ́lʋ awulo. 29Baa kpain’n nwan: ‘Baba, m’an sʋ wɔ́ dede afʋɛ kɔ yɔ nyɛ, n nvʋnndʋnlʋn man wɔ́ lé. Kʋsʋ, esile bɔbɔ mgban mɔ mɩn ’fa mɩn tʋn mɩ́n nʋn mɩ́n manngʋn’n-mɔ yɛ di’n, ɛ manlɩn man mɩ́n bie lé. 30Nan kɛmɔ wɔ́ wa nɩn a sa a a’n, yɩ́ mɔ ɔ nʋn tutu’n-mɔ b’a li wɔ́ esika’n, yɩ́ lɩlɩ yɛ̂ ɛ kun ɛnalɛ’n mɔ ɔ’a lɔ kpa’n man yɩ́ ɔ!’
31“Yɩ́ sɩ nwan: ‘Mɩ́n wa, wɔ́ dɩɛ ɛ nʋn mɩ́n yɛ̂ yɛ tɩ ɛwa cɩan daa ɔ. Ninnge kʋalaa mɔ n ne yɩ́’n tɩ wɔ́ kʋsʋ wɔ́ dɩɛ. 32Nan kʋsʋ, ɔ fata kɛ yɛ di ndutue. Ɔ sanlɩn kɛ wɔ́ nianman’n mɔ ɛ nwun yɩ́ ɛbɛlɛ’n, ɔ’a wu ɛsɛ ɔ’a tinnge, ɔ minlinlin yɛ̂ m’an nwun yɩ́ ɔ!’”
16Awofʋɛ ngɛlɛfʋɛ nɩn anwʋn anyɩnndala’n
1Ɛhɩ, Zozi kɔ bu anyɩnndala kʋn kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ. Yɩ́ nwan: “Anɩn esikafʋɛ bian kʋn le yɩ́ sʋanlan kʋn mɔ yɩ́ ninnge’n kʋalaa wɔ yɩ́ sa nun ɔ. Cɩan kʋn, menian kɔ a kɔ han kɔ hele esikafʋɛ’n kɛ yɩ́ sʋanlan’n lɛ fɩn yɩ́ ninnge’n gua gua sʋ. 2Esikafʋɛ’n kɔ man bɛ kɔ fɛlɛ yɩ́ sʋanlan’n. Ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: ‘Ɛjɔlɛ mɔ mɩn tɩtɩ yɩ́ wɔ́ nwʋn’n nyɔ man mɩ́n fɛ. Yɩ́ ti, bu wɔ́ junman nɩn anwʋn mgbʋnndan kele mɩ́n. Afɩ mɩn mma nva man mɩ́n junman’n mɩn nwula man wɔ́ sa nun kʋ́n.’
3“Sʋanlan’n kɔ se yɩ́ nwʋn kɛ: ‘Anɩn mɩn ’yɔ mɩ́n nwʋn sɛ? Afɩ mɩ́n mɩn’n lɛ yɩ mɩ́n junman nun. N ne man anwʋnsɛlɛ nán m’an li ebolo junman. Sɛ mɩn ’nanndɩ nun mɩn sɛsɛlɛ nán m’an li alɩɛ a, ɔ tɩ mɩ́n anyunnunguasɩɛ. 4Kɩkaala dɩɛ, m’an nwun kɛ mɩn ’kpɩn mɩn yɔ yɩ́’n! Yɩ́ dɩɛ, sɛ bɛ yɩ mɩ́n junman nun an, anɩn menian’n-mɔ sʋsɔ mɩ́n nun!’
5“Ɛhɩ a, ɔ kɔ fɛfɛlɛ bɛ́ nun kʋn biala m’ɔ tua yɩ́ mɩn kalɛ’n yɩ́ nwʋn. Ɔ kɔ bisa alimʋa dɩɛ’n kɛ: ‘Kalɛ nyɛ yɛ̂ ɛ tua mɩ́n mɩn ɔ?’
6“Yɩ́ nwan: ‘Mɩn tua wɔ́ mɩn *olivʋ ngo balugo abulaa.’
“Sʋanlan’n kɔ han kɔ hele alimʋa dɩɛ’n kɛ: ‘Ɛ ’nwun wɔ́ kalɛ kalata’n. Ndɛ-ndɛ, tanlan asɩ kɛlɛ balugo bulu kalɛ.’
7“Ɔ fɛlɛlɩ kʋn biekun, ɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: ‘Wɔ́ kʋsʋ, kalɛ nyɛ yɛ̂ ɛ tua mɩ́n mɩn ɔ?’
“Kʋn sɔ’n nwan: ‘Mɩn tua wɔ́ mɩn *bele sakɩ ɛya nnun.’
“Sʋanlan’n kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: ‘Ɛ ’nwun wɔ́ kalɛ kalata’n. Kɛlɛ bele sakɩ ɛya nnan kalɛ gua sʋ.’
8“Mɩnlɩan’n kɔ yɩ yɩ́ sʋanlan awofʋɛ nɩn ayɛ kɛ ɔ nwunlin ɛbɛlɛ amanmuo nɩn anwʋn ngɛlɛ. Ɔ sanlɩn kɛ mân awosin ɛhɩ anun menian’n-mɔ sɩ bɛ́ nwʋn yɔ ɔ tala jawe nɩn anun menian’n-mɔ. 9Mɔ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ’n y’ɔ le kɛ ɛmɔ fá mân ɛhɩ anun anwʋndɩɛ’n mɔ ɛmɔ le yɩ́’n bɛ tíla amanngʋan. Yɩ́ dɩɛ, cɩan mɔ ɛmɔ asa nun kɔ yue’n, anɩn bɛ sɔ ɛmɔ nun nyanmɩansʋ ɛlɔ.
10“Sʋanlan mɔ bɛ fa ninnge nganngan bɛ wula yɩ́ sa nun an, ɔ man bɛ nwun yɩ́ ti anun’n, mgbili’n-mɔ anun, ɔ ’man bɛ nwun yɩ́ ti anun. Sʋanlan kʋsʋ mɔ bɛ nnwun man yɩ́ ti anun ninnge nganngan’n-mɔ anun’n, mgbili’n-mɔ anun bɛ nnwun man yɩ́ ti anun. 11Eyuadɩ ɛhɩ anun anwʋndɩɛ’n-mɔ anwʋn, sɛ b’a nnwun man ɛmɔ ati anun an, nwan sʋanlan dɩɛ yɛ̂ ɔ ’fa anwʋndɩɛ kpa’n wula ɛmɔ asa nun ɔ? 12Sʋanlan fa like wula ɛmɔ asa nun nán ɔ’a nnwun man ɛmɔ ati anun an, nán Nyanmɩan yɛ̂ ɔ ’fa ɛmɔ muonun dɩɛ’n wula ɛmɔ asa nun ɔ.
13“Kanga fɩ́ɩ́ ngʋala nzʋ man mɩnlɩan nnyuan. Ɔ ’kpɔ kʋn nán ɔ kulo kʋn. Yɩ́ nyɩn ’sɔ kʋn, ɔ tu yɩ́ nyɩn sa kʋn. Ɛmɔ ngʋala man kɛ bɛ kan Nyanmɩan nʋn esika bɛ bɔ nun bɛ sʋ bɛ́ ɔ.”
Zozi ’ba han Falisifʋɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
(Matie 11.12-13; 5.31-32, Maakɩ 10.11-12)
14Falisifʋɛ’n-mɔ kɔ tie ɛjɔlɛ’n kʋalaatin mɔ Zozi hanlɩn’n. Nan kɛmɔ bɛ kulo esika nɩn ati, bɛ kɔ gʋlʋ yɩ́ nwʋn. 15Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ dɩɛ menian’n-mɔ anyunnun an, ɛmɔ bu bɛ́ nwʋn kɛ bɛ tɩ meninkpa. Nan Nyanmɩan sɩ ɛmɔ ahʋnlɩn nɩn anun ɛjɔlɛ. Ɔ sanlɩn kɛ like mɔ menian’n-mɔ bu yɩ́ kɛ ɔ tɩ kpa’n, Nyanmɩan anyunnun an, like sɔ’n tɩ nvuin.
16“Menian’n-mɔ lili *Moyizɩ mala’n ɔ nʋn mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ ɛjɔlɛ nɩn asʋ dede ɔ juli Zʋan Batisi mɛlɛ sʋ. Ɔ fi ɛbɛlɛ m’ɔ kɔ’n, b’a bɔ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anwʋn Ɛjɔlɛkpa’n kpayɛ. Yɩ́ ti, sʋanlan kʋn biala lɛ kpɩlɩ wʋlʋ Nyanmɩan belemgbin mân nɩn anun ɛlɔ. 17Anwunno nʋn asɩ’n kʋala kɛ bɛ kpɛ nun bɛ sɩn ndɛ-ndɛ tala mala nɩn anun ɛjɔlɛ kpɔlɛ sin kaan sʋa.
18“Belenzua biala m’ɔ kɔ yila yɩ́ yɩ ɔ kɔ ja fʋfɔlɛ’n, belenzua sɔ’n, anɩn ɔ’a tʋn aja. Sʋanlan biala kʋsʋ m’ɔ kɔ ja balasua mɔ yɩ́ hun a yila yɩ́’n, sʋanlan sɔ’n, anɩn ɔ’a tʋn ajaa.
Esikafʋɛ’n nʋn Lazaa
19“Ɛhɩ, anɩn esikafʋɛ bian kʋn wɔ ɛbɛlɛ. Taladɩɛ kɛ mmelemgbin’n-mɔ dɩɛ’n yɛ̂ anɩn ɔ wula ɔ. Ɔ le yɩ́ kʋalaa m’ɔ kulo ɛsɛ cɩan daa ɔ di mân. 20Anɩn ehianfʋɛ kʋsʋ kʋn wɔ ɛbɛlɛ. Bɛ fɛlɛ yɩ́ Lazaa. (Dunman Lazaa’n, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ sʋanlan mɔ Nyanmɩan bʋka yɩ́.) Yɩ́ nwʋn’n tɩ nganlan nganlan ngʋnmɩn. Ɔ la esikafʋɛ nɩn awulo nɩn anʋan nɩn anyunnun ɛbɛlɛ. 21Ɔ kulo kɛ ahan esikafʋɛ nɩn alɩɛ nɩn abʋ mgbʋkpʋlʋka’n m’ɔ gua tɔbɩlɩ nɩn abʋ asɩ’n, ɔ nyan yɩ́ di. Kɛmɔ ɔ la ɛbɛlɛ’n, njʋa’n-mɔ ba bɛ tafɩ tafɩ yɩ́ nganlan’n-mɔ anun.
22“Ɔ wɔ ɛbɛlɛ dede ehianfʋɛ’n kɔ wu. Ɔ wuli a, nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ nʋn yɩ́ kɔ hɔ Abalahamʋn anwʋn ɛlɔ nyanmɩansʋ. Ɔ wɔ ɛbɛlɛ dede esikafʋɛ’n kʋsʋ kɔ wu bɛ kɔ sie yɩ́. 23Ɔ kɔ hɔ sɩ̂n’n m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn anun, anɩn ɔ tɩ nyinlinlin kpili kpa man yɩ́. Ɔ ’tʋ yɩ́ nyɩn anwunno a, ɔ kɔ nwun Abalahamʋn mʋa ɛlɔ, Lazaa tɩ yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. 24Esikafʋɛ’n kɔ tɩan, yɩ́ nwan: ‘Mɩ́n sɩ Abalahamʋn, nwun mɩ́n nwʋn anwunnvoe. Sʋan Lazaa maan ɔ bɔ́ yɩ́ sa bɛtɩa kʋn nzue nɩn anun ɔ fá kpɩ́n mɩ́n tofeleman nɩn asʋ. Ɔ sanlɩn kɛ sɩ̂n’n lɛ kele mɩ́n yalɛ kpili sʋnman.’
25“M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Abalahamʋn kɔ bua yɩ́ kɛ: ‘Mɩ́n wa, kacɩ kɛ wɔ́ anwʋndɩɛ dɩɛ’n, ɛ nyanlɩn yɩ́ mɛlɛ mɔ anɩn ɛ wɔ asɩɛ nɩn asʋ’n. Lazaa kʋsʋ a, ɛfɛ yɛ̂ ɔ tɔlɩ yɩ́ sʋ ɔ. Kɩkaala dɩɛ, yɩ́ lʋa a cɩcɩ ɛwa. Wɔ́ kʋsʋ wɔ́, ɛ lɛ nwun yalɛ. 26M’ɔ wɔ nun biekun’n y’ɔ le kɛ bɔnza kpili kʋn la yɛ́ nʋn ɛmɔ afian. Ɔ man bɛ́ mɔ bɛ wɔ ɛwa mɔ bɛ kulo kɛ bɛ kɔ ɛlɔ’n, anaan bɛ́ mɔ bɛ wɔ ɛmɔ ɛlɔ mɔ bɛ kulo kɛ bɛ ba yɛ́ ɛwa’n, bɛ ngʋala man yɩ́ sɔ yɔ.’
27“Esikafʋɛ’n nwan: ‘Mɩ́n sɩ Abalahamʋn, mɩn ’sɛlɛ wɔ́ kpa, sʋan Lazaa mɩ́n sɩ awulo ɛlɔ, ɔ sanlɩn kɛ mɩ́n nianman nnun wɔ ɛbɛlɛ. 28Yɩ́ dɩɛ ɔ ju ɛlɔ a, anɩn ɔ kan kele bɛ́ kɛ mɩɩn nwun yalɛ kpa, nán bɛ́ kʋsʋ, b’a mma man ɛwa yalɛ nɩn anun bie.’
29“Abalahamʋn kɔ bua yɩ́ kɛ: ‘Moyizɩ mala’n wɔ bɛ́ sa nun, bɛ nʋn mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ yɛ̂ bɛ tɩ ɛlɔ ɔ. Man bɛ tíe bɛ́!’
30“Esikafʋɛ’n nwan: ‘Cɛcɛ, mɩ́n sɩ Abalahamʋn, sɛ sʋanlan kʋn fi ewue mma afian ɛwa ɔ kɔ ɛlɔ a, bɛ ’nun bɛ́ nwʋn bɛ yaci bɛ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ’n-mɔ.’
31“Ɛhɩ a, Abalahamʋn kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: ‘Sɛ bɛ ngulo man kɛ bɛ di Moyizɩ mala nɩn asʋ bɛ tie mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ a, man sʋanlan fi ewue mma afian bɔbɔ ɔ hɔ́ tʋ́ bɛ́, bɛ ngɔ le bɛ ngɔ li man.’”
17Bɛ́ mɔ bɛ man ɛhɩnlɩn-mɔ tɔ ɛtɛ nɩn anun’n
1Ɛhɩ, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Ɔ mgba man yɩ́ nwʋn, ngaa wɔ ɛbɛlɛ mɔ ɔ ’man menian’n-mɔ tɔ ɛtɛ nɩn anun ɔ. Nan munnzue hán sʋanlan m’ɔ kɔ man yɩ́ manngʋn kɔ tɔ ɛtɛ nɩn anun’n. 2Ɔ tɩ kpa man yɩ́ kɛ bɛ tʋ́ yɩ́ kɔmɩn ɛbʋɛ kpili kʋn bɛ jú yɩ́ bɛ tʋ́ asue jenvie nɩn anun. Ɔ le sʋ nvasʋɛ tala kɛ ɔ kɔ man mmatʋnman ɛhɩ-mɔ anun kʋn kɔ tɔ ɛtɛ nɩn anun’n. 3Yɩ́ ti, ɛmɔ síe bɛ́ nwʋn ye kpa o!
Ɛtɛ face’n
“Sɛ wɔ́ nianman yɔ wɔ́ ɛtɛ a, kan yɩ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ kele yɩ́. Sɛ ɔ kaci yɩ́ abalabɔ nɩn an, yaci yɩ́ ɛtɛ’n ce yɩ́. 4Sɛ ɔ yɔ wɔ́ ɛtɛ kpɛ̂ nsʋ alɩhɩan kʋn anun an, yɩ́ kʋalaa m’ɔ kɔ yɔ’n, sɛ ɔ ba tʋ wɔ́ ɔ kan kɛ: ‘Mɩn ’kaci mɩ́n abalabɔ’n,’ sɛ ɔ yɔ yɩ́ sɔ a, yaci yɩ́ ɛtɛ’n ce yɩ́.”
Dedi’n
5Mmɔfʋɛ’n-mɔ kɔ han kɔ hele yɛ́ Mɩn kɛ: “Gua yɛ́ dedi nɩn asʋ.”
6Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, yɛ́ Mɩn nwan: “Sɛ ɛmɔ le dedi mɔ yɩ́ kpili’n nʋn muntadɩ baa sɛ a, ɛmɔ kʋala se baka ɛhɩ kɛ: ‘Tu wɔ́ bʋ kɔ jinlan jenvie nɩn anun ɛlɔ.’ Baka sɔ’n ’tu yɩ́ bʋ ɔ kɔ jinlan jenvie nɩn anun ɛlɔ.”
Like m’ɔ sɛ kɛ akʋa’n yɔ’n
7Zozi nwan: “Yɛ bú yɩ́ kɛ ɛmɔ anun kʋn le yɩ́ akʋa kʋn. Yɩ́ akʋa sɔ’n di yɩ́ ebo nɩn asʋ junman anaan ɔ nɩan yɩ́ ayɛmʋa’n-mɔ asʋ. Sɛ ɔ nwun kɛ yɩ́ akʋa’n fi ebolo a a, asʋ ɔ ’kan kele yɩ́ kɛ: ‘Kan wɔ́ nwʋn, tanlan asɩ di like’? 8Ɔ ngan man sɔ. Nan ɔ ’kan kele yɩ́ akʋa’n kɛ: ‘Sesie mɩ́n like’n, kɔ kaci wɔ́ nwʋn bala yɩ mɩ́n alɩɛ dɩɛ’n man mɩ́n maan n ní n nʋ́n nzue. Sɛ mɩn yue a, ɛ kɔ li wɔ́ dɩɛ ɛ kɔ nʋn nzue.’ 9Junman’n mɔ ɔ’a man yɩ́ akʋa nɩn a li’n, asɩ nâ nnʋn man nun. 10Kɛ ɔ tɩ yɩ́ man ɛmɔ kʋsʋ nɩn ala’n. Sɛ ɛmɔ yue junman’n kʋalaa mɔ b’a hele ɛmɔ’n di a, ɛmɔ hán kɛ: ‘Yɛ tɩ ngʋa mgban, like m’ɔ sɛ kɛ yɛ yɔ’n yɛ̂ y’a yɔ ɔ.’”
Zozi nʋn kokobefʋɛ bulu’n
11Mɔ Zozi ’kɔ Zoluzalɛmʋn’n, ɔ sɩnlɩn Samali nʋn Galile ɛyɛ nɩn asʋ. 12Anɩn ɔ ka kaan ju kulo kʋn asʋ, kokobefʋɛ bulu kɔ hɔ kɔ kpa yɩ́ atɩn. Bɛ jinlanlɩn mʋa, 13anɩn bɛ lɛ tɩan bɛ kan kɛ: “Kpain Zozi, nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe!”
14Mɔ Zozi nwunlin bɛ́’n, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ hɔ́ bɛ fá bɛ́ nwʋn bɛ héle tɛɛyɩfʋɛ’n-mɔ.” Mɛlɛ mɔ bɛ falɩ atɩn’n mɔ bɛ ’kɔ’n, bɛ́ nwʋn kɔ sa.
15Mɔ kokobefʋɛ bulu nɩn anun kʋn nwunlin kɛ yɩ́ nwʋn a sa’n, ɔ kɔ sa yɩ́ nzin. Ɔ ’ba a, anɩn ɔ lɛ tɩan ɔ yɩ Nyanmɩan ayɛ. 16Ɔ kɔ tutu kɔ tɔ Zozi aja nun, ɔ kɔ butu yɩ́ nyɩn asɩ, ɔ kɔ yɔ yɩ́ mo. Kanngʋ anɩn sʋanlan sɔ’n tɩ Samali sʋanlan.
17Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Bɛ́ kokobefʋɛ bulu’n, asʋ bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn a nza man ɔ? Nan kokobefʋɛ ngʋanlan ɛhɩnlɩn, bɛ halɩ bɛ́ dɩɛ nin? 18Bɛ́ nun bie fɩ́ɩ́ a nza a mma nyɩ man Nyanmɩan ayɛ kɛ ɛyɛfʋɛ ɛhɩ ala?” 19M’ɔ yɔlɩ sɔ yuelɩ’n, Zozi kɔ han kɔ hele kokobefʋɛ’n kɛ: “Jasʋ kɔ, wɔ́ dedi nɩn a le wɔ́ ngʋan.”
Nyanmɩan belemgbin elie’n
20Ɛlɛhʋn kʋn *Falisifʋɛ’n-mɔ kɛ bisa Zozi kɛ: “Cɩan benin yɛ̂ Nyanmɩan ’di yɩ́ belemgbin nɩn ɔ?”
Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Nyanmɩan belemgbin elie’n tɩ man like mɔ bɛ nwun yɩ́ bɛ́ nyɩnsʋ ɔ. 21Bɛ ngan man kɛ: ‘Ɛ ’nwun yɩ́’ anaan ‘Yɩ́ ahɩ’. Afɩ ɛmɔ nwún yɩ́ kɛ Nyanmɩan lɛ di yɩ́ belemgbin nɩn ɛmɔ afian ɛwa.”
22Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Mɛlɛ’n ’ba ju mɔ cɩan kʋn ɛmɔ alʋa ’ba lɔ *Mân Baa’n, kʋsʋ ɛmɔ ngɔ nwun man yɩ́. 23Menian’n-mɔ ’ba han kele ɛmɔ kɛ: ‘Bɛ nɩ́an, ɔ wɔ ɛwa o!’ anaan ‘Bɛ nɩ́an, ɔ wɔ ɛlɔ o!’ Bɛ kan sɔ a, nán bɛ tu bɛ́ bʋ bɛ nwanndi bɛ kɔ lɩka fɩ́ɩ́. 24Kɛmɔ nyanmɩan’n kpɛ mɩaɩn, ɔ fite ebue kʋn ɔ ta kɔ ebue kʋn’n, kɛ Mân Baa’n kʋsʋ ɛwalɛ cɩan’n ’ba yɔ yɩ́ nɩn anɩn. 25Nan kʋsʋ ɔ di kɛ ɔ nwun yalɛ kpa, ɛsɛ ɔ di kɛ ajulisʋ menian’n-mɔ yɩ yɩ́ tʋ kʋalaaka.
26“Ɛjɔlɛ m’ɔ walɩ Nowe mɛlɛ sʋ’n, ɛjɔlɛ sɔ’n kʋnmgba yɛ̂ ɔ ’ba a Mân Baa nɩn ɛwalɛ cɩan nɩn ɔ. 27Dede m’ɔ juli cɩan mɔ Nowe ’fʋ meli nɩn anun, mɔ asuyie kpili’n ’bu asɩ ɔ kun menian’n-mɔ kʋalaatin’n, anɩn Nowe mɛlɛ sʋ menian’n-mɔ lɛ didi, bɛ lɛ nʋn nzan, bɛ lɛ jija bɛ́ nwʋn, ɛsɛ anɩn bɛ lɛ fa bɛ́ mma’n-mɔ ajaa.
28“Mân Baa nɩn ɛwalɛ cɩan’n ’ba yɔ kɛ Lɔtʋ mɛlɛ sʋ. Lɔtʋ mɛlɛ sʋ, anɩn menian’n-mɔ lɛ didi, bɛ lɛ nʋn nzan, bɛ lɛ tunndo ninnge, bɛ lɛ tɔnɩn ninnge, bɛ lɛ dodua ninnge ɛsɛ anɩn bɛ lɛ sisi sua. 29Nan cɩan mɔ Lɔtʋ fi *Sodɔmʋn jasʋlɩ’n, Nyanmɩan manlɩn sɩ̂n esue ɔ nʋn like kʋn, ɔ ban nvan kɛ tui ndunmunlan, bɛ tɔlɩ gualɩ bɛ hunlin menian sɔ’n-mɔ kʋalaatin.
30“Cɩan mɔ Mân Baa’n ’ba yɩ yɩ́ nwʋn kele’n, kɛ ɛjɔlɛ’n ’ba yɔ yɩ́ nɩn anɩn. 31Cɩan sɔ’n, sʋanlan m’ɔ kɔ fʋ kɔ tanlan yɩ́ sua nɩn ati sʋ’n, n’ɔ ju ɔ wʋlʋ sua nɩn anun ɔ fa yɩ́ ninnge’n m’ɔ wɔ ɛbɛlɛ’n. Sʋanlan kʋsʋ m’ɔ kɔ hɔ ebolo’n, n’ɔ sa yɩ́ nzin ɔ ba kulo. 32Ɛmɔ ati kácɩ Lɔtʋ ayɩ’n! 33Sʋanlan m’ɔ tɩ ahyʋan ɔ kulo yɩ́ kunnun’n, ɔ nnyan man ngʋan. Nan sʋanlan mɔ eyuadɩ ɛtɛ ɛhɩ anun ɔ kulo ɛhɩnlɩn-mɔ ɔ bʋka bɛ́’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ ’nyan nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n. 34Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ cɩan sɔ’n kɔngɔɛ, sɛ menian nnyuan la ɛbɛɛ kʋn asʋ a, bɛ nʋn kʋn kɔ, kʋn ka ɛbɛlɛ. 35Mmalasua nnyuan mɔ bɛ lɛ futu *bele bɛ yɩ yɩ́ fali’n, bɛ nʋn kʋn kɔ, kʋn ka ɛbɛlɛ.” [ 36Mmelenzua nnyuan mɔ bɛ kɔ hɔ ebolo’n, bɛ nʋn kʋn kɔ, bɛ yaci kʋn.]
37Zozi menian’n-mɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Yɛ́ Mɩn, anɩn nin lɩka dɩɛ yɛ̂ ɛjɔlɛ sɔ’n ’ba te ɔ?”
Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Lɩka mɔ fuin’n la’n, ɛbɛlɛ yɛ̂ ɛkpɔtɛ’n-mɔ yia ɔ.”
18Kunlannvʋɛ balasua’n nʋn sʋanlan’n
m’ɔ di ɛjɔlɛ nɩn anwʋn anyɩnndala’n
1Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ bu anyɩnndala ɛhɩ ɔ kɔ hele bɛ́ kɛ bɛ yɔ́ asɔnɩn tɛmʋn biala, nán bɛ man bɛ́ nwʋn bubu bɛ́. 2Yɩ́ nwan: “Anɩn sʋanlan kʋn wɔ kulo kʋn asʋ ɔ di ɛjɔlɛ. Sʋanlan sɔ’n, ɔ nzulo man Nyanmɩan ɛsɛ yɩ́ nyɩn nzɔ man sʋanlan fɩ́ɩ́. 3Anɩn kunlannvʋɛ balasua kʋn kʋsʋ wɔ kulo sɔ nɩn asʋ bie. Kunlannvʋɛ sɔ’n ba tʋ sʋanlan’n m’ɔ di ɛjɔlɛ’n cɩan daa a, yɩ́ nwan: ‘Di mɩ́n ɛjɔlɛ’n m’ɔ la mɩn nʋn mɩ́n kpɔfʋɛ nɩn afian’n man mɩ́n.’
4“Kunlannvʋɛ’n ba ɔ kan an, sʋanlan’n m’ɔ di ɛjɔlɛ’n ndɛ man yɩ́ sʋ dede ɔ’a hyɛ kpa. Cɩan kʋn, ɔ kɔ se yɩ́ nwʋn kɛ: ‘Ɔ tɩ ananhɔlɛ kɛ mɩn nzulo man Nyanmɩan ɛsɛ mɩ́n nyɩn nzɔ man sʋanlan fɩ́ɩ́. 5Nan kʋsʋ, kɛmɔ kunlannvʋɛ balasua ɛhɩ man mɩn nnyan mɩn nwʋn’n, mɩn ’di yɩ́ ɛjɔlɛ’n mɩn man yɩ́. Sɛ m’an nyɔ man yɩ́ sɔ a, ɔ ’tan mɩ́n nyɩnsʋ.’”
6Mɔ yɛ́ Mɩn buli anyɩnndala sɔ’n yuelɩ’n, ɔ kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “Ɛmɔ tíe ɛjɔlɛ mɔ sʋanlan ɛtɛfʋɛ ɛhɩ m’ɔ di ɛjɔlɛ’n lɛ kan’n! 7Sɛ ɛtɛfʋɛ ɛhɩ m’ɔ di ɛjɔlɛ’n kʋala kɛ ɔ di sʋanlan ɛjɔlɛ maan yɩ́ kunnun jɔ a, asʋ Nyanmɩan lɩlɩ yɛ̂ yɩ́ mma’n-mɔ sun fɛlɛ yɩ́ kɔngɔɛ nʋn eyue a, ɔ nni man bɛ́ ɛjɔlɛ mman man bɛ́ ɔ? Asʋ ɔ ’cɛ nán ɔ’a bʋka bɛ́ ɔ? 8Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ Nyanmɩan ’di bɛ́ ɛjɔlɛ’n man bɛ́ ndɛ-ndɛ. Nan *Mân Baa nɩn ɛwalɛ nun, asʋ ɔ ’ba tʋ menian’n-mɔ asɩɛ nɩn asʋ ɛwa kɛ bɛ de Nyanmɩan bɛ di ɔ?”
Falisifʋɛ’n nʋn sʋanlan’n
m’ɔ dide ajule nɩn anwʋn anyɩnndala’n
9Zozi kɔ bu anyɩnndala ɛhɩ ɔ kɔ man bɛ́ mɔ bɛ bu bɛ́ nwʋn sɛsɛfʋɛ Nyanmɩan anyunnun, mɔ bɛ mmu man bɛ́ manngʋn-mɔ like’n. 10Yɩ́ nwan: “Menian nnyuan kɔ hɔ asɔnɩn ɛyɔlɛ Nyanmɩan awulo ɛlɔ. Nunhan kʋn tɩ *Falisifʋɛ, kʋn’n dide ajule. 11Falisifʋɛ nɩn a tɩ yɩ́ nwʋn ɔ’a jinlan bɛ́ nyunnun yɛ̂ ɔ lɛ sɛlɛ ɔ. Yɩ́ nwan: ‘Nyanmɩan, mɩn ’da wɔ́ asɩ, afɩ n dɩ man kɛ menian bʋ nga’n-mɔ. Bɛ́ dɩɛ, bɛ tɩ awofʋɛ, ɛtɛfʋɛ ɛsɛ bɛ tʋn ajaa. Mɩn ’da wɔ́ asɩ, afɩ n dɩ man kɛ sʋanlan ɛhɩ m’ɔ dide ajule’n. 12Mɔlɛ kʋn anun, mɩn bua mɩn da kpɛ̂ nnyuan. Like mɔ n gɔ nyan yɩ́’n, mɩn bu nun bulu mɩn tu kʋn mɩn man wɔ́.’
13“Sʋanlan’n m’ɔ dide ajule’n jin bɛ́ nzin mʋa, ɔ ngulo man kɛ ɔ tʋ yɩ́ nyɩn anwunno bɔbɔ, ɔ kɔ fa yɩ́ sa kɔ bɔ yɩ́ hue sʋ, yɩ́ nwan: ‘Nyanmɩan, nwun mɩ́n nwʋn anwunnvoe. Ɔ sanlɩn kɛ n dɩ ɛtɛfʋɛ.’”
14Zozi nwan: “Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ mɛlɛ mɔ sʋanlan’n m’ɔ dide ajule’n ’kɔ yɩ́ awulo’n, anɩn ɔ nʋn Nyanmɩan, bɛ́ afian a sɛ. Nan Falisifʋɛ’n, ɔ nʋn Nyanmɩan, bɛ́ afian a nzɛ man. Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan biala m’ɔ kɔ kuku yɩ́ nwʋn sʋ’n, bɛ ’kan yɩ́ asɩ. Sʋanlan kʋsʋ m’ɔ kɔ han yɩ́ nwʋn asɩ’n, bɛ ’kuku yɩ́ sʋ.”
Zozi ’ba yeyila mmatʋnman nganngan’n-mɔ asʋ
(Matie 19.13-15, Maakɩ 10.13-16)
15Menian mmie-mɔ kɔ fa mmatʋnman nganngan-mɔ bɛ kɔ bɛlɛ Zozi kɛ ɔ fá yɩ́ sa ɔ fúa bɛ́ nwʋn ɔ yéyila bɛ́ sʋ. Mɔ yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ kɔ totua menian sɔ’n-mɔ atɩn. 16Zozi kɔ man bɛ kɔ fɛlɛ mmatʋnman’n-mɔ. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ yáci mmatʋnman’n-mɔ maan bɛ bála mɩ́n nwʋn! Nán bɛ totua bɛ́ atɩn. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan Belemgbin Mân’n, ɔ tɩ bɛ́ mɔ bɛ tɩ kɛ bɛ́’n dɩɛ. 17Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sʋanlan mɔ ɔ’a nyɔ man yɩ́ nwʋn batʋnman ɔ’a man Nyanmɩan a nni man yɩ́ sʋ belemgbin’n, sʋanlan sɔ’n ngɔ hʋala man Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun ɛlɔ kɔ lé.”
Esikafʋɛ’n nʋn ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n
(Matie 19.16-30, Maakɩ 10.17-31)
18Zufʋ kpain’n kʋn kɔ bisa Zozi kɛ: “Mɩnlɩan kpa, nzu like dɩɛ y’ɔ di kɛ mɩn yɔ nán m’an nyan ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n?”
19Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛ fɛlɛ mɩ́n mɩnlɩan kpa ɔ? Sʋanlan fɩ́ɩ́ tɩ man kpa, sannan Nyanmɩan angʋnmɩn cein. 20Ɛ sɩ mala bulu’n: N’ɛ tʋn ajaa, n’ɛ kun sʋanlan, n’ɛ wua, n’ɛ di ato adanzɩɛ, man wɔ́ nyɩn sɔ́ wɔ́ sɩ nʋn wɔ́ nin.”
21Bian’n nwan: “M mantanlɩn mala sɔ’n-mɔ asʋ elie mɩ́n mmatʋnman nun angʋnmɩn.”
22Mɔ Zozi tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Ɔ ka wɔ́ like kʋn biekun. Tɔnɩn wɔ́ nwʋn ninnge’n kʋalaatin nán ce yɩ́ esika’n man ehianfʋɛ’n-mɔ.”
23Mɔ Zozi hanlɩn sɔ mɔ bian’n tɩlɩ’n, yɩ́ nwʋn kɔ bubu yɩ́. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ tɩ esikafʋɛ kpili kpa. 24Mɔ Zozi nwunlin kɛ bian nɩn anwʋn a bubu yɩ́’n, yɩ́ nwan: “Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun ɛlɔ ɛwʋlʋɛ’n yɔ sɩ man esikafʋɛ’n-mɔ o! 25Ɔ yɔ sɩ man naan kpili’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ sʋamo’n kɛ ɔ wʋ́lʋ dɔlɔwa bɔɛ nun. Nan ɔ yɔ sɩ kpa man esikafʋɛ kʋn kɛ ɔ wʋ́lʋ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun.”
26Bɛ́ mɔ anɩn bɛ lɛ tie Zozi ɛjɔlɛ sɔ’n nwan: “Nan sɛ ɛjɔlɛ’n tɩ sʋa a, anɩn nwan yɛ̂ ɔ kʋala ɔ nyan yɩ́ ti ɔ?”
27Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Like mɔ kulo menian’n-mɔ ngʋala man yɩ́ yɔ’n, like sɔ’n nza man Nyanmɩan yɔ.”
28Ɛhɩ a, Pɩɛlɩ nwan: “Nɩan, y’a yaci yɛ́ nwʋn ninnge’n kʋalaa y’a gua y’a si wɔ́ sʋ.”
29Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sɛ Nyanmɩan Belemgbin Mân’n dunman nun, sʋanlan kʋn yaci yɩ́ awulo, yɩ́ yɩ, yɩ́ nianman-mɔ, yɩ́ sɩ nʋn nʋn yɩ́ nin nʋn mma-mɔ a, 30ɔ ’nyan yɩ́ nwʋn sʋ dɔʋn kpa mɛlɛ ɛhɩ anun. Ɛsɛ mɛlɛ’n m’ɔ lɛ ba nɩn anun, ɔ ’nyan ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n.”
Zozi ’ba bɔ yɩ́ ewue’n nʋn yɩ́ etinnge nɩn asʋ biekun
(Matie 20.17-19, Maakɩ 10.32-34)
31Zozi nʋn yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n kɔ tɩ bɛ́ nwʋn. Ɔ kɔ han hɔ hele bɛ́ kɛ: “Yaa, yɛ lɛ kɔ Zoluzalɛmʋn o! Ɛjɔlɛ’n kʋalaa mɔ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ hanlɩn m’ɔ tʋ de Mân Baa’n, ɛbɛlɛ yɛ̂ ɔ ’kpɩn sʋ ɔ. 32Bɛ ’ba yɩ *Mân Baa’n bɛ man bɛ́ mɔ bɛ nzʋ man Nyanmɩan’n. Bɛ́ kʋsʋ bɛ ’ba gʋlʋ yɩ́ nwʋn, bɛ ’kpɛ yɩ́ nzʋba ɛsɛ bɛ ’tʋtʋ yɩ́ nwʋn ngɛsɛlɛ. 33Bɛ ’fin yɩ́ mgbele ɛsɛ bɛ ’kun yɩ́. Nan bɛ kun yɩ́ a, yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ, ɔ fi ewue nun ɔ ’tinnge.” 34Ɛjɔlɛ’n mɔ Zozi hanlɩn’n, yɩ́ menian’n-mɔ ngɔ tɩ man yɩ́ bʋ fɩ́ɩ́ sʋa. Ɔ sanlɩn kɛ ɛjɔlɛ’n mɔ Zozi hanlɩn’n tɩ nvɩalɩɛ nun ɛjɔlɛ bɛ́ nyɩnsʋ. Ɔ man b’a ndɩ man yɩ́ bʋ.
Zozi ’ba man anyɩnsinlinwafʋɛ kʋn nwun asɩ
(Matie 20.29-34, Maakɩ 10.46-52)
35Anɩn Zozi ka kaan ju Zoliko. Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn anyɩnsinlinwafʋɛ kʋn tɩ atɩn nɩn anʋan ɛbɛlɛ yɛ̂ ɔ sɛsɛlɛ ɔ. 36M’ɔ tɩlɩ kɛ meninsʋnman lɛ sɩ̂n’n, ɔ kɔ bisa nun ɛjɔlɛ. 37Bɛ kɔ han bɛ kɔ hele yɩ́ kɛ Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ’n y’ɔ lɛ sɩn ɛbɛlɛ ɔ.
38M’ɔ tɩlɩ kɛ bɛ́ nwan Zozi y’ɔ lɛ sɩn ɛbɛlɛ’n, ɔ kɔ tɩan. Yɩ́ nwan: “Belemgbin *Davidi Awa Zozi, nwun mɩ́n nwʋn anwunnvoe!”
39Bɛ́ mɔ bɛ li bɛ́ nyunnun’n kɔ totua yɩ́ kɛ ɔ múan yɩ́ nʋan. Mɔ bɛ ’totua yɩ́’n, bɛlɛ mɔ anɩn ɔ lɛ tɩan sɛlɛ kpa ɔ. Yɩ́ nwan: “Belemgbin Davidi Awa, nwun mɩ́n nwʋn anwunnvoe!”
40Zozi kɔ jinlan ɔ kɔ man atɩn kɛ bɛ fá yɩ́ bɛ bɛ́lɛ yɩ́. Mɔ anyɩnsinlinwafʋɛ’n juli ɛbɛlɛ’n, Zozi kɔ bisa yɩ́ kɛ: 41“Nzu yɛ̂ ɛ kulo kɛ n yɔ́ m mán wɔ́ ɔ?”
Anyɩnsinlinwafʋɛ’n nwan: “Yɛmɩnlɩn, yɔ maan n nwún asɩ kɛ yɩ́ daba’n.”
42M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Nwun asɩ! Wɔ́ dedi nɩn a man wɔ́ nwʋn a sa.” 43Ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ nwun asɩ. Ɔ kɔ yɩ Nyanmɩan ayɛ ɔ kɔ si Zozi sʋ. Mɔ bɛ́ kʋalaa bɛ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ kɔ yɩ Nyanmɩan ayɛ.
19Zozi nʋn Zase
1Zozi juli Zoliko kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ, ɔ lɛ kpɛ nun. 2Anɩn bian kʋn wɔ ɛbɛlɛ. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Zase. Ɔ tɩ bɛ́ mɔ bɛ dide ajule’n-mɔ kpain ɛsɛ ɔ tɩ esikafʋɛ. 3Ɔ kulo kɛ ɔ nwun sʋanlan’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Zozi’n. Nan kʋsʋ kɛmɔ ɔ tɩ sʋanlan tika’n, meninsʋnman’n dunman nun, ɔ ngʋala nnwun man Zozi. 4Ɛhɩ a, Zase kɔ bu bɛ́ nyunnun ɔ kɔ nwanndi ɔ kɔ hɔ kɔ fʋ baka kʋn asʋ. Baka sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ sikomɔɔ. Yɩ́ dɩɛ anɩn ɔ nwun Zozi. Ɔ sanlɩn kɛ baka sɔ nɩn abʋ ɛbɛlɛ yɛ̂ Zozi ’sɩn ɔ.
5Mɔ Zozi juli baka nɩn abʋ’n, ɔ kɔ tʋ yɩ́ nyɩn anwunno ɔ kɔ han kɔ hele Zase kɛ: “Zase, kan wɔ́ nwʋn ju asɩ. Ɔ sanlɩn kɛ ɛnɛ, wɔ́ awulo ɛlɔ yɛ̂ mɩn ’sike ɔ.”
6Zase kɔ han yɩ́ nwʋn ɔ kɔ ju ɔ le fɛ elie ɔ kɔ sɔ Zozi nun.
7Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ nwunlin yɩ́ sɔ’n kɔ fɛ ɛya. Bɛ́ nwan: “Sʋanlan ɛhɩ a hɔ a sike ɛtɛfʋɛ awulo!”
8Zase kɔ jinlan yɛ́ Mɩn anyunnun, yɩ́ nwan: “Yɛmɩnlɩn, tie! Mɩn ’bu mɩ́n nwʋn ninnge nɩn anun mɩn tu yɩ́ ebue mɩn man ehianfʋɛ’n-mɔ. Sɛ n nili sʋanlan bie ndunlunmun an, mɩn ’bɔ yɩ́ nwʋn fâ nnan mɩn man yɩ́.”
9Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Ɛnɛ, awulo ɛhɩ anun menian’n-mɔ a nyan ngʋan. Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan ɛhɩ kʋsʋ tɩ Abalahamʋn abʋsʋ sʋanlan. 10Afɩ *Mân Baa’n walɩ kɛ ɔ ’ba kpʋnndɛ bɛ́ mɔ b’a minlin’n-mɔ nán ɔ de bɛ́ ngʋan.”
Esika kɔkɔlɛ mma nɩn anwʋn anyɩnndala’n
11Ɛsɛ Zozi kɔ bu anyɩnndala kʋn biekun ɔ kɔ hele bɛ́ mɔ anɩn bɛ lɛ tie ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ’n. Afɩ, kɛmɔ anɩn bɛ ka kaan bɛ ju Zoluzalɛmʋn’n, menian’n-mɔ jʋnlɩn kɛ bɛ ’ka ɛbɛlɛ ala bɛ nwun Nyanmɩan Belemgbin Mân’n. 12Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Dɩhyɩɛ kʋn fi yɩ́ mân dɩɛ anun kɔ hɔ mân bie anun. Mân sɔ’n wɔ mʋa kpa. Ɔ ’kɔ maan bɛ sie yɩ́ belemgbin nán ɔ sa ba. 13Mɔ ɔ ’ba hɔ’n, ɔ kɔ fɛfɛlɛ yɩ́ ngʋa’n-mɔ anun bulu. Ɔ kɔ wowula bɛ́ nun kʋn biala asa nun esika kɔkɔlɛ mma ngʋkʋn. Yɩ́ nwan: ‘Ɛmɔ fá lí junman dede maan m mála.’
14“Dɩhyɩɛ sɔ’n mân nɩn anun menian’n-mɔ ngulo man yɩ́ ɛjɔlɛ, bɛ kpɔ yɩ́. Nan mɔ dɩhyɩɛ’n hɔlɩ’n, bɛ kɔ yɩ menian maan bɛ kɔ si yɩ́ sʋ. Bɛ hɔlɩ juli ɛlɔ a, bɛ́ nwan: ‘Yɛ ngulo man kɛ bian ɛhɩ di yɛ́ sʋ belemgbin.’
15“Bɛ kɔ sie dɩhyɩɛ sɔ’n belemgbin, ɔ kɔ sa kɔ a yɩ́ mân nɩn anun. Ɔ kɔ man bɛ kɔ fɛfɛlɛ yɩ́ ngʋa’n-mɔ m’ɔ falɩ esika’n manlɩn bɛ́’n kɛ bɛ bála a bu mgbʋnndan bɛ héle yɩ́.
16“Alimʋa akʋa’n juli ɛbɛlɛ a, yɩ́ nwan: ‘Yɛmɩnlɩn, m’an nyan bulu m’an bʋka mɔ ɛ falɩ manlɩn mɩ́n nɩn asʋ.’
17“Belemgbin’n kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: ‘Akʋa kpa, mo! Kɛmɔ ninnge kaan ɛhɩ-mɔ anun m’an nwun wɔ́ ti anun’n, mɩn ’fa wɔ́ mɩn sie kulo mgbili bulu asʋ kpain.’
18“M’ɔ tɔ sʋ nnyuan’n kɔ a. Yɩ́ nwan: ‘Yɛmɩnlɩn, m’an nyan nnun m’an bʋka mɔ ɛ falɩ manlɩn mɩ́n nɩn asʋ.’
19“Belemgbin kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: ‘Mɩn ’fa wɔ́ kʋsʋ mɩn sie kulo mgbili nnun asʋ kpain.’
20“Akʋa kʋn biekun walɩ a, yɩ́ nwan: ‘Yɛmɩnlɩn, ɛ ’nwun wɔ́ esika’n. N valɩ n vɩalɩ hanmɩntɩ duku nun. 21Mɩn sulo wɔ́, ɔ sanlɩn kɛ ɛ tɩ sʋanlan mɔ wɔ́ ɛjɔlɛ elie yɔ yalɛ. Lɩka mɔ a nzie man like’n, ɛbɛlɛ like yɛ̂ ɛ fa ɔ. Lɩka mɔ a nnu a man like’n, ɛbɛlɛ like yɛ̂ ɛ tɩ ɔ.’
22“Mɔ akʋa nɩn anʋan tɔlɩ’n, belemgbin’n nwan: ‘Akʋa ati anun ɛtɛ, wɔ́ nʋan ɛjɔlɛ nɩn anwʋn yɛ̂ mɩn ’nɩan mɩn tua wɔ́ kalɛ ɔ. Ɛ sɩ kɛ n dɩ sʋanlan mɔ yɩ́ ɛjɔlɛ elie yɔ yalɛ, lɩka mɔ m’an nzie man like’n, ɛbɛlɛ like yɛ̂ mɩn fa ɔ. Lɩka mɔ m’an nnu a man like’n, ɛbɛlɛ like yɛ̂ mɩn tɩ ɔ. 23Ɔ yɔ sɛ mɔ afɩ a ngɔ a nva man mɩ́n esika nɩn a ndʋ man bankɩ ɔ? Ahan kɛ n vi ɛlɔ m malɩ’n, mɩn kʋala kɛ mɩn de sʋ nvasʋɛ’n.’
24“Mɔ belemgbin hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ mɔ bɛ wɔ ɛbɛlɛ’n kɛ: ‘Ɛmɔ tʋ́a yɩ́ lé esika kɔkɔlɛ mma sɔ’n bɛ mán sʋanlan’n m’ɔ le bulu’n.’
25“Bɛ́ mɔ bɛ gua ɛbɛlɛ’n, bɛ kɔ han kɔ hele belemgbin’n kɛ: ‘Yɛmɩnlɩn, yɩ́ dɩɛ, ɔ’a li mʋa ɔ’a nyan bulu!’
26“Belemgbin nwan: ‘Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ sʋanlan m’ɔ le bie’n, bɛ ’man yɩ́ dɔʋn. Nan sʋanlan m’ɔ le man bie fɩ́ɩ́’n, kaan’n m’ɔ le’n, bɛ ’tʋa yɩ́ bɛ de. 27Bɛ́ mɔ bɛ kpɔ mɩ́n mɔ b’a ngulo man kɛ mɩn sie bɛ́’n, bɛ fá bɛ́ kʋsʋ bɛ fíte mɩ́n nyunnun ɛwa bɛ hún bɛ́.’”
Zoluzalɛmʋn ɛhɔlɛ’n
(Matie 21.1-11, Maakɩ 11.1-11, Zʋan 12.12-19)
28Mɔ Zozi buli anyɩnndala sɔ’n yuelɩ mɔ bɛ ’kɔ Zoluzalɛmʋn’n, ɔ li yɩ́ menian’n-mɔ anyunnun. 29Mɔ bɛ hɔlɩ dede mɔ bɛ ka kaan bɛ ju Bɛtɩfaze nʋn Betanin kulo’n m’ɔ mantan bʋka’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Olivʋ bʋka’n, Zozi kɔ sʋan yɩ́ menian’n-mɔ anun nnyuan yɩ́ nyunnun. 30Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ hɔ́ kulo’n m’ɔ wɔ yɛ́ nyunnun ɛlɔ nɩn asʋ. Sɛ ɛmɔ ju ɛlɔ a, ɛmɔ ’ba nwun kɛ afunlunmun baa kʋn mɔ sʋanlan fɩ́ɩ́ fʋlɩ man sʋ lé mɩnnda ɛbɛlɛ. Ɛmɔ nyánnjɩ yɩ́ bɛ bɛ́lɛ mɩ́n ɛwa. 31Sɛ sʋanlan bisa ɛmɔ kɛ: ‘Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ nyannjɩ yɩ́ ɔ?’ Ɛmɔ hán kɛ: ‘Yɛ́ Mɩn a hian yɩ́ nwʋn.’”
32Bɛ́ mɔ Zozi sʋanlɩn bɛ́’n hɔlɩ nwunlin yɩ́ kʋalaa kɛ ɔ hanlɩn helelɩ bɛ́’n. 33Mɛlɛ mɔ bɛ ’nyannjɩ afunlunmun baa’n, bɛ́ mɔ bɛ le yɩ́’n kɔ bisa bɛ́ kɛ: ‘Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ nyannjɩ afunlunmun baa nɩn ɔ?’
34Zozi menian nnyuan’n kɔ bua bɛ́ kɛ: ‘Yɛ́ Mɩn a hian yɩ́ nwʋn.’
35Ɛhɩ a, bɛ kɔ fa afunlunmun baa’n bɛ kɔ bɛlɛ Zozi. Bɛ kɔ yɩyɩ bɛ́ taladɩɛ’n bɛ kɔ gua sʋ. Bɛ kɔ man Zozi kɔ fʋ kɔ tanlan sʋ. 36Zozi ’kɔ a, anɩn menian’n-mɔ lɛ yɩyɩ bɛ́ taladɩɛ’n-mɔ bɛ sɩsɛ yɩ́ atɩn nɩn anun.
37Mɔ anɩn bɛ ka kaan bɛ ju Olivʋ bʋka atɩn’n m’ɔ tʋlʋ kɔ Zoluzalɛmʋn nɩn asʋ’n, bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ si Zozi sʋ’n kɔ li fɛ bɛ kɔ bɔ bɛ kɔ sulo. Bɛ kɔ yɩ Nyanmɩan ayɛ ɔ fi asinbɛnwʋn ninnge’n-mɔ mɔ b’a nwun yɩ́ nɩn anwʋn. 38Bɛ́ nwan: “Nyila hán belemgbin’n m’ɔ lɛ ba wɔ yɛ́ Mɩn dunman nun’n! Alʋacɩcɩɛ wɔ anwunno, anunminnyanmʋn hán Nyanmɩan!”
39Anɩn *Falisifʋɛ mmie-mɔ wɔ meninsʋnman nɩn anun. Bɛ kɔ han bɛ kɔ hele Zozi kɛ: “Kpain, kan kele wɔ́ menian’n-mɔ kɛ bɛ múan bɛ́ nʋan.”
40Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ sɛ bɛ muan bɛ́ nʋan an, nyɔbʋɛ’n-mɔ ’bɔ sulo!”
Zozi ’ba sun gua Zoluzalɛmʋn anwʋn
41Mɔ Zozi juli Zoluzalɛmʋn anwʋn ɛbɛlɛ mɔ yɩ́ nyɩn bɔlɩ kulo’n, ɔ kɔ sun kɔ gua yɩ́ nwʋn. 42Yɩ́ nwan: “Sɛ ɔ tɩ kɛ ɛ tɩ ɛjɔlɛ abʋ a, ahan ɛnɛ wɔ́ kʋsʋ, ɛ ’nwun alʋacɩcɩɛ atɩn’n! Nan kʋsʋ, ɛ ngʋala man kɛ ɛ nwun yɩ́. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ tɩ like mɔ ɔ’a fɩa wɔ́ nyɩn. 43Mɛlɛ’n lɛ ba, bɛ́ mɔ bɛ kpɔ wɔ́’n, bɛ ’cɩ wɔ́ nwʋn ɛnwanlan kunngun kpa. Bɛ ’ta bɛ si bɛ yia wɔ́. Bɛ ’kele wɔ́ ahʋlʋwa wɔ́ bɛ̂ nʋn wɔ́ fama. 44Bɛ ’bɔ wɔ́ bʋsʋ bɔkɔɔ, wɔ́, ɔ nʋn wɔ́ mma’n-mɔ. Bɛ ’bubu kulo’n bɔkɔɔ bɛ gua yɩ́ asɩ. Ɔ sanlɩn kɛ a nnwun man mɛlɛ’n mɔ Nyanmɩan walɩ wɔ́ ti ele’n!”
Zozi ’ba wʋlʋ Nyanmɩan awulo nɩn anun
(Matie 21.12-17, Maakɩ 11.15-19, Zʋan 2.13-22)
45Zozi kɔ hɔ kɔ wʋlʋ Nyanmɩan awulo ɛbɛlɛ, ɔ kɔ fʋan bɛ́ mɔ anɩn bɛ lɛ di nun gua’n. 46Yɩ́ nwan: “Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kele kɛ: Mɩ́n sua’n tɩ asɔnɩn ɛyɔlɛ sua. Nan ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ a fa a kaci awofʋɛ sua.”
47Ɛhɩ anzin, cɩan daa, Zozi kekele like Nyanmɩan awulo nɩn anun. *Tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ, *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn mân nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kulo kɛ bɛ kun yɩ́. 48Kʋsʋ bɛ nnwun man atɩn mɔ bɛ ’bu sʋ ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ bagua’n yɔ anzʋɛ kpa ɔ tie ɛjɔlɛ’n mɔ Zozi kan’n.
20Zozi tunmin’n
(Matie 21.23-27, Maakɩ 11.27-33)
1Ɛhɩ, anɩn Zozi lɛ kekele menian’n-mɔ ninnge Nyanmɩan awulo nɩn anun, ɛsɛ anɩn ɔ lɛ bɔ Ɛjɔlɛkpa’n kele bɛ́. Kʋnmgba ala, tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ, mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn Izalayɛ mgbain’n-mɔ kɔ a 2kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Kele yɛ́ tunmin ɛhɔlɛ kʋn’n mɔ ɛ fa yɔ ninnge ɛhɩ-mɔ’n, ɔ nʋn sʋanlan’n m’ɔ manlɩn wɔ́ yɩ́ nwʋn atɩn’n?”
3Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Mɩ́n kʋsʋ mɩ́n, mɩn ’ba bisa ɛmɔ kosuan kʋn. Ɛmɔ búa mɩ́n bie. 4Nwan y’ɔ sʋanlɩn Zʋan kɛ ɔ bála ɔ sɔ́nɩn menian’n-mɔ’n, Nyanmɩan anaan kulo menian ɔ?”
5Mɔ Zozi bisalɩ bɛ́ kosuan sɔ’n, akpʋlʋwa kɔ tɔ bɛ́ afian. Bɛ́ nwan: “Sɛ yɛ kan kɛ: ‘Nyanmɩan y’ɔ sʋanlɩn yɩ́’ a, ɔ ’bisa yɛ́ kɛ: ‘Anɩn ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ a nne man Zʋan b’a nni man’n?’ 6Nan sɛ yɛ kan kɛ: ‘Kulo menian’n-mɔ yɛ̂ bɛ sʋanlɩn yɩ́’ a, bagua bɔndɩn’n ’tʋtʋ yɛ́ ɛbʋɛ bɛ kun yɛ́. Ɔ sanlɩn kɛ, bɛ́ kʋalaa bɛ de bɛ tʋ nun kɛ Zʋan tɩ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ.”
7Ɛhɩ a, bɛ kɔ bua Zozi kɛ: “Yɛ nzɩ man sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn Zʋan’n.”
8Zozi kʋsʋ nwan: “Kɛmɔ ɛmɔ nzɩ man sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn Zʋan’n, mɩ́n kʋsʋ mɩn ngele man ɛmɔ tunmin ɛhɔlɛ kʋn’n mɔ mɩn fa mɩn yɔ ninnge ɛhɩ-mɔ’n.”
Divɩn ebo nɩn anwʋn anyɩnndala’n
(Matie 21.33-46, Maakɩ 12.1-12)
9Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ bu anyɩnndala ɛhɩka ɔ kɔ hele bagua’n, yɩ́ nwan: “Bian kʋn kɔ sʋn divɩn ebo. Ɔ kɔ fa kɔ wula menian asa nun, ɔ kɔ tu atɩn ɔ kɔ hyɛ ɛlɔ. 10Tɛmʋn mɔ divɩn nɩn ɛtɩɛ’n juli’n, ɔ kɔ sʋan akʋa kʋn kpafʋ’n-mɔ anwʋn ɛlɔ kɛ ɔ hɔ́ lé yɩ́ dɩɛ’n bɛ́lɛ yɩ́. Akʋa’n hɔlɩ juli ɛlɔ a, kpafʋ’n-mɔ kɔ bili yɩ́ bɛ kɔ fʋan yɩ́, ɔ le yɩ́ sa to ɔ kɔ sa kɔ hɔ. 11Bian’n m’ɔ le ebo’n kɔ sʋan akʋa kʋn biekun kpafʋ’n-mɔ anwʋn ɛlɔ. Kpafʋ’n-mɔ kɔ bili yɩ́ kʋsʋ, bɛ kɔ kpɩkpɛ yɩ́ nzʋba, bɛ kɔ fʋan yɩ́, ɔ le yɩ́ sa to ɔ kɔ sa kɔ hɔ. 12Ɛsɛ bian’n kɔ sʋan yɩ́ akʋa’n kʋn biekun ɔ kɔ tian yɩ́ nsan kpafʋ’n-mɔ anwʋn ɛlɔ. Kpafʋ’n-mɔ kɔ bʋta bʋta yɩ́, ɛsɛ bɛ kɔ fʋan yɩ́ bɛ kɔ tʋ sʋ.
13“Ɛhɩ a, bian’n m’ɔ le ebo’n kɔ bisa yɩ́ nwʋn kɛ: ‘Anɩn nzu y’ɔ di kɛ mɩn yɔ ɔ? Mɩn ’ba sʋan mɩ́n wa’n mɔ mɩn kulo yɩ́’n bɛ́ nwʋn ɛlɔ. Kɛmɔ ɔ tɩ mɩ́n kunnun baa’n, ɛ ’su yɩ́ akpʋlʋwa a, bɛ ’ba man yɩ́ anyɩnnzɔ.’
14“Mɔ kpafʋ’n-mɔ nwunlin yɩ́’n, bɛ kɔ han yɩ́ bɛ́ afian ɛlɔ kɛ: ‘Ɛ ’nwun bian’n koliaja’n. Yɛ hún yɩ́ maan ebo’n há yɛ́ sa nun.’ 15Bɛ kɔ ju yɩ́ bɛ kɔ tʋ ahanmɩan bɛ kɔ hun yɩ́.”
Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Kɛmɔ ɛjɔlɛ nɩn a yɔ sʋa’n, bian’n m’ɔ le ebo’n, ɔ ’yɔ kpafʋ’n-mɔ sɛ? 16Ɔ ’ba, ɔ ’kun kpafʋ sɔ’n-mɔ ɔ fa yɩ́ ebo’n ɔ wula menian nvʋfɔlɛ asa nun.”
Mɔ menian’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ́ nwan: “Cɛcɛ, ɛjɔlɛ’n n’ɔ ba yɩ́ ɛbɛlɛ sɔ!”
17Nan mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ nɛnɩan bɛ́. Yɩ́ nwan: “Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ ɛhɩ abʋ’n kele sɛ?
Ɛbʋɛ’n mɔ bɛ́ mɔ bɛ lɛ si sua’n juli tʋlɩ’n,
yɩ́ yɛ̂ ɔ’a kaci ayialɩɛ nɩn asʋ ɛbʋɛ cɩnnjɩn nɩn ɔ.
18Sʋanlan biala m’ɔ kɔ tɔ ɛbʋɛ sɔ nɩn asʋ’n, ɔ ’bʋta yɛ̂ sʋanlan kʋsʋ mɔ ɛbʋɛ sɔ’n kɔ tɔ yɩ́ sʋ’n, ɔ ’nunkun yɩ́.”
Sezaa ajule’n
(Matie 22.15-22, Maakɩ 12.13-17)
19Mɔ Zozi buli anyɩnndala’n yuelɩ’n, *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ kɔ nwun kɛ bɛ́ ti yɛ̂ Zozi buli anyɩnndala sɔ nɩn ɔ. Ɛbɛlɛ ala, bɛ ’kpʋnndɛ kɛ bɛ cɩ yɩ́. Nan kʋsʋ bagua’n dunman nun, bɛ sulo.
20Ɛhɩ a, bɛ́ nyɩn kpala Zozi. Yɩ́ ti, bɛ kɔ sʋan menian Zozi anwʋn ɛlɔ. Menian sɔ’n-mɔ kɔ yɔ bɛ́ nwʋn kɛ sɛsɛfʋɛ-mɔ. Bɛ́ y’ɔ di kɛ bɛ sua Zozi ngaa maan ɔ tɔ nun bɛ cɩ yɩ́ bɛ man awaa ɔ. 21Menian sɔ’n-mɔ kɔ bisa Zozi kosuan ɛhɩ kɛ: “Kpain, yɛ sɩ kɛ like mɔ ɛ kekele’n tɩ fɔ́ʋ́n. Ɛ nnɩan man sʋanlan anyunnun ɛ mmua man yɩ́ ndɛɛ. Atɩn mɔ Nyanmɩan kulo kɛ menian’n-mɔ nanndɩ sʋ nán yɩ́ kunnun a jɔ’n, ɛ kekele yɩ́ ananhɔlɛ. 22Yɩ́ ti, kan maan yɛ tɩ́. Asʋ ɔ wɔ nun kɛ yɛ túa ajule’n yɛ mán *Lɔmʋn belemgbin *Sezaa anaan nán man yɛ tua yɛ man yɩ́?”
23Zozi kɔ nwun mɔ b’a jʋnlɩn’n. Ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: 24“Ɛmɔ fá bɛ́ esika’n kʋn bɛ héle mɩ́n. Nwan nvoninnin ɔ nʋn dunman benin y’ɔ gua sʋ ɔ?”
Bɛ kɔ bua Zozi kɛ: “Belemgbin Sezaa ɔ.”
25Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Sɛ ɛjɔlɛ’n tɩ sʋa a, anɩn ɛmɔ túa m’ɔ tɩ belemgbin dɩɛ’n bɛ mán yɩ́, nunhan kʋsʋ m’ɔ tɩ Nyanmɩan dɩɛ’n, ɛmɔ túa bɛ mán Nyanmɩan.”
26Kɛ Zozi kpɩnlɩn bualɩ bɛ́’n, b’a nnyan man yɩ́ nzin ɛjɔlɛ b’a ngan man wɔ bagua nɩn anyunnun. Ɔ sanlɩn kɛ Zozi mmua’n sinlin bɛ́ nwʋn. Ɔ man bɛ muanlɩn bɛ́ nʋan nɩn asʋ koun.
Ewuetinnge nɩn anwʋn kosuan’n
(Matie 22.23-33, Maakɩ 12.18-27)
27Ɛhɩ, *Sadusifʋɛ mmie-mɔ kɔ a Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. Bɛ́ yɛ̂ bɛ kan kɛ ewuetinnge nnʋn man ɛbɛlɛ nɩn ɔ. Bɛ kɔ susu ɛjɔlɛ ɛhɩ bɛ kɔ hele Zozi, 28bɛ́ nwan: “Kpain, Moyizɩ a hɛlɛ mala ɛhɩ a man yɛ́ kɛ: Sɛ belenzua kʋn le yɩ́ nianman belenzua m’ɔ ja bala, sɛ ɔ nʋn yɩ́ yɩ b’a nwʋn man baa nán ɔ wu a, anɩn belenzua’n fá kunlannvʋɛ balasua’n ɔ já. Ɔ nʋn yɩ́ bɛ wʋ́ mma bɛ mán yɩ́ nianman’n.29Anɩn anianman mmelenzua nsʋ wɔ ɛbɛlɛ. Nunhan kpain’n kɔ ja bala. Ɔ nʋn bala’n b’a nwʋ man baa, ɔ kɔ wu. 30M’ɔ tɔtʋa yɩ́’n kɔ ja kunlannvʋɛ balasua sɔ’n. 31M’ɔ tian yɩ́ nsan’n kʋsʋ kɔ ja yɩ́. Bɛ́ menian’n nsʋ’n kʋalaa bɛ kɔ ja balasua sɔ’n, bɛ nʋn yɩ́ ngɔ wʋ man baa, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ yue wu. 32Yɩ́ bɛ-yue-asɩɛ, balasua’n kʋsʋ kɔ wu. 33Ewuetinnge cɩan’n, bɛ́ nunhan benin yɛ̂ ɔ ’fa bala nɩn ɔ? Afɩ bɛ́ anianman nsʋ’n kʋalaa b’a ja balasua sɔ’n bie!”
34Mɔ bɛ bisalɩ kɔsuan sɔ’n, Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Mɛlɛ ɛhɩ anun menian’n-mɔ ja bɛ́ nwʋn. 35Nan menian m’ɔ sɛ fata kɛ bɛ fi ewue nun bɛ tínnge bɛ tánlan mân’n m’ɔ lɛ ba nɩn anun ɛlɔ’n, bɛ́ dɩɛ bɛ nja man bɛ́ nwʋn. 36Bɛ nwu man kʋ́n, ɔ sanlɩn kɛ, bɛ ’ba kaci kɛ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ. Bɛ ’kaci Nyanmɩan amma mmelenzua, afɩ bɛ fi ewue nun b’a tinnge. 37Ewuetinnge’n, yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ Moyizɩ hanlɩn nɩn ɔ. Lɩka’n mɔ bɛ lɛ kele kɛ baka’n sɔlɩ’n, Moyizɩ fɛlɛlɩ yɛ́ Mɩn ‘Abalahamʋn Nyanmɩan, Izakɩ Nyanmɩan yɛ̂ Zʋakɔbʋ Nyanmɩan.’ 38Nyanmɩan tɩ bɛ́ mɔ bɛ́ nyɩn wɔ sʋ’n Nyanmɩan, nan ɔ tɩ man ewue mma Nyanmɩan. Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ nyunnun, menian sɔ’n-mɔ anyɩn wɔ sʋ.”
39Mɔ Zozi bualɩ bɛ sɔ’n, *mala nɩn asʋ mgbain mmie-mɔ jasʋlɩ a, bɛ́ nwan: “Kpain, a han yɩ́ fɔ́ʋ́n.” 40Bɛ́ bie fɩ́ɩ́ ngɔ bisa yɩ́ kosuan kʋ́n.
Kilisi’n nʋn belemgbin Davidi
(Matie 22.41-46, Maakɩ 12.35-37)
41Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Ɔ yɔ sɛ mɔ bɛ kan kɛ belemgbin *Davidi anʋnman y’ɔ le Kilisi’n, Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n? 42Izalayɛ ejue ɛtʋɛ kalata nɩn anun, Davidi muonun lɛ kele kɛ:
Ɛdannganman a han a hele mɩ́n Mɩn kɛ:
Tanlan mɩ́n fama sʋ,
43nán mɩn ’ba fa wɔ́ mgbɔfʋɛ’n-mɔ
mɩn gua wɔ́ ja abʋ.
44Davidi fɛlɛ yɩ́ ‘yɛ́ Mɩn’ Ɔ yɔ sɛ m’ɔ kʋala kɛ ɔ kaci Davidi anʋnman’n?”
Zozi ’ba kannzʋ yɩ́ menian’n-mɔ
wɔ mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ anwʋn
(Matie 23.1-36, Maakɩ 12.38-40)
45Mɛlɛ mɔ anɩn meninsʋnman lɛ tie ɛjɔlɛ’n, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: 46“Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa wɔ *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ anwʋn. Bɛ kulo taladɩɛ ndɩnndɩɩn ewula nanndɩ menian’n-mɔ anun. Gua nɩn asʋ, bɛ kulo kɛ menian bisa bɛ́ ahɩn anyɩnnzɔ nun. Asɔnɩn sua’n-mɔ anun ɔ nʋn like elie’n-mɔ anun, menian mgbili mgbili lɩka yɛ̂ bɛ kpʋnndɛ bɛ tanlan ɔ. 47Bɛ kpʋkpʋ kunlannvʋɛ mmalasua’n-mɔ anwʋn bɔkɔɔ, ɛsɛ bɛ yɔ asɔnɩn ndɩnndɩɩn bɛ gua sʋ bɛ kele kɛ bɛ tɩ kpa. Bɛ́ nyɔlɩɛ sɔ’n-mɔ anwʋn ahatua mɔ bɛ ’ba nyan yɩ́’n, ɔ tɩ kpili sʋnman!”
21Kunlannvʋɛ balasua nɩn acɛdɩɛ’n
1Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ tʋ yɩ́ nyɩn, ɔ ’nɩan an, anɩn esikafʋɛ’n-mɔ lɛ tʋ bɛ́ esika’n Nyanmɩan awulo nɩn anun lɩka mɔ bɛ tʋ acɛdɩɛ’n. 2Ɔ kɔ nwun ehianfʋɛ kunlannvʋɛ balasua kʋn kʋsʋ kɛ anɩn ɔ lɛ tʋ nun babulu ngʋnkʋn nnyuan. 3Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, ehianfʋɛ kunlannvʋɛ balasua ɛhɩ a tʋ dɔʋn a tala ɛhɩnlɩn-mɔ kʋalaatin. 4Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ esika kʋalaa m’ɔ ka yɩ́ sa nun mɔ ɔ ’fa to like di’n, esika sɔ’n yɛ̂ ɔ’a fa ɔ’a tʋ nun ɔ. Nan ɛhɩnlɩn-mɔ dɩɛ, esika mɔ bɛ mmianlɩn man yɩ́ nwʋn’n yɛ̂ b’a tʋ yɩ́ nun ɔ.”
Nyanmɩan awulo nɩn ebubue nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n
5Mɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, menian mmie-mɔ kɔ han Nyanmɩan sua nɩn anwʋn ɛjɔlɛ. Bɛ́ nwan nyɔbʋɛ’n mɔ b’a fa b’a si’n tɩ nganlanman nganlanman. Ninnge mɔ b’a fa b’a hye Nyanmɩan, mɔ b’a fa b’a sesie yɩ́ kunnun’n, bɛ́ kʋsʋ bɛ tɩ nganlanman nganlanman. Nan mɔ Zozi tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nwan: 6“Mɛlɛ’n lɛ ba, ɛbʋɛ ɛhɩ-mɔ mɔ ɛmɔ nwun yɩ́’n, fɩ́ɩ́ nga man ɛbɛlɛ. Bɛ ’kan yɩ́ kʋalaa bɛ gua asɩ.”
Munnzue nʋn ahʋlʋwa’n
(Matie 24.3-14, Maakɩ 13.3-13)
7Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, bɛ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Anɩn cɩan benin yɛ̂ nyɔbʋɛ sɔ’n-mɔ ’kan gua asɩ ɔ? Nzɔlɛ benin yɛ̂ ɔ ’kele kɛ like sɔ’n tɛmʋn a ju ɔ?”
8Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn, nán bɛ yaci bɛ́ nwʋn maan bɛ laka bɛ́. Ɔ sanlɩn kɛ, menian dɔʋn ’ba fa mɩ́n dunman bɛ ba bɛ kan kɛ: ‘Kilisi’n, Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n, y’ɔ le mɩ́n!’ ɛsɛ bɛ ’kan kɛ: ‘Mɛlɛ nɩn a ju!’ Bɛ kan sɔ a, nán bɛ si bɛ́ sʋ. 9Ɛmɔ tɩ kɛ bɛ lɛ kan ɛlɔɛ nʋn emunlutie anwʋn ɛjɔlɛ a, nán bɛ man bɛ́ nyɩnsʋ tan bɛ́. Afɩ ɔ di kɛ ɛhɩ kʋalaa di mʋa ba kʋalaaka. Nan kʋsʋ nán kɛ mân’n ’ka ɛbɛlɛ ala ɔ yue ɔ.”
10Zozi kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “Mân kʋn nʋn mân fʋfɔlɛ ’ba hʋn ɛlɔɛ. Belemgbin mân kʋn nʋn belemgbin mân fʋfɔlɛ ’ba hʋn ɛlɔɛ. 11Lɩka dɔʋn, asɩɛ’n ’ba kpusu kpili kpa, ɛhɔɛ ’ba kpɩn, ewue m’ɔ sa kʋsʋ ’ba ju sʋ. Bɛ ’ba nwun ninnge esulo esulo ɔ nʋn nzɔlɛ mgbili mgbili kɛ ɔ fi nyanmɩansʋ.
12“Nan kʋsʋ, asannan nán yɩ́ kʋalaa a ju’n, bɛ ’ba hyɩ ɛmɔ, bɛ ’kele ɛmɔ ahʋlʋwa. Bɛ ’fa ɛmɔ bɛ wula bɛ́ mɔ bɛ li Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn nɩn ati nɩn asa nun. Bɛ́ kʋsʋ bɛ ’bua ɛmɔ ndɛɛ bɛ gua ɛmɔ fiadɩ. Kɛmɔ ɛmɔ de mɩ́n di nɩn ati, bɛ nʋn ɛmɔ ’ba hɔ mmelemgbin’n-mɔ nʋn mân mgbain’n-mɔ aja sʋ. 13Ɛbɛlɛ sɔ nɩn anun, ɛmɔ ’ba li mɩ́n nwʋn adanzɩɛ bɛ kele bɛ́. 14Ɛmɔ mán bɛ ti tánlan sʋ kɛ ɛjɔlɛ mɔ ɛmɔ ’kan bɛ sa bɛ́ nɩn’n, nán bɛ di yɩ́ nwʋn yalɛ. 15Ɔ sanlɩn kɛ, mɩ́n bɔbɔ muonun, mɩn ’fa ɛjɔlɛ’n ɔ nʋn ngɛlɛ’n m’ɔ fata’n mɩn wula ɛmɔ anʋan. Ɔ man bɛ́ mɔ bɛ kpɔ ɛmɔ’n ngɔ hʋala man bɛ́ nyunnun jinlan nán ’ba su yɩ́ akpʋlʋwa. 16Ɛmɔ asɩ-mɔ nʋn ɛmɔ anin-mɔ, ɛmɔ anianman-mɔ, ɛmɔ anwʋn amma-mɔ nʋn ɛmɔ amanngʋn-mɔ muonun, bɛ ’yɩ ɛmɔ bɛ man. Ɛsɛ bɛ ’ba man bɛ kun ɛmɔ anun mmie-mɔ dɔʋn. 17Mɩ́n dunman nun, menian’n-mɔ kʋalaa ’ba fa ɛmɔ anwʋn ɛkpɔ. 18Nan kʋsʋ ɛmɔ nwún yɩ́ kɛ ɛmɔ ati enyuan kʋn sʋa mminlin man. 19Ɛmɔ jínlan bɛ́ ja nun. Afɩ sɛ ɛmɔ jinlan bɛ́ ja nun an, ɛmɔ ’nyan bɛ́ ti.
Zoluzalɛmʋn kulo nɩn ebubue’n
(Matie 24.15-21, Maakɩ 13.14-19)
20“Mɛlɛ mɔ ɛmɔ kɔ nwun kɛ ɛlɔɛ menian a ta a si a yia Zoluzalɛmʋn kulo’n, ɛmɔ tɩ́ yɩ́ bʋ kɛ yɩ́ ebubue tɛmʋn a ju a yue. 21Tɛmʋn sɔ nɩn anun, bɛ́ mɔ bɛ wɔ Zude mân nɩn anun’n, bɛ nwánndi bɛ hɔ́ mmʋka’n-mɔ asʋ ɛlɔ. Bɛ́ mɔ bɛ wɔ Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ’n, bɛ nwánndi bɛ hɔ́ mʋa. Bɛ́ mɔ bɛ́ kʋsʋ bɛ wɔ nanmue nun’n, nán bɛ ba kulo. 22Ɔ sanlɩn kɛ, tɛmʋn sɔ’n tɩ ndɛɛ ebua cɩan maan Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kʋalaa kpɩn sʋ. 23Tɛmʋn sɔ nɩn anun, nwʋnnzɛfʋɛ nʋn bɛ́ mɔ bɛ nʋan mma, bɛ́ yakɔ! Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan sikpɛ’n ’cɩ menian ɛhɩ-mɔ ɔ man alʋabɔ kpili kpa tɔ mân nɩn anun. 24Bɛ́ mɔ bɛ kpɔ bɛ́’n-mɔ ’ba fa dadɩɛ bɛ kun mmie-mɔ, ɛsɛ bɛ cɩ ɛhɩnlɩn-mɔ nóle bɛ nʋn bɛ́ kɔ mân mân’n kʋalaatin anun. Bɛ́ mɔ bɛ nzɩ man Nyanmɩan’n, bɛ ’ba sɛcɩ Zoluzalɛmʋn kulo’n bɔkɔɔ dede ɔ ju bɛ́ mɛlɛ dɩɛ nɩn ayuelɩɛ.
Mân Baa nɩn ɛwalɛ’n
(Matie 24.29-31, Maakɩ 13.24-27)
25“Bɛ ’ba nwun nzɔlɛ sɛnzɛ nɩn anun, sala nɩn anun ɔ nʋn nzalama’n-mɔ anun. Esulo ’ba han asɩɛ nɩn asʋ ɛwa menian’n-mɔ. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ ’tɩ jenvie’n nʋn yɩ́ mgbaha’n m’ɔ lɛ bɔ nɩn angan an, anɩn like bie lɛ yɔ bɛ́. 26Kɛmɔ anwunno ɛlɔ ninnge’n-mɔ ’ba kpusu’n, esulo ’ba han menian’n-mɔ bɛ susu dede bɛ wu. Ɔ sanlɩn kɛ asɩɛ nɩn asʋ ɛwa yɛ̂ ninnge sɔ’n-mɔ ’ba yue ɔ. 27Ɛbɛlɛ nɩn anun, bɛ ’ba nwun *Mân Baa’n kɛ ɔ le tunmin nʋn anunminnyanmʋn kpili kpa, ɔ wɔ bɔlɛ́ nɩn anun ɔ lɛ ba. 28Sɛ ɛmɔ nwun yɩ́ kɛ ninnge sɔ’n-mɔ lɛ yɩ bɛ́ nwʋn an, anɩn ɛmɔ tɩ́nngɛ bɛ́ nwʋn nun bɛ kúku bɛ́ ti sʋ. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn ɛmɔ ati ele tɛmʋn a ju a yue.”
Figi baka nɩn anwʋn anyɩnndala’n
(Matie 24.32-35, Maakɩ 13.28-31)
29Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ bu anyɩnndala ɛhɩ kɔ hele bɛ́, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ tʋ́ bɛ́ nyɩn bɛ nɩ́an *figi baka’n nʋn mmaka ɛhɩnlɩn-mɔ kʋalaatin. 30Tɛmʋn mɔ ɛmɔ kɔ nwun kɛ bɛ lɛ fɩfɛ’n, anɩn ɛmɔ sɩ kɛ mɛlɛ kpa nɩn a ju a yue. 31Kɛ ɔ tɩ yɩ́ nɩn anɩn, sɛ ɛmɔ nwun kɛ ninnge sɔ’n-mɔ lɛ ba a, anɩn ɛmɔ tɩ́ yɩ́ bʋ kɛ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn a mantan kʋkʋ.
32“Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ ajulisʋ menian ɛhɩ-mɔ, bɛ́ kʋalaa bɛ ngɔ yue man wu nán ɛhɩ kʋalaa a ju. 33Anwunno nʋn asɩ’n ’ba kpɛ nun, nan mɩ́n nʋan ɛjɔlɛ’n, ɔ mgbɛ man nun lé.
Bɛ nɩ́an bɛ́ nwʋn
34“Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn! Nán bɛ yaci bɛ́ nwʋn maan edidie nʋn nzan ɛnʋan ɛjɔlɛ ɔ nʋn eyuadɩ ɛhɩ anun nzusue wʋlʋ ɛmɔ ajʋnlɩn nun. Sɛ ɔ yɔ sɔ a, *Mân Baa nɩn ɛwalɛ’n ’di ɛmɔ nvu nun baa kʋnmgba. 35Ɔ sanlɩn kɛ, yɩ́ ɛwalɛ’n ’ba yɔ kɛ dada mɔ bɛ lɛ tʋ bɛ gua asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ asʋ ɔ. 36Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn, bɛ yɔ́ asɔnɩn tɛmʋn biala nán ɛmɔ a nwanndi ninnge sɔ’n-mɔ b’a hʋala Mân Baa nɩn anyunnun fite.”
37Alɩhɩan nɩn anun, Zozi kekele menian’n-mɔ ninnge Nyanmɩan awulo nɩn anun. Nan nɔsʋba, ɔ kɔ bʋka’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Olivʋ bʋka nɩn asʋ. Ɛlɔ y’ɔ da ɔ. 38Ngɛlɛmɔ, menian’n-mɔ kʋalaa ba ndɛ bɛ ba tie Zozi Anʋan Ɛjɔlɛ’n Nyanmɩan awulo ɛbɛlɛ.
22Zufʋ mgbain’n-mɔ ’ba hɔ Zozi ati ahuan
(Matie 26.1-5, Maakɩ 14.1-2, Zʋan 11.45-53)
1Ɛhɩ, anɩn Zufʋ’n-mɔ fɛtɩ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Pakɩ’n, mɔ bɛ di kpaʋn’n mɔ fali ayile nnʋn man nun’n ka kaan ju. 2Kɛmɔ *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ sulo kɛ bɛ cɩ Zozi a, bagua’n ’ba jasʋ bɛ kɔmɩn anun’n, bɛ kɔ kpʋnndɛ atɩn mɔ bɛ ’sɩn sʋ bɛ kun Zozi.
Zudasɩ ’ba yɩ Zozi man Zufʋ mgbain’n-mɔ
(Matie 26.14-16, Maakɩ 14.10-11)
3Ɛhɩ, *Satan kɔ wʋlʋ Zudasɩ mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Isikaliɔtɩ nɩn anun. Zudasɩ sɔ’n, ɔ wɔ Zozi menian bulu nʋn nnyuan nɩn anun bie. 4Zudasɩ kɔ hɔ kɔ tʋ tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Nyanmɩan awulo nɩn asʋ nzalafʋ mgbain’n-mɔ. Ɔ nʋn bɛ́ bɛ kɔ han atɩn mɔ ɔ ’bu sʋ ɔ yɩ Zozi man bɛ́ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ. 5Mɔ Zudasɩ hanlɩn sɔ helelɩ bɛ́’n, ɔ kɔ yɔ bɛ́ fɛ sʋnman. Bɛ kɔ bɔbʋa Zudasɩ kɛ sɛ ɔ man bɛ sa kan Zozi sakpa a, bɛ ’man yɩ́ esika. 6Zudasɩ kɔ tie. Ɔ kɔ kpʋnndɛ atɩn mɔ ɔ ’sɩn sʋ ɔ yɩ Zozi man bɛ́ nán bagua nɩn a nnwun man nun.
Zozi ’ba man yɩ́ menian’n-mɔ tʋn Pakɩ alɩɛ’n.
(Matie 26.17-25, Maakɩ 14.12-21, Zʋan 13.21-30)
7Ɛhɩ, cɩan’n mɔ bɛ di kpaʋn’n mɔ fali ayile’n nnʋn man nun’n kɔ ju. Cɩan sɔ’n y’ɔ fata kɛ bɛ kun mmʋa mma’n-mɔ mɔ bɛ ’fa bɛ tʋn *Pakɩ alɩɛ nɩn ɔ. 8Zozi kɔ sʋan Pɩɛlɩ nʋn Zʋan. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ hɔ́ tʋ́n yɛ́ Pakɩ alɩɛ’n.”
9Pɩɛlɩ nʋn Zʋan kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Nin lɩka dɩɛ yɛ̂ ɛ kulo kɛ yɛ tʋn yɩ́ ɔ.”
10Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ kɔ ju kulo ɛlɔ a, ɛmɔ nʋn belenzua kʋn ’ba yia. Ɔ sʋ nzue bua nun. Ɛmɔ sí yɩ́ sʋ bɛ wʋ́lʋ awulo’n m’ɔ kɔ wʋlʋ nun nɩn anun. 11Ɛmɔ ju ɛbɛlɛ a, bɛ hán bɛ héle sʋanlan’n m’ɔ le awulo’n kɛ: ‘Kpain nwan yɛ bísa wɔ́ kɛ: Nin lɩka dɩɛ yɛ̂ ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ bɛ ’di Pakɩ alɩɛ’n?’ 12Sɛ ɛmɔ bisa yɩ́ a, ɔ ’kele ɛmɔ dabɛlɛ kpili kʋn awaa nɩn asʋ ɛlɔ. B’a sesie nun. Ɛmɔ sésie Pakɩ alɩɛ nɩn ɛbɛlɛ.”
13Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, yɩ́ menian nnyuan’n kɔ hɔ kɔ ju kulo nɩn asʋ. Kɛ Zozi kpɩnlɩn hanlɩn yɩ́’n, bɛ nwunlin yɩ́ kʋalaa sɔ. Bɛ kɔ tʋn Pakɩ alɩɛ’n bɛ kɔ sesie yɩ́ ɛbɛlɛ.
Zozi ’ba man yɩ́ menian’n-mɔ kominnian
(Matie 26.26-30, Maakɩ 14.22-26, 1 Kolɩntɩ 11.23-25)
14Mɔ alɩlie tɛmʋn’n juli’n, Zozi nʋn yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ kɔ lɩla tɔbɩlɩ nɩn anwʋn. 15Yɩ́ nwan: “Mɩn kulo kɛ mɩn nʋn ɛmɔ yɛ di Pakɩ alɩɛ ɛhɩ kʋalaa nán m’an nwun mɩ́n nyunnun. 16Afɩ mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, mɩn ngɔ li man fɩ́ɩ́ kʋ́n dede ɔ ’ju mɛlɛ mɔ bɛ ’nwun yɩ́ bʋ kpa Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun ɛlɔ’n.”
17Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ fa nzan kangɔ kʋn. Ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ lé ɛhɩ bɛ hyé bɛ nʋ́n. 18Afɩ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ, ɔ fi ɛnɛ m’ɔ kɔ’n, mɩn ngɔ nʋn man nzan fɩ́ɩ́ kʋ́n dede ɔ ’ju Nyanmɩan belemgbin elie’n tɛmʋn.”
19M’ɔ hanlɩn ɛhɩ yuelɩ’n, ɛsɛ ɔ kɔ fa kpaʋn’n. Ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ kɔ yue, ɔ kɔ bubu nun ɔ kɔ man bɛ́. Yɩ́ nwan: “Kpaʋn ɛhɩ tɩ mɩ́n nwʋnnaan. [B’a fa b’a man ɛmɔ. Ɛmɔ yɔ́ yɩ́ sɔ bɛ kácɩ mɩ́n.”
20Mɔ bɛ lili like’n yuelɩ’n, Zozi kɔ fa nzan’n kɔ man bɛ́. Yɩ́ nwan: “Nzan ɛhɩ tɩ mɩ́n moja. Moja sɔ nɩn a butu a man ɛmɔ. Ɔ di ajinlanmun kɛ Nyanmɩan nʋn ɛmɔ a li nyɩhyɛ fʋfɔlɛ.] 21Nan ɛmɔ nɩ́an, sʋanlan’n mɔ ɔ ’ba yɩ mɩ́n man’n, ɔ nʋn mɩ́n wɔ tɔbɩlɩ nɩn anwʋn ɛwa! 22Ɔ tɩ ananhɔlɛ, *Mân Baa’n ’ba wu kɛ Nyanmɩan a kpɩn a han yɩ́’n. Nan kʋsʋ, sʋanlan’n mɔ ɔ ’ba yɩ Mân Baa’n man’n, munnzue hán yɩ́!” 23Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, bɛ lɛ bisa bisa bɛ́ nwʋn bɛ kpʋnndɛ sʋanlan’n mɔ ɔ ’ba li junman sɔ’n.
Nunhan benin yɛ̂ ɔ tɩ kpili ɔ?
24Ɛhɩ anzin, akpʋlʋwa kʋn kɔ tɔ mmɔfʋɛ’n-mɔ afian ɛlɔ. Bɛ́ mmɔfʋɛ bulu nʋn nnyuan nɩn anun, bɛ lɛ kpʋnndɛ sʋanlan m’ɔ tɩ kpili tala yɩ́ manngʋn’n-mɔ’n. 25Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Asɩɛ nɩn asʋ mmelemgbin’n-mɔ sie menian. Bɛ́ mɔ bɛ le tunmin’n man bɛ fɛlɛ bɛ́ ‘Defʋɛ’. 26Nan ɛmɔ dɩɛ, ɔ tɩ man sɔ mman man ɛmɔ. Ɛmɔ afian, sʋanlan m’ɔ tɩ kpili’n, ɔ di kɛ ɔ bu yɩ́ nwʋn kɛ bɛ́ nunhan kaan. M’ɔ li bɛ́ ti’n kʋsʋ, ɔ di kɛ ɔ bu yɩ́ nwʋn kɛ sʋanlan m’ɔ sʋ ɛhɩnlɩn-mɔ. 27Sʋanlan kʋn lɛ didi tɔbɩlɩ nɩn asʋ, kʋn lɛ yɩ alɩɛ man yɩ́. Bɛ́ munnyuan’n, benin yɛ̂ ɔ tɩ kpili ɔ? Sɛ sʋanlan’n m’ɔ tɩ tɔbɩlɩ nɩn anwʋn nɩn ɔ? Mɩ́n kʋsʋ mɩ́n, n wɔ ɛmɔ afian ɛwa kɛ sʋanlan m’ɔ lɛ sʋ ɔ! 28Ɛmɔ dɩɛ, mɩ́n ɛfɛ’n-mɔ anun, ɛmɔ a bɔ mɔndɩnlɩn bɛ nʋn mɩn a tanlan nun. 29Ɛhɩka ati, kɛmɔ mɩ́n Sɩ a fa Belemgbin Mân nɩn a wula mɩ́n sa nun’n, mɩ́n kʋsʋ, mɩn ’fa Belemgbin Mân’n mɩn man ɛmɔ. 30Ɛmɔ ’tanlan mɩ́n tɔbɩlɩ nɩn anwʋn bɛ didi bɛ nʋnnʋn mɩ́n belemgbin mân nɩn anun. Ɛsɛ ɛmɔ ’tanlan belemgbin bia sʋ bɛ bua Izalayɛ nvilie bulu nʋn nnyuan’n ndɛɛ.”
Zozi ’ba kannzʋ Simʋn Pɩɛlɩ
(Matie 26.31-35, Maakɩ 14.27-31, Zʋan 13.36-38)
31Ɛhɩ anzin, Zozi nwan: “Simʋn, Simʋn! Nɩan wɔ́ nwʋn kpa. *Satan a sɛlɛ ɛmɔ anwʋn atɩn ɔ’a nyan yɩ́ kɛ ɔ ’sɔ ɛmɔ nɩan kɛ bɛ huhu ninnge’n-mɔ asʋ bɛ ju m’ɔ tɩ man kpa’n bɛ gua’n. 32Nan m’an sɛlɛ m’an man wɔ́ nán dedi a nyue man wɔ́ nun. Mɛlɛ mɔ ɛ kɔ sa kɔ a mɩ́n nwʋn’n, wowula wɔ́ nianman’n-mɔ anwʋnsɛlɛ.”
33Pɩɛlɩ kɔ han kɔ hele Zozi kɛ: “Yɛ́ Mɩn, sɛ ɔ di mɔ bɛ tʋ wɔ́ nʋn mɩ́n fiadɩ, ɛsɛ sɛ ɔ di mɔ ɛ wu a, mɩ́n nʋn wɔ́ yɛ ’wu.”
34Zozi nwan: “Pɩɛlɩ, mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele wɔ́ kɛ ɛnɛ, ɔ nʋn dede mɔ akɔ’n ’bɔ’n, ɛ kan yɩ́ kpɛ̂ nsan kɛ ɛ nzɩ man mɩ́n”
Esika, bɔ́lɛ’n nʋn dadɩɛ’n
35Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ bisa yɩ́ menian’n-mɔ kʋalaatin kɛ: “Mɛlɛ mɔ n zʋanlɩn ɛmɔ mɔ ɛmɔ a nva man esika b’a nza man bɛ́ nwʋn, b’a nva man bɔ́lɛ nʋn mgbabʋa’n, asʋ ɛmɔ mianlɩn like anwʋn ɔ?”
Yɩ́ menian’n-mɔ nwan: “Cɛcɛ, y’a mmian man like anwʋn.”
36Ɛhɩ a, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Nan kɩkaala dɩɛ, sʋanlan m’ɔ le esika’n, ɔ fá. M’ɔ le bɔ́lɛ’n, ɔ fá. M’ɔ le man dadɩɛ’n, ɔ tɔ́nɩn yɩ́ taladɩɛ kpili’n ɔ fá tó kʋn. 37Afɩ, mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, mɩ́n nwʋn ɛjɔlɛ’n mɔ b’a hɛlɛ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun’n: B’a ha yɩ́ b’a wula ɛtɛfʋɛ’n-mɔ anun bie. Ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ fata kɛ ɔ kpɩn sʋ.”
38Mɔ Zozi hanlɩn ɛhɩ’n, yɩ́ menian’n-mɔ nwan: “Yɛ́ Mɩn, ɛ ’nwun dadɩɛ nnyuan.”
Zozi nwan: “Ɔ sa.”
Zozi ’ba yɔ asɔnɩn Olivʋ bʋka nɩn asʋ
(Matie 26.36-46, Maakɩ 14.32-42)
39Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ fite kɔ hɔ Olivʋ bʋka nɩn asʋ kɛ ɔ yɔ yɩ́ titi’n. Mɔ ɔ ’kɔ’n, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ si yɩ́ sʋ. 40Mɔ Zozi juli lɩka sɔ’n, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ yɔ́ asɔnɩn nán ɛmɔ a ndɔ man sɔnɩan nɩn anun.” 41Mɔ Zozi hanlɩn sɔ ɔ helelɩ bɛ́’n, ɔ kɔ yaci bɛ́ ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ yɩ́ nyunnun mʋa kaan, lɩka mɔ bɛ tʋ ɛbʋɛ a, ɔ kɔ ju’n. Ɔ kɔ kʋtʋ ɔ kɔ yɔ asɔnɩn. 42Yɩ́ nwan: “Mɩ́n Sɩ, sɛ ɛ kulo a, amannɩnhunlun ɛhɩ mɔ mɩn ’ba nwun yɩ́’n, kpala gua. Kʋsʋ, yɔ mɔ wɔ́ kunnun kulo’n, nan n’ɛ yɔ mɔ mɩ́n kunnun kulo’n.” [ 43Nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn kɔ yɩ yɩ́ nwʋn kɔ hele yɩ́. Ɔ kɔ wowula yɩ́ anwʋnsɛlɛ. 44Alʋabɔ kɔ han Zozi. Ɔ man ɔ kɔ yɔ asɔnɩn sɛlɛ kpa. Yɩ́ nwʋn efifile’n lɛ kpɩkpɩn kɛ moja.]
45M’ɔ yɔlɩ asɔnɩn yuelɩ’n, ɔ kɔ sa yɩ́ nzin yɩ́ menian’n-mɔ anwʋn ɛlɔ. Ɔ ’kɔ ju a, alʋabɔ nɩn a han bɛ́ dede b’a ha nun b’a lafɩ. 46Ɔ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ dafɩ ɔ? Ɛmɔ jásʋ bɛ yɔ́ asɔnɩn nán ɛmɔ a ndɔ man sɔnɩan nɩn anun!”
Zozi ɛhyɩɛ’n
(Matie 26.47-56, Maakɩ 14.43-50, Zʋan 18.3-11)
47Anɩn Zozi anʋan tɛ wɔ sʋ, menian-mɔ kɔ fite fite ɛbɛlɛ. Mɔ bɛ ’ba’n, Zozi menian’n-mɔ anun kʋn’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Zudasɩ Isikaliɔtɩ’n y’ɔ li bɛ́ ti ɔ. Zudasɩ kɔ hyʋɩn kɔ kpunnge Zozi ɔ kɔ tɔ yɩ́ nun. 48M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, nán Zozi a se yɩ́ kɛ: “Yɩ́ ti, Zudasɩ, ɛ ’tɔ *Mân Baa nɩn anun nán ɛ yɩ yɩ́ man ɔ?”
49Mɔ Zozi menian’n-mɔ nwunlin ɛjɔlɛ m’ɔ lɛ ba yɩ́ nzin’n, bɛ kɔ bisa Zozi kɛ: “Yɛ́ Mɩn, yɛ mán yɛ́ dadɩɛ’n-mɔ bíli ɔ?” 50Bɛ ’kan sɔ ala, bɛ́ nunhan kʋn kɔ yɩ yɩ́ dadɩɛ’n, ɔ kɔ kpɛ tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn akʋa nɩn anzʋ fama’n.
51Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Ɛmɔ jínlan, ɔ tɩ kpa sɔ.” Ɔ kɔ han bian sɔ nɩn anzʋ’n, ɔ kɔ man yɩ́ nwʋn kɔ sa.
52Mɔ Zozi yɔlɩ sɔ’n, ɔ kɔ kaci yɩ́ nyɩn tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ, nʋn Nyanmɩan awulo nɩn asʋ nzalafʋ mgbain’n-mɔ nʋn Izalayɛ mgbain’n-mɔ anwʋn ɛlɔ. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ bu mɩ́n kɛ n dɩ kodiawu. Yɩ́ ti yɛ̂ ɛmɔ ’ba a, ɛmɔ lile dadɩɛ nʋn koloman-mɔ bɛ́ sa nun ɔ? 53Cɩan daa mɩn nʋn ɛmɔ yɛ gua Nyanmɩan awulo nɩn anun, kʋsʋ ɛmɔ a njɩ man mɩ́n. Nan dɔhyʋɩlɩ ɛhɩka tɩ ɛmɔ dɔɛ, ɔ tɩ awosin tunmin dɔɛ.”
Pɩɛlɩ ’ba se kɛ ɔ nzɩ man Zozi
(Matie 26.57-58,69-75, Maakɩ 14.53-54,66-72, Zʋan 18.12-18,25-27)
54Menian’n-mɔ kɔ hyɩ Zozi, bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn awulo. Pɩɛlɩ si Zozi sʋ ɔ di yɩ́ fannvanndʋ. 55Anɩn b’a huan sɩ̂n awulo nɩn afian. Pɩɛlɩ kɔ wʋlʋ ɔ kɔ tanlan bɛ́ mɔ bɛ gua sɩ̂n nɩn anwʋn nɩn afian. 56Afanɩan kʋn kɔ nwun Pɩɛlɩ sɩ̂n nɩn anwʋn ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ nɩan Pɩɛlɩ koun, yɩ́ nwan: “Sʋanlan ɛhɩ kʋsʋ si Zozi sʋ bie!”
57Mɔ Pɩɛlɩ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ su akpʋlʋwa. Yɩ́ nwan: “Zozi sɔ’n, mɩn nzɩ man yɩ́.”
58Ɔ hyɛlɩ kaan, sʋanlan kʋn biekun kɔ nwun yɩ́, yɩ́ nwan: “Wɔ́ kʋsʋ wɔ́, ɔ tɩ yɩ́ sʋanlan’n kʋn!”
Mɔ Pɩɛlɩ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Cɛcɛ, nán yɩ́ sʋanlan’n kʋn y’ɔ le mɩ́n.”
59Kɔ yɔ dɔhyʋɩlɩ kʋn kɔ sɩn. Sʋanlan kʋn biekun kɔ han kɔ tʋ sʋ kɛ: “Ɔ tɩ fɔ́ʋ́n, sʋanlan ɛhɩ tɩ Zozi sʋanlan. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ tɩ Galile mân nɩn anun ɛlɔ sʋanlan.”
60M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Pɩɛlɩ nwan: “Ɛjɔlɛ’n mɔ ɛ lɛ kan’n, mɩn ndɩ man yɩ́ bʋ.” Anɩn Pɩɛlɩ anʋan tɛ wɔ sʋ, kokolokoo! Akɔ kʋn kɔ bɔ. 61Yɛ́ Mɩn kɔ bɩlɩ yɩ́ nyɩn ɔ kɔ nɩan Pɩɛlɩ. Mɔ Pɩɛlɩ anyɩn tɔlɩ yɛ́ Mɩn anyunnun’n, yɩ́ ti kɔ kacɩ ɛjɔlɛ’n mɔ yɛ́ Mɩn hanlɩn helelɩ yɩ́’n. Yɛ́ Mɩn nwan: “Ɛnɛ, asannan nán akɔ nɩn a bɔ’n, ɛ ’kan yɩ́ kpɛ̂ nsan kɛ ɛ nzɩ man mɩ́n.” 62Pɩɛlɩ kɔ fite ɔ kɔ sun sɛlɛ kpa.
Bɛ ’ba hele Zozi ahʋlʋwa
63Bɛ́ mɔ anɩn bɛ nɩan Zozi asʋ’n lɛ gʋlʋ yɩ́ nwʋn. 64Bɛ butu yɩ́ ti bɛ tʋtʋ yɩ́ kɔtɔlɛ anɩn bɛ lɛ bisa yɩ́ kɛ: “Nwan yɛ̂ ɔ’a tʋ wɔ́ kɔtɔlɛ’n? Kele!” 65Ɛhɩ mɔ bɛ lɛ yɔ’n, anɩn ɛsɛ bɛ lɛ kan ɛjɔlɛ ɛtɛ dɔʋn bɛ tia yɩ́.
Bɛ nʋn Zozi ’ba hɔ mgbain’n-mɔ aja sʋ.
(Matie 26.59-66, Maakɩ 14.55-64, Zʋan 18.19-24)
66Mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, Zufʋ mgbain’n-mɔ, nʋn tɛɛyɩfʋɛ’n-mɔ nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kɔ yia. Bɛ kɔ man bɛ kɔ fa Zozi bɛ kɔ a bɛ́ ja sʋ. 67Bɛ kɔ bisa bisa yɩ́ kɛ: “Kan kele yɛ́ maan yɛ tɩ́. Asʋ *Kilisi’n, Izalayɛ Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n y’ɔ le wɔ́ ɔ?”
Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Sɛ mɩn kan mɩn kele ɛmɔ a, ɛmɔ ngɔ le ngɔ li man. 68Sɛ kʋsʋ mɩn bisa ɛmɔ kosuan kʋn an, ɛmɔ ngɔ bua man mɩ́n bie. 69Nan kɩkaala dɩɛ, Mân Baa’n ’ba tanlan tunminfʋɛ Nyanmɩan’n fama sʋ.”
70Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwan: “Yɩ́ ti, Nyanmɩan Awa y’ɔ le wɔ́?”
Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ lɛ kan. N dɩ yɩ́ Wa.”
71Ɛhɩ a, bɛ́ nwan: “Yɛ mgbʋnndɛ man adanzɩɛ kʋ́n! Yɛ́ bɔbɔ muonun y’a tɩ yɩ́ nʋan nun ɛjɔlɛ.”
23Bɛ nʋn Zozi ’ba hɔ Lɔmʋn kʋnmanna Pilatɩ aja sʋ
(Matie 27.1-2,11-14, Maakɩ 15.1-5, Zʋan 18.28-38)
1Ɛhɩ, mgbain’n-mɔ kʋalaa kɔ jasʋ, bɛ nʋn Zozi kɔ hɔ *Pilatɩ aja sʋ. 2Pilatɩ anyunnun ɛbɛlɛ, bɛ kɔ bɔ yɩ́ bʋ bɛ kɔ tʋn yɩ́ ɛsʋan kɛ: “Sʋanlan ɛhɩ lɛ kele yɛ́ mân nɩn anun menian’n-mɔ atɩn ɛtɛ. Ɔ kan kele bɛ́ kɛ nán man bɛ tua ajule’n bɛ man belemgbin Sezaa. Ɛsɛ yɩ́ nwan yɩ́ muonun ɔ tɩ *Kilisi, Belemgbin Ngʋandefʋɛ.”
3Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Pilatɩ kɔ bisa Zozi kɛ: “Asʋ Zufʋ’n-mɔ belemgbin’n y’ɔ le wɔ́ ɔ?”
Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “Yɛ̂ wɔ́ nʋan wɔ sʋ m’ɔ lɛ kan nɩn ɔ.”
4Mɔ Zozi bualɩ ɛhɩ’n, Pilatɩ kɔ kaci yɩ́ nyɩn tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn meninsʋnman nɩn anwʋn ɛlɔ. Yɩ́ nwan: “Mɩn nnwun man like ɛtɛ mɔ sʋanlan ɛhɩ a yɔ ɔ.”
5Nan mɔ Pilatɩ hanlɩn sɔ’n, bɛ kɔ han bɛ kɔ fua sʋ kɛ: “Ɔ kele yɛ́ mân nɩn anun menian’n-mɔ atɩn ɛtɛ maan bɛ jasʋ awaa akɔmɩn anun. Ɔ’a bɔ yɩ́ bʋ Galile mân nɩn anun ɛlɔ, ɔ’a sɩn Zude mân’n lɩka kʋalaatin dede ɔ’a ju Zoluzalɛmʋn ɛwa.”
Bɛ nʋn Zozi ’ba hɔ belemgbin Elɔdɩ Antipasɩ aja sʋ
6Mɔ Pilatɩ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ bisa bɛ́ kosuan kɛ: “Yɩ́ ti, sʋanlan ɛhɩ fi Galile mân nun?” 7M’ɔ tɩlɩ kɛ Zozi fi belemgbin Elɔdɩ mân nɩn anun’n, ɔ man bɛ nʋn Zozi kɔ hɔ Elɔdɩ aja sʋ ɛlɔ. Ɔ sanlɩn kɛ, tɛmʋn sɔ’n, anɩn belemgbin Elɔdɩ kʋsʋ fi Galile ɔ a Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ.
8Mɔ Elɔdɩ nwunlin Zozi’n, ɔ lili yɩ́ nwʋn fɛ. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ kan Zozi ɛjɔlɛ’n m’ɔ tɩtɩ’n, nán ɛnɛ bie ɔ. Kʋsʋ ɔ nyanlɩn man atɩn bɛ́ nnyuan bɛ́ nyɩn yialɩ man lé. Elɔdɩ jʋnlɩn kɛ anɩn Zozi ’ba yɔ asinbɛnwʋn like kʋn kele yɩ́. 9Ɔ kɔ bisa bisa Zozi kosuan dɔʋn kpa. Nan kʋsʋ Zozi ngɔ bua man ɛjɔlɛ fɩ́ɩ́. 10Anɩn tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ wɔ ɛbɛlɛ. Ɛsʋan mɔ bɛ tʋnlɩn Zozi’n, ɔ tɩ man nzɛmɩndɛ. 11Elɔdɩ nʋn yɩ́ nzalafʋ’n-mɔ kɔ bu Zozi sʋanlan mgban mgban, bɛ kɔ gʋlʋ yɩ́ nwʋn. Elɔdɩ kɔ man bɛ kɔ fa taladɩɛ kanlanman kʋn bɛ kɔ wula Zozi. Ɔ kɔ man bɛ nʋn Zozi kɔ sa kɔ hɔ Pilatɩ anwʋn ɛlɔ. 12Cɩan sɔ kʋnmgba’n, Elɔdɩ nʋn Pilatɩ bɛ kacili amanngʋan. Daba, anɩn bɛ́ munnyuan bɛ nni man.
Bɛ ’ba bua Zozi ndɛɛ bɛ kun yɩ́
(Matie 27.15-26, Maakɩ 15.6-15, Zʋan 18.39-19.16)
13Ɛhɩ, Pilatɩ kɔ yia *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ, Izalayɛ mân nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn bagua’n. 14Ɔ kɔ fa kɔ tʋ bɛ́ nyunnun kɛ: “Ɛmɔ a fa sʋanlan ɛhɩ a bɛlɛ mɩ́n kɛ ɔ kele menian’n-mɔ atɩn ɛtɛ. Ɛmɔ anyunnun ɛwa, m’an bisa yɩ́ kosuan. Mɩn nnwun man ɛtɛ fɩ́ɩ́ mɔ ɔ’a yɔ, mɔ yɩ́ ti yɛ̂ ɛmɔ a tʋn yɩ́ ɛsʋan’n. 15Elɔdɩ kʋsʋ a nnwun man ɛtɛ mɔ ɔ’a yɔ ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ, ɔ a man bɛ nʋn yɩ́ a sa a a yɛ́ nwʋn ɛwa. Mɔ yɛ nwun yɩ́ nun’n y’ɔ le kɛ sʋanlan ɛhɩ yɔlɩ man ɛtɛ fɩ́ɩ́ m’ɔ di kɛ bɛ kun yɩ́ ɔ. 16Yɩ́ ti, mɩn ’ba man bɛ fin yɩ́ mgbele nán mɩn yaci yɩ́ nun.” [ 17Bɛ ’di *Pakɩ fɛtɩ biala, ɔ di kɛ Pilatɩ man bɛ yɩ bɛ́ mɔ b’a gua bɛ́ fiadɩ nɩn anun kʋn.]
18Nan mɔ Pilatɩ hanlɩn kɛ ɔ ’man bɛ fin Zozi mgbele nán ɔ yaci yɩ́ nun’n, bɛ́ kʋalaa bɛ́ nʋan kɔ yɔ kʋn, bɛ lɛ tɛtɩan bɛ kan kɛ: “Man bɛ hún sʋanlan ɛhɩ! Yaci Balabasɩ nun man yɛ́!” 19(Bɛ tʋlɩ Balabasɩ fiadɩ, ɔ sanlɩn kɛ ɔ kɔ man kulo nɩn asʋ menian’n-mɔ kɔ jasʋ awaa akɔmɩn anun, ɛsɛ ɔ kɔ hun sʋanlan.)
20Kɛmɔ afɩ Pilatɩ kulo kɛ ɔ yaci Zozi nun’n, ɔ kɔ bisa bɛ́ kosuan biekun. 21Anɩn menian’n-mɔ tɛ tɛtɩan. Bɛ́ nwan: “Bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ! Bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ!”
22Ɛsɛ Pilatɩ kɔ bisa bɛ́ kosuan biekun. Yɩ́ kpɛ̂ nsan nɩn asʋ, yɩ́ nwan: “Nyɔlɩɛ ɛtɛ benin yɛ̂ ɔ’a yɔ ɔ? Mɩn nnwun man ɛtɛ mɔ ɔ’a yɔ, m’ɔ di kɛ bɛ kun yɩ́ ɔ. Ɛhɩka ati, mɩn ’ba man bɛ fin yɩ́ mgbele nán mɩn yaci yɩ́ nun.”
23Bɛ ngɔ li man ɛjɔlɛ’n mɔ Pilatɩ lɛ kan kele bɛ́ nɩn anwʋn bie. Anɩn bɛ lɛ tɛtɩan sɛlɛ kpa bɛ kan bɛ kele Pilatɩ kɛ ɔ mán bɛ bʋ́bɔ Zozi kʋlʋwa sʋ. Bɛ le ɛtɛtɩan dede Pilatɩ kɔ kpati kɔ sɩn bɛ́ atɩn dɩɛ nɩn asʋ. 24Ɔ kɔ le bɛ́ ɛjɔlɛ’n kɔ tʋ nun. 25Ɔ kɔ yaci Balabasɩ nun. Ɔ sanlɩn kɛ Balabasɩ sɔ’n m’ɔ manlɩn menian’n-mɔ jasʋlɩ awaa akɔmɩn anun ɛsɛ ɔ hunlin sʋanlan mɔ bɛ tʋlɩ yɩ́ fiadɩ’n, yɩ́ yɛ̂ menian’n-mɔ bisalɩ Pilatɩ kɛ ɔ yáci yɩ́ nun ɔ. Mɔ Pilatɩ yɩlɩ Balabasɩ’n, ɔ falɩ Zozi wulalɩ bɛ́ sa nun kɛ bɛ yɔ́ yɩ́ kɛ bɛ kulo ɔ.
Bɛ ’ba bʋbɔ Zozi kʋlʋwa sʋ
(Matie 27.32-44, Maakɩ 15.21-32, Zʋan 19.17-27)
26Mɛlɛ mɔ bɛ nʋn Zozi ’kɔ’n, bɛ nʋn bian kʋn kɔ yia, ɔ fi yɩ́ ebolo. Bɛ fɛlɛ bian sɔ’n Simʋn. Ɔ fi kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Silɛnɩn nɩn asʋ. Nzalafʋ’n-mɔ kɔ hyɩ yɩ́, bɛ kɔ fa Zozi kʋlʋwa’n bɛ kɔ sʋa yɩ́ kɛ ɔ fá ɔ sí Zozi sʋ. 27Anɩn bagua nɩn anun menian dɔʋn kpa si Zozi sʋ, bɛ nʋn mmalasua-mɔ. Anɩn mmalasua sɔ’n-mɔ lɛ sun Zozi bɛ yɩ awɔ́lɛ. 28Zozi kɔ kpɛ yɩ́ nyɩn bɛ́ nwʋn ɛlɔ, yɩ́ nwan: “Zoluzalɛmʋn mmalasua, nán bɛ sun mɩ́n! Ɛmɔ sún bɛ́ nwʋn nʋn bɛ́ mma’n-mɔ! 29Ɔ sanlɩn kɛ mɛlɛ’n lɛ ba mɔ menian’n-mɔ ’ba han kɛ: ‘Nyila hán mmalasua mɔ bɛ tɩ mʋta, bɛ́ mɔ bɛ wʋlɩ man baa lé, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ nnʋanlɩn man baa lé’n!’ 30Mɛlɛ sɔ’n, menian’n-mɔ ’ba han kele mmʋka’n-mɔ kɛ: ‘Mmʋka, ɛmɔ túlu bɛ gúa yɛ́ sʋ!’ Ɛsɛ bɛ ’kan bɛ kele kʋnngʋnlʋnman’n-mɔ kɛ: ‘Ɛmɔ fá yɛ́ fɩ́a!’ 31Mɩ́n mɔ n dɩ kɛ baka ɛmanlan’n, sɛ bɛ lɛ yɔ mɩ́n sʋa a, anɩn ɛmɔ mɔ bɛ tɩ kɛ baka yʋlʋwa’n, yɩ́ dɩɛ bɛ ngan man ɛmɔ ɛjɔlɛ kʋ́n!”
32Mɛlɛ mɔ bɛ nʋn Zozi ’kɔ’n, anɩn kodiawu nnyuan kʋsʋ wɔ nun. Bɛ lɛ kɔ a hun bɛ́. 33Bɛ hɔlɩ dede mɔ bɛ juli lɩka’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ “Tile kangɔ’n”, bɛ kɔ bʋbɔ Zozi kʋlʋwa nɩn asʋ ɛbɛlɛ. Ɛsɛ bɛ kɔ bʋbɔ kodiawu nnyuan’n kʋsʋ kʋlʋwa sʋ. Nunhan kʋn wɔ Zozi fama sʋ, nunhan kʋn kʋsʋ wɔ yɩ́ bɛ̂ sʋ. 34[Mɔ bɛ bʋbɔlɩ Zozi kʋlʋwa nɩn asʋ’n, yɩ́ nwan: “Mɩ́n Sɩ, yaci bɛ́ nwʋn sa ce bɛ́. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ nzɩ man mɔ bɛ lɛ yɔ ɔ.”] Nzalafʋ’n-mɔ kɔ hyʋɩn tondo bɛ kɔ hye yɩ́ nwʋn taladɩɛ’n-mɔ.
35Bagua’n jin ɛbɛlɛ ɔ lɛ nɩan. Zufʋ mgbain’n-mɔ lɛ kan bɛ gʋlʋ Zozi anwʋn kɛ: “Ɔ a le ɛhɩnlɩn-mɔ ati, yɩ́ mɔ yɩ́ nwan ɔ tɩ Kilisi’n, Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n, mɔ Nyanmɩan a yɩ yɩ́’n, ɔ lé yɩ́ muonun yɩ́ nwʋn e!”
36Nzalafʋ’n-mɔ kʋsʋ kɔ gʋlʋ yɩ́ nwʋn. Bɛ kɔ hyʋɩn yɩ́ nwʋn ɛlɔ, bɛ kɔ man yɩ́ nzannvin. 37Bɛ́ nwan: “Sɛ Zufʋ’n-mɔ belemgbin’n y’ɔ le wɔ́ a, de wɔ́ muonun wɔ́ nwʋn e!”
38Bɛ kɔ hɛlɛ ɛjɔlɛ bɛ kɔ bɔ yɩ́ ti sʋ ɛbɛlɛ kɛ: “Sʋanlan ɛhɩ tɩ Zufʋ’n-mɔ belemgbin.”
39Kodiawu nnyuan’n mɔ b’a bʋbɔ bɛ́ kʋlʋwa nɩn asʋ’n, bɛ́ nunhan kʋn kɔ kpɛ yɩ́ nzʋba kɛ: “Nán Kilisi’n, Belemgbin Defʋɛ’n y’ɔ le wɔ́ ɔ? De wɔ́ ti nán de yɛ́ kʋsʋ yɛ́ ti e!”
40Kodiawu kʋn’n kɔ totua yɩ́ manngʋn’n, yɩ́ nwan: “Ɛ nzulo man Nyanmɩan! 41Yɛ́ epinnian dɩɛ’n mɔ bɛ lɛ pinnin yɛ́’n, yɩ́ nyɩn ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ yɛ́ nyɔlɩɛ’n-mɔ anwʋn yɛ̂ bɛ lɛ nɩan bɛ pinnin yɛ́ ɔ. Nan yɩ́ mɔ bɛ lɛ pinnin yɩ́ kɛ yɛ́’n, ɔ’a nyɔ man like ɛtɛ.”
42M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kacili yɩ́ nyɩn Zozi anwʋn ɛlɔ a, yɩ́ nwan: “Zozi, man wɔ́ ti kácɩ mɩ́n mɛlɛ mɔ ɛ ’di belemgbin’n.”
43Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele wɔ́ kɛ, ɛnɛ, ɛ nʋn mɩ́n yɛ ’tanlan Nyanmɩan anwʋn ɛlɔ.”
Zozi ewue’n
(Matie 27.45-56, Maakɩ 15.33-41, Zʋan 19.28-30)
44Anɩn b’a bɔ kɔ yɔ sɛnzɛjinlan, mân nɩn anun lɩka kʋalaatin kɔ lu dede eyua dɔɛ nsan. 45Sɛnzɛ’n kɔ fɩa bɔkɔɔ. Mgbenun ɛtanlan’n m’ɔ wɔ Nyanmɩan Sua Nwannzan-nwannzan nɩn anun’n kɔ sua sɛsɛ nnyuan. 46Zozi kɔ tɩan nun sɛlɛ kpa, yɩ́ nwan: “Baba, mɩɩn fa mɩ́n ɛkala’n mɩn wula wɔ́ sa nun.” M’ɔ hanlɩn sɔ nɩn ala y’ɔ wuli ɔ.
47Mɔ *Lɔmʋn nzalafʋ kpain’n nwʋnlin yɩ́ sɔ’n, ɔ kɔ yɩ Nyanmɩan ayɛ kɛ: “Ɔ tɩ ananhɔlɛ, sʋanlan ɛhɩ tɩ sɛsɛfʋɛ.” 48Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ tuli woo bɛ walɩ nɩanlɩn Zozi ehuan’n, bɛ nwunlin ɛjɔlɛ m’ɔ walɩ ɔ. Sɩan’n mɔ bɛ ’sa bɛ kɔ’n, anɩn afɩ alʋabɔ a han bɛ́. 49Zozi amanngʋn’n-mɔ, bɛ́ nʋn mmalasua’n-mɔ mɔ bɛ si yɩ́ sʋ sunmin Galile mân nɩn anun’n, bɛ jin mʋa yɛ̂ bɛ lɛ nɩan ɔ.
Zozi esie’n
(Matie 27.57-61, Maakɩ 15.42-47, Zʋan 19.38-42)
50Anɩn Zufʋ’n-mɔ kpain kʋn wɔ ɛbɛlɛ. Bɛ fɛlɛ yɩ́ Zozɛfʋ. Ɔ fi Zufʋ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Alimate nɩn asʋ. Ɔ tɩ sʋanlan mɔ yɩ́ ti anun tɩ kpa ɛsɛ ɔ tɩ sɛsɛ. 51Bɛ hɔlɩ yialɩ mɔ Zufʋ mgbain’n-mɔ ’fa Zozi anwʋn ajʋnlɩn ɛtɛ’n, Zozɛfʋ sɔ nɩn a mgbɩnlɩn man. Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ dɩɛ, ɔ lɛ nwʋnndɛ Nyanmɩan Belemgbin Mân’n. 52Ɔ kɔ hɔ kɔ tʋ Pilatɩ ɔ kɔ sɛlɛ Zozi fuin’n. 53Mɔ Pilatɩ manlɩn atɩn’n, Zozɛfʋ kɔ yɩ Zozi fuin’n fi kʋlʋwa nɩn asʋ. Ɔ kɔ fa kisaan kɔ fʋfɔ yɩ́ nwʋn ɔ kɔ hɔ kɔ sie yɩ́ sɛka kʋn anun. Sɛka sɔ’n, b’a koto yɩ́ ɛbʋta nun, ɛsɛ anɩn bɛ sielɩ man sʋanlan nun lé. 54Cɩan sɔ’n tɩ yâ. Yɩ́ nɔsʋba, anɩn ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n lɛ bɔ yɩ́ bʋ.
55Mmalasua’n-mɔ mɔ anɩn bɛ si Zozi sʋ sunmin Galile mân nɩn anun’n, bɛ nʋn Zozɛfʋ y’ɔ hɔlɩ sɛka nɩn asʋ ɔ. Bɛ nɩanlɩn sɛka’n ɔ nʋn kɛ bɛ kpɩnlɩn bɛ sielɩ Zozi’n. 56M’ɔ yɔlɩ sɔ yuelɩ’n, bɛ kɔ sa bɛ kɔ hɔ awulo. Bɛ kɔ kpʋnndɛ kpʋnndɛ alufanlan nʋn anatɩlɩ-mɔ mɔ bɛ ’fa bɛ sesie Zozi fuin’n. Bɛ kɔ le bɛ́ ɛnwʋnmɩan *ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n kɛ mala’n kele’n.
24Zozi ewuetinnge’n
(Matie 28.1-10, Maakɩ 16.1-8, Zʋan 20.1-10)
1Mɔlɛ nɩn alɩbahɩan, mmalasua’n-mɔ kɔ fa alufanlan’n nʋn anatɩlɩ’n-mɔ mɔ bɛ kpʋnndɛlɩ bɛ sielɩ’n bɛ kɔ hɔ Zozi sɛka nɩn asʋ. 2Ɛbʋɛ’n mɔ bɛ falɩ bɛ nyinlin sɛka nɩn anʋan’n, bɛ ’kɔ a ju a, b’a kunndo ɛbʋɛ sɔ’n b’a sie ahanmɩan. 3Bɛ kɔ wʋlʋ sɛka nɩn anun, kʋsʋ bɛ ngɔ nwun man yɛ́ Mɩn Zozi fuin’n. 4Ɛjɔlɛ’n kɔ sin bɛ́ nwʋn. Ɛbɛlɛ ala, menian nnyuan kɔ yɩ bɛ́ nwʋn kɔ hele bɛ́. Menian nnyuan sɔ’n-mɔ wowula taladɩɛ nvufue nyɩhyɩɛɩn. 5Esulo kɔ han mmalasua’n-mɔ, bɛ kɔ sisi bɛ́ ti asɩ. Menian nnyuan’n kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Sʋanlan’n mɔ yɩ́ nyɩn wɔ sʋ’n, ɔ yɔ sɛ mɔ ewue mma’n-mɔ afian yɛ̂ ɛmɔ lɛ kpʋnndɛ yɩ́’n? 6Ɔ nnʋn man ɛwa, nan ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge. Mɛlɛ mɔ anɩn ɔ tɛ wɔ Galile mân nɩn anun’n, ɛmɔ ati kácɩ ɛjɔlɛ’n m’ɔ hanlɩn helelɩ ɛmɔ’n. 7Ɔ hanlɩn helelɩ ɛmɔ kɛ: ‘Ɔ fata kɛ bɛ yɩ Mân Baa’n bɛ man menian ɛtɛfʋɛ’n-mɔ. Bɛ ’bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ bɛ kun yɩ́. Nan yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ, ɔ fi ewue nun ɔ ’tinnge.’” 8Mɔ menian nnyuan’n hanlɩn sɔ’n, mmalasua’n-mɔ ati kacɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ mɔ Zozi hanlɩn’n.
9Bɛ fi sɛka nɩn asʋ, bɛ kɔ hɔ kɔ bɔ ɛjɔlɛ sɔ’n kʋalaa bɛ kɔ hele Zozi menian bulu nʋn kʋn’n ɔ nʋn ɛhɩnlɩn-mɔ kʋalaatin. 10Mmalasua’n-mɔ mɔ bɛ hanlɩn ɛjɔlɛ sɔ’n bɛ helelɩ mmɔfʋɛ’n-mɔ’n y’ɔ le Mali m’ɔ fi Magɩdala’n, Zʋanɩn, Zʋakɩ anin Mali, ɔ nʋn mmalasua ɛhɩnlɩn-mɔ mɔ bɛ nʋn bɛ hɔlɩ sɛka nɩn asʋ’n. 11Mmɔfʋɛ’n-mɔ buli ɛjɔlɛ’n mɔ mmalasua’n-mɔ hanlɩn helelɩ bɛ́’n kɛ ɛlalɩɛ. Ɛhɩka ati, mmɔfʋɛ’n-mɔ a nne man ɛjɔlɛ sɔ’n b’a nni man. 12Nan kʋsʋ, Pɩɛlɩ jasʋlɩ, ɔ nwanndili ɔ hɔlɩ sɛka nɩn asʋ. M’ɔ juli ɛlɔ’n, ɔ hanlɩn yɩ́ nwʋn asɩ ɔ nɩanlɩn sɛka nɩn anun. Kisaan’n mɔ bɛ falɩ fʋfɔlɩ Zozi anwʋn nɩn ala yɛ̂ ɔ nwunlin yɩ́ sɛka nɩn anun ɔ. M’ɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɛjɔlɛ’n sinlin yɩ́ nwʋn, ɔ salɩ hɔlɩ yɩ́ awulo.
Emayusɩ atɩn nɩn asʋ
13Mɔlɛ cɩan sɔ’n kʋnmgba, anɩn Zozi menian’n-mɔ anun nnyuan lɛ kɔ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Emayusɩ nɩn asʋ. Zoluzalɛmʋn nʋn Emayusɩ, cilo bulu ɔ nʋn kʋn y’ɔ wɔ bɛ́ afian ɔ. 14Anɩn Zozi menian nnyuan sɔ’n lɛ kan ɛjɔlɛ’n kʋalaa m’ɔ tɔlɩ Zoluzalɛmʋn nɩn anwʋn ɛjɔlɛ. 15Mɛlɛ mɔ anɩn bɛ lɛ kan ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ bɛ su yɩ́ bʋsʋ akpʋlʋwa’n, Zozi muonun kɔ kpʋ bɛ́ ɔ nʋn bɛ́ bɛ kɔ san nun. 16Nan kʋsʋ b’a nnwun man Zozi nzɔlɛ. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ tɩ kɛ like bie a hala bɛ́ nyɩn.
17Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nzu like dɩɛ anwʋn akpʋlʋwa yɛ̂ ɛmɔ lɛ tia kɔ a, anɩn ɛmɔ lɛ su’n?”
Mɔ Zozi bisalɩ bɛ́ kosuan sɔ’n, bɛ kɔ jejinlan, bɛ́ nyunnun kunngoun. 18Bɛ́ nunhan kʋn, bɛ fɛlɛ yɩ́ Keleyopasɩ, ɔ kɔ bua Zozi kɛ: “Bode’n mɔ ɔ’a si ɛlɛnyuan ɛhɩ’n, yɩ́ ti, wɔ́ ngʋnmɩn cein ala yɛ̂ ɛ wɔ Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ mɔ ɛ tɩlɩ man ɛjɔlɛ sɔ nɩn ɔ?”
19Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Anɩn nzu ɛjɔlɛ dɩɛ ɔ?”
Bɛ kɔ bua yɩ́ kɛ: “Ɛjɔlɛ a tʋ Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ’n. Anɩn Zozi tɩ kpɔmanfʋɛ m’ɔ le tunmin. Yɩ́ nyɔlɩɛ’n-mɔ nʋn yɩ́ nʋan ɛjɔlɛ nɩn anun, ɔ’a hele wɔ Nyanmɩan nʋn menian’n-mɔ anyunnun kɛ ɔ le tunmin. 20Yɛ́ tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn yɛ́ mân nɩn asʋ mgbain’n-mɔ, b’a yɩ yɩ́ a man maan b’a bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ b’a hun yɩ́. 21Yɛ́ afan, yɛ lelɩ yɛ lili kɛ, yɩ́ dein yɛ̂ Nyanmɩan a sʋan yɩ́ kɛ ɔ bála a a le Izalayɛ mân nɩn ati ɔ. Nan kʋsʋ, kɛ bode sɔ’n sili’n, ɛnɛ tɩ yɩ́ cɩan nsan. 22Ɔ tɩ ananhɔlɛ kɛ yɛ́ fâ nɩn anun mmalasua mmie-mɔ a han asinbɛnwʋn ɛjɔlɛ b’a hele yɛ́. Asinbɛnwʋn ɛjɔlɛ sɔ’n y’ɔ le kɛ, ɛnɛ alɩbahɩan bɛ hɔlɩ Zozi sɛka nɩn asʋ a, 23bɛ ngɔ nwun man yɩ́ fuin’n. Bɛ fi sɛka nɩn asʋ bɛ kɔ sa bɛ kɔ a. Bɛ kɔ han bɛ kɔ hele yɛ́ kɛ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ-mɔ a yɩ bɛ́ nwʋn a hele bɛ́. Mmɔfʋɛ sɔ’n-mɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ Zozi anyɩn wɔ sʋ. 24Yɛ́ manngʋn’n mmie-mɔ kɔ hɔ sɛka nɩn asʋ. Bɛ nwunlin ninnge’n-mɔ kʋalaa kɛ mmalasua’n-mɔ kpɩnlɩn hanlɩn yɩ́’n. Kʋsʋ, Zozi muonun dɩɛ, b’a nnwun man yɩ́.”
25Ɛhɩ a, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Mmelenzua tomgban! ɛjɔlɛ kʋalaa mɔ Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ a hɛlɛ’n, yɩ́ bʋ ɛtɩɛ yɔ sɩ man ɛmɔ o! 26Asʋ, ɔ nzɛ nvata man kɛ *Kilisi’n, Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n, ɔ nwún amannɩnhunlun sɔ’n nán ɔ wʋ́lʋ yɩ́ anunminnyanmʋn nɩn anun ɔ? 27Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ m’ɔ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun’n, ɔ kɔ hehele bɛ́ nun. Ɔ kɔ bɔ yɩ́ bʋ Moyizɩ kalata dɩɛ’n-mɔ asʋ ɔ kɔ ju mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ dɩɛ’n-mɔ asʋ.”
28Mɔ bɛ hɔlɩ dede mɔ bɛ ka kaan bɛ ju kulo’n mɔ bɛ lɛ kɔ sʋ nɩn asʋ’n, Zozi yɔlɩ kɛ sʋanlan m’ɔ lɛ kpɛ nun ɔ kɔ mʋa ɔ. 29Menian nnyuan’n kɔ hyɩ Zozi kɔ sie, bɛ́ nwan: “Da yɛ́ nwʋn ɛwa. Ɔ sanlɩn kɛ alɩ́ɛ a san a yue.” Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ tie ɔ nʋn bɛ́ bɛ kɔ hɔ awulo.
30Zozi nʋn bɛ́ bɛ kɔ tɛtanlan tɔbɩlɩ nɩn anwʋn. Ɔ kɔ fa kpaʋn’n ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ. M’ɔ lalɩ Nyanmɩan asɩ yuelɩ’n, ɔ kɔ bu kpaʋn nɩn anun ɔ kɔ man bɛ́. 31Zozi falɩ kpaʋn’n manlɩn bɛ́ ala a, bɛ́ nyɩn’n kɔ buke bɛ kɔ nwun yɩ́ nzɔlɛ. Nan kʋsʋ Zozi nwannyanlɩn bɛ́ nyunnun ɛbɛlɛ. 32Mɔ Zozi hɔlɩ’n, bɛ lɛ kan bɛ kele bɛ́ nwʋn kɛ: “Atunnun, mɛlɛ mɔ ɔ ’tutu Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn abʋ ɔ kele yɛ́’n, yɩ́ ti yɛ̂ anɩn yɛ́ ahʋnlɩn a tɔ yɛ́ nun a man y’a li fɛ kpa nɩn ɔ.”
33Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ jasʋ bɛ kɔ sa bɛ́ nzin Zoluzalɛmʋn. Bɛ kɔ ’ju a, Zozi menian bulu nʋn kʋn’n nʋn bɛ́ manngʋn’n-mɔ a yia. 34Bɛ lɛ kan kɛ: “Yɛ́ Mɩn fi ewue nun a tinnge sakpa! Simʋn a nwun yɩ́!” 35Menian nnyuan’n mɔ bɛ́ kʋsʋ bɛ fi Emayusɩ bɛ juli ɛbɛlɛ’n, ɛjɔlɛ mɔ Zozi hanlɩn helelɩ bɛ́ atunnun, kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ bɛ nwunlin Zozi nzɔlɛ mɛlɛ mɔ ɔ ’fa kpaʋn’n man bɛ́’n, bɛ kɔ han yɩ́ kʋalaa bɛ kɔ hele ɛhɩnlɩn-mɔ.
Zozi ’ba yɩ yɩ́ nwʋn kele yɩ́ menian’n-mɔ
(Matie 28.16-20, Maakɩ 16.14-18, Zʋan 20.19-23, Junman’n 1.6-8)
36Mɛlɛ mɔ anɩn bɛ́ nʋan wɔ sʋ bɛ lɛ kan ɛjɔlɛ sɔ’n, fɩaɩn, Zozi kɔ fite bɛ́ afian ɛbɛlɛ, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ mán bɛ́ lʋa cɩ́cɩ bɛ́ nwʋn!”
37Mɔ bɛ nwunlin Zozi’n, esulo hanlɩn bɛ́ ɛsɛ bɛ́ nwʋn ngɔmʋa tuli. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ jʋnlɩn kɛ b’a nwun ɛnwʋnmɩn. 38Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ sulo sʋa ɔ? Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ ajʋnlɩn’n tɩ nnyuan nnyuan ɔ? 39Ɛmɔ nɩ́an mɩ́n sa’n-mɔ nʋn mɩ́n ja’n-mɔ! Ɛmɔ nwun yɩ́ kɛ mɩ́n ɔ! Ɛmɔ hán mɩ́n bɛ nɩ́an. Ɔ sanlɩn kɛ ɛnwʋnmɩn lɛ man anwʋnnaan ɔ nʋn bowe kɛ n ne yɩ́ mɔ ɛmɔ nwun mɩ́n’n.”
40Mɔ Zozi ’kan ɛhɩ kele bɛ́’n, anɩn ɔ lɛ fa yɩ́ sa’n-mɔ nʋn yɩ́ ja’n-mɔ kele bɛ́. 41Ɛjɔlɛ’n kɔ yɔ bɛ́ fɛ sʋnman, ɛsɛ ɔ kɔ sin bɛ́ nwʋn dede bɛ ngʋala bɛ nnwun man kɛ ɔ tɩ ananhɔlɛ ɔ. Ɛhɩ a, Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Asʋ ɛmɔ le like ɛwa mɔ bɛ di ɔ?” 42Mɔ Zozi bisalɩ bɛ́ kosuan sɔ’n, bɛ kɔ fa ejue ndʋan bɛ kɔ man yɩ́. 43Ɔ kɔ li ejue sɔ’n bɛ́ nyunnun ɛbɛlɛ.
44M’ɔ lili yuelɩ’n, yɩ́ nwan: “Mɛlɛ mɔ anɩn mɩn nʋn ɛmɔ yɛ tɛ tɩ’n, n ganlɩn n gelelɩ ɛmɔ kɛ, mɩ́n nwʋn ɛjɔlɛ’n kʋalaatin mɔ b’a hɛlɛ wɔ Moyizɩ mala nɩn anun, mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kalata nɩn anun, ɔ nʋn Izalayɛ ejue ɛtʋɛ kalata nɩn anun’n, ɔ di kɛ ɔ kpɩn sʋ. Ɛjɔlɛ sɔ nɩn a kpɩn sʋ.”
45Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ buke bɛ́ ajʋnlɩn’n maan bɛ kɔ tɩ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn abʋ. 46Ɛhɩka ati, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛ ’nwun ɛjɔlɛ mɔ b’a hɛlɛ’n: ɔ di kɛ *Kilisi’n, Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n, nwun amannɩnhunlun bɛ kun yɩ́. Bɛ kun yɩ́ a, yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ, ɔ fi ewue nun ɔ ’tinnge. 47Ɛsɛ ɔ fata kɛ Kilisi’n, Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n, dunman nun, bɛ bɔ yɩ́ bʋ Zoluzalɛmʋn ɛwa, bɛ bɔ Ɛjɔlɛkpa’n bɛ kele eyuadɩ nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaatin maan bɛ kaci bɛ́ abalabɔ’n bɛ fa bɛ́ nwʋn bɛ man Nyanmɩan nán b’a nyan ɛtɛ face. 48Ɛmɔ di ɛjɔlɛ sɔ nɩn anwʋn adanzɩɛ. 49Like’n mɔ mɩ́n Sɩ a fa a bɔ ɛmɔ anɔhʋba’n, mɩ́n muonun mɩn ’ba man ɔ ba ɛmɔ sʋ. Nan kʋsʋ, ɛmɔ tánlan Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ ɛwa dede maan anwunno tunmin’n wʋ́lʋ ɛmɔ nun.”
Zozi ’ba fʋ kɔ nyanmɩansʋ
(Maakɩ 16.19-20, Junman’n 1.9-11)
50Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ nʋn bɛ́ bɛ fi kulo nɩn anun bɛ kɔ fite. Bɛ kɔ hɔ Betanin afan. Ɛbɛlɛ, Zozi kɔ kuku yɩ́ sa’n-mɔ anwunno ɔ kɔ yeyila bɛ́ sʋ. 51Mɛlɛ mɔ ɔ ’yeyila bɛ́ sʋ’n, ɔ nʋn bɛ́ bɛ́ afian kɔ tɩ, ɔ kɔ fʋ kɔ hɔ nyanmɩansʋ. 52Zozi menian’n-mɔ dɩɛ, mɔ bɛ sʋlɩ yɩ́ yuelɩ’n, bɛ le fɛ elie kpili kpa bɛ kɔ sa bɛ kɔ hɔ Zoluzalɛmʋn. 53Tɛmʋn biala bɛ gua Nyanmɩan awulo nɩn anun bɛ yɩ yɩ́ ayɛ.