ƐJƆLƐKPA’N MƆ
ZƱAN HƐLƐLƖ’N
M’ɔ wɔ nun’n
Nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ le Zʋan? Anɩn Zʋan nʋn yɩ́ nianman bian Zʋakɩ, bɛ wɔ Zozi mmɔfʋɛ bulu nʋn nnyuan nɩn anun. Anɩn, bɛ nʋn bɛ́ sɩ Zebede, bɛ di asue nun junman bɛ cɩ ejue Galile asue nɩn anun. Ɛhɩ, mɔ Zozi fɛlɛlɩ bɛ́’n, bɛ yacili asue nun junman’n mɔ bɛ di’n bɛ sili yɩ́ sʋ. Ɔ fi ɛbɛlɛ, bɛ kacili Zozi amanngʋn kpa. Ɛjɔlɛkpa’n mɔ Zʋan hɛlɛlɩ nɩn anun, ɔ mmɔ man yɩ́ muonun yɩ́ dunman, nan ɛjɔlɛ m’ɔ kan’n y’ɔ le “sʋanlan’n mɔ Zozi kulo yɩ́’n” (yɩ́ ti 13.23). Ɔ kan sɔ ɔ bɛbɛlɛ yɩ́ nwʋn asɩ. Mɛlɛ mɔ bɛ bʋbɔlɩ Zozi kʋlʋwa nɩn asʋ’n, Zozi falɩ yɩ́ nin Mali ɔ wulalɩ Zʋan asa nun kɛ ɔ nɩ́an yɩ́ sʋ mán yɩ́ (19.25-27).
Ɛjɔlɛkpa ɛhɩ anun, Zʋan lɛ kele yɛ́ kɛ Zozi Kilisi tɩ Sɩɛ Nyanmɩan Bangɔlɔ. Ɔ sʋanlɩn yɩ́ Wa Zozi asɩɛ nɩn asʋ ɛwa kɛ ɔ wú wɔ yɛ́ ɛtɛ’n-mɔ dunman nun maan sʋanlan biala m’ɔ kɔ le yɩ́ kɔ li’n nyan nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n (3.16).
Zʋan lɛ kele yɛ́ kɛ Zozi kan yɩ́ “dɔɛ” nɩn anwʋn ɛjɔlɛ (2.4; 7.30; 8.20; 12.23,27, 13.1; 16.32; 17.1). “Dɔɛ” sɔ’n y’ɔ le Zozi ewue’n nʋn yɩ́ anunminnyanmʋn ɛyɩɛ tɛmʋn’n. Ɛhɩka ati, Zʋan a hye yɩ́ Ɛjɔlɛkpa nɩn anun nnyuan. Alimʋa dɩɛ nɩn anun, yɛ nwun ninnge mɔ Zozi yɔlɩ asannan nán yɩ́ dɔɛ nɩn a ju’n (yɩ́ ti 1-12). Zʋan lɛ kan Zʋan Batisi adanzɩɛ’n m’ɔ lili yɩ́ Zozi anwʋn’n, ɔ nʋn kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ Zozi fɛlɛlɩ yɩ́ alimʋa menian’n-mɔ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ. Yɛ nwun yɩ́ kɛ Zozi hɔlɩ Zoluzalɛmʋn dɔʋn kpa mɛlɛ mɔ Zufʋ’n-mɔ ’di bɛ́ fɛtɩ’n-mɔ’n. Zozi nʋn menian’n-mɔ jʋjɔlɩ, ɔ hehelelɩ bɛ́ ninnge m’ɔ sʋ ɛbʋɛ. Zozi yɔlɩ asinbɛnwʋn ninnge dɔʋn, nan Zʋan a kpa nun nzɔlɛ nsʋ ala m’ɔ kele yɛ́ kɛ Zozi tɩ Nyanmɩan Awa sakpa.
M’ɔ tɔ sʋ nnyuan nɩn anun, Zʋan lɛ kan ninnge mɔ Zozi yɔlɩ mɛlɛ mɔ yɩ́ dɔɛ’n juli nɩn anwʋn ɛjɔlɛ (yɩ́ ti 13-21). Nɔsʋba mɔ yɩ́ alɩ́ɛ cɩn an, bɛ ’kun Zozi’n, ɔ nʋn yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n bɛ didili, ɔ manlɩn bɛ́ afʋtu, ɔ yɔlɩ bɛ́ ti asɔnɩn. Ɛsɛ Zʋan lɛ kele yɛ́ kɛ Zozi kpɩnlɩn wuli ɔ tinngelɩ, ɛsɛ ɔ yɩlɩ yɩ́ nwʋn ɔ helelɩ yɩ́ menian’n-mɔ’n. Kalata nɩn agualɩɛ nun, Zʋan lɛ kele yɛ́ kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ yialɩ Galile asue nɩn anʋan’n.
1Zozi Kilisi tɩ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ
1Abʋbɔ nɩn anun, mɔ Nyanmɩan ’bɔ ninnge kʋalaatin’n, anɩn sʋanlan kʋn wɔ ɛbɛlɛ. Sʋanlan sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ. Ɔ nʋn Nyanmɩan yɛ̂ bɛ tɩ ɔ. Ɔ tɩ Nyanmɩan sakpa. 2Abʋbɔ nɩn anun, sʋanlan sɔ’n nʋn Nyanmɩan yɛ̂ bɛ tɩ ɔ. 3Nyanmɩan nanndɩlɩ yɩ́ sʋ y’ɔ bɔlɩ ninnge kʋalaatin ɔ. Like fɩ́ɩ́ nnʋn man ɛbɛlɛ mɔ Nyanmɩan a nnanndɩ man yɩ́ sʋ ɔ’a mmɔ man ɔ. 4Ngʋan baka’n y’ɔ le yɩ́. Yɛ̂ ngʋan baka sɔ’n y’ɔ tɩ menian’n-mɔ kanlannɩɛ nɩn ɔ. 5Kanlannɩɛ sɔ’n lɛ ta awosin mân nɩn anun. Awosin’n nwan ɔ ’fɩa kanlannɩɛ nɩn anyɩn. Ɔ mantanlɩn yɩ́ dede a, ɔ’a ngʋala man yɩ́ nyɩn fɩa.
Zʋan Batisi adanzɩɛ m’ɔ lili’n
6Ɔ wɔ ɛbɛlɛ dede a, cɩan kʋn Nyanmɩan kɔ yɩ sʋanlan kʋn asɩɛ nɩn asʋ ɛwa kɛ ɔ lí adanzɩɛ. Sʋanlan sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Zʋan. 7Zʋan walɩ kanlannɩɛ nɩn anwʋn adanzɩɛ elie maan menian’n-mɔ kʋalaa nanndɩ yɩ́ sʋ bɛ de kanlannɩɛ sɔ’n bɛ di. 8Nán kɛ yɩ́ y’ɔ tɩ kanlannɩɛ nɩn ɔ, nan ɔ walɩ kanlannɩɛ nɩn anwʋn adanzɩɛ elie.
9Kanlannɩɛ kpa sɔ’n m’ɔ man menian’n-mɔ kʋalaa nwun asɩ’n lɛ ba mân nɩn anun. 10Ɔ walɩ juli asɩɛ nɩn asʋ ɛwa. Yɩ́ yɛ̂ Nyanmɩan man ɔ sesielɩ eyuadɩ nɩn ɔ. Kʋsʋ menian dɔʋn a mmu man yɩ́ like. 11Ɔ walɩ menian’n mɔ Nyanmɩan falɩ bɛ́ yɔlɩ yɩ́ dɩɛ’n-mɔ afian, bɛ́ kʋsʋ bɛ́ dɔʋn, b’a nne man yɩ́. 12Nan kʋsʋ mmie-mɔ lelɩ yɩ́. Menian sɔ’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ leli yɩ́ bɛ lili’n, ɔ’a man bɛ́ atɩn maan b’a kaci Nyanmɩan amma. 13Nyanmɩan mma’n mɔ b’a kaci’n, nán kulo sʋanlan tunmin nun kɛ belenzua nʋn balasua bɛ́ wa mɔ b’a wʋ yɩ́ ɔ. Nan Nyanmɩan muonun yɛ̂ ɔ’a fa ngʋan fʋfɔlɛ sɔ’n ɔ’a man bɛ́ ɔ.
14Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn a kaci yɩ́ nwʋn kulo sʋanlan, ɔ a a tanlan yɛ́ afian ɛwa. Ɔ’a nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe kpili kpa. Ɛsɛ ɔ’a yɩ Nyanmɩan ɔ’a hele yɛ́ yuein. Y’a nwun yɩ́ anunminnyanmʋn’n, anunminnyanmʋn’n mɔ Sɩɛ Nyanmɩan falɩ manlɩn yɩ́’n. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ tɩ yɩ́ Bangɔlɔ. 15Sʋanlan sɔ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ Zʋan tɩanlɩn nun hanlɩn nɩn ɔ. Yɩ́ nwan: “Sʋanlan ɛhɩ yɛ̂ n ganlɩn kɛ ɔ li mɩ́n nzin ɔ lɛ ba nɩn ɔ. Ɔ tɩ kpili tala mɩ́n. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ tɩ asɩ dahuu.” 16Ɛhɩ, anwunnvoe baka’n m’ɔ tɩ nɩn ati, ɔ’a yeyila yɛ́ sʋ. Ɛsɛ bɔbɔ, ɔ tɛ yeyila yɛ́ sʋ kpili kpa. 17Afɩ, daba Nyanmɩan nanndɩlɩ yɛ́ nan *Moyizɩ asʋ yɛ̂ ɔ falɩ yɩ́ mala’n manlɩn yɛ́ ɔ. Nan sian dɩɛ, Nyanmɩan nanndɩ Zozi Kilisi asʋ ɔ’a nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe ɔ’a hele yɛ́ ananhɔlɛ atɩn’n. 18Sʋanlan fɩ́ɩ́ nwunlin man Nyanmɩan lé. Nan Nyanmɩan Bangɔlɔ Zozi m’ɔ tɩ Nyanmɩan’n, m’ɔ mantan Sɩɛ’n, yɩ́ y’ɔ man yɛ nwun yɩ́ ɔ.
Zʋan Batisi ’ba han yɩ́ muonun yɩ́ ɛwalɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
(Matie 3.1-12, Maakɩ 1.1-8, Luku 3.1-18)
19Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Zʋan lɛ sɔnɩn menian wɔ asue Zuludɩn nɩn anzin ɛlɔ lɩka kʋn. Zoluzalɛmʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ kɔ tɩ. Cɩan kʋn, bɛ kɔ sʋan Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mmie-mɔ nʋn *Levifʋɛ kʋsʋ mmie-mɔ, bɛ kɔ a kɔ tʋ Zʋan, bɛ́ nwan: “Zʋan, wɔ́ muonun, nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ le wɔ́?”
20Mɔ bɛ bisalɩ kosuan sɔ’n, Zʋan kpacɩlɩ nun ɔ hanlɩn yɩ́ ananhɔlɛ yuein helelɩ bɛ́ kɛ: “Nán *Kilisi’n y’ɔ le mɩ́n.”
21Mɔ Zʋan bualɩ bɛ́ sɔ’n, bɛ́ nwan: “Sɛ nán yɩ́ y’ɔ le wɔ́ a, anɩn nwan sʋanlan dɩɛ kpa y’ɔ le wɔ́? *Eli y’ɔ le wɔ́ anaan?”
Zʋan nwan: “Nán Eli y’ɔ le mɩ́n.”
Ɛsɛ bɛ kɔ bisa yɩ́ biekun kɛ: “Anɩn Nyanmɩan *Kpɔmanfʋɛ’n y’ɔ le wɔ́ ɔ?”
Zʋan nwan: “Cɛcɛ.”
22Ɛjɔlɛ ɛhɩ kɔ sin bɛ́ nwʋn, bɛ́ nwan: “A! Anɩn nwan sʋanlan dɩɛ bɔbɔ kpa y’ɔ le wɔ́? Bua yɛ́ bie maan yɛ hɔ́ hán héle bɛ́ mɔ bɛ sʋanlɩn yɛ́’n. Ɛ bu wɔ́ nwʋn kɛ nwan y’ɔ le wɔ́?”
23Ɛhɩ a, Zʋan nwan: “Sʋanlan’n mɔ Nyanmɩan Kpɔmanfʋɛ *Ezayi lili mʋa hanlɩn yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ kɛ:
Sʋanlan kʋn lɛ tɩan ɛwâ nɩn anun ɛlɔ kɛ:
‘Ɛmɔ sésie yɛ́ Mɩn atɩn’n!’
sʋanlan sɔ’n y’ɔ le mɩ́n.”
24Bɛ́ mɔ bɛ sʋanlɩn bɛ́ Zʋan anwʋn ɛlɔ’n mmie-mɔ tɩ *Falisifʋɛ. 25Bɛ́ nwan: “Sɛ nán Kilisi’n y’ɔ le wɔ́, sɛ nán Eli y’ɔ le wɔ́, ɛsɛ sɛ nán Nyanmɩan Kpɔmanfʋɛ’n y’ɔ le wɔ́ a, anɩn nzukɛ ati yɛ̂ ɛ sɔnɩn menian’n-mɔ ɔ?”
26Mɔ bɛ bisalɩ kosuan sɔ’n, Zʋan nwan: “Mɩ́n dɩɛ, n ne nzue yɛ̂ mɩn fa mɩn sɔnɩn ɔ, nan sʋanlan kʋn wɔ ɛmɔ afian ɛbɛlɛ, ɛmɔ nzɩ man yɩ́. 27Sʋanlan sɔ’n fi mɩ́n nzin ɔ lɛ ba, mɩn nzɛ nvata man kɛ mɩn nyannjɩ yɩ́ ja mgbabʋa nyanman’n bɔbɔ mgban ɔ.” 28Ɛjɔlɛ ɛhɩ kʋalaa sɩnlɩn Betanin, asue Zuludɩn nɩn ebue kʋn ɛlɔ, lɩka mɔ anɩn Zʋan sɔnɩn menian’n-mɔ’n.
Nyanmɩan Bʋa Baa’n y’ɔ le Zozi
29Mɔ bɛ hanlɩn ɛhɩ yuelɩ’n, yɩ́ alɩ́ɛ hɩnlɩn, Zʋan ’tʋ yɩ́ nyɩn an, anɩn Zozi lɛ ba yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ, yɩ́ nwan: “Ɛ ’nwun Nyanmɩan *Bʋa Baa’n, Nyanmɩan ’ba fa yɩ́ yɩ mân nɩn ati tɛɛ ɔ tu yɩ́ ɛtɛ’n kɔ. 30Yɩ́ dein yɛ̂ n ganlɩn yɩ́ ɛjɔlɛ kɛ: ‘Sʋanlan kʋn li mɩ́n nzin ɔ lɛ ba, ɔ tɩ kpili tala mɩ́n. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ tɩ asɩ dahuu.’ 31Mɩn nzɩ man yɩ́ daba. Nan kɛmɔ ɔ fata kɛ Izalayɛ amma’n-mɔ nwun yɩ́’n, yɩ́ ti yɛ̂ Nyanmɩan a sʋan mɩ́n kɛ m mála n vá nzue n zɔ́nɩn bɛ́ ɔ.”
32Ɛhɩ, Zʋan lili Zozi anwʋn adanzɩɛ kɛ: “Mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ, m’an nwun kɛ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n fi nyanmɩansʋ kɛ abubule ɔ’a ju ɔ’a tanlan yɩ́ sʋ. 33Mɩ́n bɔbɔ muonun, anɩn mɩn nzɩ man yɩ́ sʋanlan ɛhɔlɛ kʋn’n, nan Nyanmɩan a han a hele mɩ́n kɛ: ‘Sʋanlan’n mɔ ɛ kɔ nwun kɛ mɩ́n Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ ju kɔ tanlan yɩ́ sʋ’n, sʋanlan sɔ’n yɛ̂ ɔ ’fa Wawɛ sɔ’n sɔnɩn menian’n-mɔ ɔ.’ 34Ɛjɔlɛ sɔ’n mɔ m’an nwun yɩ́ mɩ́n nyɩnsʋ nɩn ati, mɩn di yɩ́ nwʋn adanzɩɛ kɛ ɔ tɩ Nyanmɩan Awa sakpa.”
Zozi ’ba fɛlɛ yɩ́ alimʋa menian’n-mɔ yɩ́ nwʋn
35Ɛhɩ mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, anɩn Zʋan nʋn yɩ́ menian’n-mɔ anun nnyuan jijin ɛbɛlɛ. 36M’ɔ nwunlin kɛ Zozi lɛ sɩn’n, yɩ́ nwan: “Ɛ ’nwun Nyanmɩan *Bʋa Baa’n.” 37Mɔ yɩ́ menian nnyuan’n tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ yacili yɩ́ ɛbɛlɛ yɛ̂ cuein, bɛ kɔ si Zozi sʋ. 38Zozi hɔlɩ kaan, ɔ ’tʋ yɩ́ nyɩn yɩ́ nzin an, menian si yɩ́ sʋ. Ɔ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ lɛ kpʋnndɛ nzu?” Bɛ́ nwan: “*Labi” (yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ ngehelefʋɛ), “yɛ lɛ kpʋnndɛ lɩka mɔ ɛ tɩ’n.”
39Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Ɛmɔ bála a nɩan.”
Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ si yɩ́ sʋ bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ lɩka m’ɔ tɩ’n, bɛ nʋn yɩ́ kɔ tanlan ɛbɛlɛ dede sɛnzɛ’n kɔ tɔ. Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, mɔ Zʋan menian nnyuan’n ’si Zozi sʋ’n, anɩn b’a bɔ nɔsʋba dɔɛ nnan.
40Zʋan menian nnyuan sɔ’n, kʋn li Andele. Andele sɔ’n, yɩ́ nianman y’ɔ le Simʋn Pɩɛlɩ. 41Andele y’ɔ lili mʋa hɔlɩ tʋlɩ yɩ́ nianman bian Simʋn an, yɩ́ nwan: “Mɩ́n nianman Simʋn, y’a nwun *Mesi’n.” (Yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ *Kilisi, Izalayɛ Belemgbin Ngʋandefʋɛ.)
42Mɔ Andele hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ nʋn yɩ́ kɔ hɔ Zozi anwʋn ɛlɔ ɔ kɔ fa yɩ́ kɔ hele yɩ́. Zozi nɩanlɩn yɩ́ a, yɩ́ nwan: “Wɔ́, bɛ fɛlɛ wɔ́ Simʋn. Zʋan awa y’ɔ le wɔ́. Ɔ fi ɛnɛ m’ɔ kɔ’n, bɛ ’ba fɛlɛ wɔ́ Sefasɩ.” (Sefasɩ’n tɩ *ebele anɩɛ, yɩ́ *gɛlɛkɩ nun an, anɩn ɔ li Pɩɛlɩ. Yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ ɛbʋɛ.)
Natanayɛ ’ba nwun kɛ Zozi tɩ Nyanmɩan Awa
43Ɛhɩ, mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, Zozi nwan ɔ ’kɔ Galile mân nɩn anun ɛlɔ. M’ɔ tuli yɩ́ bʋ mɔ ɔ ’kɔ’n, ɔ kɔ hɔ kɔ tʋ Filipʋ, yɩ́ nwan: “Filipʋ, si mɩ́n sʋ!” 44Filipʋ nʋn Andele nʋn Pɩɛlɩ, bɛ fi kulo kʋn. Bɛ fɛlɛ kulo sɔ’n Bɛtɩsayida.
45Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, Filipʋ kɔ hɔ kɔ tʋ Natanayɛ, yɩ́ nwan: “Sʋanlan’n mɔ *Moyizɩ hanlɩn yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ *Mala Kalata nɩn anun, mɔ ɛsɛ Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kʋsʋ hɛlɛlɩ yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ’n, y’a nwun yɩ́. Bɛ fɛlɛ yɩ́ Zozi. Ɔ fi Nazalɛtɩ. Yɩ́ sɩ y’ɔ le Zozɛfʋ.”
46Ɛjɔlɛ sɔ’n mɔ Filipʋ hanlɩn helelɩ yɩ́’n sinlin yɩ́ nwʋn, yɩ́ nwan: “Nazalɛtɩ kulo ɛhɩ m’ɔ wɔ ɛlɔ’n, asʋ like kpa ’fite sʋ lé?”
Filipʋ nwan: “Bala, ba nɩan.”
47Mɔ Zozi nwunlin kɛ Natanayɛ lɛ ba yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ’n, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ nɩ́an, Izalayɛ sʋanlan bɔkɔɔ y’ɔ le sʋanlan ɛhɩ, ɔ nni man ato fɩ́ɩ́.”
48Ɛjɔlɛ sɔ’n kɔ sin Natanayɛ anwʋn, yɩ́ nwan: “Nan ɛ sɩ mɩ́n nin?”
Zozi nwan: “Mɔ anɩn ɛ tɩ *figi baka nɩn abʋ, mɔ Filipʋ fɛlɛlɩ man wɔ́’n yɛ̂ n nwunlin wɔ́ ɔ.”
49Natanayɛ nwan: “*Labi, ɛ tɩ Nyanmɩan Awa, ɛsɛ ɛ tɩ Izalayɛ Belemgbin sakpa.”
50Zozi nwan: “Kɛmɔ mɩ́n nwan n nwunlin wɔ́ figi baka nɩn abʋ’n, ɔ man a le a li? Ɛ ’ba nwun ninnge dɔʋn mɔ bɛ tala ɛhɩ.” 51Ɛsɛ yɩ́ nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, ɛmɔ ’ba nwun kɛ anwunno nɩn a buke yɛ̂ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ fi *Mân Baa nɩn anwʋn asɩɛ nɩn asʋ ɛwa, mmie-mɔ lɛ fʋ a, anɩn mmie-mɔ lɛ ju.”
2Zozi ’ba hɔ atɔnvɔlɛ kʋn abʋ Kana kulo nɩn asʋ
1Mɔ Zozi fɛlɛlɩ yɩ́ menian sɔ’n-mɔ yuelɩ’n, yɩ́ nzin cɩan nsan, anɩn bɛ lɛ fa atɔnvɔlɛ kʋn Galile mân nɩn anun ɛlɔ kulo kʋn asʋ. Kulo sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Kana. Anɩn Zozi anin’n wɔ ɛbɛlɛ bie. 2Atɔnvɔlɛ sɔ nɩn abʋ, bɛ kɔ fɛlɛ Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ. 3Bɛ lili fɛtɩ’n dede mɔ ɔ ’kɔ bie’n, bɛ́ nzan’n kɔ yue. Ɛhɩ a, Zozi anin’n kɔ hɔ kɔ tʋ yɩ́, yɩ́ nwan: “Zozi, bɛ́ nzan nɩn a yue o.”
4Zozi manlɩn yɩ́ nʋan sʋ a, yɩ́ nwan: “M mo, si abʋtamʋn, nán mɩ́n *dɔɛ dɩɛ’n nyan juli man.”
5Ɛbɛlɛ ala, yɩ́ nin kɔ hɔ kɔ tʋ bɛ́ mɔ bɛ lɛ su nzan’n, yɩ́ nwan: “Like biala mɔ Zozi kɔ se kɛ ɛmɔ yɔ́’n, ɛmɔ kpɩ́nlɩn sʋ bɛ yɔ́.”
6Anɩn, nyɔbʋɛ ɛ́tɛ́ nsian jijin ɛbɛlɛ, kʋn kʋala kɛ ɔ fa nzue elitili ɛya kʋn. Nun nzue’n, Zufʋ’n-mɔ fa nwunnzin bɛ́ sa bɛ tu bɛ́ nwʋn efian bɛ yɔ bɛ́ nwʋn nwannzan-nwannzan, ɛsɛ bɛ fa bɛ kputa bɛ́ ninnge. Afɩ, ɔ tɩ bɛ́ mala. 7Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ mɔ bɛ lɛ su nzan’n kɛ: “Ɛmɔ sá nzue bɛ gúa ɛ́tɛ́ ɛhɩ-mɔ anun maan ɔ yí.” Mɔ Zozi hanlɩn sɔ helelɩ bɛ́’n, bɛ kɔ sa nzue bɛ kɔ gugua nun dede bɛ kɔ yi tɩtɛkɛɛ. 8Zozi nwan: “Sian dɩɛ, ɛmɔ sá bie bɛ hɔ́ mán fɛtɩ nɩn asʋ kpain’n.”
Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ sa bie bɛ kɔ hɔ. 9Fɛtɩ nɩn asʋ kpain’n ’bɔ sʋ o, nzue nɩn a kaci nzan. Bian’n nɩan an, ɔ nnwun man lɩka mɔ nzan sɔ’n fi ɔ, kʋsʋ bɛ́ mɔ bɛ lɛ su’n, bɛ dɩɛ, bɛ sɩ. 10M’ɔ bɔlɩ nzan nɩn asʋ yuelɩ’n, ɔ kɔ fɛlɛ atɔnvɔlɛ bian’n, yɩ́ nwan: “Eja, mɩn ’yɔ wɔ́ mo kpa! A bɔ mɔndɩnlɩn sakpa! Menian’n-mɔ kʋalaa, sɛ bɛ ’fa bɛ́ atɔnvɔlɛ nɩn an, bɛ di mʋa bɛ su nzan’n m’ɔ yɔ fɛ kpa’n. Bɛ nʋn dede bɛ fɛ a, bɛlɛ mɔ anɩn bɛ lɛ su m’ɔ nyɔ man fɛ kpa nɩn ɔ. Nan wɔ́ dɩɛ, mɔ a su yɩ́ sian’n yɔ fɛ tala mɔ ɛ lili mʋa suli’n.”
11Anɩn kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ Zozi yɩlɩ alimʋa asinbɛnwʋn like m’ɔ tɩ nzɔlɛ nɩn anɩn. Ɔ yɩlɩ yɩ́ wɔ Galile mân nɩn anun, kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kana nɩn asʋ. Ɔ yɔlɩ sɔ maan bɛ nwunlin yɩ́ anunminnyanmʋn’n. Asinbɛnwʋn like sɔ’n manlɩn yɩ́ menian’n-mɔ lelɩ yɩ́ lili. 12Mɔ bɛ falɩ atɔnvɔlɛ’n yuelɩ’n, Zozi nʋn yɩ́ nin nʋn yɩ́ nianman’n-mɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ, bɛ hɔlɩ Kapɛɛnawɔmʋn kulo nɩn asʋ, bɛ lili kɔ yɔ ɛlɛ nnyuan kʋn ɛbɛlɛ.
Zozi ’ba fʋan bɛ́ mɔ bɛ lɛ di gua
Nyanmɩan awulo nɩn anun’n
(Matie 21.12-13, Maakɩ 11.15-17, Luku 19.45-46)
13Kɛmɔ anɩn Zufʋ’n-mɔ fanwʋndi fɛtɩ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Pakɩ’n ka kaan ju’n, Zozi kɔ hɔ Zoluzalɛmʋn. 14M’ɔ juli ɛlɔ’n, ɔ wʋlʋlɩ Nyanmɩan awulo nɩn anun, ɔ ’kɔ a ju a, anɩn menian mmie-mɔ tɩtɩ ɛbɛlɛ, bɛ lɛ tɔnɩn bɛ́ nnalɛ nʋn bɛ́ mmʋa ɔ nʋn bɛ́ mɔlɔnʋnman. (Bɛ to ninnge sɔ’n-mɔ bɛ fa bɛ yɩ tɛɛ.) Ɔ ’tʋ yɩ́ nyɩn an, anɩn menian mmie-mɔ tɩtɩ bɛ́ tɔbɩlɩ nwʋn, bɛ lɛ di esika ɛkacie junman. 15Mɔ Zozi nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ hɔ kɔ fa nyanman ɔ kɔ nwʋn mgbele. Ɔ kɔ fa kɔ fʋan bɛ́ kʋalaa kɔ fite awulo, bɛ́ nʋn bɛ́ mmʋa, nʋn bɛ́ nnalɛ’n-mɔ kʋalaa. Bɛ́ mɔ bɛ lɛ kaci bɛ́ esika’n kʋsʋ, ɔ kɔ han bɛ́ esika’n-mɔ kɔ gua asɩ, ɔ kɔ kunnzun bɛ́ tɔbɩlɩ’n-mɔ kɔ gua asɩ. 16Ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ mɔ bɛ lɛ tɔnɩn mɔlɔnʋnman’n-mɔ kɛ: “Ɛmɔ yɩ́yɩ bɛ́ ninnge’n-mɔ kʋalaa ɛwa, nán bɛ fa mɩ́n Sɩ awulo’n bɛ kaci gua elie lɩka.” 17Mɔ Zozi hanlɩn ɛjɔlɛ sɔ’n yuelɩ’n, yɩ́ menian’n-mɔ ati kɔ kpɩn *Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɩka ɛhɩ asʋ:
Mɩ́n Nyanmɩan, wɔ́ awulo nɩn anwʋn ehulo
mɔ n ne yɩ́’n, ɔ ’ba man mɩn wu.
18Ɛhɩ a, Zufʋ mgbain’n-mɔ nwan: “Nzu like dɩɛ kpa yɛ̂ ɛ kʋala yɩ́ yɔ m’ɔ kele kɛ ɛ le tunmin ɛ bɔ bala sʋa ɔ?”
19Zozi nwan: “Ɛmɔ búbu sua nwannzan-nwannzan ɛhɩ, nan mɩn ’fa cɩan nsan mɩn si.”
20Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, Zufʋ mgbain’n-mɔ nwan: “An! *Sua Nwannzan-nwannzan ɛhɩ, mɔ b’a fa afʋɛ abulanan nʋn nsian b’a si’n, wɔ́ dɩɛ, ɛ ’fa cɩan nsan kpɛ̂ ɛ si yɩ́ fʋfɔlɛ?” 21Sua nwannzan-nwannzan’n mɔ anɩn Zozi lɛ kan yɩ́ ɛjɔlɛ’n y’ɔ le yɩ́ muonun yɩ́ sʋanlan baka’n. 22M’ɔ fi ewue nun tinngelɩ’n, yɩ́ menian’n-mɔ kacɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n m’ɔ hanlɩn’n. Ɔ man bɛ lelɩ *Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n nʋn mɔ Zozi hanlɩn’n bɛ lili.
23Cɩan dʋdʋ mɔ Zozi lili yɩ́ Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ Zufʋ’n-mɔ *Pakɩ elie nɩn anun’n, menian dɔʋn nwunlin yɩ́ asinbɛnwʋn ninnge’n m’ɔ yɔ’n, bɛ lelɩ yɩ́ bɛ lili. 24Zozi dɩɛ, ɔ’a nva man yɩ́ ajʋnlɩn ɔ’a ndʋ man bɛ́ sʋ, ɔ sanlɩn kɛ ɔ sɩ bɛ́ ahʋnlɩn nɩn anun ɛjɔlɛ’n kʋalaatin. 25Ɔ mgbʋnndɛ man kɛ bɛ kan kulo sʋanlan anwʋn ɛjɔlɛ bɛ kele yɩ́ bɔbɔ, afɩ yɩ́ muonun, ɔ sɩ menian’n-mɔ ahʋnlɩn nɩn anun ɛjɔlɛ’n kʋalaatin.
3Zozi nʋn Ninkodɛmʋn ’ba jʋjɔ
1Anɩn Zufʋ’n-mɔ kpain kʋn wɔ ɛbɛlɛ, bɛ fɛlɛ yɩ́ Ninkodɛmʋn. Ɔ di *Falisifʋɛ’n-mɔ fâ’n bie. 2Cɩan kʋn kɔngɔɛ, ɔ kɔ a kɔ tʋ Zozi. Yɩ́ nwan: “*Labi, y’a nwun kɛ Nyanmɩan a sʋan wɔ́ sakpa kɛ ɛ bála a hehele yɛ́ ninnge. Asinbɛnwʋn ninnge’n-mɔ mɔ ɛ yɔ’n kele kɛ Nyanmɩan jin wɔ́ nzin. Afɩ sʋanlan mɔ Nyanmɩan jin man yɩ́ nzin’n, ɔ ngʋala man bie yɔ.”
3Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele wɔ́ kɛ sʋanlan biala mɔ b’a nwʋ man yɩ́ fʋfɔlɛ biekun’n, yɩ́ nyɩn ngʋala mmɔ man Nyanmɩan Belemgbin Mân’n.”
4Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, Ninkodɛmʋn nwan: “Nan anɩn, sʋanlan mɔ ɔ’a yɔ kpain a yue’n, ɔ ’yɔ sɛ nán b’a wʋ yɩ́ fʋfɔlɛ biekun? Asʋ ɔ kʋala kɛ ɔ sa kɔ yɩ́ nin akunnun maan bɛ wʋ yɩ́ biekun ɔ?”
5Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele wɔ́ kɛ sʋanlan mɔ b’a nva man nzue nʋn Nyanmɩan Wawɛ’n b’a mman man yɩ́ ngʋan fʋfɔlɛ’n, ɔ ngʋala man kɛ ɔ kaci Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun sʋanlan. 6Sɛ kulo sʋanlan wʋ wɔ́ a, nwun yɩ́ kɛ ɛ di sʋanlan afilie. Yɛ̂ sɛ Nyanmɩan Wawɛ’n kʋsʋ wʋ wɔ́ a, nwun yɩ́ kɛ ɛ di yɩ́ Wawɛ nun afilie’n bie. 7Sɛ mɩɩn kan mɩn kele wɔ́ kɛ ɔ fata kɛ bɛ wʋ́ ɛmɔ kʋalaa fʋfɔlɛ biekun an, n’ɛ man ɔ sin wɔ́ nwʋn. 8Lɩka mɔ anwʋnman’n kulo’n y’ɔ fita kɔ ɔ. Ɛ tɩ yɩ́ ngan, nan sɛ ɔ fi nin e, sɛ ɔ lɛ kɔ nin e, ɛ nzɩ man. Awɔlɛ fʋfɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan Wawɛ’n wʋ menian’n-mɔ’n, kɛ ɔ tɩ yɩ́ nɩn anɩn.”
9Ɛhɩ a, Ninkodɛmʋn nwan: “Anɩn ɔ ’yɔ sɛ kpa nán ɔ’a yɔ sɔ?”
10Zozi nwan: “E! Ninkodɛmʋn, wɔ́ mɔ ɛ tɩ Izalayɛ mân nɩn asʋ kpain mɔ ɛ kekele Nyanmɩan anʋan ɛjɔlɛ’n, ɛ nzɩ man ninnge sɔ’n-mɔ ɔ? 11Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele wɔ́ kɛ yɛ lɛ kan ninnge’n-mɔ mɔ yɛ sɩ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ yɛ kele ɛmɔ, ɛsɛ yɛ lɛ di mɔ y’a nwun yɩ́ nɩn anwʋn adanzɩɛ, kʋsʋ ɛmɔ mmu man yɩ́ ananhɔlɛ. 12Sɛ mɩn kan asɩɛ nɩn asʋ ɛwa ɛjɔlɛ mɩn kele ɛmɔ a, ɛmɔ mmu man yɩ́ ananhɔlɛ, nan sɛ mɩn kan nyanmɩansʋ ɛlɔ ɛjɔlɛ mɩn kele ɛmɔ a, ɔ ’yɔ sɛ nán ɛmɔ a le a li? 13Sʋanlan fɩ́ɩ́ fʋlɩ man nyanmɩansʋ lé, cɛlɛ kɛ *Mân Baa’n m’ɔ fi nyanmɩansʋ ɔ’a ju asɩɛ nɩn asʋ ɛwa’n. 14Kɛ *Moyizɩ falɩ jɛtɛ kɔkɔlɛ’n ɔ bɔlɩ owo kʋn ɔ sinnzelɩ yɩ́ baka ati ɔ kpanlanlɩn yɩ́ ɛwâ nɩn anun ɛlɔ daba’n, ɔ di kɛ bɛ fʋla Mân Baa’n kʋsʋ anwunno, 15maan sʋanlan biala m’ɔ kɔ le yɩ́ kɔ li’n, ɔ nyan nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n.”
16Afɩ, Nyanmɩan Kpili a hulo eyuadɩ’n dede ɔ’a fa yɩ́ Bangɔlɔ’n ɔ’a hye yɩ́ maan sʋanlan biala m’ɔ kɔ le Baa sɔ’n kɔ li’n, Nyanmɩan sikpɛ’n ngun man yɩ́, nan ɔ nyan nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n. 17Nyanmɩan Kpili a nzʋan man yɩ́ Wa’n kɛ ɔ bála a tua eyuadɩ nɩn ɛtɛ nɩn anwʋn kalɛ, nan ɔ sʋanlɩn yɩ́ kɛ ɔ bála a le yɩ́ ti ngʋan. 18Sʋanlan m’ɔ de yɩ́ di’n, bɛ mmu man yɩ́ fʋɔ, nan sʋanlan m’ɔ nne man yɩ́ nni man’n, b’a bu yɩ́ fʋɔ dada angʋnmɩn. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ’a nne man Nyanmɩan Bangɔlɔ’n ɔ’a nni man. 19Lɩka mɔ bɛ ’fa bɛ bu menian’n-mɔ fʋɔ’n, y’ɔ le kɛ kanlannɩɛ nɩn a a mân nɩn anun, nan kʋsʋ kɛmɔ menian’n-mɔ yɔ ɛtɛ nɩn ati, bɛ kulo awosin’n bɛ tala kanlannɩɛ’n. 20Sʋanlan biala m’ɔ yɔ ɛtɛ’n, ɔ kpɔ kanlannɩɛ’n, ɔ nvite man nun, afɩ ɔ sulo kɛ bɛ kɔ nwun yɩ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ’n m’ɔ yɔ’n. 21Nan sʋanlan m’ɔ yɔ nyɔlɩɛ kpa’n, yɩ́ dɩɛ, ɔ fite kanlannɩɛ nɩn anun, ɔ man bɛ nwun yɩ́ fɔ́ʋ́n kɛ ɔ yɔ like mɔ Nyanmɩan kulo’n.
Zʋan Batisi ’ba han yɩ́ nwʋn asɩ man Zozi
22Ɛhɩ anzin, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ fi Zoluzalɛmʋn bɛ jasʋlɩ bɛ hɔlɩ Zude mân nɩn akunnun ɛlɔ. Ɔ nʋn bɛ́ kɔ li ɛbɛlɛ kɔ yɔ ɛlɛ nnyuan kʋn, ɔ kɔ sɔnɩn menian. 23Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Zʋan wɔ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Ɛnʋn nɩn asʋ. Kulo sɔ’n mantan Salimʋn kulo’n. Ɛbɛlɛ lɩka’n tɩ asuma ngʋnmɩn. Menian dɔʋn kpa ba yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ maan ɔ sɔnɩn bɛ́. 24Tɛmʋn sɔ nɩn anun, anɩn bɛ tʋlɩ man Zʋan fiadɩ.
25Zufʋ’n-mɔ efian etue ebialɛ nɩn anwʋn, Zʋan menian’n-mɔ nʋn Zufʋ bian kʋn suli akpʋlʋwa kpili kpa. 26Bɛ kɔ hɔ bɛ kɔ tʋ Zʋan, bɛ́ nwan: “*Labi, sʋanlan’n mɔ anɩn yɛ nʋn yɩ́ wɔ asue Zuludɩn nɩn anzin ɛlɔ mɔ ɛ hanlɩn yɩ́ ɛjɔlɛ’n, sian’n, ɔ lɛ sɔnɩn menian, bɛ́ kʋalaa bɛ́ nyɩn lɛ kaci yɩ́ nwʋn.”
27Zʋan nwan: “Like mɔ Nyanmɩan a nva a mman man sʋanlan’n, sʋanlan ngʋala man kɛ ɔ nyan yɩ́ ɔ. 28Ɛmɔ muonun di mɩ́n adanzɩɛ kɛ mɩ́n nwan nán *Kilisi’n y’ɔ le mɩ́n, nan mɩ́n dɩɛ, b’a sʋan mɩ́n maan m’an li mʋa yɩ́ nyunnun. 29Yɩ́ ti, mɩ́n dɩɛ, sʋanlan’n m’ɔ lɛ ja bala’n, n dɩ kɛ yɩ́ manngʋn m’ɔ yɔ biala maan atɔnvɔlɛ’n yɔ kanlanman. Sɛ sʋanlan’n mɔ ɔ’a ja bala’n bɔ yɩ́ amannɩɛ kɛ ajaa nɩn a yɔ kpa a, yɩ́ manngʋn’n di yɩ́ nwʋn fɛ kpili kpa. Mɩ́n kʋsʋ mɩ́n fɛ dɩɛ m’ɔ kun mɩ́n’n, kɛ ɔ tɩ yɩ́ nɩn anɩn. 30Ɛhɩ ati, ɔ di kɛ yɩ́ dunman’n fʋ́, nán mɩ́n dɩɛ’n hán asɩ.”
31Ɔ tɩ ananhɔlɛ, sʋanlan m’ɔ fi nyanmɩansʋ’n, ɔ tɩ kpili tala menian’n-mɔ kʋalaatin. Sʋanlan m’ɔ fi asɩɛ nɩn asʋ ɛwa’n, anɩn ɔ tɩ asɩɛ nɩn asʋ sʋanlan, yɛ̂ asɩɛ nɩn asʋ ɛwa ɛjɔlɛ y’ɔ kan ɔ. Nan sʋanlan m’ɔ fi nyanmɩansʋ’n, ɔ tala kulo sʋanlan biala. 32Like mɔ ɔ’a nwun yɩ́ nyanmɩansʋ nʋn mɔ ɔ’a tɩ’n, bɛ́ nwʋn ɛjɔlɛ y’ɔ kan ɔ. Yɛ̂ yɩ́ ɛjɔlɛ m’ɔ kan’n, sʋanlan fɩ́ɩ́ nne ndʋ man nun. 33Nan sʋanlan m’ɔ kɔ le yɩ́ nʋan ɛjɔlɛ’n kɔ li’n, anɩn sʋanlan sɔ’n lɛ kele kɛ mɔ Nyanmɩan kan’n tɩ ananhɔlɛ sakpa. 34Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan mɔ Nyanmɩan Kpili a sʋan yɩ́’n, Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ y’ɔ kan ɔ. Afɩ Nyanmɩan a fa yɩ́ Wawɛ nɩn a wula yɩ́ nun kpa bɔkɔɔ. 35Sɩɛ’n kulo Baa’n, ɔ’a fa ninnge kʋalaa ɔ’a wula yɩ́ sa nun. 36Sʋanlan m’ɔ kɔ susu yɩ́ ti kɔ gua Baa sɔ nɩn asʋ’n, ɔ le nyanmɩansʋ ngʋan’n. Sʋanlan mɔ ɔ’a nzusu man yɩ́ ti ɔ’a gua man yɩ́ sʋ’n, ɔ nnyan man ngʋan sɔ’n bie. Nan Nyanmɩan sikpɛ’n wɔ yɩ́ sʋ dahuu.
4Zozi nʋn Samali balasua kʋn ’ba jʋjɔ
1Ɛhɩ, bɛ wɔ ɛbɛlɛ a, yɛ́ Mɩn kɔ nwun nun kɛ *Falisifʋɛ’n-mɔ a tɩ yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ kɛ ɔ lɛ sɔnɩn menian tala Zʋan. 2Ɔ tɩ man kɛ yɩ́ Zozi muonun y’ɔ sɔnɩn menian’n-mɔ aho, nan yɩ́ menian’n-mɔ yɛ̂ bɛ di junman sɔ nɩn ɔ. 3Mɔ Zozi tɩlɩ yɩ́ sɔ’n, ɔ fi Zude mân nɩn anun ɔ kɔ hɔ Galile mân nɩn anun ɛlɔ biekun. 4Ɔ fi Zude mɔ ɔ ’kɔ Galile’n, ɔ di kɛ ɔ sɩn Samali mân nun.
5Ɛhɩ a, ɔ kɔ hɔ dede ɔ kɔ ju Samali kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Sisaa’n tiba, ebo’n mɔ daba Zʋakɔbʋ falɩ manlɩn yɩ́ wa Zozɛfʋ nɩn asʋ. 6Ebo sɔ nɩn asʋ yɛ̂ sikala’n mɔ Zʋakɔbʋ funlin’n wɔ ɔ. Zozi nanndɩlɩ dede m’ɔ juli ɛbɛlɛ’n, anɩn ɔ’a yue fɛ. Ɛhɩ, ɔ kɔ ha sikala nɩn anʋan kɔ tanlan. Yɩ́ tɛmʋn sɔ nɩn anun, anɩn sɛnzɛ nɩn a jinlan bɛ́ ti afian. 7Zozi tɩ ɛbɛlɛ kaan, ɔ ’nɩan an, Samali balasua kʋn fi Sisaa kɔ a, ɔ lɛ ba a sa yɩ́ nzue. Zozi nwan: “Mɩ́n nianman bala, sa nzue kaan maan n nʋ́n.” 8Ɔ ’ba yɔ sɔ’n kʋsʋ, anɩn Zozi menian’n-mɔ a hɔ kulo ɛlɔ, bɛ lɛ kɔ a to like bɛ ’ba li.
9Ɛhɩ a, balasua’n nwan: “E! Anianman bian, ɛ tɩ Zufʋ, mɩ́n kʋsʋ n dɩ Samali balasua, nan ɔ yɔ sɛ mɔ ɛ lɛ sɛlɛ mɩ́n nzue’n?” M’ɔ man balasua’n lɛ kan sɔ’n, y’ɔ le kɛ Zufʋ’n-mɔ nʋn Samali menian’n-mɔ nni man.
10Zozi nwan: “Sɛ ɔ tɩ kɛ ɛ sɩ like’n mɔ Nyanmɩan fa ce menian, ɛsɛ sɛ ɛ sɩ sʋanlan’n m’ɔ lɛ sɛlɛ wɔ́ nzue nɩn an, ahan wɔ́ lɩlɩ wɔ́ yɛ̂ ɛ ’sɛlɛ yɩ́ maan ɔ man wɔ́ ngʋan nzue fɛ m’ɔ nzɩsan man lé ɔ.”
11Balasua’n tɩlɩ yɩ́ sɔ a, yɩ́ nwan: “Yɛmɩnlɩn, ɛ le man bokiti, yɛ̂ sikala ɛhɩ kʋsʋ abʋ hɔlɩ, anɩn ninhan yɛ̂ ɛ ’sa ngʋan nzue fɛ sɔ’n man mɩ́n ɔ? 12Yɛ́ nan Zʋakɔbʋ falɩ sikala nzue kpa ɛhɩ manlɩn yɛ́ nán ɛnɛ bie ɔ. Yɩ́ bɔbɔ muonun, ɔ nʋn yɩ́ mma’n-mɔ, nʋn yɩ́ ayɛmʋa’n-mɔ bɛ nʋnlɩn nun nzue’n bie. Nan ɛ tɩ wɔ́ dɩɛ sɛ dede mɔ ɛ ’nyan nzue biekun kpa m’ɔ tala ɛhɩ asʋ man yɛ́ ɔ? Ɛ jʋnlɩn kɛ ɛ tɩ kpa tala Zʋakɔbʋ ɔ?”
13Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Sʋanlan m’ɔ nʋn nzue ɛhɩ’n, nzuhoe ’kun yɩ́ biekun. 14Nan sʋanlan m’ɔ kɔ nʋn nzue’n mɔ n gɔ sa n gɔ man yɩ́’n, yɩ́ dɩɛ, nzuhoe ngun man yɩ́ lé. Ɔ sanlɩn kɛ nzue sɔ’n mɔ n gɔ sa n gɔ man ɔ kɔ nʋn’n, ɔ ’kaci asutile mɔ nyanmɩansʋ ngʋan’n fi nun fite ɔ.”
15Ɛhɩ, Samali balasua’n manlɩn yɩ́ nʋan sʋ a, yɩ́ nwan: “Yɛmɩnlɩn, sɛ yɩ́ sɔ a, anɩn man mɩ́n bie n nʋ́n nán nzuhoe a ngun mɩ́n kʋ́n. Yɩ́ dɩɛ anɩn cɩan fʋfɔlɛ mɩn mma nza man nzue ɛwa kʋ́n.”
16Zozi nwan: “Balasua, kɔ fɛlɛ wɔ́ hun, ɛ nʋn yɩ́ bɛ bála ɛwa.”
17Zozi hanlɩn sɔ a, balasua’n nwan: “N nja man bian.”
Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Sɛ ɛ se kɛ ɛ ja man bian an, ɔ tɩ fɔ́ʋ́n. 18Afɩ mɩ́n sɩ kɛ a ja mmelenzua ngʋkʋn nnun a yila, yɛ̂ nunhan’n kʋsʋ mɔ ɛ nʋn yɩ́ bɛ wɔ ɛbɛlɛ’n, ɔ jalɩ man wɔ́. Sakpa, a han ananhɔlɛ.”
19Mɔ Zozi hanlɩn ɛhɩ’n, balasua’n nwan: “Yɛmɩnlɩn, m’an nwun kɛ ɛ tɩ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ sakpa. 20Yɛ́ nan-mɔ sʋlɩ Nyanmɩan bʋka ɛhɩ asʋ, kʋsʋ ɛmɔ Zufʋ’n-mɔ dɩɛ, ɛmɔ nwan lɩka m’ɔ fata kɛ bɛ sʋ Nyanmɩan’n y’ɔ le Zoluzalɛmʋn.”
21Zozi nwan: “Balasua, de di kɛ ɔ ’ba ju mɛlɛ bie, ɛmɔ ngɔ sʋ man Sɩɛ’n bʋka ɛhɩ asʋ kʋ́n, ɔ nʋn Zoluzalɛmʋn kʋsʋ kʋ́n. 22Ɛmɔ Samali amma, ɛmɔ lɛ sʋ Nyanmɩan, kʋsʋ ɛmɔ nzɩ man yɩ́. Nan yɛ́ Zufʋ’n-mɔ, yɛ́ dɩɛ, yɛ sɩ yɩ́. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan nanndɩ Zufʋ’n-mɔ asʋ yɛ̂ ɔ de eyuadɩ nɩn ati ngʋan ɔ. 23Nwun yɩ́ kɛ mɛlɛ bie lɛ ba, mɛlɛ sɔ nɩn a ju a yue bɔbɔ, mɔ bɛ́ mɔ bɛ sʋ Sɩɛ’n kpa’n, bɛ ’sʋ yɩ́ wawɛ nun nʋn ananhɔlɛ nun. Ɔ sanlɩn kɛ sɔ menian’n-mɔ yɛ̂ Sɩɛ’n lɛ kpʋnndɛ ɔ. 24Nyanmɩan Kpili tɩ wawɛ. Yɩ́ ti, bɛ́ mɔ bɛ sʋ yɩ́’n, ɔ fata kɛ bɛ sʋ yɩ́ wawɛ nun nʋn ananhɔlɛ nun.”
25Zozi hanlɩn ɛhɩ a, balasua’n nwan: “Mɩ́n dɩɛ, mɩn sɩ kɛ *Mesi’n, (defʋɛ’n mɔ *gɛlɛkɩ anɩɛ nɩn anun bɛ fɛlɛ yɩ́ *Kilisi’n), ɔ ’ba a. Nan sɛ ɔ ba a, ɔ ’ba hehele yɛ́ ninnge’n kʋalaatin.”
26Zozi nwan: “Kilisi’n y’ɔ le mɩ́n, mɩ́n mɔ mɩɩn kan ɛjɔlɛ’n mɩn kele wɔ́ ɛwa’n.”
27Kɛ Zozi anʋan ’tɔ ala, yɩ́ menian’n-mɔ kɔ ju ɛbɛlɛ. Mɔ bɛ nwunlin kɛ ɔ nʋn balasua’n lɛ jʋjɔ’n, ɔ kɔ sin bɛ́ nwʋn kpa. Kʋsʋ bɛ́ bie fɩ́ɩ́ a ngʋala man yɩ́ bisa kɛ: “Ɛ ’se bala’n sɛ?” Anaan: “Nzu ɛjɔlɛ dɩɛ yɛ̂ ɛ lɛ kan kele yɩ́ ɔ?”
28Ɛhɩ a, balasua’n kɔ yaci yɩ́ bua nɩn ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ kulo. Ɔ kɔ hɔ kɔ bɔ kulo mma’n-mɔ amannɩɛ. 29Yɩ́ nwan: “Ebia-mɔ, ɛmɔ bála a nɩan, bian kʋn jin yɛ́ nan Zʋakɔbʋ sikala nɩn asʋ ɛlɔ. Ɔ’a han mɩ́n ninnge’n mɔ mɩn yɔ’n kʋalaa anwʋn ɛjɔlɛ ɔ’a hele mɩ́n. Asʋ bian sɔ’n, nán Kilisi nɩn ɔ?” 30Ɛhɩ a, bɛ́ mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n kʋalaa, bɛ fi kulo ɛbɛlɛ bɛ kɔ kpʋ Zozi.
31Ɔ ’ba yɔ sɔ’n kʋsʋ, mɔ bala’n hɔlɩ kulo ɔ ’kɔ a bɔ kpayɛ’n, Zozi menian’n-mɔ fɛlɛlɩ yɩ́ a, bɛ́ nwan: “*Labi, di like!”
32Zozi nwan: “N ne mɩ́n alɩɛ kʋn mɔ mɩn di ɔ, alɩɛ sɔ’n, ɛmɔ nzɩ man yɩ́.”
33Yɩ́ menian’n-mɔ tɩlɩ yɩ́ sɔ a, bɛ kɔ bisa bisa bɛ́ nwʋn kɛ: “Asʋ sʋanlan bie a bɛlɛ yɩ́ like a li ɔ?”
34Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Mɩ́n alɩɛ’n mɔ mɩn di’n y’ɔ le junman’n mɔ mɩ́n Sɩ sʋanlɩn mɩ́n kɛ m mála n ní’n. Ɔ tɩ kpa kɛ mɩn yɔ yɩ́ ehulo like, yɩ́ ti, junman’n m’ɔ falɩ manlɩn mɩ́n’n, ɔ fata kɛ mɩn di yɩ́ kʋalaa maan ɔ yue. 35Ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ nwan bɛ gua bɛ́ ninnge nɩn an, ɔ di sala nnan nán b’a tɩ. Ɔ tɩ man sɔ? Nan mɩ́n dɩɛ, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ ɛmɔ tʋ́ bɛ́ nyɩn bɛ nɩ́an ebo ɛhɩ-mɔ, sʋ ninnge’n-mɔ kʋalaa a tin, bɛ́ ɛtɩɛ a ju. 36Sʋanlan’n m’ɔ lɛ tɩ ebo’n, b’a bɔ yɩ́ bʋ bɛ lɛ tua yɩ́ kalɛ dada angʋnmɩn. Ebo nɩn asʋ ninnge’n mɔ bɛ lɛ hohuan yɩ́ nʋan nán ɔ’a nzɛcɩ man’n, ɔ tɩ kɛ menian mɔ bɛ lɛ fɛlɛ bɛ́ maan bɛ nyan nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n. Ɔ man sʋanlan’n m’ɔ yɔlɩ ebo’n, ɔ nʋn sʋanlan’n m’ɔ lɛ tɩ’n, bɛ́ munnyuan bɛ di fɛ kʋn. 37Bɛ kan kɛ: ‘Sʋanlan kʋn yɔ ebo nán sʋanlan fʋfɔlɛ a tɩ.’ Ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ tɩ ananhɔlɛ. 38Nan mɩ́n dɩɛ, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ, nán ɛmɔ yɛ̂ b’a li ebo nɩn asʋ junman ɔ, menian nvʋfɔlɛ yɛ̂ b’a li sʋ junman ɔ. Nan m’an sʋan ɛmɔ kɛ ɛmɔ hɔ́ fá sʋ alɩɛ.”
39Ɔ nʋn Zozi anʋan mɔ ɔ ’tɔ ala, Samali menian’n-mɔ kɔ fite fite ɛbɛlɛ. Kɛmɔ balasua’n hanlɩn kɛ Zozi a han yɩ́ ninnge’n m’ɔ yɔ’n kʋalaa anwʋn ɛjɔlɛ ɔ a hele yɩ́’n, ɔ man Samali kulo nɩn asʋ menian dɔʋn lelɩ Zozi lili. 40Ɛhɩ ati, mɔ Samali menian’n-mɔ walɩ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ’n, bɛ bʋtʋlɩ yɩ́ kɛ ɔ tánlan bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ kaan. Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Zozi nʋn bɛ́ ngɔ su yɩ́ nwʋn akpʋlʋwa, ɔ kɔ li ɛlɛ nnyuan bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ. 41Ɔ fi ɛjɔlɛ’n mɔ yɩ́ muonun ɔ lɛ kan nɩn ati, ɔ man mmiekun-mɔ dɔʋn kɔ le yɩ́ kɔ li. 42Mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ’n mɔ Zozi lɛ kan’n, bɛ kpɛlɩ bɛ́ nyɩn balasua nɩn anwʋn ɛlɔ a, bɛ́ nwan: “Sian dɩɛ, nán wɔ́ ɛjɔlɛ’n mɔ ɛ hanlɩn nɩn ati y’ɔ man y’a le y’a li ɔ, nan yɛ́ muonun y’a tɩ yɩ́ nʋan nun ɛjɔlɛ. Y’a nwun yɩ́ ananhɔlɛ kɛ ɔ tɩ mân’n Ngʋandefʋɛ sakpa.”
Zozi ’ba man abɩlɩba kpili kʋn awa nɩn anwʋn sa
43Ɛhɩ, Zozi kɔ li cɩan nnyuan Sisaa ɛbɛlɛ, ɔ kɔ tu yɩ́ bʋ kɔ hɔ Galile mân nun. 44Zozi muonun fa kan kɛ, “Nyanmɩan *kpɔmanfʋɛ biala le man anyɩnnzɔ yɩ́ muonun yɩ́ kulo.” 45Nan kʋsʋ, sian’n m’ɔ hɔlɩ juli Galile’n, ɛlɔ menian’n-mɔ sɔlɩ yɩ́ nun kanlanman. Ɔ sanlɩn kɛ mɔ bɛ ’di Zufʋ’n-mɔ fɛtɩ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Pakɩ’n wɔ Zoluzalɛmʋn’n, bɛ́ mɔ bɛ hɔlɩ ɛlɔ’n, bɛ nwunlin ninnge’n kʋalaa mɔ Zozi yɔlɩ yɩ́ fɛtɩ nɩn anun’n.
46Mɔ Zozi juli Galile mân nɩn anun’n, ɔ hɔlɩ Kana kulo nɩn asʋ ɛlɔ biekun, lɩka m’ɔ falɩ nzue kacili nzan’n. Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn bian kʋn wɔ Kapɛɛnawɔmʋn kulo nɩn asʋ. Bian sɔ’n tɩ Galile mân nɩn asʋ belemgbin nɩn abɩlɩba kpili kʋn. Yɩ́ wa belenzua kʋn a fʋkɛ. 47Mɔ abɩlɩba sɔ’n tɩlɩ kɛ Zozi fi Zude ɔ’a a Galile’n, ɔ kɔ a kɔ tʋ Zozi Kana ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ sɛlɛ yɩ́ kɛ yɩ́ wa’n ka kaan wu, yɩ́ ti ɔ bála nán ɔ mán yɩ́ nwʋn sá.
48M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Ɛmɔ dɩɛ b’a nnwun man asinbɛnwʋn ninnge ɔ nʋn nzɔlɛ angʋnmɩn an, ɛmɔ nne nni man.”
49Bian’n nwan: “Yɛ́ Mɩn ajo! Man yɛ hɔ́, sɛ a mma man an, mɩ́n wa’n ’ba wu.”
50Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Kɔ awulo! Nán wɔ́ wa nɩn anwʋn a sa.” Bian’n kɔ le Zozi anʋan ɛjɔlɛ sɔ’n m’ɔ hanlɩn’n kɔ li. Ɔ kɔ sa kɔ hɔ awulo. 51Mɔ ɔ ’kɔ’n, ɔ nʋn yɩ́ ngʋa’n-mɔ kɔ yia. Bɛ́ nwan: “Yɛ́ mɩn, wɔ́ wa nɩn anwʋn a sa!”
52Ɛjɔlɛ’n kɔ sin bian nɩn anwʋn, yɩ́ nwan: “E! Anɩn dɔɛ benin asʋ yɛ̂ yɩ́ nwʋn salɩ ɔ?”
Ngʋa’n-mɔ nwan: “Anʋ́nman eyua kɔ yɔ dɔɛ kʋn yɛ̂ ebunnun’n fi yɩ́ nwʋn tuli ɔ.”
53Ɛhɩ, bian’n nwunlin kɛ dɔɛ’n mɔ Zozi hanlɩn kɛ: “Kɔ awulo nán wɔ́ wa nɩn anwʋn a sa.” Dɔɛ sɔ nɩn asʋ yɛ̂ yɩ́ wa nɩn anwʋn salɩ ɔ. Ɔ fi mɛlɛ sɔ’n, ɔ nʋn yɩ́ awulo amma’n-mɔ kʋalaa bɛ kɔ le Zozi bɛ kɔ li.
54Kɛ Zozi fi Zude mân nun ɔ salɩ walɩ Galile mân nun’n, yɩ́ kpɛ̂ nnyuan asʋ m’ɔ yɔ asinbɛnwʋn like m’ɔ tɩ nzɔlɛ nɩn anɩn.
5Zozi ’ba man bubuluwafʋɛ kʋn anwʋn sa
1Ɛhɩ anzin, cɩan kʋn anɩn Zufʋ’n-mɔ lɛ di bɛ́ fɛtɩ bie Zoluzalɛmʋn ɛlɔ. Zozi kɔ hɔ bie. 2Zoluzalɛmʋn kulo’n, b’a le yɩ́ nwʋn. Yɩ́ nwʋn anʋan’n kʋn li Mmʋa Anʋan. Anɩn nzubula kʋn wɔ mmʋa anʋan sɔ nɩn anwʋn ɛbɛlɛ. Nzubula sɔ’n bɛ fɛlɛ yɩ́ *ebele anɩɛ nɩn anun Betesada. B’a sisi yɩ́ nwʋn abalanda nnun (m’ɔ tɔ sʋ nnun’n ce nzubula nɩn anun nnyuan). 3Nwuluwafʋɛ dɔʋn kpa lɩla abalanda sɔ’n-mɔ anun. Anyɩnsinlinwafʋɛ, nʋn bɛ́ mɔ bɛ tia bɛ tɔ sʋ, nʋn bubuluwafʋɛ, bɛ́ kʋalaa bɛ lɩla ɛbɛlɛ. (Bɛ lɛ nwʋnndɛ kɛ nzubula’n bɔ́ mgbaha. 4Ɔ sanlɩn kɛ ɔ ju mɛlɛ’n bie a, nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn ju nzue nɩn anun ɔ bɔ yɩ́ mgbaha. Sɛ ɔ yɔ sɔ a, wuluwafʋɛ m’ɔ kɔ li mʋa kɔ tɔ nun’n, anɩn yɩ́ nwʋn a sa.) 5Nwuluwafʋɛ sɔ’n-mɔ anun kʋn wɔ ɛbɛlɛ, ewue a bɔ yɩ́ dede afʋɛ abulasan nʋn mɔcʋɛ. 6Zozi nɩan yɩ́ nna m’ɔ la nɩn an, anɩn ɔ’a nwun kɛ ewue’n bɔlɩ yɩ́ nán ɛnɛ bie ɔ. Ɛhɩ a, ɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Ɛ kulo kɛ wɔ́ nwʋn sa ɔ?”
7Wuluwafʋɛ’n nwan: “Yɛmɩnlɩn, mɩn kulo kɛ mɩ́n nwʋn sa o, nan kʋsʋ n ne man sʋanlan fɩ́ɩ́ mɔ sɛ nzue’n bɔ mgbaha a, ɔ fa mɩ́n tʋ nun ɔ. Ɔ nʋn mɔ mɩn ’yɔ dede mɩn ’kɔ a tɔ nun’n, anɩn sʋanlan fʋfɔlɛ a li mʋa a tɔ nun.”
8Zozi nwan: “Jasʋ, fa wɔ́ ɛbɛɛ’n, nanndɩ kɔ.” 9Ɛbɛlɛ ala, bian nɩn anwʋn kɔ sa. Ɔ nɩanlɩn ɛbɛlɛ ɔ falɩ yɩ́ ɛbɛɛ nɩn ala, ɔ lɛ nanndɩ kɔ.
Zufʋ’n-mɔ *ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn anun yɛ̂ Zozi yɔlɩ like sɔ nɩn ɔ. 10M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zufʋ mgbain’n-mɔ kɔ han kɔ hele bian’n mɔ yɩ́ nwʋn a sa’n kɛ: “Ɛnɛ tɩ ɛnwʋnmɩan ele cɩan, mala’n ngele man kɛ ɛ sʋ́a wɔ́ ɛbɛɛ nɩn ɛnɛ. A tʋn mala.”
11Bian’n nwan: “Sʋanlan’n mɔ ɔ’a man mɩ́n nwʋn a sa’n, yɩ́ nwan n jásʋ n vá mɩ́n ɛbɛɛ’n, n nánndɩ n gɔ́.”
12Bɛ́ nwan: “Nwan yɛ̂ ɔ selɩ wɔ́ kɛ ɛ fá wɔ́ ɛbɛɛ’n ɛ nánndɩ’n?”
13Bian’n nnwun man sʋanlan ɛhɔlɛ kʋn’n m’ɔ manlɩn yɩ́ nwʋn salɩ’n, ɔ sanlɩn kɛ menian sʋnlɩn ɛbɛlɛ nɩn ati, Zozi kɔ jasʋ ɛbɛlɛ.
14Ɛhɩ anzin, Zozi nʋn yɩ́ kɔ yia Nyanmɩan awulo nɩn anun. Yɩ́ nwan: “Nɩan, sian dɩɛ, wɔ́ nwʋn a sa, yɩ́ ti n’ɛ yɔ ɛtɛ fɩ́ɩ́ kʋ́n nán munnzue m’ɔ tala ɛhɩnlɩnka a ndʋ man wɔ́.”
15Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, bian’n kɔ hɔ kɔ tʋ Zufʋ mgbain’n-mɔ ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ Zozi y’ɔ manlɩn yɩ́ nwʋn salɩ ɔ. 16Ɔ fi mɛlɛ sɔ’n yɛ̂ Zufʋ mgbain’n-mɔ mantanlɩn Zozi ɛjɩjɩɛ ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ ɛnwʋnmɩan ele cɩan yɛ̂ Zozi yɔ ninnge sɔ’n-mɔ ɔ. 17Nan m’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛnɛ nʋn ɛnɛ, mɩ́n Sɩ tɛ di junman, mɩ́n kʋsʋ, mɩ́n sa wɔ junman nwʋn.” 18Ɛjɔlɛ kpɔlɛ kʋnmgba ɛhɩ m’ɔ hanlɩn nɩn ati, sian dɩɛ anɩn ehuan bɔbɔ yɛ̂ Zufʋ’n-mɔ kpʋnndɛ kɛ bɛ kun yɩ́ ɔ. Nán like’n mɔ ɔ’a yɔ yɩ́ ɛnwʋnmɩan ele cɩan kʋnmgba nɩn ala ati ɔ, nan ɛsɛ ɔ’a han kɛ yɩ́ Sɩ y’ɔ le Nyanmɩan. Anɩn ɔ tɩ kɛ ɔ lɛ kele yɩ́ nwʋn kɛ ɔ nʋn Nyanmɩan sɛ.
Zozi ’ba han yɩ́ tunmin nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
19Zozi kɔ han kɔ hele Zufʋ mgbain’n-mɔ kɛ: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ Baa’n, ɔ mmɔ man yɩ́ ti anun ɔ nyɔ man like fɩ́ɩ́. Like m’ɔ kɔ nwun kɛ Sɩɛ’n lɛ yɔ’n, yɩ́ bie y’ɔ yɔ ɔ. Like biala mɔ Sɩɛ’n yɔ’n, Baa’n kʋsʋ yɔ bie. 20Ɔ sanlɩn kɛ Sɩɛ’n kulo Baa’n yɛ̂ ɔ’a hele yɩ́ ninnge’n-mɔ kʋalaatin mɔ yɩ́ muonun ɔ yɔ’n. Sɩɛ’n ’ba fa ninnge mgbili mmiekun-mɔ mɔ bɛ tala ɛhɩka maan ɔ yɔ. Sian’n, ɔ ’ba sin ɛmɔ anwʋn. 21Nan kɛ menian’n-mɔ wu a, Sɩɛ’n tinnge bɛ́ ɔ man bɛ nyan ngʋan’n, yɩ́ sɔ kʋsʋ ala, sʋanlan mɔ Baa’n kulo kɛ ɔ nyan ngʋan’n, ɔ ’nyan ngʋan. 22Yɛ̂ Sɩɛ’n mmua man sʋanlan fɩ́ɩ́ ndɛɛ. Nan ɔ’a man Baa’n tunmin kɛ ɔ búa menian’n-mɔ ndɛɛ 23nán menian’n-mɔ kʋalaa anyɩn a sɔ Baa’n kɛ bɛ́ nyɩn sɔ Sɩɛ’n. Sʋanlan mɔ yɩ́ nyɩn nzɔ man Baa’n, anɩn yɩ́ nyɩn nzɔ man Sɩɛ’n m’ɔ sʋanlɩn Baa’n.
24“Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sʋanlan biala m’ɔ tie mɩ́n ɛjɔlɛ’n mɔ ɛsɛ ɔ de sʋanlan’n mɔ ɔ’a sʋan mɩ́n’n di’n, sʋanlan sɔ’n, anɩn ɔ le nyanmɩansʋ ngʋan’n. Bɛ mmu man yɩ́ fʋɔ kʋ́n. Ɔ fi ewue nun ɔ’a fite ngʋan nun. 25Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ mɛlɛ’n lɛ ba, mɛlɛ sɔ nɩn a ju bɔbɔ, mɔ bɛ́ mɔ b’a wu’n, bɛ ’ba tɩ Nyanmɩan Awa nɩn anɩn’n. Nan bɛ́ mɔ bɛ kɔ tɩ yɩ́ nɩn’n, bɛ ’nyan nyanmɩansʋ ngʋan’n. 26Kɛmɔ Sɩɛ’n muonun tɩ ngʋan baka’n, ɔ’a man yɩ́ Wa’n kʋsʋ a kaci ngʋan baka. 27Ɔ’a man Baa’n tunmin kɛ ɔ búa menian’n-mɔ ndɛɛ, ɔ sanlɩn kɛ ɔ tɩ *Mân Baa. 28Nán bɛ man ɛhɩ sin bɛ́ nwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ mɛlɛ’n lɛ ba mɔ bɛ́ mɔ b’a wu’n, bɛ ’ba tɩ yɩ́ nɩn’n bɛ fi bɛ́ sɛka’n-mɔ anun bɛ fite fite. 29Bɛ́ mɔ bɛ bɔlɩ bala kpa’n, bɛ fi ewue nun bɛ ’tinnge bɛ nyan nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n. Nan bɛ́ mɔ bɛ bɔlɩ bala ɛtɛ’n, bɛ fi ewue nun bɛ ’tinnge bɛ tua bɛ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ nɩn anwʋn kalɛ. 30Mɩn mmɔ man mɩ́n ti anun mɩn nyɔ man like fɩ́ɩ́, yɛ̂ mɩ́n ndɛɛ’n mɔ mɩn bua’n kʋsʋ, mɔ Nyanmɩan nwan m múa’n yɛ̂ mɩn ’bua ɔ. Mɩ́n ndɛɛ ebua’n tɩ fɔ́ʋ́n, ɔ sanlɩn kɛ mɩn mgbʋnndɛ man mɔ mɩ́n muonun mɩn kulo. Sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n’n, m’ɔ kulo’n yɛ̂ mɩn yɔ ɔ.
Ninnge mɔ bɛ di Zozi tunmin nɩn anwʋn adanzɩɛ’n
31“Sɛ ɔ tɩ kɛ mɩ́n ngʋnmɩn yɛ̂ mɩɩn di mɩ́n muonun mɩ́n nwʋn adanzɩɛ a, ahan mɔ mɩɩn kan’n, mɩn kʋala mɩn se kɛ nán bɛ bu yɩ́ ananhɔlɛ. 32Nan sʋanlan fʋfɔlɛ y’ɔ di mɩ́n nwʋn adanzɩɛ ɔ. Yɛ̂ mɩn sɩ kɛ mɩ́n nwʋn ɛjɔlɛ’n m’ɔ hanlɩn’n tɩ ananhɔlɛ. 33Ɛmɔ yɩlɩ menian bɛ hɔlɩ *Zʋan anwʋn ɛlɔ, yɩ́ kʋsʋ ɔ lili ananhɔlɛ nɩn anwʋn adanzɩɛ. 34Mɩ́n dɩɛ, mɩn mgbʋnndɛ man kɛ sʋanlan lí mɩ́n nwʋn adanzɩɛ. Nan mɩɩn kan ninnge sɔ’n-mɔ anwʋn ɛjɔlɛ mɩn kele ɛmɔ maan ɛmɔ nyan ngʋan. 35Anɩn Zʋan tɩ kɛ kanlannɩɛ mɔ b’a sɔ m’ɔ lɛ ta ɔ. Ɛmɔ hulolɩ kɛ bɛ ’tanlan yɩ́ jawe nɩn anun nán bɛ di fɛ mɛlɛ kaan. 36Nan mɩ́n dɩɛ, n ne adanzɩɛ kʋn biekun m’ɔ tala mɔ Zʋan lili’n. Junman’n mɔ Sɩɛ nɩn a fa a man mɩ́n kɛ n ní mɔ mɩɩn di’n, junman sɔ’n bɔbɔ di mɩ́n adanzɩɛ kɛ Sɩɛ’n yɛ̂ ɔ’a sʋan mɩ́n ɔ. 37Yɛ̂ Sɩɛ’n kʋsʋ mɔ ɔ’a sʋan mɩ́n’n, ɔ di mɩ́n nwʋn adanzɩɛ. Ɛmɔ tɩlɩ man yɩ́ nɩn’n lé, ɛsɛ ɛmɔ nwunlin man yɩ́ nwʋn lé. 38Kɛmɔ ɛmɔ nne man sʋanlan’n mɔ Sɩɛ’n sʋanlɩn yɩ́’n nni man’n, ɔ man ɛmɔ nva man yɩ́ ɛjɔlɛ’n bɛ nzie man. 39Ɛmɔ suan Nyanmɩan *Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n sɛlɛ, afɩ ɛmɔ jʋnlɩn kɛ nun yɛ̂ ɛmɔ ’nyan nyanmɩansʋ ngʋan nɩn ɔ. Ɔ tɩ ananhɔlɛ. Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kʋsʋ, mɩ́n nwʋn ɛjɔlɛ y’ɔ kan ɔ. 40Nan kʋsʋ ɛmɔ ngulo man kɛ bɛ ba mɩ́n nwʋn nán bɛ nyan ngʋan.
41“Mɩn mgbʋnndɛ man kɛ sʋanlan bɔ́ mɩ́n dunman kpa. 42Afɩ mɩn sɩ ɛmɔ, mɩn sɩ kɛ ɛmɔ ngulo man Nyanmɩan. 43Mɩ́n Sɩ yɛ̂ ɔ’a sʋan mɩ́n maan m’an a ɔ. Kʋsʋ ɛmɔ ngulo man kɛ bɛ de mɩ́n. Nan kʋsʋ sɛ sʋanlan bie bɔ yɩ́ ti anun ba a, yɩ́ dɩɛ ɛmɔ de yɩ́. 44Ɛmɔ ngulo man kɛ Nyanmɩan angʋnmɩn cein yɩ́ ɛmɔ ayɛ. Nan ɛmɔ kulo kɛ ɛmɔ muonun yɩ bɛ́ nwʋn ayɛ. Ɔ ’yɔ sɛ nán ɛmɔ a le mɩ́n a li? 45Nan kʋsʋ, ɛmɔ nán bɛ jʋnlɩn kɛ mɩn ’ba bu ɛmɔ fʋɔ wɔ mɩ́n Sɩ anyunnun. Nan *Moyizɩ mɔ ɛmɔ a susu bɛ ti b’a gua yɩ́ sʋ’n, yɩ́ yɛ̂ ɔ ’bu ɛmɔ fʋɔ ɔ. 46Afɩ sɛ ɔ tɩ kɛ ɛmɔ lelɩ *Moyizɩ lili sakpa a, ahan ɛmɔ ’de mɩ́n kʋsʋ bɛ di. Ɔ sanlɩn kɛ mɩ́n nwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ *Moyizɩ hɛlɛlɩ ɔ. 47Nan sɛ ɛmɔ nne man ɛjɔlɛ’n mɔ Moyizɩ a hɛlɛ’n nni man an, ɔ ’yɔ sɛ nán ɛmɔ a le mɩ́n ɛjɔlɛ nɩn a li?”
6Zozi ’ba fa kpaʋn nnun nʋn ejue nnyuan
man menian akpɩɩ nnun di
(Matie 14.13-21, Maakɩ 6.30-44, Luku 9.10-17)
1Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ sa kɔ hɔ Galile mân nɩn anun ɛlɔ. Cɩan kʋn ɔ kɔ kpɛ Galile asue kpili’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ biekun kɛ *Tibeliadɩ’n, ɔ kɔ hɔ yɩ́ nzin ɛlɔ. 2Menian dɔʋn kpa kɔ si yɩ́ sʋ, ɔ sanlɩn kɛ bɛ nwunlin asinbɛnwʋn ninnge m’ɔ yɔlɩ manlɩn nwuluwafʋɛ’n-mɔ anwʋn salɩ’n. 3Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ kɔ fʋ kɔ tanlan bʋka kʋn asʋ. 4Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Zufʋ’n-mɔ *Pakɩ elie’n ka kaan ju biekun.
5Ɛhɩ a, bɛ tɩ ɛbɛlɛ kaan mɔ ɔ ’kɔ bie’n, Zozi ’tʋ yɩ́ nyɩn nɩan an, menian dɔʋn kpa lɛ ba yɩ́ nwʋn, nán ɔ’a bisa Filipʋ kɛ: “Filipʋ, ninhan yɛ̂ yɛ ’nyan like yɛ to yɛ man menian nwala ɛhɩ di ɔ?” 6Ɔ ’kan sɔ nán ɔ nɩan mɔ Filipʋ ’ba bua’n. Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ muonun ɔ sɩ like mɔ ɔ ’ba yɔ ɔ.
7Filipʋ nwan: “Sɛ bɔbɔ yɛ fa jɛtɛ fufue mma ɛya nnyuan yɛ to kpaʋn an, ɔ nza man fɩ́ɩ́ mɔ bɛ́ nun kʋn biala nyan sin kaan sʋa di ɔ.”
8M’ɔ Filipʋ anʋan tɔlɩ’n, Zozi menian’n-mɔ anun kʋn, bɛ fɛlɛ yɩ́ Andele m’ɔ tɩ Simʋn Pɩɛlɩ anianman’n nwan: 9“Kpafɛlɛ kaan kʋn wɔ ɛwa, ɔ le *ɔlɩzʋ kpaʋn nnun nʋn ejue nnyuan. Nan kʋsʋ menian nwala ɛhɩ, nzukɛ yɛ̂ ɔ ’sa yɩ́ yɔ ɔ?”
10Zozi nwan: “Ɛmɔ mán menian’n-mɔ kʋalaa tɛ́tanlan asɩ.” Lɩka sɔ’n tɩ tɛtɛlɛ kpa, ndile dɔʋn kʋsʋ wɔ ɛbɛlɛ. Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ tɛtanlan asɩ. Bɛ́ mɔ bɛ walɩ ɛbɛlɛ’n, mmelenzua mɔ bɛ wɔ bɛ́ nun’n, bɛ ju kɔ yɔ akpɩɩ nnun. 11Zozi kɔ fa kpaʋn nnun’n ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ ɔ kɔ hye kɔ man bɛ́. Ɛsɛ ɔ kɔ fa ejue nnyuan’n ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ biekun ɔ kɔ hye kɔ man bɛ́. Sʋanlan kʋn biala nyanlɩn mɔ yɩ́ kunnun jɔ yɩ́ nwʋn ɔ lili.
12Mɔ bɛ́ kʋalaa bɛ yuelɩ didi’n, Zozi kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Ɛmɔ sɩ́sa yɩ́ bʋ’n mɔ ɔ’a ha’n, nán bɛ ju fɩ́ɩ́ bɛ tʋ.” 13Ɔlɩzʋ kpaʋn nnun’n, bɛ lili dede m’ɔ halɩ yɩ́ bʋ mɔ Zozi menian’n-mɔ sɩsalɩ’n, ɔ tɩ ece mma bulu nʋn nnyuan.
14Mɔ menian’n-mɔ nwunlin asinbɛnwʋn like’n mɔ Zozi yɔlɩ’n, bɛ́ nwan: “Nyanmɩan *kpɔmanfʋɛ’n mɔ bɛ kan kɛ ɔ lɛ ba’n, sakpa, yɩ́ y’ɔ le bian ɛhɩka.”
15Mɔ Zozi nwunlin kɛ bɛ ’kpʋnndɛ bɛ fa yɩ́ bɛ sie bɛ́ belemgbin’n, yɩ́ ngʋnmɩn ɔ tɩlɩ yɩ́ nwʋn ɔ hɔlɩ bʋka nɩn asʋ ɛlɔ biekun.
Zozi ’ba nanndɩ Galile asue nɩn anyɩnsʋ
(Matie 14.22-33, Maakɩ 6.45-52)
16Mɔ alɩ́ɛ’n tɔlɩ nun’n, Zozi menian’n-mɔ hɔlɩ asue nɩn anʋan ɛlɔ. 17Bɛ kɔ fʋ ɛlɛɛ kʋn anun bɛ lɛ kpɛ asue’n bɛ kɔ Kapɛɛnawɔmʋn kulo nɩn asʋ. Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn alɩ́ɛ nɩn a muan sʋ a yue, kʋsʋ Zozi a mma ndʋ man bɛ́. 18Anɩn asutue kʋsʋ lɛ tu sɛlɛ kpa. 19Bɛ hanlɩn ɛlɛɛ’n bɛ hɔlɩ dede kɔ yɔ cilo nnun anaan nsian’n, anɩn Zozi nanndɩ asue nɩn anyɩnsʋ ɔ lɛ ba bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ. Ɛbɛlɛ ala, esulo kɔ han bɛ́, bɛ jʋnlɩn kɛ like bie ɔ. 20Nan m’ɔ walɩ dede m’ɔ ka kaan tʋ bɛ́’n, yɩ́ nwan: “Mɩ́n ɔ, nán bɛ sulo.” 21Sian’n m’ɔ hanlɩn sɔ’n, anɩn bɛ kulo kɛ bɛ fa yɩ́ ɛlɛɛ nɩn anun. Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ si asɩ, bɛ kɔ ju lɩka mɔ bɛ lɛ kɔ’n.
22Ɛhɩ, meninsʋnman’n mɔ bɛ halɩ asue nɩn anzin ɛlɔ’n nwunlin kɛ mɛlɛ mɔ Zozi menian’n-mɔ ’kpɛ asue’n, anɩn ɛlɛɛ kʋnmgba cein yɛ̂ ɔ si ɛbɛlɛ ɔ. Bɛ sɩ kɛ Zozi a nvʋ man nun bie, yɩ́ menian’n-mɔ angʋnmɩn ala yɛ̂ bɛ fʋlɩ nun bɛ hɔlɩ ɔ. Kʋsʋ mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, meninsʋnman’n ’ba ju a, anɩn Zozi nnʋn man ɛbɛlɛ. 23Ɛlɛɛ mmie-mɔ kʋsʋ fi Tibeliadɩ kulo nɩn asʋ, bɛ kɔ a kɔ sisi m’ɔ mantan lɩka mɔ yɛ́ Mɩn lalɩ Nyanmɩan asɩ, ɔ falɩ kpaʋn’n manlɩn meninsʋnman’n lili’n. 24Nan mɔ meninsʋnman’n nwunlin kɛ Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ nnʋn man ɛbɛlɛ’n, bɛ́ kʋsʋ bɛ kɔ fa ɛlɛɛ sɔ’n-mɔ bɛ kɔ hɔ Zozi ɛkpʋnndɛ Kapɛɛnawɔmʋn.
Zozi yɛ̂ ɔ tɩ kpaʋn m’ɔ man
bɛ nyan nyanmɩansʋ ngʋan nɩn ɔ
25Menian’n-mɔ kɔ hɔ kɔ tʋ Zozi asue nɩn ebue kʋn ɛlɔ Kapɛɛnawɔmʋn kulo nɩn asʋ, bɛ́ nwan: “Labi, ɛ juli ɛwa cɩan benin?”
26Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ nán kɛ asinbɛnwʋn ninnge’n mɔ ɛmɔ tɩ yɩ́ bʋ nɩn ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ kpʋnndɛ mɩ́n ɔ. Nan kpaʋn’n mɔ ɛmɔ a li dede bɛ́ kʋ a yi’n, yɩ́ ti yɛ̂ ɛmɔ lɛ kpʋnndɛ mɩ́n ɔ. 27Alɩɛ’n m’ɔ sɛcɩ’n, ɛmɔ nán bɛ di yɩ́ nwʋn junman. Nan ɛmɔ lí alɩɛ’n m’ɔ man bɛ nyan ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn anwʋn junman. Alɩɛ sɔ’n, *Mân Baa’n yɛ̂ ɔ fa man ɔ. Yɩ́ yɛ̂ Sɩɛ Nyanmɩan Kpili a man yɩ́ atɩn kɛ ɔ fá alɩɛ sɔ’n mán mân nɩn ɔ.”
28Bɛ́ nwan: “Nzu yɛ̂ yɛ ’yɔ nán y’a li junman mɔ Nyanmɩan kulo ɔ?”
29Zozi nwan: “Junman’n mɔ Nyanmɩan kulo kɛ ɛmɔ di’n y’ɔ le kɛ ɛmɔ lé sʋanlan’n mɔ ɔ’a sʋan yɩ́’n bɛ lí.”
30Bɛ́ nwan: “Nzukɛ asinbɛnwʋn like dɩɛ yɛ̂ ɛ ’yɔ maan yɛ nwun yɩ́ nán y’a le wɔ́ y’a li ɔ? Nzu junman dɩɛ yɛ̂ ɛ kʋala yɩ́ di ɔ? 31Daba, ɛwâ nɩn anun ɛlɔ, yɛ́ nannan-mɔ lili *mannan kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kan yɩ́’n. Yɩ́ nwan: Ɔ’a man bɛ́ nyanmɩansʋ kpaʋn b’a li.”
32Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, kpaʋn’n mɔ *Moyizɩ falɩ manlɩn ɛmɔ anan-mɔ’n, nán nyanmɩansʋ kpaʋn kpa nɩn ɔ. Nan nyanmɩansʋ kpaʋn kpa’n y’ɔ le mɔ mɩ́n Sɩ lɛ fa man ɛmɔ’n. 33Ɔ sanlɩn kɛ, kpaʋn kpa’n mɔ Nyanmɩan fa man menian’n-mɔ’n y’ɔ le sʋanlan’n m’ɔ fi nyanmɩansʋ ɔ’a ju asɩ m’ɔ man mân’n nyan ngʋan’n.”
34Ɛhɩ a, bɛ́ nwan: “Yɛmɩnlɩn, anɩn fa kpaʋn sɔ’n bie man yɛ́ cɩan daa e.”
35Zozi nwan: “Kpaʋn’n m’ɔ man bɛ nyan nyanmɩansʋ ngʋan’n y’ɔ le mɩ́n. Sʋanlan biala m’ɔ kɔ a mɩ́n nwʋn’n, ɛhɔɛ ngun man yɩ́ lé. Yɛ̂ sʋanlan biala m’ɔ kɔ le mɩ́n kɔ li’n, nzuhoe ngun man yɩ́ lé. 36Nan m’an han m’an hele ɛmɔ, ɛmɔ a nwun mɩ́n, kʋsʋ afɩ ɛmɔ nne man mɩ́n nni man. 37Sʋanlan biala mɔ Sɩɛ’n kɔ fa yɩ́ kɔ man mɩ́n’n, ɔ ’ba mɩ́n nwʋn. Yɛ̂ sʋanlan biala m’ɔ kɔ a mɩ́n nwʋn’n, cɩan bie lé, mɩn nyɩ man yɩ́. 38Ɔ sanlɩn kɛ n vi nyanmɩansʋ m’an mma man kɛ mɩn ’ba yɔ like mɔ mɩn kulo ɔ. Nan m malɩ kɛ mɩn ’ba yɔ like mɔ sʋanlan’n mɔ ɔ’a sʋan mɩ́n’n kulo’n. 39Like mɔ sʋanlan’n mɔ ɔ’a sʋan mɩ́n’n kulo’n y’ɔ le kɛ bɛ́ mɔ ɔ’a fa bɛ́ ɔ’a man mɩ́n’n fɩ́ɩ́ n’ɔ minlin mɩ́n sa nun. Nan cɩan m’ɔ li sian nɩn anun, n dínnge bɛ́ fi ewue nun maan bɛ nyan nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n. 40Like mɔ Sɩɛ’n kulo’n y’ɔ le kɛ bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ kɔ nwun Baa’n mɔ bɛ kɔ le yɩ́ bɛ kɔ li’n, bɛ nyán nyanmɩansʋ ngʋan’n. Ɛsɛ cɩan m’ɔ li sian nɩn anun, n dínnge bɛ́ maan bɛ fi ewue nun bɛ jásʋ.”
41Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, Zufʋ’n-mɔ kɔ fɛ yɩ́ nwʋn ɛya, bɛ lɛ jʋjɔ yɩ́ bɛ́ konvin abʋ kɛ yɩ́ nwan: “Kpaʋn’n m’ɔ fi nyanmɩansʋ’n y’ɔ le mɩ́n”. 42Bɛ́ nwan: “Zozi sɔ’n muonun, nán Zozɛfʋ awa dɩɛ nɩn ɔ? Yɛ sɩ yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin. Yɛ̂ ɔ yɔ sɛ m’ɔ kan kɛ ɔ fi nyanmɩansʋ yɛ̂ ɔ’a ju ɔ?”
43Zozi nwan: “Ɛmɔ yáci bɛ́ konvin abʋ ɛjʋjɔlɛ’n. 44Sɛ ɛmɔ nwun kɛ sʋanlan kʋn lɛ ba mɩ́n nwʋn an, anɩn Sɩɛ’n mɔ ɔ’a sʋan mɩ́n’n y’ɔ nʋn yɩ́ a a ɔ. Mɩ́n kʋsʋ cɩan m’ɔ li sian nɩn anun, mɩn ’tinnge yɩ́ maan ɔ fi ewue nun jasʋ. 45Afɩ b’a hɛlɛ wɔ Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kalata nɩn anun kɛ: Nyanmɩan ’ba hehele menian’n-mɔ kʋalaa ninnge. Yɩ́ sɔ ati, sʋanlan biala m’ɔ kɔ tie Sɩɛ’n kɔ fa yɩ́ atɩn dɩɛ nɩn asʋ’n, ɔ ’ba mɩ́n nwʋn. 46Nán kɛ sʋanlan bie a nwun Sɩɛ’n lé ti ɔ, nan sʋanlan’n m’ɔ fi Nyanmɩan anwʋn ɛlɔ ɔ’a ju’n, yɩ́ ngʋnmɩn ala yɛ̂ ɔ’a nwun Sɩɛ nɩn ɔ. 47Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sʋanlan biala m’ɔ kɔ le mɩ́n kɔ li’n, ɔ ’nyan ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n. 48Ɔ sanlɩn kɛ alɩɛ mɔ bɛ di a, bɛ nyan ngʋan’n y’ɔ le mɩ́n. 49Kɛ ɛmɔ anan-mɔ lili mannan nɩn ɛwâ nɩn asʋ ɛlɔ’n, anun bɛ halɩ ɛbɛlɛ ɔ? Ɔ yɔlɩ dede bɛ́ kʋalaa bɛ yuelɩ wu. 50Nan kpaʋn’n m’ɔ fi nyanmɩansʋ’n dɩɛ, sʋanlan m’ɔ kɔ li bie’n, ɔ nwu man lé. 51Ngʋan kpaʋn kpa’n m’ɔ fi nyanmɩansʋ’n y’ɔ le mɩ́n. Sʋanlan m’ɔ kɔ li kpaʋn sɔ’n bie’n, ɔ le ngʋan cɩan daa. Kpaʋn’n mɔ mɩn ’fa mɩn man’n y’ɔ le mɩ́n nwʋnnaan’n. Mɩn ’fa mɩn man maan mân nɩn anun menian’n-mɔ nyan ngʋan.”
52Ɛjɔlɛ sɔ’n m’ɔ hanlɩn nɩn anwʋn, Zufʋ’n-mɔ kɔ su akpʋlʋwa kpili kpa bɛ́ afian ɛlɔ, bɛ́ nwan: “Nan sʋanlan ɛhɩ muonun, ɔ ’yɔ sɛ nán ɔ’a fa yɩ́ nwʋnnaan’n ɔ’a man y’a li?”
53Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sɛ ɛmɔ a nni man *Mân Baa nɩn anwʋnnaan’n, ɛsɛ sɛ ɛmɔ a nnʋn man yɩ́ moja nɩn an, anɩn ɛmɔ le man ngʋan. 54Sʋanlan m’ɔ kɔ li mɩ́n nwʋnnaan’n, m’ɔ kɔ nʋn mɩ́n moja’n, ɔ le nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n, ɛsɛ cɩan m’ɔ li sian nɩn anun, mɩn ’tinnge yɩ́ maan ɔ fi ewue nun ɔ jasʋ. 55Afɩ ɛmɔ nwún yɩ́ kɛ, alɩɛ kpa’n y’ɔ le mɩ́n nwʋnnaan’n yɛ̂ nzan kpa’n y’ɔ le mɩ́n moja’n. 56Sʋanlan m’ɔ kɔ li mɩ́n nwʋnnaan’n, mɔ ɛsɛ ɔ kɔ nʋn mɩ́n moja’n, anɩn ɔ nʋn mɩ́n tɩ, mɩ́n kʋsʋ, mɩn nʋn yɩ́ tɩ. 57Kɛmɔ Sɩɛ’n mɔ ɔ’a sʋan mɩ́n’n tɩ asɩ mɔ yɩ́ dunman nun yɛ̂ mɩ́n kʋsʋ n dɩ asɩ’n, yɩ́ sɔ kʋsʋ ala, sʋanlan m’ɔ kɔ li mɩ́n nwʋnnaan’n, mɩ́n dunman nun, ɔ ’nyan ngʋan. 58Kpaʋn’n m’ɔ fi nyanmɩansʋ’n, kɛ ɔ tɩ yɩ́ nɩn anɩn. Ɔ tɩ man kɛ mɔ ɛmɔ anan-mɔ lili bɛ wuli’n. Sʋanlan m’ɔ kɔ li kpaʋn sɔ’n, ɔ ’nyan ngʋan ɔ tanlan asɩ dahuu.” 59Tɛmʋn mɔ Zozi ’kan ɛjɔlɛ ɛhɩ-mɔ ɔ kekele menian’n-mɔ ninnge’n, anɩn ɔ wɔ Kapɛɛnawɔmʋn, Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn anun.
Zozi menian’n-mɔ dɔʋn ’ba yaci yɩ́ tʋ
60Mɔ Zozi menian’n-mɔ dɔʋn tɩlɩ yɩ́ ɛjɔlɛ’n m’ɔ hanlɩn’n, bɛ́ nwan: “Hei! Ɛjɔlɛ ɛhɩ dɩɛ ɔ yɔ sɩ o! Nwan sʋanlan dɩɛ yɛ̂ ɔ kʋala sʋ di ɔ?”
61Mɔ Zozi nwunlin kɛ ɛhɩ anwʋn yɛ̂ yɩ́ menian’n-mɔ lɛ jʋjɔ bɛ́ konvin abʋ’n, yɩ́ nwan: “Yɩ́ ti, ɛhɩ yɔ sɩ man ɛmɔ ɔ? 62Nan anɩn sɛ cɩan bie ɛmɔ nwun kɛ *Mân Baa’n lɛ fʋ kɔ lɩka m’ɔ fi walɩ nɩn an, yɩ́ dɩɛ, ɛmɔ ’yɔ bɛ́ nwʋn sɛ? 63Nyanmɩan Wawɛ’n yɛ̂ ɔ man bɛ nyan ngʋan ɔ. Anwʋnnaan’n tɩ man like fɩ́ɩ́. Ɛjɔlɛ’n mɔ m’an han m’an hele ɛmɔ’n, ɔ kele kɛ bɛ kpɩn bɛ nyan Nyanmɩan Wawɛ’n ɔ nʋn nyanmɩansʋ ngʋan’n. 64Nan kʋsʋ ɛmɔ anun mmie-mɔ nne nni man.” Zozi hanlɩn kɛ menian’n mmie-mɔ nne nni man, ɔ sanlɩn kɛ mɔ ɔ ’bɔ yɩ́ junman nɩn abʋ’n, ɔ sɩ menian mɔ bɛ nne bɛ nni man’n, ɛsɛ ɔ sɩ sʋanlan’n mɔ ɔ ’kpɛ yɩ́ nwʋn atɩn maan bɛ cɩ yɩ́’n.
65Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɛsɛ yɩ́ nwan: “Ɛhɩka ati, sʋanlan biala mɔ mɩ́n Sɩ a nyɩ man yɩ́ kɛ ɔ bála mɩ́n nwʋn’n, ɔ ngʋala man mɩ́n nwʋn ba.”
66Ɔ fi ɛbɛlɛ, yɩ́ menian’n mmie-mɔ dɔʋn yacili yɩ́ tʋlɩ, b’a nzi man yɩ́ sʋ kʋ́n.
67M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, nán Zozi a bisa yɩ́ menian bulu nʋn nnyuan’n kɛ: “Nan ɛmɔ lɩlɩ, ɛmɔ dɩɛ bɛ ngɔ man?”
68Kɛ Zozi anʋan ’tɔ ala, Simʋn Pɩɛlɩ kukuli yɩ́ nʋan sʋ a, yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, anɩn nwan sʋanlan dɩɛ anwʋn yɛ̂ yɛ ’kɔ ɔ? Wɔ́ yɛ̂ wɔ́ nʋan ɛjɔlɛ’n man bɛ nyan nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ nɩn ɔ. 69Yɛ́ dɩɛ yɛ de wɔ́ yɛ di, ɛsɛ y’a nwun kɛ Sʋanlan Nwannzan-nwannzan’n mɔ Nyanmɩan a sʋan yɩ́’n y’ɔ le wɔ́.”
70Mɔ Simʋn Pɩɛlɩ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, Zozi nwan: “Ɛmɔ menian bulu nʋn nnyuan’n, asʋ nán mɩ́n yɛ̂ n vɛlɛlɩ ɛmɔ ɔ? Nan kʋsʋ ɛmɔ anun kʋn tɩ busuɔfʋɛ.” 71Sʋanlan sɔ’n mɔ Zozi lɛ kan yɩ́ ɛjɔlɛ’n y’ɔ le Simʋn Isikaliɔtɩ awa Zudasɩ mɔ cɩan bie ɔ ’yɩ Zozi man’n. Zudasɩ sɔ’n tɩ Zozi menian bulu nʋn nnyuan nɩn anun kʋn.
7Zozi anianman’n-mɔ nne man yɩ́ bɛ nni man
1Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ hɔ mgbanza Galile mân nɩn anun kulo’n-mɔ asʋ. Mgbanza sɔ nɩn anun, ɔ’a nju man Zude mân nun, ɔ sanlɩn kɛ ɛlɔ Zufʋ mgbain’n-mɔ lɛ kpʋnndɛ yɩ́ kun yɩ́.
2Nan kɛmɔ anɩn Zufʋ’n-mɔ *Kpato Bʋ Fɛtɩ’n ka kaan ju’n, 3yɩ́ nianman’n-mɔ nwan: “Zozi, jasʋ ɛwa kɔ Zude maan wɔ́ menian’n-mɔ mɔ bɛ wɔ ɛlɔ’n, bɛ́ kʋsʋ bɛ nwún wɔ́ junman’n mɔ ɛ lɛ di’n. 4Sʋanlan m’ɔ kulo kɛ menian’n-mɔ nwun yɩ́ junman’n m’ɔ di’n, ɔ nni man yɩ́ nvɩalɩɛ nun. Kɛ wɔ́ lɩlɩ ɛ di junman sʋa’n, kɔ li yɩ́ ɛlɔ maan mân’n kʋalaa nwún wɔ́.” 5Bɛ lɛ kan sɔ’n, afɩ yɩ́ nianman’n-mɔ muonun, bɛ nne man yɩ́ bɛ nni man.
6Zozi nwan: “Mɩ́n dɩɛ, mɩ́n mɛlɛ dɩɛ kpa’n juli man, nan ɛmɔ dɩɛ, mɛlɛ kʋalaa tɩ kpa man ɛmɔ. 7Ɛmɔ dɩɛ, menian’n-mɔ ngʋala man kɛ bɛ kpɔ ɛmɔ, nan mɩ́n dɩɛ, bɛ kpɔ mɩ́n. Afɩ mɩn kan kɛ bɛ́ nyɔlɩɛ’n tɩ ɛtɛ. 8Ɛmɔ hɔ́, bɛ hɔ́ li fɛtɩ’n, nan mɩ́n dɩɛ, mɩn nni man fɛtɩ sɔ’n bie. Ɔ sanlɩn kɛ mɩ́n mɛlɛ dɩɛ kpa’n juli man.” 9Kɛ ɔ hanlɩn sɔ helelɩ bɛ́ yuelɩ’n, ɔ kɔ ha Galile.
Zozi ’ba hɔ Zoluzalɛmʋn Kpato Bʋ Fɛtɩ nɩn abʋ
10Mɔ Zozi anianman’n-mɔ hɔlɩ fɛtɩ elie’n, sian’n yɩ́ kʋsʋ ɔ kɔ kpʋ bɛ́. Nan kʋsʋ ɔ fɩalɩ. Ɔ’a nyɩ man yɩ́ nwʋn ɔ’a ngele man menian’n-mɔ kʋalaatin. 11Mɔ bɛ ’di fɛtɩ’n, anɩn Zufʋ mgbain’n-mɔ lɛ kpʋnndɛ yɩ́. Ɛsɛ anɩn bɛ lɛ bisa bisa: “Ɔ wɔ nin? Ɔ wɔ nin?”
12Meninsʋnman nɩn anun, anɩn bɛ lɛ su yɩ́ nwʋn akpʋlʋwa. Mmie-mɔ nwan: “Ɔ tɩ sʋanlan kpa.” Mmie-mɔ kʋsʋ nwan: “Cɛcɛ, nán sʋanlan kpa ɔ, ɔ lɛ laka laka menian’n-mɔ.” 13Nan kʋsʋ kɛmɔ bɛ sulo Zufʋ mgbain’n-mɔ nɩn ati, bɛ ngʋala man yɩ́ jawe nun kan.
14Mɔ bɛ lili fɛtɩ’n dede mɔ ɔ ’kɔ yɩ́ afian’n, Zozi kɔ hɔ Nyanmɩan awulo nɩn anun ɔ lɛ kɔ a hehele menian’n-mɔ ninnge. 15Yɩ́ like’n m’ɔ lɛ kele’n kɔ sin Zufʋ’n-mɔ anwʋn, bɛ́ nwan: “Bian ɛhɩ mɔ ɔ’a ngɔ man sukulu fɩ́ɩ́’n, ɔ yɔ sɛ mɔ ɔ sɩ kalata kpili sʋa ɔ?”
16Zozi nwan: “Ninnge’n mɔ mɩɩn kekele ɛmɔ ɛwa’n, nán mɩ́n muonun mɩ́n ti anun ninnge yɛ̂ mɩɩn kekele ɛmɔ ɔ, nan ɔ fi sʋanlan’n mɔ ɔ’a sʋan mɩ́n nɩn ɛlɔ. 17Sʋanlan m’ɔ kulo kɛ ɔ yɔ like mɔ Nyanmɩan kulo’n, sɛ ninnge’n mɔ mɩɩn kele’n fi Nyanmɩan ɛlɔ a, anaan ɔ tɩ mɩ́n muonun mɩ́n ti anwʋn ninnge a, ɔ kʋala ɔ nwun yɩ́. 18Sʋanlan m’ɔ kan yɩ́ muonun yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ’n, anɩn ɔ lɛ kpʋnndɛ yɩ́ muonun yɩ́ anunminnyanmʋn. Nan nunhan m’ɔ kpʋnndɛ sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn yɩ́ nɩn anunminnyanmʋn’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ tɩ sʋanlan kpa. Ɔ nni man ato fɩ́ɩ́. 19*Moyizɩ yɛ̂ ɔ falɩ mala’n manlɩn ɛmɔ ɔ. Ɔ tɩ man sɔ ɔ? Kʋsʋ ɛmɔ anun kʋn bɔbɔ nni man mala sɔ nɩn asʋ. Nzu ati yɛ̂ ɛmɔ kulo kɛ bɛ kun mɩ́n ɔ?”
20Meninsʋnman’n nwan: “Wɔ́, ɛ tɩ man sʋanlan kpa fɩfɩfɩ, ɛ le baye! Nwan yɛ̂ ɔ kulo kɛ ɔ kun wɔ́ ɔ?”
21Zozi nwan: “Like kʋnmgba cein ɛhɩ mɔ m’an yɔ’n, ɔ’a sin ɛmɔ anwʋn. Ɛjɔlɛ sɔ nɩn a lɔ ɛmɔ ngasi. Cɩan daa ɛmɔ bɔ sʋ. 22Ɛmɔ tíe, Moyizɩ a man ɛmɔ mala kɛ bɛ kpɛ́ mmelenzua’n-mɔ mmian nun. Sakpa kʋsʋ, mmelenzua mmian nun ɛkpɛ sɔ’n, ɛmɔ anan-mɔ yɔ yɩ́ daba yɩ́ nzin nán b’a wʋ Moyizɩ. Kɛmɔ ɛmɔ kulo kɛ bɛ di mala sɔ nɩn asʋ nɩn ati, *ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n bɔbɔ, ɛmɔ kpɛ mmelenzua’n-mɔ mmian nun. 23Kɛ ɔ kɔ yɔ nán ɛmɔ a nvʋn man Moyizɩ mala nɩn ati, ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n muonun ɛmɔ kpɛ mmelenzua’n-mɔ mmian nun. Nan sɛ ɛmɔ kpɛ mmelenzua mmian nun ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn an, anɩn nzu ati yɛ̂, sɛ m’an man kulo sʋanlan dasannin kʋn anwʋn a sa ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn an, anɩn ɛmɔ fɛ mɩ́n nwʋn ɛya sʋa ɔ? 24Ɛmɔ nán bɛ nɩan sʋanlan anyunnun bɛ bua yɩ́ ndɛɛ, nan ɛmɔ búa ndɛɛ ananhɔlɛ nun.”
Menian’n-mɔ ’ba bisa bisa bɛ́ nwʋn
sɛ Zozi yɛ̂ ɔ tɩ Kilisi nɩn an
25Ɛhɩ, anɩn Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ menian mmie-mɔ lɛ kan kɛ: “Sʋanlan’n mɔ yɛ́ mgbain’n-mɔ lɛ kpʋnndɛ yɩ́ bɛ kun yɩ́’n, nán yɩ́ ahɩ? 26Bɛ nɩ́an kɛ ɔ lɛ jʋjɔ menian’n-mɔ anun ɛwa ɔ, kʋsʋ bɛ nze man yɩ́ sa fɩ́ɩ́. Asʋ yɛ́ mgbain’n-mɔ a nwun yɩ́ ananhɔlɛ kɛ yɩ́ y’ɔ le *Kilisi’n, sʋanlan’n mɔ ɔ ’ba le yɛ́ ti nɩn ɔ? 27Bian ɛhɩ dɩɛ, yɛ sɩ lɩka m’ɔ fi ɔ. Kʋsʋ bɛ́ nwan Kilisi’n dɩɛ, sɛ ɔ ’ba a, sʋanlan fɩ́ɩ́ nnwun man lɩka m’ɔ fi’n.”
28Yɩ́ sɔ ati, mɔ Zozi ’kekele bɛ́ ninnge wɔ Nyanmɩan awulo nɩn anun’n, ɔ kɔ tɩan nun, yɩ́ nwan: “Asʋ ɛmɔ jʋnlɩn kɛ ɛmɔ sɩ mɩ́n ɛsɛ ɛmɔ sɩ lɩka mɔ n vi’n sakpa ɔ? Nán mɩ́n ti anwʋn atɩn yɛ̂ m’an a ɔ, nan sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n’n tɩ ananhɔlɛfʋɛ. Kʋsʋ ɛmɔ nzɩ man yɩ́. 29Mɩ́n dɩɛ mɩn sɩ yɩ́, ɔ sanlɩn kɛ n vi yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ yɛ̂ m’an a ɔ. Yɩ́ dein yɛ̂ ɔ sʋanlɩn mɩ́n ɔ.”
30Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, bɛ ’kpʋnndɛ kɛ bɛ cɩ yɩ́ ɛbɛlɛ ala. Nan sʋanlan fɩ́ɩ́ a ngʋala man yɩ́ cɩ, ɔ sanlɩn kɛ anɩn yɩ́ dɔɛ’n juli man. 31Nan kʋsʋ meninsʋnman nɩn anun, menian dɔʋn lelɩ yɩ́ lili. Bɛ́ nwan: “Cɩan mɔ Kilisi’n kɔ a’n, asʋ ɔ ’yɔ asinbɛnwʋn ninnge m’ɔ tala sʋanlan ɛhɩ dɩɛ’n-mɔ ɔ?”
Bɛ ’ba yɩ nzalafʋ’n-mɔ kɛ bɛ hɔ́ hyɩ́ Zozi
32Ɛhɩ, Zozi anwʋn ɛjɔlɛ’n mɔ anɩn bɛ lɛ kɩkan yɩ́ nhun nhun menian nɩn anun’n, *Falisifʋɛ’n-mɔ tɩlɩ yɩ́ kʋalaa. Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Falisifʋɛ’n-mɔ kɔ yɩ Nyanmɩan awulo nɩn anun nzalafʋ’n-mɔ kɛ bɛ hɔ́ hyɩ́ Zozi. 33Mɔ nzalafʋ’n-mɔ hɔlɩ juli Zozi anwʋn ɛlɔ’n, yɩ́ nwan: “Mɩn nʋn ɛmɔ yɛ ’tanlan mɛlɛ kaan biekun kʋalaaka nán m’an hɔ sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n nɩn anwʋn ɛlɔ. 34Ɛmɔ ’ba kpʋnndɛ mɩ́n, nan kʋsʋ, ɛmɔ ngɔ nwun man mɩ́n. Ɔ sanlɩn kɛ lɩka mɔ mɩn ’ba hɔ’n, ɛmɔ ngɔ hʋala man ɛlɔ kɔ.”
35Zufʋ’n-mɔ lɛ bisa bisa bɛ́ nwʋn kɛ: “Anɩn ninhan lɩka dɩɛ yɛ̂ ɔ ’ba hɔ dede mɔ yɛ kpʋnndɛ yɩ́ a, yɛ nnwun man yɩ́ ɔ? Asʋ ɔ ’ba tʋa Zufʋ’n-mɔ mɔ b’a tʋ b’a sanndɩ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n mân nun’n nán ɔ kekele bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n ninnge anaan? 36Afɩ yɩ́ nwan: ‘Ɛmɔ ’ba kpʋnndɛ mɩ́n, nan kʋsʋ, ɛmɔ ngɔ nwun man mɩ́n. Ɔ sanlɩn kɛ lɩka mɔ mɩn ’ba hɔ’n, ɛmɔ ngɔ hʋala man ɛlɔ kɔ.’ Ɛjɔlɛ ɛhɩ mɔ ɔ’a han’n, yɩ́ bʋ kele sɛ?”
Zozi ’ba han ngʋan nzue nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
37Zufʋ’n-mɔ fɛtɩ sɔ’n kʋsʋ, cɩan m’ɔ li sian’n yɛ̂ ɔ tɩ fɛtɩ’n cɩan kpili kpa nɩn ɔ. Cɩan sɔ’n, Zozi jasʋlɩ jinlanlɩn menian’n-mɔ kʋalaa afian an, yɩ́ nwan: “Sʋanlan mɔ nzuhoe lɛ kun yɩ́’n, ɔ bála mɩ́n nwʋn ɔ bála a nʋn nzue. 38Kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kan yɩ́’n, biala m’ɔ kɔ le mɩ́n kɔ li’n, ngʋan nzue fʋfɔlɛ fi yɩ́ ahʋnlɩn nɩn anun ɔ ’sɩn wa wa wa.” 39Ngʋan nzue sɔ’n mɔ Zozi lɛ kan yɩ́ ɛjɔlɛ ɛwa’n y’ɔ le Nyanmɩan Wawɛ’n mɔ sʋanlan biala m’ɔ kɔ le yɩ́ kɔ li nɩn asa ’kan yɩ́’n. Yɩ́ tɛmʋn sɔ nɩn anun, anɩn sʋanlan fɩ́ɩ́ asa hanlɩn man Wawɛ’n bɔbɔ. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn bɛ wulalɩ man Zozi anunminnyanmʋn.
40Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, meninsʋnman’n kɔ bu bɛ́ nwʋn nun. Mmie-mɔ nwan: “Bian ɛhɩ tɩ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ’n sakpa.”
41Mmie-mɔ kʋsʋ nwan: “Kilisi nɩn ɔ!”
Mmiekun-mɔ kʋsʋ nwan: “Heei! Anɩn, Galile mân nun yɛ̂ Kilisi’n fi ’fite ɔ? 42Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kan kɛ Kilisi’n, ɔ ’yɔ *Davidi abusuan nɩn anun sʋanlan, ɔ fi Betelehɛmʋn, Davidi kulo nɩn asʋ.”
43Kɛ ɔ yɔlɩ mɔ Zozi dunman nun, meninsʋnman’n buli bɛ́ nwʋn nun nɩn anɩn. 44Mmie-mɔ kʋsʋ dɩɛ, anɩn bɛ lɛ kpʋnndɛ yɩ́ bɛ cɩ yɩ́, nan kʋsʋ sʋanlan fɩ́ɩ́ a ngʋala man yɩ́ sa fa kan yɩ́. 45Kɛ ɔ yɔlɩ sɔ’n, nzalafʋ’n-mɔ kɔ sa kɔ hɔ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ’n-mɔ nʋn Falisifʋɛ’n-mɔ anwʋn ɛlɔ. Kɛ bɛ ’ju ɛbɛlɛ ala, mgbain’n-mɔ nwan: “Ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ a njɩ man yɩ́ a mma man ɔ?”
46Nzalafʋ’n-mɔ nwan: “Ɛjɔlɛ’n m’ɔ kan’n, nyanmɩnsɛmʋn, kɛ yɛ wɔ ɛwa’n, sʋanlan fɩ́ɩ́ hanlɩn man bie lé.”
47Falisifʋɛ’n-mɔ nwan: “Yɩ́ ti, ɛmɔ kʋsʋ, ɛmɔ a man ɔ’a laka ɛmɔ bie ɔ? 48Asʋ yɛ́ mgbain’n-mɔ nunhan kʋn anaan Falisifʋɛ’n-mɔ nunhan kʋn lelɩ yɩ́ ɔ lili man ɔ? 49Meninsʋnman ɛhɩ, bɛ́ dɩɛ bɛ nzɩ man *Moyizɩ mala’n, bɛ tɩ menian mɔ b’a bɔ bɛ́ sasan!”
50Falisifʋɛ sɔ’n-mɔ mɔ bɛ yialɩ ɛbɛlɛ’n, Ninkodɛmʋn m’ɔ walɩ tʋlɩ Zozi cɩan kʋn kɔngɔɛ’n, anɩn ɔ wɔ bɛ́ nun bie. 51Yɩ́ nwan: “Yɛ́ mala nɩn anun, sʋanlan mɔ bɛ nwunlin man like mɔ ɔ’a yɔ’n, bɛ mmua man yɩ́ ndɛɛ kɛ ɔ di fʋɔ ɔ.” 52Ɛjɔlɛ sɔ’n mɔ Ninkodɛmʋn hanlɩn’n ngɔ yɔ man bɛ́ fɛ. Ɛhɩ a, bɛ́ nwan: “Yɩ́ ti, wɔ́ kʋsʋ wɔ́ ɛ tɩ Galile sʋanlan? Suan Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n nán ɛ ’ba nwun kɛ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ fɩ́ɩ́ fi man Galile.”
[ 53Kɛ ɔ yɔlɩ sɔ’n, ɛhɩ jasʋ a, anɩn cuein ɔ’a hɔ yɩ́ awulo, ɛhɩ jasʋ a, anɩn cuein ɔ’a hɔ yɩ́ awulo.
8Zozi nʋn balasua’n m’ɔ tʋnlɩn aja’n
1Ɛhɩ, Zozi fi Nyanmɩan awulo nɩn anun, ɔ kɔ fite kɔ hɔ *Olivʋ bʋka nɩn asʋ. 2Yɩ́ alɩ́ɛ hɩnlɩn, ngɛlɛmɔ tutun’n, Zozi kɔ sa kɔ hɔ Nyanmɩan awulo ɛlɔ biekun. Kɛ ɔ ’wʋlʋ ɛbɛlɛ ala, meninsʋnman’n kɔ hyʋɩn kɔ kpunnge yɩ́. Zozi kɔ tanlan asɩ ɔ lɛ kekele bɛ́ ninnge. 3Ɔ wɔ ɛbɛlɛ kaan an, Nyanmɩan mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn *Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn balasua kʋn kɔ a kɔ tʋ yɩ́. Balasua sɔ nɩn a tʋn aja. Bɛ kɔ fa yɩ́ bɛ kɔ sie menian’n-mɔ kʋalaa anyunnun ɛbɛlɛ. 4Bɛ́ nwan: “Kpain, balasua ɛhɩ a tʋn aja. Bɛ ’kɔ ju a, anɩn ɔ nʋn belenzua kʋn la. 5*Moyizɩ kʋsʋ hanlɩn wɔ yɛ́ mala nɩn anun kɛ mmalasua sʋa-mɔ, yɛ tʋ́tʋ bɛ́ ɛbʋɛ yɛ hún bɛ́. Nan wɔ́ kʋsʋ, wɔ́ nwan nzɛ?” 6Bɛ ’kan sɔ bɛ tetie yɩ́ nʋan nun nán bɛ jinlan sʋ bɛ se kɛ ɔ’a yɔ ɛtɛ.
Mɔ bɛ ’bisa kosuan sɔ’n, anɩn Zozi a si yɩ́ ti asɩ. Ɔ le yɩ́ sa’n ɔ lɛ kɛkɛlɛ asɩɛ nɩn anwʋn. 7Kɛmɔ anɩn bɛ tɛ bisa yɩ́ kosuan’n, Zozi kɔ kuku yɩ́ ti sʋ, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ nunhan kʋn m’ɔ yɔlɩ man ɛtɛ lé’n, ɔ lí mʋa ɔ tʋ́ ɛbʋɛ bɔ́ balasua ɛhɩ.” 8Kɛ ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɛsɛ ɔ kɔ si yɩ́ ti asɩ biekun ɔ lɛ kɛkɛlɛ asɩɛ nɩn anwʋn.
9Bɛ́ mɔ bɛ nʋn balasua’n walɩ’n, kɛ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ́ mgbain o, bɛ́ mgbafɛlɛ o, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ yaci balasua nɩn ɛbɛlɛ bɛ kɔ hɔ. Balasua nɩn angʋnmɩn kɔ ha Zozi anwʋn ɛbɛlɛ. 10Zozi kɔ kuku yɩ́ ti sʋ ɔ kɔ bisa balasua’n kɛ: “Balasua, menian’n-mɔ wɔ nin? Sʋanlan fɩ́ɩ́ a ndua man wɔ́ ɛtɛ nɩn anwʋn kalɛ ɔ?”
11Balasua’n nwan: “Mɩ́n mɩn, sʋanlan fɩ́ɩ́ a nze man mɩ́n sa.”
Zozi nwan: “Sɛ sʋanlan fɩ́ɩ́ a nze man wɔ́ sa a, mɩ́n kʋsʋ mɩn nze man wɔ́ sa fɩ́ɩ́. Yɩ́ ti, kɔ, nan kʋsʋ n’ɛ yɔ ɛtɛ fɩ́ɩ́ kʋ́n.”]
Mân nɩn anun kanlannɩɛ’n y’ɔ le Zozi
12Anɩn Zozi tɛ wɔ Nyanmɩan awulo nɩn anun ɛbɛlɛ. Ɔ kacili yɩ́ nyɩn bagua nɩn anwʋn ɛlɔ biekun an, yɩ́ nwan: “Mân’n kanlannɩɛ’n y’ɔ le mɩ́n. Sʋanlan m’ɔ kɔ si mɩ́n sʋ’n, ɔ nnanndɩ man awosin nun lé, nan ɔ ’nyan kanlannɩɛ’n m’ɔ man ngʋan’n.”
13*Falisifʋɛ’n-mɔ nwan: “Wɔ́ muonun ɛ lɛ di wɔ́ nwʋn adanzɩɛ, yɩ́ sɔ ati wɔ́ ɛjɔlɛ’n mɔ ɛ lɛ kan’n tɩ ato.”
14Zozi nwan: “Sɛ mɩɩn di mɩ́n nwʋn adanzɩɛ bɔbɔ a, mɩ́n ɛjɔlɛ’n mɔ mɩɩn kan’n tɩ ananhɔlɛ. Ɔ sanlɩn kɛ mɩn sɩ lɩka mɔ n vi m malɩ ɔ, ɛsɛ mɩn sɩ lɩka mɔ mɩɩn kɔ ɔ. Nan ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ nzɩ man lɩka mɔ n vi m malɩ ɔ, ɛsɛ ɛmɔ nzɩ man lɩka mɔ mɩɩn kɔ ɔ. 15Ɛmɔ bua bɛ́ ndɛɛ’n kɛ kulo menian’n-mɔ bua yɩ́’n. Nan mɩ́n dɩɛ, mɩn mmua man sʋanlan fɩ́ɩ́ ndɛɛ. 16Sɛ mɩ́n nwan mɩn ’bua ndɛɛ a, mɩ́n ndɛɛ ebua’n tɩ fɔ́ʋ́n. Ɔ sanlɩn kɛ nán mɩ́n ngʋnmɩn yɛ̂ mɩn ’bua ɔ, nan mɩn nʋn Sɩɛ’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n’n yɛ̂ yɛ ’bua ɔ. 17B’a hɛlɛ wɔ mala nɩn anun kɛ sɛ menian nnyuan adanzɩɛ elie’n yɔ kʋn an, bɛ fa bɛ́ ɛjɔlɛ nɩn ananhɔlɛ. 18Mɩ́n muonun mɩɩn di mɩ́n nwʋn adanzɩɛ, ɛsɛ Sɩɛ’n kʋsʋ m’ɔ sʋanlan mɩ́n’n di mɩ́n nwʋn adanzɩɛ.”
19Bɛ́ nwan: “Wɔ́ sɩ sɔ’n wɔ nin?”
Zozi nwan: “Sian dɩɛ, m’an nwun kɛ ɛmɔ nzɩ man mɩ́n, ɛsɛ ɛmɔ nzɩ man mɩ́n Sɩ. Nan sɛ ɛmɔ sɩ mɩ́n an, ahan ɛmɔ sɩ mɩ́n Sɩ kʋsʋ.” 20Mɔ Zozi ’kan ɛjɔlɛ sɔ’n, anɩn ɔ wɔ Nyanmɩan awulo nɩn anun lɩka mɔ bɛ tʋ kɛtɩ’n. Sʋanlan fɩ́ɩ́ a nze man yɩ́ sa, ɔ sanlɩn kɛ anɩn yɩ́ dɔɛ’n juli man.
21Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ biekun kɛ: “Mɩn ’ba hɔ mɩn yaci ɛmɔ mân’n mɩn man bɛ́. Ɛmɔ ’ba kpʋnndɛ mɩ́n, nan kʋsʋ ɛmɔ ’ka bɛ́ ɛtɛ nɩn anun bɛ wu. Lɩka mɔ mɩɩn kɔ’n, ɛmɔ ngʋala man ɛlɔ bie kɔ.”
22Zufʋ’n-mɔ nwan: “Bian ɛhɩ muonun, anɩn ɔ lɛ ba hun yɩ́ nwʋn anaan? Afɩ yɩ́ nwan: ‘Lɩka mɔ mɩɩn kɔ’n, ɛmɔ ngʋala man ɛlɔ bie kɔ.’”
23Zozi nwan: “Asɩ ɛwa yɛ̂ ɛmɔ fi ɔ, nan mɩ́n dɩɛ, n vi anwunno. Ɛmɔ tɩ mân ɛhɩ anun menian, nan mɩ́n dɩɛ, n dɩ man mân ɛhɩ anun sʋanlan. 24Ɛhɩka ati yɛ̂ mɩ́n nwan ɛmɔ ’ka bɛ́ ɛtɛ nɩn anun bɛ wu nɩn ɔ. Afɩ mɩ́n mɔ n dɩ asɩ dahuu’n, sɛ ɛmɔ a nne man mɩ́n sʋanlan ɛhɔlɛ kʋn’n mɔ n dɩ’n b’a nni man an, ɛmɔ ’ka bɛ́ ɛtɛ nɩn anun bɛ wu.”
25Mɔ Zufʋ’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ́ nwan: “Wɔ́ ejian mɔ ɛ jin ɛbɛlɛ’n, nzu sʋanlan dɩɛ y’ɔ le wɔ́?”
Zozi nwan: “Kɛ m gbɩn n dɩ yɩ́’n yɛ̂ abʋbɔ nɩn anun n ganlɩn n gelelɩ ɛmɔ nɩn ɔ. 26N ne ɛmɔ anwʋn ɛjɔlɛ dɔʋn kpa mɔ mɩn kʋala mɩn kan ɛsɛ mɩn kʋala mɩn jinlan sʋ mɩn bu ɛmɔ fʋɔ. Nan kʋsʋ sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n’n, ɔ tɩ ananhɔlɛfʋɛ. M’ɔ hanlɩn helelɩ mɩ́n’n, yɩ́ ala yɛ̂ mɩn kan mɩn kele mân nɩn ɔ.”
27Ɛjɔlɛ sɔ’n mɔ Zozi hanlɩn’n, b’a ndɩ man yɩ́ bʋ kɛ yɩ́ Sɩ anwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ ɔ lɛ kan kele bɛ́ ɔ. 28Ɛsɛ Zozi kɔ han biekun kɔ tʋ sʋ, yɩ́ nwan: “Cɩan mɔ ɛmɔ ’ba fʋla *Mân Baa nɩn anwunno’n, cɩan sɔ’n yɛ̂ ɛmɔ ’ba nwun mɩ́n sʋanlan ɛhɔlɛ kʋn’n mɔ n dɩ nɩn ɔ. Ɛmɔ ’ba nwun kɛ mɩn mmɔ man mɩ́n ti anun mɩn nyɔ man like fɩ́ɩ́, nan mɔ Sɩɛ’n helelɩ mɩ́n’n, yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ ala yɛ̂ mɩn kan ɔ. 29Sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n’n jin mɩ́n nzin. Ɔ yɩlɩ man mɩ́n tʋlɩ man, ɔ sanlɩn kɛ like m’ɔ kulo’n yɛ̂ cɩan daa mɩn yɔ ɔ.” 30Ɛjɔlɛ sɔ’n mɔ Zozi hanlɩn nɩn ati, menian dɔʋn lelɩ yɩ́ lili.
Abalahamʋn amma kpa’n-mɔ
31M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozi kɔ kpɛ yɩ́ nyɩn Zufʋ’n-mɔ mɔ b’a le yɩ́ b’a li’n-mɔ anwʋn ɛlɔ, yɩ́ nwan: “Ɛjɔlɛ’n mɔ m’an han m’an hele ɛmɔ’n, sɛ ɛmɔ sɔ nun kpa a, ɛmɔ ’kaci mɩ́n menian sakpa. 32Ɛbɛlɛ nɩn anun yɛ̂ ɛmɔ ’ba nwun ananhɔlɛ’n, nán ananhɔlɛ’n kʋsʋ a man ɛmɔ a nyan bɛ́ ti b’a ngaci man nganga.”
33Ɛjɔlɛ sɔ’n mɔ Zozi hanlɩn nɩn a nyɔ man Zufʋ’n mmie-mɔ fɛ. Kɛ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ nɩn ala, bɛ́ nwan: “Yɛ́ dɩɛ, Abalahamʋn amma y’ɔ le yɛ́. Yɛ kacili man sʋanlan fɩ́ɩ́ nganga lé. Nan ɔ yɔ sɛ mɔ ɛ lɛ kan kɛ ɛmɔ ’ba nyan bɛ́ ti ɔ?”
34Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sʋanlan biala m’ɔ yɔ ɛtɛ’n, anɩn ɔ tɩ ɛtɛ’n kanga. 35Nán daa yɛ̂ kanga’n di afilie’n bie ɔ. Nan baa’n mɔ bɛ kɔ wʋ yɩ́ afilie nɩn anun’n, ɔ di afilie’n dahuu. 36Sɛ Baa’n man ɛmɔ nyan bɛ́ ti a, anɩn ɛmɔ a nyan bɛ́ ti sakpa. 37Mɩn sɩ kɛ Abalahamʋn abʋsʋ menian y’ɔ le ɛmɔ. Kʋsʋ ɛmɔ ’kpʋnndɛ mɩ́n bɛ kun mɩ́n, ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ nne man mɩ́n ɛjɔlɛ’n bɛ nni man. 38Like mɔ mɩ́n Sɩ helelɩ mɩ́n nɩn anwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ mɩɩn kan ɔ. Nan ɛmɔ dɩɛ, like mɔ ɛmɔ asɩ nɩn a hele ɛmɔ’n yɛ̂ ɛmɔ lɛ yɔ nɩn ɔ.”
39Bɛ́ nwan: “Yɛ́ sɩ yɔ le Abalahamʋn.”
Zozi nwan: “Sɛ ɛmɔ asɩ y’ɔ le Abalahamʋn sakpa a, ahan yɩ́ ninnge’n m’ɔ yɔlɩ’n, bie yɛ̂ ɛmɔ yɔ ɔ. 40Nan kʋsʋ ɛmɔ dɩɛ, sunnzun mɔ m’an han ananhɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan hanlɩn helelɩ mɩ́n’n m’an hele ɛmɔ ɔ, ɛmɔ ’kpʋnndɛ mɩ́n kun mɩ́n. Like sʋa, Abalahamʋn a nyɔ man bie lé. 41Junman kʋnmgba’n mɔ ɛmɔ asɩ’n di’n, yɩ́ bie yɛ̂ ɛmɔ kʋsʋ di nɩn ɔ.”
Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, Zufʋ’n-mɔ kɔ fɛ ɛya kpili kpa. Bɛ́ nwan: “Nán gua sʋ mma y’ɔ le yɛ́ ɛɩn! Yɛ́ Sɩ baa kʋnmgba cein’n y’ɔ le Nyanmɩan.”
42Zozi nwan: “Sɛ ɛmɔ asɩ y’ɔ le Nyanmɩan sakpa a, ahan ɛmɔ kulo mɩ́n ɛjɔlɛ. Ɔ sanlɩn kɛ n vi Nyanmɩan anwʋn ɛlɔ yɛ̂ m malɩ ɔ. Yɛ̂ yɩ́ dunman nun ati yɛ̂ n wɔ ɛwa ɔ. Nán mɩ́n ngʋnmɩn mɩ́n ti anwʋn yɛ̂ m’an a ɔ. Nan yɩ́ yɛ̂ ɔ sʋanlɩn mɩ́n ɔ. 43Nzukɛ ati yɛ̂ mɩn kan mɩ́n ɛjɔlɛ dɩɛ a, ɛmɔ ndɩ man yɩ́ bʋ ɔ? Afɩ ɛmɔ ngʋala man kɛ bɛ tɩ yɩ́ bʋ. 44Ɛmɔ asɩ y’ɔ le *Abɔnsanmʋn. Ɛmɔ kulo kɛ bɛ yɔ like m’ɔ kulo’n. Kɛ alʋa bɔlɩ’n, kodiawu junman y’ɔ di ɔ. Ɔ hanlɩn man ananhɔlɛ lé, ɔ sanlɩn kɛ ananhɔlɛ nnʋn man yɩ́ nun. Atofʋɛ kʋn m’ɔ halɩ’n y’ɔ le yɩ́. Ato nɩn a kaci yɩ́ abalabɔ, yɩ́ alɩɛ m’ɔ di nɩn anɩn. Ɔ tɩ atofʋɛ’n-mɔ kʋalaa asɩ. 45Nan kɛmɔ mɩ́n dɩɛ mɩn kan ananhɔlɛ’n, yɩ́ ti, ɔ man ɛmɔ nne man mɩ́n bɛ nni man. 46Ɛmɔ nunhan benin yɛ̂ ɔ kʋala ɔ se kɛ m’an yɔ ɛtɛ ɔ? Nan sɛ mɩn kan ananhɔlɛ a, nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ nne man mɩ́n nni man ɔ? 47Sʋanlan m’ɔ tɩ Nyanmɩan sʋanlan’n, ɔ tie Nyanmɩan anʋan ɛjɔlɛ’n. Nan kɛmɔ ɛmɔ tɩ man Nyanmɩan dɩɛ’n, yɩ́ ti yɛ̂ ɔ man ɛmɔ ndie man mɩ́n ɛjɔlɛ nɩn ɔ.”
Zozi tɩ kpili tala Abalahamʋn
48Zufʋ’n-mɔ nwan: “Yɛ hanlɩn kɛ ɛ tɩ man Zufʋ kpa, ɛ tɩ *Samali sʋanlan, ɛsɛ ɛ le baye, ɔ tɩ man ananhɔlɛ ɔ?”
49Zozi nwan: “Cɛcɛ, n ne man baye. Mɩ́n dɩɛ, mɩ́n Sɩ yɛ̂ mɩɩn kannvʋ yɩ́ ɔ. Kʋsʋ ɛmɔ ngulo man kɛ bɛ man mɩ́n anyɩnnzɔ. 50Mɩ́n dɩɛ mɩ́n muonun mɩn mgbʋnndɛ man mɩ́n anunminnyanmʋn. Sʋanlan kʋn wɔ ɛbɛlɛ m’ɔ wula mɩ́n anunminnyanmʋn ɔ. Ɛsɛ yɩ́ yɛ̂ ɔ bua ndɛɛ nɩn ɔ. 51Yɩ́ ti, mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sʋanlan biala m’ɔ kɔ le ɛjɔlɛ’n mɔ mɩɩn kan’n kɔ li’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ nwu man lé.”
52Zufʋ’n-mɔ nwan: “Kɩkaala dɩɛ, y’a nwun yɩ́ kɛ ɛ le baye. Ɔ sanlɩn kɛ Abalahamʋn a wu, mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kʋsʋ a wu. Ɔ yɔ sɛ mɔ afɩ ɛ lɛ kan kɛ: ‘Sʋanlan biala m’ɔ kɔ le ɛjɔlɛ’n mɔ mɩɩn kan’n kɔ li’n, sʋanlan sɔ’n, ɔ nwun man le.’ 53Yɛ́ sɩ Abalahamʋn mɔ ɔ’a wu’n, ɛ de di kɛ ɛ tɩ kpili tala yɩ́ ɔ? Mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kʋsʋ a wu. Ɛ tɩ wɔ́ dɩɛ sɛ?”
54Zozi nwan: “Sɛ mɩ́n muonun mɩn kannvʋ mɩ́n nwʋn an, mɩ́n nwʋn ɛkannvʋɛ’n tɩ mgban. Mɩ́n Sɩ mɔ ɛmɔ nwan ɔ tɩ ɛmɔ Nyanmɩan’n, yɩ́ yɛ̂ ɔ kannvʋ mɩ́n ɔ. 55Nan kʋsʋ, ɛmɔ nzɩ man yɩ́. Mɩ́n dɩɛ, mɩn sɩ yɩ́. Sɛ mɩn kan kɛ mɩn nzɩ man yɩ́ a, anɩn m’an kaci atofʋɛ kɛ ɛmɔ. Nan mɩn sɩ yɩ́, ɛsɛ mɩn de yɩ́ nʋan ɛjɔlɛ’n mɩn di. 56Ɛmɔ asɩ Abalahamʋn lili fɛ kɛ ahan ɔ nwunlɩn mɩ́n ɛwalɛ cɩan’n. Ɔ nwunlin yɩ́ kʋsʋ, ɛsɛ ɔ lili yɩ́ nwʋn fɛ.”
57Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, Zufʋ’n-mɔ nwan: “An! Ɛ lili man afʋɛ abulanun bɔbɔ mgban, wɔ́ nwan a nwun Abalahamʋn.”
58Zozi nwan: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, asannan nán b’a wʋ Abalahamʋn’n, anɩn n wɔ ɛbɛlɛ.”
59Ɛhɩ a, bɛ kɔ sɩsa nyɔbʋɛ, bɛ ’tʋtʋ bɛ bɔ Zozi. Ɔ kɔ nwanndi kɔ fɩa, ɔ fi Nyanmɩan awulo nɩn anun ɛbɛlɛ ɔ kɔ fite kɔ hɔ.
9Zozi ’ba tike anyɩnsinlinwafʋɛ kʋn anyɩn’n
1Mɔ Zozi fi Nyanmɩan awulo ɛbɛlɛ fitelɩ’n, ɔ ’kɔ kaan an, ɔ nʋn bian kʋn kɔ yia. Bian sɔ’n, bɛ ’wʋ yɩ́ a, anɩn yɩ́ nyɩn a sin. 2Mɔ Zozi menian’n-mɔ nwunlin yɩ́’n, bɛ́ nwan: “*Labi, ɔ yɔ sɛ mɔ bian ɛhɩ, bɛ ’wʋ yɩ́ a, anɩn yɩ́ nyɩn a sin’n? Yɩ́ muonun yɩ́ ɛtɛ nɩn ati anaan yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin ɛtɛ nɩn ati ɔ?”
3Zozi nwan: “Nán ɛtɛ mɔ ɔ’a yɔ ti ɔ, yɛ̂ nán ɛtɛ mɔ yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin a yɔ ti ɔ. Nan bɛ wʋlɩ yɩ́ sɔ maan Nyanmɩan nanndɩ yɩ́ sʋ ɔ yɩ yɩ́ junman’n mɔ ɔ ’ba li’n kele mân’n. 4Kɛmɔ alɩ́ɛ’n tɛ wɔ sʋ’n, ɔ sɛ kɛ yɛ lí sʋanlan’n mɔ ɔ’a sʋan mɩ́n’n junman’n. Nan alɩ́ɛ’n lɛ ’ba san mɔ sʋanlan fɩ́ɩ́ ngɔ hʋala man junman di ɔ. 5Mɔ n dɛ wɔ mân nɩn anun ɛwa’n, mân’n kanlannɩɛ’n y’ɔ le mɩ́n.”
6Mɔ Zozi hanlɩn ɛjɔlɛ sɔ’n yuelɩ’n, ɔ kɔ tʋ ngɛsɛlɛ asɩ, ɔ kɔ fa kɔ fɔtɔ ngɛtɩɛ, ɔ kɔ han anyɩnsinlinwafʋɛ nɩn anyɩn nɩn asʋ. 7Yɩ́ nwan: “Kɔ nwunnzin wɔ́ nyunnun Silowe asubula nɩn anun.” (Dunman Silowe’n, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ b’a sʋan yɩ́.) Anyɩnsinlinwafʋɛ’n kɔ hɔ kɔ nwunnzin yɩ́ nyunnun. Mɔ ɔ ’sa yɩ́ nzin ba’n, anɩn yɩ́ nyɩn nɩn a tike.
8M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, bɛ́ mɔ bɛ nʋn yɩ́ mantan mantan sʋ nʋn bɛ́ mɔ bɛ sɩ yɩ́ daba kɛ yɩ́ nyɩn a sin nán ɔ sɛlɛ sɛlɛ di’n, bɛ kɔ nwun yɩ́. Bɛ́ nwan: “Sʋanlan’n m’ɔ tanlan atɩn nɩn anʋan ɔ sɛlɛ sɛlɛ’n, asʋ nán yɩ́ ahɩ?”
9Mmie-mɔ nwan: “Yɩ́ ɔ.”
Mmie-mɔ kʋsʋ nwan: “Cɛcɛ, nán yɩ́ ɔ, nan ɔ soman yɩ́ hɔ ɔ.”
Mɔ bian’n tɩlɩ akpʋlʋwa’n mɔ bɛ lɛ su’n, yɩ́ nwan: “Mɩ́n ɔ, mɩ́n bɔbɔ mɩ́n ahɩ.”
10Ɛjɔlɛ’n kɔ sin bɛ́ nwʋn, bɛ́ nwan: “Nan anɩn ɔ yɔlɩ sɛ kpa mɔ wɔ́ nyɩn nɩn a tike’n?”
11Yɩ́ nwan: “Bian’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Zozi’n, ɔ fɔtɔlɩ ngɛtɩɛ kaan bie ɔ falɩ ɔ kputalɩ mɩ́n nyɩn nɩn asʋ nán ɔ’a se mɩ́n kɛ: ‘Kɔ Siloe kɔ nwunnzin wɔ́ nyunnun.’ N gɔlɩ mɔ n nwunnzinlin mɩ́n nyunnun yuelɩ’n yɛ̂ mɩ́n nyɩn’n tikelɩ ɔ.”
12Bɛ́ nwan: “Bian sɔ’n wɔ nin?”
Yɩ́ nwan: “Mɩn nzɩ man.”
Falisifʋɛ’n-mɔ ’ba bisa sʋanlan’n
mɔ Zozi tikelɩ yɩ́ nyɩn’n kosuan
13Ɛhɩ a, bɛ kɔ fa bian’n mɔ yɩ́ nyɩn nɩn a tike’n bɛ kɔ hɔ *Falisifʋɛ’n-mɔ aja sʋ. 14Ɔ ’ba yɔ sɔ’n kʋsʋ, Zufʋ’n-mɔ *ɛnwʋnmɩan ele cɩan nɩn anun yɛ̂ Zozi fɔtɔlɩ ngɛtɩɛ’n ɔ falɩ ɔ tikelɩ bian nɩn anyɩn nɩn ɔ. 15Ɛhɩ ati yɛ̂ Falisifʋɛ’n-mɔ lɛ bisa bian’n kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ dede mɔ sian ɔ nwun asɩ’n. Yɩ́ nwan: “Bian bie, bɛ fɛlɛ yɩ́ Zozi, ɔ falɩ ngɛtɩɛ hanlɩn mɩ́n nyɩn’n, n nwunnzinlin mɩ́n nyunnun yɛ̂ mɩ́n nyɩn’n tikelɩ ɔ. Sian dɩɛ mɩn nwun asɩ.”
16Falisifʋɛ’n mmie-mɔ nwan: “Sʋanlan sɔ’n, nán Nyanmɩan sʋanlan ɔ. Ɔ nni man ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n mala nɩn asʋ.”
Mmie-mɔ kʋsʋ nwan: “Sʋanlan m’ɔ yɔ ɛtɛ’n, ɔ yɔ sɛ m’ɔ yɔ asinbɛnwʋn ninnge sʋa ɔ?” Bɛ́ nʋan a nzɛ man bɛ́ nwʋn. Bɛ kɔ bu bɛ́ nwʋn nun.
17Ɛsɛ Falisifʋɛ’n-mɔ kɔ bisa yɩ́ biekun kɛ: “Sʋanlan’n m’ɔ tikelɩ wɔ́ nyɩn’n, ɛ jʋnlɩn kɛ ɔ tɩ sɛ?”
Yɩ́ nwan: “Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ ɔ.”
18Zufʋ mgbain’n-mɔ bɔbɔ dɩɛ, bɛ nne bɛ nni man kɛ yɩ́ nyɩn’n sinlin daba, nan sian’n yɛ̂ yɩ́ nyɩn nɩn a tike ɔ. Ɛhɩ ati, bɛ kɔ fɛlɛ yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin. 19Bɛ́ nwan: “Ɛmɔ awa’n mɔ bɛ́ nwan yɩ́ nyɩn nɩn a sin’n, asʋ yɩ́ ahɩ? Ɔ yɔ sɛ m’ɔ nwun asɩ sian’n?”
20Yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin nwan: “Yɛ́ dɩɛ, yɛ sɩ kɛ yɛ́ wa nɩn ahɩ. Mɔ yɛ ’wʋ yɩ́’n, anɩn yɩ́ nyɩn nɩn a sin. 21Nan kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ dede mɔ yɩ́ nyɩn nɩn a tike’n, yɩ́ dɩɛ yɛ nzɩ man. Yɛ̂ sʋanlan’n mɔ ɔ’a tike yɩ́ nyɩn’n, yɛ nzɩ man yɩ́. Yɩ́ muonun yɛ̂ ɔ jin ɛbɛlɛ nɩn ɔ. Ɛmɔ bísa yɩ́, ɔ tɩ man batʋnman!” 22Bɛ sulo Zufʋ mgbain’n-mɔ, yɩ́ ti yɛ̂ ɔ man bɛ lɛ kan kɛ bɛ nzɩ man nɩn ɔ. Afɩ Zufʋ mgbain’n-mɔ nwan sʋanlan m’ɔ kɔ se kɛ Zozi tɩ *Kilisi’n, bɛ ’fʋan yɩ́ bɛ́ asɔnɩn sua nɩn anun. 23Yɩ́ sɔ ati yɛ̂ yɩ́ sɩ nʋn yɩ́ nin nwan ɔ tɩ man batʋnman nán bɛ bísa yɩ́ nɩn ɔ.
24Ɛsɛ Falisifʋɛ’n-mɔ kɔ fɛlɛ bian’n biekun, bɛ́ nwan: “Nɩan Nyanmɩan ɛlɔ kan ananhɔlɛ. Nan yɛ́ dɩɛ, yɛ sɩ kɛ bian sɔ’n tɩ ɛtɛfʋɛ.”
25Bian’n nwan: “Sɛ ɔ tɩ ɛtɛfʋɛ o, sɛ ɔ tɩ man ɛtɛfʋɛ o, mɩ́n dɩɛ, mɩn nzɩ man. Mɩ́n dɩɛ mɔ mɩn sɩ’n y’ɔ le kɛ daba mɩn nnwun man asɩ, nan sian dɩɛ, mɩn nwun asɩ.”
26Bɛ́ nwan: “Anɩn ɔ yɔlɩ sɛ kpa yɛ̂ ɔ tikelɩ wɔ́ nyɩn nɩn ɔ?”
27Bian’n nwan: “M’an han m’an hele ɛmɔ daba angʋnmɩn, nan ɛmɔ a ndie man. Ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ kulo kɛ mɩn kan yɩ́ biekun ɔ? Ɛmɔ kʋsʋ kulo kɛ bɛ yɔ yɩ́ menian ɔ?”
28Ɔ hanlɩn sɔ ala, Falisifʋɛ’n-mɔ kɔ bɔ yɩ́ amgba kpa. Bɛ́ nwan: “Wɔ́ yɛ̂ ɛ tɩ sʋanlan sɔ’n sʋanlan ɔ, nan yɛ́ dɩɛ yɛ tɩ *Moyizɩ menian. 29Moyizɩ yɛ̂ yɛ sɩ kɛ Nyanmɩan jʋjɔlɩ helelɩ yɩ́ ɔ. Nan sʋanlan ɛhɩ dɩɛ, lɩka bɔbɔ m’ɔ fi’n, yɛ nzɩ man.”
30Bian’n nwan: “Nzukɛ asinbɛnwʋn ɛjɔlɛ dɩɛ ahɩ? Ɛmɔ nzɩ man lɩka m’ɔ fi’n kʋsʋ ɔ’a tike mɩ́n nyɩn’n! 31Yɛ sɩ kɛ ɛtɛfʋɛ’n-mɔ, Nyanmɩan ndie man bɛ́. Nan menian mɔ bɛ́ nyɩn sɔ yɩ́ mɔ bɛ yɔ like m’ɔ kulo’n yɛ̂ ɔ tie bɛ́ ɔ. 32Sʋanlan mɔ bɛ ’wʋ yɩ́ a, anɩn yɩ́ nyɩn nɩn a sin’n, yɛ tɩlɩ man kɛ sʋanlan a tike bie anyɩn’n lé. 33Nan sɛ bian ɛhɩ tɩ man Nyanmɩan sʋanlan an, ahan ɔ ngʋala man like fɩ́ɩ́ yɔ.”
34Bɛ́ nwan: “Wɔ́ mɔ wɔ́ busuɔfʋɛ nyɔlɩɛ nɩn ati b’a wʋ wɔ́ anyɩnsinlinwafʋɛ’n, wɔ́ lɩlɩ ɛ ’ba hele yɛ́ ngɛlɛ?” Bɛ kɔ fʋan bian’n bɛ́ asɔnɩn sua nɩn anun.
35Zozi kɔ tɩ kɛ b’a fʋan bian’n bɛ́ asɔnɩn sua nɩn anun, ɔ kɔ nwun yɩ́, yɩ́ nwan: “Asʋ *Mân Baa’n, ɛ de yɩ́ di ɔ?”
36Bian’n nwan: “Yɛmɩnlɩn, kele mɩ́n sʋanlan sɔ’n maan n né yɩ́ n ní.”
37Zozi nwan: “Wɔ́ nyɩn tua yɩ́. Yɩ́ yɛ̂ ɔ lɛ jʋjɔ kele wɔ́ nɩn ɔ.”
38Bian’n nwan: “Mɩ́n Mɩn, mɩn de mɩn di.” Ɔ kɔ kʋtʋ Zozi anyunnun ɛbɛlɛ.
39Zozi nwan: “Ndɛɛ ebua nɩn ati yɛ̂ m malɩ ɔ. Mɩn ’ba nán mɩn man bɛ́ mɔ bɛ́ nyɩn a sin’n nwun asɩ. Yɛ̂ bɛ́ mɔ bɛ nwun asɩ’n kʋsʋ, mɩn man bɛ́ nyɩn’n sin.”
40Anɩn *Falisifʋɛ’n mmie-mɔ nʋn yɩ́ wɔ ɛbɛlɛ. Mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ’n mɔ Zozi hanlɩn’n, bɛ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Yɩ́ ti, anɩn yɛ́ kʋsʋ yɛ́ nyɩn a sin?”
41Zozi nwan: “Sɛ ɔ tɩ kɛ ɛmɔ anyɩn a sin an, ahan ɛmɔ nyɔ man ɛtɛ. Nan kɛmɔ ɛmɔ nwan bɛ nwun asɩ’n, yɩ́ ti yɛ̂ ɔ man ɛmɔ tɛ wɔ bɛ́ ɛtɛ nɩn anun ɔ.”
10Zozi ’ba bu bʋa ɛnɩanfʋɛ kpa nɩn anwʋn anyɩnndala
1Ɛhɩ, mɔ Zozi hanlɩn sɔ helelɩ Falisifʋɛ’n-mɔ yuelɩ’n, ɛsɛ ɔ kɔ tʋ sʋ kɛ: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, sʋanlan mɔ ɔ ’wʋlʋ mmʋa’n-mɔ tola nɩn anun an, ɔ nzɩn man anʋan nɩn anun, nan ɔ bu lɩka fʋfɔlɛ ɔ wʋlʋ tola nɩn anun’n, sʋanlan sɔ’n, anɩn ɔ tɩ awofʋɛ, kodiawu y’ɔ le yɩ́. 2Nan sʋanlan m’ɔ kɔ sɩn anʋan nɩn anun’n, yɩ́ yɛ̂ ɔ tɩ bʋa ɛnɩanfʋɛ kpa nɩn ɔ. 3Yɩ́ dɩɛ sɛ ɔ ’wʋlʋ tola nɩn anun an, sʋanlan’n m’ɔ sisa tola’n tike anʋan’n man yɩ́, yɛ̂ mmʋa’n-mɔ kʋsʋ tɩ yɩ́ nɩn’n. Bʋa ɛnɩanfʋɛ’n fa mmʋa’n-mɔ anun kʋn biala dunman’n fɛlɛ yɩ́ ɛsɛ ɔ fa bɛ́ fite awulo. 4Mɔ bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ yue fite’n, ɔ li bɛ́ nyunnun yɛ̂ mmʋa’n-mɔ si yɩ́ sʋ ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ mmʋa’n-mɔ sɩ yɩ́ nɩn’n. 5Sʋanlan mɔ bɛ nzɩ man yɩ́’n, bɛ nzi man yɩ́ sʋ lé. Sɛ bɛ nwun yɩ́ a, bɛ nwanndi yɩ́, ɔ sanlɩn kɛ bɛ nzɩ man yɩ́ nɩn’n.” 6Zozi buli anyɩnndala sɔ’n helelɩ bɛ́, kʋsʋ b’a ndɩ man yɩ́ bʋ.
7Kɛmɔ b’a ndɩ man yɩ́ bʋ nɩn ati, Zozi kɔ han kɔ hele bɛ́ biekun kɛ: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, mmʋa’n-mɔ tola nɩn anʋan’n y’ɔ le mɩ́n. 8Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ lili mʋa mɩ́n nyunnun’n, awofʋɛ nʋn kodiawu y’ɔ le bɛ́. Yɛ̂ mmʋa’n-mɔ a ndie man bɛ́ nɩn’n bɔbɔ. 9Anʋan’n y’ɔ le mɩ́n. Sʋanlan m’ɔ kɔ wʋlʋ mɩ́n nun’n, ɔ ’nyan ngʋan. Ɔ kʋala ɔ wʋlʋ fite kɛ ɔ kulo ɔ, ɛsɛ ɔ ’nyan like di. 10Awofʋɛ’n-mɔ dɩɛ, mmʋa’n-mɔ awue, nʋn bɛ́ ehuan, nʋn bɛ́ bʋsʋ ɛbɔ ati ala yɛ̂ bɛ ba ɔ. Nan mɩ́n dɩɛ, m malɩ kɛ m ’ba maan menian’n-mɔ nyan ngʋan, mɩn man bɛ nyan yɩ́ dede ɔ bʋ sʋ.
11“Bʋa ɛnɩanfʋɛ kpa’n y’ɔ le mɩ́n. Bʋa ɛnɩanfʋɛ kpa’n, ɔ de yɩ́ mmʋa’n-mɔ ati ewue ɔ wu maan bɛ nyan ngʋan. 12Sʋanlan m’ɔ tɩ man bʋa ɛnɩanfʋɛ kpa’n, mɔ yɩ́ dɩɛ ɔ kan mmʋa’n-mɔ ɔ kpʋnndɛ yɩ́ esika’n, sɛ ɔ nwun kɛ bedi’n lɛ ba a, ɔ yaci mmʋa’n-mɔ ɛbɛlɛ nwanndi maan bedi’n wʋlʋ bɛ́ nun ɔ cɩ bie ɔ bɔ bɛ́ asanndɩɛ. 13Sʋanlan sɔ’n yaci mmʋa’n-mɔ ɛbɛlɛ nwanndi, ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ esika ɛkpʋnndɛ ati yɛ̂ ɔ lɛ kɩkan bɛ́ ɔ. Bɛ́ nwʋn njian man yɩ́. 14Bʋa ɛnɩanfʋɛ kpa’n y’ɔ le mɩ́n. Mɩn sɩ mɩ́n mmʋa’n-mɔ, bɛ́ kʋsʋ bɛ sɩ mɩ́n 15kɛ mɩ́n Sɩ sɩ mɩ́n mɔ mɩ́n kʋsʋ mɩn sɩ yɩ́’n. Mɩn wu mɩ́n mmʋa’n-mɔ dunman nun mɩn man bɛ nyan ngʋan. 16N ne mmʋa mmiekun-mɔ, bɛ nnʋn man tola ɛhɩ anun bie. Ɔ sɛ kɛ n gókuan bɛ́ nʋan. Bɛ ’ba tɩ mɩ́n nɩn’n. Mmʋa kpule’n ’ba yɔ kʋn. Yɛ̂ sʋanlan kʋsʋ kʋn yɛ̂ ɔ ’nɩan bɛ́ sʋ ɔ.
17“Mɩ́n Sɩ kulo mɩ́n, ɔ sanlɩn kɛ mɩn fa mɩ́n ngʋan’n mɩn man nán m’an nyan yɩ́ biekun. 18Sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man kɛ ɔ tʋa mɩ́n de mɩ́n ngʋan nɩn ɔ. Mɩ́n muonun yɛ̂ mɩn fa mɩn man ɔ. Mɩn kʋala kɛ mɩn fa mɩ́n ngʋan’n mɩn man, ɛsɛ mɩn kʋala kɛ mɩn nyan yɩ́ biekun. Like mɔ mɩ́n Sɩ nwan n yɔ́ nɩn anɩn.”
19Ɛhɩka kʋsʋ anwʋn, Zufʋ’n-mɔ anʋan a nzɛ man. 20Mmie-mɔ dɔʋn nwan: “Sʋanlan’n mɔ wawɛ ɛtɛ wɔ yɩ́ nun mɔ yɩ́ ti nnʋn man ɛbɛlɛ’n, nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ tie yɩ́ ɛjɔlɛ nɩn ɔ?”
21Mmie-mɔ kʋsʋ nwan: “Sʋanlan mɔ wawɛ ɛtɛ wɔ yɩ́ nun’n, ɛjɔlɛ sʋa, ɔ ngʋala man yɩ́ kan. Asʋ sʋanlan mɔ wawɛ ɛtɛ wɔ yɩ́ nun’n kʋala anyɩnsinlinwafʋɛ anyɩn tike?”
Zufʋ mgbain’n-mɔ nne nni man kɛ Zozi tɩ Nyanmɩan Awa
22Ɛhɩ, ɛyɛlɛ mɛlɛ nɩn anun, mɔ bɛ ’di Nyanmɩan awulo nɩn anwʋn *Anwʋntɩɛ fɛtɩ’n wɔ Zoluzalɛmʋn’n, 23anɩn Zozi nanndɩ Nyanmɩan awulo nɩn abalanda’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Salomʋn abalanda nɩn anun. 24Zufʋ’n-mɔ kɔ yia yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ, bɛ́ nwan: “Cɩan benin kpa bɔbɔ yɛ̂ ɛ ’man yɛ́ ahʋnlɩn tɔ yɛ́ kunnun ɔ? Sɛ *Kilisi’n, yɛ́ Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n y’ɔ le wɔ́ a, kan yɩ́ ananhɔlɛ kele yɛ́.”
25Zozi nwan: “M’an han m’an hele ɛmɔ daba, nan ɛmɔ nne nni man. Junman’n mɔ mɩn di wɔ mɩ́n Sɩ dunman nun’n di mɩ́n adanzɩɛ. 26Nan kɛmɔ ɛmɔ nnʋn man mɩ́n mmʋa’n-mɔ anun bie nɩn ati, ɛmɔ nne mɩ́n nni man. 27Mɩ́n mmʋa’n-mɔ tie mɩ́n nɩn’n, mɩn sɩ bɛ́ yɛ̂ bɛ si mɩ́n sʋ. 28Mɩn man bɛ́ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ. Bɛ nwu man lé, yɛ̂ sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man bɛ́ de fi mɩ́n sa nun. 29Mɩ́n Sɩ mɔ ɔ’a fa bɛ́ ɔ’a man mɩ́n’n, ɔ tɩ kpili tala ninnge’n kʋalaatin. Ninnge’n mɔ mɩ́n Sɩ le yɩ́’n, sʋanlan ngʋala man kɛ ɔ tʋa yɩ́ de bie ɔ. 30Mɩn nʋn mɩ́n Sɩ, yɛ tɩ sʋanlan munmuan kʋn.”
31Ɛhɩ mɔ Zozi hanlɩn nɩn ati, Zufʋ’n-mɔ kɔ sɩsa nyɔbʋɛ biekun kɛ bɛ ’kɔ a hun yɩ́. 32Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Mɩ́n Sɩ a man mɩ́n tunmin maan m’an li junman dɔʋn kpa m’an hele ɛmɔ, nan nunhan benin ati yɛ̂ ɛmɔ kulo kɛ bɛ ’tʋtʋ nyɔbʋɛ bɛ kun mɩ́n ɔ?”
33Zufʋ’n-mɔ nwan: “Nán kɛ junman kpa bie mɔ a li ati yɛ̂ yɛ́ nwan yɛ ’kun wɔ́ ɔ, nan a han amannɩɛ ɛjɔlɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun. Ɔ sanlɩn kɛ kulo sʋanlan mgban tɩ kɛ wɔ́, ɛ bu wɔ́ nwʋn kɛ ɛ tɩ Nyanmɩan.”
34Zozi nwan: “B’a hɛlɛ wɔ ɛmɔ mala kalata nɩn anun kɛ Nyanmɩan nwan:
Ɛmɔ tɩ kɛ mɩ́n Nyanmɩan muonun.
35Ɛjɔlɛ kʋsʋ mɔ Nyanmɩan Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kɔ han’n, yɛ ngʋala man nun kpɛ. Yɛ sɩ kɛ bɛ́ mɔ Nyanmɩan a fɛlɛ bɛ́ ɔ’a fa yɩ́ Nʋan Ɛjɔlɛ’n ɔ’a wula bɛ́ sa nun’n, yɩ́ nwan bɛ tɩ kɛ yɩ́. 36Nan sɛ ɔ tɩ sɔ sakpa a, anɩn mɩ́n kʋsʋ mɔ Sɩɛ nɩn a sie mɩ́n kʋnlʋn-ngʋnlʋn mɔ ɔ’a sʋan mɩ́n kɛ m mála mân nɩn anun’n, sɛ mɩn kan kɛ n dɩ Nyanmɩan Awa a, anɩn m’an nyan amannɩɛ ɔ? Ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ kan kɛ m’an han ɛjɔlɛ ɛtɛ m’an tia Nyanmɩan ɔ? 37Sɛ mɩn nni man junman’n mɔ mɩ́n Sɩ kulo nɩn an, ɛmɔ nán bɛ de mɩ́n bɛ di. 38Nan sɛ mɩn di junman sɔ’n, sɛ ɛmɔ nne man mɩ́n nni man bɔbɔ a, ɛmɔ lé nyɔlɩɛ’n-mɔ mɔ mɩn yɔ’n lɩlɩ bɛ lí, nán ɛmɔ a nwun kɛ mɩ́n Sɩ wɔ mɩ́n nun yɛ̂ mɩ́n kʋsʋ n wɔ yɩ́ nun.”
39Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, bɛ ’kpʋnndɛ bɛ cɩ yɩ́ biekun. Ɔ fi bɛ́ nun ɛbɛlɛ ɔ kɔ nwanndi, bɛ́ sa a ngan man yɩ́.
40Ɛhɩ anzin, Zozi kɔ sa kɔ hɔ asue Zuludɩn nɩn anzin ɛlɔ biekun. Ɔ kɔ hɔ kɔ tanlan lɩka mɔ Zʋan sɔnɩnlɩn menian’n-mɔ daba’n. 41Menian dɔʋn kpa kɔ kpʋ yɩ́ ɛlɔ, bɛ́ nwan: “Zʋan a nyɔ man asinbɛnwʋn like fɩ́ɩ́, nan kʋsʋ bian ɛhɩ anwʋn ɛjɔlɛ m’ɔ hanlɩn’n, ɔ tɩ ananhɔlɛ.” 42Ɛbɛlɛ, menian dɔʋn lelɩ yɩ́ lili.
11Lazaa ewue’n
1Anɩn bian kʋn wɔ Betanin kulo nɩn asʋ, bɛ fɛlɛ yɩ́ Lazaa. Lazaa sɔ’n nʋn yɩ́ nianman mmalasua nnyuan yɛ̂ bɛ tɩ Betanin ɛbɛlɛ ɔ. Kʋn li Mali yɛ̂ kʋn kʋsʋ li Maatɩ. 2Mali sɔ’n, yɩ́ yɛ̂ ɔ ’ba fa anatɩlɩ ɔ nwunnzin yɛ́ Mɩn aja’n-mɔ anwʋn, ɛsɛ ɔ fa yɩ́ ti enyuan’n ɔ cici nɩn ɔ. Bɛ wɔ ɛbɛlɛ dede a, cɩan kʋn Lazaa kɔ fʋkɛ. 3Yɩ́ nianman mmalasua nnyuan’n kɔ yɩ sʋanlan kɔ hɔ kɔ tʋ Zozi. Yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, wɔ́ manngʋn’n mɔ ɛ kulo yɩ́’n nɩn a fʋkɛ. Yɩ́ ti, yɩ́ nianman mmala’n-mɔ nwan m mála m mɔ́ wɔ́ amannɩɛ.”
4Mɔ Zozi tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Lazaa ɛfʋkɛ’n mɔ ɔ’a fʋkɛ’n, ɔ tɩ man ɛfʋkɛ mɔ ɔ ’kun yɩ́ ɔ. Nan ɔ nanndɩ yɩ́ ɛfʋkɛ sɔ nɩn asʋ, Nyanmɩan ’ba man yɩ́ Wa’n yɩ yɩ́ tunmin’n nʋn yɩ́ anunminnyanmʋn’n kele mân’n.” 5Zozi kulo Lazaa nʋn yɩ́ nianman mmalasua’n-mɔ kpa, nan kʋsʋ, 6m’ɔ tɩlɩ kɛ Lazaa a fʋkɛ’n, ɔ lili cɩan nnyuan biekun yɩ́ bʋsʋ ɛbɛlɛ.
7Yɩ́ cɩan nnyuan nɩn asʋ, ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ: “Bɛ mán yɛ sá yɛ hɔ́ Zude mân nɩn anun ɛlɔ biekun.”
8M’ɔ hanlɩn sɔ’n, yɩ́ menian’n-mɔ nwan: “Kpain, ɔ hyɛlɩ man fɩ́ɩ́ yɛ hɔlɩ ɛlɔ ahan bɛ ’tʋtʋ ɛbʋɛ bɛ kun wɔ́, yɛ̂ ɛsɛ wɔ́ nwan yɛ hɔ́ ɛlɔ biekun’n?”
9Zozi nwan: “Alɩ́ɛ kʋn m’ɔ kɔ hɩn’n, nán dɔɛ bulu nʋn nnyuan yɛ̂ ɔ wɔ nun ɔ? Sʋanlan m’ɔ nanndɩ alɩhɩan nɩn anun’n, yɩ́ ja mgbula man, ɔ sanlɩn kɛ mân nɩn anun tɩ yuein. 10Nan sʋanlan m’ɔ nanndɩ kɔngɔɛ’n, yɩ́ ja kpula ɔ tɔ asɩ, ɔ sanlɩn kɛ awosin nɩn anun, sʋanlan nnwun man asɩ.”
11M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɛsɛ yɩ́ nwan: “Yɛ́ manngʋn Lazaa a lafɩ, yɩ́ ti, mɩn ’kɔ a tinnge yɩ́.”
12Yɩ́ menian’n-mɔ nwan: “Sɛ nafɛlɛ ala yɛ̂ ɔ lɛ dafɩ a, anɩn yɛ ’kɔ a yɔ nzu? Ɔ ’ba jasʋ.” 13Ɛjɔlɛ sɔ’n mɔ Zozi hanlɩn’n kele kɛ Lazaa a wu, nan kʋsʋ yɩ́ menian’n-mɔ dɩɛ, bɛ jʋnlɩn kɛ nafɛlɛ mgban yɛ̂ ɔ lɛ dafɩ ɔ.
14Yɩ́ sɔ ati, Zozi kpacɩlɩ nun hanlɩn helelɩ bɛ́ yuein kɛ: “Lazaa a wu. 15Ɛmɔ dunman nun ati, ɔ yɔ mɩ́n fɛ kpa kɛ m’an ngɔ man ɛlɔ ndɛ ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ ewue nɩn anzin ɛjɔlɛ mɔ ɔ ’ba a’n, ɔ ’ba man ɛmɔ de mɩ́n di. Nan ɛmɔ mán yɛ hɔ́ ɛlɔ.”
16Kɛ yɩ́ nʋan ’tɔ ala, yɩ́ menian’n-mɔ anun kʋn, bɛ fɛlɛ yɩ́ Toma, bɛ fɛlɛ yɩ́ biekun Didimʋn, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ nda, ɔ kɔ jasʋ, yɩ́ nwan: “Mɩ́n manngʋn-mɔ, sɛ yɩ́ sɔ a, bɛ mán yɛ́ kʋsʋ yɛ hɔ́ bie maan bɛ hún yɛ́ kʋalaa.” Kɛ ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, yɛ̂ bɛ hɔlɩ ɔ.
17Mɔ Zozi ’ju Betanin’n, anɩn b’a sie Lazaa ɔ’a li ɛlɛ nnan. 18Betanin nʋn Zoluzalɛmʋn kʋsʋ afian a nwa man. Cilo nsan yɛ̂ ɔ wɔ bɛ́ afian ɔ. 19Yɩ́ ti, ɔ man Zufʋ’n-mɔ dɔʋn fi Zoluzalɛmʋn bɛ walɩ Betanin kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ, bɛ ’ba a cɩcɩ Maatɩ nʋn Mali alʋa.
20Mɔ Maatɩ tɩlɩ kɛ Zozi lɛ ba’n, ɔ hɔlɩ kpalɩ yɩ́ atɩn. Mali dɩɛ, ɔ halɩ awulo ɛbɛlɛ. 21Mɔ Maatɩ tʋlɩ Zozi’n, yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, sɛ ɔ tɩ kɛ ɛ wɔ ɛwa a, ahan mɩ́n nianman nɩn a nwu man. 22Nan kʋsʋ mɩn sɩ kɛ kɩkaala mɔ yɛ wɔ nun’n muonun, like biala mɔ ɛ kɔ bisa Nyanmɩan’n, ɔ ’fa man wɔ́.”
23Zozi nwan: “Wɔ́ nianman’n, ɔ ’ba jasʋ.”
24Maatɩ nwan: “Mɩn sɩ kɛ cɩan mɔ mân’n kɔ yue’n, mɩ́n nianman’n fi ewue nun ’jasʋ.”
25Zozi nwan: “Sʋanlan’n m’ɔ cɩn menian ɔ man bɛ́ ngʋan’n y’ɔ le mɩ́n. M’ɔ kɔ le mɩ́n kɔ li’n, sɛ ɔ wu bɔbɔ a, ɔ ’nyan ngʋan. 26Yɛ̂ sʋanlan mɔ yɩ́ anyɩnwɔsʋɛ nun ɔ kɔ le mɩ́n kɔ li’n, ɔ nwu man kʋ́n lé. Asʋ ɛ de ɛjɔlɛ sɔ’n di ɔ?”
27Maatɩ nwan: “Yuo o, mɩn de mɩn di kɛ *Kilisi’n y’ɔ le wɔ́, Nyanmɩan Awa’n m’ɔ sɛ kɛ ɔ ba mân nɩn anun’n y’ɔ le wɔ́.”
28Mɔ Maatɩ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ sa kɔ hɔ awulo kɔ tu yɩ́ nianman bala Mali asule, yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn a a, yɩ́ nwan ɛ bála.” 29Mɔ Mali tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ jasʋ, ɔ kɔ fa atɩn’n, ɔ lɛ kpʋ Zozi. 30Anɩn Zozi wʋlʋlɩ man kulo nɩn anun, lɩka kʋnmgba’n mɔ Maatɩ yacili yɩ́’n, ɛbɛlɛ yɛ̂ ɔ halɩ ɔ. 31Mɔ Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ gua awulo ɛbɛlɛ bɛ lɛ cɩcɩ Mali alʋa’n nwunlin kɛ ɔ’a jasʋ, ɔ lɛ kɔ ndɛ-ndɛ’n, bɛ́ kʋsʋ bɛ kɔ jasʋ bɛ kɔ si yɩ́ sʋ. Bɛ jʋnlɩn kɛ Mali lɛ kɔ sɛka nɩn asʋ ɛlɔ ’kɔ sun.
32Mɔ Mali juli lɩka mɔ Zozi jin’n, ɔ kɔ kʋtʋ yɩ́ nyunnun ɛbɛlɛ, yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, sɛ ɔ tɩ kɛ ɛ wɔ ɛwa a, ahan mɩ́n nianman nɩn a nwu man.”
33Kɛ Mali ’kan sɔ nɩn ala, ɔ kɔ sɩsa yɩ́ sa kɔ gua yɩ́ ti ɔ nʋn Zufʋ’n-mɔ kʋalaa bɛ lɛ yɩ awɔ́lɛ. Mɔ Zozi nwunlin kɛ bɛ lɛ yɩ awɔ́lɛ’n, ewue nɩn anwʋn ɛya kɔ hun yɩ́ dede yɩ́ nwʋn kɔ wʋsʋ yɩ́. 34Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ sielɩ yɩ́ nin?”
Bɛ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, bala ba nɩan.”
35Mɔ bɛ falɩ atɩn’n mɔ bɛ ’kɔ’n, anɩn Zozi anyɩn ɛmʋɩn lɛ ba.
36Ɛbɛlɛ ala, Zufʋ’n-mɔ anun mmie-mɔ nwan: “Ɛmɔ nɩ́an, ɔ kulo Lazaa ɛjɔlɛ kpa o!”
37Mmie-mɔ kʋsʋ nwan: “Yɩ́ m’ɔ tikelɩ anyɩnsinlinwafʋɛ nɩn anyɩn’n, ahan ɔ yɔlɩ maan Lazaa a wu man”
38Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Zozi kɔ fɛ ɛya kpa, ɔ kɔ kpɩnlɩn yɩ́ konvin abʋ. Ɔ fi ɛbɛlɛ yɩ́ nʋan y’ɔ le sɛka nɩn asʋ. Sɛka sɔ’n, b’a koto yɩ́ bʋka kʋn anun, b’a kpɛ anʋan kʋn b’a tʋ yɩ́ nwʋn kɛ sua yɛ̂ b’a kunndo ɛbʋɛ kpili kʋn b’a fa b’a nyin yɩ́ anʋan. 39Zozi nwan: “Ɛmɔ yɩ́ ɛbʋɛ’n m’ɔ nyin anʋan’n.”
Mɔ Zozi anʋan tɔlɩ’n, Maatɩ nwan: “Yɛ́ Mɩn, kɛ yɛ wɔ nun’n, mɩn jʋnlɩn kɛ ɔ lɛ ban. Ɔ sanlɩn kɛ, kɛ bɛ sielɩ yɩ́’n, yɩ́ ɛlɛ nnan ahɩ.”
40Zozi nwan: “M’an ngan m’an ngele man wɔ́ kɛ sɛ ɛ de di a, ɛ ’nwun Nyanmɩan anunminnyanmʋn nɩn ɔ?” 41Ɛhɩ a, bɛ kɔ kunndo ɛbʋɛ’n m’ɔ nyin anʋan’n. Zozi kɔ tʋ yɩ́ ti anwunno, yɩ́ nwan: “Mɩ́n Sɩ, mɩn ’da wɔ́ asɩ kɛ a tie mɩ́n ɛjɔlɛ nɩn ɔ. 42Mɩn sɩ kɛ ɛ tie mɩ́n dahuu, nan kɛ ɛ kɔ yɔ nán bɛ́ mɔ b’a ta b’a si b’a yia mɩ́n nɩn a le a li kɛ wɔ́ yɛ̂ ɛ sʋanlɩn mɩ́n’n, yɩ́ ti yɛ̂ ɔ man mɩɩn kan sɔ ɔ.”
43Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ tɩanlɩn nun sɛlɛ kpa, yɩ́ nwan: “Lazaa, fi ɛlɔ fite!”
44Ɛbɛlɛ ala, Lazaa fi sɛka nɩn anun kɔ fite. Ɔ ’fite a, anɩn ɛtanlan’n mɔ bɛ falɩ bɛ sielɩ yɩ́’n tɛ fʋfɔ yɩ́ nwʋn.
M’ɔ fitelɩ’n, Zozi nwan: “Ɛmɔ nyánnjɩ yɩ́ nwʋn ɛtanlan’n, nán bɛ yáci yɩ́ maan ɔ hɔ́.”
45Asinbɛnwʋn like sɔ’n mɔ Zozi yɔlɩ’n, ɔ man Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ walɩ Mali alʋa ɛcɩcɩɛ’n, bɛ́ dɔʋn bɛ lelɩ yɩ́ bɛ lili. 46Bɛ́ nun mmie-mɔ kʋsʋ hɔlɩ tʋlɩ *Falisifʋɛ’n-mɔ bɛ hanlɩn like sɔ’n mɔ Zozi yɔlɩ’n helelɩ bɛ́.
47Ɛhɩ a, Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ kɔ bʋbɔ Zufʋ mgbain abulasʋ’n mɔ bɛ di bɛ́ mân nɩn anun ɛjɔlɛ nɩn amannɩɛ, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ yia, bɛ́ nwan: “Bian ɛhɩ muonun, yɛ ’yɔ yɩ́ sɛ? Asinbɛnwʋn ninnge m’ɔ lɛ yɔ’n tɩ man nzɛmɩndɛ. 48Sɛ yɛ yaci yɩ́ maan ɔ di junman sɔ ɛhɩ a, menian’n-mɔ kʋalaa ’ba le yɩ́ di, ɛsɛ ɔ ’ba man *Lɔmʋn mgbain’n-mɔ kpati sɛcɩ Nyanmɩan awulo’n nʋn yɛ́ mân’n!”
49Bɛ́ nʋan a ndɔ man, bɛ́ nun kʋn kɔ jasʋ, bɛ fɛlɛ yɩ́ Kayifʋ. Afʋɛ sɔ nɩn anun, yɩ́ yɛ̂ anɩn ɔ tɩ *Tɛɛyɩfʋɛ Kpain nɩn ɔ. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ ndɩ man ɛjɔlɛ bʋ fɩ́ɩ́! 50Asʋ ɛmɔ nnwun man kɛ sɛ sʋanlan kʋn wu menian’n-mɔ kʋalaa ati a, ɔ tɩ kpa tala kɛ mân bɔndɩn’n kɔ bɔ ɔ?”
51Ɛjɔlɛ’n mɔ Kayifʋ hanlɩn’n, nán kɛ yɩ́ muonun yɩ́ ngɛlɛ yɛ̂ anɩn ɔ lɛ fa kan sɔ ɔ. Nan kɛmɔ afʋɛ sɔ nɩn anun yɩ́ yɛ̂ anɩn ɔ tɩ tɛɛyɩfʋɛ kpain’n, yɩ́ sɔ ati yɛ̂ Nyanmɩan man ɔ hanlɩn kɛ ɔ di kɛ Zozi wu maan Izalayɛ mân nɩn anun menian-mɔ kʋalaa nyan bɛ́ ti ɔ. 52Nán kɛ Izalayɛ mân nɩn anun menian’n-mɔ kʋnmgba ala yɛ̂ ɔ ’wu man bɛ́ ɔ, nan ɔ ’wu nán ɔ kokuan Nyanmɩan amma’n-mɔ kʋalaa mɔ b’a bɔ asanndɩɛ nɩn anʋan. 53Ɔ fi cɩan sɔ’n, Zufʋ mgbain’n-mɔ nwan bɛ ’kun Zozi.
54Ɛhɩ ati, Zozi a nvite man bagua nun kʋ́n Zufʋ’n-mɔ afian. Ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ hɔlɩ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Efalayimʋn nɩn asʋ. Ɔ mantan ɛwâ. Ɔ nʋn bɛ́, bɛ tanlanlɩn ɛbɛlɛ kaan.
55M’ɔ ka kaan nán Zufʋ’n-mɔ a li bɛ́ fɛtɩ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Pakɩ’n, menian dɔʋn kpa lili mʋa Zoluzalɛmʋn bɛ hɔlɩ tuli bɛ́ nwʋn efian. 56Mɔ bɛ wɔ Nyanmɩan awulo nɩn anun ɛbɛlɛ’n, anɩn bɛ lɛ kpʋnndɛ Zozi. Bɛ lɛ bisa bisa bɛ́ manngʋn’n-mɔ kɛ: “Ɔ tɩ sɛ, asʋ ɔ ’ba a fɛtɩ elie’n bie anaan ɔ ngɔ a man ɔ?” 57Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Falisifʋɛ’n-mɔ a man atɩn kɛ sʋanlan kʋn biala m’ɔ sɩ lɩka mɔ Zozi wɔ’n, ɔ héle bɛ́ maan bɛ hɔ́ hyɩ́ yɩ́.
12Mali ’ba gua Zozi aja anwʋn anatɩlɩ
1Ɛhɩ, m’ɔ anɩn ɔ ka cɩan nsian nán b’a li Zufʋ’n-mɔ fɛtɩ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Pakɩ’n, Zozi kɔ sa kɔ hɔ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Betanin nɩn asʋ. Ɛbɛlɛ y’ɔ tinngelɩ Lazaa m’ɔ wuli’n fi ewue nun ɔ. 2M’ɔ juli ɛlɔ’n, yɩ́ alɩ́ɛ hɩnlɩn, nɔsʋba nun, yɩ́ manngʋn’n-mɔ kɔ tʋn alɩɛ bɛ kɔ fa bɛ kɔ sʋn yɩ́ ɛyɛfʋɛ. Anɩn Maatɩ lɛ sesie alɩɛ’n, bɛ́ mɔ bɛ lɩla tɔbɩlɩ nɩn anwʋn bɛ lɛ didi’n, Lazaa kʋsʋ wɔ bɛ́ nun bie. 3Mmalasua’n-mɔ mɔ bɛ sesie alɩɛ’n, Mali kʋsʋ wɔ bɛ́ nun ɛbɛlɛ bie. M’ɔ bɛ didili dede mɔ ɔ ’kɔ bie’n, Mali kɔ hɔ kɔ fa anatɩlɩ bondoman kʋn. Anatɩlɩ sɔ’n, bɛ le baka bie bɛ fɛlɛ yɩ́ náá yɛ̂ bɛ fa bɛ yɔ ɔ. Yɩ́ gua yɔ sɩ kpa. Anatɩlɩ’n m’ɔ wɔ bondoman nɩn anun’n, ɔ tɩ elitili sin. Mali kɔ butu yɩ́ Zozi aja nɩn anwʋn, ɔ kɔ fa yɩ́ ti enyuan’n kɔ cici. Anatɩlɩ nɩn ɛfanlan’n kɔ fa sua nɩn anun.
4Anɩn Zozi sʋanlan’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Zudasɩ Isikaliɔtɩ wɔ ɛbɛlɛ. Yɩ́ yɛ̂ cian bie ɔ ’yɩ Zozi man ɔ. M’ɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, yɩ́ nwan: 5“Sɛ ɔ tɩ kɛ bɛ tɔnɩnlɩn anatɩlɩ ɛhɩ jɛtɛ fufue ɛya nsan yɛ̂ bɛ falɩ yɩ́ esika’n bɛ manlɩn ehianfʋɛ’n-mɔ a, ahan ɔ tɩ kpa.” 6Nán kɛ ehianfʋɛ’n-mɔ anwʋn ɛjʋnlɩan m’ɔ jʋnlɩn ti yɛ̂ ɔ man ɔ lɛ kan sɔ ɔ, nan awofʋɛ y’ɔ le yɩ́. Esika kaan mɔ bɛ kɔ fa bɛ kɔ hye bɛ́’n, yɩ́ yɛ̂ ɔ fa sie ɔ. Bɛ fa bɛ man yɩ́ a, ɔ di.
7Nan mɔ Zozi tɩlɩ ɛjɔlɛ’n mɔ Zudasɩ hanlɩn’n, yɩ́ nwan: “Yaci Mali maan ɔ yɔ́ yɩ́ like’n m’ɔ lɛ yɔ’n. Afɩ, anatɩlɩ ɛhɩ mɔ ɔ’a butu yɩ́ mɩ́n ja nɩn asʋ ɛwa’n, cɩan mɔ n gɔ wu’n, ebialɛ’n mɔ bɛ ’bia mɩ́n’n yɛ̂ ɔ lɛ di mʋa bia mɩ́n nɩn ɔ. 8Ehianfʋɛ’n-mɔ dɩɛ, cɩan daa ɛmɔ nʋn bɛ́ wɔ ɛwa. Nan mɩ́n dɩɛ, mɩn nʋn ɛmɔ lɛ ndanlan man ɛwa dede ɔ nga man ɛbɛlɛ.”
9Mɔ Zufʋ’n-mɔ dɔʋn tɩlɩ kɛ Zozi wɔ Betanin’n, bɛ kɔ kpʋ yɩ́ ɛlɔ. Kʋsʋ nán kɛ Zozi angʋnmɩn ati yɛ̂ bɛ hɔlɩ ɔ, nan bɛ́ nwan bɛ ’kɔ a nɩan Lazaa mɔ ɔ’a hɩn yɩ́’n. 10Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nwan bɛ ’kun Lazaa kʋsʋ. 11Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ dunman nun ati, Zufʋ’n-mɔ dɔʋn nzi man bɛ́ sʋ kʋ́n, nan Zozi yɛ̂ bɛ de yɩ́ bɛ di ɔ.
Zozi ’ba wʋlʋ Zoluzalɛmʋn kulo nɩn anun
(Matie 21.1-11, Maakɩ 11.1-11, Luku 19.28-40)
12Zozi lalɩ Betanin, mɔ yɩ́ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, meninsʋnman’n mɔ bɛ walɩ *Pakɩ elie’n, bɛ kɔ tɩ kɛ Zozi lɛ ba Zoluzalɛmʋn. 13Bɛ kɔ hɔ kɔ kpɩkpɛ aye malɛ, bɛ kɔ fa bɛ kɔ le Zozi atɩn. Bɛ ’kɔ a, anɩn bɛ lɛ tɩan bɛ tɛ bɛ fɛlɛ yɩ́. Bɛ́ nwan:
“Hozanna!
Nyanmɩan yíla Izalayɛ Belemgbin’n m’ɔ lɛ ba
wɔ Yɛ́ Mɩn Nyanmɩan dunman nun’n!”
14Zozi kɔ nyan afunlunmun baa kʋn ɔ kɔ fʋ kɔ tanlan sʋ kɛ bɛ hɛlɛlɩ yɩ́ daba wɔ *Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun’n. Bɛ́ nwan:
15Zoluzalɛmʋn menian, nán bɛ sulo.
Ɛmɔ nɩ́an, ɛmɔ belemgbin’n tɩ
afunlunmun baa kʋn sʋ, ɔ lɛ ba.
16Ɛhɩ, alimʋa nɩn anun, Zozi menian’n-mɔ a ndɩ man ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ abʋ. Nan mɔ Zozi fi ewue nun tinngelɩ mɔ Nyanmɩan wulalɩ yɩ́ anunminnyanmʋn yuelɩ’n, afɩ sian’n, bɛ nwunlin kɛ yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ fɔ́ʋ́n yɛ̂ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n hanlɩn nɩn ɔ, like mɔ bɛ yɔlɩ yɩ́’n manlɩn ɛjɔlɛ sɔ’n kpɩnlɩn sʋ.
17Mɔ Zozi fɛlɛlɩ Lazaa m’ɔ tinngelɩ yɩ́ fi ewue nun’n, bɛ́ kʋalaa mɔ anɩn bɛ wɔ ɛbɛlɛ’n, bɛ lili mɔ bɛ nwunlin yɩ́ nɩn anwʋn adanzɩɛ. 18Nzɔlɛ ɛhɩ ati y’ɔ man menisʋnman’n walɩ kpalɩ yɩ́ atɩn ɔ. 19Mɔ Falisifʋɛ’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ́ nwan: “Ebia-mɔ, ɛmɔ nɩ́an, y’a fɛ mgban o, sɛ yɛ hyɩlɩ yɩ́ ngɛlɛmɔ nun an, ahan yɛ nyanlɩn sʋ nvasʋɛ. Nan kɩkaala kɛ yɛ wɔ nun’n dɩɛ ɔ’a kpa yɩ́ nwʋn. Bɛ nɩ́an, mân bɔndɩn’n kʋalaa si yɩ́ sʋ!”
Zozi ’ba han yɩ́ ewue nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
20Bɛ́ mɔ bɛ walɩ Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ fɛtɩ nɩn anun kɛ bɛ ’ba a sʋ Nyanmɩan’n, *Gɛlɛkɩ ngʋkʋn wɔ bɛ́ nun. 21Gɛlɛkɩ sɔ’n-mɔ hɔ tʋlɩ Zozi sʋanlan’n kʋn, bɛ fɛlɛ yɩ́ Filipʋ. Ɔ fi Galile mân nɩn anun, kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Bɛtɩsayida nɩn asʋ. Gɛlɛkɩ sɔ’n-mɔ nwan: “Nja bian, yɛ kulo kɛ yɛ nwun Zozi anwʋn.” 22Mɔ Filipʋ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ hɔ kɔ tʋ Andele, ɔ kɔ bɔ yɩ́ amannɩɛ. Bɛ́ munnyuan bɛ kɔ hɔ kɔ tʋ Zozi bɛ kɔ han bɛ kɔ hele yɩ́.
23Mɔ Zozi tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Sian dɩɛ, mɛlɛ’n m’ɔ sɛ kɛ bɛ wula Mân Baa nɩn anunminnyanmʋn nɩn a ju. 24Nan mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ *bele baa’n mɔ bɛ kɔ lua’n, sɛ ɔ’a mgbɔlɔ man asɩɛ nɩn abʋ a, ɔ ngʋala ɔ nvifi man ɔ nzu man mma. Cɩan daa ɔ la ɛbɛlɛ kʋnlʋn-ngʋnlʋn. 25Sʋanlan m’ɔ tɩ ahyʋan ɔ kulo yɩ́ kunnun’n, ɔ nnyan man ngʋan. Nan sʋanlan m’ɔ eyuadɩ ɛtɛ ɛhɩ anun ɔ kulo ɛhɩnlɩn-mɔ ɔ bʋka bɛ́’n, ɔ ’nyan nyanmɩansʋ ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n. 26Sʋanlan biala m’ɔ kulo kɛ ɔ yɔ mɩ́n sʋanlan’n, ɔ sí mɩ́n sʋ. Yɩ́ dɩɛ anɩn lɩka mɔ n dɩ’n, yɩ́ kʋsʋ, ɔ tanlan ɛbɛlɛ bie. Sʋanlan m’ɔ sʋ mɩ́n’n, mɩ́n Sɩ ’man yɩ́ asasʋɛ.
27“Kɩkaala dɩɛ, mɩ́n ti anun a sɛcɩ mɩ́n. Nan kʋsʋ nzu ɛjɔlɛ dɩɛ yɛ̂ mɩn ’kan ɔ? N ze kɛ, mɩ́n Sɩ, de mɩ́n fi yalɛ’n m’ɔ lɛ ’ba tʋ mɩ́n wɔ dɔɛ ɛhɩ anun anaan? Cɛcɛ, mɩ́n ngan man sɔ, ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ ti yɛ̂ m malɩ ɔ. 28Mɩ́n Sɩ, wula wɔ́ dunman nɩn anunminnyanmʋn!”
Zozi hanlɩn sɔ ala, anɩɛ bie kɔ te anwunno ɛlɔ. Anɩɛ sɔ’n nwan: “Mɩ́n dunman’n, m’an wula yɩ́ anunminnyanmʋn dada angʋnmɩn, ɛsɛ mɛlɛ’n m’ɔ lɛ ba nɩn anun, mɩn ’wula yɩ́ biekun.”
29Meninsʋnman’n mɔ bɛ jijin ɛbɛlɛ mɔ bɛ tɩlɩ anɩɛ sɔ’n, bɛ́ nun mmie-mɔ nwan: “Nyanmɩan’n lɛ kan nun.”
Mmie-mɔ kʋsʋ nwan: “Nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn a han ɛjɔlɛ a hele yɩ́.”
30Zozi nwan: “Nán mɩ́n ti yɛ̂ anɩɛ sɔ nɩn a te ɔ, nan ɛmɔ ati ɔ. 31Bɛlɛ mɔ mân’n ndɛɛ ebua cɩan nɩn a ju ɔ. *Abɔnsanmʋn m’ɔ tɩ mân nɩn asʋ kpain’n, sian dɩɛ, bɛ ’ba ju yɩ́ bɛ tʋ gua sʋ. 32Nan mɩ́n kʋsʋ, sɛ bɛ sinnze mɩ́n anwunno yue a, m ’ba hyʋɩn menian’n-mɔ kʋalaa mɩn ba mɩ́n nwʋn.” 33Ɔ hanlɩn sɔ ɔ helelɩ ewue ɛhɔlɛ kʋn’n mɔ ɔ ’fa wu’n.
34Kɛ yɩ́ nʋan ’tɔ ala, menian’n-mɔ nwan: “Mala kalata nɩn anun, yɛ tɩlɩ kɛ bɛ́ nwan *Kilisi’n mɔ ɔ ’ba le yɛ́ ti’n, ɔ nwu man lé. Nan ɔ yɔ sɛ mɔ wɔ́ nwan *Mân Baa’n, bɛ ’ba sinnze yɩ́ anwunno ɔ? Mân Baa’n muonun, ɔ tɩ yɩ́ dɩɛ sɛ?”
35Zozi nwan: “Kɩkaala dɩɛ, kanlannɩɛ’n tɛ wɔ ɛmɔ afian ɛwa. Kɛmɔ ɛmɔ tɛ nwun asɩ’n, ɛmɔ nánndɩ atɩn’n mɔ n gelelɩ ɛmɔ nɩn asʋ. Nán awosin’n ba a, anɩn ɛmɔ a mminlin man. Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan m’ɔ nanndɩ awosin nun’n, ɔ nzɩ man lɩka m’ɔ lɛ kɔ ɔ. 36Kɛmɔ ɛmɔ tɛ le kanlannɩɛ nɩn ɛwa’n, ɛmɔ lé yɩ́ bɛ lí, nán ɛmɔ a kaci kanlannɩɛ nɩn anun menian.” Mɔ Zozi hanlɩn ɛjɔlɛ sɔ’n yuelɩ’n, ɔ fi bagua nun ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ hɔlɩ fɩalɩ kaan.
37Ɔ yɔlɩ asinbɛnwʋn ninnge’n dɔʋn menian’n-mɔ anyunnun ɛbɛlɛ, nan kʋsʋ b’a nne man yɩ́ b’a nni man. 38Ɔ man ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan Kpɔmanfʋɛ *Ezayi hanlɩn’n, kpɩnlɩn sʋ. Ezayi hanlɩn kɛ:
Yɛ́ Mɩn, ɛjɔlɛ’n mɔ yɛ hanlɩn’n,
nwan yɛ̂ ɔ lelɩ lili ɔ? Wɔ́ anwʋnsɛlɛ’n
mɔ a yɩ a hele’n, nwan yɛ̂ ɔ buli yɩ́ like ɔ?
39Bɛ ngʋala man kɛ bɛ de bɛ di, afɩ Ezayi hanlɩn biekun kɛ:
40Nyanmɩan a sin bɛ́ nyɩn’n,
ɔ man bɛ nnwun man asɩ kʋ́n.
Ɔ’a kaci bɛ́ ajʋnlɩn’n,
ɔ man bɛ ndɩ man yɩ́ ɛjɔlɛ’n kʋ́n.
Afɩ, bɛ tɩ a,
bɛ ’sa bɛ́ nzin bɛ ba yɩ́ nwʋn
ɔ fa bɛ́ ɛtɛ’n-mɔ ce bɛ́.
41Ezayi lili mʋa nwunlin Zozi anunminnyanmʋn’n daba, yɩ́ ti yɛ̂ ɔ man ɔ hanlɩn yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ nɩn ɔ.
42Nan kʋsʋ Zufʋ mgbain’n-mɔ anun, mmie-mɔ dɔʋn lelɩ Zozi lili. Nan *Falisifʋɛ’n-mɔ dunman nun, bɛ ngan man, bɛ sulo kɛ bɛ kɔ fʋan bɛ́ asɔnɩn sua nɩn anun. 43Afɩ sɛ menian’n-mɔ bɔ bɛ́ dunman kpa a, bɛ kulo bɛ tala kɛ Nyanmɩan kɔ bɔ bɛ́ dunman kpa’n.
44Mɔ Zozi fi meninsʋnman nɩn anun ɔ ’ba hɔ’n, ɔ tɩanlɩn nun hanlɩn kɛ: “Sʋanlan biala m’ɔ de mɩ́n di’n, nán mɩ́n ngʋnmɩn yɛ̂ ɔ de mɩ́n di ɔ, nan anɩn ɔ de sʋanlan’n kʋsʋ m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n’n di. 45Sʋanlan m’ɔ kɔ nwun mɩ́n’n, anɩn ɔ tɩ kɛ ɔ’a nwun m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n’n. 46M malɩ mân nɩn anun kɛ kanlannɩɛ, ɔ man sʋanlan biala m’ɔ de mɩ́n di’n, ɔ nga man awosin nun.
47“Sʋanlan m’ɔ kɔ tɩ mɩ́n ɛjɔlɛ’n, mɔ ɔ’a nne ɔ’a nni man’n, nán mɩ́n yɛ̂ mɩn ’bua yɩ́ ndɛɛ ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ m malɩ kɛ m ’ba le mân nɩn ati ngʋan, m’an mma man kɛ m ’ba tua mân’n nyɔlɩɛ ɛtɛ nɩn anwʋn kalɛ. 48Sʋanlan m’ɔ kɔ ju mɩ́n kɔ tʋ, m’ɔ nne man mɩ́n ɛjɔlɛ’n nni man’n, ɔ le yɩ́ ndɛɛ ebuafʋɛ. Cɩan m’ɔ li sian nɩn anun, ninnge’n mɔ mɩɩn kekele ɛmɔ’n, yɛ̂ bɛ ’fa bɛ bua yɩ́ ndɛɛ ɔ. 49Afɩ nán mɩ́n ngʋnmɩn mɩ́n tunmin yɛ̂ m’an fa m’an han ɛjɔlɛ nɩn ɔ. Nan Sɩɛ’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n’n, yɩ́ muonun yɛ̂ ɔ helelɩ mɩ́n ɛjɔlɛ’n m’ɔ di mɔ mɩn kan’n, ɔ nʋn ninnge’n m’ɔ di mɔ mɩn kekele nɩn ɔ. 50Yɛ̂ mɩn sɩ kɛ like m’ɔ kɔ hele’n, ɔ man bɛ nyan ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ. Yɩ́ ti, mɔ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ’n, kɛ Sɩɛ’n helelɩ mɩ́n’n yɛ̂ mɩɩn kan nɩn ɔ.”
Zozi ’ba nwunnzin yɩ́ menian’n-mɔ aja nɩn anwʋn
131Mɔ anɩn Zufʋ’n-mɔ ’ba li bɛ́ fɛtɩ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ *Pakɩ’n, Zozi sɩ kɛ dɔɛ’n mɔ ɔ ’fa jasʋ asɩ ɛwa kɔ yɩ́ Sɩ anwʋn ɛlɔ nɩn a ju. Yɩ́ mɛlɛ kaan’n m’ɔ lili yɩ́ asɩɛ nɩn asʋ ɛwa’n, ɔ hulolɩ yɩ́ menian’n-mɔ dede ɔ juli yɩ́ ayuelɩɛ.
2Ɛhɩ, nɔsʋba nun, anɩn Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ lɩla tɔbɩlɩ nɩn anwʋn, bɛ lɛ didi. Simʋn Isikaliɔtɩ awa Zudasɩ wɔ bɛ́ nun ɛbɛlɛ bie. Ɔ ’ba yɔ sɔ’n kʋsʋ, anɩn *Abɔnsanmʋn nɩn a fa a wula Zudasɩ ahʋnlɩn nun dada kɛ ɔ yɩ́ Zozi mán. 3Zozi dɩɛ, ɔ sɩ kɛ ɔ fi yɩ́ Sɩ anwʋn ɛlɔ yɛ̂ ɔ walɩ ɔ, ɔ di kɛ ɔ sá hɔ́ yɩ́ nwʋn ɛlɔ. Ɛsɛ ɔ sɩ kɛ Nyanmɩan a fa ninnge’n kʋalaa a wula yɩ́ sa nun. 4Anɩn Zozi wula taladɩɛ nnyuan, kʋn wɔ yɩ́ bʋ yɛ̂ kʋn wɔ sʋ. Zozi fi tɔbɩlɩ nɩn anwʋn ɔ kɔ jasʋ, ɔ kɔ yɩ yɩ́ anwunno taladɩɛ’n m’ɔ wula sʋ’n kɔ gua yɩ́ ɛbɛlɛ, ɔ kɔ ha yɩ́ bʋ dɩɛ’n. Ɔ kɔ fa duku kʋn ɔ kɔ kpɛ yɩ́ bʋ. 5Ɔ kɔ hɔ kɔ kaci nzue kɔ gua basi kʋn anun, ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ bɔ yɩ́ bʋ, ɔ lɛ nwunnzin yɩ́ menian’n-mɔ aja nɩn anwʋn. Ɔ ’nwunnzin anɩn ɔ lɛ fa duku’n m’ɔ kpɛ yɩ́ bʋ’n cici.
6M’ɔ nwunnzinlin bɛ́ ja’n-mɔ anwʋn dede m’ɔ tʋlɩ Simʋn Pɩɛlɩ’n, Simʋn Pɩɛlɩ nwan: “Yɛ́ Mɩn, wɔ́ yɛ̂ ɛ ’nwunnzin mɩ́n ja nɩn anwʋn ɔ?”
7Zozi nwan: “Like’n mɔ mɩɩn yɔ’n, ɛ nyan tɩlɩ man yɩ́ bʋ, nan cɩan bie dede ɛ ’ba tɩ yɩ́ bʋ.”
8Pɩɛlɩ nwan: “Cɛcɛ, mɩ́n dɩɛ mɩn mman ɛ nnwunnzin man mɩ́n ja nɩn anwʋn lé.”
Mɔ Simʋn Pɩɛlɩ hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Simʋn Pɩɛlɩ, sɛ a mman m’an nnwunnzin man wɔ́ ja nɩn anwʋn an, anɩn ɛ nʋn mɩ́n lɛ kpacɩ.”
9Simʋn Pɩɛlɩ nwan: “Sɛ yɩ́ sɔ a, anɩn nwunnzin mɩ́n sa’n-mɔ anwʋn nʋn mɩ́n ti nɩn asʋ bʋka sʋ.”
10Zozi nwan: “Sʋanlan m’ɔ kɔ bia kɔ yue’n, ɔ nwunnzin yɩ́ ja nɩn anwʋn ala anɩn ɔ’a yue, ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ nwʋn tɩ bɔkɔ-bɔkɔ. Ɛmɔ kʋsʋ, bɛ́ nwʋn a tɩ, kʋsʋ nán ɛmɔ kʋalaatin ɔ.” 11Zozi sɩ sʋanlan’n m’ɔ lɛ ’ba yɩ yɩ́ man’n, yɩ́ ti yɛ̂ ɔ lɛ kan kɛ nán bɛ́ kʋalaatin yɛ̂ bɛ́ nwʋn a tɩ ɔ.
12M’ɔ nwunnzinlin bɛ́ ja’n-mɔ anwʋn yuelɩ’n, ɔ falɩ yɩ́ taladɩɛ’n m’ɔ yɩlɩ’n ɔ wulalɩ, ɔ salɩ hɔlɩ lalɩ tɔbɩlɩ nɩn anwʋn. Yɩ́ nwan: “Like’n mɔ m’an yɔ ɛmɔ’n, asʋ ɛmɔ tɩ yɩ́ bʋ ɔ? 13Yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ, ɛmɔ fɛlɛ mɩ́n Kpain, ɛsɛ ɛmɔ fɛlɛ mɩ́n Mɩnlɩan, ɔ tɩ ananhɔlɛ, ɔ sanlɩn kɛ n dɩ yɩ́ sɔ sakpa. 14Nan sɛ mɩ́n mɔ n dɩ ɛmɔ kpain, ɛsɛ n dɩ ɛmɔ amɩn’n, sɛ m’an nwunnzin ɛmɔ aja’n-mɔ anwʋn an, ɔ sɛ kɛ ɛmɔ kʋsʋ anun kʋn biala nwúnnzin ɛhɩnlɩn-mɔ aja nɩn anwʋn. 15M’an yɔ sɔ m’an hele ɛmɔ kɛ ɛmɔ kʋsʋ nɩ́an sʋ bɛ yɔ́ bie bɛ mán bɛ́ manngʋn’n-mɔ. 16Nan mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ akʋa’n tɩ man kpili ndala man yɩ́ mɩn’n. Yɛ̂ sʋanlan mɔ bɛ kɔ sʋan yɩ́’n, ɔ tɩ man kpili ɔ ndala man sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn yɩ́’n. 17Sian dɩɛ mɔ ɛmɔ a tɩ yɩ́ sɔ’n, sɛ ɛmɔ fa sʋ a, nyila ’kan ɛmɔ.
18“Nán ɛmɔ kʋalaa anwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ mɩɩn kan ɔ. Mɩn sɩ ɛmɔ mɔ m’an fɛlɛ bɛ́’n. Nan ɛjɔlɛ’n mɔ *Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n hanlɩn’n, ɔ di kɛ ɔ kpɩn sʋ. Bɛ hɛlɛlɩ kɛ:
Sʋanlan’n m’ɔ nʋn mɩ́n lɛ didi’n,
ɔ ’ba fa mɩ́n kaci yɩ́ kpɔfʋɛ.
19“Mɩɩn di mʋa mɩn kan ɛjɔlɛ sɔ’n mɩn kele ɛmɔ, yɩ́ dɩɛ, cɩan mɔ ninnge sɔ’n-mɔ ɛyɔlɛ kɔ ju’n, anɩn ɛmɔ de sʋanlan ɛhɔlɛ kʋn’n mɔ n dɩ’n di. 20Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ, sʋanlan biala m’ɔ kɔ le sʋanlan mɔ n gɔ sʋan yɩ́’n, anɩn mɩ́n muonun yɛ̂ ɔ’a le mɩ́n ɔ. Yɛ̂ m’ɔ kɔ le mɩ́n’n, anɩn ɔ tɩ kɛ sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n’n yɛ̂ ɔ’a le yɩ́ ɔ.”
Zozi ’ba han kɛ Zudasɩ ’ba yɩ yɩ́ man
(Matie 26.20-25, Maakɩ 14.17-21, Luku 22.21-33)
21Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, yɩ́ lʋa bɔlɩ yɩ́ nwʋn, nán ɔ’a se kɛ: “Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ ɛmɔ anun kʋn ’ba yɩ mɩ́n maan bɛ cɩ mɩ́n.”
22Yɩ́ menian’n-mɔ anyɩn totua bɛ́ nyunnun, bɛ nzɩ man sʋanlan’n mɔ Zozi lɛ kan yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ’n. 23Zozi menian’n-mɔ anun kʋsʋ, kʋn wɔ nun, yɩ́ dɩɛ Zozi kulo yɩ́ kpa. Kʋn sɔ’n lalɩ yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. 24Ɛbɛlɛ ala, Simʋn Pɩɛlɩ kɔ bɔ yɩ́ anyɩan kɛ ɔ bísa Zozi maan ɔ héle sʋanlan’n m’ɔ lɛ kan yɩ́ ɛjɔlɛ’n.
25Kɛmɔ sʋanlan sɔ’n kʋsʋ nzɩ man mɔ ɔ ’ba yɩ Zozi man’n, yɩ́ kʋsʋ ɔ kɔ fa yɩ́ ti kɔ bɔ Zozi anwʋn ɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Anɩn, Yɛ́ Mɩn, nwan sʋanlan dɩɛ ɔ?”
26Zozi nwan: “Mɩɩn fa mɩ́n kpaʋn’n mɩn bɔ tolo nɩn anun, nan sʋanlan mɔ n gɔ fa n gɔ man yɩ́’n, yɩ́ dein yɩ́ ɔ.” Kɛ yɩ́ nʋan ’tɔ ala, ɔ kɔ fa kpaʋn’n kɔ bɔ tolo nɩn anun ɔ kɔ man Simʋn m’ɔ fi Isikaliɔtɩ nɩn awa Zudasɩ. 27Mɔ Zudasɩ ’de kpaʋn nɩn ala, *Abɔnsanmʋn, mɔ *ebele anɩɛ nɩn anun bɛ fɛlɛ yɩ́ *Satan’n, kɔ wʋlʋ yɩ́ nun. Nán Zozi a se yɩ́ kɛ: “Like’n mɔ ɛ ’yɔ’n, yɔ yɩ́ ndɛ-ndɛ.” 28Like ati m’ɔ man ɔ hanlɩn sɔ’n, bɛ́ mɔ bɛ nʋn yɩ́ lɛ di alɩɛ’n, bɛ́ fɩ́ɩ́ b’a ndɩ man yɩ́ bʋ. 29Kɛmɔ Zudasɩ yɛ̂ ɔ fa bɛ́ esika’n sie’n, bɛ́ dɔʋn kpa bɛ jʋnlɩn kɛ Zozi nwan ɔ hɔ́ tó like mɔ bɛ ’fa bɛ di fɛtɩ’n, anaan ɔ hyé ehianfʋɛ’n-mɔ like. 30Kɛ Zudasɩ lelɩ kpaʋn nɩn ala, ɔ kɔ fite. Yɩ́ tɛmʋn sɔ nɩn anun, anɩn alɩ́ɛ lɛ san.
Zozi ’ba man yɩ́ menian’n-mɔ mala fʋfɔlɛ
31Kɛ Zudasɩ ’fite ala, Zozi nwan: “Sian dɩɛ, Nyanmɩan a wula *Mân Baa nɩn anunminnyanmʋn yɛ̂ ɔ nanndɩ *Mân Baa nɩn asʋ, anunminnyanmʋn a han Nyanmɩan. 32Sɛ ɔ nanndɩ Mân Baa nɩn asʋ anunminnyanmʋn a han Nyanmɩan an, Nyanmɩan kʋsʋ ’ba wula yɩ́ anunminnyanmʋn bie. Ɔ ’ba yɔ yɩ́ sɔ kɩkaala.
33“Mɩ́n mma-mɔ, mɩn ’tanlan ɛmɔ anwʋn ɛwa mɛlɛ kaan sʋa biekun. Ɛmɔ ’ba kpʋnndɛ mɩ́n, nan mɔ n ganlɩn n gelelɩ Zufʋ’n-mɔ, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kʋsʋ sian’n. Lɩka mɔ mɩɩn kɔ’n, ɛmɔ ngʋala man ɛlɔ bie kɔ.
34“Mɩɩn man ɛmɔ mala fʋfɔlɛ: ɛmɔ húlo bɛ́ nwʋn. Ɔ sɛ kɛ ɛmɔ kulo bɛ́ nwʋn kɛ m gbɩnlɩn n gulolɩ ɛmɔ’n. 35Sɛ ɛmɔ kulo bɛ́ nwʋn an, menian’n-mɔ kʋalaa ’ba nwun kɛ ɛmɔ tɩ mɩ́n menian sakpa.”
Zozi ’ba han kɛ Pɩɛlɩ ’ba se kɛ ɔ nzɩ man yɩ́
(Matie 26.31-35, Maakɩ 14.27-31, Luku 22.31-34)
36Mɔ Zozi hanlɩn sɔ’n, Simʋn Pɩɛlɩ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Yɛ́ Mɩn, anɩn nin kpa yɛ̂ ɛ lɛ kɔ ɔ?”
Zozi nwan: “Lɩka mɔ mɩɩn kɔ’n, ɛ ngʋala man mɩ́n sʋ si kɩkaala, nan cɩan bie dede ɛ ’ba kpʋ mɩ́n.”
37Pɩɛlɩ nwan: “Yɛ́ Mɩn, nzukɛ ati yɛ̂ mɩn ngʋala man wɔ́ sʋ si kɩkaala ɔ? Wɔ́ dunman nun, sɛ ɔ di mɔ mɩn wu bɔbɔ a, mɩn ’wu.”
38Ɛhɩ a, Zozi nwan: “Pɩɛlɩ, asʋ wɔ́ nwan ɛ ’wu mɩ́n dunman nun sakpa? Nan nɩan, mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele wɔ́ kɛ ɔ nʋn dede mɔ akɔ’n ’bɔ kokolokoo’n, anɩn a han yɩ́ fâ nsan kɛ ɛ nzɩ man mɩ́n.”
14Atɩn’n mɔ bɛ fa bɛ kɔ Sɩɛ nɩn anwʋn ɛlɔ’n y’ɔ le Zozi
1Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɛsɛ ɔ kɔ kpɛ yɩ́ nyɩn yɩ́ menian’n-mɔ ɛlɔ, yɩ́ nwan: “Nán bɛ man bɛ́ lʋa bɔ bɛ́ nwʋn, ɛmɔ lé Nyanmɩan bɛ lí, ɛsɛ ɛmɔ lé mɩ́n kʋsʋ bɛ lí. 2Mɩ́n Sɩ awulo ɛlɔ, dabɛlɛ ngʋnmɩn wɔ ɛbɛlɛ. Mɩn ’kɔ a sesie lɩka mɩn man ɛmɔ. Sɛ ɔ tɩ man sɔ a, ahan n ganlɩn n gelelɩ ɛmɔ. 3Sɛ mɩn kɔ nán mɩn sesie lɩka’n yue a, mɩn ’sa mɩn ba, mɩn fa ɛmɔ mɩn kɔ, nán lɩka mɔ n dɩ’n, ɛmɔ kʋsʋ tanlan ɛbɛlɛ bie. 4Lɩka mɔ mɩɩn kɔ’n, ɛmɔ sɩ yɩ́ atɩn’n.”
5Mɔ Toma tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, yɛ nzɩ man lɩka mɔ ɛ lɛ kɔ’n, ɔ ’yɔ sɛ nán y’a nwun yɩ́ atɩn’n?”
6Ɛhɩ a, Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “Atɩn’n, nʋn ananhɔlɛ’n nʋn ngʋan’n y’ɔ le mɩ́n muonun. Sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man kɛ ɔ sɩn lɩka fʋfɔlɛ ɔ kɔ mɩ́n Sɩ anwʋn ɛlɔ sannan ɔ ’nanndɩ mɩ́n sʋ. 7Sɛ ɔ tɩ kɛ ɛmɔ sɩ mɩ́n an, ahan ɛmɔ ’sɩ mɩ́n Sɩ. Kʋsʋ kɩkaala dɩɛ, ɛmɔ a nwun yɩ́, ɛmɔ sɩ yɩ́.”
8Filipʋ nwan: “Yɛ́ Mɩn, kele yɛ́ Sɩɛ’n nán man yɛ́ ahʋnlɩn tɔ́ yɛ́ kunnun.”
9M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Filipʋ, yɩ́ ti, dada angʋnmɩn ɛhɩ mɔ mɩn nʋn ɛmɔ tɩ ɛwa’n, ɛ nzɩ man mɩ́n? Sʋanlan m’ɔ kɔ nwun mɩ́n’n, anɩn ɔ’a nwun mɩ́n Sɩ, nan nzukɛ ati yɛ̂ wɔ́ nwan n géle ɛmɔ Sɩɛ’n? 10Ɛ nne nni man kɛ n wɔ Sɩɛ nɩn anun yɛ̂ Sɩɛ’n kʋsʋ wɔ mɩ́n nun ɔ? Ɛjɔlɛ’n mɔ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kʋalaatin ɛwa’n, ɔ fi man mɩ́n muonun. Sɩɛ’n m’ɔ wɔ mɩ́n nun’n yɛ̂ ɔ lɛ di junman sɔ nɩn ɔ. 11Sɛ mɩn kan kɛ n wɔ Sɩɛ nɩn anun yɛ̂ Sɩɛ’n kʋsʋ wɔ mɩ́n nun an, ɛmɔ lé lí. Sɛ yɩ́ bɔbɔ ɛmɔ nne nni man an, ɛmɔ nɩ́an asinbɛnwʋn ninnge’n mɔ mɩn yɔ’n nán bɛ lé bɛ lí. 12Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ sʋanlan biala m’ɔ de mɩ́n di’n, asinbɛnwʋn ninnge’n mɔ mɩn yɔ’n, yɩ́ kʋsʋ ɔ ’yɔ bie. Yɩ́ dɩɛ’n bɔbɔ mɔ ɔ ’yɔ’n, ɔ ’tala mɩ́n dɩɛ’n. Ɔ sanlɩn kɛ mɩɩn kɔ Sɩɛ nɩn anwʋn ɛlɔ. 13Like biala mɔ ɛmɔ kɔ sɛlɛ wɔ mɩ́n dunman nun’n, mɩn ’fa mɩn man ɛmɔ, nán ɔ nanndɩ Baa nɩn asʋ menian’n-mɔ kʋalaa a wula Sɩɛ nɩn anunminnyanmʋn. 14Ɛmɔ sɛlɛ like biala wɔ mɩ́n dunman nun an, mɩn ’yɔ mɩn man ɛmɔ.”
Zozi ’ba han Wawɛ Nwannzan-nwannzan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
15Ɛsɛ Zozi Nwan: “Sɛ ɛmɔ kulo mɩ́n sakpa a, ɛmɔ lí mɩ́n mala nɩn asʋ. 16Mɩn ’ba sɛlɛ mɩ́n Sɩ maan ɔ man ɛmɔ *Bʋkafʋɛ fʋfɔlɛ m’ɔ nʋn ɛmɔ ’tanlan dahuu. 17Ɔ tɩ Wawɛ m’ɔ kan ananhɔlɛ. Mân nɩn anun menian’n-mɔ mɔ bɛ nne man mɩ́n bɛ nni man’n, bɛ ngʋala man kɛ bɛ nyan yɩ́, ɔ sanlɩn kɛ bɛ nnwun man yɩ́, ɛsɛ bɛ nzɩ man yɩ́. Nan ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ sɩ yɩ́, ɔ sanlɩn kɛ ɔ nʋn ɛmɔ y’ɔ tɩ ɔ, ɛsɛ ɔ ’ba tanlan ɛmɔ anun. 18Mɩn ngɔ yaci man ɛmɔ angʋnmɩn kɛ awusian. Nan mɩn ’ba sa mɩn ba ɛmɔ anwʋn biekun. 19Ɔ’a ha mɛlɛ kaan bie, mân nɩn anun menian’n-mɔ ngɔ nwun man mɩ́n kʋ́n. Nan ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ ’ba nwun mɩ́n. Kɛmɔ mɩ́n lɩlɩ n dɩ asɩ’n, ɛmɔ kʋsʋ ’ba nyan ngʋan bɛ tanlan asɩ bie. 20Sɛ cɩan sɔ’n ju a, ɛmɔ ’ba nwun kɛ n wɔ mɩ́n Sɩ anun, ɛmɔ wɔ mɩ́n nun, yɛ̂ mɩ́n kʋsʋ n wɔ ɛmɔ anun. 21Like mɔ mɩn kekele ɛmɔ’n, sʋanlan mɔ yɩ́ nyɩn kɔ sɔ yɩ́ m’ɔ kɔ fa kɔ sie’n, yɩ́ yɛ̂ anɩn mɩn sɩ kɛ ɔ kulo mɩ́n ɔ. Sʋanlan sɔ’n, mɩ́n Sɩ ’kulo yɩ́, mɩ́n kʋsʋ mɩn ’kulo yɩ́, mɩn ’yɩ mɩ́n nwʋn mɩn kele yɩ́.”
22Mɔ Zudɩ (nán Zudasɩ Isikaliɔtɩ ɔ) tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, ɔ yɔ sɛ mɔ wɔ́ nwan ɛ nyɩ man wɔ́ nwʋn ɛ ngele man mân nɩn anun menian nga’n-mɔ mɔ bɛ nne wɔ́ bɛ nni man’n, nan yɛ́ ngʋnmɩn ala yɛ̂ ɛ ’yɩ wɔ́ nwʋn kele yɛ́’n?”
23Ɛhɩ a, Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “Sʋanlan m’ɔ kulo mɩ́n’n, ɔ di mɔ mɩn kan nɩn asʋ. Mɩn Sɩ ’kulo yɩ́, ɛsɛ mɩn nʋn mɩ́n Sɩ yɛ ’ba yɩ́ nwʋn nán yɛ nʋn yɩ́ tanlan. 24Sʋanlan m’ɔ ngulo man mɩ́n’n, mɔ mɩn kan’n, ɔ nni man sʋ. Ɛjɔlɛ kʋalaa mɔ ɛmɔ tɩ kɛ mɩɩn kan’n, ɔ fi man mɩ́n muonun, nan Sɩɛ’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n’n, yɩ́ yɛ̂ ɔ lɛ kan ɔ.
25“Mɩɩn kan ɛjɔlɛ sɔ’n mɩn kele ɛmɔ wɔ abɛlɛ mɔ n dɛ wɔ ɛmɔ afian ɛwa’n. 26Nan mɩ́n dunman nun Sɩɛ’n ’ba sʋan *Bʋkafʋɛ’n, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n. Ɔ ’ba hehele ɛmɔ ninnge’n-mɔ kʋalaatin ɛsɛ ɔ ’ba man ɛmɔ ati kacɩ ɛjɔlɛ’n kʋalaatin mɔ m’an han m’an hele ɛmɔ’n. 27Mɩɩn yaci ɛmɔ alʋacɩcɩɛ nun. Mɩ́n alʋacɩcɩɛ dɩɛ’n yɛ̂ mɩɩn fa mɩn man ɛmɔ ɔ. Alʋacɩcɩɛ’n mɔ mɩɩn fa mɩn man ɛmɔ’n, ɔ nʋn eyuadɩ nɩn anun dɩɛ’n tɩ man kʋ́n. Nán bɛ man bɛ́ lʋa bɔ bɛ́ nwʋn, ɛsɛ nán bɛ sulo.
28“Ɛmɔ a tɩ mɔ m’an han’n. M’an han m’an hele ɛmɔ kɛ mɩɩn kɔ, nan kʋsʋ mɩn ’ba sa mɩn ba ɛmɔ anwʋn biekun. Sɛ ɔ tɩ kɛ ɛmɔ kulo mɩ́n sakpa a, ahan Sɩɛ nɩn anwʋn ɛlɔ mɔ mɩɩn kɔ’n, ɛmɔ ’di yɩ́ nwʋn fɛ kpa. Ɔ sanlɩn kɛ Sɩɛ’n tɩ kpili tala mɩ́n. 29M’an li mʋa m’an han ninnge sɔ’n-mɔ kʋalaa anwʋn ɛjɔlɛ m’an hele ɛmɔ asannan nán bɛ́ ɛyɔlɛ tɛmʋn nɩn a ju sʋ. Yɩ́ dɩɛ, anɩn cɩan m’ɔ kɔ ju sʋ’n, ɛmɔ de mɔ n ganlɩn’n bɛ di. 30Mɩn nʋn ɛmɔ yɛ lɛ njʋjɔ man dɔʋn kʋ́n. Ɔ sanlɩn kɛ mân ɛhɩ asʋ kpain’n lɛ ba. Ɔ le man tunmin fɩ́ɩ́ wɔ mɩ́n sʋ. 31Nan ɔ fata kɛ menian’n-mɔ nwun yɩ́ kɛ mɩn kulo Sɩɛ’n yɛ̂ like mɔ mɩ́n Sɩ kɔ hele mɩ́n kɛ n yɔ́’n yɛ̂ mɩn yɔ ɔ. Yɩ́ ti, bɛ jásʋ maan yɛ hɔ́.”
15Divɩn baka kpa’n y’ɔ le Zozi
1Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɛsɛ yɩ́ nwan: “Divɩn baka kpa’n y’ɔ le mɩ́n yɛ̂ mɩ́n Sɩ y’ɔ tɩ divɩn baka sɔ nɩn ɛnɩanfʋɛ nɩn ɔ. 2Mɩ́n sa baa biala m’ɔ nzu man baa’n, mɩ́n Sɩ ’ko tʋ. Nan nunhan m’ɔ su’n, ɔ kpɩkpɛ nun kanlanman ɔ man ɔ yɔ kpa, nán ɔ’a hʋala mma biekun dɔʋn su. 3Nan ɛmɔ dɩɛ, ninnge’n-mɔ mɔ n gelelɩ ɛmɔ nɩn ati, ɛmɔ anwʋn a tɩ dada angʋnmɩn. 4Yɩ́ sɔ ati, ɛmɔ fá bɛ́ nwʋn bɛ bɔ́ mɩ́n, nán mɩ́n kʋsʋ, mɩn nʋn ɛmɔ a tanlan dahuu. Divɩn baka nɩn asa baa’n m’ɔ tua man yɩ́ nwʋn’n, ɔ ngʋala man baa su. Ɛmɔ kʋsʋ, sɛ ɛmɔ a nva man bɛ́ nwʋn b’a mmɔ man mɩ́n an, ɛmɔ ngʋala man like kpa fɩ́ɩ́ yɔ.
5“Divɩn baka’n y’ɔ le mɩ́n, yɛ̂ mɩ́n sa mma’n-mɔ y’ɔ le ɛmɔ. Nunhan mɔ ɔ’a fa yɩ́ nwʋn ɔ’a bɔ mɩ́n, m’ɔ nʋn mɩ́n tɩ daa, mɔ mɩ́n kʋsʋ mɩn nʋn yɩ́ tɩ’n, ɔ ’yɔ nyɔlɩɛ kpa dɔʋn. Afɩ sɛ n nnʋn man nun an, ɛmɔ ngʋala man like kpa fɩ́ɩ́ yɔ. 6Sʋanlan biala mɔ ɔ’a nva man yɩ́ nwʋn ɔ’a mmɔ man mɩ́n’n, anɩn ɔ tɩ kɛ baka nɩn asa baa’n mɔ b’a kpɛ b’a tʋ. Ɔ ’yʋɩ bɛ fa bɛ tʋ sɩ̂n nun bɛ yala yɩ́. 7Sɛ ɛmɔ fa bɛ́ nwʋn bɛ bɔ mɩ́n, nán ɛmɔ di mɩ́n ɛjɔlɛ nɩn asʋ a, ɛmɔ sɛlɛ like biala mɔ ɛmɔ kulo nɩn an, ɛmɔ ’nyan yɩ́. 8Sɛ ɛmɔ yɔ nyɔlɩɛ kpa dɔʋn an, ɔ tɩ mɩ́n Sɩ anunminnyanmʋn ɛsɛ ɔ kele kɛ ɛmɔ tɩ mɩ́n menian sakpa.
9“Mɩn kulo ɛmɔ kɛ mɩ́n Sɩ kulo mɩ́n’n. Yɩ́ ti, ɛmɔ mán n gúlo bɛ́ daa. 10Kɛ mɩn di mɩ́n Sɩ mala nɩn asʋ m’ɔ kulo mɩ́n’n, mɩ́n kʋsʋ, sɛ ɛmɔ di mɩ́n mala nɩn asʋ a, mɩn ’kulo ɛmɔ cɩan daa. 11M’an han sɔ m’an hele ɛmɔ maan ɛmɔ di fɛ nán ɛsɛ ɛmɔ fɛ elie’n yɔ kpili kɛ mɩ́n dɩɛ’n. 12Mɩ́n mala’n y’ɔ le kɛ ɛmɔ húlo bɛ́ nwʋn kɛ mɩn kulo ɛmɔ’n. 13Ehulo kpili kpa’n y’ɔ le sʋanlan m’ɔ wu yɩ́ manngʋn’n-mɔ dunman nun’n. 14Sɛ ɛmɔ yɔ ninnge’n mɔ m’an hele ɛmɔ nɩn an, anɩn ɛmɔ tɩ mɩ́n manngʋn. 15Mɩn mmu man ɛmɔ kɛ mɩ́n ngʋa. Ɔ sanlɩn kɛ mɩnlɩan ngan man yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ kʋalaa ɔ ngele man yɩ́ akʋa kɛ m’an yɔ yɩ́’n. Mɩn bu ɛmɔ kɛ mɩ́n manngʋn. Ɔ sanlɩn kɛ ninnge’n kʋalaatin mɔ mɩ́n Sɩ helelɩ mɩ́n’n, m’an hele ɛmɔ. 16Nán ɛmɔ yɛ̂ b’a fɛlɛlɩ mɩ́n b’a sie mɩ́n bɛ́ kpain ɔ. Nan mɩ́n muonun yɛ̂ m’an fɛlɛ ɛmɔ mɩ́n nwʋn m’an wula ɛmɔ junman nun ɔ. M’an yɩ ɛmɔ kɛ ɛmɔ hɔ́, bɛ hɔ́ lí junman bɛ sú mma m’ɔ nzɛcɩ man lé. Like biala mɔ ɛmɔ kɔ sɛlɛ mɩ́n Sɩ wɔ mɩ́n dunman nun’n, ɔ ’fa man ɛmɔ. 17Like mɔ mɩɩn kpʋnndɛ ɛmɔ ɛlɔ’n y’ɔ le kɛ ɛmɔ húlo bɛ́ nwʋn.”
Mân nɩn anun menian’n-mɔ kpɔ Zozi nʋn bɛ́ mɔ bɛ de yɩ́ bɛ di’n
18Mɔ Zozi tuli yɩ́ menian’n-mɔ fʋɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ biekun kɛ: “Sɛ eyuadɩ’n kpɔ ɛmɔ a, ɛmɔ nwún yɩ́ kɛ bɛ lili mʋa bɛ kpɔlɩ mɩ́n. 19Sɛ ɛmɔ tɩ eyuadɩ’n dɩɛ lɩlɩ a, ahan eyuadɩ nɩn anun menian’n-mɔ kulo ɛmɔ ɛjɔlɛ, ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ bie y’ɔ le ɛmɔ. Nan kɛmɔ m’an nɩan eyuadɩ nɩn anun m’an yɩ ɛmɔ, mɔ ɛmɔ tɩ man eyuadɩ’n dɩɛ kʋ́n’n, yɩ́ ti yɛ̂ bɛ kpɔ ɛmɔ ɔ. 20Ɛmɔ kácɩ mɔ n ganlɩn n gelelɩ ɛmɔ’n: ‘Akʋa biala tɩ man kpili ndala man yɩ́ mɩn’n’. Nan sɛ b’a hele mɩ́n ahʋlʋwa a, bɛ ’kele ɛmɔ kʋsʋ bie. Sɛ bɛ́ nyɩn sɔlɩ mɩ́n ninnge’n mɔ n gelelɩ bɛ́ nɩn an, ahan bɛ́ nyɩn ’sɔ ɛmɔ kʋsʋ dɩɛ’n. 21Mɩ́n dunman nun ati, bɛ ’fa ninnge sɔ’n kʋalaa bɛ yɔ ɛmɔ, ɔ sanlɩn kɛ bɛ nzɩ man sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n’n. 22Sɛ ɔ tɩ kɛ m’an mma a ngan man ɛjɔlɛ fɩ́ɩ́ m’an ngele man bɛ́ a, ahan bɛ́ nwʋn saun. Nan sian dɩɛ, mɔ m’an a a han ɛjɔlɛ m’an hele bɛ́, mɔ b’a nne b’a nni man’n, bɛ nva man bɛ́ ɛtɛ’n bɛ nje man bɛ́ lé. 23Sʋanlan m’ɔ kpɔ mɩ́n’n, anɩn ɔ kpɔ mɩ́n Sɩ. 24Junman’n mɔ sʋanlan fɩ́ɩ́ lili man bie mân ɛhɩ anun lé’n, sɛ m’an nni man bie bɛ́ afian ɛwa a, ahan bɛ́ nwʋn saun. Nan sunnzun mɔ b’a nwun asinbɛnwʋn ninnge’n kʋalaa mɔ m’an yɔ’n, bɛ tɛ kpɔ mɩ́n nʋn mɩ́n Sɩ. 25Ɛhɩka kʋalaa yɔlɩ sɔ, ɔ man ɛjɔlɛ’n mɔ bɛ hɛlɛlɩ wɔ bɛ́ *Mala kalata nɩn anun’n kpɩnlɩn sʋ. Bɛ hɛlɛlɩ yɩ́ kɛ: B’a kpɔ mɩ́n mgban.
26“Mɩ́n manngʋn-mɔ, *Bʋkafʋɛ’n mɔ mɩn ’ba sʋan yɩ́’n, ɔ fi Sɩɛ nɩn anwʋn ɛlɔ yɛ̂ ɔ ’ba ɔ. Yɩ́ y’ɔ le Wawɛ’n mɔ kan ananhɔlɛ’n. Sɛ ɔ ba a, ɔ ’ba li mɩ́n nwʋn adanzɩɛ. 27Yɛ̂ ɛmɔ kʋsʋ ’ba li mɩ́n nwʋn adanzɩɛ, ɔ sanlɩn kɛ mɩn ’bɔ mɩ́n junman nɩn abʋ’n, ɛmɔ nʋn mɩ́n yɛ̂ yɛ sanlɩn nun ɔ.
161“Mɩɩn kacɩ ɛmɔ kɛ bɛ lɛ ’ba hele ɛmɔ ahʋlʋwa, yɩ́ dɩɛ sɛ mɛlɛ’n ju sʋ a, anɩn ɛmɔ mminlin man bɛ́ dedi’n. 2Bɛ ’ba fʋan ɛmɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun. Ɛsɛ bɔbɔ, ɔ ’ba ju mɛlɛ’n bie, bɛ́ mɔ bɛ lɛ kun ɛmɔ’n ’ba se kɛ anɩn bɛ lɛ sʋ Nyanmɩan sʋa. 3Bɛ ’yɔ ɛmɔ sɔ, ɔ sanlɩn kɛ bɛ nzɩ man Sɩɛ’n, ɛsɛ bɛ nzɩ man mɩ́n. 4Nan mɩɩn kan sɔ mɩn kele ɛmɔ, yɩ́ dɩɛ cɩan mɔ bɛ ’yɔ ɛmɔ sɔ’n, anɩn ɛmɔ kacɩ kɛ n ganlɩn n gelelɩ ɛmɔ. M’an ngan m’an ngele man ɛmɔ daba, afɩ anɩn mɩn nʋn ɛmɔ y’ɔ san ɔ.
Zozi ’ba han Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n
junman nɩn anwʋn ɛjɔlɛ
5“Sian dɩɛ, mɩɩn sa mɩn kɔ sʋanlan’n m’ɔ sʋanlɩn mɩ́n nɩn anwʋn ɛlɔ, nan kʋsʋ ɛmɔ mmisa man mɩ́n kɛ: ‘Ɛ lɛ kɔ nin?’ 6Kɛmɔ m’an han m’an hele ɛmɔ kɛ mɩɩn kɔ’n, ɛmɔ alʋa a bɔ bɛ́ nwʋn kpa. 7Nan kʋsʋ mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ ɔ tɩ kpa man ɛmɔ kɛ n gɔ́. Afɩ sɛ m’an ngɔ man an, Bʋkafʋɛ’n ngɔ a man ɛmɔ anwʋn. Nan sɛ mɩn kɔ a, mɩn ’ba sʋan yɩ́ ɛmɔ anwʋn. 8Sɛ ɔ ba a, ɔ ’yɩ ninnge’n-mɔ yuein yuein kele eyuadɩ amma’n. Ninnge sɔ’n-mɔ, kʋn y’ɔ le ɛtɛ ɛyɔlɛ’n, kʋn y’ɔ le sɛsɛ ɛyɔlɛ’n, yɛ̂ kʋn kʋsʋ y’ɔ le ndɛɛ ebua’n mɔ Nyanmɩan ’ba bu’n. 9Ɔ ’ba hele bɛ́ kɛ b’a yɔ ɛtɛ, ɔ sanlɩn kɛ b’a nne man mɩ́n b’a nni man. 10Yɛ̂, kɛmɔ mɩɩn kɔ Sɩɛ nɩn anwʋn ɛlɔ mɔ ɛmɔ ngɔ nwun man mɩ́n kʋ́n’n, ɔ ’ba hele bɛ́ kɛ sɛsɛ ɛyɔlɛ yɛ̂ Sɩɛ’n lɛ kpʋnndɛ ɔ. 11Afɩ, ndɛɛ ebua’n mɔ Nyanmɩan ’ba bua’n y’ɔ le kɛ ɔ’a bua mân ɛhɩ asʋ kpain’n ndɛɛ dada angʋnmɩn.
12“N ne ɛjɔlɛ dɔʋn m’ɔ fata kɛ mɩn kan mɩn kele ɛmɔ, nan kʋsʋ ɛmɔ ngʋala man yɩ́ kʋalaa fa sie kɩkaala. 13Nan sɛ Wawɛ’n m’ɔ kan ananhɔlɛ’n ba a, ɔ ’ba hele ɛmɔ ananhɔlɛ atɩn’n. Nán yɩ́ ngʋnmɩn yɩ́ ti anun ɛjɔlɛ yɛ̂ ɔ ’kan kele ɛmɔ ɔ, nan mɔ ɔ’a tɩ ɔ nʋn mɔ ɔ ’ba a mân nɩn anun nɩn anwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ ɔ ’kan kele ɛmɔ ɔ. 14Ɔ ’ba wula mɩ́n anunminnyanmʋn, ɔ sanlɩn kɛ m’ɔ kɔ nwun yɩ́ mɩ́n nwʋn’n, yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ ɔ ’kan kele ɛmɔ ɔ. 15Ninnge kʋalaa mɔ mɩ́n Sɩ le’n tɩ mɩ́n dɩɛ. Yɩ́ sɔ ati yɛ̂ ɔ man mɩɩn kan kɛ mɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ nwun yɩ́ mɩ́n nwʋn’n, yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ ɔ ’kan kele ɛmɔ ɔ.”
Zozi ’ba han kele yɩ́ menian’n-mɔ kɛ
bɛ́ alʋabɔ’n ’ba kaci fɛ elie
16Ɛsɛ Zozi nwan: “Ɔ ngɔ hyɛ man, ɛmɔ lɛ mma nnwun man mɩ́n kʋ́n, ɔ cɛ kaan an, ɛmɔ ’ba nwun mɩ́n biekun.”
17Mɔ yɩ́ menian’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, mmie-mɔ lɛ kan yɩ́ bɛ́ afian ɛbɛlɛ kɛ: “Anɩn ɛjɔlɛ ɛhɩ, yɩ́ bʋ y’ɔ le benin? Ɔ lɛ kan kele yɛ́ kɛ: ‘Ɔ ngɔ hyɛ man, ɛmɔ lɛ mma nnwun man mɩ́n kʋ́n, ɛsɛ ɔ cɛ kaan an, ɛmɔ ’ba nwun mɩ́n biekun,’ ɛsɛ yɩ́ nwan: ‘Mɩɩn kɔ mɩ́n Sɩ anwʋn ɛlɔ.’” 18Bɛ́ nwan: “‘Ɔ ngɔ hyɛ man,’ anɩn ɛjɔlɛ ɛhɩ m’ɔ lɛ kan’n, yɩ́ bʋ y’ɔ le benin? M’ɔ lɛ kan’n, yɛ́ dɩɛ yɛ ndɩ man yɩ́ bʋ.”
19Mɔ Zozi nwunlin kɛ bɛ lɛ kpʋnndɛ bɛ bisa yɩ́ ɛjɔlɛ’n, ɔ kɔ se bɛ́ kɛ: “Kɛmɔ m’an han kɛ: ‘Ɔ ngɔ hyɛ man ɛmɔ lɛ mma nnwun man mɩ́n kʋ́n, ɛsɛ ɔ cɛ kaan an, ɛmɔ ’ba nwun mɩ́n biekun,’ yɩ́ ti yɛ̂ ɛmɔ lɛ bisa bɛ́ nwʋn kosuan’n? 20Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ ɛmɔ lɛ ’ba sun bɛ́ nyɩn ɛmʋɩn bɛ yɩ awɔ́lɛ. Nan eyuadɩ amma’n-mɔ mɔ bɛ nne man mɩ́n bɛ nni man’n, bɛ ’ba li fɛ. Ɛmɔ alʋa ’ba bɔ bɛ́ nwʋn, nan kʋsʋ ɛmɔ alʋabɔ’n ’ba kaci fɛ elie. 21Sɛ balasua kʋn nwʋnnzɛ dede nán ɔ ’ba wʋ a, anɩn yɩ́ lʋa a bɔ yɩ́ nwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn yɩ́ yalɛ elie mɛlɛ nɩn a ju. Nan sɛ ɔ wʋ yue a, anɩn yɩ́ lʋa a fi yɩ́ yalɛ’n mɔ ɔ’a nwun yɩ́’n. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ’a wʋ baa kʋn ɔ’a tʋ asɩɛ nɩn asʋ. 22Yɩ́ sɔ kʋsʋ ala, kɛ yɛ wɔ nun’n, ɛmɔ alʋa a bɔ bɛ́ nwʋn, nan mɔ yɛ ’ba nwun yɛ́ nwʋn biekun’n, ɛmɔ ’ba li fɛ kpa, sʋanlan fɩ́ɩ́ ngɔ hʋala man ɛmɔ fɛ elie’n yɩ.”
23Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n ɛsɛ yɩ́ nwan: “Sɛ cɩan sɔ’n ju a, anɩn ɛmɔ mmisa man mɩ́n like fɩ́ɩ́ anwʋn kosuan kʋ́n. Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele ɛmɔ kɛ like biala mɔ ɛmɔ kɔ sɛlɛ wɔ mɩ́n dunman nun’n, Sɩɛ’n ’fa man ɛmɔ. 24Kɛ m mɔlɩ mɩ́n junman nɩn abʋ dede mɔ ɔ’a ju bɩcɩ’n, ɛmɔ sɛlɛlɩ man like fɩ́ɩ́ wɔ mɩ́n dunman nun. Ɛmɔ sɛ́lɛ, nán ɛmɔ asa ’kan yɩ́. Sɛ ɛmɔ asa kan yɩ́ a, ɛmɔ ’di fɛ kpili kpa.
25“M’an bu ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ kʋalaa anyɩnndala nun, m’an hele ɛmɔ. Nan ɔ ’ba ju mɛlɛ’n bie, mɩn ngɔ mmu man yɩ́ anyɩnndala nun kʋ́n, nan mɩn ’kan mɩ́n Sɩ anwʋn ɛjɔlɛ’n yuein yuein mɩn kele ɛmɔ. 26Cɩan sɔ’n ju a, yɩ́ kʋalaa mɔ ɛmɔ ’ba sɛlɛ Sɩɛ’n, ɛmɔ ’ba sɛlɛ wɔ mɩ́n dunman nun. Mɩn mmʋtʋ man mɩ́n Sɩ’n bɔbɔ nán ɔ’a fa ɔ’a man ɛmɔ. 27Ɔ sanlɩn kɛ, Sɩɛ’n muonun kulo ɛmɔ. Ɔ kulo ɛmɔ, afɩ ɛmɔ kulo mɩ́n, yɛ̂ ɛmɔ de di kɛ n vi Nyanmɩan anwʋn ɛlɔ yɛ̂ m malɩ ɔ. 28N vi Sɩɛ nɩn anwʋn ɛlɔ yɛ̂ m malɩ mân nɩn anun ɔ. Sian’n mɩɩn jasʋ mân nɩn anun mɩn kɔ Sɩɛ nɩn anwʋn ɛlɔ.”
29Mɔ yɩ́ menian’n-mɔ tɩlɩ yɩ́ sɔ’n, bɛ́ nwan: “Sian dɩɛ, ɛ lɛ kpacɩ nun yuein kan kele yɛ́, ɛ mmu man yɩ́ anyɩnndala nun kʋ́n. 30Sian dɩɛ, yɛ sɩ kɛ ɛ sɩ ninnge’n kʋalaatin, ɛ nnwʋnndɛ man maan yɛ mmisa man wɔ́ bie anwʋn kosuan bɔbɔ nán a bua yɛ́. Ɛhɩ ati, ɔ man yɛ de yɛ di kɛ ɛ fi Nyanmɩan ɛlɔ sakpa.”
31Zozi nwan: “Sian’n ɛmɔ de di? 32Yaa! Mɛlɛ’n lɛ ba, ɔ’a ju bɔbɔ a yue, ɛmɔ ’ba bɔ asanndɩɛ bɛ yaci mɩ́n ngʋnmɩn, ɛmɔ anun kʋn biala ’ba nwanndi fɩa. Nan kʋsʋ cɛcɛ, ɔ nga man mɩ́n ngʋnmɩn, ɔ sanlɩn kɛ Sɩɛ’n nʋn mɩ́n y’ɔ tɩ ɔ.
33“Mɩɩn kan sɔ mɩn kele ɛmɔ, nán mɩn man ɛmɔ nyan alʋacɩcɩɛ, afɩ ɛmɔ nʋn mɩ́n a yɔ kʋn. Ɛmɔ lɛ ’ba nwun yalɛ mân nɩn anun, nan kʋsʋ ɛmɔ bɔ́ mɔndɩnlɩn, nán bɛ man bɛ́ nwʋn bubu bɛ́, ɔ sanlɩn kɛ m’an li eyuadɩ nɩn asʋ kunnunmun.”
17Zozi ’ba yɔ asɔnɩn man yɩ́ menian’n-mɔ
1Mɔ Zozi hanlɩn ɛhɩ yuelɩ’n, ɔ kɔ tʋ yɩ́ nyɩn anwunno, yɩ́ nwan: “Mɩ́n Sɩ, dɔɛ nɩn a ju. Wula wɔ́ Wa nɩn anunminnyanmʋn maan yɩ́ kʋsʋ ɔ wúla wɔ́ bie. 2Afɩ, a man yɩ́ tunmin dasannin biala asʋ kɛ bɛ́ mɔ a fa bɛ́ a man yɩ́’n, ɔ mán bɛ nyán ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n. 3Ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n, y’ɔ le kɛ bɛ nwún wɔ́ mɔ ɛ tɩ ananhɔlɛ Nyanmɩan’n kʋnmgba cein, ɔ nʋn Zozi Kilisi, mɔ a sʋan yɩ́’n. 4M’an wula wɔ́ anunminnyanmʋn asɩɛ nɩn asʋ ɛwa. Ɔ sanlɩn kɛ junman’n mɔ a fa a man mɩ́n kɛ n ní’n, m’an yue yɩ́ di. 5Afɩ kɩkaala dɩɛ, Mɩ́n Sɩ, anunminnyanmʋn’n mɔ anɩn n ne yɩ́ wɔ́ nwʋn ɛlɔ asannan nán a sesie mân’n, maan n nyán yɩ́ kʋnmgba sɔ’n wɔ wɔ́ nyunnun.
6“Menian’n-mɔ mɔ a fa bɛ́ a man mɩ́n asɩɛ nɩn asʋ ɛwa’n, m’an man b’a nwun wɔ́. Bɛ tɩ wɔ́ dɩɛ, yɛ̂ a fa bɛ́ a man mɩ́n. Bɛ́ kʋsʋ, b’a li wɔ́ ɛjɔlɛ nɩn asʋ. 7Sian’n, b’a nwun kɛ yɩ́ kʋalaa mɔ a fa a man mɩ́n’n, ɔ fi wɔ́ ɛlɔ. 8Ɔ sanlɩn kɛ ɛjɔlɛ’n mɔ a fa a wula mɩ́n sa nun’n, mɩ́n kʋsʋ m’an fa m’an wula bɛ́ sa nun, yɛ̂ b’a sɔ nun. B’a nwun yɩ́ kɛ n vi wɔ́ nwʋn ɛlɔ sakpa, yɛ̂ b’a le b’a li kɛ a sʋan mɩ́n.
9“Mɩɩn yɔ asɔnɩn wɔ wɔ́ dunman nun mɩn man bɛ́. Mɩn nyɔ man asɔnɩn mɩn mman man eyuadɩ’n. Nan bɛ́ mɔ a fa bɛ́ a man mɩ́n’n, bɛ́ ti asɔnɩn yɛ̂ mɩɩn yɔ ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ tɩ wɔ́ dɩɛ. 10Like biala mɔ ɛ le yɩ́’n tɩ mɩ́n dɩɛ, mɩ́n kʋsʋ mɩ́n dɩɛ’n kʋalaa tɩ wɔ́ dɩɛ. Bɛ nwun mɩ́n anunminnyanmʋn’n wɔ bɛ́ nun. 11Mɩ́n dɩɛ m’an jasʋ mân nɩn anun a yue, nan bɛ́ dɩɛ, bɛ tɛ wɔ nun. Mɩ́n dɩɛ mɩɩn ba wɔ́ nwʋn ɛlɔ. Sɩɛ Nwannzan-nwannzan, wɔ́ dunman’n mɔ tunmin wɔ nun’n, fa nɩan bɛ́ mɔ a fa bɛ́ a man mɩ́n nɩn asʋ, maan bɛ yɔ́ kʋn kɛ mɩn nʋn wɔ́, yɛ tɩ kʋn’n. 12Mɔ anɩn mɩn nʋn bɛ́ wɔ mân nɩn anun’n, mɩn nɩan bɛ́ sʋ wɔ wɔ́ dunman nun. N nɩanlɩn bɛ́ sʋ kpa, bɛ́ bie fɩ́ɩ́ a mminlin man, sannan sʋanlan’n m’ɔ sɛ kɛ ɔ mínlin nán *Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n nɩn a kpɩn sʋ’n.
13“Sian’n, mɩɩn ba wɔ́ nwʋn ɛlɔ, nan kɛmɔ n dɛ wɔ mân nɩn anun ɛwa’n, yɩ́ ti yɛ̂ ɔ man mɩɩn kan sɔ maan bɛ di fɛ kpili kpa kɛ mɩ́n nɩn ɔ. 14M’an fa wɔ́ ɛjɔlɛ’n m’an man bɛ́, yɛ̂ mân nɩn anun menian’n-mɔ lɛ kpɔ bɛ́, ɔ sanlɩn kɛ bɛ tɩ kɛ mɩ́n, bɛ tɩ man mân ɛhɩ anun menian. 15Mɩɩn nzɛlɛ man wɔ́ kɛ ɛ yɩ́ bɛ́ fi mân nɩn anun, nan mɩ́n nwan ɛ nɩ́an bɛ́ sʋ, n’ɛ man *Abɔnsanmʋn nyan bɛ́. 16Bɛ tɩ kɛ mɩ́n, kɛmɔ n dɩ man mân ɛhɩ anun sʋanlan’n, bɛ́ kʋsʋ, bɛ tɩ man mân ɛtɛ ɛhɩ anun menian. 17Kɛmɔ wɔ́ nʋan ɛjɔlɛ’n tɩ ananhɔlɛ’n, nanndɩ ananhɔlɛ nɩn asʋ maan bɛ káci wɔ́ menian kpa bɔkɔɔ. 18Mɩɩn sʋan bɛ́ mân nɩn anun kɛ ɛ sʋanlɩn mɩ́n’n. 19Bɛ́ dunman nun ati, mɩɩn fa mɩ́n nwʋn mɩn wula wɔ́ sa nun kpa bɔkɔɔ maan bɛ́ kʋsʋ bɛ kaci wɔ́ menian kpa bɔkɔɔ.
20“Nán kɛ bɛ́ ngʋnmɩn bɛ́ ti ala yɛ̂ mɩɩn sɛlɛ wɔ́ ɔ, nan bɛ́ kʋalaa mɔ mɩ́n menian’n-mɔ kɔ han ɛjɔlɛ kɔ hele bɛ́ mɔ bɛ kɔ le bɛ kɔ li’n, mɩɩn sɛlɛ wɔ́ mɩn man bɛ́ kʋsʋ. 21Mɩɩn sɛlɛ wɔ́ kɛ ɛ mán bɛ yɔ́ kʋn. Mɩ́n Sɩ, man bɛ nʋn yɛ́, yɛ yɔ́ kʋn kɛ mɩn nʋn wɔ́, yɛ tɩ kʋn’n. Man bɛ yɔ́ kʋn nán eyuadɩ nɩn a le a li kɛ wɔ́ yɛ̂ ɛ sʋanlɩn mɩ́n ɔ. 22Anunminnyanmʋn’n mɔ ɛ falɩ manlɩn mɩ́n’n, m’an fa m’an man bɛ́, yɩ́ dɩɛ anɩn bɛ́ kʋalaa bɛ yɔ kʋn kɛ mɩn nʋn wɔ́ yɛ tɩ kʋn’n. 23Man mɩn nʋn bɛ́, yɛ yɔ́ kʋn kɛ wɔ́ kʋsʋ ɛ nʋn mɩ́n, yɛ tɩ kʋn’n. Man bɛ yɔ́ sʋanlan kʋn bɔkɔɔ, nán eyuadɩ nɩn a nwun kɛ a sʋan mɩ́n, ɛsɛ ɛ kulo bɛ́ kɛ ɛ kulo mɩ́n’n.
24“Mɩ́n Sɩ, kɛmɔ a fa bɛ́ a man mɩ́n’n, mɩ́n kʋsʋ mɩn kulo kɛ lɩka mɔ n dɩ’n, bɛ́ kʋsʋ bɛ tanlan ɛbɛlɛ bie, nán b’a nwun mɩ́n anunminnyanmʋn’n, anunminnyanmʋn’n mɔ ɛ falɩ manlɩn mɩ́n’n. Ɔ sanlɩn kɛ ɛ lili mʋa ɛ hulolɩ mɩ́n asannan nán a sesie mân’n. 25Mɩ́n Sɩ, wɔ́ mɔ ɛ tɩ sɛsɛfʋɛ, eyuadɩ amma’n nzɩ man wɔ́, nan mɩ́n dɩɛ, mɩn sɩ wɔ́. Yɛ̂ mɩ́n menian’n-mɔ kʋsʋ sɩ kɛ a sʋan mɩ́n. 26M’an man b’a nwun wɔ́, ɛsɛ mɩn ’ba man bɛ nwun wɔ́ kpa biekun. Yɩ́ dɩɛ, anɩn ehulo’n mɔ ɛ kulo mɩ́n’n tanlan bɛ nun, nán mɩ́n kʋsʋ mɩn nʋn bɛ́ a yɔ kʋn.”
18Zufʋ mgbain’n-mɔ ’ba man bɛ cɩ Zozi
(Matie 26.47-56, Maakɩ 14.43-50, Luku 22.47-53)
1Mɔ Zozi sɛlɛlɩ nzɛlɛ sɔ’n m’ɔ yuelɩ’n, ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ bɛ hɔlɩ asue baa’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Sedʋnlʋn nɩn anzin ɛlɔ. Asue sɔ’n mantan Zoluzalɛmʋn. Yɩ́ nzin ɛlɔ, tola kʋn wɔ ɛbɛlɛ, ɔ nʋn yɩ́ menian’n-mɔ hɔlɩ wʋlʋlɩ nun. 2Zudasɩ mɔ ɔ ’ba yɩ yɩ́ man’n, ɔ sɩ lɩka sɔ’n, afɩ ɔ yɔ a, Zozi nʋn yɩ́ menian’n-mɔ kɔ yia ɛlɔ. 3Yɩ́ ti, Zudasɩ li *Lɔmʋn nʋn Zufʋ nzalafʋ dɔʋn anyunnun, bɛ kɔ a kɔ ju ɛbɛlɛ. Zufʋ nzalafʋ sɔ’n-mɔ, Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn *Falisifʋɛ’n-mɔ yɛ̂ bɛ yɩlɩ bɛ́ ɔ. Mɔ bɛ ’ba’n, bɛ le kʋan ninnge, kanlannɩɛ nʋn tɛɛ. 4Nan Zozi dɩɛ, ɔ sɩ yɩ́ kʋalaa mɔ ɔ lɛ ’ba tʋ yɩ́’n sie. Ɔ fi tola nɩn anun kɔ fite, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ lɛ kpʋnndɛ nwan?”
5Bɛ́ nwan: “Yɛ lɛ kpʋnndɛ Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ’n.”
Zozi nwan: “Mɩ́n ahɩ.” Zudasɩ m’ɔ lɛ yɩ yɩ́ man’n, anɩn ɔ nʋn bɛ́ yɛ̂ bɛ jijin ɛbɛlɛ ɔ. 6Kɛ Zozi ’se kɛ: “Mɩ́n ahɩ” nɩn ala, nzalafʋ’n-mɔ kɔ bɔ si, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ hyʋɩn bɛ kɔ hɔ bɛ́ nzin bɛ kɔ han bɛ kɔ gua asɩ. 7Mɔ Zozi nwunlin yɩ́ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ lɛ kpʋnndɛ nwan?”
Bɛ́ nwan: “Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ’n.”
8Zozi nwan: “M’an se ɛmɔ kɛ y’ɔ le mɩ́n. Nan sɛ mɩ́n yɛ̂ ɛmɔ lɛ kpʋnndɛ mɩ́n sakpa a, anɩn ɛmɔ yáci menian ɛhɩ-mɔ maan bɛ hɔ́.” 9Zozi hanlɩn sɔ maan ɛjɔlɛ’n m’ɔ hanlɩn yɩ́ mɛlɛ mɔ ɔ ’sɛlɛ Nyanmɩan man yɩ́ menian’n-mɔ’n kpɩnlɩn sʋ. Yɩ́ nwan: “Bɛ́ mɔ a fa bɛ́ a man mɩ́n’n, m’an mminlin man fɩ́ɩ́.”
10Anɩn Simʋn Pɩɛlɩ le dadɩɛ, ɔ kɔ hyʋɩn kɔ kpɛ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn akʋa nɩn anzʋ fama’n. Akʋa sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Malikusi.
11Mɔ Zozi nwunlin yɩ́ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Simʋn Pɩɛlɩ, fa wɔ́ dadɩɛ’n wula yɩ́ bʋa nɩn anun. Ɛ jʋnlɩn kɛ yalɛ’n mɔ mɩ́n Sɩ nwan n nwún yɩ́’n, mɩn ngɔ nwun man yɩ́ ɔ?”
Bɛ ’ba fa Zozi bɛ fite Nannan Hannɩn anyunnun
12Ɛhɩ a, *Lɔmʋn nzalafʋ’n-mɔ nʋn bɛ́ kpain’n, nʋn Zufʋ’n-mɔ nzalafʋ dɩɛ’n-mɔ kɔ hyɩ Zozi, bɛ kɔ cɩcɩ yɩ́. 13Bɛ nʋn yɩ́ kɔ li mʋa kɔ hɔ Nannan Hannɩn awulo. Hannɩn sɔ’n tɩ *tɛɛyɩfʋɛ kpain daba. Kayifʋ m’ɔ tɩ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain afʋɛ sɔ nɩn anun’n, ɔ ja Hannɩn awa balasua. 14Kayifʋ kʋsʋ yɛ̂ ɔ hanlɩn helelɩ Zufʋ’n-mɔ kɛ: “Sɛ sʋanlan kʋn wu a, ɔ tɩ kpa tala kɛ mân bɔndɩn’n kɔ bɔ’n.”
Pɩɛlɩ ’ba han kɛ ɔ nzɩ man Zozi
(Matie 26.69-70, Maakɩ 14.66-68, Luku 22.55-57)
15Mɔ bɛ nʋn Zozi ’kɔ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn awulo ɛlɔ’n, Simʋn Pɩɛlɩ nʋn Zozi sʋanlan’n kʋn biekun bɛ sili yɩ́ sʋ. Zozi sʋanlan sɔ’n, tɛɛyɩfʋɛ kpain’n sɩ yɩ́. Mɔ bɛ ’wʋlʋ awulo nɩn akunnun ɛlɔ’n, ɔ wʋlʋlɩ ɛlɔ bie. 16Nan Pɩɛlɩ dɩɛ, ɔ halɩ gua sʋ ɛlɔ anʋan nɩn anwʋn ɛbɛlɛ. Zozi sʋanlan kʋn’n mɔ tɛɛyɩfʋɛ kpain’n sɩ yɩ́’n kɔ fite. Ɔ kɔ han kɔ hele balasua’n m’ɔ sisa anʋan’n ɔ kɔ man Pɩɛlɩ kɔ wʋlʋ. 17Afanɩan’n m’ɔ nɩan anʋan nɩn asʋ’n kɔ bisa Pɩɛlɩ kɛ: “N ja bian, asʋ wɔ́ kʋsʋ, ɛ tɩ man bian sɔ’n sʋanlan ɔ?”
Simʋn Pɩɛlɩ nwan: “Cɛcɛ, nán yɩ́ sʋanlan y’ɔ le mɩ́n.”
18Kɛmɔ anɩn ɛyɛlɛ wɔ nun’n, ngʋa’n-mɔ nʋn nzalafʋ’n-mɔ a huan sɩ̂n bɛ jijin yɩ́ nwʋn bɛ lɛ tɩ. Pɩɛlɩ kʋsʋ kɔ a kɔ jinlan bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ ɔ lɛ tɩ bie. 19Mɛlɛ sɔ’n, anɩn Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain’n lɛ bisa Zozi yɩ́ menian’n-mɔ nʋn yɩ́ ninnge’n m’ɔ kekele nɩn anwʋn kosuan. 20Zozi kɔ bua yɩ́ kɛ: “M’an han yɩ́ bagua nun m’an hele mân’n bɔndɩn’n. Mɩ́n ninnge’n kʋalaa mɩn kekele yɩ́ cɩan daa lɩka mɔ Zufʋ’n-mɔ yia’n, bɛ́ asɔnɩn sua’n-mɔ anun ɔ nʋn Nyanmɩan awulo nɩn anun. Mɩ́n ɛjɔlɛ’n kʋalaa mɔ mɩn kan’n, nán nvɩalɩɛ nun ɔ. 21Nan nzukɛ ati yɛ̂ ɛ tɛ bisa mɩ́n yɩ́ nwʋn kosuan ɔ? Bisa bɛ́ mɔ n ganlɩn ɛjɔlɛ’n n gelelɩ bɛ́ mɔ bɛ tɩlɩ’n. Bɛ́ dɩɛ, bɛ sɩ ɛjɔlɛ’n mɔ n ganlɩn n gelelɩ bɛ́’n kpa bɔkɔɔ.”
22Zozi anʋan a ndɔ man, nzalafʋ’n-mɔ anun kʋn m’ɔ mantan yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ’n kɔ kpɛ yɩ́ nyɩn nɩn asʋ. Yɩ́ nwan: “Asʋ, kɛ bɛ kan ɛjɔlɛ bɛ kele Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn anɩn?”
23Zozi nwan: “Sɛ m’an han ɛjɔlɛ ɛtɛ a, kele mɩ́n ɛjɔlɛ ɛtɛ ɛhɔlɛ kʋn mɔ m’an han’n. Sɛ kʋsʋ m’an ngan man ɛjɔlɛ ɛtɛ a, anɩn nzukɛ ati yɛ̂ ɛ kpacɩ mɩ́n nyɩnsʋ ɔ?” 24Ɛhɩ a, Hannɩn ngɔ man bɛ ngɔ nyannjɩ man Zozi, ɔ kɔ man bɛ kɔ fa yɩ́ bɛ kɔ hɔ kɔ wula Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain Kayifʋ asa nun.
Pɩɛlɩ ’ba han biekun kɛ ɔ nzɩ man Zozi
(Matie 26.71-75, Maakɩ 14.69-72, Luku 22.58-62)
25Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Pɩɛlɩ tɛ jin sɩ̂n nɩn anwʋn ɛbɛlɛ. Bɛ́ mɔ bɛ jijin sɩ̂n nɩn anwʋn ɛbɛlɛ’n kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Asʋ wɔ́ kʋsʋ wɔ́, ɛ tɩ man bian sɔ’n sʋanlan’n bie ɔ?”
Pɩɛlɩ nwan: “Cɛcɛ, nán yɩ́ sʋanlan’n bie y’ɔ le mɩ́n.”
26Tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn akʋa’n kʋn mɔ yɩ́ abie y’ɔ le nunhan’n mɔ Pɩɛlɩ kpɛlɩ yɩ́ nzʋ’n nwan: “Asʋ m’an nnwun man wɔ́ nʋn yɩ́ tola nɩn anun ɛlɔ ɔ?” 27Ɛsɛ Simʋn Pɩɛlɩ nwan nán yɩ́ ɔ. Ɔ ’kan sɔ nɩn ala, kokolokoo! Akɔ kʋn kɔ bɔ.
Bɛ ’ba fa Zozi bɛ fite Lɔmʋn Kʋnmanna Pilatɩ anyunnun
(Matie 27.1-2,11-14, Maakɩ 15.1-5, Luku 23.1-5)
28Ngɛlɛmɔ tutun kpa, kɛ alɩ́ɛ’n hɩnlɩn ɛbɛlɛ ala, bɛ́ nʋn Zozi fi kpain Kayifʋ awulo ɛbɛlɛ, bɛ kɔ fa yɩ́ kɔ hɔ *Lɔmʋn kʋnmanna nɩn awulo ɛlɔ. Kɛmɔ ɔ tɩ man Zufʋ’n, sɛ Zufʋ’n-mɔ wʋlʋ yɩ́ awulo ɛlɔ a, anɩn efian a han bɛ́, bɛ ngʋala man *Pakɩ’n bie di, ɛhɩ ati b’a nwʋlʋ man ɛlɔ bie. 29Bɛ manlɩn *Pilatɩ muonun fitelɩ walɩ bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ, nán ɔ’a bisa bɛ́ kɛ: “Bian ɛhɩ a yɔ nzu mɔ ɛmɔ lɛ ’ba sanman yɩ́ ɔ?”
30Bɛ́ nwan: “Sɛ ɔ tɩ man ɛtɛfʋɛ a, ahan yɛ nva man yɩ́ yɛ mmɛlɛ man wɔ́.”
31Pilatɩ nwan: “Ɛmɔ muonun nʋn yɩ́ hɔ́, bɛ hɔ́ búa yɩ́ ndɛɛ kɛ ɛmɔ mala’n kele’n.”
Mɔ Zufʋ’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ́ nwan: “Yɛ le man atɩn kɛ yɛ kun yɩ́.” 32Ɛjɔlɛ mɔ Zozi hanlɩn helelɩ ehuan ɛhɔlɛ kʋn’n mɔ bɛ ’ba hun yɩ́’n, kɛ ɔ yɔlɩ mɔ ɛjɔlɛ sɔ’n kpɩnlɩn sʋ nɩn anɩn.
33Ɛhɩ a, Pilatɩ kɔ wʋlʋ sua nɩn anun ɛlɔ ɔ kɔ fɛlɛ Zozi ɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “N ja bian, asʋ Zufʋ’n-mɔ belemgbin’n y’ɔ le wɔ́ ɔ?”
34Zozi nwan: “Wɔ́ muonun wɔ́ ti anun yɛ̂ a bɔ mɔ ɛ lɛ kan sɔ anaan, menian yɛ̂ b’a han mɩ́n nwʋn ɛjɔlɛ b’a hele wɔ́, yɩ́ ti yɛ̂ ɔ man ɛ lɛ bisa mɩ́n kosuan sɔ nɩn ɔ?”
35Pilatɩ nwan: “Ɛ nɩan an, anɩn Zufʋ y’ɔ le mɩ́n ɔ? Wɔ́ mân nɩn anun menian’n-mɔ nʋn tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ yɛ̂ b’a fa wɔ́ b’a bɛlɛ mɩ́n ɔ. Nan ɛ yɔlɩ nzu?”
36Mɔ Zozi tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nwan: “N dɩ man mân ɛhɩ anun belemgbin. Nan sɛ n dɩ mân ɛhɩ anun belemgbin an, ahan mɔ Zufʋ mgbain’n-mɔ ’cɩ mɩ́n’n, mɩ́n ngʋa’n-mɔ hʋnlɩn lelɩ mɩ́n maan b’a ngʋala man mɩ́n cɩ. Nan kʋsʋ ɔ tɩ man sɔ, mɩn nni man belemgbin mân ɛhɩ anun.”
37Pilatɩ nwan: “Yɩ́ ti, belemgbin y’ɔ le wɔ́ sakpa?”
Zozi nwan: “Wɔ́ nʋan wɔ sʋ ɛ lɛ kan, belemgbin y’ɔ le mɩ́n. Bɛ wʋlɩ mɩ́n, m malɩ mân nɩn anun kɛ mɩn ’ba han ananhɔlɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ. Ɔ man sʋanlan biala m’ɔ tɩ ananhɔlɛ’n sʋanlan’n, ɔ tie ɛjɔlɛ’n mɔ mɩn kan’n.”
38Mɔ Pilatɩ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Apii, ananhɔlɛ’n y’ɔ le nzu?”
Pilatɩ ’ba man atɩn kɛ bɛ hún Zozi
(Matie 27.15-26, Maakɩ 15.6-20, Luku 23.13-25)
Kɛ Pilatɩ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ sa kɔ hɔ Zufʋ’n-mɔ anwʋn ɛlɔ, yɩ́ nwan: “Mɩ́n dɩɛ, mɩn nnwun man like mɔ yɩ́ ti yɛ̂ ɔ di kɛ bɛ kun sʋanlan sɔ nɩn ɔ. 39Nan ɔ tɩ mala wɔ ɛmɔ afian ɛwa, sɛ bɛ ’di *Pakɩ biala a, bɛ́ mɔ bɛ kɔ gua bɛ́ fiadɩ’n, mɩn yɩ kʋn. Yɩ́ ti, asʋ ɛmɔ kulo kɛ mɩn yaci Zufʋ’n-mɔ belemgbin nɩn ɔ?”
40Mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ kɔ tɛtɩan nun, bɛ́ nwan: “Cɛcɛ, nán yɩ́ yɛ̂ yɛ kulo kɛ ɛ yaci yɩ́ ɔ! Nan yɛ́ dɩɛ, Balabasɩ yɛ̂ yɛ kulo kɛ ɛ yɩ yɩ́ ɔ!” Balabasɩ sɔ’n kʋsʋ a, ɔ tɩ kodiawu.
191Ɛhɩ a, Pilatɩ kɔ man nzalafʋ’n-mɔ atɩn kɛ bɛ fá Zozi bɛ hɔ́ fín yɩ́ mgbele. 2Nzalafʋ’n-mɔ kɔ fin Zozi mgbele ɛsɛ bɛ kɔ nwʋn abotile kɛ mmelemgbin’n-mɔ dɩɛ’n, bɛ kɔ bɔ Zozi ati. Abotile sɔ’n, bɛ le eminlan mmowe yɛ̂ b’a nwʋn ɔ. Bɛ kɔ wula yɩ́ taladɩɛ kɔkɔlɛ kʋsʋ bɛ kɔ bʋka sʋ. 3Bɛ cʋɩn bɛ mantan yɩ́, anɩn bɛ́ nwan: “Zufʋ’n-mɔ belemgbin, ahɩn o! Zufʋ’n-mɔ belemgbin, ahɩn o!” Anɩn bɛ ’kpɛ yɩ́ nyɩn nɩn asʋ.
4Bɛ wɔ ɛbɛlɛ kaan an, ɛsɛ Pilatɩ kɔ fite biekun, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ Zufʋ’n-mɔ, bɛ nɩ́an, mɩɩn fa yɩ́ mɩn bɛlɛ ɛmɔ mɩn man ɛmɔ nwun kɛ mɩn nnwun man like mɔ ɔ’a yɔ m’ɔ di kɛ bɛ kun yɩ́ ɔ.”
5Kɛ Pilatɩ ’kan sɔ ala, nzalafʋ’n-mɔ nʋn Zozi kɔ fite, yɩ́ mmowe abotile’n bɔ yɩ́ ti, yɩ́ taladɩɛ kɔkɔlɛ’n wula yɩ́. Pilatɩ nwan: “Sʋanlan nɩn ahɩ o!”
6Mɔ Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn bɛ́ nzalafʋ’n-mɔ nwunlin yɩ́’n, bɛ lɛ tɛtɩan nun kpa, bɛ́ nwan: “Bɛ bʋ́bɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ, bɛ bʋ́bɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ!”
Mɔ Zufʋ’n-mɔ hanlɩn sɔ’n, Pilatɩ nwan: “Ɛmɔ muonun fá yɩ́ hɔ́ bʋ́bɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ, nan mɩ́n dɩɛ, mɩn nnwun man ɛtɛ mɔ ɔ’a yɔ ɔ.”
7Zufʋ’n-mɔ nwan: “Yɛ le yɛ́ mala kʋn, mala sɔ’n kele kɛ nán bɛ kan ɛjɔlɛ ɛtɛ bɛ tia Nyanmɩan Kpili. Yɩ́ kʋsʋ ɔ’a han ɛjɔlɛ ɛtɛ ɔ’a tia Nyanmɩan, afɩ yɩ́ nwan ɔ tɩ Nyanmɩan Awa, yɩ́ ti, ɔ sɛ kɛ bɛ kun yɩ́.”
8Mɔ Pilatɩ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, esulo hanlɩn yɩ́ biekun kpa. 9Ɔ kɔ sa kɔ wʋlʋ awulo ɛlɔ, ɔ kɔ bisa Zozi kɛ: “Ɛ fi nin?” Zozi ngɔ tɛ yɩ́ sʋ. 10Pilatɩ nwan: “Mɩ́n yɛ̂ ɛ lɛ kpinlin mɩ́n’n? Ɛ nzɩ man kɛ mɩn kʋala kɛ mɩn man bɛ yaci wɔ́, ɛsɛ mɩn kʋala kɛ mɩn man bɛ bʋbɔ wɔ́ kʋlʋwa sʋ ɔ?”
11Mɔ Pilatɩ hanlɩn sɔ’n, Zozi nwan: “Sɛ nán tunmin’n mɔ Nyanmɩan falɩ manlɩn wɔ́ nɩn ala a, ɛ le man tunmin fɩ́ɩ́ kʋ́n mɩ́n sʋ. Yɩ́ sɔ ati, Kayifʋ m’ɔ yɩlɩ mɩ́n manlɩn wɔ́’n, yɩ́ ɛtɛ dɩɛ mɔ ɔ’a yɔ’n tala wɔ́ dɩɛ’n.”
12Ɛbɛlɛ ala, Pilatɩ lɛ kpʋnndɛ atɩn ɔ yaci Zozi. Mɔ Zufʋ’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ lɛ tɛtɩan nun sɛlɛ kpa, bɛ́ nwan: “Sɛ ɛ yaci sʋanlan ɛhɩ a, anɩn nán wɔ́ manngʋn y’ɔ le *Sezaa, afɩ sʋanlan biala m’ɔ bu yɩ́ nwʋn kɛ ɔ tɩ belemgbin’n, anɩn ɔ kpɔ belemgbin Sezaa.”
13Mɔ Pilatɩ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ man bɛ kɔ fa Zozi bɛ nʋn yɩ́ kɔ fite Zufʋ’n-mɔ anyunnun. Yɩ́ muonun kʋsʋ ɔ kɔ tanlan yɩ́ bia nɩn asʋ, lɩka mɔ bɛ tanlan bɛ di ɛjɔlɛ’n. Lɩka sɔ’n, bɛ le nyɔbʋɛ ndɛtɛlɛ kpa yɛ̂ b’a fa b’a sɩsɛ asɩɛ nɩn anwʋn kɛ kalo. *Ebele anɩɛ nɩn anun, bɛ fɛlɛ yɩ́ “gabata”. 14Cɩan sɔ’n kʋsʋ, yɩ́ alɩ́ɛ cɩn an, anɩn ɔ tɩ Zufʋ’n-mɔ ɛnwʋnmɩan ele cɩan. Anɩn sɛnzɛ nɩn a ju bɛ́ ti afian. Pilatɩ kɔ fa kɔ tʋ Zufʋ’n-mɔ anyunnun, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ belemgbin nɩn ahɩ o!”
15Mɔ Pilatɩ hanlɩn sɔ helelɩ bɛ́’n, bɛ lɛ tɛtɩan nun, bɛ́ nwan: “Bɛ hún yɩ́! Bɛ hún yɩ́! Bɛ bʋ́bɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ!”
Pilatɩ nwan: “Yɩ́ ti, bɛ bʋ́bɔ ɛmɔ belemgbin’n kʋlʋwa sʋ?”
Ɛbɛlɛ ala, Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nwan: “Yɛ́ belemgbin nɩn ala y’ɔ le *Sezaa, sɛ ɛ yɩ yɩ́ a, yɛ le man belemgbin fɩ́ɩ́ kʋ́n.”
16Kɛ bɛ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, Pilatɩ manlɩn nzalafʋ’n-mɔ atɩn kɛ bɛ bʋ́bɔ Zozi kʋlʋwa sʋ. Ɛhɩ a, bɛ kɔ sɔ Zozi bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ.
Nzalafʋ’n-mɔ ’ba bʋbɔ Zozi kʋlʋwa sʋ
(Matie 27.32-44, Maakɩ 15.21-32, Luku 23.26-43)
17Ɛhɩ, Zozi muonun sʋ yɩ́ kʋlʋwa’n fi kulo nɩn asʋ ɔ kɔ fite kɔ hɔ lɩka kʋn. Lɩka sɔ’n, *ebele anɩɛ nɩn anun bɛ fɛlɛ yɩ́ “Gɔlʋgota”, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ “tile kangɔ lɩka.” 18Ɛbɛlɛ, nzalafʋ’n-mɔ kɔ bʋbɔ Zozi kʋlʋwa nɩn asʋ. Lɩka kʋnmgba sɔ’n, bɛ kɔ bʋbɔ kodiawu nnyuan kʋsʋ kʋlʋwa sʋ, kʋn wɔ yɩ́ bɛ̂ sʋ, kʋn kʋsʋ wɔ yɩ́ fama sʋ, yɛ̂ Zozi wɔ bɛ́ afian.
19Pilatɩ kɔ man bɛ kɔ hɛlɛ kalata bɛ kɔ bɔ Zozi kʋlʋwa nɩn ati sʋ kɛ: “Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ, Zufʋ’n-mɔ belemgbin.” 20Zufʋ’n-mɔ dɔʋn kɩnngalɩ ɛjɔlɛ sɔ’n mɔ bɛ hɛlɛlɩ’n, ɔ sanlɩn kɛ lɩka mɔ bɛ bʋbɔlɩ Zozi kʋlʋwa nɩn asʋ’n mantan kulo’n kʋkʋ. Ɛjɔlɛ sɔ’n kʋsʋ, b’a hɛlɛ yɩ́ *ebele anɩɛ nun, b’a hɛlɛ yɩ́ *latɩn anɩɛ nun, ɛsɛ b’a hɛlɛ yɩ́ *gɛlɛkɩ anɩɛ nun. 21Mɔ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nwunlin ɛhɛlɛ sɔ’n, bɛ hɔlɩ tʋlɩ Pilatɩ a, bɛ́ nwan: “Pilatɩ, ahan a ngɛlɛ man yɩ́ kɛ ‘Zufʋ’n-mɔ belemgbin’, nan ahan ɛ hɛlɛlɩ yɩ́ kɛ ‘sʋanlan ɛhɩ nwan ɔ tɩ Zufʋ’n-mɔ belemgbin.’”
22Pilatɩ nwan: “Mɔ m’an hɛlɛ’n, bɛ ngaci man yɩ́ kʋ́n.”
23Ɛhɩ, bɛ kɔ bʋbɔ Zozi kʋlʋwa nɩn asʋ, bɛ kɔ hye yɩ́ taladɩɛ’n-mɔ anun nnan bɛ kɔ fa. Bɛ́ nun kʋn biala kɔ nyan m’ɔ fata ɔ. Ɔ kɔ ha yɩ́ bubu’n. Taladɩɛ sɔ’n kʋsʋ, ɔ fa yɩ́ anwunno dede m’ɔ ju yɩ́ asɩ’n, ɔ le man mgbalɩɛ, bɛ nwʋnlɩn yɩ́ wolologɔ kʋnmgba. 24Mɔ nzalafʋ’n-mɔ hyelɩ yɩ́ taladɩɛ ɛhɩnlɩn-mɔ anun yuelɩ’n, bɛ wɔ ɛbɛlɛ kaan an, nunhan kʋn kɔ fa kɔ tʋ yɩ́ manngʋn’n-mɔ anyunnun kɛ: “Ebia-mɔ, taladɩɛ kʋn ɛhɩ m’ɔ wɔ ɛwa’n, nán bɛ man yɛ sosua nun, nan bɛ mán yɛ hyʋ́ɩn tondo yɛ nwún sʋanlan m’ɔ kɔ nyan yɩ́ ɔ.”
*Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun, b’a hɛlɛ kɛ:
B’a hye mɩ́n nwʋn ninnge’n-mɔ b’a fa,
yɛ̂ b’a hyʋɩn tondo b’a fa mɩ́n taladɩɛ’n.
Kɛ ɔ yɔlɩ mɔ ɛjɔlɛ sɔ’n kpɩnlɩn sʋ nɩn anɩn. Mɔ nzalafʋ’n-mɔ yɔlɩ nɩn anɩn.
25Anɩn Zozi anin’n nʋn yɩ́ nin anianman balasua’n nʋn Kolopasɩ ayɩ Mali yɛ̂ Mali m’ɔ fi Magɩdala’n, bɛ́ kʋalaa bɛ jijin Zozi kʋlʋwa nɩn anwʋn ɛbɛlɛ. 26Mɔ Zozi nwunlin kɛ sʋanlan’n m’ɔ kulo yɩ́’n jin yɩ́ nin anwʋn ɛbɛlɛ’n, ɔ kɔ fɛlɛ yɩ́ nin ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “M mo, ɛ ’nwun wɔ́ wa.” 27M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kpɛlɩ yɩ́ nyɩn sʋanlan’n m’ɔ kulo yɩ́’n kʋsʋ anwʋn ɛlɔ a, yɩ́ nwan: “Ɛ ’nwun wɔ́ nin.” Ɔ fi ɛbɛlɛ, yɩ́ sʋanlan’n falɩ yɩ́ nin hɔlɩ yɩ́ awulo.
Zozi ewue nun
(Matie 27.45-56, Maakɩ 15.33-41, Luku 23.44-49)
28Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, sian’n yɩ́ muonun ɔ nɩan an, anɩn yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ’n mɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n hanlɩn’n kʋalaa a kpɩn sʋ. Ɛbɛlɛ ala, yɩ́ nwan: “Nzuhoe lɛ kun mɩ́n.”
29Anɩn bua kʋn jin ɛbɛlɛ, vinɛgɩlɩ yi yɩ́. Mɔ Zozi hanlɩn sɔ nɩn ala, nzalafʋ’n-mɔ kɔ nɩan ɛbɛlɛ bɛ kɔ fa eminlan kʋn bɛ kɔ bɔ vinɛgɩlɩ sɔ nɩn anun. Bɛ kɔ sinnze yɩ́ baka kʋn ati. Baka sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ *Izɔpʋ. Bɛ kɔ fa bɛ kɔ han Zozi anʋan. 30Mɔ vinɛgɩlɩ’n hanlɩn yɩ́ nʋan yuelɩ’n, yɩ́ nwan: “Sian dɩɛ, ɔ’a yue.” Kɛ ɔ hanlɩn sɔ mɔ ɔ ’si yɩ́ ti asɩ ala, ɔ kɔ ha nun.
Nzalafʋ kʋn ’ba wɔ Zozi anvɩn nun acɔ
31Cɩan mɔ bɛ hunlin Zozi’n, yɩ́ alɩ́ɛ cɩn an, ɔ tɩ ɛnwʋnmɩan elie cɩan. Yɩ́ sɔ ati, bɛ́ mɔ b’a bʋbɔ bɛ́ kʋlʋwa sʋ’n, Zufʋ’n-mɔ ngulo man kɛ bɛ́ fuin’n ka ɛbɛlɛ dede *ɛnwʋnmɩan elie cɩan’n ju. Afɩ cɩan sɔ’n tɩ cɩan kpili kpa. Ɛhɩ kʋalaa ati, Zufʋ’n-mɔ sɛlɛlɩ *Pilatɩ kɛ ɔ mán nzalafʋ’n-mɔ búbu menian sɔ’n-mɔ aja’n, nán bɛ yɩ́ bɛ́ kʋlʋwa nɩn asʋ. 32Nzalafʋ’n-mɔ walɩ a, menian nnyuan’n mɔ b’a bʋbɔ bɛ́ kʋlʋwa sʋ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ’n, bɛ kɔ li mʋa bɛ kɔ bubu kʋn nɩn aja’n, ɛsɛ bɛ kɔ bubu kʋn’n kʋsʋ dɩɛ’n. 33Bɛ́ nwan bɛ ’bubu Zozi dɩɛ’n, bɛ ’ju yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ a, anɩn ɔ’a wu. Yɩ́ ti, b’a mmubu man yɩ́ ja’n. 34Kɛ ɔ yɔlɩ sɔ’n, nzalafʋ’n-mɔ anun kʋn falɩ yɩ́ acɔ’n wɔlɩ Zozi anvɩn nɩn anun. Ɛbɛlɛ ala, moja nʋn nzue fi nun kɔ fite. 35Sʋanlan’n m’ɔ lɛ kan ɛjɔlɛ ɛhɩ kʋalaatin’n, ɔ’a nwun ninnge sɔ’n-mɔ yɩ́ muonun yɩ́ nyɩnsʋ. Yɛ̂ yɩ́ ɛjɔlɛ’n m’ɔ lɛ kan’n kʋsʋ tɩ ananhɔlɛ. Ɔ sɩ kɛ ɔ lɛ kan ananhɔlɛ, ɔ ’kan maan ɛmɔ kʋsʋ de di. 36Ninnge sɔ’n yɔlɩ sɔ, ɔ man *Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɩka m’ɔ lɛ kan kɛ: B’a mmu man yɩ́ bowe kʋnmgba cein anun, ɔ kpɩnlɩn sʋ. 37Ɛsɛ b’a hɛlɛ wɔ lɩka fʋfɔlɛ kɛ: Bɛ ’ba kaci bɛ́ nyɩn sʋanlan’n mɔ bɛ wɔlɩ yɩ́ nvɩn nɩn anun acɔ nɩn anwʋn ɛlɔ.
Zozi esie’n
(Matie 27.57-61, Maakɩ 15.42-47, Luku 23.50-56)
38Ɛhɩ anzin, Zozɛfʋ m’ɔ fi Alimate kulo nɩn asʋ’n, ɔ hɔlɩ sɛlɛlɩ Pilatɩ kɛ ɔ ’fa Zozi fuin’n ɔ ’kɔ a sie yɩ́. Zozɛfʋ sɔ’n, Zozi sʋanlan kʋn y’ɔ le yɩ́, nan kʋsʋ, kɛmɔ ɔ sulo Zufʋ mgbain’n-mɔ nɩn ati, ɔ nyɩ man yɩ́ nwʋn ɔ ngele man. Kɛ ɔ hanlɩn sɔ nɩn ala, Pilatɩ kɔ man yɩ́ atɩn. Zozɛfʋ kɔ a kɔ fa Zozi fuin’n kɔ hɔ. 39Ninkodɛmʋn mɔ cɩan kʋn kɔngɔɛ ɔ walɩ Zozi anwʋn ɛbɛlɛ’n, yɩ́ kʋsʋ ɔ ’ba a, ɔ le alufanlan kɔ yɔ tonun abulasan. 40Bɛ́ menian nnyuan, bɛ kɔ fa Zozi fuin’n, bɛ kɔ fa kisaan bɛ kɔ fʋfɔ yɩ́ nwʋn. Bɛ kɔ fa alufanlan sɔ’n bɛ kɔ gugua kisaan nɩn anun kɛ Zufʋ’n-mɔ ’sie sʋanlan an, bɛ yɔ yɩ́’n. 41Lɩka mɔ bɛ bʋbɔlɩ Zozi kʋlʋwa nɩn asʋ’n, tola kʋn wɔ yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. Tola sɔ nɩn anun, sɛka fʋfɔlɛ kʋn wɔ ɛbɛlɛ, bɛ sielɩ man sʋanlan fɩ́ɩ́ nun lé. 42Kɛmɔ alɩ́ɛ cɩn an, anɩn ɔ tɩ Zufʋ’n-mɔ ɛnwʋnmɩan elie cɩan’n, mɔ ɛsɛ sɛka’n kʋsʋ mantan bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ ala’n, ɔ man bɛ hɔlɩ sielɩ yɩ́ nun.
20Zozi fi ewue nun ɔ ’ba tinnge
(Matie 28.1-8, Maakɩ 16.1-8, Luku 24.1-12)
1Ɛhɩ, mɔlɛ’n ngɛlɛmɔ tutun kpa, anɩn mân nɩn anun yuelɩ man tɩtɩ, Mali m’ɔ fi Magɩdala’n kɔ jasʋ kɔ hɔ Zozi sɛka nɩn asʋ ɛlɔ. Ɔ ’kɔ a ju a, b’a kunndo ɛbʋta’n m’ɔ nyin sɛka nɩn anʋan’n. 2Ɛhɩ a, ɔ le ɛnwanndie ɔ kɔ hɔ kɔ tʋ Simʋn Pɩɛlɩ nʋn sʋanlan’n mɔ Zozi kulo yɩ́’n, yɩ́ nwan: “B’a yɩ yɛ́ Mɩn yɩ́ sɛka nɩn anun, yɛ nnwun man lɩka mɔ bɛ nʋn yɩ́ a hɔ ɔ.”
3Mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, sʋanlan sɔ’n nʋn Pɩɛlɩ, bɛ kɔ jasʋ bɛ kɔ fa Zozi sɛka nɩn asʋ atɩn’n, bɛ lɛ kɔ a nɩan. 4Bɛ́ munnyuan bɛ ’kɔ a, anɩn bɛ lɛ nwanndi. Nan kɛmɔ sʋanlan kʋn’n kʋala nwanndi tala Pɩɛlɩ’n, ɔ kɔ yaci yɩ́ kɔ hɔ, ɔ kɔ li mʋa kɔ ju sɛka nɩn asʋ ɛlɔ. 5Kɛ ɔ ’ju ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ han yɩ́ nwʋn asɩ kɔ nɩan kunman nɩn anun. Ɔ ’nɩan an, ɛtanlan’n mɔ bɛ falɩ bɛ sielɩ Zozi’n gua ɛbɛlɛ, kʋsʋ ɔ’a nju man kunman nɩn anun. 6Simʋn Pɩɛlɩ juli ɛbɛlɛ a, ɔ kɔ ju kunman nɩn anun. Ɔ ’nɩan an, kisaan’n mɔ bɛ falɩ fʋfɔlɩ Zozi anwʋn’n gua asɩ ɛbɛlɛ. 7Ɛsɛ ɔ ’tʋ yɩ́ nyɩn an, ɔ kɔ nwun ɛtanlan’n mɔ bɛ falɩ gualɩ yɩ́ ti’n, b’a bubu ɔ gua yɩ́ lɩka dɩɛ angʋnmɩn. 8Kaan cɛ, sʋanlan’n m’ɔ lili mʋa juli sɛka nɩn asʋ’n kʋsʋ kɔ ju nun. Kɛ sʋanlan sɔ’n ’nwun yɩ́ sɔ ala, ɔ’a nwun kɛ Zozi fi ewue nun ɔ’a tinnge. Ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ le Zozi kɔ li. 9(Mɛlɛ sɔ’n kʋsʋ, Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɩka’n m’ɔ kele kɛ sɛ Zozi wu a, ɔ ’tinnge’n, anɩn yɩ́ menian’n-mɔ tɩlɩ man yɩ́ bʋ.) 10Yɛ̂ bɛ́ munnyuan bɛ salɩ hɔlɩ awulo ɔ.
Zozi ’ba yɩ yɩ́ nwʋn kele Mali m’ɔ fi Magɩdala’n
(Matie 28.9-10, Maakɩ 16.9-11)
11Mɔ Zozi menian nnyuan’n ’sa kɔ awulo’n, anɩn Mali jin sɛka nɩn anwʋn ɛbɛlɛ, ɔ lɛ sun. Tɛmʋn mɔ ɔ ’su’n, ɔ kɔ han asɩ ɔ kɔ nɩan kunman nɩn anun. 12Ɔ ’nɩan an, anɩn nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ nnyuan, bɛ wowula taladɩɛ nvufue hyɩhyɩɛɩn, bɛ tɩtɩ lɩka mɔ bɛ tʋlɩ Zozi’n. Kʋn tɩ yɩ́ ja ngʋa yɛ̂ kʋn tɩ yɩ́ ti sɔlɔ.
13Mɔ mmɔfʋɛ’n-mɔ nwunlin Mali’n, bɛ́ nwan: “Balasua, nzukɛ ati yɛ̂ ɛ lɛ sun ɔ?”
Mɔ Mali tɩlɩ kosuan sɔ’n, yɩ́ nwan: “B’a yɩ mɩ́n Mɩn ɛwa, mɩn nnwun man lɩka mɔ bɛ nʋn yɩ́ a hɔ ɔ.” 14M’ɔ hanlɩn sɔ helelɩ mmɔfʋɛ’n-mɔ yuelɩ’n, Ɔ ’tʋ yɩ́ nyɩn yɩ́ nzin an, Zozi jin yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ, nan kʋsʋ Mali a nnwun man kɛ yɩ́ ɔ.
15Zozi kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Balasua, nzukɛ ati yɛ̂ ɛ lɛ sun ɔ? Ɛ lɛ kpʋnndɛ nwan?”
Mali jʋnlɩn kɛ sʋanlan’n m’ɔ di tola nɩn anun junman nɩn ɔ. Yɩ́ nwan: “Yɛmɩnlɩn, sɛ wɔ́ yɛ̂ a yɩ yɩ́ ɛwa a, anɩn kele mɩ́n lɩka mɔ ɛ sielɩ yɩ́’n maan n gɔ́ n vá.”
16Mɔ Mali hanlɩn sɔ yuelɩ’n, Zozi kɔ fɛlɛ yɩ́: “Mali!”
Mali kɔ kpɛ yɩ́ nyɩn ɔ ’nɩan an, Zozi jin yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. Ɛbɛlɛ ala, Mali kɔ tɩan kɔ kpayɩ yɩ́: “*Labunin, wɔ́ ahɩ?” (Labunin’n tɩ *ebele anɩɛ, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ sʋanlan m’ɔ kan Nyanmɩan anʋan ɛjɔlɛ kele menian.)
17Sian’n mɔ Mali hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ tutu ɔ ’kɔ a tɔ yɩ́ nun. Zozi nwan: “N’ɛ kan mɩ́n, ɔ sanlɩn kɛ n vʋlɩ n gɔlɩ man mɩ́n Sɩ anwʋn ɛlɔ. Nan kɔ, kɔ han kele mɩ́n menian’n-mɔ kɛ mɩɩn fʋ mɩn kɔ mɩ́n Sɩ m’ɔ tɩ ɛmɔ kʋsʋ Asɩ nɩn anwʋn ɛlɔ, mɩɩn fʋ mɩn kɔ mɩ́n Nyanmɩan m’ɔ tɩ ɛmɔ kʋsʋ Nyanmɩan nɩn anwʋn ɛlɔ.”
18M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, Mali kɔ hɔ kɔ tʋ Zozi menian’n-mɔ, ɔ kɔ bɔ bɛ́ amannɩɛ, yɩ́ nwan: “Anianman-mɔ, m’an nwun yɛ́ Mɩn!” Ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ sʋsɔ sʋ kɔ han mɔ Zozi hanlɩn helelɩ yɩ́’n kɔ hele bɛ́.
Zozi ’ba yɩ yɩ́ nwʋn kele yɩ́ menian’n-mɔ
(Matie 28.16-20, Maakɩ 16.14-18, Luku 24.36-49)
19Mɔlɛ cɩan kʋnmgba sɔ’n nɔsʋba, kɛmɔ Zozi menian’n-mɔ sulo Zufʋ mgbain’n-mɔ nɩn ati, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ tʋ bɛ́ nwʋn anʋan nun sua kʋn anun. Bɛ wɔ ɛbɛlɛ kaan ala, Zozi kɔ fite bɛ́ nun ɛbɛlɛ, ɔ jin bɛ́ kʋalaa bɛ́ afian, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ mán bɛ́ lʋa cɩ́cɩ bɛ́ nwʋn!” 20M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ fa yɩ́ sa’n-mɔ anun nʋn yɩ́ nvɩn nɩn anun kafʋan’n kɔ hele bɛ́. Mɔ menian’n-mɔ nwunlin yɛ́ Mɩn’n, bɛ lili fɛ kpili kpa.
21Ɛsɛ bɛ wɔ ɛbɛlɛ kaan an, Zozi nwan: “Ɛmɔ mán bɛ́ lʋa cɩcɩ bɛ́ nwʋn! Kɛ mɩ́n Sɩ sʋanlɩn mɩ́n’n, mɩ́n kʋsʋ mɩɩn sʋan ɛmɔ.”
22Mɔ Zozi hanlɩn sɔ mɔ yɩ́ nʋan tɔlɩ’n, ɔ kɔ fita bɛ́ nwʋn, yɩ́ nwan: “Ɛmɔ nyán Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n. 23Menian mɔ ɛmɔ kɔ fa bɛ́ ɛtɛ’n kɔ hye bɛ́’n, bɛ ’nyan ɛtɛ face, nan bɛ́ mɔ yɛ̂ ɛmɔ a nva man bɛ́ ɛtɛ nɩn a nje man bɛ́’n, bɛ nnyan man ɛtɛ face.”
Zozi ’ba yɩ yɩ́ nwʋn kele Toma
24Mɔ Zozi ’ba yɩ́ menian’n-mɔ anwʋn ɛbɛlɛ’n, anɩn Toma (mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Nda’n) nnʋn man ɛbɛlɛ bie. Toma sɔ’n, ɔ wɔ Zozi menian bulu nʋn nnyuan nɩn anun. 25Mɔ Toma hɔlɩ dede m’ɔ walɩ’n, yɩ́ manngʋn’n-mɔ nwan: “Y’a nwun yɛ́ Mɩn!”
M’ɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ ngɔ le ngɔ li man, yɩ́ nwan: “Mɩ́n dɩɛ, sɛ m’an nnwun man yɩ́ sa nɩn anun kafʋan’n, sɛ m’an nva man mɩ́n sa’n m’an ngan man yɩ́ kafʋan’n, ɛsɛ sɛ m’an nva man mɩ́n sa’n m’an nwula man yɩ́ nvɩn nɩn anun an, mɩn nne mɩn nni man lé.”
26Ɛhɩ anzin mɔlɛ kʋn, ɛsɛ Zozi menian’n-mɔ kɔ hɔ kɔ yia sua sɔ nɩn anun biekun, bɛ kɔ tʋ bɛ́ nwʋn anʋan nun. Sian dɩɛ, anɩn Toma wɔ bɛ́ nun ɛbɛlɛ bie. Bɛ wɔ ɛbɛlɛ kaan an, Zozi kɔ fite bɛ́, ɔ jin bɛ́ afian ɛbɛlɛ. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ mán bɛ́ lʋa cɩ́cɩ bɛ́ nwʋn!” 27M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ kpɛ yɩ́ nyɩn Toma anwʋn ɛlɔ, yɩ́ nwan: “Toma, fa wɔ́ sa’n bala nán kan mɩ́n sa nɩn anun nɩan, ɛsɛ tɩnngɛ wɔ́ sa’n fa wula mɩ́n nvɩn nɩn anun. N’ɛ su akpʋlʋwa, nan de di.”
28Mɔ Toma nwunlin yɩ́ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Mɩ́n Mɩn, mɩ́n Nyanmɩan!”
29Zozi nwan: “Kɛmɔ a nwun mɩ́n’n, sian dɩɛ, ɛ de di? Nyila hán bɛ́ mɔ b’a nnwun man mɩ́n kʋsʋ b’a le mɩ́n b’a li’n.”
Kalata ɛhɩ abʋ’n
30Yɩ́ menian’n-mɔ anyunnun, Zozi yɔlɩ asinbɛnwʋn ninnge mmiekun-mɔ dɔʋn mɔ b’a ngɛlɛ man yɩ́ kalata ɛhɩ anun. 31Nan mɔ b’a hɛlɛ yɩ́ kalata ɛhɩ anun’n, b’a hɛlɛ maan ɛmɔ de di kɛ Zozi yɛ̂ ɔ tɩ *Kilisi’n, yɩ́ yɛ̂ ɔ tɩ Nyanmɩan Awa nɩn ɔ. Ɔ man sɛ ɛmɔ de yɩ́ di a, ɛmɔ ’nyan ngʋan wɔ yɩ́ dunman nun.
21Zozi ’ba yɩ yɩ́ nwʋn kele yɩ́ menian’n-mɔ anun nsʋ.
1Ɛhɩ anzin, cɩan kʋn Zozi kɔ yɩ yɩ́ nwʋn biekun kɔ hele yɩ́ menian’n-mɔ. Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn yɩ́ menian’n-mɔ wɔ Galile asue’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Tibeliadɩ nɩn anʋan. Ɛ ’nwun kɛ ɔ kpɩnlɩn yɩlɩ yɩ́ nwʋn helelɩ bɛ́’n. 2Anɩn Simʋn Pɩɛlɩ nʋn Toma mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Nda’n, ɔ nʋn Natanayɛ m’ɔ fi Kana, Galile mân nɩn anun’n yɛ̂ bian Zebede amma’n-mɔ, ɔ nʋn Zozi menian nnyuan biekun, bɛ́ kʋalaa bɛ gua asue nɩn anʋan ɛbɛlɛ. 3Bɛ wɔ ɛbɛlɛ kaan an, Simʋn Pɩɛlɩ nwan: “Mɩ́n nianman-mɔ, mɩn ’kɔ a gua dada.”
Pɩɛlɩ anʋan a ndɔ man, bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwan: “Yɛ nʋn wɔ́ kɔ.” Ɛbɛlɛ ala, bɛ kɔ hɔ bɛ kɔ fʋ ɛlɛɛ kʋn anun. Cɩan sɔ’n kɔngɔɛ, bɛ ngɔ hyɩ man ejue fɩ́ɩ́.
4Bɛ gualɩ dada’n dede mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, Zozi kɔ a asue nɩn anʋan ɛbɛlɛ, nan kʋsʋ yɩ́ menian’n-mɔ a nnwun man kɛ yɩ́ ɔ. 5Ɛhɩ a, Zozi kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Mɩ́n mma-mɔ, ɛmɔ a hyɩ ejue ɔ?”
Bɛ́ nwan: “Cɛcɛ.”
6Zozi nwan: “Ɛmɔ gúa dada nɩn ɛlɛɛ’n fama sʋ, nán ɛmɔ ’ba hyɩ ejue.” Mɔ yɩ́ menian’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ kɔ li sʋ. Bɛ kɔ gua dada’n. Sakpa kʋsʋ, bɛ ’gua yɩ́ ɛbɛlɛ a, bɛ kɔ hyɩ ejue ngʋnmɩn, bɛ nnwun man kɛ bɛ kpɩn bɛ yɔ yɩ́ ɔ. Bɛ cʋɩn yɩ́ a, ɔ njʋɩn man.
7Mɔ sʋanlan’n mɔ Zozi kulo yɩ́’n nwunlin yɩ́ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn ɔ!”
Mɔ Simʋn Pɩɛlɩ tɩlɩ kɛ yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn ɔ!”, ɔ kɔ wula yɩ́ taladɩɛ’n, afɩ anɩn yɩ́ nwʋn gua sʋ. Ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ hulu kɔ tɔ asue nɩn anun. 8Lɩka mɔ bɛ wɔ’n kʋsʋ nʋn fie a nwa man. Ɔ ’ba yɔ kɔ yɔ mɛtɩlɩ ɛya kʋn. Zozi menian nga’n-mɔ halɩ ɛlɛɛ nɩn anun, bɛ hyʋhyʋɩnlɩn dada’n dede bɛ walɩ sili asɩ, ejue yi yɩ́ tɛkɛɛ.
9Mɔ bɛ sili asɩ’n, bɛ ’nɩan an, anɩn b’a huan sɩ̂n ɛbɛlɛ, ejue la sʋ yɛ̂ kpaʋn kʋsʋ la yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. 10Zozi nwan: “Ejue’n mɔ ɛmɔ a hyɩ yɩ́ kɩkaala’n, bɛ fá bie bɛ bála.”
11Simʋn Pɩɛlɩ kɔ fʋ ɛlɛɛ nɩn anun, ɔ kɔ hyʋɩn dada’n mɔ ejue mgbili mgbili yi yɩ́’n kɔ gua asɩ, Yɩ́ kʋalaa tɩ ejue ɛya kʋn abulanun nʋn nsan. Bɛ hyɩlɩ ejue nwala kpa, kʋsʋ dada nɩn a ndɩtɩ man. 12Zozi nwan: “Ɛmɔ bála a li like.” Yɩ́ menian sɔ’n-mɔ fɩ́ɩ́ a ngʋala a mmisa yɩ́ bɔbɔ kɛ: “Nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ le wɔ́?”, ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ kʋalaa bɛ sɩ kɛ yɛ́ Mɩn ɔ. 13Zozi kɔ hɔ sɩ̂n nɩn anwʋn ɛlɔ, ɔ kɔ hɔ kɔ fa kpaʋn’n nʋn ejue’n kɔ hye kɔ man bɛ́. 14Kɛ Zozi fi ewue nun tinngelɩ’n, yɩ́ kpɛ̂ nsan asʋ mɔ ɔ ’yɩ yɩ́ nwʋn kele yɩ́ menian’n-mɔ nɩn ahɩ.
Zozi ’ba han ɛjɔlɛ kele Pɩɛlɩ
15Mɔ bɛ lili like’n yuelɩ’n, Zozi kɔ bisa Simʋn Pɩɛlɩ kɛ: “Zʋan awa Simʋn, asʋ ɛ kulo mɩ́n kpa tala ehulo’n mɔ menian ɛhɩ-mɔ fa kulo mɩ́n nɩn ɔ?”
Simʋn nwan: “Yuo o! Yɛ́ Mɩn, ɛ sɩ kɛ mɩn kulo wɔ́.”
Zozi nwan: “Sɛ ɛ kulo mɩ́n an, anɩn nɩan mɩ́n mmʋa mma’n-mɔ asʋ.”
16Bɛ wɔ ɛbɛlɛ kaan an, ɛsɛ Zozi kɔ fɛlɛ Simʋn Pɩɛlɩ biekun, yɩ́ nwan: “Zʋan awa Simʋn, asʋ ɛ kulo mɩ́n ɔ?”
Yɩ́ nwan: “Yuo o! Yɛ́ Mɩn, ɛ sɩ kɛ mɩn kulo wɔ́.”
Zozi nwan: “Anɩn nɩan mɩ́n mmʋa’n-mɔ asʋ.”
17Ɔ wɔ ɛbɛlɛ kan an, ɛsɛ ɔ kɔ fɛlɛ Simʋn Pɩɛlɩ biekun, yɩ́ nwan: “Zʋan awa Simʋn, asʋ ɛ kulo mɩ́n ɔ?” Yɩ́ kpɛ̂ nsan nɩn asʋ mɔ Yɛ́ Mɩn hanlɩn kɛ: “Zʋan awa Simʋn, asʋ ɛ kulo mɩ́n ɔ?”
Pɩɛlɩ anwʋn kɔ bubu yɩ́, yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, ɛ sɩ ɛjɔlɛ biala, ɛ sɩ kɛ mɩn kulo wɔ́.”
Zozi nwan: “Anɩn nɩan mɩ́n mmʋa’n-mɔ asʋ.” 18Mɩɩn kan yɩ́ ananhɔlɛ mɩn kele wɔ́ kɛ, daba, mɔ anɩn ɛ tɩ kpafɛlɛ’n, wɔ́ ngʋnmɩn yɛ̂ ɛ fa wɔ́ bɛlɛtɩ’n ɛ cɩ wɔ́ nwʋn sʋ, ɛ kɔ lɩka mɔ ɛ kulo ɔ. Nan mɔ ɛ ’ba yɔ awʋlʋwa’n, ɛ ’ba kuku wɔ́ sa’n-mɔ asʋ maan sʋanlan fʋfɔlɛ fa bɛlɛtɩ’n cɩ wɔ́ nwʋn sʋ, ɔ fa wɔ́ kɔ lɩka mɔ ɛ ngulo man kɛ ɛ kɔ’n. 19Zozi lɛ kan sɔ kele kɛ bɛ ’ba cɩcɩ Pɩɛlɩ, bɛ kele yɩ́ ahʋlʋwa dede bɛ kun yɩ́, nán ɔ fa ewue sɔ’n ɔ wula Nyanmɩan anunminnyanmʋn. Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, yɩ́ nwan: “Simʋn, si mɩ́n sʋ!”
20Pɩɛlɩ kɔ tʋ yɩ́ nyɩn yɩ́ nzin, ɔ ’nɩan an, anɩn sʋanlan’n mɔ Zozi kulo yɩ́’n si bɛ́ sʋ. Sʋanlan sɔ’n y’ɔ le mɔ bɛ ’di *Pakɩ alɩɛ’n m’ɔ hyɩalɩ yɩ́ nwʋn Zozi anwʋn ɛbɛlɛ ɔ bisalɩ yɩ́ kɛ: “Yɛ́ Mɩn, nwan sʋanlan dɩɛ yɛ̂ ɔ ’ba yɩ wɔ́ man ɔ?”. 21Mɔ Pɩɛlɩ nwunlin kɛ sʋanlan sɔ’n si bɛ́ sʋ’n, ɔ kɔ bisa Zozi kɛ: “Yɛ́ Mɩn, yɩ́ dɩɛ, nzu ɛjɔlɛ yɛ̂ ɔ ’tʋ yɩ́ ɔ?”
22Zozi nwan: “Sɛ mɩn kulo kɛ ɔ nyan ngʋan dede ɔ ju mɩ́n ɛwalɛ cɩan an, asʋ wɔ́ ɛjɔlɛ wɔ nun ɔ? Wɔ́ lɩlɩ si mɩ́n sʋ!” 23Ɛjɔlɛ’n kɔ te anianman’n-mɔ afian ɛlɔ kɛ bɛ́ nwan Zozi sʋanlan sɔ’n dɩɛ ɔ ngɔ wu man lé. Kʋsʋ Zozi a ngan a ngele man Pɩɛlɩ kɛ ɔ ngɔ wu man le, nan Zozi nwan: “Sɛ mɩn kulo kɛ ɔ nyan ngʋan dede ɔ ju mɩ́n ɛwalɛ cɩan an, asʋ wɔ́ ɛjɔlɛ wɔ nun ɔ?”
24Zozi sʋanlan sɔ’n lɩlɩ yɛ̂ ɔ’a nwun ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ ɔ’a hɛlɛ ɔ’a sie ɔ. Yɛ̂ yɛ sɩ kɛ ɛjɔlɛ’n mɔ ɔ’a han’n tɩ ananhɔlɛ.
Kʋalaa kʋalaa
25Zozi yɔlɩ asinbɛnwʋn ninnge dɔʋn kpa mmiekun-mɔ. Nan sɛ bɛ lɛ tʋa kʋn biala bɛ kɛlɛ a, yɩ́ nwʋn kalata mɔ bɛ ’kɛlɛ’n, mɩn de mɩn di kɛ ɔ nzʋn man mân nɩn anun.