KOLƆSƱ

PƆLƱ KALATA’N

M’Ɔ HƐLƐLƖ NWANLƖN

KOLƆSƱ ASƆNƖN MMA’N-MƆ’N

M’ɔ wɔ nun’n

Anɩn, Kolɔsʋ tɩ Azi mân nɩn anun ɛlɔ kulo kʋn. Ɛnɛ bɛ fɛlɛ Azi mân sɔ’n Tuluki. Asɔnɩn’n m’ɔ wɔ ɛbɛlɛ’n, Pɔlʋ amanngʋn kʋn, bɛ fɛlɛ yɩ́ Epafalasɩ, y’ɔ bɔlɩ ɔ. Pɔlʋ muonun a ngɔ ɛlɔ lé. Nan Epafalasɩ walɩ bɔlɩ yɩ́ amannɩɛ kɛ ato ngehelefʋɛ mmie-mɔ lɛ tan asɔnɩn mma’n-mɔ anyɩnsʋ. Pɔlʋ kɔ hɛlɛ kalata ɛhɩ kɔ wowula asɔnɩn mma’n-mɔ anwʋnsɛlɛ kɛ bɛ lí ngehele kpa nɩn asʋ nán bɛ yáci ato ngehele’n bɛ tʋ́. Mɔ Pɔlʋ ’kɛlɛ kalata ɛhɩ’n, anɩn ɔ la fiadɩ. Ɔ soman kɛ Pɔlʋ hɛlɛlɩ kalata ɛhɩ nʋn Efɛzɩ asɔnɩn mma’n-mɔ nʋn Filemʋn dɩɛ’n-mɔ kʋalaa nun kʋn.

Pɔlʋ ’bɔ yɩ́ kalata ɛhɩ ɛhɛlɛ nɩn abʋ’n, ɔ yɔlɩ asɔnɩn ɔ lalɩ Nyanmɩan asɩ wɔ Kolɔsʋ asɔnɩn mma’n-mɔ dunman nun (1.1-14). Ɛhɩ anzin, Pɔlʋ lɛ kacɩ bɛ́ yɩ́ ngehele’n mɔ nun y’ɔ hanlɩn Zozi Kilisi anwʋn ɛjɔlɛ ɔ nʋn like mɔ Zozi yɔlɩ manlɩn bɛ́’n (1.15-2.3). Zozi tɩ Nyanmɩan Awa, yɩ́ y’ɔ bɔlɩ ninnge kʋalaatin ɔ. Yɩ́ ewue’n m’ɔ wuli kʋlʋwa nɩn asʋ’n y’ɔ man yɛ nʋn Nyanmɩan yɛ́ afian a sɛ ɔ. Kalata nɩn ati 2.4-25, Pɔlʋ lɛ kele kɛ Ɛjɔlɛkpa nɩn anwʋn ngehele dɩɛ’n, ɔ nʋn mɔ ato ngehelefʋɛ’n-mɔ kekele yɩ́ bɛ́ afian ɛlɔ’n tɩ man kʋn. Ɔ sanlɩn kɛ Zufʋ’n-mɔ nʋn Gɛlɛkɩ’n-mɔ ngehele’n m’ɔ tʋ de nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ’n, ɔ nʋn mmian nun ɛkpɛ, ɔ nʋn Zufʋ’n-mɔ fɛtɩ’n-mɔ, ɔ nʋn mala mmie-mɔ, ɔ nʋn cilie-mɔ, ato ngehelefʋɛ sɔ’n-mɔ a han yɩ́ kʋalaa a bɔ nun yɛ̂ bɛ lɛ kekele ɔ. Kalata nɩn ati 3.1-4.6, Pɔlʋ lɛ kacɩ asɔnɩn mma’n-mɔ kɛ bɛ si bɛ nanndɩ wɔ kʋn ɛyɔlɛ’n mɔ bɛ nʋn yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi b’a yɔ’n. Kalata nɩn agualɩɛ nun (4.7-18), Pɔlʋ a fa ahɩn ebisa nʋn yɩ́ ti anwʋn ngalɩɛ ɔ’a wula nun.

Ahɩn ebisa

¹Mɩ́n Pɔlʋ mɔ Nyanmɩan a hulo kɛ n gáci Kilisi Zozi bɔfʋɛ’n, mɩn nʋn anianman Timote yɛ̂ yɛ lɛ kɛlɛ kalata ɛhɩ ɔ. ²Yɛ lɛ kɛlɛ kalata ɛhɩ yɛ nwan ɛmɔ mɔ bɛ wɔ Kolɔsʋ kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ’n. Anianman-mɔ, ɛmɔ mɔ bɛ nʋn Kilisi a yɔ kʋn, mɔ ɔ’a man ɛmɔ anwʋn a tɩ, mɔ bɛ nanndɩ yɩ́ atɩn nɩn asʋ’n, yɛ ’bisa ɛmɔ ahɩn. Nyanmɩan m’ɔ tɩ yɛ́ Sɩ’n, ɔ nwún ɛmɔ anwʋn anwunnvoe, ɛsɛ ɔ mán ɛmɔ alʋa cɩ́cɩ bɛ́ nwʋn.

Asɩna nʋn asɔnɩn ɛyɔlɛ

³Mɛlɛ biala mɔ yɛ ’sɛlɛ yɛ man ɛmɔ’n, yɛ da Nyanmɩan m’ɔ tɩ yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi Asɩ nɩn asɩ wɔ ɛmɔ dunman nun. ⁴Yɛ da Nyanmɩan asɩ, ɔ sanlɩn kɛ y’a tɩ kɛ ɛmɔ de Zozi Kilisi bɛ di, ɛsɛ menian’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ tɩ yɛ́ Mɩn Nyanmɩan Kpili menian’n, ɛmɔ kulo bɛ́. ⁵Dedi’n nʋn ehulo’n mɔ ɛmɔ le yɩ́’n, ɔ fi anyɩndasʋɛ like’n mɔ Nyanmɩan a fa a sie ɛmɔ wɔ nyanmɩansʋ ɛlɔ’n. Anyɩndasʋɛ like sɔ’n, bɛ lili mʋa bɛ hanlɩn yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ bɛ helelɩ ɛmɔ mɛlɛ mɔ bɛ ’kan Ɛjɔlɛkpa’n m’ɔ tɩ ananhɔlɛ ɛjɔlɛ’n bɛ kele ɛmɔ’n. ⁶Ɛjɔlɛkpa’n lɛ tɛlɛ ɔ fa mân’n lɩka kʋalaatin, ɛsɛ ɔ lɛ man menian’n-mɔ abalabɔ’n kaci kɛ ɛmɔ dɩɛ nɩn a kaci’n. Afɩ cɩan mɔ bɛ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa sɔ’n bɛ helelɩ ɛmɔ nɩn ala yɛ̂ ɛmɔ nwunlin kɛ kanngʋ Nyanmɩan sɩ anwunnvoe sakpa ɔ. ⁷Ɛjɔlɛkpa sɔ’n, yɛ́ manngʋn kpa Epafalasɩ m’ɔ nʋn yɛ di junman kʋn’n, y’ɔ bɔlɩ helelɩ ɛmɔ ɔ. Ɔ di yɛ́ ja nun ɔ di Kilisi junman’n kanlanman kpa wɔ ɛmɔ afian ɛlɔ. ⁸Ehulo’n mɔ Nyanmɩan Wawɛ nɩn a fa a wula ɛmɔ anun, mɔ ɛmɔ fa kulo bɛ́ nwʋn’n, ɔ’a han yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ ɔ’a hele yɛ́.

⁹Ɛhɩka ati, ɔ fi cɩan mɔ yɛ tɩlɩ ɛmɔ angan’n, cɩan daa yɛ yɔ asɔnɩn yɛ man ɛmɔ. Yɛ lɛ sɛlɛ Nyanmɩan kɛ ɔ mán yɩ́ Wawɛ’n héle ɛmɔ ngɛlɛ kpa ɔ mán ɛmɔ nyán ajʋnlɩn bɛ nwún like m’ɔ kulo kɛ ɛmɔ yɔ’n kpa bɔkɔɔ. ¹⁰Ɛbɛlɛ nɩn anun yɛ̂ ɛmɔ ’ba hʋala bɛ yɔ like mɔ yɛ́ Mɩn kulo’n, nán ɛmɔ ɛnanndɩɛ nɩn a sɔ yɩ́ nyɩn atɩn biala asʋ. Ɛmɔ ’ba bɔ bala mgbakpa ngacile’n kʋalaatin, ɛsɛ ɛmɔ ’ba nwun Nyanmɩan bɛ kɔ bɛ́ nyunnun. ¹¹Yɛ lɛ sɛlɛ Nyanmɩan kɛ ɔ fá yɩ́ anunminnyanmʋn tunmin’n ɔ wówula ɛmɔ anwʋnsɛlɛ, ɔ mán ɛmɔ bɔ́ mɔndɩnlɩn bɛ tíla bɛ́ ahʋnlɩn wɔ yalɛ elie ngacile biala anun. ¹²Ɛmɔ lí fɛ bɛ lá Nyanmɩan m’ɔ tɩ Sɩɛ nɩn asɩ. Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ anunminnyanmʋn mân nɩn anun ninnge’n mɔ ɔ’a sesie ɔ’a man bɛ́ mɔ bɛ tɩ yɩ́ dɩɛ’n, ɔ’a man ɛmɔ a nyan ninnge sɔ’n bie. ¹³Ɔ’a le yɛ́ fi awosin tunmin nɩn anun, ɔ’a fa yɛ́ ɔ’a sie yɩ́ ehulo Baa’n belemgbin mân nɩn anun. ¹⁴Baa sɔ’n, ɔ’a tua yɛ́ ti kalɛ ɔ a le yɛ́ fi ɛtɛ nɩn anun ɔ’a man y’a nyan ɛtɛ face.

Kilisi tɩ kpili tala ninnge’n kʋalaatin

¹⁵Nyanmɩan mɔ bɛ nnwun man yɩ́’n, yɩ́ nvoninnin y’ɔ le Kilisi. Ɔ sanlɩn kɛ Kilisi anun yɛ̂ yɛ nwun kɛ Nyanmɩan kpɩn tɩ yɩ́ nɩn ɔ. Anɩn Kilisi wɔ ɛbɛlɛ asannan nán b’a bɔ ninnge’n kʋalaatin. Ɔ tɩ ninnge’n kʋalaatin mɔ Nyanmɩan a bɔ nɩn asʋ kpain. ¹⁶Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan nanndɩ Kilisi sʋ yɛ̂ ɔ bɔlɩ ninnge kʋalaa ɔ. Anwunno ɛlɔ dɩɛ o, asɩ ɛwa dɩɛ o, mɔ bɛ́ nyɩn nwun yɩ́ o, mɔ bɛ́ nyɩn nnwun man yɩ́ o, wawɛ’n-mɔ mɔ bɛ di kpain nɩn o, bɛ́ mɔ bɛ le tunmin nɩn o, bɛ́ mɔ bɛ sie mân nɩn o, Nyanmɩan nanndɩ Kilisi sʋ yɛ̂ ɔ bɔlɩ ninnge’n kʋalaatin ɔ. Yɩ́ kʋalaa tɩ Kilisi dɩɛ. ¹⁷Asannan nán mân nɩn a bɔ yɩ́ bʋ’n, anɩn Kilisi wɔ ɛbɛlɛ dada angʋnmɩn. Yɩ́ dunman nun yɛ̂ eyuadɩ’n jin yɩ́ ja nun ɔ. ¹⁸Asɔnɩn’n m’ɔ tɩ kɛ sʋanlan baka’n, yɩ́ ti’n y’ɔ le Kilisi. Bɛ́ mɔ bɛ fi ewue mma’n-mɔ afian bɛ ’ba tinnge bɛ nyan ngʋan’n, Kilisi y’ɔ li bɛ́ ti ɔ. ¹⁹Afɩ Nyanmɩan a yɩ yɩ́ nwʋn kpa bɔkɔɔ wɔ yɩ́ Wa nɩn anun. ²⁰Nyanmɩan nanndɩ yɩ́ Wa nɩn asʋ ɔ nʋn eyuadɩ’n b’a sesie bɛ́ afian. Nyanmɩan a man yɩ́ Wa nɩn a wu kʋlʋwa nɩn asʋ yɩ́ moja nɩn a gua asɩ, ɔ’a man ɔ nʋn anwunno ɛlɔ nʋn asɩ ɛwa ninnge’n kʋalaa b’a sesie bɛ́ afian.

²¹Ɛmɔ kʋsʋ, daba anɩn ɛmɔ kpɔ Nyanmɩan ɛmɔ nʋn yɩ́ nni man. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ ajʋnlɩn’n tɩ ɛtɛ, ɛsɛ ɛmɔ nyɔ man nyɔlɩɛ kpa. ²²Nan sian dɩɛ, yɩ́ Wa nɩn anwʋnnaan nun ewue’n m’ɔ wuli nɩn ati, Nyanmɩan a sesie yɩ́ nʋn ɛmɔ afian. Ɔ man ɛmɔ kʋala bɛ fite yɩ́ nyunnun anwʋntɩɛ nun, ɛmɔ anwʋn saun, bɛ nnyan man ɛmɔ anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ fɩ́ɩ́ bɛ ngan man. ²³Nan kʋsʋ, ɔ sɛ kɛ ɛmɔ tíla bɛ́ dedi nɩn anun kpolo bɛ sɔ́ ndɩan kpa wɔ yɛ́ Mɩn nun. Nán bɛ yaci bɛ́ nwʋn nun maan anyɩndasʋɛ like’n mɔ ɛmɔ a tɩ yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ wɔ Ɛjɔlɛkpa nɩn anun’n tʋ fʋn ɛmɔ. Afɩ Ɛjɔlɛkpa sɔ’n mɔ ɛmɔ a tɩ’n, mɔ mɩ́n Pɔlʋ m’an kaci sʋ akʋa’n, b’a bɔ b’a hele mân nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaatin.

Pɔlʋ ɛfɛ’n

²⁴Sian’n, sɛ mɩɩn fɛ wɔ ɛmɔ dunman nun an, mɩn di yɩ́ nwʋn fɛ. Ɔ sanlɩn kɛ Asɔnɩn’n m’ɔ tɩ Kilisi anwʋnnaan’n dunman nun, ɛfɛ mɔ mɩɩn fɛ wɔ mɩ́n kpolo nun’n, mɩn ’gua yɩ́ bʋ kɛ Kilisi muonun fɛlɩ dede ɔ gualɩ yɩ́ bʋ’n. ²⁵Kilisi Asɔnɩn sɔ’n dunman nun yɛ̂ Nyanmɩan a yɩ mɩ́n kɛ m mʋ́ka ɛmɔ ɔ. Nyanmɩan a yɩ mɩ́n kɛ n gán yɩ́ Nʋan Ɛjɔlɛ’n kʋalaa n géle menian’n-mɔ. ²⁶Afɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, daba anɩn ɔ tɩ nvɩalɩɛ nun ɛjɔlɛ man menian’n-mɔ. Nan ɛnɛ dɩɛ, Nyanmɩan a bɔ yɩ́ tɛtɛlɛ nun ɔ’a man bɛ́ mɔ bɛ tɩ yɩ́ dɩɛ’n. ²⁷Bɛ́ yɛ̂ Nyanmɩan hulolɩ kɛ ɔ yɩ nvɩalɩɛ nun like’n maan bɛ nwun yɩ́ ɔ. Nvɩalɩɛ nun like sɔ’n tɩ anyanbɛnwʋn like, ɔ tɩ ɛnyɩnmɩan like man menian’n-mɔ kʋalaatin mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n. Nvɩalɩɛ nun like sɔ’n y’ɔ le Kilisi m’ɔ wɔ ɛmɔ nun’n. Ɛhɩ y’ɔ man ɛmɔ le anyɩndasʋɛ kɛ ɛmɔ ’nyan yɩ́ anunminnyanmʋn’n bie ɔ. ²⁸Ɛhɩka ati yɛ̂ yɛ bɔ Kilisi anwʋn ɛjɔlɛ’n yɛ kele menian’n-mɔ kʋalaa ɔ. Yɛ kannzʋ bɛ́, ɛsɛ yɛ kekele bɛ́ ninnge sɔ’n-mɔ kʋalaa ngɛlɛ sʋ, nán biala m’ɔ ɔ’a fa yɩ́ nwʋn ɔ’a man Kilisi nɩn a tɩnngɛ fɔ́ʋ́n wɔ Nyanmɩan anyunnun. ²⁹Yɩ́ sɔ ati, anwʋnsɛlɛ kpili’n mɔ Kilisi a fa a wula mɩ́n nun’n, mɩɩn bɔ mɔndɩnlɩn mɩn fa mɩn di junman sɔ’n.

¹Ɛhɩ, mɩn kulo kɛ ɛmɔ nwun nun kɛ mɔndɩnlɩn kpili’n mɔ mɩɩn bɔ’n, mɩɩn fɛ mɩn man ɛmɔ nʋn Laodise kulo nɩn asʋ asɔnɩn mma’n ɔ nʋn bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ nzɩ man mɩ́n’n. ²Mɩɩn di junman sɔ’n mɩn man ɛmɔ alʋa cɩcɩ bɛ́ nwʋn, bɛ́ nʋan sɛ bɛ́ nwʋn bɛ kulo bɛ́ nwʋn, ɛsɛ ngɛlɛ’n fɔtɔ bɛ́ kpa bɔkɔɔ maan bɛ sɩ Kilisi m’ɔ tɩ Nyanmɩan nvɩalɩɛ nun like’n. ³Afɩ Kilisi anun yɛ̂ Nyanmɩan man sʋanlan kʋala kɛ ɔ nwun yɩ́ Nyanmɩan muonun kpa bɔkɔɔ, ɛsɛ ɔ kʋala ɔ nwun ngɛlɛ maan ɔ bʋ sʋ ɔ. ⁴Mɩɩn kan yɩ́ sʋa mɩn man ɛmɔ tɩ, nán ɛmɔ a mman man sʋanlan fɩ́ɩ́ a ngolo man yɩ́ nʋan nun ɔ’a nnaka man ɛmɔ. ⁵Sɛ n wɔ mʋa bɔbɔ a, mɩ́n ti wɔ ɛmɔ asʋ, ɛsɛ mɩn di ɛmɔ anwʋn fɛ. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ anʋan sɛ bɛ́ nwʋn yɛ̂ dedi’n mɔ ɛmɔ le yɩ́ wɔ Kilisi anun’n, ɛmɔ le nun kpolo.

Zozi Kilisi tɩ yɛ́ like kʋalaatin

⁶Kɛmɔ ɛmɔ a le Kilisi Zozi kɛ bɛ́ Mɩn’n, ɛmɔ mán bɛ ɛnanndɩɛ’n nʋn yɩ́ dɩɛ’n yɔ́ kʋn. ⁷Ɔ fi ɛjɔlɛ’n mɔ bɛ hanlɩn bɛ helelɩ ɛmɔ’n, ɛmɔ fá bɛ́ susuguasʋ’n kʋalaa bɛ gúa Kilisi sʋ bɛ sɔ́ ndɩan wɔ yɩ́ nun, nán bɛ lá yɩ́ asɩ kpa.

⁸Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa, nán sʋanlan fɩ́ɩ́ a ngekele man ɛmɔ amanmuo m’ɔ fi kulo menian ngɛlɛ’n ɔ’a nnaka man ɛmɔ. Ngehele sɔ’n-mɔ, kulo menian’n-mɔ ɔ nʋn Abɔnsanmʋn nʋn yɩ́ sasʋ’n-mɔ yɛ̂ bɛ kekele ɔ, nan nán Kilisi y’ɔ kekele ɔ. ⁹Afɩ Kilisi sʋanlan baka’n muonun anun yɛ̂ bɛ nwun Nyanmɩan kpa bɔkɔɔ ɔ. ¹⁰Ɔ man sɛ ɛmɔ le Kilisi m’ɔ di tunmin kʋalaa asʋ kpain nɩn an, anɩn ɛmɔ le like biala kʋalaatin.

¹¹Kʋn ɛyɔlɛ’n mɔ ɛmɔ nʋn Kilisi b’a yɔ’n, yɩ́ nzɔlɛ’n m’ɔ kele kɛ ɛmɔ nʋn yɩ́ tɩ kʋn’n, y’ɔ le ɛmɔ mmian nun ɛkpɛ’n. Mmian nun ɛkpɛ sɔ’n y’ɔ le nyɔlɩɛ ɛtɛ ɛtɛ’n-mɔ mɔ ɔ’a yɩ yɛ́ nun ɔ’a fite’n. Kilisi y’ɔ di junman sɔ nɩn ɔ, nán ɔ fi man kulo sʋanlan. ¹²Afɩ mɛlɛ mɔ bɛ sɔnɩnlɩn ɛmɔ’n, ɔ tɩ kɛ ɛmɔ nʋn Kilisi b’a wu. Yɛ̂ kɛmɔ ɛmɔ de di kɛ Nyanmɩan le tunmin ɔ’a man Kilisi fi ewue nun ɔ’a tinnge’n, ɔ tɩ kɛ ɛmɔ nʋn Kilisi bɛ fi ewue nun b’a tinnge. ¹³Ɛmɔ mɔ daba anɩn b’a wu wɔ bɛ́ ɛtɛ’n-mɔ anun’n, afɩ anɩn ɛmɔ tɩ man Nyanmɩan menian’n, sian dɩɛ, Nyanmɩan a nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe, ɔ’a man ɛmɔ nʋn Kilisi b’a nyan ngʋan. Ɔ’a fa yɛ́ ɛtɛ’n-mɔ kʋalaa ɔ’a hye yɛ́. ¹⁴Yɛ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ ɛtɛ’n-mɔ tɩ kɛ kalɛ. Yɩ́ nwʋn kalata mɔ bɛ hɛlɛlɩ’n kele kɛ y’a tʋn mala. Yɩ́ ti, kalɛ sɔ’n dunman nun, ɔ sɛ kɛ bɛ kun yɛ́. Ɛhɩ, yɛ́ m’ɔ sɛ kɛ bɛ kun yɛ́’n, Kilisi a kaci yɛ́ ɔ’a man b’a hun yɩ́ kʋlʋwa nɩn asʋ yɛ́ kalɛ’n dunman nun. ¹⁵Kilisi a wu kʋlʋwa nɩn asʋ. Ɛbɛlɛ yɛ̂ Nyanmɩan sɩnlɩn ɔ lili mmɔnsanmʋn’n-mɔ asʋ kunnunmun ɔ lelɩ bɛ́ tunmin’n kʋalaa ɔ. Ɔ tɩ kɛ sahɩnlan mɔ ɔ’a li kunnunmun ɛlɔɛ nun ɔ lɛ fa yɩ́ nganga’n-mɔ kele bagua nɩn ɔ.

¹⁶Ɛhɩka ati, m’ɔ tʋ de alɩɛ, nʋn nzan, nʋn cilie’n-mɔ, ɔ nʋn Zufʋ’n-mɔ fɛtɩ elie kɛ sala m’ɔ kɔ fi fʋfɔlɛ nɩn anwʋn fɛtɩ’n anaan ɛnwʋnmɩan ele cɩan m’ɔ tɩ cɩnnjɩn man Zufʋ’n-mɔ’n, sɛ bɛ bua ɛmɔ ndɛɛ, ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ nni man sʋ a, nán bɛ di yɩ́ nwʋn yalɛ. ¹⁷Ɛhɩ kʋalaa tɩ kɛ like kpa’n m’ɔ lɛ ba’n wawɛ. Like kpa sɔ’n y’ɔ le Kilisi muonun. ¹⁸Yɩ́ ti, bɛ́ mɔ bɛ kulo bɛ́ nwʋn asɩ bɛbɛlɛ bɛ yɔ asɔnɩn bɛ sʋ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ, mɔ ɛsɛ ninnge mɔ bɛ kɔ nwun yɩ́ wawɛ nun nɩn anwʋn cɩan bɛ́ kpa’n, sɛ bɛ kan bɛ kele ɛmɔ kɛ ɛmɔ a minlin, ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ nyɔ man ninnge sɔ’n-mɔ bie a, nán bɛ di yɩ́ nwʋn yalɛ. Bɛ tu bɛ́ nwʋn mgban, bɛ́ muonun bɛ́ ajʋnlɩn nɩn asʋ yɛ̂ bɛ di ɔ. ¹⁹Bɛ nva man bɛ́ nwʋn bɛ mmɔ man Kilisi m’ɔ li yɛ́ ti’n. Afɩ Asɔnɩn’n tɩ kɛ anwʋnnaan, yɩ́ ti’n y’ɔ le Kilisi. Yɩ́ lɩlɩ y’ɔ man anwʋnnaan’n like di, ɔ man ɔ tɩ akpɔlɛ ɔ nyin kɛ Nyanmɩan lɛ kpʋnndɛ yɩ́ nɩn ɔ.

Ɛmɔ nʋn Kilisi b’a wu

²⁰Ɛmɔ nʋn Kilisi b’a wu, bɛ nʋn mmɔnsanmʋn’n-mɔ mɔ bɛ sie mân nɩn afian a tɩ. Nan ɔ yɔ sɛ mɔ afɩ ɛmɔ bɔ bɛ́ abalabɔ’n kɛ ɛmɔ tɩ ɛtɛ mân’n dɩɛ’n? Ɔ yɔ sɛ mɔ mân’n mala’n nʋn yɩ́ ngehele’n-mɔ asʋ yɛ̂ ɛmɔ di’n? ²¹Mân’n nwan: “N’ɛ fa ɛhɩ!”, “N’ɛ di ɛhɩ!”, “N’ɛ kan ɛhɩ!”. ²²Alɩɛ mɔ bɛ di bɛ je bɛ gua’n, yɩ́ nwʋn mala nʋn ngehele mɔ mân’n kele nɩn anɩn. ²³Ɛ nwun kulo menian’n-mɔ mala sɔ’n-mɔ a, ɛ ’ba se kɛ ngɛlɛ ɛjɔlɛ m’ɔ fi Nyanmɩan ɛlɔ ɔ. Afɩ kɛ bɛ kulo kɛ bɛ sʋ Nyanmɩan’n yɛ̂ bɛ yɔ ɔ. Bɛ yɔ bɛ́ nwʋn kɛ bɛ tɩ menian mɔ bɛ bɛbɛlɛ bɛ́ nwʋn asɩ bɛ kele bɛ́ nwʋnnaan’n yalɛ kpa. Nan ɛhɩ kʋalaa tɩ mgban. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ man yɛ nni man yɛ́ abalabɔ ɛtɛ nɩn asʋ kunnunmun.

Ɛmɔ nʋn Kilisi bɛ fi ewue nun b’a tinnge

¹Ɛmɔ nʋn Kilisi bɛ fi ewue nun b’a tinnge. Yɩ́ ti, ɛmɔ kpʋ́nndɛ nyanmɩansʋ ɛlɔ ninnge’n-mɔ. Yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ ɛmɔ bɔ́ bala m’ɔ sɔ Nyanmɩan anyɩn. Afɩ nyanmɩansʋ ɛlɔ yɛ̂ Kilisi wɔ ɔ, ɔ tɩ Nyanmɩan fama sʋ. ²Yɩ́ ti, ɛmɔ mán nyanmɩansʋ ɛlɔ ninnge’n-mɔ anwʋn ɛjɔlɛ hían ɛmɔ ɔ tála asɩ ɛwa dɩɛ’n-mɔ. ³Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ a wu yɛ̂ ɛmɔ ngʋan’n fɩa Kilisi m’ɔ nʋn Nyanmɩan bɛ tɩ munmuan kʋn nɩn anun. ⁴Nan mɛlɛ mɔ Kilisi m’ɔ man ɛmɔ ngʋan’n ’ba yɩ yɩ́ nwʋn kele menian’n-mɔ’n, ɔ nʋn ɛmɔ yɛ̂ ɔ ’ba fite wɔ yɩ́ anunminnyanmʋn nɩn anun ɔ.

Nyɔlɩɛ daba’n nʋn nyɔlɩɛ fʋfɔlɛ’n

⁵Ɛhɩka ati, ɛmɔ yáci asɩɛ nɩn asʋ ɛwa ninnge ɛtɛ’n kʋalaa bɛ gúa. Ninnge sɔ’n-mɔ y’ɔ le satɩlɩfʋɛ ɔ nʋn ajʋnlɩn ɛtɛ ɛtɛ’n-mɔ, ɔ nʋn anwʋnnaan’n nyɔlɩɛ m’ɔ kulo m’ɔ wɔ ɛmɔ asɩtanlan nɩn anun’n, ɔ nʋn anyɩnbʋlʋ, ɔ nʋn acɛbɛ. Acɛbɛ ɛyɔlɛ’n kʋsʋ tɩ amʋan ɛsɔ’n bie. ⁶Nyɔlɩɛ ɛtɛ sɔ’n-mɔ ati y’ɔ man Nyanmɩan sikpɛ’n cɩ bɛ́ mɔ bɛ mman man yɩ́ anyɩnnzɔ nɩn ɔ. ⁷Ɛmɔ kʋsʋ, daba mɔ ɛmɔ nzɩ man Nyanmɩan’n, kɛ anɩn ɛmɔ asɩtanlan’n tɩ yɩ́ nɩn anɩn.

⁸Nan sian dɩɛ, ɛmɔ yáci ɛhɩ kʋalaa bɛ gúa: ɛya ɛfɛ, ahʋnlɩn kpili, ati anun ɛtɛ ninnge, ɔ nʋn menian anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ ɛhan. Yɛ̂ nán bɛ man ɛjɔlɛ ɛtɛ fɩ́ɩ́ fi bɛ́ nʋan fite. ⁹Nán bɛ di ato bɛ kele bɛ́ nwʋn fɩ́ɩ́ kʋ́n. Ɔ sanlɩn kɛ nyɔlɩɛ ɛtɛ ɛtɛ m’ɔ wɔ ɛmɔ asɩtanlan nɩn anun daba’n, ɛmɔ a yaci a gua. ¹⁰Ɛmɔ a nyan asɩtanlan fʋfɔlɛ. Ɛmɔ lɛ kaci kɛ Nyanmɩan muonun m’ɔ bɔlɩ ɛmɔ’n bɛ sɩ yɩ́ kpa bɔkɔɔ bɛ kɔ bɛ́ nyunnun. ¹¹Yɩ́ ti, sɛ ɛmɔ a kaci menian nvʋfɔlɛ a, anɩn ɔ le man kɛ bia tɩ Zufʋ, anaan bia tɩ man Zufʋ, b’a kpɛ bia mmian nun, anaan bɛ kpɛlɩ man bia mmian nun. Ɔ le man kɛ bia anyɩn a tɩ, anaan bia anyɩn tɩlɩ man. Ɔ le man kɛ bia tɩ kanga, anaan bia tɩ man kanga. Nan m’ɔ cian’n y’ɔ le Kilisi. Kilisi wɔ bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ de yɩ́ bɛ di nɩn asɩtanlan nɩn anun.

¹²Ɛhɩ, Nyanmɩan a hulo ɛmɔ, ɔ’a kpa ɛmɔ maan b’a kaci yɩ́ anwʋntɩɛ menian. Yɩ́ sɔ ati, ɛmɔ nwún ɛhɩnlɩn-mɔ anwʋn anwunnvoe, bɛ yɔ́ ahunnunye, bɛ bɛ́bɛlɛ bɛ́ nwʋn asɩ, bɛ tʋ́ bɛ́ ahʋnlɩn asɩ bɛtɛɛ, ɛsɛ bɛ sí abʋtalɛ. ¹³Ɛmɔ tíla bɛ́ ahʋnlɩn bɛ yáci bɛ́ nwʋn sa bɛ hyé bɛ́ nwʋn. Sɛ ɔ di kɛ sʋanlan bie fɛ yɩ́ manngʋn anwʋn ɛya a, ɔ fá hyé yɩ́. Afɩ kɛmɔ Kilisi a yaci ɛmɔ anwʋn sa ɔ’a hye ɛmɔ’n, ɛmɔ kʋsʋ yáci bɛ́ manngʋn’n-mɔ anwʋn sa bɛ hyé bɛ́. ¹⁴Like kʋalaa mɔ ɛmɔ ’yɔ’n, ɛmɔ yɔ́ yɩ́ ehulo nun, ɛmɔ mán bɛ́ nʋan sɛ́ bɛ́ nwʋn kpa bɔkɔɔ. ¹⁵Kilisi mán ɛmɔ alʋa cɩ́cɩ bɛ́ nwʋn. Afɩ alʋacɩcɩɛ sɔ nɩn ati yɛ̂ Nyanmɩan a fɛlɛ ɛmɔ ɔ’a man bɛ nʋn Kilisi a yɔ munmuan kʋn ɔ. Yɩ́ ti, ɛmɔ nwún ye bɛ lá yɩ́ asɩ. ¹⁶Ɛmɔ mán Kilisi Anʋan Ɛjɔlɛ’n wʋ́wʋlʋ ɛmɔ kpa, ɔ há ɛmɔ asɩtanlan nɩn anun. Ngɛlɛ’n kʋalaa mɔ Nyanmɩan a fa a man ɛmɔ’n, ɛmɔ fá bɛ héhele yɩ́ ninnge’n, ɛsɛ bɛ fá bɛ tú bɛ́ nwʋn fʋɔ. Ye’n mɔ Nyanmɩan a yɔ ɛmɔ’n, ɛmɔ nwún yɩ́ bɛ yɩ́ bɛ́ kunnun bɔkɔɔ bɛ tʋ́ Izalayɛ ejue’n-mɔ, ɔ nʋn mɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ hele ɛmɔ’n bɛ yɩ́ Nyanmɩan ayɛ. ¹⁷Ɛmɔ like ɛyɔlɛ nun o, ɛmɔ ɛjʋjɔlɛ nun o, yɩ́ kʋalaa mɔ ɛmɔ lɛ yɔ’n, bɛ yɔ́ wɔ yɛ́ Mɩn Zozi dunman nun, nán ɔ nanndɩ yɩ́ sʋ, ɛmɔ a la Nyanmɩan m’ɔ tɩ Sɩɛ nɩn asɩ.

Asɔnɩn mma’n-mɔ abalabɔ’n

¹⁸Ɛhɩ, ɛmɔ mmalasua’n-mɔ, ɛmɔ bɛ́bɛlɛ bɛ́ nwʋn asɩ bɛ mán bɛ́ hun-mɔ. Yɛ́ Mɩn anyunnun, m’ɔ sɛ kɛ ɛmɔ yɔ nɩn anɩn. ¹⁹Ɛmɔ mmelenzua’n-mɔ, ɛmɔ kʋsʋ húlo bɛ́ yɩ-mɔ, nán bɛ momunlan bɛ́ nyunnun bɛ kele bɛ́. ²⁰Ɛmɔ mmatʋnman’n-mɔ, ɛmɔ mán bɛ́ sɩ nʋn bɛ́ nin-mɔ anyɩnnzɔ wɔ like biala anun. Afɩ yɩ́ sɔ yɛ̂ yɛ́ Mɩn kulo ɔ. ²¹Ɛmɔ mɔ bɛ tɩ sɩɛ nʋn nian’n, nán bɛ kan bɛ́ mma’n-mɔ ɛya maan bɛ́ nwʋn bubu bɛ́. ²²Ɛmɔ mɔ bɛ tɩ nganga’n kʋsʋ, ɛmɔ mán bɛ́ mɩn-mɔ mɔ bɛ wɔ asɩɛ nɩn asʋ ɛwa nɩn anyɩnnzɔ wɔ like biala anun. Ɛmɔ amɩn’n-mɔ anyunnun, nán bɛ yɔ bɛ́ nwʋn kɛ menian mɔ bɛ le di junman bɛ kpʋnndɛ ɛfʋa, kʋsʋ bɛ kaci bɛ́ nzin an, anɩn ɛmɔ a bubu bɛ́ sa ɔ nʋn bɛ ja b’a tanlan sʋ. Nan kɛmɔ ɛmɔ man yɛ́ Mɩn anyɩnnzɔ’n, ɛmɔ yɩ́ bɛ́ kunnun bɛ lí bɛ́ junman’n. ²³Junman biala mɔ ɛmɔ ’di’n, ɛmɔ yɩ́ bɛ́ kunnun bɛ lí yɩ́ kanlanman kpa. Ɛmɔ lí yɩ́ kɛ bɛ le di bɛ man yɛ́ Mɩn, nan nán kulo menian’n-mɔ yɛ̂ ɛmɔ lɛ di man bɛ́ ɔ. ²⁴Afɩ Mɩnlɩan kpa’n mɔ ɛmɔ lɛ sʋ yɩ́’n y’ɔ le Kilisi. Yɩ́ ti, ɛmɔ kácɩ kɛ ajâ’n mɔ Nyanmɩan a fa a bɔ ɛmɔ anɔhʋba’n, Kilisi yɛ̂ ɔ ’man ɛmɔ asa ’kan yɩ́ ɔ. ²⁵Nan sʋanlan m’ɔ yɔ nyɔlɩɛ ɛtɛ’n, ɔ ’nyan yɩ́ ɛtɛ nɩn anwʋn ahatua. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan dɩɛ, ɔ nnɩan man menian’n-mɔ anyunnun ɔ mmu man bɛ́ bɩ.

¹Ɛmɔ kʋsʋ mɔ ɛmɔ tɩ mɩnlɩan’n, ɛmɔ nʋn bɛ́ ngʋa’n-mɔ sɩ́n atɩn m’ɔ tɩ fɔ́ʋ́n, ɔ tɩ sɛsɛ nɩn asʋ. Ɛsɛ, nán man ɛmɔ alʋa fi kɛ ɛmɔ kʋsʋ le Mɩnlɩan kʋn. Mɩnlɩan sɔ’n wɔ nyanmɩansʋ ɛlɔ.

Afʋtu nʋn ngalɩɛ

²Ɛmɔ bɔ́ mɔndɩnlɩn bɛ tánlan mmʋtʋɛ ɛyɔlɛ nɩn anun, bɛ mán bɛ́ nyɩn kpála, ɛsɛ bɛ lá Nyanmɩan asɩ. ³Mɛlɛ mɔ ɛmɔ ’sɛlɛ Nyanmɩan’n, ɛmɔ sɛ́lɛ bie bɛ mán yɛ́ kʋsʋ maan Nyanmɩan kpɛ́ atɩn kpa ɔ mán yɛ hán yɩ́ Nʋan Ɛjɔlɛ’n, yɛ bɔ́ Kilisi nvɩalɩɛ nun ɛjɔlɛ’n mɔ sian dɩɛ Nyanmɩan a yɩ a hele’n. Afɩ nvɩalɩɛ nun ɛjɔlɛ sɔ’n dunman nun yɛ̂ n na fiadɩ tɛmʋn mɔ yɛ wɔ nun nɩn ɔ. ⁴Ɛhɩka ati, ɛmɔ sɛ́lɛ Nyanmɩan. Ɔ mán n gán nvɩalɩɛ nun ɛjɔlɛ sɔ’n kɛ ɔ fata kɛ mɩn kan yɩ́’n, nán menian’n-mɔ a tɩ yɩ́ bʋ kpa bɔkɔɔ. ⁵Ɛmɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ nzɩ man Kilisi’n tɩ a, ɛmɔ nánndɩ ngɛlɛ sʋ. Tɛmʋn’n mɔ yɛ wɔ nun’n, ɛmɔ hán Kilisi anwʋn ɛjɔlɛ’n bɛ héle bɛ́. ⁶Ɛmɔ mán bɛ́ nʋan ɛjɔlɛ’n yɔ́ fɛ, ɛsɛ bɛ hán ɛjɔlɛ m’ɔ kɔ atɩn sʋ. Yɩ́ dɩɛ, sɛ sʋanlan bie bisa ɛmɔ kosuan an, anɩn ɛmɔ nyan bie bɛ bua yɩ́ kanlanman.

⁷Tisiki tɩ yɛ́ nianman kpa, ɔ sʋ Kilisi ananhɔlɛ nun, ɔ bʋka mɩ́n yɛ di yɛ́ Mɩn junman’n. Ɔ ’ba bɔ kʋalaa kʋalaa’n ɔ kele ɛmɔ, nán ɛmɔ a nwun ɛjɔlɛ’n mɔ ɔ’a tʋ mɩ́n’n. ⁸Ɛhɩka ati, mɩɩn sʋan anianman sɔ nɩn ɛmɔ anwʋn ɛlɔ, maan ɔ kan ɛwa ɛjɔlɛ ɔ kele ɛmɔ, nán ɛmɔ ahʋnlɩn a tɔ bɛ́ kunnun b’a nyan anwʋnsɛlɛ. ⁹Mɩɩn sʋan yɩ́ nʋn Onezimʋn ɛmɔ anwʋn ɛlɔ. Ɔ tɩ yɛ́ nianman kpa, ɔ sʋ yɛ́ Mɩn ananhɔlɛ nun. Ɔ nʋn Tisiki, bɛ ’ba bɔ ɛwa kʋalaa kʋalaa’n bɛ kele ɛmɔ.

¹⁰Alisitakɩ mɔ mɩn nʋn yɩ́ la fiadɩ sʋa nɩn anun ɛwa’n, yɩ́ nwan ɔ ’yɔ ɛmɔ like. Maakɩ m’ɔ tɩ Baanabasɩ anianman’n, yɩ́ kʋsʋ yɩ́ nwan ɔ ’yɔ bɛ́ like. Maakɩ sɔ’n, m’an han yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ m’an hele ɛmɔ daba. Yɩ́ ti, sɛ ɔ ba ɛmɔ anwʋn ɛlɔ a, ɛmɔ sɔ́ yɩ́ nun kanlanman. ¹¹Zozi mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Zusutusu’n, yɩ́ kʋsʋ yɩ́ nwan ɔ ’yɔ bɛ́ like. Bɛ́ menian nsan sɔ’n, bɛ́ ala yɛ̂ bɛ tɩ Zufʋ mɔ b’a le Kilisi b’a li bɛ nʋn mɩ́n yɛ di Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anwʋn junman ɔ. B’a man mɩ́n lʋa a cɩcɩ mɩ́n nwʋn kpa. ¹²Epafalasɩ m’ɔ fi Kolɔsʋ’n, yɩ́ kʋsʋ yɩ́ nwan ɔ ’yɔ ɛmɔ like. Ɔ tɩ Kilisi akʋa. Ɔ yɔ mmʋtʋɛ m’ɔ sʋ ɛbʋɛ ɔ man ɛmɔ cɩan daa. Ɔ sɛlɛ Nyanmɩan kɛ ɛmɔ tíla bɛ́ dedi nɩn anun kpolo, ɔ mán ɛmɔ ati tín wɔ Wawɛ nun, ɛsɛ ɔ mán ɛmɔ hʋ́ala bɛ yɔ́ like biala m’ɔ kulo’n kpa bɔkɔɔ. ¹³Mɩn kʋala mɩn di Epafalasɩ anwʋn adanzɩɛ kɛ, ɔ bɔ ɛmɔ anwʋn mɔndɩnlɩn kpa. Ɔ bɔ Laodise ɔ nʋn Hielapolisi asɔnɩn mma’n-mɔ kʋsʋ anwʋn mɔndɩnlɩn kpa. ¹⁴Yɛ́ manngʋn Luku m’ɔ di dɔkʋtɛ junman’n, ɔ nʋn Demasɩ, bɛ́ nwan bɛ ’yɔ ɛmɔ like. ¹⁵Ɛmɔ yɔ́ Laodise ɛlɔ anianman’n-mɔ like. Ɛmɔ yɔ́ Nɩnfa nʋn asɔnɩn mma’n-mɔ mɔ bɛ yia yɩ́ awulo ɛbɛlɛ’n like. ¹⁶Sɛ ɛmɔ kɩnnga kalata ɛhɩ yue a, bɛ mán ɔ tʋ́ Laodise ɛlɔ anianman’n-mɔ maan bɛ́ kʋsʋ bɛ kɩ́nnga yɩ́ asɔnɩn sua nɩn anun. Ɛmɔ kʋsʋ kɩ́nnga kalata’n m’ɔ fi Laodise ɛlɔ mɔ ɛmɔ asa kɔ han yɩ́’n. ¹⁷Ɛmɔ hán héle Alɩsipʋ kɛ junman’n mɔ yɛ́ Mɩn a fa a wula yɩ́ sa nun kɛ ɔ lí’n, ɔ bɔ́ mɔndɩnlɩn ɔ lí yɩ́ kpa bɔkɔɔ.

¹⁸Ɛjɔlɛ kpɔlɛ ɛhɩ-mɔ tɩ mɩ́n muonun mɩ́n Pɔlʋ mɩ́n sa ati kalata. Mɩɩn kɛlɛ ɛmɔ mɩn bisa bɛ́ ahɩn. Nán bɛ man bɛ́ lʋa fi kɛ n dɛ la fiadɩ sua nɩn anun. Nyanmɩan nyila’n hán ɛmɔ!