JUNMAN

ZOZI MMƆFƱƐ’N-MƆ

JUNMAN’N

M’ɔ wɔ nun’n

Luku kalata’n m’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n m’ɔ hɛlɛlɩ’n y’ɔ le ɛhɩ. Kalata sɔ nɩn anun, Luku man yɛ nwun kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ Zozi mmɔfʋɛ’n-mɔ fi Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ, bɛ hɔlɩ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa’n *Lɔmʋn belemgbin mân’n lɩka dɔʋn bɛ bɔlɩ Asɔnɩn’n. Kalata sɔ’n tɩ cɩnnjɩn kpa, ɔ sanlɩn kɛ ɔ bʋka yɛ́ maan yɛ tɩ Zozi mmɔfʋɛ’n-mɔ kalata’n-mɔ mɔ bɛ hɛlɛlɩ nɩn abʋ.

Luku a hye yɩ́ kalata nɩn anun nsan. Alimʋa dɩɛ’n (yɩ́ ti 1-7) kan ninnge mɔ mmɔfʋɛ’n-mɔ yɔlɩ wɔ Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ. Mɔ Zozi fʋlɩ hɔlɩ nyanmɩansʋ’n, Wawɛ Nwannzan-nwannzan fi nyanmɩansʋ walɩ jinlanlɩn mmɔfʋɛ’n-mɔ anzin. Ɔ manlɩn bɛ́ tunmin maan bɛ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa’n. Zoluzalɛmʋn Asɔnɩn’n tɛlɛlɩ ndɛ-ndɛ, sunnzun mɔ anɩn Zufʋ mgbain’n-mɔ lɛ kele bɛ́ ahʋlʋwa ɔ.

M’ɔ tɔ sʋ nnyuan’n (yɩ́ ti 8-12), Luku lɛ kan ninnge mɔ mmɔfʋɛ’n-mɔ yɔlɩ wɔ Zude nʋn Samali mân nɩn anun nɩn anwʋn ɛjɔlɛ. Mɔ Zufʋ mgbain’n-mɔ manlɩn bɛ hunlin Zozi sʋanlan’n m’ɔ li Etiɛnɩn’n, bɛ́ nun kʋn, bɛ fɛlɛ yɩ́ Sɔlʋ, ɔ helelɩ Zozi menian’n-mɔ ahʋlʋwa kpili kpa. Yɩ́ bɛ-yue-asɩɛ, Zoluzalɛmʋn Asɔnɩn mma’n-mɔ bɔlɩ asanndɩɛ hɔlɩ Zude nʋn Samali mân nɩn anun. Yɛ́ Mɩn Zozi yɩlɩ yɩ́ nwʋn helelɩ Sɔlʋ, ɔ fɛlɛlɩ yɩ́ kɛ ɔ káci yɩ́ bɔfʋɛ wɔ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n-mɔ afian. Ɛhɩ anzin, Sɔlʋ falɩ dunman Pɔlʋ. Asannan nán Luku a han Pɔlʋ junman nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n, ɔ lɛ kan Pɩɛlɩ dɩɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ, ɔ nʋn kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ alimʋa mma’n-mɔ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n kacili Zozi menian wɔ Zude mân nun, ɔ nʋn Antiɔsʋ kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ’n.

Kalata’n lɩka nga’n (yɩ́ ti 13-28), Luku lɛ kan Pɔlʋ anwʋn ɛjɔlɛ. Pɔlʋ tuli atɩn ngʋkʋn fâ nsan ɔ hɔlɩ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa’n *Lɔmʋn belemgbin mân’n lɩka dɔʋn. Anɩn Pɔlʋ le menian dɔʋn bɛ bʋka yɩ́ bɛ di yɛ́ Mɩn junman’n. Bɛ́ nun mmie-mɔ y’ɔ le Baanabasɩ, Silasɩ, Timote, Titɩ, Apolɔsʋ ɔ nʋn Maakɩ. Pɔlʋ atɩn’n mmie-mɔ m’ɔ tuli’n, Luku nʋn yɩ́ y’ɔ hɔlɩ ɔ. Yɩ́ ti yɛ̂ yɩ́ muonun, ɔ lɛ kan yɩ́ kalata nɩn anun kɛ “yɛ́” nɩn ɔ. Pɔlʋ bɔlɩ Asɔnɩn kulo mgbili dɔʋn asʋ. Bɛ helelɩ yɩ́ ahʋlʋwa kpa, ɛsɛ emian tʋlɩ yɩ́. Nan kʋsʋ, ɔ bɔlɩ mɔndɩnlɩn ɔ lili junman manlɩn yɩ́ Mɩn Zozi. Kalata nɩn agualɩɛ nun, Luku lɛ kan kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ Pɔlʋ juli Lɔmʋn kulo nɩn asʋ ɛlɔ’n.

¹Teofili,

Ninnge kʋalaa mɔ Zozi yɔlɩ, ɔ nʋn m’ɔ hehelelɩ yɩ́ ngɛlɛmɔ nun ²dede m’ɔ juli cɩan m’ɔ fʋlɩ hɔlɩ nyanmɩansʋ’n, m’an han yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ mɩ́n alimʋa kalata nɩn anun. Asannan nán Zozi a fʋ a hɔ nyanmɩansʋ’n, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n tunmin nun, ɔ hehelelɩ yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ m’ɔ fɛlɛlɩ bɛ́ yɩ́ nwʋn nɩn atɩn’n. ³Mɔ menian’n-mɔ hunlin yɩ́ yuelɩ’n, ɔ buli atɩn ngacile dɔʋn asʋ ɔ yɩlɩ yɩ́ nwʋn ɔ helelɩ yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ maan bɛ nwunlin yɩ́ kɛ ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge sakpa. Ɔ yɩlɩ yɩ́ nwʋn ɔ helelɩ bɛ́ dede cɩan abulanan, ɛsɛ ɔ hanlɩn Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɔ helelɩ bɛ́. ⁴Ɛlɛhʋn kʋn, anɩn Zozi nʋn yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ lɛ didi, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Nán man ɛmɔ fi Zoluzalɛmʋn ɛwa bɛ kɔ mʋa. Nan ɛmɔ tánlan bɛ nwʋ́nndɛ like’n mɔ Sɩɛ nɩn a fa a bɔ ɛmɔ anɔhʋba mɔ n ganlɩn yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ n gelelɩ ɛmɔ’n. ⁵Ɔ sanlɩn kɛ, Zʋan a sɔnɩn menian’n-mɔ asue nun, nan ɛmɔ dɩɛ, ɔ ka kaan, bɛ ’ba fa Wawɛ Nwannzan-nwannzan bɛ sɔnɩn ɛmɔ.”

Zozi ’ba fʋ kɔ nyanmɩansʋ

⁶Mɔ Zozi hanlɩn sɔ yuelɩ’n, yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ mɔ anɩn b’a yia yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ’n kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Yɛ́ Mɩn, asʋ mɛlɛ sɔ nɩn anun yɛ̂ ɛ ’sesie Izalayɛ belemgbin mân’n biekun ɔ?”

⁷Zozi kɔ bua bɛ́ kɛ: “Mɛlɛ’n nʋn cɩan’n mɔ Sɩɛ’n muonun tunmin nun ɔ’a hele’n, nán ɛmɔ ɛjɔlɛ ɔ. ⁸Nan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n ’ba a ɛmɔ sʋ ɔ wowula ɛmɔ tunmin. Ɛbɛlɛ nɩn anun, ɛmɔ ’ba li mɩ́n nwʋn adanzɩɛ wɔ Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ ɛwa, Zude nʋn Samali mân nɩn anun lɩka kʋalaatin, ɛsɛ dede ɔ kɔ ju mân nɩn ati ɛlɔ ebue kʋn kʋalaatin.”

⁹Mɔ Zozi hanlɩn ɛjɔlɛ sɔ’n yuelɩ’n, bɛ ’nɩan an, anɩn ɔ lɛ fʋ kɔ nyanmɩansʋ. Ɛbɛlɛ ala, bɔlɛ́ kʋn kɔ fʋfɔ yɩ́ nwʋn ɔ kɔ fɩa bɛ́ nyɩn. ¹⁰Mɛlɛ mɔ Zozi ’fʋ kɔ mɔ anɩn yɩ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ tɛ nɩan anwunno’n, kʋnmgba ala menian nnyuan kɔ fite fite bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ. Menian nnyuan sɔ’n-mɔ wowula taladɩɛ nvufue. ¹¹Bɛ kɔ bisa Zozi mmɔfʋɛ’n-mɔ kɛ: “Galile amma, ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ jijin ɛwa bɛ lɛ nɩan anwunno ɔ? Zozi m’ɔ fi ɛmɔ afian ɛwa ɔ’a fʋ ɔ’a hɔ nyanmɩansʋ’n, ɔ ’ba sa ba kɛ ɛmɔ a nwun yɩ́ kɛ ɔ lɛ fʋ kɔ’n.”

Zudasɩ ngacifʋɛ’n

¹²Mɔ menian nnyuan sɔ’n-mɔ hanlɩn sɔ’n, Zozi mmɔfʋɛ’n-mɔ fi bʋka’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ “*Olivʋ bʋka” nɩn asʋ bɛ kɔ ju. Bɛ kɔ sa bɛ kɔ hɔ Zoluzalɛmʋn. Bʋka sɔ’n nʋn Zoluzalɛmʋn afian tɩ kɔ yɔ cilo kʋn. ¹³Mɔ bɛ juli Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ’n, bɛ kɔ hɔ kɔ fʋ awaa nɩn asʋ, bɛ kɔ wʋlʋ sua’n mɔ bɛ yia nun titi nɩn anun. Bɛ́ mɔ bɛ hɔlɩ yialɩ sua nɩn anun’n y’ɔ le Pɩɛlɩ, Zʋan, Zʋakɩ, Andele, Filipʋ, Toma, Baatelemin, Matie, Alɩfe awa Zʋakɩ, Simʋn m’ɔ kpʋnndɛ yɩ́ mân’n fanwʋndi’n ɔ nʋn Zʋakɩ awa Zudɩ. ¹⁴Bɛ yia daa bɛ yɔ asɔnɩn, bɛ nʋn mmalasua’n-mɔ nʋn Zozi anin Mali ɔ nʋn Zozi anianman mmelenzua’n-mɔ.

¹⁵Ɛlɛhʋn kʋn bɛ yialɩ, bɛ́ menian kɔ yɔ ɛya kʋn abulaa, Pɩɛlɩ jasʋlɩ a, yɩ́ nwan: ¹⁶“Anianman-mɔ, ɛjɔlɛ mɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n hanlɩn m’ɔ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun’n, ɔ di kɛ ɔ kpɩ́n sʋ. Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n nanndɩlɩ belemgbin Davidi sʋ ɔ hanlɩn Zudasɩ anwʋn ɛjɔlɛ. Zudasɩ sɔ’n y’ɔ kpɛlɩ atɩn maan bɛ hyɩlɩ Zozi ɔ. ¹⁷Anɩn Zudasɩ wɔ yɛ́ fâ nɩn anun bie. Junman’n mɔ yɛ lɛ di yɩ́ ɛwa’n, anɩn ɔ di bie. ¹⁸Yɩ́ busuɔfʋɛ nyɔlɩɛ nɩn anwʋn esika mɔ bɛ tualɩ bɛ manlɩn yɩ́’n, ɔ falɩ tolɩ ebo kʋn. Ebo sɔ nɩn asʋ, ɔ kɔ fʋ anwunno ɔ kɔ lua yɩ́ ti asɩ ɔ kɔ tɔ asɩ, yɩ́ nyaa kʋalaa kɔ tulu. ¹⁹Ɛjɔlɛ sɔ’n, Zoluzalɛmʋn menian’n-mɔ kʋalaa tɩlɩ. Ɔ man bɛ́ anɩɛ nɩn anun, b’a fɛlɛ ebo sɔ’n ‘Hakɛlɩdama’. Hakɛlɩdama’n, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ: ‘moja ebo’.

²⁰“Ɛ ’nwun Zudasɩ anwʋn ɛjɔlɛ’n mɔ belemgbin *Davidi hɛlɛlɩ wɔ Izalayɛ ejue ɛtʋɛ kalata nɩn anun’n:

Man yɩ́ awulo’n há to,

nán man sʋanlan fɩ́ɩ́ tanlan nun.

Ɛsɛ b’a hɛlɛ wɔ kalata sɔ nɩn anun biekun kɛ:

Man sʋanlan fʋfɔlɛ káci yɩ́.

²¹“Ɛhɩka ati, ɔ di kɛ sʋanlan kʋn fa yɩ́ nwʋn bɔ yɛ́ ɔ di yɛ́ Mɩn Zozi ewuetinnge nɩn anwʋn adanzɩɛ. ²²Sʋanlan sɔ’n, ɔ yɔ́ bɛ́ mɔ bɛ si yɛ́ sʋ nɩn anun kʋn, sunmin tɛmʋn mɔ Zʋan sɔnɩnlɩn yɛ́ Mɩn Zozi, m’ɔ sɩsɩnlɩn kulo kulo’n-mɔ asʋ, dede ɔ juli cɩan m’ɔ fʋlɩ hɔlɩ nyanmɩansʋ’n.”

²³Mɔ Pɩɛlɩ anʋan tɔlɩ’n, bɛ kɔ sie menian nnyuan ɛbɛlɛ. Bɛ fɛlɛ kʋn Zozɛfʋ. Kʋn’n kʋsʋ li Matiasɩ. Zozɛfʋ a, yɩ́ dunman biekun y’ɔ le Baasabasɩ mɔ yɛ̂ bɛ tʋnlɩn yɩ́ Zusutusu’n. ²⁴Mɔ bɛ sielɩ menian nnyuan sɔ nɩn ɛbɛlɛ’n, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ yɔ asɔnɩn. Bɛ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, wɔ́ mɔ ɛ sɩ menian’n-mɔ kʋalaa ahʋnlɩn nɩn anun ɛjɔlɛ’n, menian nnyuan ɛhɩ, kele yɛ́ nunhan’n mɔ a yɩ yɩ́ kɛ ²⁵ɔ káci Zudasɩ mɔ ɔ’a yaci Zozi mmɔfʋɛ junman’n ɔ’a bɔ yɩ́ ti yɩ́ lɩka m’ɔ kulo’n.”

²⁶Ɛhɩ a, bɛ kɔ hyʋɩn tondo, ɔ kɔ tɔ Matiasɩ sʋ. Ɔ fi ɛbɛlɛ yɛ̂ bɛ falɩ Matiasɩ bɛ sɔlɩ mmɔfʋɛ bulu nʋn kʋn nɩn asʋ ɔ.

Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n ɛwalɛ’n

¹Ɛhɩ, mɔ *Pantekɔtʋ fɛtɩ cɩan’n juli’n, Zozi menian’n-mɔ kʋalaatin yialɩ lɩka kʋn. ²Kʋnmgba ala, bɛ kɔ tɩ like nɩn angan kɛ anwʋnman m’ɔ lɛ tu sɛlɛ kpa ɔ. Ɔ fi anwunno huuu, ɔ kɔ wʋlʋ sua’n mɔ menian’n-mɔ gua nun nɩn anun. ³Bɛ ’nɩan an, sɩ̂n tofeleman-mɔ. Bɛ kɔ tɩtɩ bɛ́ nwʋn nun, bɛ kɔ tɛtanlan bɛ́ nun kʋn biala ati nɩn asʋ. ⁴Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ wʋlʋ bɛ́ kʋalaa bɛ́ nun kpa bɔkɔɔ. Ɛbɛlɛ ala, bɛ lɛ kan anɩɛ ngacile ngacile mɔ Wawɛ nɩn a fa a wula bɛ́ nun kʋn biala anʋan kɛ ɔ hán’n.

⁵Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ fɛlɩ Nyanmɩan kpa’n fi mân mân’n kʋalaa anun ba a, bɛ wɔ Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ. ⁶Mɔ bɛ tɩlɩ like sɔ nɩn angan’n, bɛ kɔ tutu bɛ kɔ hɔ kɔ yia yɩ́ bʋ ɛlɔ. Ɛjɔlɛ’n kɔ sin bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn dede ɔ kɔ bʋ sʋ. Ɔ sanlɩn kɛ, anɩɛ ngacile ngacile’n mɔ Zozi menian’n-mɔ lɛ kan’n, bɛ́ mɔ b’a yia ɛbɛlɛ nɩn anun kʋn biala tɩ kɛ yɩ́ kulo anɩɛ yɛ̂ bɛ lɛ kan ɔ. ⁷Ɛjɔlɛ’n kɔ sin bɛ́ nwʋn ɛsɛ ɔ kɔ yɔ bɛ́ ɛnyɩnmɩn. Bɛ́ nwan: “Menian ɛhɩ-mɔ mɔ bɛ lɛ kan anɩɛ ngacile ngacile’n, asʋ bɛ́ kʋalaa bɛ tɩ man Galile mân nɩn anun menian ɔ? ⁸Nan ɔ yɔ sɛ mɔ afɩ yɛ́ nun kʋn biala tɩ ɛjɔlɛ’n mɔ bɛ lɛ kan wɔ yɛ́ kulo anɩɛ nɩn anun’n? ⁹Yɛ́ nun mmie-mɔ fi Paatɩ nʋn Medi nʋn Elamʋn mân nun. Mmie-mɔ fi Mezopotamin mân nun, Zude nʋn Kapadɔsʋ mân nun, Pʋn nʋn Azi mân nun, ¹⁰Filizi nʋn Panfili mân nun, Ezipiti mân nun nʋn Libi mân nɩn anun kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Silɛnɩn nɩn afan nun. Nyɔfʋɛ’n mɔ bɛ fi Lɔmʋn kulo nɩn asʋ’n, ¹¹b’a wʋ mmie-mɔ Zufʋ, mmie-mɔ kʋsʋ tɩ man Zufʋ, nan kʋsʋ bɛ kɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn’n bie. Mmie-mɔ fi Kɛlɛtɩ nʋn Alabi mân nun. Kʋsʋ afɩ, Nyanmɩan asinbɛnwʋn ninnge’n-mɔ anwʋn ɛjɔlɛ’n mɔ bɛ lɛ kan’n, yɛ́ kʋalaa yɛ tɩ wɔ yɛ́ kulo anɩɛ nɩn anun!”

¹²Ɛjɔlɛ’n kɔ sin bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn dede ɔ kɔ bʋ bɛ́ nwʋn sʋ. Bɛ kɔ bisa bisa bɛ́ nwʋn kɛ: “Ɛjɔlɛ ɛhɩ abʋ kele sɛ?” ¹³Mmie-mɔ ’bisa kosuan ɛhɩ a, anɩn mmie-mɔ kʋsʋ lɛ kan bɛ gʋlʋ Zozi menian’n-mɔ anwʋn kɛ: “Ɛhɩ-mɔ, b’a nʋn nzan b’a bʋ kpa bɔkɔɔ!”

¹⁴Mɔ menian’n-mɔ ’kan sɔ’n, Pɩɛlɩ nʋn mmɔfʋɛ bulu nʋn kʋn’n kɔ jasʋ kɔ jinlan. Pɩɛlɩ kɔ kuku yɩ́ nʋan sʋ ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ Zufʋ’n-mɔ nʋn ɛmɔ kʋalaa mɔ bɛ wɔ Zoluzalɛmʋn ɛwa’n, ɛmɔ yɔ́ anzʋɛ bɛ tíe ɛjɔlɛ’n mɔ mɩn ’ba han mɩn kele ɛmɔ’n kpa. ¹⁵Menian ɛhɩ-mɔ mɔ ɛmɔ jʋnlɩn kɛ b’a nʋn nzan b’a bʋ’n, bɛ nnʋnlɩn man nzan bɛ bʋlɩ man. Ɔ sanlɩn kɛ, bɛlɛ mɔ b’a bɔ ngɛlɛmɔ dɔɛ ngʋanlan ɔ. ¹⁶Nan ɛjɔlɛ’n mɔ kpɔmanfʋɛ Zowɛ hanlɩn yɩ́ daba daba’n, ɛjɔlɛ sɔ’n yɛ̂ ɔ lɛ kpɩn sʋ sian nɩn ɔ. Kpɔmanfʋɛ Zowɛ hanlɩn kɛ Nyanmɩan nwan:

¹⁷Mɛlɛ kasian nɩn anun, mɩn ’ce mɩn Wawɛ’n

mɩn man kulo sʋanlan dasannin biala.

Mɩn ’fa mɩ́n nʋan ɛjɔlɛ’n mɩn wula

ɛmɔ amma mmelenzua nʋn mmalasua’n-mɔ anʋan

maan bɛ kan.

Mɩn ’ba man ɛmɔ mgbafɛlɛ’n-mɔ

nwun ninnge’n-mɔ Wawɛ nun.

Mɩn ’ba hɩn ɛmɔ mmɩlɩwa’n-mɔ ɛlalɩɛ.

¹⁸Ɔ tɩ ananhɔlɛ, mɛlɛ sɔ nɩn anun,

mɩn ’ce mɩ́n Wawɛ’n mɩn man

mɩ́n ngʋa mmelenzua nʋn mmalasua’n-mɔ.

Mɩn ’fa mɩ́n nʋan ɛjɔlɛ’n mɩn wula bɛ́ nʋan

maan bɛ kan.

¹⁹Mɩn ’ba man asinbɛnwʋn ninnge fite fite

anwunno ɛlɔ.

Ɛsɛ mɩn ’ba man asinbɛnwʋn ninnge fite fite

asɩɛ nɩn asʋ ɛwa.

Menian’n-mɔ ’ba nwun moja,

sɩ̂n nʋn ewusanlan minndominndo.

²⁰Asannan nán yɛ́ Mɩn cɩan nɩn a ju’n,

cɩan sɔ’n m’ɔ tɩ anunminnyanmʋn cɩan kpili’n,

sɛnzɛ’n b’a lu tuun,

sala’n kʋsʋ ’ba kaci kɔkɔlɛ kɛ moja.

²¹Cɩan sɔ’n, wɔ́ biala

mɔ ɛ kɔ sun kɔ fɛlɛ yɛ́ Mɩn’n,

ɛ ’nyan wɔ́ ti.”

²²Ɛsɛ Pɩɛlɩ nwan: “Izalayɛ amma, ɛmɔ tíe ɛjɔlɛ’n mɔ mɩn ’ba han mɩn kele ɛmɔ’n kpa. Ɛmɔ muonun sɩ, Nyanmɩan a man ɛmɔ a nwun yɩ́ kɛ Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ’n tɩ sʋanlan m’ɔ le tunmin. Nyanmɩan a man Zozi a yɔ asinbɛnwʋn ninnge mgbili mgbili kpa ɛmɔ afian ɛwa. ²³B’a yɩ Zozi b’a man ɛmɔ. Nan kʋsʋ Nyanmɩan yɛ̂ ɔ lili mʋa ɔ sesielɩ yɩ́ sɔ ɔ. Ɛmɔ nʋn ɛtɛfʋɛ’n-mɔ, b’a bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ b’a hun yɩ́. ²⁴Nan kʋsʋ Nyanmɩan a le yɩ́ fi ewue asa nun maan ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge. Ɔ sanlɩn kɛ, ewue le man atɩn ɔ njɩ man yɩ́ nzie man. ²⁵Afɩ belemgbin *Davidi hanlɩn Zozi anwʋn ɛjɔlɛ kɛ:

Mɩn susu mɩ́n ti mɩn gua yɛ́ Mɩn sʋ mɛlɛ biala.

Ɔ di mɩ́n nzin, mɩ́n nwʋn nwʋsʋ man mɩ́n.

²⁶Ɛhɩka ati, mɩn di yɩ́ nwʋn fɛ kpa

mɩ́n ahʋnlɩn nɩn anun, mɩn tʋ yɩ́ nwʋn ejue.

Afɩ mɩn sɩ kɛ sɛ ewue kun mɩ́n bɔbɔ a,

n ne anyɩndasʋɛ.

²⁷Ɔ sanlɩn kɛ, ɛ ngɔ yaci man mɩ́n ɛbɔlɔ ɛlɔ,

ɛ ngɔ man wɔ́ anwʋntɩɛ sʋanlan nɩn anwʋnnaan’n

ngɔ kpɔlɔ man.

²⁸Ɛ ’man mɩn nyan ngʋan

mɩn di fɛ wɔ wɔ́ nyunnun.

²⁹“Anianman-mɔ, mɩn ’ba han belemgbin Davidi anwʋn ɛjɔlɛ kʋn mɩn kele ɛmɔ yuein. Ɛjɔlɛ sɔ’n y’ɔ le kɛ Davidi a wu, b’a sie yɩ́. Ɛnɛ nʋn ɛnɛ yɩ́ sɛka’n tɛ wɔ yɛ́ afian ɛwa. ³⁰Nan anɩn Davidi tɩ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ. Ɔ sɩ kɛ Nyanmɩan a bɔ yɩ́ anɔhʋba ɔ’a han ndâ ɔ’a tʋ sʋ kɛ ɔ ’man yɩ́ mma’n-mɔ anun kʋn tanlan belemgbin bia nɩn asʋ. ³¹Davidi lili mʋa ɔ nwunlin Izalayɛ Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n m’ɔ tɩ *Kilisi nɩn ewuetinnge’n, nán ɔ’a han yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ kɛ:

B’a nyaci man yɩ́ maan ɔ’a nga man ɛbɔlɔ,

ɛsɛ yɩ́ nwʋnnaan nɩn a mgbɔlɔ man sɛka nɩn anun.

³²“Zozi anwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ anɩn Davidi lɛ kan ɔ. Yɛ́ mɔ yɛ gua ɛwa’n, yɛ́ kʋalaa yɛ di adanzɩɛ kɛ Nyanmɩan a man Zozi fi ewue nun a tinnge. ³³Nyanmɩan a sie Zozi yɩ́ fama sʋ. Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n mɔ Sɩɛ’n falɩ bɔlɩ anɔhʋba’n, ɔ’a fa ɔ a wula Zozi asa nun. Zozi a hye a man yɛ́. Wawɛ sɔ’n yɛ̂ ɛmɔ a tɩ yɩ́ ngan mɔ ɛmɔ nwun yɩ́ kɩkaala nɩn ɔ.

³⁴“Nán kɛ Davidi muonun fʋlɩ hɔlɩ nyanmɩansʋ ɔ, nan yɩ́ nwan:

Yɛ́ Mɩn Nyanmɩan a han a hele mɩ́n Mɩn kɛ:

Tanlan mɩ́n sa fama sʋ

³⁵maan nvá wɔ́ mgbɔfʋɛ’n-mɔ n zíe wɔ ja abɔ

kɛ bia mɔ belemgbin sesie yɩ́ ja sʋ ɔ.

³⁶“Izalayɛ amma’n-mɔ kʋalaa nwún yɩ́ yuein kɛ, Zozi sɔ’n mɔ ɛmɔ bʋbɔlɩ yɩ́ kʋlʋwa nɩn asʋ’n, yɩ́ yɛ̂ Nyanmɩan a sie yɩ́ Mɩnlɩan nʋn Kilisi, Izalayɛ Belemgbin Ngʋandefʋɛ nɩn ɔ!”

³⁷Mɔ Pɩɛlɩ anʋan tɔlɩ’n, ɛjɔlɛ’n m’ɔ hanlɩn’n wʋlʋlɩ bɛ́ kpa. Bɛ kɔ bisa Pɩɛlɩ nʋn mmɔfʋɛ ɛhɩnlɩn-mɔ kɛ: “Anianman-mɔ, atɩn benin yɛ̂ yɛ fá sʋ ɔ?”

³⁸Pɩɛlɩ kɔ bua bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ nún bɛ́ nwʋn bɛ káci bɛ́ abalabɔ’n. Ɛmɔ nunhan kʋn biala maan bɛ sɔ́nɩn yɩ́ wɔ Zozi Kilisi dunman nun, nán ɛmɔ a nyan ɛtɛ face. Ɛbɛlɛ nɩn anun yɛ̂ ɛmɔ kʋsʋ ’ba nyan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n m’ɔ tɩ Nyanmɩan acɛdɩɛ nɩn ɔ. ³⁹Ɔ sanlɩn kɛ, anɔhʋba sɔ’n mɔ Nyanmɩan bɔlɩ’n, ɔ tɩ ɛmɔ dɩɛ, ɔ tɩ ɛmɔ amma’n-mɔ dɩɛ. Ɛsɛ bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ wɔ mʋa mɔ yɛ́ Mɩn Nyanmɩan ’ba fɛlɛ bɛ́ yɩ́ nwʋn’n, ɔ tɩ bɛ́ kʋsʋ bɛ́ dɩɛ bie.”

⁴⁰M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Pɩɛlɩ hanlɩn ɛjɔlɛ mmiekun-mɔ dɔʋn ɔ helelɩ bɛ́, ɔ man bɛ nwunlin yɩ́ kɛ Zozi anwʋn ɛjɔlɛ’n tɩ ananhɔlɛ, ɛsɛ ɔ wowulalɩ bɛ́ anwʋnsɛlɛ. Yɩ́ nwan: “Ajulisʋ menian ɛhɩ-mɔ mɔ b’a sɩn atɩn ɛtɛ nɩn asʋ’n, ɛmɔ nʋn bɛ́ kpácɩ nán ɛmɔ a nyan bɛ́ ti!”

⁴¹Mɔ Pɩɛlɩ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, bɛ́ dɔʋn bɛ lelɩ yɩ́ nʋan ɛjɔlɛ’n bɛ lili maan bɛ sɔnɩnlɩn bɛ́. Cɩan sɔ’n, menian kɔ yɔ akpɩɩ nsan kɔ a kɔ gua bɛ́ mɔ b’a le Zozi b’a li daba nɩn asʋ.

Alimʋa asɔnɩn nɩn asɩtanlan’n

⁴²Ɔ fi ɛbɛlɛ, tɛmʋn biala, bɛ yia bɛ tie ɛjɔlɛ’n mɔ mmɔfʋɛ’n-mɔ kan kele bɛ́’n kpa. Bɛ tanlan wɔ anianman nun bɛ di yɛ́ Mɩn alɩɛ’n, ɛsɛ bɛ yɔ asɔnɩn. ⁴³Anɩn menian’n-mɔ anun kʋn biala man Nyanmɩan anyɩnnzɔ, ɔ sanlɩn kɛ anɩn mmɔfʋɛ’n-mɔ lɛ yɔ asinbɛnwʋn ninnge-mɔ dɔʋn kpa. ⁴⁴Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ lelɩ Zozi bɛ lili nɩn anʋan sɛ bɛ́ nwʋn, bɛ́ ninnge’n-mɔ kʋalaa wɔ lɩka kʋn. ⁴⁵Bɛ tɔnɩn bɛ́ anwʋndɩɛ’n-mɔ. Esika mɔ bɛ kɔ nyan yɩ́ nun’n, bɛ nɩan sʋanlan kʋn like mɔ ɔ’a hian yɩ́ nwʋn’n yɛ̂ bɛ ce esika sɔ nɩn ɔ. ⁴⁶Cɩan biala, bɛ yia Nyanmɩan awulo nɩn anun. Bɛ yia bɛ́ awulo’n-mɔ anun bɛ le fɛ elie yɛ̂ bɛ didi ɔ, bɛ ndu man bɛ́ nwʋn. ⁴⁷Bɛ yɩ Nyanmɩan ayɛ. Menian’n-mɔ kʋalaa kulo bɛ́ ɛjɔlɛ. Cɩan daa, yɛ́ Mɩn cʋɩn bɛ́ mɔ b’a nyan bɛ́ ti’n ɔ ba gua bɛ́ mɔ b’a li mʋa b’a le Zozi b’a li nɩn asʋ.

Kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ bubuluwafʋɛ kʋn anwʋn salɩ’n

¹Ɛhɩ, ɛlɛhʋn kʋn, eyua dɔɛ nsan, mɔ dɔɛ’n mɔ Zufʋ’n-mɔ fa yɔ asɔnɩn’n juli’n, anɩn Pɩɛlɩ nʋn Zʋan, bɛ lɛ kɔ Nyanmɩan awulo ɛlɔ bɛ ’kɔ a yɔ asɔnɩn. ²Awulo nɩn anʋan’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ “Anʋan Kanlanman” nɩn anwʋn ɛbɛlɛ, belenzua bubuluwafʋɛ kʋn tɩ ɛbɛlɛ. Belenzua sɔ’n, bɛ ’wʋ yɩ́ a, anɩn ɔ’a bubu. Cɩan biala, bɛ fa yɩ́ bɛ ba sie yɩ́ ɛbɛlɛ, maan ɔ sɛsɛlɛ bɛ́ mɔ bɛ lɛ kɔ a wʋlʋ Nyanmɩan awulo nɩn anun nɩn esika. ³M’ɔ nwunlin kɛ Pɩɛlɩ nʋn Zʋan lɛ ba wʋlʋ awulo nɩn anun’n, ɔ kɔ sɛlɛ bɛ́ esika. ⁴Pɩɛlɩ nʋn Zʋan bɛ kɔ nɩan bian’n siin, nán Pɩɛlɩ a se yɩ́ kɛ: “Nɩan yɛ́!” ⁵Bian’n kɔ nɩan bɛ́, afɩ ɔ jʋnlɩn kɛ Pɩɛlɩ nʋn Zʋan ’ba man yɩ́ esika.

⁶Ɛhɩ a, Pɩɛlɩ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “N ne esika fɩ́ɩ́. Nan nunhan mɔ n ne yɩ́’n, mɩn ’fa mɩn man wɔ́. Yɩ́ ti, Zozi Kilisi m’ɔ fi Nazalɛtɩ’n dunman nun, jasʋ nanndɩ!”

⁷Mɔ Pɩɛlɩ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ sɔ bian nɩn asa fama nɩn anun ɔ kɔ jasʋ yɩ́. Ɛbɛlɛ ala, bian nɩn aja’n-mɔ kɔ yɔ kpa. ⁸Ɔ kɔ jasʋ ɔ kɔ nanndɩ. Ɔ nʋn Pɩɛlɩ nʋn Zʋan bɛ kɔ wʋlʋ awulo nɩn anun, anɩn ɔ lɛ nanndɩ ɔ lɛ kukulu ɔ yɩ Nyanmɩan ayɛ. ⁹Menian’n-mɔ kʋalaa kɔ nwun yɩ́ kɛ ɔ lɛ nanndɩ ɔ yɩ Nyanmɩan ayɛ. ¹⁰Mɛlɛ mɔ menian’n-mɔ nwunlin kɛ bian’n m’ɔ tanlan Anʋan Kanlanman nɩn anwʋn ɛbɛlɛ ɔ sɛsɛlɛ esika’n, ɛjɔlɛ’n kɔ sin bɛ́ nwʋn bɛ kɔ sulo Nyanmɩan wɔ like mɔ mmɔfʋɛ’n-mɔ a yɔ a man bian nɩn anwʋn.

¹¹Kɛmɔ bian sɔ’n mgbɔcɩ man Pɩɛlɩ nʋn Zʋan’n, ɛjɔlɛ’n kɔ sin menian’n-mɔ anwʋn. Bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ tu woo bɛ kɔ hɔ bɛ́ nwʋn ɛlɔ lɩka’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ “Salomʋn Abalada” nɩn anun. ¹²Mɔ Pɩɛlɩ nwunlin yɩ́ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Izalayɛ amma, nzukɛ ati yɛ̂ bian ɛhɩ anwʋnnza’n sin ɛmɔ anwʋn ɔ? Nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ lɛ nɛnɩan yɛ́ sʋa ɔ? Ɛmɔ jʋnlɩn kɛ yɛ́ muonun yɛ́ tunmɩn anaan Nyanmɩan ɛsʋ́ɛ kpa mɔ yɛ sʋ tala ɛmɔ’n y’ɔ man bian ɛhɩ anwʋn a sa ɔ? ¹³Abalahamʋn, Izakɩ nʋn Zʋakɔbʋ Nyanmɩan’n, yɛ́ nan-mɔ Nyanmɩan’n yɛ̂ ɔ’a wula yɩ́ akʋa Zozi anunminnyanmʋn ɔ. Ɛmɔ muonun yɩlɩ Zozi bɛ manlɩn mân nɩn asʋ mgbain’n-mɔ. Pilatɩ m’ɔ kulo kɛ ahan ɔ yaci Zozi nun’n, ɛmɔ hanlɩn wɔ Pilatɩ anyunnun ɛbɛlɛ kɛ ɛmɔ mmianlɩn man Zozi anwʋn. ¹⁴Zozi m’ɔ tɩ sʋanlan nwannzan-nwannzan, mɔ ɛsɛ ɔ tɩ sɛsɛfʋɛ’n, ɛmɔ a yɩ yɩ́ a tʋ. Ɛmɔ a sɛlɛ Pilatɩ kɛ ɔ yáci kodiawu’n lɩlɩ nun maan ɔ nyán yɩ́ ti. ¹⁵Sakpa, ɛmɔ a man b’a hun Mɩnlɩan’n m’ɔ man ngʋan’n. Nan Nyanmɩan kʋsʋ a man ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge, yɛ́ kʋalaa yɛ di yɩ́ nwʋn adanzɩɛ. ¹⁶Tunmin’n m’ɔ wɔ Zozi dunman nɩn anun’n, ɔ nʋn dedi’n mɔ yɛ le yɩ́ wɔ dunman sɔ nɩn anun’n, y’ɔ man sʋanlan ɛhɩ m’ɔ jin ɛmɔ anyunnun ɛwa, mɔ ɛmɔ sɩ yɩ́ nɩn a nyan anwʋnsɛlɛ ɔ. Yɩ́ ti, dedi’n mɔ yɛ le yɩ́ wɔ Zozi dunman nɩn anun’n, y’ɔ man bian ɛhɩ mɔ ɛmɔ nwun yɩ́ ɛwa nɩn a tɩ akpɔlɛ bɔkɔɔ ɔ.

¹⁷“Nan sian dɩɛ, anianman-mɔ, ɛmɔ nʋn ɛmɔ mgbain’n-mɔ like mɔ b’a yɔ Zozi’n, mɩn sɩ kɛ ɛmɔ nzɩ man, yɩ́ ti y’ɔ man ɛmɔ a yɔ ɔ. ¹⁸Nyanmɩan manlɩn atɩn kɛ Kilisi’n, Izalayɛ Belemgbin Ngʋandefʋɛ’n, nwún amannɩnhunlun maan ɛjɔlɛ m’ɔ manlɩn yɩ́ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kʋalaatin hanlɩn yɩ́ daba’n, ɛjɔlɛ sɔ’n kpɩ́n sʋ. ¹⁹Yɩ́ ti, ɛmɔ nún bɛ́ nwʋn wɔ Nyanmɩan anyunnun, bɛ káci bɛ́ abalabɔ’n, nán Nyanmɩan a yaci ɛmɔ anwʋn sa ɔ’a hye ɛmɔ. ²⁰Sɛ ɛmɔ yɔ yɩ́ sɔ a, yɛ́ Mɩn ’ba man ɛmɔ nyan alʋacɩcɩɛ. Ɛsɛ *Kilisi’n, Izalayɛ Belemgbin Ngʋandefʋɛ m’ɔ lili mʋa ɔ yɩlɩ yɩ́ kɛ ɔ ’fa man ɛmɔ’n, ɔ ’man ɔ ba. Kilisi sɔ’n y’ɔ le Zozi.

²¹“Nan kɩkaala dɩɛ, ɔ di kɛ Zozi tanlan nyanmɩansʋ ɛlɔ. Ɔ ’tanlan ɛlɔ dede ninnge’n-mɔ kʋalaatin kaci biekun. Ɔ sanlɩn kɛ ɛjɔlɛ sɔ’n, Nyanmɩan manlɩn yɩ́ anwʋntɩɛ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ hanlɩn yɩ́ daba daba. ²²Ɛ ’nwun ɛjɔlɛ mɔ Moyizɩ hanlɩn’n: Yɛ́ Mɩn m’ɔ tɩ ɛmɔ Nyanmɩan’n, ɔ ’ba man bɛ wʋ kpɔmanfʋɛ kʋn kɛ mɩ́n ɛmɔ afian ɛwa. Yɩ́ kʋalaa m’ɔ kɔ han kɔ hele ɛmɔ’n, ɛmɔ tíe yɩ́.²³Sʋanlan biala mɔ ɔ’a ndie man kpɔmanfʋɛ sɔ’n, bɛ ’kun yɩ́ bɛ yɩ yɩ́ fi Nyanmɩan menian’n-mɔ anun.

²⁴“Ɔ fi Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ Samiɛ mɛlɛ sʋ, mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ tɔtʋa yɩ́’n mɛlɛ sʋ, ɛnɛ edua’n mɔ yɛ wɔ nun’n, mgbɔmanfʋɛ sɔ’n-mɔ kʋalaa hanlɩn yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ. ²⁵Anɔhʋba’n mɔ Nyanmɩan nanndɩlɩ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ asʋ ɔ bɔlɩ’n, anɔhʋba sɔ’n tɩ ɛmɔ dɩɛ. Nyɩhyɛ’n kʋsʋ m’ɔ nʋn ɛmɔ anan-mɔ hyɩhyɛlɩ’n, ɛmɔ wɔ nun bie. Afɩ, Nyanmɩan hanlɩn helelɩ Abalahamʋn kɛ: Ɔ nanndɩ wɔ́ sasʋ’n-mɔ asʋ, mɩn ’yeyila asɩɛ nɩn asʋ nvilie’n-mɔ kʋalaa asʋ.²⁶Ɛhɩka ati, ɛmɔ kpa ɛyɔlɛ dunman nun, Nyanmɩan lili mʋa ɔ yɩlɩ yɩ́ akʋa’n, ɔ sʋanlɩn yɩ́ kɛ ɔ bála a yeyila ɛmɔ sʋ, sɛ ɛmɔ anun kʋn biala fi yɩ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ nɩn anun jasʋ a.”

Bɛ nʋn Pɩɛlɩ nʋn Zʋan ’ba hɔ mgbain’n-mɔ aja sʋ

¹Anɩn Pɩɛlɩ nʋn Zʋan anʋan tɛ wɔ sʋ bɛ lɛ kan ɛjɔlɛ bɛ kele bagua’n, ɛbɛlɛ ala Nyanmɩan *tɛɛyɩfʋɛ’n-mɔ, Nyanmɩan awulo nɩn asʋ nzalafʋ kpain’n, ɔ nʋn *Sadusifʋɛ’n-mɔ bɛ kɔ a. ²Mɔ bɛ tɩlɩ kɛ mmɔfʋɛ nnyuan’n lɛ kekele bagua’n ninnge, kɛ ewuetinnge wɔ ɛbɛlɛ, ɔ sanlɩn kɛ Zozi a wu a tinnge’n, ɛjɔlɛ nɩn a nyɔ man bɛ́ fɛ fɩ́ɩ́ sʋa. ³Bɛ kɔ hyɩ Pɩɛlɩ nʋn Zʋan bɛ kɔ gua bɛ́ fiadɩ. Kɛmɔ anɩn alɩ́ɛ lɛ san’n, mmɔfʋɛ nnyuan’n kɔ la fiadɩ dede alɩ́ɛ kɔ hɩn. ⁴Ɛhɩ nʋn ɛhɩ a, bɛ́ dɔʋn mɔ bɛ tielɩ ɛjɔlɛ’n mɔ Pɩɛlɩ nʋn Zʋan hanlɩn’n, bɛ lelɩ bɛ lili. Sɛ bɛ fa bɛ́ bɛ sɔ bɛ́ mɔ bɛ lili mʋa bɛ lelɩ Zozi bɛ lili nɩn asʋ a, bɛ́ kʋalaa bɛ́ menian lɛ kɔ kɔ yɔ akpɩɩ nnun.

⁵Alɩ́ɛ hɩnlɩn an, Zufʋ mgbain’n-mɔ, Izalayɛ mân nɩn asʋ mgbain’n-mɔ, bɛ́ nʋn *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ, bɛ kɔ yia Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ. ⁶Anyia sɔ’n, bɛ́ mɔ bɛ tɩ yɩ́ bʋ bie’n y’ɔ le tɛɛyɩfʋɛ kpain Hannɩn, Kayifʋ, Zʋan, Alɛgɩzanndɩlɩ nʋn tɛɛyɩfʋɛ kpain Hannɩn anwʋn amma’n-mɔ kʋalaatin. ⁷Bɛ man bɛ nʋn Pɩɛlɩ nʋn Zʋan kɔ a bɛ́ ja sʋ. Bɛ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Ɔ nanndɩ tunmin benin anaan dunman benin asʋ yɛ̂ ɛmɔ a man sʋanlan ɛhɩ anwʋn a sa’n?”

⁸Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ li Pɩɛlɩ anzin. Pɩɛlɩ kɔ bua bɛ́ kɛ: “Mân mgbain, ⁹ɛnɛ bɛ nʋn yɛ́ a a ɛmɔ aja sʋ, ɔ sanlɩn kɛ, y’a yɔ bubuluwafʋɛ kʋn ye. Ɛmɔ lɛ bisa yɛ́ kɛ yɛ hán kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ sʋanlan sɔ nɩn anwʋn a sa’n. ¹⁰Kɛmɔ afɩ ɛmɔ kulo kɛ bɛ bisa nun bɛ tɩ yɩ́ bʋ’n, ɛmɔ nwún yɩ́ kɛ, Zozi Kilisi m’ɔ fi Nazalɛtɩ mɔ ɛmɔ a bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa nɩn asʋ, mɔ Nyanmɩan a man ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge’n, Zozi Kilisi sɔ’n dunman’n y’ɔ man sʋanlan ɛhɩ anwʋn a sa ɔ. ¹¹Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɛ kan Zozi ɛjɔlɛ yuein kɛ:

Ɛbʋɛ’n mɔ ɛmɔ mɔ bɛ lɛ si sua nɩn a bu yɩ́ kɛ

ɔ tɩ man kpa mɔ ɛmɔ juli tʋlɩ’n,

yɩ́ yɛ̂ ɔ’a kaci ɛbʋɛ kpa

m’ɔ le sua nɩn anun nɩn ɔ!

¹²Zozi angʋnmɩn ala y’ɔ kʋala kɛ ɔ man sʋanlan nyan yɩ́ ti ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ, eyuadɩ nɩn anun, sɛ bɛ yɩ Zozi Kilisi a, Nyanmɩan a ngele man yɛ́ sʋanlan ngacile fɩ́ɩ́ kʋn m’ɔ kʋala kɛ ɔ man yɛ nyan yɛ́ ti ɔ.”

¹³Kɛ Pɩɛlɩ nʋn Zʋan lɛ si jʋjɔ’n, ɔ kɔ sin mgbain’n-mɔ anwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ, bɛ sɩ kɛ Pɩɛlɩ nʋn Zʋan, bɛ kalata’n mɔ bɛ si’n ngɔ man mʋa, ɛsɛ anɩn bɛ si Zozi sʋ daba. ¹⁴Nan kɛmɔ bɛ nwunlin kɛ bubuluwafʋɛ nɩn anwʋn a sa, ɔ jin mmɔfʋɛ nnyuan nɩn anwʋn ɛbɛlɛ’n, bɛ ngɔ nyan man ɛjɔlɛ bɛ ngɔ bua mmɔfʋɛ nnyuan’n-mɔ. ¹⁵Ɛhɩ a, mgbain’n-mɔ kɔ man bɛ́ atɩn kɛ bɛ fi sua’n mɔ bɛ di ɛjɔlɛ nun’n bɛ fíte. Mgbain’n-mɔ kɔ su akpʋlʋwa bɛ́ afian ɛlɔ. ¹⁶Bɛ́ nwan: “Menian ɛhɩ-mɔ, nzu like dɩɛ yɛ̂ yɛ yɔ́ bɛ́ ɔ? Afɩ, Zoluzalɛmʋn amma’n-mɔ kʋalaatin a nwun yɩ́ yuein kɛ like mɔ mmɔfʋɛ sɔ’n-mɔ a yɔ’n, ɔ tɩ asinbɛnwʋn like kpili kpa. Ɔ man yɛ ngʋala yɛ nzu man yɩ́ nwʋn akpʋlʋwa. ¹⁷Nan kɛ ɔ kɔ yɔ nán ɛjɔlɛ sɔ nɩn a ndɩnndɩn man ɔ’a ngɔ man mʋa’n, bɛ mán yɛ tótua bɛ́ kɛ, sɛ bɛ bɔ Zozi dunman’n biekun bɛ kele sʋanlan biala a, yɛ́ nʋn bɛ́ le yɩ́.”

¹⁸Mɔ bɛ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, bɛ kɔ fɛlɛ Pɩɛlɩ nʋn Zʋan, bɛ kɔ totua bɛ́ kɛ nán bɛ kekele menian’n-mɔ ninnge, ɛsɛ nán bɛ kan Zozi ɛjɔlɛ bɛ kele bɛ́ fɩ́ɩ́ kʋ́n. ¹⁹Mɔ mgbain’n-mɔ anʋan tɔlɩ’n, Pɩɛlɩ nʋn Zʋan kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ tɩ́tɩ bɛ nɩ́an, Nyanmɩan anyunnun, asʋ ɔ tɩ sɛsɛ kɛ yɛ bú ɛmɔ ɔ tála Nyanmɩan ɔ? ²⁰Nan yɛ́ dɩɛ, ɛjɔlɛ mɔ y’a tɩ, mɔ yɛ́ nyɩn a nwun yɩ́’n, yɛ ngʋala yɛ mmuan man yɛ́ nʋan nɩn asʋ.”

²¹Mgbain’n-mɔ kɔ totua bɛ́ kɛ sɛ bɛ bɔ Zozi sɔ’n dunman biekun an, bɛ nʋn bɛ́ le yɩ́. Mɔ bɛ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, bɛ kɔ yaci Pɩɛlɩ nʋn Zʋan nun maan bɛ kɔ hɔ. Ɔ sanlɩn kɛ, mgbain’n-mɔ a nnwun man ɛjɔlɛ kpɔlɛ mɔ bɛ ’jinlan sʋ bɛ pinnin mmɔfʋɛ’n-mɔ ɔ. Afɩ, asinbɛnwʋn like’n mɔ mmɔfʋɛ’n-mɔ yɔlɩ’n dunman nun, anɩn menian’n-mɔ kʋalaa lɛ yɩ Nyanmɩan ayɛ. ²²Bubuluwafʋɛ’n mɔ yɩ́ nwʋn salɩ asinbɛnwʋn nun’n, ɔ tɩ sʋanlan mɔ anɩn ɔ’a li afʋɛ abulanan nʋn yɩ́ nzin.

Zozi menian’n-mɔ ’ba yɔ asɔnɩn

²³Pɩɛlɩ nʋn Zʋan hɔlɩ tʋlɩ bɛ́ manngʋn’n-mɔ, mɛlɛ mɔ mgbain’n-mɔ yacili bɛ́ nun’n. Ɛjɔlɛ mɔ mgbain’n-mɔ hanlɩn helelɩ bɛ́’n, bɛ kɔ sʋsɔ sʋ bɛ kɔ han bɛ kɔ hele ɛhɩnlɩn-mɔ. ²⁴Mɔ Zozi menian ɛhɩnlɩn-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ́ kʋalaa bɛ́ bʋ kɔ yɔ kʋn. Bɛ kɔ yɔ asɔnɩn, bɛ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, wɔ́ yɛ̂ ɛ bɔlɩ anwunno nʋn asɩ ɔ, ɔ nʋn asue jenvie’n nʋn nun ninnge’n-mɔ kʋalaatin ɔ. ²⁵Wɔ́ yɛ̂ ɛ falɩ Wawɛ Nwannzan-nwannzan nɩn ɛ wulalɩ yɛ́ nan *Davidi anun ɔ. Ɔ manlɩn Davidi hanlɩn kɛ:

Nzukɛ ati yɛ̂ mân mân’n-mɔ

fa Nyanmɩan anwʋn ɛkpɔ mgban ɔ?

Nzukɛ ati yɛ̂ menian’n-mɔ

jasʋ Nyanmɩan akɔmɩn anun ɔ?

²⁶Asɩɛ nɩn asʋ mmelemgbin’n-mɔ

nʋn mgbain’n-mɔ abʋ a yɔ kʋn,

bɛ lɛ kɔ a tʋa yɛ́ Mɩn

nʋn yɩ́ *Kilisi’n bɛ kʋn ɛlɔɛ.

²⁷“Ɔ tɩ ananhɔlɛ kɛ kulo ɛhɩ asʋ, belemgbin Elɔdɩ, kʋnmanna Pʋnsʋ Pilatɩ, Zufʋ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n, bɛ́ kʋalaa bɛ hɔlɩ wɔ́ anwʋntɩɛ akʋa Zozi m’ɔ a yɩ yɩ́ kɛ Belemgbin Ngʋandefʋɛ nɩn ati ahuan. ²⁸Ngɛlɛ’n mɔ ɛ sɩ ɔ nʋn tunmin’n mɔ ɛ le yɩ́’n, ɛjɔlɛ mɔ ɛ lili mʋa ɛ jʋnlɩnlɩn yɩ́ nwʋn ɛ sielɩ daba’n, b’a yɔ maan yɩ́ kʋalaa a kpɩn sʋ. ²⁹Sian dɩɛ, yɛ́ Mɩn, nɩan yɛ́ ti efua mɔ b’a fua’n, nán man wɔ́ ngʋa’n-mɔ anwʋnsɛlɛ kpa maan bɛ hán wɔ́ nʋan ɛjɔlɛ’n. ³⁰Fa wɔ́ sa sie nwuluwafʋɛ’n-mɔ asʋ maan bɛ́ nwʋn sá, yɔ asinbɛnwʋn ninnge maan bɛ nwún yɩ́ wɔ wɔ́ anwʋntɩɛ akʋa Zozi dunman nɩn anun.”

³¹Mɔ bɛ yuelɩ asɔnɩn’n yɔ’n, lɩka mɔ bɛ yialɩ’n, ɛbɛlɛ asɩɛ’n kɔ kpusu. Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ jinlan bɛ́ kʋalaa bɛ́ nzin kpa bɔkɔɔ. Bɛ kɔ nyan anwʋnsɛlɛ bɛ kɔ han Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n.

Anʋannzɛ

³²Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ lelɩ Zozi bɛ lili nɩn anʋan sɛ bɛ́ nwʋn kpa, bɛ́ ahʋnlɩn’n tɩ kʋn, bɛ́ ajʋnlɩn’n tɩ kʋn. Bie njasʋ man ɔ ngan man kɛ like m’ɔ le yɩ́’n tɩ yɩ́ ngʋnmɩn yɩ́ dɩɛ. Nan bɛ́ afian, sʋanlan kʋn like m’ɔ le yɩ́’n tɩ bɛ́ kʋalaa bɛ́ dɩɛ. ³³Anɩn mmɔfʋɛ’n-mɔ le tunmin kpili kpa bɛ kan yɛ́ Mɩn Zozi ewuetinnge nɩn anwʋn ɛjɔlɛ. Nyanmɩan kʋsʋ kɔ yeyila bɛ́ sʋ kpa. ³⁴Bɛ́ nun bie fɩ́ɩ́ mmian man like anwʋn. Afɩ, bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ le ebo anaan sua’n, bɛ tɔnɩn yɩ́ bɛ fa yɩ́ esika’n ³⁵bɛ wula mmɔfʋɛ’n-mɔ asa nun. Bɛ nɩan like mɔ sʋanlan kʋn a mian yɩ́ nwʋn’n yɛ̂ bɛ ce esika nɩn ɔ.

³⁶Nunhan kʋn, bɛ fɛlɛ yɩ́ Zozɛfʋ, ɔ tɩ *Levifʋɛ. Mmɔfʋɛ’n-mɔ tʋnlɩn yɩ́ dunman Baanabasɩ. Baanabasɩ’n yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ “Sʋanlan m’ɔ wowula anwʋnsɛlɛ”. Bɛ wʋlɩ yɩ́ Sipʋlʋ mân nun. ³⁷Anɩn ɔ le yɩ́ ebo kʋn. Ɔ kɔ tɔnɩn yɩ́, ɔ kɔ fa yɩ́ esika’n kɔ bɛlɛ mmɔfʋɛ’n-mɔ.

Ananiasɩ nʋn Safila

¹Anɩn bian kʋn wɔ ɛbɛlɛ, bɛ fɛlɛ yɩ́ Ananiasɩ. Yɩ́ yɩ’n li Safila. Ananiasɩ nʋn yɩ́ yɩ bɛ́ nʋan kɔ sɛ bɛ́ nwʋn, ɔ kɔ tɔnɩn bɛ́ asɩɛ’n. ²Ɔ tɔnɩnlɩn yɩ́ a, ɔ nʋn yɩ́ yɩ bɛ́ bʋ kɔ yɔ kʋn. Bɛ kɔ bu esika nɩn anun. Ananiasɩ kɔ fa yɩ́ ebue kɔ hɔ kɔ wula mmɔfʋɛ’n-mɔ asa nun. ³Mɔ Pɩɛlɩ nwunlin esika’n, ɔ kɔ bisa Ananiasɩ kɛ: “Ananiasɩ, asɩɛ’n mɔ a tɔnɩn yɩ́ nɩn esika’n, nzukɛ ati yɛ̂ a yaci *Satan maan ɔ’a laka wɔ́ a tɩ bie a sie awulo, mɔ ɛ lɛ ba li ato ɛ kele Wawɛ Nwannzan-nwannzan nɩn ɔ? ⁴Asɩɛ’n tɩ wɔ́ dɩɛ, b’a mmian man wɔ́ kɛ ɛ tɔ́nɩn yɩ́. Sɛ a tɔnɩn yɩ́ kʋsʋ a, yɩ́ esika’n tɩ wɔ́ dɩɛ. Nan afɩ benin ati yɛ̂ ɛ man ajʋnlɩn sʋa ba wɔ́ ti anun ɔ? Nán kulo menian yɛ̂ a li ato a hele bɛ́ ɔ, nan Nyanmɩan muonun yɛ̂ a li ato a hele yɩ́ ɔ.”

⁵Pɩɛlɩ hanlɩn sɔ ala, kpaaa, Ananiasɩ kɔ kpɛ kɔ fin, ɔ kɔ ha ɛbɛlɛ ɔ kɔ wu. Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, esulo kɔ han bɛ́. ⁶Mgbafɛlɛ’n-mɔ kɔ a kɔ fʋfɔ fuin nɩn anwʋn, bɛ kɔ fa yɩ́ kɔ hɔ kɔ sie yɩ́.

⁷Kɔ yɔ dɔhyʋɩlɩ nsan kɔ sɩn, Safila kɔ a, ɔ’a ndɩ man kɛ yɩ́ hun a wu ɔ. ⁸Pɩɛlɩ kɔ fɛlɛ yɩ́ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Safila, asʋ gua sʋa yɛ̂ ɛmɔ tɔnɩnlɩn ɛmɔ asɩɛ nɩn ɔ?”

Safila kɔ bua Pɩɛlɩ kɛ: “Yuo, gua sʋa yɛ̂ yɛ tɔnɩnlɩn asɩɛ nɩn ɔ.”

⁹Ɛhɩ a, Pɩɛlɩ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Ɔ yɔ sɛ mɔ ɛ nʋn wɔ́ hun, ɛmɔ abʋ a yɔ kʋn bɛ lɛ sa yɛ́ Mɩn Wawɛ’n bɛ nɩan ɔ? Nɩan, bɛ́ mɔ bɛ hɔlɩ sielɩ wɔ́ hun’n, b’a ju anʋan nun ɛbɛlɛ. Wɔ́ kʋsʋ wɔ́, bɛ nʋn wɔ́ ’ba hɔ bie.”

¹⁰Ɛbɛlɛ ala, Safila kɔ kpɛ kɔ fin Pɩɛlɩ aja abʋ ɛbɛlɛ ɔ kɔ wu. Mgbafɛlɛ’n-mɔ ’ba ju a, anɩn Safila a wu. Bɛ kɔ fa yɩ́ kɔ hɔ kɔ sie yɩ́ yɩ́ hun anwʋn ɛbɛlɛ. ¹¹Asɔnɩn mma’n-mɔ kʋalaa nʋn bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ kɔ sulo Nyanmɩan kpa.

Asinbɛnwʋn ninnge’n-mɔ

¹²Anɩn mmɔfʋɛ’n-mɔ lɛ yɔ asinbɛnwʋn ninnge dɔʋn kpa bagua nɩn afian. Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ de Zozi bɛ di’n, bɛ́ kʋalaa bɛ yia Salomʋn abalanda nɩn anun Nyanmɩan awulo ɛbɛlɛ. ¹³Sʋanlan fɩ́ɩ́ ngulo man kɛ ɔ fa yɩ́ nwʋn ɔ bɔ Zozi menian’n-mɔ. Nan kʋsʋ bɛ́ kʋalaa bɛ kulo Zozi menian’n-mɔ ɛjɔlɛ kpa. ¹⁴Mmelenzua nʋn mmalasua dɔʋn kpa kɔ le yɛ́ Mɩn bɛ kɔ li, bɛ kɔ bʋka daba dɩɛ’n-mɔ asʋ. ¹⁵Bɛ fa nwuluwafʋɛ’n-mɔ bɛ fite gua nɩn asʋ, bɛ lɩla mgba sʋ ɔ nʋn ɛkpan sʋ. Yɩ́ dɩɛ, anɩn Pɩɛlɩ ’sɩn an, yɩ́ wawɛ’n sɩn bɛ́ nun bie asʋ. ¹⁶Menian dɔʋn kpa fi kulo kulo’n-mɔ mɔ bɛ mantan mantan Zoluzalɛmʋn nɩn asʋ bɛ ba. Bɛ ’ba a, bɛ nʋn nwuluwafʋɛ’n-mɔ nʋn bɛ mɔ wawɛ ɛtɛ’n-mɔ lɛ kele bɛ́ yalɛ’n yɛ̂ bɛ ba ɔ. Bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn kɔ sa.

Bɛ ’ba hyɩ mmɔfʋɛ’n-mɔ bɛ kele bɛ́ yalɛ

¹⁷Ɛhɩ a, *tɛɛyɩfʋɛ kpain’n nʋn *Sadusifʋɛ’n-mɔ m’ɔ nʋn bɛ́ y’ɔ di fâ’n, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ fa mmɔfʋɛ’n-mɔ anwʋn ɛkpɔ kpa. ¹⁸Bɛ kɔ hyɩ mmɔfʋɛ’n-mɔ bɛ kɔ gua bɛ́ fiadɩ. ¹⁹Nan mɔ alɩ́ɛ sanlɩn’n, nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn kɔ a kɔ tike tike fiadɩ sua nɩn anʋan’n-mɔ. Ɔ kɔ man mmɔfʋɛ’n-mɔ kɔ fite, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: ²⁰“Ɛmɔ hɔ́ Nyanmɩan awulo nɩn anun, ɛmɔ hán ngʋan fʋfɔlɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ bɛ héle menian’n-mɔ.”

²¹Mmɔfʋɛ’n-mɔ kɔ le ɛjɔlɛ sɔ’n kɔ tʋ nun. Ngɛlɛmɔ tutun kpa, bɛ kɔ hɔ menian’n-mɔ like ehehele Nyanmɩan awulo ɛlɔ. Tɛɛyɩfʋɛ kpain’n nʋn yɩ́ sasʋ’n-mɔ kɔ a, bɛ kɔ yia Izalayɛ mân nɩn asʋ mgbain’n-mɔ ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ di ɛjɔlɛ’n. Bɛ kɔ yɩ menian kɛ bɛ hɔ́ fiadɩ sua nɩn anun ɛlɔ nán bɛ nʋn mmɔfʋɛ’n-mɔ bála. ²²Nzalafʋ sɔ’n-mɔ hɔlɩ juli fiadɩ sua nɩn anun ɛlɔ a, bɛ ngɔ nwun man mmɔfʋɛ’n-mɔ. Bɛ kɔ sa bɛ kɔ a kɔ tʋ mgbain’n-mɔ. ²³Bɛ́ nwan: “Yɛ ’kɔ a ju a, anɩn fiadɩ sua nɩn anʋan’n nyin kanlanman kpa. Bɛ́ mɔ bɛ sisa fiadɩ sua’n kʋsʋ jijin bɛ́ bʋsʋ ɛbɛlɛ anʋan nɩn anun. Nan mɛlɛ mɔ yɛ tikelɩ tikelɩ anʋan’n-mɔ’n, y’a nnwun man sʋanlan fɩ́ɩ́ sua nɩn anun.”

²⁴Mɔ nzalafʋ kpain’n m’ɔ nɩan Nyanmɩan awulo nɩn asʋ nʋn tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ sin bɛ́ nwʋn. Bɛ kɔ bisa bisa bɛ́ nwʋn kɛ: “Ɛnwannyan’n mɔ mmɔfʋɛ’n-mɔ a nwannyan’n, asʋ ɛjɔlɛ ngɔ a man yɩ́ nzin ɔ?”

²⁵Kaan cɛ, sʋanlan kʋn kɔ a kɔ tʋ bɛ́. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ nɩ́an, menian’n-mɔ mɔ ɛmɔ gualɩ bɛ́ fiadɩ’n, bɛ gua Nyanmɩan awulo ɛlɔ, bɛ lɛ kekele menian’n-mɔ ninnge.”

²⁶Mɔ nzalafʋ kpain’n tɩlɩ kɛ mmɔfʋɛ’n-mɔ wɔ Nyanmɩan awulo ɛlɔ’n, ɔ nʋn yɩ́ nzalafʋ’n-mɔ bɛ kɔ hɔ kɔ hyɩ bɛ́ bɛ nʋn bɛ́ kɔ a. Nan kʋsʋ, nzalafʋɛ’n-mɔ a ngele man mmɔfʋɛ’n-mɔ ahʋlʋwa. Afɩ, bɛ sulo kɛ bagua’n kɔ tʋtʋ bɛ́ ɛbʋɛ. ²⁷Mɔ bɛ nʋn bɛ́ walɩ juli mgbain’n-mɔ aja sʋ’n, tɛɛyɩfʋɛ kpain’n kɔ bisa bɛ́ kɛ: ²⁸“Y’a ndotua man ɛmɔ kɛ nán man ɛmɔ kekele menian’n-mɔ ninnge kʋ́n wɔ Zozi dunman nun ɔ? Ɛmɔ le dunman sɔ’n b’a hehele Zoluzalɛmʋn kulo bɔndɩn’n like. Ɛmɔ kulo kɛ yɩ́ ewue’n m’ɔ wuli’n, yɩ́ jɔwɔlɛ ka yɛ́ sʋ!”

²⁹Mɔ tɛɛyɩfʋɛ kpain’n hanlɩn sɔ’n, Pɩɛlɩ nʋn mmɔfʋɛ’n-mɔ kɔ bua bɛ́ kɛ: “Ɔ sɛ kɛ yɛ bú Nyanmɩan yɛ tála kulo menian’n-mɔ. ³⁰Zozi sɔ’n mɔ ɛmɔ bʋbɔlɩ yɩ́ kʋlʋwa nɩn asʋ bɛ hunlin yɩ́’n, yɛ́ nan-mɔ Nyanmɩan nɩn a man ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge. ³¹Yɩ́ yɛ̂ Nyanmɩan a fa yɩ́ a sie yɩ́ fama sʋ kɛ Belemgbin Ngʋandefʋɛ, mɔ ɔ ’man Izalayɛ kaci yɩ́ abalabɔ’n ɔ nyan ɛtɛ face ɔ. ³²Yɛ nʋn Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n mɔ Nyanmɩan a fa a man bɛ́ mɔ bɛ bu yɩ́’n, yɛ di ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ anwʋn adanzɩɛ.”

³³Mɔ mgbain’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ kɔ fɛ mmɔfʋɛ’n-mɔ anwʋn ɛya kpa. Bɛ́ nwan bɛ ’man bɛ kun bɛ́. ³⁴Anɩn Falisifʋɛ kʋn wɔ bɛ́ nun. Bɛ fɛlɛ bian sɔ’n Gamaliɛ. Ɔ tɩ mala nɩn asʋ kpain’n kʋn. Menian’n-mɔ kʋalaa fɛlɩ yɩ́. Ɔ kɔ jasʋ kɔ jinlan mgbain’n-mɔ afian, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ bɛ mán mmɔfʋɛ’n-mɔ fíte kaan. ³⁵Mɔ bɛ manlɩn mmɔfʋɛ’n-mɔ fitelɩ’n, Gamaliɛ kɔ han kɔ hele mgbain’n-mɔ kɛ: “Izalayɛ amma, ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa wɔ like mɔ ɛmɔ kulo kɛ bɛ yɔ menian ɛhɩ-mɔ nɩn anwʋn. ³⁶Ɔ sanlɩn kɛ, Tedasɩ fitelɩ, ɔ hyɛlɩ man biala. Tedasɩ buli yɩ́ nwʋn kɛ ɔ tɩ sʋanlan kpili. Menian ɛya nnan kɔ si yɩ́ sʋ. Mɔ bɛ hunlin yɩ́’n, menian ɛya nnan’n bɔlɩ asanndɩɛ, bɛ́ eku’n tɔlɩ asɩ. ³⁷Bɛ yɩ Tedasɩ a, Zudasɩ m’ɔ fi Galile mân nun’n kʋsʋ fitelɩ yɩ́ dɩɛ tɛmʋn mɔ bɛ ’ka menian’n-mɔ’n. Menian sili yɩ́ sʋ. Mɔ bɛ hunlin yɩ́’n, bɛ́ mɔ anɩn bɛ si yɩ́ sʋ’n kʋalaa bɔlɩ asanndɩɛ. ³⁸Yɩ́ ti, kɩkaala dɩɛ, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ ɛmɔ yáci menian sɔ’n-mɔ koun, nán bɛ tɛ bɛ́ sʋ fɩ́ɩ́ kʋ́n. Ɔ sanlɩn kɛ junman’n mɔ bɛ lɛ di’n, sɛ ɔ fi man Nyanmɩan ɛlɔ a, ɔ ’tɔ asɩ. ³⁹Nan sɛ junman’n mɔ bɛ lɛ di yɩ́ ɛbɛlɛ’n fi Nyanmɩan ɛlɔ sakpa a, ɛmɔ ngɔ hʋala man yɩ́ sɛcɩ. Yɩ́ ti, ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa nán ɛmɔ nʋn Nyanmɩan b’a ngʋn man ngondin!”

⁴⁰Mɔ Gamalɩɛ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, mgbain’n-mɔ kɔ fa atɩn’n mɔ ɔ’a hele bɛ́ nɩn asʋ. Bɛ kɔ fɛlɛ mmɔfʋɛ’n-mɔ, bɛ kɔ man bɛ kɔ fin bɛ́ mgbele ɛsɛ bɛ kɔ totua bɛ́ kɛ nán bɛ bɔ Zozi dunman’n fɩ́ɩ́ kʋn asannan nán b’a yaci bɛ́ nun.

⁴¹Mmɔfʋɛ’n-mɔ fi mgbain’n-mɔ anyunnun bɛ ’kɔ a, anɩn b’a li fɛ kpa kɛ Zozi dunman nun, menian’n-mɔ a hele bɛ́ yalɛ ɔ. ⁴²M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, cɩan daa bɛ kekele menian’n-mɔ ninnge Nyanmɩan awulo nɩn anun ɔ nʋn awulo’n-mɔ anun, bɛ bɔ Zozi m’ɔ tɩ *Kilisi nɩn anwʋn Ɛjɔlɛkpa’n.

Menian nsʋ’n mɔ bɛ ’bʋka mmɔfʋɛ’n-mɔ’n

¹Tɛmʋn sɔ’n, anɩn Zozi menian’n-mɔ lɛ sʋn. Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ kan gɛlɛkɩ anɩɛ’n kɔ jʋjɔ Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ kan Ebele anɩɛ’n. Ɔ sanlɩn kɛ, bɛ ’ce esika nɩn an, bɛ nnɩan man kunlannvʋɛ mmalasua’n-mɔ mɔ bɛ kan gɛlɛkɩ anɩɛ’n lɩka. ²Ɛhɩ a, mmɔfʋɛ bulu nʋn nnyuan’n kɔ yia Zozi menian’n-mɔ kʋalaatin, bɛ kɔ fa bɛ kɔ tʋ bɛ́ nyunnun kɛ: “Ɔ tɩ man sɛsɛ kɛ yɛ yáci Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn ɛhan yɛ nɩ́an alɩɛ nɩn ehye nun. ³Yɩ́ ti, anianman-mɔ, ɛmɔ nɛ́nɩan ɛmɔ afian ɛlɔ, bɛ kpʋ́nndɛ menian nsʋ mɔ bɛ bɔ bɛ́ dunman kpa, mɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n wɔ bɛ́ nun, mɔ ɛsɛ bɛ sɩ ngɛlɛ. Yɛ ’fa junman sɔ’n yɛ wula bɛ́ sa nun. ⁴Yɩ́ dɩɛ anɩn yɛ́ kʋsʋ yɛ nyan atɩn yɛ yɔ asɔnɩn ɛsɛ yɛ kan Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n.”

⁵Mɔ mmɔfʋɛ’n-mɔ hanlɩn sɔ’n, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ le bɛ kɔ tʋ nun. Ɛhɩ, bɛ kɔ yɩ Etiɛnɩn. Etiɛnɩn tɩ sʋanlan m’ɔ le dedi kpa, ɛsɛ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n wɔ yɩ́ nun. Bɛ kɔ yɩ Filipʋ, Polokɔɔ, Ninkanɔɔ, Timʋn, Paamenasɩ nʋn Ninkola. Ninkola sɔ’n fi kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Antiɔsʋ nɩn asʋ. Daba, anɩn ɔ kɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn’n bie. ⁶Mɔ bɛ yɩlɩ menian nsʋ sɔ’n-mɔ’n, bɛ kɔ fa bɛ́ bɛ kɔ hele mmɔfʋɛ’n-mɔ. Mmɔfʋɛ’n-mɔ kɔ fa bɛ́ sa bɛ kɔ fua bɛ́ ti sʋ bɛ kɔ sɛlɛ Nyanmɩan bɛ kɔ man bɛ́.

⁷Anɩn Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n lɛ tɛlɛ kɔ, Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ menian mɔ b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man yɛ́ Mɩn Zozi’n kɔ sʋn kpa. Tɛɛyɩfʋɛ dɔʋn kɔ le Zozi kɔ li.

Etiɛnɩn ɛhyɩɛ’n

⁸Anɩn Etiɛnɩn lɛ yɔ asinbɛnwʋn ninnge mgbili kpa menian’n-mɔ afian. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan tunmin’n nʋn yɩ́ anwʋnsɛlɛ’n wɔ yɩ́ nun. ⁹Ɛhɩ a, Zufʋ mmie-mɔ, bɛ kɔ asɔnɩn’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ “B’a kpɛ asue’n” bɛ nʋn Etiɛnɩn kɔ sota nun. Zufʋ sɔ’n-mɔ fi Silɛnɩn nʋn Alɛgɩzanndili kulo nɩn asʋ, ɔ nʋn Silisi nʋn Azi mân nun. ¹⁰Kɛmɔ bɛ nɩan an, bɛ ngʋala man Etiɛnɩn, afɩ Wawɛ Nwannzan-nwannzan wɔ yɩ́ nun ɛsɛ ɔ kan ɛjɔlɛ’n ngɛlɛ sʋ’n,

¹¹bɛ kɔ bɔ menian kpa kɛ bɛ tʋ́n yɩ́ ɛsʋan kɛ: “Etiɛnɩn a han ɛjɔlɛ ɛtɛ a tia Moyizɩ nʋn Nyanmɩan. Ɔ ’kan tia bɛ́’n, yɛ tɩ yɩ́ bʋ.”

¹²Bɛ kɔ man bagua’n nʋn Zufʋ mgbain’n-mɔ nʋn *mala nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kɔ jasʋ Etiɛnɩn akɔmɩn anun. Bɛ kɔ li Etiɛnɩn nvu nun bɛ kɔ hyɩ yɩ́ bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ mgbain’n-mɔ aja sʋ. ¹³Mɔ bɛ ’kɔ’n, adanzɩyua’n-mɔ wɔ bɛ́ nun. Bɛ́ nwan: “Sʋanlan ɛhɩ nyaci man Moyizɩ mala’n nʋn Nyanmɩan Awulo Nwannzan-nwannzan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ ɛhan fɩ́ɩ́ sʋa! ¹⁴Y’a tɩ yɩ́ nʋan nun kɛ Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ’n ’ba bubu Nyanmɩan awulo’n, ɛsɛ ɔ ’kaci mala’n mɔ Moyizɩ falɩ manlɩn yɛ́’n.”

¹⁵Bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ gua ɛjɔlɛ elie sua nɩn anun nɩn anyɩn kɔ ha Etiɛnɩn anwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ nyɩn nɩn anun kacili kɛ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ dɩɛ’n.

¹Ɛhɩ a, *tɛɛyɩfʋɛ kpain’n kɔ bisa Etiɛnɩn kɛ: “Asʋ ɛjɔlɛ’n mɔ bɛ lɛ kan’n tɩ ananhɔlɛ ɔ?”

²Etiɛnɩn kɔ bua yɩ́ kɛ: “Mɩ́n nianman nʋn mɩ́n sɩ-mɔ, ɛmɔ tíe! Mɛlɛ mɔ anɩn yɛ́ nan *Abalahamʋn wɔ Mezopotamin mân nɩn anun’n, asannan nán ɔ’a tu ɔ’a tanlan Halan’n, Anunminnyanmʋn Nyanmɩan’n yɩlɩ yɩ́ nwʋn ɔ helelɩ yɩ́. ³Nyanmɩan hanlɩn helelɩ yɩ́ kɛ: Abalahamʋn, fi wɔ́ mân nɩn anun tu, jasʋ wɔ́ afilie nɩn abʋ anwʋn nán kɔ mân’n mɔ mɩn ’ba hele wɔ́ nɩn anun.⁴Mɔ Nyanmɩan hanlɩn sɔ’n, sakpa Abalahamʋn fi Kalide mân nɩn anun ɔ kɔ tu, ɔ kɔ a kɔ tanlan Halan. Halan ɛbɛlɛ yɛ̂ yɩ sɩ wuli ɔ. Mɔ yɩ́ sɩ wuli’n, Nyanmɩan man ɔ fi ɛbɛlɛ ɔ kɔ tu, ɔ kɔ a kɔ tanlan mân ɛhɩ mɔ ɛnɛ ɛmɔ tɩ nun ɛwa nɩn anun. ⁵Mân sɔ nɩn anun, Nyanmɩan a mman man yɩ́ like, ɔ’a mman man yɩ́ asɩɛ bɛ́ ja kʋn mgban. Kʋsʋ Nyanmɩan bɔlɩ yɩ́ anɔhʋba kɛ ɔ ’fa mân sɔ’n man yɩ́, ɔ nʋn yɩ́ sasʋ’n-mɔ mɔ bɛ lɛ ba a yɩ́ nzin’n. Tɛmʋn mɔ ɔ ’kan ɛjɔlɛ sɔ’n ɔ kele Abalahamʋn’n, anɩn Abalahamʋn wʋlɩ man baa. ⁶Ɛ ’nwun ɛjɔlɛ biekun m’ɔ hanlɩn helelɩ Abalahamʋn’n: Wɔ́ sasʋ’n-mɔ mɔ bɛ lɛ ba a wɔ́ nzin’n, bɛ ’ba ha mân fʋfɔlɛ anun bɛ kaci nganga. Bɛ ’ba hele bɛ́ ahʋlʋwa dede afʋɛ ɛya nnan.⁷Bɛ́ mɔ bɛ kɔ fa bɛ́ bɛ kɔ yɔ bɛ́ nganga’n, mɩ́n yɛ̂ mɩn ’bua bɛ́ ndɛɛ ɔ. Mɩn yɔ yɩ́ sɔ yue a, bɛ fi mân sɔ nɩn anun bɛ ’tu bɛ ba bɛ sʋ mɩ́n ɛwa lɩka ɛhɩ anun.⁸Mɔ Nyanmɩan hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ nʋn Abalahamʋn bɛ kɔ li nyɩhyɛ. Nyɩhyɛ sɔ’n, yɩ́ nzɔlɛ y’ɔ le mmian nun ɛkpɛ’n. Ɛhɩka ati yɛ̂ Abalahamʋn wʋlɩ yɩ́ wa belenzua Izakɩ m’ɔ lili ɛlɛɔcʋɛ’n, ɔ kpɛlɩ yɩ́ mmian nun nɩn ɔ. Izakɩ kʋsʋ kɔ kpɛ Zʋakɔbʋ dɩɛ’n. Zʋakɔbʋ kʋsʋ kɔ kpɛ Izalayɛ nvilie bulu nʋn nnyuan’n mgbain’n-mɔ dɩɛ’n.

⁹“Mgbain sɔ’n-mɔ anun mmie-mɔ kɔ fa bɛ́ nianman Zozɛfʋ anwʋn ɛkpɔ. Bɛ kɔ tɔnɩn yɩ́. Bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ Ezipiti mân nun ɔ kɔ kaci kanga. Nan kʋsʋ anɩn Nyanmɩan nʋn yɩ́ san. ¹⁰Nyanmɩan kɔ le yɩ́ fi yɩ́ amannɩnhunlun’n kʋalaatin anun. Ɔ manlɩn yɩ́ ngɛlɛ ɔ manlɩn Falaʋn m’ɔ tɩ Ezipiti mân nɩn asʋ belemgbin’n kɔ bu yɩ́ sʋanlan. Falaʋn kɔ fa Zozɛfʋ kɔ sie mân nɩn asʋ ɔ nʋn yɩ́ awulo nɩn asʋ kpain. ¹¹Ɛhɔɛ kʋn kɔ kpɩn Ezipiti nʋn Kanaân mân’n kʋalaatin anun. Yɛ́ nan-mɔ nwunlin yalɛ kpa, afɩ anɩn bɛ nnyan man like fɩ́ɩ́ bɛ nni man.

¹²“Mɔ Zʋakɔbʋ tɩlɩ kɛ bɛ nyan *bele Ezipiti mân nun’n, ɔ kɔ li mʋa ɔ kɔ sʋan yɩ́ mma’n-mɔ mɔ bɛ tɩ yɛ́ nan nɩn ɛlɔ kʋn. ¹³Mɔ Zʋakɔbʋ sʋanlɩn yɩ́ mma’n-mɔ Ezipiti mân nun m’ɔ tɩan yɩ́ kpɛ nnyuan’n, Zozɛfʋ kɔ yɩ yɩ́ nwʋn kɔ hele yɩ́ nianman’n-mɔ. Falaʋn kɔ nwun lɩka mɔ Zozɛfʋ fi’n, ɔ kɔ nwun Zozɛfʋ anwʋn amma. ¹⁴M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Zozɛfʋ kɔ yɩ yɩ́ nianman’n-mɔ kɛ bɛ hɔ́ fá bɛ́ sɩ nʋn bɛ́ nwʋn amma’n-mɔ kʋalaatin, maan bɛ bála Ezipiti mân nun. Bɛ́ kʋalaa, bɛ tɩ menian abulasʋ ɔ nʋn nnun. ¹⁵Zʋakɔbʋ kɔ hɔ Ezipiti mân nun. Ɛlɔ yɛ̂ ɔ nʋn yɛ́ nan-mɔ bɛ wuli ɔ. ¹⁶Bɛ nʋn bɛ́ fuin’n kɔ hɔ Sisɛmʋn. Bɛ kɔ sie bɛ́ sɛka’n mɔ Abalahamʋn tolɩ nɩn anun. Sɛka sɔ’n, Abalahamʋn tolɩ yɩ́ Emɔɔ amma’n-mɔ asa nun Sisɛmʋn ɛbɛlɛ.

¹⁷“Kɛmɔ anɩn anɔhʋba’n mɔ Nyanmɩan bɔlɩ Abalahamʋn’n tɛmʋn’n lɛ kpunnge’n, Izalayɛ amma’n-mɔ kɔ li ata bɛ kɔ sʋn dɔʋn dɔʋn kpa Ezipiti mân nɩn anun ɛlɔ. ¹⁸Ɔ wɔ ɛbɛlɛ dede belemgbin fʋfɔlɛ kɔ tanlan bia nɩn asʋ. Belemgbin sɔ’n, ɔ’a nzɩ man Zozɛfʋ. ¹⁹Ɔ kɔ laka yɛ́ nan-mɔ ɔ kɔ hele bɛ́ ahʋlʋwa. Ɔ kɔ tinndin bɛ́ maan bɛ kɔ hun bɛ́ mma ngangan’n-mɔ.

²⁰“Mɛlɛ sɔ nɩn anun yɛ̂ bɛ wʋlɩ *Moyizɩ ɔ. Moyizɩ tɩ baa belenzua kanlanman kpa. Nyanmɩan kulo yɩ́ ɛjɔlɛ. Yɩ́ sɩ-mɔ falɩ yɩ́ fɩalɩ bɛ tɩtɩlɩ yɩ́ dede sala nsan. ²¹Mɔ afɩ bɛ nɩan an bɛ ngʋala man yɩ́ fa fɩa kʋ́n’n, bɛ kɔ yɩ yɩ́ bɛ kɔ fite. Falaʋn awa balasua’n kɔ nwun yɩ́, ɔ kɔ fa yɩ́ ɔ kɔ tɩtɩ yɩ́ kɛ yɩ́ muonun yɩ́ kunnun baa. ²²Bɛ kɔ hehele Moyizɩ Ezipiti mân nɩn anun amanmuo’n kʋalaatin. Moyizɩ kɔ kaci tunminfʋɛ sʋanlan ɛjʋjɔlɛ nun nʋn junman elie nun.

²³“Mɔ Moyizɩ nyanlɩn afʋɛ abulanan’n, cɩan kʋn yɩ́ nwan ɔ ’kɔ a fua yɩ́ nianman Izalayɛ amma’n-mɔ anwʋn. ²⁴Ɔ ’nɩan an, anɩn Ezipiti sʋanlan kʋn lɛ kele Izalayɛ amma’n-mɔ anun kun yalɛ. Moyizɩ kɔ le yɩ́ nianman nɩn ati alɔman ɔ kɔ hun Ezipiti sʋanlan’n. ²⁵Ɔ jʋnlɩn kɛ anɩn yɩ́ nianman’n-mɔ ’ba tɩ ɛjɔlɛ nɩn abʋ kɛ, ɔ nanndɩ yɩ́ sʋ, Nyanmɩan ’ba le bɛ́ ti. Kanngʋ bɛ ngɔ tɩ man ɛjɔlɛ sɔ nɩn abʋ. ²⁶Bɛ lalɩ alɩ́ɛ hɩnlɩn, Moyizɩ ’kɔ a ju a, Izalayɛ amma’n-mɔ anun nnyuan lɛ kʋn ngondin. Ɔ kɔ tila bɛ́. Yɩ́ nwan: ‘Nán bɛ kʋn, nán ɛmɔ tɩ anianman.’

²⁷“Mɔ Moyizɩ hanlɩn sɔ’n, nunhan’n m’ɔ lɛ bʋ yɩ́ manngʋn’n tua se Moyizɩ kɛ: Nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ falɩ wɔ́ sielɩ yɛ́ sʋ kpain anaan kɛ ɛ búa yɛ́ ndɛɛ ɔ?²⁸Ɛ kulo kɛ ɛ kun mɩ́n kɛ anʋ́nman ɛ hunlin Ezipiti sʋanlan nɩn ɔ?

²⁹“Mɔ Moyizɩ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, ɔ kɔ nwanndi kɔ hɔ kɔ tanlan Madian mân nun. Ɛlɔ, ɔ kɔ ja bala ɔ nʋn yɩ́ bɛ kɔ wʋ mma mmelenzua nnyuan.

³⁰“Ɛhɩ anzin afʋɛ abulanan, Moyizɩ kɔ hɔ ɛwâ nun Sinayi bʋka nɩn anwʋn ɛbɛlɛ. Nyanmɩan bɔfʋɛ’n kʋn kɔ yɩ yɩ́ nwʋn kɔ hele yɩ́ sɩ̂n nun baka kʋn asʋ. ³¹M’ɔ nwunlin like sɔ’n, ɔ kɔ sin yɩ́ nwʋn. Nan kɛmɔ anɩn ɔ lɛ kpunnge baka nɩn anwʋn ɔ nɩan like sɔ’n kpa’n, ɔ ’tie a anɩn yɛ́ Mɩn lɛ kan kɛ: ³²N dɩ wɔ́ nan-mɔ Nyanmɩan, Abalahamʋn, Izakɩ nʋn Zʋakɔbʋ Nyanmɩan. Esulo kɔ han Moyizɩ, yɩ́ nwʋn kɔ wʋsʋ yɩ́, afɩ ɔ ngulo man kɛ ɔ nɩan like sɔ’n kʋ́n. ³³Ɛhɩ a, yɛ́ Mɩn kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: Moyizɩ, yɩyɩ wɔ́ mgbabʋa’n, ɔ sanlɩn kɛ, lɩka’n mɔ ɛ jin’n tɩ nwannzan-nwannzan.³⁴M’an nwun yalɛ’n mɔ mɩ́n menian’n-mɔ lɛ di ɔ nʋn ɛkpɩnlɩan mɔ bɛ lɛ kpɩnlɩn wɔ Ezipiti mân nɩn anun ɛlɔ’n. M’an ju asɩ mɩn ’ba le bɛ́ ti. Yɩ́ ti, bala maan n zʋ́an wɔ́ Ezipiti mân nɩn anun ɛlɔ.

³⁵“Moyizɩ sɔ’n, Izalayɛ amma’n-mɔ yɩlɩ yɩ́ tʋlɩ. Bɛ́ nwan: Nwan yɛ̂ ɔ sielɩ wɔ́ yɛ́ sʋ kpain anaan kɛ ɛ búa yɛ́ ndɛɛ ɔ? Yɩ́ dein yɛ̂ Nyanmɩan sʋanlɩn yɩ́ bɛ́ nwʋn ɛlɔ kɛ kpain nʋn defʋɛ ɔ. Nyanmɩan bɔfʋɛ’n m’ɔ yɩlɩ yɩ́ nwʋn helelɩ yɩ́ baka nɩn asʋ’n kɔ suan yɩ́. ³⁶Moyizɩ yɛ̂ ɔ yɩlɩ bɛ́ fi Ezipiti mân nɩn anun fitelɩ ɔ. Ɔ yɩlɩ asinbɛnwʋn ninnge nʋn atɛlɛ mân sɔ nɩn anun, jenvie kɔkɔlɛ nɩn anʋan nʋn ɛwâ nɩn anun dede afʋɛ abulanan.

³⁷“Moyizɩ kʋnmgba sɔ’n yɛ̂ ɔ hanlɩn helelɩ Izalayɛ amma’n-mɔ kɛ: Nyanmɩan ’ba sʋan kpɔmanfʋɛ kʋn kɛ mɩ́n ɛmɔ anwʋn. Ɔ tɩ ɛmɔ afilie nɩn anun sʋanlan.

³⁸“Mɛlɛ mɔ Izalayɛ amma’n-mɔ yialɩ ɛwâ nɩn anun ɛlɔ’n, Moyizɩ yɛ̂ anɩn ɔ di yɛ́ nan-mɔ nʋn nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n m’ɔ lɛ kan ɛjɔlɛ’n kele yɩ́ Sinayi bʋka nɩn asʋ nɩn asafian ɔ. Yɩ́ yɛ̂ Nyanmɩan falɩ ngʋan ɛjɔlɛ’n wulalɩ yɩ́ sa nun kɛ ɔ fá mán yɛ́ ɔ.

³⁹“Kʋsʋ yɛ́ nan-mɔ ngɔ man yɩ́ anyɩnnzɔ, bɛ kɔ yɩ yɩ́ bɛ kɔ tʋ, bɛ kulo kɛ ahan bɛ sa bɛ kɔ Ezipiti mân nɩn anun ɛlɔ. ⁴⁰Bɛ kɔ han bɛ kɔ hele Aalʋn kɛ: Bɔ amʋan-mɔ man yɛ́, man bɛ sʋ́a bɛ lí yɛ́ nyunnun. Ɔ sanlɩn kɛ Moyizɩ sɔ’n m’ɔ yɩlɩ yɛ́ fi Ezipiti mân nɩn anun fitelɩ’n, yɛ nzɩ man ɛjɔlɛ mɔ ɔ’a tʋ yɩ́ ɔ.

⁴¹“Ɛhɩ a, bɛ kɔ bɔ amʋan kʋn, ɔ tɩ ɛnalɛ baa. Bɛ kɔ yɩ tɛɛ bɛ kɔ man amʋan’n mɔ bɛ́ muonun b’a bɔ’n, bɛ kɔ li yɩ́ nwʋn ndutue.

⁴²“Nan mɔ bɛ yɔlɩ sɔ’n, Nyanmɩan kɔ kaci yɩ́ nzin kɔ si bɛ́. Ɔ kɔ yaci bɛ́ maan bɛ kɔ sɔ anwunno ɛlɔ ninnge’n-mɔ, kɛ b’a kpɩn b’a hɛlɛ wɔ Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kalata nɩn anun’n kɛ:

Izalayɛ amma, kɛ ɛmɔ gua ɛwâ nɩn anun ɛwa

dede mɔ yɩ́ afʋɛ abulanan ahɩ’n,

asʋ mɩ́n yɛ̂ ɛmɔ a yɩ tɛɛ b’a man mɩ́n ɔ?

⁴³Cɛcɛ, nan mɩ́n yɛ̂ ɛmɔ a yɩ a man mɩ́n ɔ.

Nan ɛmɔ a sʋa ɛmɔ amʋan Molɔkɩ tantɩ’n

ɔ nʋn ɛmɔ amʋan Elefan nzalama’n mɔ ɛmɔ a yɔ’n,

bɛ́ yɛ̂ ɛmɔ a sɔ bɛ́ ɔ.

Ɛhɩka ati, mɩn ’fa ɛmɔ mɩn kɔ mʋa

m’ɔ tala Babilɔnʋn mân nɩn anzin.

⁴⁴“Ɛwâ nɩn anun ɛlɔ, yɛ́ nan-mɔ ’tu bɛ́ bʋ a, bɛ tu nyɩhyɛ tantɩ nɩn abʋ. Ɛbɛlɛ yɛ̂ anɩn nyɔbʋɛ’n mɔ b’a se b’a hɛlɛ Nyanmɩan mala’n sʋ’n wɔ ɔ. Tantɩ sɔ’n, b’a bɔ yɩ́ kɛ nunhan’n mɔ Nyanmɩan helelɩ Moyizɩ kɛ ɔ nɩ́an sʋ ɔ bɔ́’n. ⁴⁵Yɛ́ nan-mɔ kɔ fa tantɩ’n kɔ wula bɛ́ nzin menian’n-mɔ asa nun. Zozie mɛlɛ sʋ, bɛ le tantɩ sɔ’n dede bɛ kɔ li kunnunmun mân’n mɔ Nyanmɩan fʋanlɩn nun menian’n-mɔ nɩn asʋ. Tantɩ’n halɩ ɛbɛlɛ dede belemgbin *Davidi mɛlɛ sʋ.

⁴⁶“Nyanmɩan kɔ yɔ Davidi ye. Davidi kɔ sɛlɛ Nyanmɩan atɩn kɛ ɔ ’si sua man Zʋakɔbʋ Nyanmɩan’n. ⁴⁷Nyanmɩan kɔ man yɩ́ atɩn, kʋsʋ yɩ́ wa Salomʋn yɛ̂ ɔ sili Nyanmɩan sua nɩn ɔ.

⁴⁸“Nan Nyanmɩan’n m’ɔ wɔ anwunno’n dɩɛ, nan sua mɔ kulo menian’n-mɔ kɔ si nɩn anun yɛ̂ ɔ da ɔ. Kɛ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ’n hanlɩn yɩ́’n, ɔ hanlɩn kɛ Nyanmɩan nwan:

⁴⁹Mɩ́n bia’n wɔ nyanmɩansʋ,

asɩɛ’n tɩ bia mɔ mɩn sesie mɩ́n ja sʋ ɔ.

Nzu sua dɩɛ yɛ ɛmɔ kʋala si man mɩ́n ɔ?

Lɩka benin yɛ̂ mɩn ’tanlan

mɩn de mɩ́n ɛnwʋnmɩan ɔ?

⁵⁰Ninnge ɛhɩ-mɔ kʋalaatin,

asʋ nán mɩ́n yɛ̂ m mɔlɩ ɔ?

⁵¹“Izalayɛ amma akɔmɩn ketee, akunnun ɛtɛ, anzʋsɛlɛ mma, tɛmʋn biala Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n bɩlɩ ɛmɔ a, ɛmɔ mmɩlɩ man. Like mɔ ɛmɔ anan-mɔ yɔlɩ’n yɛ̂ ɛmɔ kʋsʋ lɛ yɔ ɔ. ⁵²Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ benin yɛ̂ ɛmɔ anan-mɔ a ngele man yɩ́ ahʋlʋwa ɔ? Bɛ́ mɔ bɛ walɩ bɔlɩ sɛsɛfʋɛ kʋnmgba cein nɩn ɛwalɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n, b’a sɔ bɛ́ b’a hun bɛ́. Sɛsɛfʋɛ kʋnmgba cein sɔ’n yɛ̂ kɩkaala ɛmɔ a tʋ yɩ́ ɛsʋan b’a hun yɩ́ nɩn ɔ. ⁵³Ɛmɔ mɔ Nyanmɩan nanndɩlɩ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ’n-mɔ asʋ ɔ falɩ mala’n manlɩn ɛmɔ’n, ɛmɔ a nni man mala sɔ nɩn asʋ!”

Etiɛnɩn ewue’n

⁵⁴Mɔ mgbain’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ kɔ fɛ Etiɛnɩn anwʋn ɛya kpa bɛ kɔ kɩka bɛ́ nʋan. ⁵⁵Mɔ bɛ ’yɔ ɛhɩ’n, anɩn Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n jin Etiɛnɩn anzin. Ɔ kɔ tʋ yɩ́ nyɩn anwunno ɔ kɔ nwun Nyanmɩan anunminnyanmʋn’n, ɔ nʋn Zozi kɛ ɔ jin Nyanmɩan fama sʋ. ⁵⁶Etiɛnɩn kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “M’an nwun kɛ anwunno a buke, Mân Baa’n jin Nyanmɩan fama sʋ.”

⁵⁷Mɔ Etiɛnɩn hanlɩn sɔ mɔ bɛ tɩlɩ’n, bɛ kɔ tɛtɩan sɛlɛ kpa, bɛ kɔ totua bɛ́ nzʋ’n. Bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ tɩ bɛ kɔ gua Etiɛnɩn sʋ. ⁵⁸Bɛ kɔ hyʋɩn yɩ́ bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ kulo tiba, bɛ kɔ tʋtʋ yɩ́ ɛbʋɛ bɛ kɔ hun yɩ́. Adanzɩɛ mma’n-mɔ kɔ yɩyɩ bɛ́ taladɩɛ’n-mɔ bɛ kɔ man kpafɛlɛ kʋn kɛ ɔ nɩ́an sʋ. Kpafɛlɛ sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Sɔlʋ.

⁵⁹Mɛlɛ mɔ menian’n-mɔ ’tʋtʋ Etiɛnɩn ɛbʋɛ’n, anɩn Etiɛnɩn lɛ yɔ asɔnɩn kɛ: “Yɛ́ Mɩn Zozi, de mɩ́n ɛkala’n!” ⁶⁰M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ kʋtʋ ɔ kɔ tɩan nun sɛlɛ kpa kɛ: “Yɛ́ Mɩn, ɛtɛ ɛhɩ mɔ b’a yɔ’n, yaci ce bɛ́!” Ɔ hanlɩn sɔ ala yɛ̂ ɔ halɩ nun ɔ.

Sɔlʋ ’ba hele Zozi menian’n-mɔ ahʋlʋwa

¹Etiɛnɩn ehuan’n mɔ bɛ hunlin yɩ́’n, Sɔlʋ de tʋ nun. Cɩan sɔ kʋnmgba’n, yɛ̂ Zoluzalɛmʋn asɔnɩn mma’n-mɔ ahʋlʋwa ehele kpili kpa’n bɔlɩ yɩ́ bʋ ɔ. Asɔnɩn mma’n-mɔ kʋalaatin kɔ bɔ asanndɩɛ Zude nʋn Samali mân nɩn anun. Mmɔfʋɛ’n-mɔ ala yɛ̂ bɛ halɩ Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ ɔ. ²Menian mmie-mɔ, bɛ fɛlɩ Nyanmɩan kpa, bɛ kɔ hɔ kɔ fa Etiɛnɩn fuin’n bɛ kɔ yɩ awɔ́lɛ bɛ kɔ hɔ kɔ sie yɩ́. ³Sɔlʋ dɩɛ, ɛtɛ mɔ anɩn ɔ lɛ yɔ asɔnɩn mma’n-mɔ’n, ɔ tɩ man nzɛmɩndɛ. Ɔ wʋwʋlʋ awulo’n-mɔ anun, mmelenzua nʋn mmalasua mɔ bɛ de Zozi bɛ di mɔ yɩ́ sa kɔ han bɛ́’n, ɔ cɩ bɛ́ gua bɛ́ fiadɩ.

Filipʋ ’ba bɔ Ɛjɔlɛkpa’n Samali mân nɩn anun

⁴Bɛ́ mɔ bɛ bɔlɩ asanndɩɛ’n, lɩka mɔ bɛ kɔ sɩn’n, bɛ bɔ Ɛjɔlɛkpa bɛ kele menian’n-mɔ. ⁵Ɛhɩ a, Filipʋ kɔ hɔ Samali mân nɩn anun, bɛ́ kulo kpili nɩn asʋ. Ɔ kɔ han *Kilisi nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n ɔ kɔ hele ɛbɛlɛ menian’n-mɔ. ⁶Mɔ menian’n-mɔ nwunlin kɛ Filipʋ lɛ yɔ asinbɛnwʋn ninnge’n, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ yɔ anzʋɛ bɛ kɔ tie yɩ́ ɛjɔlɛ’n m’ɔ lɛ kan’n kpa. ⁷Afɩ anɩn wawɛ ɛtɛ ɛtɛ dɔʋn kpa fi nwuluwafʋɛ’n-mɔ anun fite. Bɛ ’fite a, anɩn bɛ lɛ tɛtɩan kpa. Bubuluwafʋɛ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tia bɛ tɔ sʋ’n dɔʋn kpa kʋsʋ anwʋn kɔ sa. ⁸Kulo sɔ nɩn asʋ menian’n-mɔ kʋalaa kɔ li fɛ kpili kpa.

⁹Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn bian kʋn wɔ kulo sɔ nɩn asʋ ɛbɛlɛ. Bɛ fɛlɛ bian sɔ’n Simʋn. Ɔ yɩ jiliwa ɔ man ɔ sin Samali menian’n-mɔ anwʋn. Ɔ bu yɩ́ nwʋn kɛ ɔ tɩ sʋanlan kpili. ¹⁰Kulo nɩn asʋ mmatʋnman o, mgbain o, bɛ́ kʋalaa bɛ de yɩ́ bɛ di kpa. Bɛ kan kɛ: “Nyanmɩan tunmin’n, nunhan’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ tunmin kpili kpa’n muonun y’ɔ wɔ bian ɛhɩ anun ɔ.” ¹¹Menian’n-mɔ de yɩ́ di kpa, ɔ sanlɩn kɛ, ɔ mantanlɩn jiliwa’n yɩ kele bɛ́’n nán ɛnɛ bie ɔ. ¹²Nan mɔ Filipʋ bɔlɩ Nyanmɩan Belemgbin Mân’n nʋn Zozi Kilisi anwʋn ɛjɔlɛ’n helelɩ bɛ́, mɔ bɛ lelɩ bɛ lili’n, bɛ mmelenzua o, bɛ́ mmalasua o, bɛ kɔ man Filipʋ kɔ sɔnɩn bɛ́. ¹³Simʋn muonun kɔ le kɔ li, bɛ kɔ sɔnɩn yɩ́. Ɔ kɔ fa yɩ́ nwʋn kɔ bɔ Filipʋ. Afɩ asinbɛnwʋn ninnge mgbili mgbili’n mɔ Filipʋ lɛ yɔ, ɔ nʋn atɛlɛ’n m’ɔ lɛ yɩ’n, yɩ́ kʋalaa sin Simʋn anwʋn.

¹⁴Mɔ Samali amma’n-mɔ lelɩ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n lili’n, mmɔfʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ halɩ Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ’n kɔ tɩ ɛjɔlɛ sɔ’n. Ɛhɩ a, bɛ kɔ yɩ́ Pɩɛlɩ nʋn Zʋan kɛ bɛ hɔ́ bɛ́ nwʋn ɛlɔ Samali mân nɩn anun. ¹⁵Mɔ Pɩɛlɩ nʋn Zʋan juli ɛlɔ’n, bɛ kɔ sɛlɛ Nyanmɩan maan Samali amma’n-mɔ kɔ nyan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n. ¹⁶Afɩ anɩn b’a sɔnɩn bɛ́ wɔ yɛ́ Mɩn Zozi dunman nun ala, nan bɛ nyanlɩn man Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n. ¹⁷Pɩɛlɩ nʋn Zʋan kɔ fa bɛ́ sa bɛ kɔ sie bɛ́ sʋ maan bɛ kɔ nyan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n.

¹⁸Mɔ Simʋn nwunlin kɛ mmɔfʋɛ’n-mɔ a fa bɛ́ sa b’a sie menian’n-mɔ sʋ maan b’a nyan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n, ɔ kɔ yɩ esika kɔ man mmɔfʋɛ’n-mɔ. ¹⁹Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ mán mɩ́n tunmin sɔ’n bie nán sʋanlan mɔ n gɔ fa mɩ́n sa n gɔ sie yɩ́ sʋ nɩn a nyan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n.”

²⁰M’ɔ hanlɩn sɔ’n, Pɩɛlɩ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Munnzue hán wɔ́ nʋn wɔ́ esika’n. Afɩ ɛ jʋnlɩn kɛ ɛ kʋala esika fa to Nyanmɩan acɛdɩɛ’n! ²¹Yɩ́ ti, ɛ nnyan man bie, ɔ sanlɩn kɛ wɔ́ ajʋnlɩn tɩ ɛtɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun. ²²Kaci wɔ́ ajʋnlɩn ɛtɛ sɔ’n, nán sɛlɛ yɛ́ Mɩn sɛ ɔ kɔ tie kɔ yaci wɔ́ nwʋn sa kɔ hye wɔ́ a. ²³Afɩ mɩn nwun yɩ́ kɛ wɔ́ ti anun tɩ ɛtɛ sʋnman, ɔ man a kaci ɛtɛ’n kanga.”

²⁴Ɛhɩ a, Simʋn kɔ han kɔ hele Pɩɛlɩ nʋn Zʋan kɛ: “Ɛmɔ muonun sɛ́lɛ yɛ́ Mɩn bɛ mán mɩ́n nán ɛjɔlɛ’n mɔ ɛmɔ a han nɩn anzin munnzue a ngan man mɩ́n.”

²⁵Mɔ mmɔfʋɛ nnyuan’n lili yɛ́ Mɩn anwʋn adanzɩɛ bɛ hanlɩn yɩ́ nʋan ɛjɔlɛ’n yuelɩ’n, bɛ kɔ sa bɛ kɔ hɔ Zoluzalɛmʋn. Mɔ bɛ ’kɔ’n, bɛ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa’n Samali kulo dɔʋn asʋ bɛ hele menian’n-mɔ.

Filipʋ nʋn Etiopi sʋanlan’n

²⁶Ɛlɛhʋn kʋn, yɛ́ Mɩn bɔfʋɛ’n kʋn kɔ han kɔ hele Filipʋ kɛ: “Filipʋ, jasʋ kɔ Ngʋa ɛlɔ, fa atɩn’n m’ɔ fi Zoluzalɛmʋn ɔ tʋlʋ kɔ Gaza’n. Atɩn sɔ’n tɩ fuaan.”

²⁷Mɔ nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n hanlɩn sɔ’n, ɛbɛlɛ ala Filipʋ kɔ jasʋ kɔ hɔ. Mɔ ɔ ’kɔ’n, ɔ kɔ nwun bian kʋn. Bian sɔ’n, ɔ fi Etiopi mân nɩn anun. Ɔ tɩ Etiopi mân nɩn asʋ belemgbin balasua’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kandansɩ nɩn abɩlɩba kpili kpa. Yɩ́ yɛ̂ ɔ nɩan Kandansɩ esika’n kʋalaa asʋ ɔ. Bian sɔ’n, b’a sa yɩ́. Ɔ walɩ Nyanmɩan ɛsʋɛ Zoluzalɛmʋn ²⁸yɛ̂ ɔ lɛ sa kɔ yɩ́ mân nun. Ɔ tɩ yɩ́ hyuili nɩn anun, ɔ lɛ kɩnnga kalata’n mɔ kpɔmanfʋɛ Ezayi hɛlɛlɩ’n. ²⁹Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ han kɔ hele Filipʋ kɛ: “Kɔ wɔ́ nyunnun nán cʋɩn mantan hyuili sɔ’n.”

³⁰Filipʋ kɔ nwanndi kɔ hyʋɩn kɔ mantan hyuili’n. Ɔ ’tie a, anɩn Etiopi sʋanlan’n lɛ kɩnnga kalata’n mɔ kpɔmanfʋɛ Ezayi hɛlɛlɩ’n. Filipʋ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Asʋ kalata’n mɔ ɛ lɛ kɩnnga’n, ɛ tɩ yɩ́ bʋ ɔ?”

³¹Bian’n kɔ bua Filipʋ kɛ: “Sɛ m’an nnyan man sʋanlan mɔ ɔ ’bʋka mɩ́n an, ɔ ’yɔ sɛ mɔ mɩn ’tɩ yɩ́ bʋ ɔ?” Ɔ kɔ man Filipʋ kɔ fʋ kɔ tanlan yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ hyuili nɩn anun. ³²Kalata’n lɩka mɔ bian’n lɛ kɩnnga’n, b’a hɛlɛ yɩ́ nun kɛ:

Ɔ’a yɔ kɛ bʋa mɔ bɛ nʋn yɩ́ lɛ kɔ

bɛ ’kɔ a hun yɩ́ ɔ.

Ɔ’a tɔ amunle kɛ bʋa baa’n tɔ amunle

bɛ́ mɔ bɛ lɛ tɩtɩ yɩ́ nwʋn enyuan nɩn anyunnun’n.

Ɔ’a mmuke man yɩ́ nʋan fɩ́ɩ́ sʋa.

³³Bɛ gualɩ yɩ́ nyunnun asɩ, b’a mman man yɩ́ dibɩ.

Yɩ́ mɛlɛ sʋ menian ati anun ɛtɛ’n-mɔ,

nwan yɛ̂ ɔ ’kan bɛ́ nwʋn ɛjɔlɛ ɔ?

Afɩ b’a hun yɩ́ b’a yɩ yɩ́ asɩɛ nɩn asʋ.

³⁴Bian’n kɔ bisa Filipʋ kɛ: “Mɩn ’sɛlɛ wɔ́, kan kele mɩ́n, nwan anwʋn ɛjɔlɛ dɩɛ yɛ̂ kpɔmanfʋɛ’n lɛ kan yɩ́ sʋa ɔ? Asʋ yɩ́ muonun yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ yɛ́ ɔ lɛ kan anaan sʋanlan fʋfɔlɛ anwʋn ɛjɔlɛ ɔ?”

³⁵Ɛhɩ a, Filipʋ kɔ sʋsɔ sʋ, ɔ nanndɩ mɔ b’a hɛlɛ yɩ́ kalata nɩn anun nɩn asʋ, ɔ kɔ bɔ Zozi anwʋn Ɛjɔlɛkpa’n ɔ kɔ hele bian’n. ³⁶Kɛmɔ anɩn bɛ́ ja wɔ nun bɛ lɛ kɔ’n, bɛ juli lɩka kʋn, bɛ kɔ tʋ asue. Bian’n kɔ se Filipʋ kɛ: “Ɛ ’nwun nsue, nzu yɛ̂ ɔ jɩjɩ mɔ mɩn ngʋala man sɔnɩn ɔ?”

[ ³⁷Filipʋ kɔ bua yɩ́ kɛ: “Sɛ ɛ de di wɔ́ ahʋnlɩn nɩn anun sakpa a, ɛ kʋala kɛ ɛ sɔnɩn.”

Mɔ Filipʋ hanlɩn sɔ’n, bian’n nwan: “Mɩn de mɩn di kɛ Zozi Kilisi tɩ Nyanmɩan Awa.”]

³⁸Ɛbɛlɛ ala, bian’n kɔ man bɛ kɔ jinlan hyuili’n. Ɔ nʋn Filipʋ bɛ́ munnyuan bɛ fi nun bɛ kɔ ju bɛ kɔ hɔ asue nɩn anun. Filipʋ kɔ sɔnɩn yɩ́. ³⁹Nan mɔ bɛ fi asue nɩn anun bɛ fitelɩ’n, yɛ́ Mɩn Wawɛ’n kɔ fa Filipʋ kɔ hɔ. Bian’n ngɔ nwun man Filipʋ fɩ́ɩ́ kʋ́n. Ɔ le fɛ elie ɔ kɔ fa atɩn’n. ⁴⁰Yɛ́ Mɩn Wawɛ’n kɔ fa Filipʋ kʋsʋ, ɔ kɔ hɔ kɔ sie yɩ́ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Azɔtʋ nɩn asʋ. Ɔ fi ɛbɛlɛ, ɔ kɔ sɩsɩn kulo’n-mɔ kʋalaa asʋ, ɔ kɔ bɔ Ɛjɔlɛkpa’n kɔ hele menian’n-mɔ dede ɔ kɔ fite Sezale kulo nɩn asʋ.

Sɔlʋ ’ba fa yɩ́ nwʋn man yɛ́ Mɩn Zozi.

¹Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Sɔlʋ tɛ kele yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ ahʋlʋwa ɛsɛ bɛ́ ehuan ɛjɔlɛ wɔ yɩ́ ajʋnlɩn nun. Ɛhɩka ati, ɔ kɔ hɔ kɔ tʋ *tɛɛyɩfʋɛ kpain’n. ²Ɔ kɔ sɛlɛ yɩ́ kɛ ɔ mán yɩ́ kalata maan ɔ hɔ́ Damasɩ kulo nɩn asʋ, Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun. Sɛ ɔ ju ɛlɔ nán ɔ nwun mmelenzua nʋn mmalasua mɔ b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man Zozi Kilisi a, anɩn ɔ ’cɩ bɛ́ ɔ nʋn bɛ́ ba Zoluzalɛmʋn.

³Tɛɛyɩfʋɛ kpain’n kɔ hɛlɛ kalata’n kɔ man yɩ́, cuein yɛ̂ ɔ hɔlɩ ɔ. Ɔ hɔlɩ dede m’ɔ ka kaan ju Damasɩ kulo nɩn asʋ’n, kʋnmgba ala, like’n fi anwunno, ɔ tɩ kɛ kanlannɩɛ, ɔ kɔ ta yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. ⁴Sɔlʋ kɔ fin asɩ. Ɔ ’tie a, anɩɛ bie nwan: “Sɔlʋ, Sɔlʋ, nzukɛ ati yɛ̂ ɛ lɛ kele mɩ́n ahʋlʋwa ɔ?”

⁵Sɔlʋ kɔ bisa kɛ: “Wɔ́ nwan ɔ, yɛ́ Mɩn?”

Anɩɛ’n kɔ bua yɩ́ kɛ: “Bɛ fɛlɛ mɩ́n Zozi. Mɩ́n yɛ̂ ɛ lɛ kele mɩ́n ahʋlʋwa nɩn ɔ. ⁶Jasʋ kɔ kulo. Ɛ ju ɛlɔ a, bɛ ’ba hele wɔ́ like’n m’ɔ di kɛ ɛ yɔ’n.”

⁷Bɛ́ mɔ anɩn bɛ nʋn Sɔlʋ yɛ̂ bɛ lɛ kɔ’n kɔ tɔ amunle, bɛ kɔ ha ɛbɛlɛ bɛ kɔ jinlan. Bɛ tɩ kɛ sʋanlan’n lɛ jʋjɔ, kʋsʋ bɛ nnwun man yɩ́ nwʋn. ⁸Sɔlʋ fi asɩɛ nɩn anwʋn ɔ kɔ jasʋ. Ɔ kɔ tike yɩ́ nyɩn’n kʋsʋ ɔ ngʋala ɔ nnwun man asɩ. Bɛ kɔ sɔ yɩ́ sa bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ Damasɩ. ⁹Sɔlʋ lili cɩan nsan anɩn ɔ nwunlin man asɩ. Ɛlɛsan sɔ nɩn anun, Sɔlʋ ngo li like ɛsɛ ɔ ngɔ nʋn man nzue fɩ́ɩ́.

¹⁰Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn yɛ́ Mɩn sʋanlan’n kʋn wɔ Damasɩ ɛbɛlɛ. Bɛ fɛlɛ sʋanlan sɔ nɩn Ananiasɩ. Yɛ́ Mɩn kɔ yɩ yɩ́ nwʋn kɔ hele yɩ́ ɛlalɩɛ nun. Yɩ́ nwan: “Ananiasɩ!”

Ananiasɩ kɔ sulo. Yɩ́ nwan: “Yɛ́ Mɩn, ɛ ’nwun mɩ́n.”

¹¹Yɛ́ Mɩn kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Jasʋ, fa gota’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ ‘gota fɔ́ʋ́n’n’ kɩkaala, nán kɔ Zudasɩ awulo ɛlɔ. Bisa Sɔlʋ abʋsʋ. Sɔlʋ sɔ’n fi Talɩsɩ kulo nɩn asʋ. Ɔ lɛ sɛlɛ Nyanmɩan dɔɛ ɛhɩ asʋ. ¹²Ɛlalɩɛ nun, Sɔlʋ ’nɩan an, anɩn sʋanlan kʋn, bɛ fɛlɛ yɩ́ Ananiasɩ, ɔ’a wʋlʋ sua nɩn anun. Ɔ’a fa yɩ́ sa ɔ’a sie yɩ́ sʋ ɔ’a man ɔ’a nwun asɩ kɛ yɩ́ daba’n.”

¹³Ananiasɩ kɔ bua yɛ́ Mɩn kɛ: “Sʋanlan ɛhɩ ɛtɛ mɔ ɔ’a yɔ wɔ́ menian’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Zoluzalɛmʋn ɛlɔ’n, menian dɔʋn kpa a han yɩ́ kʋalaa a hele mɩ́n. ¹⁴Yɩ́ ɛwalɛ mɔ ɔ’a a ɛwa’n, tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ a man yɩ́ tunmin kɛ ɔ hyɩ́ bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ bɔ wɔ́ dunman kulo ɛhɩka asʋ’n.”

¹⁵Mɔ Ananiasɩ anʋan tɔlɩ’n, yɛ́ Mɩn kɔ han hɔ hele yɩ́ kɛ: “Kɔ, ɔ sanlɩn kɛ, m’an yɩ sʋanlan sɔ’n kɛ ɔ hɔ́ hán mɩ́n ɛjɔlɛ ɔ héle bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n ɔ nʋn bɛ́ mmelemgbin’n-mɔ, ɔ nʋn Izalayɛ amma’n-mɔ kʋsʋ. ¹⁶Mɩ́n dunman nɩn anwʋn yalɛ’n kʋalaa mɔ ɔ ’ba nwun yɩ́’n, mɩ́n muonun mɩn ’ba yɩ mɩn kele yɩ́.”

¹⁷Ɛhɩ a, Ananiasɩ kɔ jasʋ kɔ hɔ kɛ yɛ́ Mɩn hanlɩn helelɩ yɩ́’n. Ɔ kɔ tʋ Sɔlʋ Zudasɩ awulo ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ fa yɩ́ sa kɔ sie Sɔlʋ sʋ. Yɩ́ nwan: “Mɩ́n nianman Sɔlʋ, yɛ́ Mɩn Zozi mɔ ɔ’a yɩ yɩ́ nwʋn ɔ’a hele wɔ́ atɩn’n m’ɔ ba Damasɩ ɛwa nɩn asʋ’n, ɔ’a sʋan mɩ́n kɛ m mála maan ɛ nwún asɩ kɛ yɩ́ daba’n, maan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n wʋ́lʋ wɔ́ nun.” ¹⁸Ɛbɛlɛ ala, like’n tɩ kɛ ejue abʋɩn, ɔ fi Sɔlʋ anyɩn nɩn asʋ ɔ kɔ yɩ kɔ gua. Sɔlʋ kɔ nwun asɩ kɛ yɩ́ daba’n. Ɔ kɔ jasʋ ɔ kɔ man bɛ kɔ sɔnɩn yɩ́. ¹⁹Mɔ bɛ sɔnɩnlɩn yɩ́ yuelɩ’n, ɔ kɔ li like ɔ kɔ nyan anwʋnsɛlɛ.

Sɔlʋ kɔ li ɛlɛnyuan kʋn yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Damasɩ nɩn anwʋn ɛbɛlɛ. ²⁰Ɛbɛlɛ ala, Sɔlʋ kɔ hɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun, ɔ kɔ han kɔ hele menian’n-mɔ kɛ Zozi tɩ Nyanmɩan Awa. ²¹Sɔlʋ ɛjɔlɛ’n kɔ sin bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn. Bɛ́ nwan: “Nán sʋanlan ɛhɩ yɛ̂ Zoluzalɛmʋn ɛlɔ, ɔ kele bɛ́ mɔ bɛ bɔ Zozi dunman nɩn ahʋlʋwa kpili nɩn ɔ? Yɩ́ ɛwalɛ mɔ a a ɛwa’n, asʋ ɔ lɛ man njɩ man yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ ɔ ngɔ wula man tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ asa nun ati yɛ̂ ɔ a a ɛwa ɔ?”

²²Bɛ ’kɩkan ɛhɩ a, anɩn Sɔlʋ lɛ di junman’n tunmin sʋ ɔ kɔ yɩ́ nyunnun cɩan daa. Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Damasɩ’n nnwun man ɛjɔlɛ mɔ bɛ kan ɔ. Afɩ Sɔlʋ kele nun maan bɛ nwun yɩ́ kɛ Zozi tɩ *Kilisi, Izalayɛ Belemgbin Ngʋandefʋɛ.

²³Ɔ wɔ ɛbɛlɛ dede yɩ́ nzin hyɛlɩ kaan. Zufʋ’n-mɔ kɔ hɔ Sɔlʋ ati ahuan kɛ bɛ ’kun yɩ́. ²⁴Abie kɔ yɩ Sɔlʋ anzʋti. Sɔlʋ ehuan ati, kɛmɔ anɩn b’a hyɩ Damasɩ kulo nɩn anwʋn’n, Zufʋ’n-mɔ sisa kulo nɩn anwʋn anʋan’n-mɔ kɔngɔɛ nʋn eyua. ²⁵Ɛhɩ, cɩan kʋn kɔngɔɛ, bɛ́ mɔ bɛ kulo Sɔlʋ ɛjɔlɛ’n kɔ fa ece kpili kpa. Bɛ kɔ mɩnnda mɩnnda yɩ́ nʋan’n nyanman, bɛ kɔ fa kɔ sɩn mɩnnzɛlɛ kʋn anun. Bɛ kɔ man Sɔlʋ kɔ fʋ nun bɛ kɔ jula yɩ́ talɛ nɩn anzin ɛlɔ bɛ kɔ man ɔ kɔ hɔ.

²⁶M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Sɔlʋ kɔ sa kɔ hɔ Zoluzalɛmʋn. M’ɔ juli ɛbɛlɛ’n, anɩn ɔ kulo kɛ ɔ fa yɩ́ nwʋn ɔ bɔ yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ. Nan kʋsʋ anɩn, yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ kʋalaatin sulo yɩ́. Ɔ sanlɩn kɛ, menian’n-mɔ nne nni man kɛ Sɔlʋ a kaci yɛ́ Mɩn sʋanlan sakpa. ²⁷Ɛhɩ a, Baanabasɩ kɔ fa yɩ́ ɔ nʋn yɩ́ kɔ hɔ mmɔfʋɛ’n-mɔ anwʋn ɛlɔ. Kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ yɛ́ Mɩn yɩlɩ yɩ́ nwʋn helelɩ Sɔlʋ atɩn nɩn asʋ ɔ hanlɩn ɛjɔlɛ ɔ hele yɩ́’n, anwʋnsɛlɛ mɔ Sɔlʋ nyanlɩn yɩ́ ɔ hanlɩn Zozi anwʋn ɛjɔlɛ’n ɔ helelɩ Damasɩ menian’n-mɔ, Baanabasɩ kɔ sʋsɔ sʋ ɔ kɔ han yɩ́ kʋalaa kɔ hele mmɔfʋɛ’n-mɔ. ²⁸Ɔ fi mɛlɛ sɔ’n, yɛ̂ mmɔfʋɛ’n-mɔ falɩ Sɔlʋ bɛ bɔlɩ bɛ́ nwʋn ɔ. Junman kʋalaa mɔ mmɔfʋɛ’n-mɔ ’di wɔ Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ’n, Sɔlʋ nʋn bɛ́. Ɔ le anwʋnsɛlɛ ɔ bɔ yɛ́ Mɩn dunman nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɔ kele menian’n-mɔ. ²⁹Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ kan gɛlɛkɩ anɩɛ’n kulo kɛ bɛ kun Sɔlʋ. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ kan yɛ́ Mɩn ɛjɔlɛ’n ɔ kele bɛ́ ɔ nʋn bɛ́ bɛ su yɩ́ bʋsʋ akpʋlʋwa. ³⁰Mɔ anianman’n-mɔ tɩlɩ kɛ Zufʋ’n-mɔ lɛ kpʋnndɛ Sɔlʋ bɛ kun yɩ́’n, bɛ kɔ fa yɩ́ bɛ kɔ hɔ Sezale kulo nɩn asʋ. Ɛbɛlɛ, bɛ kɔ man ɔ kɔ hɔ yɩ́ kulo Talɩsɩ.

³¹Ɛhɩ anzin, Zude mân nun o, Galile mân nun o, ɔ nʋn Samali mân anun o, Zufʋ’n-mɔ kɔ yaci yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ koun. Asɔnɩn mma’n-mɔ asɩtanlan nɩn anun, bɛ man yɛ́ Mɩn anyɩnnzɔ. Anɩn asɔnɩn’n lɛ jinlan yɩ́ ja nun, ɛsɛ anɩn Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n lɛ man ɔ tɛlɛ.

Pɩɛlɩ ’ba man Ene anwʋn sa

³²Tɛmʋn sɔ’n, anɩn Pɩɛlɩ nanndɩ nun ɔ lɛ fofua yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ mɔ bɛ wɔ kulo kulo’n-mɔ asʋ nɩn anwʋn. Cɩan kʋn, ɔ kɔ hɔ Lida menian dɩɛ’n-mɔ abʋsʋ efua. ³³Ɔ ’kɔ a ju a, anɩn bian kʋn a bubu ɔ la ɛbɛɛ sʋ, yɩ́ afʋɛ mɔcʋɛ ahɩ. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Ene. ³⁴Pɩɛlɩ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Ene, Zozi Kilisi a man wɔ́ nwʋn a sa. Yɩ́ ti, jasʋ nán yɩ wɔ́ ɛbɛɛ’n.” Ɛbɛlɛ ala, Ene kɔ jasʋ. ³⁵Mɔ Lida kulo nɩn asʋ menian’n-mɔ nʋn Saalʋn mgbofo nɩn anun dɩɛ’n-mɔ kʋalaa tɩlɩ kɛ Ene anwʋn a sa’n, bɛ kɔ fa bɛ́ nwʋn bɛ kɔ man yɛ́ Mɩn Zozi.

Dɔlɩkasɩ ewuetinnge’n

³⁶Anɩn balasua kʋn wɔ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Zope nɩn asʋ. Balasua sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Tabita. Ɔ tɩ yɛ́ Mɩn Zozi sʋanlan. Gɛlɛkɩ anɩɛ nɩn anun an, anɩn Tabita’n y’ɔ le dunman Dɔlɩkasɩ, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ ɛnwʋnnzanɩn. Ehianfʋɛ’n-mɔ ɛbʋka ɔ nʋn menian ye ɛyɔlɛ y’ɔ tɩ Dɔlɩkasɩ junman ɔ. ³⁷Tɛmʋn sɔ’n, anɩn Dɔlɩkasɩ ndɩ man akpɔlɛ yɛ̂ ɔ wuli ɔ. Mɔ bɛ bialɩ yɩ́ yuelɩ’n, bɛ kɔ la yɩ́ awaa nɩn asʋ dabɛlɛ kʋn anun. ³⁸Yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Zope’n kɔ tɩ kɛ Pɩɛlɩ wɔ Lida kulo nɩn asʋ. Lida kʋsʋ nʋn Zope afian a nwa man. Bɛ kɔ sʋan menian nnyuan Pɩɛlɩ anwʋn ɛlɔ kɛ: “Sɛ wɔ́ sa kan yɛ́ ngalɩɛ nɩn an, yɛ ’sɛlɛ wɔ́, bala yɛ́ nwʋn ɛwa ndɛ-ndɛ.”

³⁹Pɩɛlɩ tɩlɩ ngalɩɛ nɩn ala, ɔ nʋn bɛ́ bɛ kɔ hɔ. M’ɔ juli ɛlɔ’n, bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ sua nɩn anun awaa nɩn asʋ ɛlɔ. Kunlannvʋɛ mmalasua’n-mɔ kʋalaatin le esuan bɛ kɔ a yɩ́ nwʋn ɛbɛlɛ. Mɛlɛ mɔ anɩn Dɔlɩkasɩ anyɩn wɔ sʋ’n, taladɩɛ’n-mɔ m’ɔ kpalɩ’n, bɛ kɔ fa bɛ kɔ hele Pɩɛlɩ. ⁴⁰Pɩɛlɩ kɔ man bɛ́ kʋalaa bɛ fi sua nɩn anun bɛ kɔ fite. Ɔ kɔ kʋtʋ ɔ kɔ yɔ asɔnɩn. M’ɔ yɔlɩ asɔnɩn yuelɩ’n, ɔ kɔ kaci yɩ́ nyɩn fuin nɩn anwʋn ɛlɔ, yɩ́ nwan: “Tabita, jasʋ!” Tabita kɔ tike tike yɩ́ nyɩn’n. M’ɔ nwunlin Pɩɛlɩ’n, ɔ kɔ tanlan asɩ. ⁴¹Pɩɛlɩ kɔ sɔ yɩ́ sa ɔ kɔ bʋka yɩ́ kɔ man ɔ kɔ jasʋ. Ɔ kɔ fɛlɛ yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ ɔ nʋn kunlannvʋɛ mmalasua’n-mɔ. Ɔ ’fa Tabita kele bɛ́ a, Tabita a nyɩn wɔ sʋ. ⁴²Zope kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ menian’n-mɔ kʋalaa kɔ nwun yɩ́ kɛ Tabita fi ewue nun ɔ’a tinnge. Ɔ man bɛ́ dɔʋn bɛ lelɩ yɛ́ Mɩn bɛ lili. ⁴³Pɩɛlɩ hyɛlɩ Zope ɛbɛlɛ kaan kpa. Anɩn ɔ tɩ bian kʋn awulo. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Simʋn, ɔ di naan kpolo junman.

Nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n kʋn ’ba yɩ yɩ́ nwʋn kele Kɔɔnɛyɩ

¹Ɛhɩ, anɩn bian kʋn wɔ Sezale kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Kɔɔnɛyɩ. Ɔ tɩ *Lɔmʋn kʋan mma’n-mɔ fâ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ “Itali kʋan fâ” nɩn asʋ sahɩnlan. ²Ɔ nʋn yɩ́ yɩ nʋn yɩ́ mma, bɛ fɛlɩ Nyanmɩan kpa, ɛsɛ bɛ sʋ yɩ́. Ɔ bʋka Zufʋ ehianfʋɛ’n-mɔ kpa ɛsɛ ɔ yɔ asɔnɩn cɩan daa. ³Cɩan kʋn eyua dɔɛ nsan, ɔ kɔ nwun like kʋn kɛ ɛlalɩɛ nun. Ɔ ’nɩan an, anɩn nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n kʋn lɛ wʋlʋ yɩ́ awulo ɛbɛlɛ. Ɔ wʋlʋlɩ a, yɩ́ nwan: “Kɔɔnɛyɩ!”

⁴Esulo kɔ han Kɔɔnɛyɩ, yɩ́ nyɩn tua bɔfʋɛ’n. Ɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Yɛ́ Mɩn, nzu ɛjɔlɛ ɔ?”

Bɔfʋɛ’n kɔ bua yɩ́ kɛ: “Wɔ́ asɔnɩn ɛyɔlɛ’n nʋn ɛbʋka’n mɔ ɛ bʋka ehianfʋɛ’n-mɔ’n, Nyanmɩan a le a tʋ nun, yɩ́ lʋa a nvi man wɔ́. ⁵Yɩ́ ti, sʋan menian Zope kulo nɩn asʋ ɛlɔ kɩkaala maan bɛ hɔ́ yía bian’n m’ɔ li Simʋn mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Pɩɛlɩ’n maan ɔ bála. ⁶Ɔ tɩ bian kʋn awulo. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Simʋn, ɔ di naan kpolo junman. Yɩ́ awulo’n wɔ jenvie nɩn anʋan.”

⁷Mɔ bɔfʋɛ’n m’ɔ walɩ hanlɩn ɛjɔlɛ’n helelɩ yɩ́’n hɔlɩ’n, Kɔɔnɛyɩ kɔ fɛlɛ yɩ́ ngʋa’n-mɔ anun nnyuan ɔ nʋn nzalafʋ kʋn. Nzalafʋ sɔ’n, ɔ di junman Kɔɔnɛyɩ asa nun. Yɩ́ nyɩn sɔ Nyanmɩan kpa. ⁸Kɔɔnɛyɩ kɔ sʋsɔ ɛjɔlɛ nɩn asʋ ɔ kɔ han yɩ́ kʋalaa kɔ hele bɛ́, yɛ̂ ɔ sʋanlɩn bɛ́ Zope ɔ.

Pɩɛlɩ ’ba nwun like kʋn kɛ ɛlalɩɛ nun

⁹Menian nsan’n la atunnun dede alɩ́ɛ kɔ hɩn. Alɩ́ɛ hɩnlɩn mɔ ɔ ’kɔ sɛnzɛjinlan’n yɛ̂ anɩn bɛ ka kaan bɛ ju Zope ɔ. Tɛmʋn sɔ’n, Pɩɛlɩ kɔ fʋ sua’n mɔ b’a sɛ yɩ́ ti sʋ nɩn asʋ, ɔ ’kɔ a yɔ asɔnɩn. ¹⁰Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn ɛhɔɛ lɛ kun yɩ́, ɔ lɛ kpʋnndɛ like di. Nan mɛlɛ mɔ bɛ ’tʋn like bɛ man yɩ́’n, ɔ kɔ nwun like kʋn kɛ ɛlalɩɛ nun. ¹¹Ɔ ’nɩan an, anɩn anwunno nɩn a buke. Like’n tɩ kɛ tɔbɩlɩ sʋ ɛtanlan kpili kpa. Bɛ lile yɩ́ nʋan nna nɩn anun, ɔ fi anwunno ɔ lɛ ju asɩ. ¹²Naan ngacile ngacile, mɔ bɛ́ ja tɩ nnan, mɔ bɛ cʋɩn bɛ́ nwʋn asɩ nʋn nnʋnman, bɛ́ kʋalaa bɛ wɔ ɛtanlan kpili sɔ nɩn anun. ¹³Anɩɛ kʋn kɔ se Pɩɛlɩ kɛ: “Pɩɛlɩ, jasʋ kun bie di!”

¹⁴Mɔ Pɩɛlɩ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Cɛcɛ, yɛ́ Mɩn. Ɔ sanlɩn kɛ, like mɔ a tua yɛ́ kɛ nán yɛ di, ɔ nʋn mɔ efian a gua yɩ́ nwʋn’n, n nnili man bie lé.”

¹⁵Anɩɛ’n kɔ han kɔ hele yɩ́ biekun kɛ: “Like mɔ Nyanmɩan kɔ han kɛ ɔ tɩ kpa’n, n’ɛ bu yɩ́ kɛ ɔ tɩ man kpa.”

¹⁶Pɩɛlɩ kɔ nwun like sɔ’n fâ nsan. Yɩ́ fâ nsan nɩn asʋ, like’n kɔ fʋ kɔ hɔ anwunno.

¹⁷Anɩn Pɩɛlɩ lɛ bisa yɩ́ nwʋn kosuan ɔ tɩ ɛlalɩɛ’n mɔ ɔ’a hɩn nɩn abʋ. Tɛmʋn sɔ’n, anɩn menian’n-mɔ mɔ Kɔɔnɛyɩ sʋanlɩn bɛ́’n kʋsʋ a bisa bisa dede b’a nwun Simʋn awulo’n b’a ju yɩ́ anʋan nun ɛbɛlɛ. ¹⁸Bɛ kɔ fɛlɛ awulo nɩn anun sʋanlan’n kʋn bɛ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Simʋn mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Pɩɛlɩ’n, asʋ ɛwa y’ɔ tɩ ɔ?”

¹⁹Anɩn Pɩɛlɩ tɛ jʋjʋnlɩn ɛlalɩɛ’n m’ɔ hɩnlɩn nɩn anwʋn, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Pɩɛlɩ, nɩan, menian nsan lɛ kpʋnndɛ wɔ́. ²⁰Yɩ́ ti, jasʋ nán ɛ nʋn bɛ́ hɔ́ kɩkaala. Ɔ sanlɩn kɛ, mɩ́n yɛ̂ m’an sʋan bɛ́ ɔ.”

²¹Ɛhɩ, Pɩɛlɩ kɔ ju kɔ kpʋ menian sɔ’n-mɔ. Ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Sʋanlan’n mɔ ɛmɔ lɛ kpʋnndɛ yɩ́’n y’ɔ le mɩ́n. Nan ɛmɔ walɩ nzʋ ɛyɔlɛ?”

²²Bɛ kɔ bua Pɩɛlɩ kɛ: “Sahɩnlan Kɔɔnɛyɩ yɛ̂ ɔ’a sʋan yɛ́ ɔ. Ɔ tɩ sɛsɛfʋɛ sʋanlan, ɔ sʋ Nyanmɩan. Zufʋ’n-mɔ kʋalaatin kulo yɩ́ ɛjɔlɛ. Nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n kʋn a yɩ yɩ́ nwʋn a hele yɩ́. Bɔfʋɛ’n nwan Kɔɔnɛyɩ mán bɛ fɛ́lɛ wɔ́ nán ɔ tíe ɛjɔlɛ’n mɔ ɛ ’ba han kele yɩ́’n.” ²³Mɔ Pɩɛlɩ tɩlɩ ngalɩɛ’n, ɔ kɔ man bɛ kɔ wʋlʋ awulo ɔ kɔ sesie bɛ́ dabɛlɛ.

Pɩɛlɩ ’ba hɔ Kɔɔnɛyɩ awulo

Bɛ lalɩ mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, Pɩɛlɩ kɔ jasʋ ɔ nʋn bɛ́ bɛ kɔ hɔ. Mɔ bɛ ’kɔ’n, Zope ɛbɛlɛ anianman’n mmie-mɔ hɔlɩ somanlɩn Pɩɛlɩ. Bɛ la atunnun dede alɩ́ɛ kɔ hɩn. ²⁴Alɩ́ɛ hɩnlɩn mɔ bɛ ’ju Sezale’n, anɩn Kɔɔnɛyɩ nʋn yɩ́ nwʋn amma nʋn yɩ́ manngʋn’n-mɔ m’ɔ tʋlɩ yɩ́ sa fɛlɛlɩ bɛ́’n, bɛ lɛ nwʋnndɛ bɛ́. ²⁵Mɔ Pɩɛlɩ ’ju ɛbɛlɛ’n, Kɔɔnɛyɩ kɔ jasʋ ɔ kɔ hɔ kɔ kpa yɩ́ atɩn. Ɔ kɔ tu kɔ tɔ Pɩɛlɩ aja nun ɔ kɔ bɛlɛ yɩ́ nwʋn asɩ ɔ kɔ sʋ yɩ́. ²⁶Pɩɛlɩ kɔ jasʋ yɩ́ ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Jasʋ, n’ɛ sʋ mɩ́n, nán mɩ́n kʋsʋ, n dɩ kulo sʋanlan kɛ wɔ́.”

²⁷M’ɔ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ nʋn Kɔɔnɛyɩ bɛ le ɛjʋjɔlɛ dede bɛ kɔ wʋlʋ awulo. Ɔ ’ju ɛbɛlɛ a, menian dɔʋn kpa a yia. ²⁸Pɩɛlɩ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ sɩ kɛ Zufʋ’n-mɔ mala’n mman man yɛ́ atɩn kɛ yɛ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n sán nun ɛsɛ yɛ wʋ́lʋ bɛ́ awulo. Nan mɩ́n dɩɛ, Nyanmɩan a hele mɩ́n kɛ n nne man atɩn mɩn mmun man sʋanlan’n bie nvuin mɔ bɛ ngɔ man yɩ́ nwʋn, bie kpa mɔ bɛ kɔ yɩ́ nwʋn ɔ. ²⁹Ɛhɩka ati, kɛ ɛmɔ fɛlɛlɩ mɩ́n nɩn ala, m’an njʋnlɩn man ɛjɔlɛ ngacile fɩ́ɩ́, m’an a a. Afɩ Like’n mɔ yɩ́ ti yɛ̂ ɛmɔ a fɛlɛ mɩ́n’n, ɛmɔ hán maan n dɩ́.”

³⁰Kɔɔnɛyɩ nwan: “Ɛnɛ tɩ cɩan nsan, bɛ bɔlɩ dɔɛ nsan mɔ bɛ ’fa bɛ yɔ asɔnɩn’n, anɩn n wɔ mɩ́n awulo mɩɩn yɔ asɔnɩn. Ɛbɛlɛ ala, sʋanlan kʋn kɔ yɩ yɩ́ nwʋn kɔ hele mɩ́n. Sʋanlan sɔ’n wula taladɩɛ fufue hyɩɛɩn hyɩɛɩn. ³¹Yɩ́ nwan: ‘Kɔɔnɛyɩ, Nyanmɩan a tie wɔ́ asɔnɩn ɛyɔlɛ’n, ɛsɛ yɩ́ lʋa a nvi man ɛbʋka’n mɔ ɛ bʋka ehianfʋɛ’n-mɔ’n. ³²Yɩ́ ti, sʋan menian Zope maan bɛ hɔ́ yía Simʋn mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Pɩɛlɩ’n bála. Ɔ tɩ Simʋn m’ɔ di naan kpolo junman nɩn awulo. Awulo sɔ’n wɔ jenvie nɩn anʋan ɛlɔ.’ ³³Ɛbɛlɛ ala, n gɔ yɩ menian kɛ bɛ hɔ́ yía wɔ́. Mʋafʋɛ a a. Kɩkaala dɩɛ mɔ yɛ́ kʋalaa y’a yia ɛwa’n, Nyanmɩan anyunnun, ɛjɔlɛ mɔ yɛ́ Mɩn a fa a wula wɔ́ nʋan’n, kan nán yɛ lɛ tie.”

³⁴Ɛhɩ a, Pɩɛlɩ kɔ jasʋ kɔ sʋsɔ ɛjɔlɛ sʋ. Yɩ́ nwan: “Sian dɩɛ, m’an nwun yɩ́ yuein kɛ Nyanmɩan mgba man menian’n-mɔ nun. ³⁵Sʋanlan bia ala m’ɔ fi mân ngacile anun m’ɔ fɛlɩ Nyanmɩan, m’ɔ bu mân sɛsɛ’n, Nyanmɩan kulo yɩ́ ɛjɔlɛ. ³⁶Nyanmɩan m’ɔ tɩ kulo menian’n-mɔ Amɩn’n, ɔ nanndɩ Zozi Kilisi asʋ ɔ’a bɔ Ɛjɔlɛkpa’n m’ɔ man alʋacɩcɩɛ’n ɔ’a hele Izalayɛ amma’n-mɔ. ³⁷Ɛmɔ sɩ ɛjɔlɛ’n m’ɔ walɩ’n, ɔ nʋn kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ Ɛjɔlɛkpa ɛhɩ a tʋ a sanndɩ Zude mân nɩn anun’n. Galile mân nɩn anun yɛ̂ yɩ́ kʋalaa lili mʋan bɔlɩ yɩ́ bʋ ɔ, mɛlɛ mɔ anɩn Zʋan lɛ fɛfɛlɛ menian’n-mɔ kɛ bɛ bála maan ɔ sɔ́nɩn bɛ́’n. ³⁸Ɛmɔ sɩ kɛ Nyanmɩan falɩ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n ɔ nʋn tunmin ɔ manlɩn Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ’n. Zozi kɔ kulo’n-mɔ asʋ. Ɔ yɔ menian’n-mɔ ye, ɔ man bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ wɔ Abɔnsanmʋn asa abʋ nɩn anwʋn sa. Ɔ sanlɩn kɛ, anɩn Nyanmɩan li yɩ́ nzin.

³⁹“Junman’n kʋalaa mɔ ɔ’a li yɩ́ Zufʋ’n-mɔ mân nɩn anun nʋn Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ’n, yɛ di yɩ́ nwʋn adanzɩɛ. B’a bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa sʋ b’a hun yɩ́. ⁴⁰Nan yɩ́ cɩan nsan nɩn asʋ, Nyanmɩan man ɔ fi ewue nun ɔ a tinnge. Nyanmɩan a man ɔ’a yɩ yɩ́ nwʋn ɔ’a hele. ⁴¹Nyanmɩan a man ɔ’a nyɩ man yɩ́ nwʋn ɔ’a ngele man bagua’n. Nan ɔ’a man ɔ’a yɩ yɩ́ nwʋn ɔ’a hele yɛ́ mɔ ɔ lili mʋa falɩ yɛ́ kɛ adanzɩɛ’n. Mɔ Nyanmɩan man ɔ fi ewue nun tinngelɩ’n, yɛ nʋn yɩ́ a tʋ asa. ⁴²Ɔ a han ɔ’a hele yɛ́ kɛ yɛ bɔ́ Ɛjɔlɛkpa’n yɛ héle menian’n-mɔ, ɛsɛ yɛ lí adanzɩɛ kɛ yɩ́ Zozi yɛ̂ Nyanmɩan a sie yɩ́ ngʋan mma nʋn ewue mma ndɛɛbuafʋɛ ɔ. ⁴³Mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kʋalaa hanlɩn yɩ́ ɛjɔlɛ kɛ, sʋanlan biala m’ɔ kɔ le yɩ́ kɔ li’n, yɩ́ dunman nun, sʋanlan sɔ’n nyan ɛtɛ face.”

Bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n ’ba nyan Nyanmɩan Wawɛ’n

⁴⁴Anɩn Pɩɛlɩ anʋan wɔ sʋ ɔ tɛ kan ɛjɔlɛ’n, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ a kɔ wʋlʋ bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ lɛ tie ɛjɔlɛ’n mɔ Pɩɛlɩ lɛ kan nɩn anun. ⁴⁵Ɛjɔlɛ’n kɔ sin Zufʋ’n-mɔ mɔ b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man yɛ́ Mɩn mɔ bɛ walɩ sɔmanlɩn Pɩɛlɩ nɩn anwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan a fa yɩ́ Wawɛ Nwannzan-nwannzan nɩn a man bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n kʋsʋ. ⁴⁶Afɩ bɛ ’tie a, anɩn menian sɔ’n-mɔ lɛ kan anɩɛ ngacile ngacile bɛ yɩ Nyanmɩan Kpili ayɛ.

Ɛhɩ a, Pɩɛlɩ nwan: ⁴⁷“Menian ɛhɩ-mɔ mɔ b’a nyan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɛ yɛ́’n, asʋ sʋanlan kʋala totua bɛ́ kɛ nán bɛ sɔnɩn ɔ?” ⁴⁸Pɩɛlɩ kɔ man atɩn kɛ bɛ sɔ́nɩn bɛ́ wɔ Zozi Kilisi dunman nun. Mɔ bɛ sɔnɩnlɩn bɛ́ yuelɩ’n, bɛ kɔ sɛlɛ Pɩɛlɩ kɛ ɔ lí kɔ yɔ ɛlɛnyuan kʋn bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ.

Pɩɛlɩ ’ba bɔ yɩ́ junman nɩn anun amannɩɛ

¹M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, mmɔfʋɛ’n-mɔ nʋn anianman’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Zude mân nɩn anun’n kɔ tɩ kɛ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n, bɛ́ kʋsʋ b’a le Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n b’a li. ²Nan mɔ Pɩɛlɩ salɩ walɩ Zoluzalɛmʋn’n, Zufʋ’n-mɔ mɔ b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man yɛ́ Mɩn’n kɔ tu yɩ́ nyunnun. ³Bɛ́ nwan: “A wʋlʋ menian mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn awulo, ɛsɛ ɛ nʋn bɛ́ a didi!”

⁴Ɛhɩ a, Pɩɛlɩ kɔ sʋsɔ ɛjɔlɛ sʋ ɔ kɔ hehele bɛ́ nun kɛ ɛjɔlɛ’n kpɩnlɩn yɔlɩ’n. Yɩ́ nwan: ⁵“Anɩn n wɔ Zope kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ. Ɛlɛhʋn kʋn, mɛlɛ mɔ mɩn ’yɔ asɔnɩn’n, n gɔ nwun like kʋn kɛ ɛlalɩɛ nun. Like’n mɔ n nwunlin yɩ’n tɩ kɛ tɔbɩlɩ sʋ ɛtanlan kpili kpa. Bɛ lile yɩ́ nʋan nnan nɩn anun, ɔ fi anwunno anɩn ɔ lɛ ju ba mɩ́n nwʋn ɛbɛlɛ. ⁶Mɩn ’nɩan ɛtanlan nɩn anun an, n gɔ nwun naan ngacile ngacile’n-mɔ kʋalaatin m’ɔ tɩ yɛ́ cilie’n. Bɛ́ mɔ bɛ́ ja tɩ nnan, bɛ́ mɔ bɛ cʋɩn bɛ́ nwʋn asɩ ɔ nʋn nnʋnman’n-mɔ. ⁷Mɩn ’tie a, anɩn anɩɛ kʋn lɛ kan kele mɩ́n kɛ: ‘Pɩɛlɩ, jasʋ kun bie di!’

⁸“Mɔ n dɩlɩ yɩ́ sɔ’n, nán m’an se kɛ: ‘Cɛcɛ, yɛ́ Mɩn! Ɔ sanlɩn kɛ like mɔ a tua kɛ nán yɛ di anaan efian a gua yɩ́ nwʋn’n, n nili man bie lé.’

⁹“Ɛsɛ anɩɛ’n fi anwunno ɔ kɔ te biekun. Yɩ́ nwan: ‘Like mɔ Nyanmɩan nwan ɔ tɩ kpa’n, n’ɛ bu yɩ́ kɛ ɔ tɩ man kpa.’ ¹⁰Like’n kɔ yɔ sɔ dede fâ nsan yɛ̂ ɔ salɩ fʋlɩ anwunno ɔ.

¹¹“Tɛmʋn sɔ kʋnmgba’n, menian nsan kɔ a kɔ jinlan awulo’n mɔ anɩn n wɔ nun ɛbɛlɛ nɩn anʋan nun. Bɛ fi Sezale. B’a sʋan bɛ́ kɛ b’a a yia mɩ́n. ¹²Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ han kɔ hele mɩ́n kɛ nán man mɩn hyʋhyʋɩn mɩ́n bʋ asɩ, nán mɩn nʋn bɛ́ hɔ́. Anianman nsian ɛhɩ mɔ ɛmɔ nwun bɛ́ ɛwa’n, bɛ hɔlɩ somanlɩn mɩ́n Sezale. Mɩn nʋn bɛ́ yɛ̂ yɛ wʋlʋlɩ bian nɩn awulo nɩn anun ɔ. ¹³Mɔ yɛ wʋlʋlɩ yɩ́ awulo nɩn anun’n, Kɔɔnɛyɩ kɔ han kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn yɩlɩ yɩ́ nwʋn helelɩ yɩ́ yɩ́ sua nɩn anun. Bɔfʋɛ sɔ’n hanlɩn helelɩ yɩ́ kɛ: ‘Yɩ sʋanlan maan ɔ hɔ́ yía Simʋn mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Pɩɛlɩ Zope ɛlɔ bála. ¹⁴Ɛjɔlɛ mɔ ɛ nʋn wɔ́ afilie’n, ɛmɔ tie a, bɛ ’nyan bɛ́ ti’n, ɔ ’ba han kele wɔ́.’

¹⁵“N juli ɛbɛlɛ mɔ mɩn ’kan ɛjɔlɛ nɩn ala, bɛ kɔ nyan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɛ yɛ́ kʋsʋ yɛ nyanlɩn yɩ́ ngɛlɛmɔ nun’n. ¹⁶M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, nán mɩ́n ti a kacɩ ɛjɔlɛ’n mɔ yɛ́ Mɩn hanlɩn’n. Yɩ́ nwan: ‘Zʋan a sɔnɩn menian’n-mɔ asue nun, nán ɛmɔ dɩɛ, Nyanmɩan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n yɛ̂ bɛ ’fa bɛ sɔnɩn ɛmɔ ɔ.’ ¹⁷Acɛdɩɛ’n mɔ Nyanmɩan a fa a man yɛ́ mɔ y’a le yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi y’a li’n, acɛdɩɛ kʋnmgba sɔ’n yɛ̂ ɔ’a fa ɔ’a man bɛ́ kʋsʋ bɛ́ ɔ. Anɩn n dɩ mɩ́n dɩɛ sɛ mɔ mɩn nʋn Nyanmɩan yɛ ’cʋɩn yɩ́ bʋsʋ mannzʋan ɔ?”

¹⁸Mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ’n sʋa’n, bɛ kɔ muan bɛ́ nʋan bɛ kɔ yɩ Nyanmɩan ayɛ. Bɛ́ nwan: “Ɔ tɩ ananhɔlɛ, Nyanmɩan a man bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n kʋsʋ atɩn kɛ bɛ káci bɛ́ abalabɔ’n bɛ fá bɛ́ nwʋn bɛ mán yɩ́ bɛ nyán ngʋan.”

Antiɔsʋ asɔnɩn’n

¹⁹Ɛhɩ, mɛlɛ mɔ bɛ ’kele yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ ahʋlʋwa mɔ bɛ hunlin Etiɛnɩn’n, asɔnɩn mma’n-mɔ bɔlɩ asanndɩɛ. Mmie-mɔ bɔlɩ bɛ́ ti Feninsi nʋn Sipʋlʋ mân nun. Mmie-mɔ kʋsʋ hɔlɩ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Antiɔsʋ nɩn asʋ. Zufʋ’n-mɔ ala yɛ̂ anɩn bɛ kan Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n bɛ kele bɛ́ ɔ. ²⁰Nan kʋsʋ, yɛ́ Mɩn menian’n mmie-mɔ fi Sipʋlʋ nʋn Silɛnɩn bɛ kɔ hɔ Antiɔsʋ. Mɔ bɛ juli ɛbɛlɛ’n, bɛ kɔ bɔ yɛ́ Mɩn Zozi Ɛjɔlɛkpa’n bɛ kɔ hele bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n. ²¹Yɛ́ Mɩn kɔ fa yɩ́ sa kpa’n kɔ sie bɛ́ sʋ. Menian dɔʋn kpa kɔ le Ɛjɔlɛkpa’n bɔ kɔ li bɛ kɔ fa bɛ́ nwʋn bɛ kɔ man yɛ́ Mɩn.

²²Mɔ Zoluzalɛmʋn asɔnɩn nɩn anun menian’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ kɔ sʋan Baanabasɩ Antiɔsʋ ɛlɔ. ²³Baanabasɩ hɔlɩ juli ɛlɔ m’ɔ nwunlin junman’n mɔ Nyanmɩan a li yɩ́ ɛbɛlɛ’n, ɔ lili yɩ́ nwʋn fɛ. Ɔ kɔ wowula anianman’n-mɔ kʋalaa anwʋnsɛlɛ kɛ bɛ fá bɛ́ ahʋnlɩn’n kʋalaatin bɛ sʋ́ yɛ́ Mɩn. ²⁴Baanabasɩ tɩ sʋanlan kpa, ɔ le dedi ɛsɛ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n wɔ yɩ́ nun kpa. Ɛhɩ ati, menian dɔʋn kpa falɩ bɛ́ nwʋn bɛ manlɩn yɛ́ Mɩn.

²⁵Ɛhɩ anzin, Baanabasɩ hɔlɩ Sɔlʋ ɛfa Talɩsɩ. ²⁶M’ɔ tʋlɩ Sɔlʋ’n, ɔ nʋn yɩ́ kɔ a Antiɔsʋ bɛ kɔ li ɛbɛlɛ afʋɛ kɔkɔlɛ kʋn, bɛ kɔ li junman asɔnɩn sɔ nɩn anun. Bɛ kɔ hehele menian dɔʋn kpa ninnge. Antiɔsʋ ɛbɛlɛ yɛ̂ bɛ lili mʋa bɛ fɛlɛlɩ yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ “Kilisi amma” ɔ.

²⁷Tɛmʋn sɔ’n, yɛ́ Mɩn mgbɔmanfʋɛ mmie-mɔ fi Zoluzalɛmʋn bɛ kɔ a Antiɔsʋ. ²⁸Mgbɔmanfʋɛ sɔ’n, bɛ́ nunhan kʋn li Agabisi. Agabisi kɔ jasʋ, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ man ɔ kɔ han kɛ ɔ ngɔ hyɛ man, ɛhɔɛ kpili kpa ’ba kpɩn asɩɛ’n lɩka kʋalaatin. Ɛjɔlɛ sɔ’n kpɩnlɩn sʋ mɛlɛ mɔ anɩn Kulodʋ tɩ *Lɔmʋn belemgbin kpain’n. ²⁹Mɔ yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n bɛ fualɩ kɛ sʋanlan kʋn biala like mɔ yɩ́ sa kɔ tʋ yɩ́’n, ɔ fá bála maan bɛ fá bɛ nwán anianman’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Zude mân nɩn anun ɛlɔ’n. ³⁰Bɛ kɔ yɔ yɩ́ sɔ sakpa. Bɛ kɔ yɩ Baanabasɩ nʋn Sɔlʋ kɛ bɛ fá acɛdɩɛ sɔ’n-mɔ, bɛ hɔ́ fá mán Zude mân nɩn anun ɛlɔ asɔnɩn nɩn asʋ mgbain’n-mɔ.

Belemgbin Elɔdɩ Agilipa ’ba man bɛ tʋ Pɩɛlɩ fiadɩ

¹Ɛhɩ, mɛlɛ mɔ Baanabasɩ nʋn Sɔlʋ bɛ juli Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ’n, belemgbin *Elɔdɩ kɔ bɔ yɩ́ bʋ ɔ kɔ hele asɔnɩn mma’n mmie-mɔ ahʋlʋwa. ²Ɔ kɔ man bɛ kɔ fa dadɩɛ bɛ kɔ hun Zʋan anianman bian Zʋakɩ. ³Kɛmɔ Elɔdɩ nɩan an, yɩ́ nyɔlɩɛ sɔ’n yɔ Zufʋ’n-mɔ ɛnyɩnmɩn’n, ɔ kɔ man bɛ kɔ hyɩ Pɩɛlɩ. Zufʋ’n-mɔ fɛtɩ’n mɔ bɛ ’di a, bɛ nni man kpaʋn’n mɔ fali ayile wɔ nun’n tɛmʋn sɔ’n yɛ̂ bɛ hyɩlɩ yɩ́ ɔ. ⁴Mɔ bɛ hyɩlɩ Pɩɛlɩ yuelɩ’n, Elɔdɩ kɔ man bɛ kɔ tʋ yɩ́ fiadɩ. Ɔ kɔ fa yɩ́ kɔ wula nzalafʋ fatule nnan asa nun. Fatule kʋn biala, nzalafʋ nnan yɛ̂ bɛ wɔ nun ɔ. Anɩn Elɔdɩ lɛ nwʋnndɛ kɛ bɛ di Pakɩ fɛtɩ’n yue a, yɛ̂ ɔ ’fa Pɩɛlɩ fite bagua nɩn anyunnun ɔ bua yɩ́ ndɛɛ ɔ.

Nyanmɩan ’ba le Pɩɛlɩ fi belemgbin Elɔdɩ asa nun

⁵Anɩn Pɩɛlɩ la fiadɩ sua nɩn anun, nan asɔnɩn mma’n-mɔ kɔ sɛlɛ Pɩɛlɩ ati nzɛlɛ m’ɔ sʋ ɛbʋɛ.

⁶Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, alɩ́ɛ cɩn an, anɩn Elɔdɩ lɛ bua Pɩɛlɩ ndɛɛ. Bɛ kɔ fa ngɔnzɔngɔnzɔ nnyuan bɛ kɔ cɩcɩ Pɩɛlɩ, ɔ la nzalafʋ nnyuan afian ɔ lɛ dafɩ. Nzalafʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ sisa fiadɩ sua’n jijin anʋan nɩn anyunnun ɛbɛlɛ. ⁷Ɛbɛlɛ ala, yɛ̂ Mɩn bɔfʋɛ’n kʋn kɔ fite. Lɩka mɔ Pɩɛlɩ la’n kɔ ta yuein kɛ kanlannɩɛ. Nyanmɩansʋ bɔfʋɛ’n kɔ kpusu kpusu Pɩɛlɩ ɔ kɔ tinnge yɩ́. Yɩ́ nwan: “Pɩɛlɩ, kan wɔ́ nwʋn jasʋ!” Yɩ́ sa ngɔnzɔngɔnzɔ’n-mɔ kɔ foti kɔ gua.

⁸Bɔfʋɛ’n nwan: “Fa wɔ́ bɛlɛtɩ’n cɩ wɔ́ nwʋn sʋ nán wowula wɔ́ mgbabʋa’n.” Pɩɛlɩ kɔ jasʋ ɔ kɔ fa yɩ́ bɛlɛtɩ’n kɔ hyɩ yɩ́ nwʋn sʋ ɔ kɔ wowula yɩ́ mgbabʋa’n. Bɔfʋɛ’n nwan: “Wula wɔ́ taladɩɛ kpili’n nán si mɩ́n sʋ.” ⁹Pɩɛlɩ si bɔfʋɛ’n sʋ ɔ fi fiadɩ sua nɩn anun ɔ kɔ fite. Yɩ́ ajʋnlɩn nun an, anɩn ɛlalɩɛ yɛ̂ ɔ lɛ cɩn ɔ. Afɩ ɔ nwunlin man nun kɛ bɔfʋɛ’n yɛ̂ ɔ lɛ di junman sɔ’n sakpa ɔ. ¹⁰Ɔ nʋn bɔfʋɛ’n, bɛ kɔ san alimʋa nzalafʋ fatule nɩn anwʋn, bɛ kɔ san m’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n kʋsʋ anwʋn. Bɛ kɔ tʋ bulalɛ anʋan’n mɔ bɛ tʋ yɩ́ a, anɩn bɛ lɛ wʋlʋ kulo nɩn anun’n. Anʋan sɔ nɩn angʋnmɩn kɔ tike bɛ́ nyunnun ɛbɛlɛ. Bɛ kɔ fite. Bɛ kɔ sɩn gota kʋn asʋ, bɔfʋɛ’n kɔ yaci Pɩɛlɩ ɛbɛlɛ ɔ kɔ nwannyan.

¹¹Afɩ m’ɔ yɔlɩ sɔ’n, bɛlɛ mɔ Pɩɛlɩ a nwun nun ɔ. Yɩ́ nwan: “Sɩan dɩɛ, m’an nwun yɩ́ yuein. Yɛ́ Mɩn a sʋan yɩ́ bɔfʋɛ’n kɛ ɔ bála a le mɩ́n fi Elɔdɩ asa nun ɔ nʋn ɛtɛ’n kʋalaa mɔ Zufʋ’n-mɔ susu mɩ́n’n.” ¹²M’ɔ jʋnlɩnlɩn dede m’ɔ tɩlɩ ɛjɔlɛ nɩn abʋ’n, ɔ kɔ bɔ yɩ́ ti Zʋan mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Maakɩ nɩn anin Mali awulo ɛlɔ. Ɔ ’kɔ a ju a, menian dɔʋn kpa a yia ɛbɛlɛ bɛ lɛ yɔ asɔnɩn. ¹³Pɩɛlɩ kɔ bɔ anʋan’n. Afanɩan balasua kʋn, bɛ fɛlɛ yɩ́ Lodɩ, ɔ kɔ hɔ anʋan nɩn etike. ¹⁴Mɔ Lodɩ tɩlɩ Pɩɛlɩ anɩn’n, ɔ kɔ li yɩ́ nwʋn fɛ nan kʋsʋ ɔ ngɔ tike man anʋan’n. Ɔ kɔ nwanndi kɔ hɔ kɔ bɔ amannɩɛ awulo kunnun ɛlɔ kɛ Pɩɛlɩ y’ɔ lɛ bɔ anʋan nɩn ɔ.

¹⁵M’ɔ bɔlɩ amannɩɛ sɔ’n, bɛ́ nwan: “Se kɛ ɛ lɛ sɛ!”

Anɩn Lodɩ lɛ kan fua sʋ kɛ: “Sakpa, Pɩɛlɩ y’ɔ lɛ bɔ anʋan nɩn ɔ.”

Bɛ́ nwan: “Sɛ kɛ yɩ́ bɔfʋɛ’n yɛ̂ ɔ’a yɩ yɩ́ nwun ɔ’a hele yɩ́ ɔ.”

¹⁶Mɔ bɛ ’kɩkan ɛhɩ’n, anɩn Pɩɛlɩ tɛ jin anʋan nɩn anzin ɔ tɛ bɔ. Bɛ ’tike anʋan nɩn an, Pɩɛlɩ jin. Ɛjɔlɛ’n kɔ sin bɛ́ nwʋn. ¹⁷Pɩɛlɩ kɔ bʋbʋ bɛ́ kɛ bɛ múan bɛ́ nʋan. Kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ yɛ̂ Mɩn yɩlɩ yɩ́ fi fiadɩ sua nɩn anun’n, ɔ kɔ sʋsɔ sʋ ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́. Ɛsɛ yɩ́ nwan: “Ɛmɔ hán ɛjɔlɛ sɔ’n bɛ hele Zʋakɩ nʋn anianman’n-mɔ.” M’ɔ hanlɩn sɔ’n, ɔ fitelɩ ɔ bɔlɩ yɩ́ ti lɩka fʋfɔlɛ.

¹⁸Ɔ wɔ ɛbɛlɛ dede alɩ́ɛ kɔ hɩn. Nzalafʋ’n-mɔ kpʋnndɛ Pɩɛlɩ a, bɛ nwun Pɩɛlɩ nin. Bɛ́ nyɩn kɔ bʋlʋ. ¹⁹Elɔdɩ kɔ man bɛ kɔ hɔ yɩ́ ɛkpʋnndɛ. Bɛ kɔ kpʋnndɛ yɩ́ dede ɔ tɩ man mɔ bɛ lɛ nwun yɩ́ ɔ. Ɛhɩ a, Elɔdɩ kɔ man bɛ kɔ bisa bisa nzalafʋ sɔ’n-mɔ kosuan. Yɩ́ bɛ-yue-asɩɛ, Elɔdɩ manlɩn atɩn kɛ bɛ hún bɛ́.

Kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ belemgbin Elɔdɩ wuli’n

Ɛhɩ anzin, Elɔdɩ fi Zude mân nun ɔ kɔ hɔ kɔ tanlan Sezale kaan. ²⁰Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Elɔdɩ a fɛ Tii nʋn Sidʋn amma’n-mɔ anwʋn ɛya kpa. Ɛhɩka ati, bɛ kɔ nwun Elɔdɩ menian’n-mɔ mɔ bɛ di yɩ́ sua nɩn anun junman nɩn asʋ kpain nɩn anwʋn bɛ nʋn yɩ́ kɔ tila amanngʋan. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Balasɩtusi. Bɛ́ nʋan kɔ sɛ bɛ́ nwʋn, bɛ kɔ a kɔ tʋ Elɔdɩ. Bɛ kɔ sɩn Balasɩtusi asʋ bɛ kɔ fa bɛ kɔ tʋ Elɔdɩ anyunnun kɛ bɛ kulo kɛ bɛ sesie bɛ́ afian. Ɔ sanlɩn kɛ, Elɔdɩ mân’n y’ɔ man bɛ didi ɔ.

²¹Bɛ kɔ hele bɛ́ nwʋn cɩan. Mɔ cɩan sɔ’n juli’n, Elɔdɩ kɔ wula yɩ́ belemgbin taladɩɛ’n ɔ kɔ tanlan yɩ́ bia nɩn asʋ. Ɔ kɔ han ɛjɔlɛ dede yɩ́ nʋan kɔ tɔ. ²²Menian’n-mɔ kɔ bɔ bɛ́ sa nun. Bɛ́ nwan: “Nyanmɩan yɛ̂ ɔ’a jʋjɔ ɔ, nán nan kulo sʋanlan ɔ!” ²³Tɛmʋn sɔ’n, yɛ́ Mɩn bɔfʋɛ’n kʋn kɔ yɩ ewue kɔ tʋ Elɔdɩ anwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ, Elɔdɩ a man b’a sʋ yɩ́ kɛ bɛ sʋ Nyanmɩan’n. Ngakʋba kɔ li Elɔdɩ bɛ kɔ hun yɩ́.

²⁴Ɛhɩ nʋn ɛhɩ a, anɩn Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n lɛ tɛlɛ, menian dɔʋn lɛ fa bɛ́ nwʋn bɛ man yɛ́ Mɩn. ²⁵Baanabasɩ nʋn Sɔlʋ dɩɛ, mɔ bɛ nʋn anwan’n walɩ Zoluzalɛmʋn yuelɩ’n, bɛ kɔ sa bɛ kɔ hɔ Antiɔsʋ. Mɔ bɛ ’kɔ’n, bɛ nʋn Zʋan mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Maakɩ’n yɛ̂ ɔ hɔlɩ ɔ.

Nyanmɩan Wawɛ’n ’ba sʋan Baanabasɩ nʋn Sɔlʋ

¹Ɛhɩ, anɩn mgbɔmanfʋɛ nʋn ngehelefʋɛ wɔ Antiɔsʋ asɔnɩn nɩn anun. Ɛ ’nwun bɛ́: Baanabasɩ, Simeʋn mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Bíle, Lusiyusi m’ɔ fi Silɛnɩn’n, Manahɛnɩn mɔ bɛ talɩ yɩ́ nʋn belemgbin Elɔdɩ lɩka kʋn’n yɛ̂ Sɔlʋ. ²Ɛlɛhʋn kʋn, anɩn bɛ lɛ cɩ ɛhɔɛ bɛ yɔ asɔnɩn. Ɛhɩ a, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ síe Baanabasɩ nʋn Sɔlʋ ahanmɩan maan bɛ lí junman’n mɔ yɩ́ ti yɛ̂ m’an fɛlɛ bɛ́’n.” ³Mɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n hanlɩn sɔ, mɔ bɛ hyɩlɩ ɛhɔɛ bɛ yɔlɩ asɔnɩn, mɔ bɛ ’ba yue’n, bɛ kɔ fa bɛ́ sa bɛ kɔ fua Baanabasɩ nʋn Sɔlʋ anwʋn, bɛ kɔ sɛlɛ Nyanmɩan bɛ kɔ man bɛ́ bɛ kɔ yaci bɛ́ maan bɛ kɔ hɔ.

Baanabasɩ nʋn Sɔlʋ ’ba hɔ Sipʋlʋ mân nun

⁴Ɛhɩ, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ sʋan Baanabasɩ nʋn Sɔlʋ. Bɛ kɔ ju Selesi kulo nɩn asʋ. Bɛ kɔ fa meli ɛbɛlɛ bɛ kɔ hɔ Sipʋlʋ mân’n m’ɔ wɔ asue afian nɩn anun. ⁵Mɛlɛ mɔ bɛ juli kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Salaminnin nɩn asʋ’n, bɛ kɔ han Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun. Mɔ Baanabasɩ nʋn Sɔlʋ bɛ ’kɔ’n, bɛ nʋn Zʋan mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Maakɩ’n y’ɔ hɔlɩ ɔ. Ɔ tɩ bɛ́ bʋkafʋɛ.

⁶Ɛsɛ bɛ fi Salaminnin ɛbɛlɛ, bɛ kɔ kpɛ asue afian kpɔlɛ sɔ’n dede bɛ kɔ ju kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Pafɔsʋ nɩn asʋ. Bɛ tʋlɩ Zufʋ bian kʋn ɛbɛlɛ. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Bâ-Zozi. Ɔ yɩ jiliwa ɛsɛ ɔ bu yɩ́ nwʋn kɛ ɔ tɩ Nyanmɩan kpɔmanfʋɛ. ⁷Anɩn Bâ-Zozi sɔ’n wɔ bian m’ɔ sie Sipʋlʋ mân nɩn anwʋn ɛbɛlɛ. Bɛ fɛlɛ bian sɔ’n Sɛɛzusu Polusu. Ɔ tɩ ngɛlɛfʋɛ. Ɔ kɔ man bɛ kɔ fɛlɛ Baanabasɩ nʋn Sɔlʋ, ɔ sanlɩn kɛ ɔ kulo kɛ ɔ tie Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n. ⁸Mɔ Sɛɛzusu Polusu man bɛ fɛlɛlɩ bɛ́’n, Bâ-Zozi mɔ gɛlɛkɩ anɩɛ nɩn anun bɛ fɛlɛ yɩ́ Elimasɩ mɔ yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ sʋanlan m’ɔ yɩ jiliwa, ɔ kɔ totua Baanabasɩ nʋn Sɔlʋ atɩn, ɛsɛ ɔ kɔ han kɔ hele kpain’n kɛ n’ɔ de Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n di. ⁹Ɛhɩ a, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ jinlan Sɔlʋ mɔ ɛsɛ bɛ fɛlɛ yɩ́ Pɔlʋ nɩn anzin. Ɔ kɔ tu yɩ́ nyɩn kɔ gua Elimasɩ anwʋn. yɩ́ nwan: ¹⁰“Apoo ati anun ɛtɛ sʋanlan, Abɔnsanmʋn awa, m’ɔ kpɔ like kʋalaa m’ɔ tɩ kpa, cɩan benin yɛ̂ Nyanmɩan ninnge m’ɔ kɔ sesie’n ɛ ’yaci yɩ́ ɛsɛcɩ ɔ. ¹¹Kɩkaala dɩɛ, nwun yɩ́ kɛ yɛ́ Mɩn ’ba fin wɔ́ like. Wɔ́ nyɩn’n ’ba sin mɛlɛ kaan sʋa, ɛ ngɔ nwun man sɛnzɛ’n kʋ́n.”

Ɛbɛlɛ ala, Elimasɩ anyɩn’n kɔ sin ɔ kɔ ha awosin nun. Anɩn ɔ lɛ tʋtʋ yɩ́ sa ɔ kpʋnndɛ sʋanlan ɔ sɔ yɩ́ sa maan ɔ di yɩ́ taataa. ¹²Mɔ kʋnmanna’n nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɛjɔlɛ’n sinlin yɩ́ nwʋn. Ɔ kɔ le yɛ́ Mɩn Anʋan Ɛjɔlɛ’n kɔ li.

Pizidi Antiɔsʋ kulo nɩn asʋ

¹³Ɛhɩ anzin, Pɔlʋ nʋn yɩ́ manngʋn’n-mɔ bɛ kɔ fʋ meli nun Pafɔsʋ ɛbɛlɛ. Bɛ kɔ bɔ bɛ́ ti Panfili mân nɩn anun. Bɛ kɔ hɔ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Pɛlɩzʋ nɩn asʋ. Zʋan Maakɩ kɔ yaci bɛ́ ɛbɛlɛ ɔ kɔ sa yɩ́ nzin Zoluzalɛmʋn. ¹⁴Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ bɛ kɔ fa atɩn’n bɛ́ nʋan y’ɔ le Antiɔsʋ m’ɔ wɔ Pizidi mân nun’n. Ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n, bɛ kɔ wʋlʋ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn anun bɛ kɔ tɛtanlan asɩ. ¹⁵Asɔnɩn ɛyɔlɛ nɩn anun, menian kɔ kɩnnga Moyizɩ mala kalata’n nʋn mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ dɩɛ’n. Mɔ bɛ kɩnngalɩ yuelɩ’n, asɔnɩn nɩn asʋ mgbain’n-mɔ man bɛ hanlɩn bɛ helelɩ Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ kɛ: “Anianman mmelenzua-mɔ, sɛ ɛmɔ le ɛjɔlɛ bɛ kan bɛ wowula bɛ́ mɔ b’a yia ɛwa nɩn anwʋnsɛlɛ a, atɩn wɔ nun.”

¹⁶Mɔ mgbain’n-mɔ hanlɩn sɔ’n, Pɔlʋ kɔ jasʋ, ɔ kɔ tʋ yɩ́ sa ɔ kɔ bʋbʋ bɛ́, yɩ́ nwan: “Izalayɛ amma ɔ nʋn ɛmɔ mɔ ɛmɔ anyɩn sɔ Nyanmɩan bɛ sʋ yɩ́’n, ɛmɔ tíe. ¹⁷Izalayɛ amma’n-mɔ Nyanmɩan nɩn a fɛlɛ yɛ́ nan-mɔ. Ɔ a man b’a li ata bɛ́ nwʋn a sʋn mɛlɛ mɔ anɩn bɛ tɩ nyɔfʋɛ Ezipiti mân nɩn anun ɛlɔ’n. Ɛhɩ anzin, tunmin sʋ, Nyanmɩan a yɩ bɛ́ fi Ezipiti mân nɩn anun. ¹⁸Mɛlɛ mɔ anɩn bɛ nanndɩ ɛwâ nɩn anun’n, Nyanmɩan gualɩ bɛ́ nʋan alɩɛ kɔ yɔ afʋɛ abulanan. ¹⁹Nyanmɩan kɔ bɔ mân nsʋ abʋsʋ Kanaân mân nɩn anun ɔ kɔ fa bɛ́ lɩka’n kɔ man yɛ́ nan-mɔ kɛ bɛ́ ajâ like. ²⁰Afʋɛ kɔ yɔ ɛya nnan abulanun kɔ sɩn.

“Ɛhɩ anzin, bɛ́ mɔ bɛ di ɛjɔlɛ’n buli mân’n dede ɔ juli kpɔmanfʋɛ Samiɛ mɛlɛ sʋ. ²¹Samiɛ mɛlɛ sʋ, bɛ́ nwan bɛ kulo kɛ bɛ nyan belemgbin maan ɔ sie bɛ́. Nyanmɩan kɔ sie Kisi awa Sayuli m’ɔ fi Bɩnnzʋamɩn afilie nɩn anun’n belemgbin kɔ man bɛ́. Sayuli lili belemgbin afʋɛ abulanan. ²²Mɔ Nyanmɩan tuli yɩ́’n y’ɔ sielɩ Davidi belemgbin ɔ. Nyanmɩan lili Davidi anwʋn adanzɩɛ kɛ: M’an nwun yɩ́ kɛ Jese awa Davidi tɩ mɩ́n ahʋnlɩn nun sʋanlan. Like kʋalaa mɔ mɩn kulo’n yɛ̂ ɔ ’yɔ ɔ.

²³“Davidi abʋsʋ sʋanlan kʋn y’ɔ le Zozi. Nyanmɩan a sie Zozi kɛ Izalayɛ mân nɩn ati Ngʋandefʋɛ. Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan bɔlɩ anɔhʋba sɔ’n. ²⁴Asannan nán Zozi a a’n, Zʋan hanlɩn helelɩ Izalayɛ mân bɔndɩn’n kɛ bɛ káci bɛ́ abalabɔ’n bɛ fá bɛ́ nwʋn bɛ mán Nyanmɩan maan ɔ sɔ́nɩn bɛ́. ²⁵Mɔ Zʋan ’kɔ yɩ́ ayuelɩɛ’n, ɔ kɔ bisa menian’n-mɔ kɛ: ‘Ɛmɔ nwan: nwan sʋanlan dɩɛ y’ɔ le mɩ́n? Sʋanlan’n mɔ ɛmɔ lɛ nwʋnndɛ yɩ́’n, nán yɩ́ y’ɔ le mɩ́n! Nan ɛmɔ tíe, sʋanlan kʋn fi mɩ́n nzin ɔ lɛ ba, mɩn nzɛ nvata man kɛ mɩn nyannjɩ yɩ́ ja mgbabʋa nyanman’n.’

²⁶“Anianman mmelenzua, ɛmɔ mɔ bɛ tɩ Abalahamʋn abʋsʋ menian, ɔ nʋn ɛmɔ mɔ ɛmɔ tɩ man Zufʋ kʋsʋ ɛmɔ anyɩn sɔ Nyanmɩan bɛ sʋ yɩ́’n, yɛ́ dunman nun ati yɛ̂ bɛ́ ti ele ngalɩɛ ɛhɩ a a ɔ. ²⁷Afɩ, Zoluzalɛmʋn amma’n-mɔ nʋn bɛ́ mgbain’n-mɔ, b’a mmu man Zozi sʋanlan. Ɛsɛ ɛjɔlɛ mɔ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ hɛlɛlɩ mɔ ɛnwʋnmɩan ele biala bɛ kɩnnga’n, b’a ndɩ man yɩ́ bʋ. Nan bɛ́ dɩɛ, b’a man b’a hun Zozi. B’a man ɛjɔlɛ’n mɔ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ hanlɩn nɩn a kpɩn sʋ. ²⁸Bɛ si Pilatɩ sʋ kɛ ɔ mán bɛ hún yɩ́. Kʋsʋ b’a ngʋala b’a ngele man kɛ like sʋa ati yɛ̂ yɛ́ nwan bɛ́ hún yɩ́ ɔ. ²⁹Mɔ Zozi anwʋn ɛjɔlɛ’n kʋalaa m’ɔ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun’n kpɩnlɩn sʋ’n, bɛ kɔ yɩ yɩ́ fi kʋlʋwa nɩn asʋ bɛ kɔ hɔ kɔ sie yɩ́. ³⁰Nan Nyanmɩan man ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge. ³¹Mɔ Zozi fi ewue nun tinngelɩ’n, ɔ yɩlɩ yɩ́ nwʋn cɩan kɔ yɔ nyɛ nyɛ ɔ helelɩ bɛ́ mɔ bɛ nʋn yɩ́ nanndɩlɩ’n, ɔ bɔ yɩ́ bʋ Galile mân nɩn anun ɔ kɔ ju Zoluzalɛmʋn. Menian sɔ’n-mɔ, bɛ́ yɛ̂ sian dɩɛ, bɛ lɛ di adanzɩɛ bɛ kan yɩ́ ɛjɔlɛ’n bɛ kele Izalayɛ mân nɩn ɔ.

³²“Yɛ́ muonun yɛ lɛ bɔ Ɛjɔlɛkpa sɔ’n yɛ kele ɛmɔ. Ɔ tɩ like mɔ Nyanmɩan falɩ bɔlɩ yɛ́ nan-mɔ anɔhʋba ɔ. ³³Nyanmɩan a man anɔhʋba sɔ nɩn a kpɩn sʋ a man yɛ́ mɔ yɛ tɩ yɛ́ nan-mɔ abʋsʋ menian’n. Ɔ sanlɩn kɛ, ɔ’a man Zozi fi ewue nun a tinnge kɛ bɛ kpɩnlɩn bɛ hɛlɛlɩ yɩ́ wɔ Izalayɛ ejue ɛtʋɛ kalata nɩn ati nnyuan nɩn anun’n kɛ:

Ɛ tɩ mɩ́n Wa,

ɛnɛ m’ɔ kɔ’n, n dɩ wɔ́ Sɩ.

³⁴“Nyanmɩan hanlɩn kɛ ɔ ’man ɔ fi ewue nun tinnge, ɔ ’man ɔ nwu man kʋ́n. Ɛ ’nwun kɛ ɔ kpɩnlɩn hanlɩn yɩ́’n:

Anwʋntɩɛ nyila mgbakpa’n

mɔ n valɩ m mɔlɩ *Davidi anɔhʋba’n

yɛ̂ mɩn ’fa mɩn man ɛmɔ ɔ.

³⁵Ɛhɩka ati, lɩka kʋn biekun yɩ́ nwan:

Ɛ ngɔ man man atɩn

maan wɔ́ anwʋntɩɛ sʋanlan’n

ngɔ kpɔlɔ man sɛka nɩn anun.

³⁶“Mɛlɛ mɔ anɩn belemgbin Davidi tɛ tɩ asɩ’n, like mɔ Nyanmɩan bisalɩ yɩ́ kɛ ɔ yɔ́’n, ɔ yɔlɩ. Davidi a wu, b’a sie yɩ́ lɩka mɔ bɛ sielɩ yɩ́ nan-mɔ’n, ɔ’a kpɔlɔ. ³⁷Nan sʋanlan’n mɔ Nyanmɩan a man ɔ fi ewue nun ɔ a tinnge’n, ɔ’a mgbɔlɔ man.

³⁸“Anianman mmelenzua-mɔ, ɛmɔ nwún yɩ́ kɛ Zozi dunman nun yɛ̂ ɛmɔ kʋala kɛ bɛ nyan ɛtɛ face ɔ. ³⁹Sʋanlan biala m’ɔ de yɩ́ di’n, ɔ nyan yɩ́ ti fi yɩ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ’n-mɔ kʋalaa mɔ Moyizɩ mala nɩn a ngʋala a nne man ɛmɔ’n fi nun fite. ⁴⁰Ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn kpa, nán ɛjɔlɛ’n mɔ Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ hanlɩn nɩn a nga man ɛmɔ anwʋn. Afɩ, bɛ́ nwan:

⁴¹Atubɛnwʋn mma,

ɛmɔ nɩ́an maan ɔ sín bɛ́ nwʋn,

ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ dɩɛ a yue.

Ɛmɔ mɛlɛ sʋ, mɩn ’ba yɔ like kʋn.

Sɛ sʋanlan kan like sɔ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ kele ɛmɔ a,

ɛmɔ ngɔ le ngɔ li man.”

⁴²Mɔ Pɔlʋ anʋan tɔlɩ mɔ bɛ fi asɔnɩn bɛ fitelɩ’n, bɛ kɔ han bɛ kɔ hele Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ kɛ bɛ sá bɛ bála ɛnwʋnmɩan ele cɩan fʋfɔlɛ nán bɛ hán ɛjɔlɛ sɔ’n biekun. ⁴³Mɔ bɛ sanndɩlɩ’n, Zufʋ’n-mɔ dɔʋn nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nan kʋsʋ bɛ kɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn’n bie’n, bɛ kɔ fa bɛ́ nwʋn bɛ kɔ bɔ Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ bɛ́ nʋn bɛ kɔ jʋjɔ. Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ bɛ kɔ bʋtʋ bɛ́ kɛ Zozi anwʋn Ɛjɔlɛkpa’n mɔ b’a tɩ’n, bɛ tíla nun kpa.

⁴⁴Mɔ ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n mɔ bɛ helelɩ’n juli’n, yɛ́ Mɩn Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn etie ati, kulo bɔndɩn’n kɔ yia. ⁴⁵Mɔ Zufʋ’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ kɔ fa Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ anwʋn ɛkpɔ. Ɛjɔlɛ’n mɔ Pɔlʋ lɛ kan’n, anɩn bɛ lɛ bɔ bɛ yɩ bɛ kpɛ yɩ́ nzʋba. ⁴⁶Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ kɔ nyan anwʋnsɛlɛ bɛ kɔ han bɛ kɔ hele bɛ́ kɛ: “Ɛmɔ Zufʋ’n-mɔ, ɛmɔ yɛ̂ ɔ di kɛ bɛ di mʋa bɛ kan Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n bɛ kele ɛmɔ ɔ. Nan kɛmɔ ɔ njian man ɛmɔ, mɔ ɛsɛ ɛmɔ nɩan an, ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n nzɛ nvata man ɛmɔ’n, yɩ́ ti, kɩkaala dɩɛ, yɛ lɛ kaci yɛ́ nyɩn bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n-mɔ ɛlɔ. ⁴⁷Ɔ sanlɩn kɛ, ɛ ’nwun junman’n mɔ yɛ́ Mɩn a fa a wula yɛ́ sa nun’n, yɩ́ nwan:

M’an sie wɔ́ kɛ kanlannɩɛ

maan ɛ ta man bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n-mɔ

nán ɛ bɔ ngʋan ele nɩn anwʋn ɛjɔlɛ

ɛ kele asɩɛ nɩn asʋ menian’n-mɔ kʋalaatin.”

⁴⁸Mɔ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ kɔ li yɩ́ nwʋn fɛ, bɛ kɔ yɩ yɛ́ Mɩn Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn ayɛ. Bɛ́ kʋalaa mɔ Nyanmɩan a hɛlɛ bɛ́ dunman yɩ́ kalata nɩn anun kɛ bɛ nyán ngʋan m’ɔ le man ayuelɩɛ’n, menian sɔ’n-mɔ kɔ fa bɛ́ nwʋn bɛ kɔ man yɛ́ Mɩn.

⁴⁹Yɛ́ Mɩn Anʋan Ɛjɔlɛ’n kɔ tɛlɛ ɛbɛlɛ etin nɩn asʋ. ⁵⁰Ɛhɩ a, Zufʋ’n-mɔ kɔ wowula mmalasua mgbili mgbili’n-mɔ mɔ bɛ sʋ Nyanmɩan’n nʋn kulo nɩn asʋ menian mgbili mgbili’n-mɔ abʋ. Bɛ kɔ hele Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ ahʋlʋwa bɛ kɔ fʋan bɛ́ fi bɛ́ mân nɩn anun. ⁵¹Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ bɛ kɔ wʋsʋ bɛ́ ja nɩn anun anyʋan’n bɛ kɔ gua bɛ́ kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ bɛ kɔ hɔ Ikoninwɔmʋn kulo nɩn asʋ. (Yɩ́ bʋ kele kɛ Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ ngulo man kɛ bɛ fa bɛ́ nwʋn bɛ man yɛ́ Mɩn’n, sɛ bɛ minlin an, nán Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ ɛjɔlɛ ɔ.) ⁵²Bɛ́ mɔ b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man yɛ́ Mɩn Antiɔsʋ ɛlɔ’n, bɛ́ dɩɛ, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n wɔ bɛ́ nun, ɛsɛ bɛ le fɛ elie.

Ikoninwɔmʋn kulo nɩn asʋ

¹Mɔ Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ juli Ikoninwɔmʋn ɛlɔ’n, bɛ hɔlɩ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn anun. Kɛ bɛ kpɩnlɩn bɛ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa’n, ɔ man Zufʋ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n, bɛ́ dɔʋn bɛ falɩ bɛ́ nwʋn bɛ manlɩn yɛ́ Mɩn. ²Nan Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ ngulo man kɛ bɛ fa bɛ́ nwʋn bɛ man yɛ́ Mɩn’n, bɛ kɔ wowula bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn abʋ maan bɛ kɔ fa anianman’n-mɔ anwʋn ɛkpɔ. ³Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ dɩɛ, bɛ tanlanlɩn Ikoninwɔmʋn ɛbɛlɛ ɔ hyɛlɩ kpa. Bɛ le anwʋnsɛlɛ nʋn dedi yɛ́ Mɩn anun bɛ kan yɩ́ nʋan ɛjɔlɛ’n. Yɛ́ Mɩn man bɛ́ tunmin maan bɛ yɩ atɛlɛ bɛ yɔ asinbɛnwʋn ninnge. Ɔ yɔ yɩ́ sɔ ɔ man bɛ nwun yɩ́ kɛ yɩ́ anwunnvoe enwuan ɛjɔlɛ’n mɔ bɛ kan’n tɩ ananhɔlɛ. ⁴Kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ menian’n-mɔ kɔ bu bɛ́ nwʋn nun. Mmie-mɔ jin Zufʋ’n-mɔ anzin, mmie-mɔ kʋsʋ jin mmɔfʋɛ’n-mɔ anzin.

⁵Ɛhɩ a, Zufʋ’n-mɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n nʋn bɛ́ mgbain’n-mɔ kɔ bɔbʋa bɛ́ nwʋn, bɛ lɛ ba hele Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ ahʋlʋwa bɛ tʋtʋ bɛ́ ɛbʋɛ bɛ kun bɛ́. ⁶Mɔ Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ nwunlin nun’n, bɛ kɔ yɩ bɛ́ bɔ́lɛ nɩn ɛbɛlɛ. Bɔ kɔ hɔ Lisitili nʋn Dɛlɩbʋ nʋn kulo’n-mɔ mɔ bɛ mantan mantan bɛ́’n-mɔ asʋ. Lisitili nʋn Dɛlɩbʋ tɩ Likawonin mân nun kulo. ⁷Ɛbɛlɛ, bɛ kɔ bɔ Ɛjɔlɛkpa’n bɛ kɔ hele menian’n-mɔ.

Lisitili kulo nɩn asʋ

⁸Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn bian kʋn wɔ Lisitili kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ. Bian sɔ’n tɩ bubuluwafʋɛ sunmin yɩ́ mmatʋnman nun, ɔ nanndɩlɩ man lé. ⁹Ɛlɛhʋn kʋn, anɩn ɔ lɛ tie ɛjɔlɛ’n mɔ Pɔlʋ lɛ kan kele menian’n-mɔ’n. Pɔlʋ anyɩn kɔ ha yɩ́ nwʋn. Ɔ ’nɩan an, anɩn bian’n le dedi ɔ kʋala kɛ yɩ́ nwʋn sa. ¹⁰Ɛhɩ a, Pɔlʋ kɔ tɩan kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Jasʋ jinlan fɔ́ʋ́n!” Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ’n, waka, bian’n kɔ jasʋ kɔ jinlan ɛsɛ ɔ kɔ nanndɩ.

¹¹Mɔ Menian’n-mɔ nwunlin mɔ Pɔlʋ yɔlɩ’n, bɛ kɔ bɔ bɛ kɔ sulo Likawonin anɩɛ nɩn anun kɛ: “Mmʋsʋɩn’n-mɔ a kaci bɛ́ nwʋn kulo menian b’a a yɛ́ afian ɛwa!” ¹²Bɛ kɔ tʋn Baanabasɩ “Zesɩ” (m’ɔ tɩ bɛ́ bʋsʋɩn kpili’n) yɛ̂ bɛ kɔ tʋn Pɔlʋ kʋsʋ “Ɛlɩmɛsɩ” (m’ɔ tɩ bɛ́ mmʋsʋɩn’n-mɔ kpɔmanfʋɛ’n). Ɔ sanlɩn kɛ Pɔlʋ yɛ̂ anɩn ɔ jʋjɔ ɔ nʋn Baanabasɩ anʋan ɔ. ¹³Mɔ ɛ ’wʋlʋ kulo nɩn anun’n, ɛbɛlɛ yɛ̂ b’a si bʋsʋɩn Zesɩ sua nɩn ɔ. Sʋanlan’n m’ɔ tʋtɔ Zesɩ’n kɔ man bɛ kɔ fa nnalɛ. Bɛ kɔ sɩsan bɛ́ sʋ nyanman bɛ kɔ sisan nun falawasɩ. Bɛ nʋn nnalɛ’n-mɔ kɔ a kulo nɩn anʋan nɩn anyunnun. Bian sɔ’n nʋn kulo mma’n kulo kɛ bɛ fa nnalɛ sɔ’n-mɔ bɛ yɩ tɛɛ bɛ man Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ.

¹⁴Mɔ Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ kɔ sɔ taladɩɛ’n mɔ bɛ wula’n bɛ kɔ tɩtɩ nun. Bɛ le ɛnwanndie bɛ kɔ wʋlʋ menian’n-mɔ afian. Bɛ le ɛtɩan, bɛ́ nwan: ¹⁵“Ebia-mɔ, nzukɛ ati yɛ̂ ɛmɔ yɔ sʋa ɔ? Yɛ tɩ kulo menian kɛ ɛmɔ ala. Yɛ hanlɩn yɛ helelɩ ɛmɔ, mɛlɛ mɔ yɛ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa’n kɛ ɛmɔ yáci ninnge mgban mgban ɛhɩ-mɔ bɛ gúa. Nán bɛ káci bɛ́ nyɩn Tɩasɩfʋɛ Nyanmɩan nɩn anwʋn ɛlɔ. Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ y’ɔ bɔlɩ anwunno nʋn asɩ, asue jenvie’n nʋn nun ninnge’n kʋalaatin ɔ. ¹⁶Daba, Nyanmɩan yacili mân nɩn anun menian’n-mɔ maan sʋanlan kʋn biala sɩnlɩn atɩn m’ɔ kulo nɩn asʋ. ¹⁷Nan kʋsʋ tɛmʋn biala ɔ yɔ ye maan bɛ nwun yɩ́. Ɔ man esue’n tɔ maan ɛmɔ ninnge’n-mɔ yɔ kpa. Ɔ gua ɛmɔ anʋan alɩɛ ɛsɛ ɔ wula fɛ elie kpili kpa ɛmɔ ahʋnlɩn nɩn anun.”

¹⁸Ɛhɩ, ɛjɔlɛ’n muonun mɔ Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ lɛ kan maan bɛ yacɩ tɛɛ ɛyɩɛ’n, nán yɩ́ nwʋn bie yɛ̂ anɩn bɛ lɛ di ɔ.

¹⁹Ɛhɩ, Zufʋ mmie-mɔ fi Antiɔsʋ m’ɔ wɔ Pizidi mân nun’n, ɔ nʋn Ikoninwɔmʋn kulo nɩn asʋ, bɛ kɔ a. Bɛ kɔ kaci kulo mma nɩn ati. Bɛ kɔ tʋtʋ Pɔlʋ ɛbʋɛ kɛ bɛ ’kun yɩ́. Mɔ bɛ yɔlɩ yɩ́ sɔ’n, bɛ jʋnlɩn kɛ anɩn ɔ’a wu. Bɛ kɔ hyʋɩn yɩ́ bɛ kɔ tʋ kulo tiba. ²⁰Nan mɔ bɛ́ mɔ bɛ de Nyanmɩan bɛ di’n yialɩ yɩ́ nwʋn’n, ɔ kɔ jasʋ, ɔ kɔ wʋlʋ kulo nɩn anun. Bɛ lalɩ mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ kɔ hɔ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Dɛlɩbʋ nɩn asʋ.

Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ ’ba sa bɛ́ nzin

bɛ kɔ Sili Antiɔsʋ

²¹Ɛhɩ, mɔ Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ juli Dɛlɩbʋ kulo nɩn asʋ’n, bɛ kɔ bɔ Ɛjɔlɛkpa’n bɛ kɔ nyan menian dɔʋn kpa ɛbɛlɛ bɛ kɔ man yɛ́ Mɩn. Bɛ fi ɛbɛlɛ bɛ kɔ sa bɛ́ nzin Lisitili, Ikoninwɔmʋn nʋn Antiɔsʋ m’ɔ wɔ Pizidi mân nun’n. ²²Bɛ kɔ wowula yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ anwʋnsɛlɛ, bɛ kɔ bʋtʋ bɛ́ kɛ bɛ jínlan kpunndiin wɔ bɛ́ dedi nɩn anun. Bɛ kan bɛ kele bɛ́ kɛ: “Ɔ di kɛ yɛ nwun yɛ́ nyunnun kpa kʋalaaka nán y’a wʋlʋ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anun.” ²³Kulo kʋn biala asɔnɩn nɩn anun, bɛ man bɛ sie mgbain. Bɛ cɩ ɛhɔɛ bɛ yɔ asɔnɩn yue a, bɛ sɛlɛ Nyanmɩan bɛ fa bɛ́ bɛ wula yɛ́ Mɩn mɔ b’a le yɩ́ b’a li nɩn asa nun.

²⁴Ɛhɩ anzin, bɛ kɔ kpɛ nun Pizidi mân nɩn anun bɛ kɔ ju Panfili mân nɩn anun. ²⁵Bɛ kɔ han Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n Pɛlɩzʋ kulo nɩn asʋ. Bɛ fi ɛbɛlɛ, bɛ kɔ hɔ Atali kulo’n kʋsʋ asʋ. ²⁶Atali ɛbɛlɛ, bɛ kɔ fʋ meli’n m’ɔ lɛ kɔ Antiɔsʋ nɩn anun. Ɔ sanlɩn kɛ Antiɔsʋ ɛbɛlɛ yɛ̂ bɛ falɩ bɛ́ bɛ wulalɩ Nyanmɩan asa nun mɔ bɛ hɔlɩ yɩ́ junman nɩn elie ɔ.

²⁷Mɔ bɛ juli Antiɔsʋ ɛbɛlɛ’n, bɛ kɔ yia asɔnɩn mma’n-mɔ. Yɩ́ kʋalaa mɔ Nyanmɩan nanndɩlɩ bɛ́ sʋ ɔ yɔlɩ, ɔ nʋn kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n lelɩ Nyanmɩan lili’n, bɛ kɔ bɔ nun amannɩɛ bɛ kɔ hele bɛ́. ²⁸Mɔ bɛ nwunlin bɛ́ nwʋn yuelɩ’n, Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ halɩ anianman’n-mɔ anwʋn ɛbɛlɛ, bɛ hyɛlɩ Antiɔsʋ.

Zoluzalɛmʋn ɛlɔ anyia’n

¹Ɛhɩ, menian fi Zude mân nun bɛ kɔ a Antiɔsʋ. Bɛ juli ɛbɛlɛ mɔ bɛ ’kekele anianman’n-mɔ ninnge’n, bɛ́ nwan: “Sɛ b’a mgbɛ man ɛmɔ mmian nun kɛ *Moyizɩ mala’n kpɩn kele nɩn an, ɛmɔ ngʋala bɛ nnyan man ngʋan.”

²Mɔ Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ nʋn menian sɔ’n-mɔ kɔ su yɩ́ bʋsʋ akpʋlʋwa kpa. Ɛhɩ a, ɔ kɔ yɔ mɔ Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ nʋn anianman’n mmie-mɔ, bɛ hɔ́ Zoluzalɛmʋn bɛ hɔ́ tʋ́ mmɔfʋɛ’n-mɔ nʋn mgbain’n-mɔ wɔ ɛjɔlɛ sɔ nɩn anwʋn.

³Mɔ bɛ ’kɔ’n, asɔnɩn mma’n-mɔ kɔ gua bɛ́ atɩn. Bɛ kɔ kpɛ nun Feninsi nʋn Samali mân nɩn anun. Lɩka mɔ bɛ kɔ ju’n, kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n falɩ bɛ́ nwʋn bɛ manlɩn Nyanmɩan’n, bɛ kan yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ a, anianman’n-mɔ di yɩ́ nwʋn fɛ kpili kpa. ⁴Mɔ Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ nʋn ɛhɩnlɩn-mɔ juli Zoluzalɛmʋn’n, asɔnɩn mma’n-mɔ nʋn mmɔfʋɛ’n-mɔ nʋn mgbain’n-mɔ kɔ le bɛ́ atɩn. Junman mɔ Nyanmɩan nanndɩlɩ bɛ́ sʋ ɔ lili’n, Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ kɔ han yɩ́ kʋalaa bɛ kɔ hele bɛ́.

⁵M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Falisifʋɛ mmie-mɔ mɔ bɛ falɩ bɛ́ nwʋn bɛ manlɩn yɛ́ Mɩn’n kɔ jasʋ, bɛ́ nwan: “Ɔ di kɛ bɛ kpɛ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n mmian nun, ɛsɛ ɔ di kɛ bɛ man bɛ di Moyizɩ mala nɩn asʋ.”

⁶Ɛjɔlɛ sɔ nɩn anwʋn, mmɔfʋɛ’n-mɔ nʋn mgbain’n-mɔ kɔ hɔ anyia. ⁷Bɛ basalɩ yɩ́ dede a, Pɩɛlɩ kɔ jasʋ, yɩ́ nwan: “Anianman-mɔ, ɛmɔ sɩ kɛ ɛmɔ afian ɛwa, Nyanmɩan yɩlɩ mɩ́n a hyɛ kɛ m mɔ́ Ɛjɔlɛkpa’n n géle bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n maan bɛ lé yɩ́ bɛ lí. ⁸Nyanmɩan m’ɔ sɩ menian’n-mɔ ahʋnlɩn nɩn anun ɛjɔlɛ’n, ɔ’a fa yɩ́ Wawɛ Nwannzan-nwannzan ɔ’a man bɛ́ kɛ ɔ’a fa ɔ’a man yɛ́’n. Nyanmɩan a yɔ sɔ ɔ’a hele kɛ ɔ’a sɔ bɛ́ nun. ⁹Yɛ́ o, bɛ́ o, Nyanmɩan a mgba man nun. Ɔ sanlɩn kɛ b’a le Nyanmɩan b’a li, ɔ’a tɩ bɛ́ ahʋnlɩn nɩn anwʋn. ¹⁰Ɔ yɔ sɛ mɔ afɩ sian dɩɛ, ɛmɔ kulo kɛ bɛ sɔ Nyanmɩan bɛ nɩan’n? Bɔ́lɛ mɔ yɛ́ nan-mɔ nʋn yɛ́ y’a ngʋala man yɩ́ sʋa’n, bɛ́ kɔmɩn sʋ yɛ̂ ɔ yúe ɔ? ¹¹Nan yɛ̂ dɩɛ, yɛ de yɛ di kɛ yɛ́ ti enyan’n mɔ y’a nyan yɩ́ kɛ bɛ́ kʋsʋ b’a nyan yɩ́’n, yɛ́ Mɩn Zozi anwunnvoe’n dunman nun ɔ.”

¹²Mɔ Pɩɛlɩ hanlɩn sɔ’n, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ gua didiin, bɛ kɔ tie Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ. Atɛlɛ nʋn asinbɛnwʋn ninnge mɔ Nyanmɩan nanndɩlɩ bɛ́ sʋ ɔ yɔlɩ wɔ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn afian’n, Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ kɔ han yɩ́ ɛjɔlɛ bɛ kɔ hele bɛ́.

¹³Mɔ Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ anʋan tɔlɩ’n, Zʋakɩ kɔ jasʋ, yɩ́ nwan: “Anianman mmelenzua-mɔ, ɛmɔ tíe mɩ́n! ¹⁴Kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ abʋbɔ nɩn anun Nyanmɩan falɩ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn anun mmie-mɔ ɔ’a kaci yɩ́ menian mɔ yɩ́ dunman la bɛ́ sʋ’n, Simʋn a han yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ. ¹⁵Ɛjɔlɛ’n mɔ ɔ’a han’n, ɔ nʋn mɔ Nyanmɩan mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ hanlɩn’n tɩ kʋn. Ɔ sanlɩn kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n le kele kɛ yɛ́ Mɩn nwan:

¹⁶Ɛhɩ anzin, mɩn ’ba sa mɩn ba.

Davidi sua’n mɔ ɔ’a bubu ɔ a gua’n,

mɩn ’sa mɩn si yɩ́ bʋsʋ nɩn anun

ɛsɛ mɩn ’tɩnngɛ yɩ́.

¹⁷Mɛlɛ sɔ’n, menian bʋ nga’n kʋalaatin,

bɛ ’ba kpʋnndɛ yɛ́ Mɩn anzin atɩn.

Yuo, bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ tɩ man Zufʋ

mɔ m’an fɛlɛ bɛ́ kɛ bɛ káci mɩ́n menian’n,

bɛ ’ba yɔ yɩ́ sɔ.

¹⁸Yɛ́ Mɩn m’ɔ yɩlɩ ninnge sɔ’n-mɔ

helelɩ daba daba’n,

ɛjɔlɛ m’ɔ lɛ kan nɩn anɩn.

¹⁹“Ɛhɩka ati, mɩn de mɩn tʋ nun kɛ ɔ tɩ man kpa kɛ bɛ kele bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ mɔ b’a fa bɛ́ nwʋn b’a wula Nyanmɩan asa nun’n yalɛ. ²⁰Nan kʋsʋ, yɛ hɛ́lɛ bɛ́ kalata yɛ hán yɛ héle bɛ́ kɛ nán bɛ di amʋan sʋ naan, nán bɛ di naan bʋka yɩ́ moja’n, nán bɛ di cunmun, ɛsɛ nán bɛ yɔ satɩlɩfʋɛ nyɔlɩɛ. ²¹Afɩ, ɔ fi tɩtɩ, kulo kʋn biala asʋ, menian kan Moyizɩ mala nɩn anun ɛjɔlɛ. Bɛ kɩnnga yɩ́ *ɛnwʋnmɩan ele cɩan daa Zufʋ-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun.”

Kalata’n mɔ bɛ hɛlɛlɩ nwanlɩn asɔnɩn mma’n-mɔ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n

²²Mɔ Zʋakɩ anʋan tɔlɩ’n, mmɔfʋɛ’n-mɔ nʋn mgbain-mɔ nʋn asɔnɩn mma’n-mɔ kʋalaa anʋan kɔ sɛ bɛ́ nwʋn. Bɛ kɔ yɩ anianman mmie-mɔ bɛ́ afian ɛbɛlɛ mɔ bɛ nʋn Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ ’kɔ Antiɔsʋ ɔ. Bɛ́ mɔ bɛ yɩlɩ bɛ́’n-mɔ y’ɔ le Zudɩ mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Baasabasɩ’n, ɔ nʋn Silasɩ. Zudɩ nʋn Silasɩ tɩ asɔnɩn nɩn anun menian mɔ anianman’n-mɔ fɛlɩ bɛ́ kpa ɔ. ²³Kalata’n mɔ bɛ falɩ wulalɩ bɛ́ sa nun’n, ɛ ’nwun ɛjɔlɛ m’ɔ wɔ nun’n:

Anianman-mɔ,

Ɛmɔ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ mɔ bɛ wɔ Antiɔsʋ kulo nɩn asʋ, Sili nʋn Silisi mân nɩn anun’n, Zozi mmɔfʋɛ’n-mɔ nʋn asɔnɩn mgbain’n-mɔ mɔ bɛ tɩ ɛmɔ anianman’n, bɛ́ nwan bɛ ’bisa ɛmɔ ahɩn.

²⁴Y’a tɩ yɩ́ kɛ menian fi yɛ́ afian ɛwa b’a hɔ a hehele ninnge b’a sɛcɩ ɛmɔ ati anun, ɛsɛ b’a man ɛmɔ lʋa a bɔ bɛ́ nwʋn. Menian sɔ’n-mɔ, nán yɛ́ yɛ̂ yɛ sʋanlɩn bɛ́ ɔ. ²⁵Ɛhɩka ati, yɛ́ nʋan a sɛ yɛ́ nwʋn ɛwa, y’a yɩ menian kɛ bɛ hɔ́ tʋ́ ɛmɔ. Bɛ nʋn yɛ́ nianman Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ mɔ bɛ́ nwʋn cian yɛ́’n yɛ̂ bɛ lɛ ba ɔ. ²⁶Yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi dunman nun, ahan menian’n-mɔ ’kun Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ. ²⁷Ɛjɔlɛ mɔ y’a hɛlɛ yɩ́ ɛwa’n, Zudɩ nʋn Silasɩ muonun, bɛ ’ba han nun ɛjɔlɛ bɛ kele ɛmɔ. ²⁸Ɔ sanlɩn kɛ yɛ nʋn Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n, yɛ ngulo man kɛ ɛmɔ nwun ɛfɛ kʋ́n. Nan m’ɔ tɩ cɩnnjɩn’n yɛ̂ yɛ lɛ fa yɛ tʋ ɛmɔ anyunnun ɔ. ²⁹Ɛhɩka ati, nán bɛ di amʋan sʋ naan, nán bɛ di naan bʋka yɩ́ moja’n, nán bɛ di cunmun. Ɛsɛ nán bɛ yɔ satɩlɩfʋɛ nyɔlɩɛ. Sɛ ɛmɔ yaci nyɔlɩɛ sɔ’n-mɔ gua a, ɔ tɩ kpa.

Yɛ wɔ cɩan fʋfɔlɛ!

³⁰Ɛhɩ, bɛ kɔ man bɛ́ mɔ bɛ yɩlɩ bɛ́ nɩn atɩn kɛ bɛ hɔ́ Antiɔsʋ. Mɔ bɛ juli ɛlɔ’n, bɛ kɔ yia yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ kʋalaatin bɛ kɔ fa kalata’n bɛ kɔ wula bɛ́ sa nun. ³¹Bɛ kɔ kɩnnga kalata’n. Mɔ bɛ tɩlɩ nun ɛjɔlɛ nʋn anwʋnsɛlɛ’n m’ɔ wowulalɩ bɛ́’n, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ li yɩ́ nwʋn fɛ. ³²Kɛmɔ anɩn Zudɩ nʋn Silasɩ muonun, bɛ tɩ mgbɔmanfʋɛ’n, bɛ kɔ han ɛjɔlɛ dɔʋn bɛ kɔ hele anianman’n-mɔ bɛ kɔ wowula bɛ́ anwʋnsɛlɛ bɛ kɔ cɩcɩ bɛ́ lʋa. ³³Zudɩ nʋn Silasɩ kɔ li kɔ yɔ ɛlɛnyuan kʋn ɛbɛlɛ. Mɔ bɛ́ ɛhɔlɛ tɛmʋn juli’n, anianman’n-mɔ nʋn bɛ́ bɛ kɔ li ngalɩɛ bɛ kɔ man bɛ́ atɩn bɛ kɔ sa bɔ kɔ hɔ bɛ́ mɔ bɛ sʋanlɩn bɛ́ nɩn anwʋn ɛlɔ. [ ³⁴Nan Silasɩ dɩɛ, ɔ kɔ ha Antiɔsʋ ɛbɛlɛ.] ³⁵Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ, bɛ́ kʋsʋ bɛ kɔ ha Antiɔsʋ ɛbɛlɛ. Bɛ nʋn mmie-mɔ dɔʋn kpa bɛ kekele menian’n-mɔ ninnge ɛsɛ bɛ kan yɛ́ Mɩn Anʋan Ɛjɔlɛ’n.

Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ ’ba tɩtɩ bɛ́ nwʋn nun

³⁶M’ɔ lili kɔ yɔ ɛlɛnyuan kʋn’n, Pɔlʋ kɔ han kɔ hele Baanabasɩ kɛ: “Kulo’n-mɔ kʋalaatin mɔ yɛ sɩnlɩn sʋ yɛ hanlɩn yɛ́ Mɩn Anʋan Ɛjɔlɛ’n, yɛ hɔ́ sʋ yɛ fófua anianman’n-mɔ anwʋn.” ³⁷Ɛhɔlɛ nɩn anun an, anɩn Baanabasɩ kulo kɛ Zʋan mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Maakɩ’n nʋn bɛ́ kɔ. ³⁸Pɔlʋ nɩanlɩn an, anɩn ɔ nvata man kɛ Zʋan Maakɩ kɔ bie. Ɔ sanlɩn kɛ, ɔ yacili Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ Panfili mân nun, ɔ a mmʋka man bɛ́ junman nɩn anun fɩ́ɩ́ kʋ́n. ³⁹Ɛhɩ a, akpʋlʋwa kɔ tɔ Pɔlʋ nʋn Baanabasɩ afian dede bɛ kɔ tɩtɩ bɛ́ nwʋn nun. Baanabasɩ kɔ fa Zʋan Maakɩ bɛ kɔ fʋ meli nun bɛ kɔ hɔ Sipʋlʋ mân nun. ⁴⁰Pɔlʋ kʋsʋ kɔ fa Silasɩ. Mɔ anianman’n-mɔ falɩ bɛ́ wulalɩ yɛ́ Mɩn asa nun yuelɩ’n, cuein, yɛ̂ Pɔlʋ nʋn yɩ́, bɛ hɔlɩ ɔ. ⁴¹Bɛ kɔ nanndɩ Sili nʋn Silisi mân nɩn anun. Bɛ kɔ wowula asɔnɩn mma’n-mɔ anwʋnsɛlɛ.

Pɔlʋ nʋn Silasɩ ’ba fa Timote bɛ bɔ bɛ́ nwʋn

¹Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Pɔlʋ nʋn Silasɩ b’a hɔ Dɛlɩbʋ nʋn Lisitili. Anɩn yɛ́ Mɩn sʋanlan’n kʋn wɔ Lisitili ɛbɛlɛ. Bɛ fɛlɛ yɩ́ Timote. Yɩ́ nin’n tɩ Zufʋ, ɔ de Nyanmɩan di. Nan yɩ́ sɩ’n tɩ Gɛlɛkɩ. ²Anianman’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Lisitili ɛbɛlɛ nʋn bɛ́ mɔ bɛ wɔ Ikoninwɔmʋn’n, bɛ kan kɛ Timote tɩ sʋanlan kpa. ³Ɛhɩ a, Pɔlʋ nwan ɔ ’fa Timote bɔ yɩ́ nwʋn. Ɔ kɔ fa yɩ́ kɔ bɔ yɩ́ nwʋn. Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ wɔ ɛbɛlɛ etin dɩɛ nɩn asʋ’n dunman nun, Pɔlʋ kɔ man bɛ kɔ kpɛ Timote mmian nun. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ kʋalaa bɛ sɩ kɛ Timote asɩ’n tɩ Gɛlɛkɩ. ⁴Kulo mɔ bɛ kɔ sɩn sʋ’n, ninnge’n mɔ Zoluzalɛmʋn ɛlɔ asɔnɩn nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn mmɔfʋɛ’n-mɔ helelɩ’n, ninnge sɔ’n yɛ̂ bɛ kan bɛ kele anianman’n-mɔ kɛ bɛ lí sʋ ɔ. ⁵Anɩn asɔnɩn mma’n-mɔ dedi’n lɛ kɔ yɩ́ nyunnun, ɛsɛ anɩn bɛ́ nwʋn lɛ sʋn. Afɩ cɩan daa menian fa bɛ́ nwʋn bɛ man yɛ́ Mɩn.

Yɛ́ Mɩn ’ba hɩn Pɔlʋ ɛlalɩɛ

⁶Ɛhɩ anzin, Pɔlʋ nʋn Silasɩ nʋn Timote bɛ kɔ hɔ Azi mân nun. Ɛbɛlɛ, Wawɛ Nwannzan-nwannzan nɩn a mman man bɛ́ atɩn maan b’a ngan man Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n. Bɛ kɔ kpɛ nun Filizi nʋn Galasi mân nun. ⁷Mɔ anɩn bɛ ka kaan bɛ ju Misi mân nun’n, bɛ́ nwan bɛ ’kɔ Bitinin mân nun. Nan kʋsʋ Zozi Wawɛ’n ngɔ man bɛ́ atɩn. ⁸Ɛhɩ a, bɛ kɔ kpɛ nun Misi mân nɩn anun, bɛ kɔ hɔ Tolowasɩ kulo nɩn asʋ lɩka mɔ meli’n-mɔ jinlan’n. ⁹Ɛbɛlɛ, kɔngɔɛ, yɛ́ Mɩn kɔ hɩn Pɔlʋ ɛlalɩɛ. Ɛlalɩɛ nɩn anun, Pɔlʋ ’nɩan an, anɩn Masedʋanɩn mân nɩn anun sʋanlan kʋn jin yɩ́ nyunnun ɛbɛlɛ, ɔ lɛ sɛlɛ yɩ́ kɛ: “Sɩn Masedʋanɩn mân nɩn anun ɛwa nán bala bʋka yɛ́!”

¹⁰Mɔ Pɔlʋ hɩnlɩn ɛlalɩɛ sɔ’n yuelɩ’n, ɛbɛlɛ ala, yɛ kɔ bɔbʋa yɛ́ nwʋn mɔ yɛ ’kɔ Masedʋanɩn ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ, anɩn y’a nwun yɩ́ fɔ́ʋ́n kɛ yɛ́ Mɩn lɛ fɛlɛ yɛ́ kɛ yɛ hɔ́ bɔ́ Ɛjɔlɛkpa’n yɛ héle ɛlɔ mân nɩn anun menian’n-mɔ.

Filipʋ kulo nɩn asʋ

¹¹Yɛ kɔ fʋ meli nun Tolowasɩ ɛbɛlɛ yɛ̂ cuein, yɛ́ nʋan y’ɔ le asue afian kpɔlɛ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Samotalasɩ nɩn asʋ. Mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, yɛ kɔ bɔ yɛ́ ti Neyapolisi kulo nɩn asʋ. ¹²Yɛ fi Neyapolisi ɛbɛlɛ yɛ kɔ hɔ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Filipʋ nɩn asʋ. Filipʋ tɩ Masedʋanɩn alimʋa etin’n kulo, ɛsɛ Lɔmʋn menian wɔ ɛbɛlɛ. Yɛ lili kɔ yɔ ɛlɛsan kʋn kulo sɔ nɩn asʋ. ¹³Mɔ *ɛnwʋnmɩan ele cɩan’n juli’n, yɛ fi kulo nɩn asʋ yɛ kɔ jasʋ. Yɛ kɔ hɔ asue kʋn anʋan. Yɛ yɔlɩ ajʋnlɩn kɛ ɛbɛlɛ yɛ̂ Zufʋ’n-mɔ yia bɛ yɔ asɔnɩn ɔ. Yɛ kɔ tɛtanlan asɩ. Yɛ kɔ han ɛjɔlɛ’n yɛ kɔ hele mmalasua’n-mɔ mɔ anɩn b’a yia ɛbɛlɛ’n. ¹⁴Mɔ yɛ ’kan ɛjɔlɛ’n, anɩn balasua kʋn lɛ tie. Balasua sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Lidi. Ɔ fi kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Tiatili nɩn asʋ. Ɔ tɔnɩn ɛtanlan kɔkɔlɛ mɔ yɩ́ nwʋn cian. Ɔ sʋ Nyanmɩan. Yɛ́ Mɩn kɔ buke yɩ́ ajʋnlɩn maan ɔ kɔ yɔ anzʋɛ ɔ kɔ tie ɛjɔlɛ’n mɔ anɩn Pɔlʋ lɛ kan’n. ¹⁵Bɛ kɔ sɔnɩn yɩ́ nʋn yɩ́ sasʋ’n-mɔ. Mɔ bɛ sɔnɩnlɩn yɩ́ yuelɩ’n, ɔ kɔ fɛlɛ yɛ́, yɩ́ nwan: “Sɛ ɛmɔ de tʋ nun kɛ mɩn de yɛ́ Mɩn mɩn di sakpa a, anɩn ɛmɔ bála a tanlan mɩ́n awulo.” Ɔ si yɛ́ sʋ dede yɛ kɔ kpati yɛ kɔ tie.

Bɛ ’ba gua Pɔlʋ nʋn Silasɩ fiadɩ

¹⁶Ɛhɩ, mɔ anɩn yɛ lɛ kɔ lɩka mɔ yɛ yɔ asɔnɩn ɛlɔ’n, afanɩan kʋn kɔ a kɔ tʋ yɛ́. Balasua sɔ’n, wawɛ ɛtɛ kʋn wɔ yɩ́ nun. Wawɛ ɛtɛ sɔ’n man ɔ yɩ munnzue ɔ nyan esika dɔʋn kpa man yɩ́ mɩn-mɔ. ¹⁷Afanɩan’n kɔ si yɛ́ sʋ, yɛ nʋn Pɔlʋ, ɔ lɛ tɩan kan kɛ: “Nyanmɩan’n m’ɔ wɔ anwunno ɛlɔ’n, yɩ́ ngʋa y’ɔ le menian ɛhɩ-mɔ. Atɩn’n mɔ bɛ sɩn sʋ a bɛ nyan bɛ́ ti’n, yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ bɛ lɛ kan bɛ kele ɛmɔ ɔ!” ¹⁸Afanɩan’n le yɩ́ sɔ dede kɔ yɔ cɩan nyɛ nyɛ. Yɩ́ bɛ-yue-asɩɛ, yɩ́ nyɔlɩɛ’n kɔ hun Pɔlʋ ɛya. Pɔlʋ kɔ bɩlɩ yɩ́ nyɩn ɔ kɔ han kɔ hele wawɛ ɛtɛ’n kɛ: “Zozi Kilisi dunman nun, mɩ́n nwan ɛ fi balasua nɩn anun ɛ fíte!” Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ’n, ɛbɛlɛ ala, wawɛ ɛtɛ’n fi balasua nɩn anun ɔ kɔ fite.

¹⁹Sian dɩɛ mɔ afanɩan nɩn amɩn-mɔ nɩan an, ɔ nyɩ man munnzue nán b’a nyan esika’n, bɛ kɔ hyʋɩn Pɔlʋ nʋn Silasɩ asɩ dede bɛ nʋn bɛ́ kɔ hɔ lɩka mɔ bɛ di ɛjɔlɛ’n mgbain’n-mɔ aja sʋ. ²⁰Bɛ kɔ fa bɛ́ bɛ kɔ hɔ kɔ wula *Lɔmʋn awaa menian’n-mɔ asa nun. Bɛ́ nwan: “Menian ɛhɩ-mɔ lɛ sɛcɩ yɛ́ kulo’n. ²¹Bɛ tɩ Zufʋ, ninnge mɔ bɛ kekele’n, yɛ́ mɔ yɛ tɩ *Lɔmʋn menian’n, yɛ́ mala’n mman man yɛ́ atɩn kɛ yɛ tíe anaan yɛ yɔ́.”

²²Bagua’n kʋsʋ kɔ jasʋ Pɔlʋ nʋn Silasɩ akɔmɩn anun. Awaa menian’n-mɔ man bɛ kɔ tʋa Pɔlʋ nʋn Silasɩ bɛ kɔ le bɛ́ taladɩɛ’n. Bɛ kɔ man atɩn kɛ bɛ fín bɛ́ mgbele. ²³Mɔ bɛ finlin bɛ́ mgbele yuelɩ’n, bɛ kɔ gua bɛ́ fiadɩ. Bɛ kɔ han bɛ kɔ hele nzalafʋ’n m’ɔ nɩan fiadɩ nɩn asʋ’n kɛ ɔ sísa bɛ́ kpa. ²⁴Mɔ bɛ hanlɩn sɔ bɛ helelɩ nzalafʋ’n, yɩ́ kʋsʋ ɔ kɔ gua bɛ́ fiadɩ sua nɩn akunnun ɛlɔ kpa. Ɔ kɔ fa tabʋa ɔ kɔ bɔ bɛ́ ja kpaun.

²⁵Kɔ yɔ alɩmunnun, anɩn Pɔlʋ nʋn Silasɩ lɛ yɔ asɔnɩn bɛ tʋ ejue bɛ yɩ Nyanmɩan ayɛ. Ɛhɩnlɩn-mɔ mɔ bɛ wɔ fiadɩ sua nɩn anun’n, anɩn bɛ lɛ tie. ²⁶Kʋnmgba ala, asɩɛ’n kɔ kpusu sɛlɛ kpa dede fiadɩ sua nɩn awulabɛbʋ nɩn anwʋn kɔ han. Ɛbɛlɛ ala, fiadɩ sua nɩn anʋan’n-mɔ kɔ tike tike. Bɛ́ mɔ b’a gua bɛ́ fiadɩ’n-mɔ ngɔnzɔngɔnzɔ’n-mɔ kɔ tɩtɩ tɩtɩ. ²⁷Nzalafʋ’n kɔ tinnge. M’ɔ nwunlin kɛ fiadɩ sua nɩn anʋan’n-mɔ gugua sʋ’n, ɔ kɔ hyʋɩn yɩ́ dadɩɛ’n, ɔ ’fa kun yɩ́ nwʋn. Afɩ ɔ jʋnlɩn kɛ anɩn bɛ́ mɔ bɛ wɔ fiadɩ sua nɩn anun nɩn a nwanndi nwanndi. ²⁸Mɔ Pɔlʋ nwunlin yɩ́’n, ɔ kɔ tɩan sɛlɛ kpa, yɩ́ nwan: “N’ɛ kun wɔ́ nwʋn! Yɛ́ kʋalaa yɛ wɔ ɛwa!”

²⁹Ɛhɩ a, nzalafʋ’n kɔ bisa kɛ bɛ mán yɩ́ kanlannɩɛ. Ndɛ-ndɛ, ɔ kɔ wʋlʋ sua’n mɔ Pɔlʋ nʋn Silasɩ wɔ nun nɩn anun. Esulo kɔ han yɩ́, yɩ́ nwʋn lɛ wʋsʋ yɩ́ ɔ kɔ tu kɔ tɔ Pɔlʋ nʋn Silasɩ aja nun. ³⁰M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, ɔ kɔ man Pɔlʋ nʋn Silasɩ kɔ fite. Ɔ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Nja-mɔ, mɩn ’yɔ sɛ nán m’an nyan mɩ́n ti!”

³¹Pɔlʋ nʋn Silasɩ nwan: “De yɛ́ Mɩn Zozi di, ɛ nʋn wɔ́ nwʋn amma’n-mɔ ’ba nyan bɛ́ ti.”

³²Pɔlʋ nʋn Silasɩ kɔ han yɛ́ Mɩn Anʋan Ɛjɔlɛ’n bɛ kɔ hele yɩ́ nʋn yɩ́ awulo nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaatin. ³³Kɔngɔɛ kpa, dɔɛ sɔ nɩn asʋ, nzalafʋ’n nʋn Pɔlʋ nʋn Silasɩ bɛ kɔ hɔ, ɔ kɔ nwunnzin bɛ́ nwʋn nganlan’n-mɔ anun. Ɔ kɔ man bɛ kɔ sɔnɩn yɩ́ nʋn yɩ́ awulo nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaatin. ³⁴Ɔ nʋn Pɔlʋ nʋn Silasɩ kɔ hɔ awulo ɔ kɔ man bɛ́ like bɛ kɔ li. Bian sɔ’n nʋn yɩ́ nwʋn amma’n-mɔ kʋalaatin kɔ li fɛ kpa. Ɔ sanlɩn kɛ b’a le Nyanmɩan b’a li.

³⁵Mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, Lɔmʋn awaa menian’n-mɔ kɔ yɩ menian kɛ bɛ hɔ́ hán héle nzalafʋ’n kɛ: “Yaci menian sɔ’n-mɔ nun.”

³⁶Nzalafʋ’n kɔ a kɔ han kɔ hele Pɔlʋ kɛ: “Mgbain’n-mɔ a man atɩn kɛ bɛ yáci ɛmɔ nun. Yɩ́ ti, ɛmɔ kʋala kɛ bɛ fite bɛ kɔ anzʋnunjɔ nun.”

³⁷Ɛhɩ a, Pɔlʋ kɔ han kɔ hele bɛ́ mɔ mgbain’n-mɔ yɩlɩ bɛ́’n kɛ: “Yɛ́ mɔ yɛ tɩ *Lɔmʋn menian’n, b’a mmua man yɛ́ ndɛɛ, b’a bʋ yɛ́ bagua nun ɛsɛ b’a hyɩ yɛ́ b’a gua fiadɩ! Sian anɩn afɩ bɛ kulo kɛ bɛ fɩa bɛ yɩ yɛ́ ɔ? Cɛcɛ! Ɛmɔ hɔ́ hán héle bɛ́ kɛ bɛ́ bɔbɔ muonun bɛ bála a yɩ yɛ́!”

³⁸Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ’n, menian’n-mɔ kɔ sa kɔ hɔ kɔ tʋ mgbain’n-mɔ bɛ kɔ han ɛjɔlɛ’n sʋa. Mɔ mgbain’n-mɔ tɩlɩ kɛ Pɔlʋ nʋn Silasɩ tɩ Lɔmʋn menian’n, bɛ́ nwʋn kɔ wʋsʋ bɛ́. ³⁹Bɛ́ muonun bɛ kɔ a kɔ tʋ Pɔlʋ nʋn Silasɩ. Bɛ kɔ li bɛ́ mgbata. M’ɔ yuelɩ’n, bɛ kɔ yɩ bɛ́ fi fiadɩ sua nɩn anun bɛ kɔ bʋtʋ bɛ́ kɛ bɛ fi kulo nɩn asʋ bɛ tú. ⁴⁰Mɔ Pɔlʋ nʋn Silasɩ fi fiadɩ sua nɩn anun fitelɩ’n, bɛ hɔlɩ Lidi awulo ɛlɔ. Mɔ bɛ nwunlin anianman’n-mɔ anwʋn bɛ wowulalɩ bɛ́ anwʋnsɛlɛ yuelɩ’n, cuein yɛ̂ bɛ hɔlɩ ɔ.

Tesaloninki kulo nɩn asʋ

¹Ɛhɩ, Pɔlʋ nʋn Silasɩ kɔ kpɛ nun kɔ sɩn Anfipolisi nʋn Apolonin kulo nɩn asʋ. Bɛ kɔ hɔ kɔ ju Tesaloninki kulo nɩn asʋ. Tesaloninki ɛbɛlɛ, Zufʋ’n-mɔ le asɔnɩn sua kʋn. ²Kɛ Pɔlʋ kpɩn yɔ yɩ́ daa’n, ɔ kɔ hɔ Zufʋ asɔnɩn sua nɩn anun. *Ɛnwʋnmɩan ele cɩan nsan solo sʋ, Pɔlʋ nʋn menian’n-mɔ mɔ anɩn bɛ wɔ asɔnɩn sua nɩn anun’n kɔ han Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun ɛjɔlɛ. ³Pɔlʋ kɔ hehele Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ ɔ di kɛ *Kilisi’n nwun yɩ́ nyunnun ɔ wu ɔ fi ewue nun ɔ tinnge. Ɛsɛ ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Zozi sɔ’n mɔ mɩɩn kan yɩ́ ɛjɔlɛ mɩn kele ɛmɔ’n, yɩ́ dein yɛ̂ ɔ tɩ Kilisi nɩn ɔ.” ⁴Mɔ bɛ tɩlɩ yɩ́ sɔ’n, bɛ́ nun mmie-mɔ lelɩ tʋlɩ nun bɛ falɩ bɛ́ nwʋn bɛ bɔlɩ Pɔlʋ nʋn Silasɩ. Gɛlɛkɩ menian dɔʋn kpa mɔ bɛ sʋ Nyanmɩan’n, bɛ nʋn mmalasua’n-mɔ mɔ bɛ le dibɛlɛ kpa’n, bɛ́ kʋsʋ bɛ kɔ fa bɛ́ nwʋn bɛ kɔ bɔ Pɔlʋ nʋn Silasɩ.

⁵Mɔ Zufʋ’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ kɔ fa bɛ́ nwʋn ɛkpɔ. Bɛ kɔ nwun tomgban mmie-mɔ gua nɩn asʋ. Bɛ kɔ hohuan bɛ́ nʋan maan bɛ kɔ tɩ bɛ kɔ wʋlʋ menian’n-mɔ anun bɛ kɔ fannyan kulo’n. Bɛ kɔ hɔ bian kʋn awulo. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Zʋasʋn. Bɛ ’kɔ a kpʋnndɛ Pɔlʋ nʋn Silasɩ bɛ fa bɛ́ bɛ fite bagua nɩn anyunnun. ⁶Bɛ kɔ kpʋnndɛ Pɔlʋ nʋn Silasɩ dede bɛ ngɔ nwun man bɛ́. Ɛhɩ a, bɛ kɔ fa bɛ́ ɛjɔlɛ bɛ kɔ gua Zʋasʋn nʋn anianman’n mmie-mɔ anwʋn. Bɛ nʋn bɛ́ kɔ hɔ kulo nɩn asʋ mgbain’n-mɔ aja sʋ. Anɩn bɛ lɛ tɩan bɛ kan kɛ: “Menian ɛhɩ-mɔ a bɔ mân bɔndɩn’n. Sian’n, ɛwa yɛ̂ b’a ju ɔ! ⁷Zʋasʋn a sike bɛ́ yɩ́ awulo! Amanmuo mɔ menian sɔ’n kʋalaa bu’n, ɔ nʋn belemgbin kpain’n mala dɩɛ’n-mɔ tɩ man kʋn. Afɩ bɛ lɛ kele kɛ belemgbin kʋn biekun wɔ ɛbɛlɛ, bɛ fɛlɛ yɩ́ Zozi.” ⁸Mɔ kulo nɩn asʋ mgbain’n-mɔ nʋn bagua’n tɩlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, bɛ́ nwʋn kɔ jue bɛ́. ⁹Mgbain’n-mɔ kɔ bɔ Zʋasʋn nʋn ɛhɩnlɩn-mɔ kalɛ kʋalaaka nán b’a yaci bɛ́ nun.

Belee kulo nɩn asʋ

¹⁰Mɔ alɩ́ɛ sanlɩn’n, anianman’n-mɔ kɔ man Pɔlʋ nʋn Silasɩ bɛ kɔ hɔ Belee kulo nɩn asʋ. Mɔ bɛ juli ɛlɔ’n, Pɔlʋ nʋn Silasɩ kɔ hɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn anun. ¹¹Belee ɛbɛlɛ Zufʋ’n-mɔ ati anun tɩ kpa tala Tesaloninki dɩɛ’n-mɔ. Bɛ kɔ yɔ anzʋɛ bɛ kɔ tie Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n kpa. Cɩan daa bɛ nɩan Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun bɛ nɩan sɛ ɛjɔlɛ’n mɔ Pɔlʋ kan’n nʋn yɩ́ tɩ kʋn an. ¹²Bɛ́ nun dɔʋn kpa kɔ le Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n kɔ li. Gɛlɛkɩ’n-mɔ anun, mmalasua mɔ bɛ le dibɛlɛ mgbili mgbili’n, bɛ́ nʋn mmelenzua dɔʋn kpa kʋsʋ kɔ fa bɛ́ nwʋn bɛ kɔ man yɛ́ Mɩn.

¹³Nan mɔ Tesaloninki Zufʋ’n-mɔ tɩlɩ kɛ Pɔlʋ lɛ kan Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n Belee ɛlɔ’n, bɛ kɔ a bɛ kɔ wowula menian’n-mɔ abʋ bɛ kɔ fannyan kulo’n. ¹⁴Ɛbɛlɛ ala, anianman’n-mɔ kɔ man Pɔlʋ kɔ bɔ yɩ́ ti asue jenvie nɩn anʋan ɛlɔ. Nan kʋsʋ Silasɩ nʋn Timote halɩ Belee ɛbɛlɛ. ¹⁵Bɛ́ mɔ anɩn bɛ nʋn Pɔlʋ lɛ kɔ’n, bɛ nʋn yɩ́ hɔlɩ dede bɛ juli Atɛnɩn kulo nɩn asʋ. Mɔ bɛ sielɩ yɩ́ Atɛnɩn ɛbɛlɛ’n yɛ̂ bɛ salɩ hɔlɩ Belee ɔ. Mɔ bɛ ’sa bɛ kɔ’n, Pɔlʋ manlɩn bɛ́ ngalɩɛ kɛ Silasɩ nʋn Timote bála ndɛ-ndɛ ba a tʋ yɩ́ Atɛnɩn ɛbɛlɛ.

Atɛnɩn kulo nɩn asʋ

¹⁶Mɔ anɩn Pɔlʋ wɔ Atɛnɩn ɛbɛlɛ ɔ lɛ nwʋnndɛ Silasɩ nʋn Timote’n, kulo nɩn asʋ amʋan nwala nwala nɩn anwʋn ɛya kɔ hun yɩ́ kpa. ¹⁷Pɔlʋ nʋn Zufʋ’n-mɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ mɔ bɛ sʋ Nyanmɩan’n, ɔ nʋn bɛ́ bɛ kan Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun ɛjɔlɛ bɛ́ asɔnɩn sua nɩn anun. Cɩan daa gua nɩn asʋ, bɛ́ mɔ Pɔlʋ nʋn bɛ́ kɔ yia’n, ɔ kan Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n ɔ kele bɛ́. ¹⁸Epikuli nʋn Ɛsɩtoyiki fâ’n-mɔ asʋ mgbain mmie-mɔ kʋsʋ nʋn Pɔlʋ kɔ jʋjɔ. Anɩn mmie-mɔ lɛ bisa kɛ: “Atɩba ɛhɩ nwan nzɛ?” Anɩn mmie-mɔ a sɔ sʋ kɛ: “Ɔ lɛ kan mmʋsʋɩn ngacile-mɔ anwʋn ɛjɔlɛ”. Bɛ lɛ kan sɔ, afɩ anɩn Pɔlʋ lɛ kan Zozi nʋn yɩ́ ewuetinnge nɩn anwʋn ɛjɔlɛ. ¹⁹Ɛhɩ a, bɛ kɔ fɛlɛ Pɔlʋ bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ mgbain’n-mɔ mɔ bɛ sie kulo nɩn anyunnun. Mgbain sɔ’n-mɔ, bɛ fɛlɛ bɛ́ “Ayelopazʋ mma”. Bɛ kɔ bisa Pɔlʋ kɛ: “Asʋ, ɛ kʋala kɛ ɛ kan ngehele fʋfɔlɛ sɔ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ kaan kele yɛ́ ɔ? ²⁰Ɔ sanlɩn kɛ, ninnge ngacile ngacile’n mɔ ɔ lɛ kan yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ ɛ kele yɛ́’n, yɛ kulo kɛ ɛ tu yɩ́ bʋ.” ²¹Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Atɛnɩn ɛbɛlɛ, kulomannin nʋn nyɔfʋɛ amannɩɛ ɛbɔ, ɔ nʋn amannɩɛ fʋfɔlɛ etie ala y’ɔ tɩ bɛ́ like mɔ bɛ yɔ ɔ.

²²Ɛhɩ, Pɔlʋ kɔ jinlan Ayelopazʋ mma’n-mɔ afian, yɩ́ nwan: “Atɛnɩn amma, m’an tʋ mɩ́n nyɩn m’an nɛnɩan dede a, anɩn ɛmɔ tɩ menian mɔ bɛ lɛ kpʋnndɛ Nyanmɩan sakpa. ²³Afɩ mɛlɛ mɔ mɩn ’kpannza ɛmɔ kulo nɩn asʋ mɩn nɛnɩan ɛmɔ amʋan’n-mɔ ninnge’n, m’an nwun kɛ b’a hɛlɛ b’a gua amʋan sua kʋn anwʋn kɛ: ‘Ɛhɩ tɩ bʋsʋɩn bie mɔ yɛ nzɩ man yɩ́’n dɩɛ.’ Ɩnhɩn! Like sɔ’n mɔ ɛmɔ sʋ yɩ́ nan kʋsʋ ɛmɔ nzɩ man yɩ́’n, yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ mɩn ’ba han mɩn kele ɛmɔ nɩn ɔ.

²⁴“Nyanmɩan Kpili m’ɔ bɔlɩ mân’n nʋn nun ninnge’n-mɔ kʋalaatin’n, ɔ tɩ anwunno nʋn asɩ’n mɩnlɩan. Sua mɔ sʋanlan kɔ si kɔ man yɩ́’n, nán nun y’ɔ da ɔ. ²⁵Ɛsɛ kʋsʋ ɔ’a nze man kɛ sʋanlan gúa yɩ́ nʋan alɩɛ. Ɔ sanlɩn kɛ yɩ́ lɩlɩ yɛ̂ ɔ man kulo menian’n-mɔ kʋalaa ngʋan, ɔ man bɛ de ɛnwʋnmɩan ɔ man bɛ́ ninnge kʋalaatin ɔ. ²⁶Ɔ nanndɩ kulo sʋanlan kʋnmgba cein asʋ yɛ̂ ɔ’a bɔ menian’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ wɔ asɩɛ nɩn asʋ nɩn ɔ. Ɛlʋlɔɛ nʋn lɩka mɔ bɛ ’tɛtanlan nɩn ɛyɛɛ ɛyɛɛ, ɔ’a hele yɩ́ kʋalaatin. ²⁷Ɔ a yɔ yɩ́ sɔ maan menian’n-mɔ kpʋnndɛ yɩ́, bɛ tʋtʋ bɛ́ sa dede bɛ nwun yɩ́. Afɩ Nyanmɩan wɔ yɛ́ nun kʋn biala anwʋn kʋkʋ. ²⁸Ɔ sanlɩn kɛ ‘sɛ yɛ tɩ menian an, ɔ fi yɩ́.’ Ɛjɔlɛ kʋnmgba sɔ’n yɛ̂ ɛmɔ menian’n-mɔ mɔ bɛ kele kalata’n hɛlɛlɩ ɔ. Bɛ́ nwan: ‘Yɛ́ kʋsʋ, yɛ di yɩ́ afilie’n bie.’

²⁹“Kɛmɔ afɩ yɛ di yɩ́ afilie’n bie’n, nán man yɛ jʋnlɩn kɛ Nyanmɩan tɩ esika ɛmanlan amʋan, jɛtɛ anaan ɛbʋɛ mɔ kulo sʋanlan a bɔ yɩ́ ti anun ɔ’a yɔ ɔ. ³⁰Nyanmɩan mmu man mɛlɛ’n mɔ anɩn menian’n-mɔ nzɩ man ɛjɔlɛ fɩ́ɩ́’n kʋ́n. Nan sian dɩɛ, ɔ lɛ fɛlɛ menian’n-mɔ mɔ bɛ wɔ lɩka kʋalaatin’n kɛ bɛ káci bɛ́ abalabɔ’n. ³¹Afɩ, ɔ’a hele cɩan kʋn mɔ ɔ ’ba bua mân bɔndɩn’n ndɛɛ sɛsɛ sʋ ɔ. Yɩ́ ti, ɔ’a yɩ yɩ́ nwʋn sʋanlan. Sʋanlan sɔ’n, ɔ man ɔ fi ewue nun ɔ’a tinnge maan menian’n-mɔ kʋalaa a nwun yɩ́!”

³²Mɔ Pɔlʋ hanlɩn ewuetinnge ɛjɔlɛ mɔ bɛ tɩlɩ’n, mmie-mɔ kɔ gʋlʋ yɩ́ nwʋn, mmie-mɔ kʋsʋ nwan: “Cɩan fʋfɔlɛ yɛ kɔ tie wɔ́ ɛjɔlɛ sɔ’n.” ³³Anɩn kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ Pɔlʋ fi bɛ́ nun ɛbɛlɛ ɔ jasʋlɩ nɩn anɩn. ³⁴Nan kʋsʋ, bɛ́ nun mmie-mɔ falɩ bɛ́ nwʋn bɛ bɔlɩ Pɔlʋ ɛsɛ bɛ lelɩ yɛ́ Mɩn bɛ lili. Bɛ́ mɔ bɛ lelɩ yɛ́ Mɩn bɛ lili’n mmie-mɔ y’ɔ le Deninsi m’ɔ wɔ Ayelopazʋ nɩn anun bie’n. Balasua kʋn, bɛ fɛlɛ yɩ́ Damali nʋn mmiekun-mɔ.

Kolɩntɩ kulo nɩn asʋ

¹Ɛhɩ anzin, Pɔlʋ fi Atɛnɩn ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ Kolɩntɩ kulo nɩn asʋ. ²M’ɔ juli ɛlɔ’n, ɔ kɔ tʋ Zufʋ belenzua kʋn. Belenzua sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Akilasɩ. Ɔ fi Pʋn mân nun. Yɩ́ yɩ’n li Pilisili. Bɛlɛ mɔ bɛ fi Itali mân nun ba a ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ belemgbin kpain’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kulodʋ nɩn a han kɛ Zufʋ’n-mɔ kʋalaatin fi Lɔmʋn kulo nɩn asʋ bɛ tú. Pɔlʋ kɔ fa yɩ́ nwʋn kɔ bɔ bɛ́. ³Kɛmɔ bɛ́ junman’n mɔ bɛ di’n nʋn Pɔlʋ dɩɛ’n tɩ kʋn’n, afɩ bɛ nwʋn tantɩ, Pɔlʋ nʋn bɛ́ bɛ kɔ tanlan bɛ kɔ li junman. ⁴*Ɛnwʋnmɩan ele cɩan daa, Pɔlʋ kan Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn anun. Ɔ kulo kɛ Zufʋ’n-mɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n de ɛjɔlɛ sɔ’n tʋ nun.

⁵Nan mɔ Silasɩ nʋn Timote fi Masedʋanɩn mân nun bɛ walɩ tʋlɩ Pɔlʋ’n, Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn ala yɛ̂ anɩn Pɔlʋ kan ɔ. Ɔ kan yɩ́ yuein kele Zufʋ’n-mɔ kɛ Ngʋandefʋɛ’n y’ɔ le Zozi. ⁶Ɛjɔlɛ’n mɔ Pɔlʋ kɔ han’n, Zufʋ’n-mɔ bɔ yɩ. Bɛ kpɛ Pɔlʋ nzʋba. Ɛhɩ a, Pɔlʋ kɔ wʋsʋ yɩ́ taladɩɛ’n-mɔ anun kɔ gua bɛ́ nwʋn, ɔ kɔ han kɔ hele bɛ́ kɛ: “Sɛ ɛmɔ minlin an, ɛmɔ muonun bɛ́ ɛjɔlɛ ɔ. Mɩn nzɩ man nun. Sian dɩɛ, bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn anwʋn yɛ̂ mɩɩn kɔ ɔ.”

⁷Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ fi ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ bian kʋn awulo. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Titiyusi Zusutusu. Ɔ sʋ Nyanmɩan. Yɩ́ awulo’n mantan Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n. ⁸Nunhan kʋn, bɛ fɛlɛ yɩ́ Kilisipusi, ɔ tɩ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn asʋ kpain. Ɔ nʋn yɩ́ awulo nɩn anun menian’n-mɔ kʋalaatin bɛ kɔ fa bɛ́ nwʋn bɛ kɔ man yɛ́ Mɩn. Kolɩntɩ ɛbɛlɛ menian dɔʋn mɔ bɛ tɩlɩ ɛjɔlɛ’n mɔ Pɔlʋ hanlɩn’n, bɛ falɩ bɛ́ nwʋn bɛ manlɩn yɛ́ Mɩn ɛsɛ bɛ sɔnɩnlɩn bɛ́.

⁹Ɛhɩ, kɔngɔɛ kʋn, yɛ́ Mɩn kɔ hɩn Pɔlʋ ɛlalɩɛ ɔ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Pɔlʋ, n’ɛ sulo, nan wɔ́ lɩlɩ kan ɛjɔlɛ’n kɔ wɔ́ nyunnun, n’ɛ muan wɔ́ nʋan. ¹⁰Ɔ sanlɩn kɛ mɩn nʋn wɔ́ yɛ̂ ɔ san ɔ. Sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala man kɛ ɔ cɩ wɔ́ ɔ yɔ wɔ́ ɛtɛ. Afɩ mɩ́n menian dɔʋn kpa wɔ kulo ɛhɩka asʋ.” ¹¹Mɔ yɛ́ Mɩn hanlɩn sɔ yuelɩ’n, Pɔlʋ tanlanlɩn Kolɩntɩ ɛbɛlɛ afʋɛ kʋn sala nsian ɔ hehelelɩ menian’n-mɔ Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n.

¹²Ɛhɩ, mɛlɛ mɔ anɩn Galiʋn tɩ Lɔmʋn kʋnmanna Akayi mân nun’n, Zufʋ’n-mɔ kɔ hɔ Pɔlʋ ati ahuan. Bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ awaa nun mgbain’n-mɔ aja sʋ. ¹³Bɛ́ nwan: “Atɩn mɔ mala’n ngele man’n yɛ̂ sʋanlan ɛhɩ kele menian’n-mɔ maan bɛ sɩn sʋ bɛ sʋ Nyanmɩan ɔ.” ¹⁴Nan bɛ hanlɩn ɛhɩ mɔ ahan Pɔlʋ ’buke yɩ́ nʋan’n, Galiʋn kɔ han kɔ hele Zufʋ’n-mɔ kɛ: “Sɛ sʋanlan ehuan ɛjɔlɛ anaan nyɔlɩɛ ɛtɛ bie ɛjɔlɛ a, mɩn ’sie mɩ́n nzʋ mɩn tie ɛmɔ, ɛmɔ Zufʋ’n-mɔ. ¹⁵Nan kɛmɔ ɔ’a yɔ dunman nʋn ɛmɔ muonun bɛ́ mala nɩn anwʋn akpʋlʋwa esúe ɛjɔlɛ’n, yɩ́ dɩɛ ɛmɔ ɛjɔlɛ ɔ. Mɩn ngulo man kɛ mɩn di ɛjɔlɛ sʋa-mɔ!” ¹⁶Mɔ Galiʋn hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ hɩhan bɛ́ nun. ¹⁷Ɛhɩ a, Zufʋ’n-mɔ kʋalaatin kɔ sɔ Sɔsʋtɛnɩn m’ɔ tɩ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn asʋ kpain’n, bɛ kɔ bʋ yɩ́ awaa nun ɛbɛlɛ. Nan mɔ bɛ ’bʋ yɩ́’n, Galiʋn kɔ yɩ yɩ́ nyɩn sʋa tili.

Pɔlʋ ’ba sa kɔ Antiɔsʋ.

¹⁸Ɛhɩ anzin, Pɔlʋ hyɛlɩ Kolɩntɩ ɛbɛlɛ kpa. Ɛlɛhʋn kʋn, ɔ kɔ sɛlɛ anianman’n-mɔ atɩn. Mɔ bɛ manlɩn yɩ́ atɩn’n, ɔ nʋn Akilasɩ nʋn Pilisili bɛ kɔ fʋ meli kʋn anun bɛ kɔ hɔ Sili mân nun. Asannan nán b’a tu bɛ́ bʋ’n, Pɔlʋ man bɛ kpalɩ yɩ́ ti’n kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Sankele nɩn asʋ. Ɔ sanlɩn kɛ, ɔ bɔbʋalɩ Nyanmɩan. ¹⁹Bɛ kɔ hɔ kɔ ju kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Efɛzɩ nɩn asʋ. Ɔ kɔ yaci Akilasɩ nʋn Pilisili ɛbɛlɛ. Ɔ kɔ hɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn anun ɔ nʋn bɛ́ bɛ kɔ han Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n. ²⁰Bɛ kɔ han bɛ kɔ hele Pɔlʋ kɛ ɔ hyɛ́ ɛbɛlɛ kaan. Pɔlʋ nwan cɛcɛ. ²¹Mɔ Pɔlʋ fi bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ ɔ ’kɔ’n, yɩ́ nwan: “Sɛ Nyanmɩan bʋa a, mɩn ’ba sa mɩn ba fua ɛmɔ anwʋn.” Ɔ kɔ fʋ meli nun Efɛzɩ ɛbɛlɛ ²²ɔ kɔ hɔ Sezale. Ɔ fi Sezale ɛbɛlɛ ɔ kɔ hɔ asɔnɩn mma nɩn ahɩn ebisa Zoluzalɛmʋn ɛlɔ. Ɔ fi Zoluzalɛmʋn ɔ kɔ hɔ Antiɔsʋ. ²³Ɔ lili tɛmʋn kaan ɛbɛlɛ. Ɛsɛ ɔ kɔ sa kɔ fa atɩn’n biekun. Ɔ kɔ sɩnsɩn Galasi nʋn Filizi mân nɩn anun kulo kulo’n-mɔ asʋ, ɔ kɔ fofua anianman’n-mɔ kʋalaatin abʋsʋ, ɔ kɔ wowula bɛ́ anwʋnsɛlɛ, ɔ kɔ man bɛ́ dedi’n kɔ hɔ yɩ́ nyunnun.

Apolɔsʋ ’ba hɔ Efɛzɩ nʋn Kolɩntɩ

²⁴Ɛhɩ, Zufʋ belenzua kʋn kɔ a kɔ ju Efɛzɩ ɛbɛlɛ. Belenzua sɔ’n bɛ fɛlɛ yɩ́ Apolɔsʋ. Ɔ fi Ezipiti mân nɩn anun kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Alɛgɩzanndili nɩn asʋ. Apolɔsʋ tɩ sʋanlan m’ɔ sɩ jʋjɔ ɛsɛ ɔ sɩ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kpa bɔkɔɔ. ²⁵Bɛ hanlɩn yɛ́ Mɩn Anʋan Ɛjɔlɛ bɛ helelɩ yɩ́. Ɔ le anwʋnndɛlɛ ɔ kan ɛsɛ ɔ kekele menian’n-mɔ Zozi anwʋn ɛjɔlɛ’n fɔ́ʋ́n. Nan kʋsʋ, Zʋan ɛsɔnɩan dɩɛ nɩn ala y’ɔ sɩ yɩ́ ɔ. ²⁶Ɛlɛhʋn kʋn, Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn nɩn anun, Apolɔsʋ kɔ han ɛjɔlɛ dede yɩ́ nʋan kɔ tɔ. Mɔ Pilisili nʋn Akilasɩ tɩlɩ ɛjɔlɛ’n mɔ Apolɔsʋ hanlɩn’n, bɛ kɔ fa yɩ́ bɛ kɔ bɔ bɛ́ nwʋn. Bɛ kɔ hehele yɩ́ Nyanmɩan atɩn’n yuein yuein kpa. ²⁷M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Apolɔsʋ yɔlɩ ajʋnlɩn kɛ ɔ ’kɔ Akayi mân nun. Anianman’n-mɔ kɔ wowula yɩ́ anwʋnsɛlɛ. Bɛ kɔ hɛlɛ kalata kɛ ɔ fá mán Kolɩntɩ asɔnɩn mma’n-mɔ. B’a hɛlɛ yɩ́ kalata nɩn anun kɛ bɛ sɔ́ Apolɔsʋ nun kanlanman. Mɔ Apolɔsʋ hɔlɩ juli ɛlɔ’n, bɛ́ mɔ Nyanmɩan a nwun bɛ́ nwʋn anwunnvoe maan b’a kaci yɩ́ menian’n, ɔ bʋkalɩ bɛ́ kpa. ²⁸Ɔ sanlɩn kɛ ɔ kan ɛjɔlɛ’n ɔ kekele nun Zufʋ’n-mɔ anyunnun kɛ b’a fʋn. Ɔ le Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n ɔ kele bɛ́ kɛ Zozi y’ɔ tɩ *Kilisi nɩn ɔ.

Efɛzɩ kulo nɩn asʋ

¹Ɛhɩ, mɛlɛ mɔ anɩn Apolɔsʋ wɔ Kolɩntɩ’n, Pɔlʋ nanndɩ Azi mân nɩn anun mmʋka’n-mɔ asʋ dede ɔ kɔ a kɔ ju Efɛzɩ kulo nɩn asʋ. M’ɔ juli ɛbɛlɛ’n, ɔ kɔ nwun anianman mmie-mɔ, b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man yɛ́ Mɩn. ²Pɔlʋ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Kɛ ɛmɔ falɩ bɛ́ nwʋn bɛ manlɩn yɛ́ Mɩn’n, asʋ ɛmɔ a nyan Wawɛ Nwannzan-nwannzan nɩn ɔ?”

Mɔ Pɔlʋ bisalɩ bɛ́ sɔ’n, bɛ́ nwan: “Yɛ tɩlɩ man kɛ bɛ fɛlɛ like bie Wawɛ Nwannzan-nwannzan bɔbɔ.”

³Ɛhɩ a, Pɔlʋ kɔ bisa bɛ́ kɛ: “Anɩn ɛsɔnɩan benin yɛ̂ bɛ sɔnɩnlɩn ɛmɔ ɔ?”

Bɛ́ nwan: “Zʋan ɛsɔnɩan dɩɛ’n yɛ̂ b’a sɔnɩn yɛ́ ɔ.”

⁴Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Pɔlʋ nwan: “Bɛ́ mɔ bɛ kɔ kaci bɛ́ abalabɔ’n mɔ bɛ kɔ fa bɛ́ nwʋn bɛ kɔ man Nyanmɩan’n, bɛ́ yɛ̂ Zʋan sɔnɩn bɛ́ ɔ. Ɛsɛ anɩn ɔ lɛ kan kele Izalayɛ mân’n kɛ sʋanlan kʋn fi yɩ́ nzin ɔ lɛ ba. Sʋanlan sɔ’n m’ɔ di kɛ bɛ de yɩ́ bɛ di’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Zozi.”

⁵Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ mɔ bɛ tɩlɩ’n, bɛ kɔ man bɛ kɔ sɔnɩn bɛ́ wɔ yɛ́ Mɩn Zozi dunman nun. ⁶Mɔ bɛ sɔnɩnlɩn bɛ́ yuelɩ’n, Pɔlʋ kɔ fa yɩ́ sa’n kɔ fua bɛ́ nwʋn bɛ kɔ nyan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n. Bɛ kɔ han anɩɛ ngacile ngacile ɛsɛ Nyanmɩan kɔ fa ɛjɔlɛ kɔ wula bɛ́ nʋan bɛ kɔ han. ⁷Bɛ tɩ kɔ yɔ menian bulu nʋn nnyuan.

⁸Ɛhɩ anzin, Pɔlʋ kɔ hɔ Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua nɩn anun. Ɛbɛlɛ asʋ sala nsan, ɔ nzulo man nun, ɔ kan Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɔ kele bɛ́ maan bɛ́ kʋsʋ bɛ de bɛ di. ⁹Ɛjɔlɛ’n mɔ Pɔlʋ kan’n nvalɩ man mmie-mɔ anwʋn ɛsɛ bɛ ngulo man kɛ bɛ de bɛ di. Bɛ kan yɛ́ Mɩn atɩn nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ ɛtɛ asɔnɩn sua nɩn anun. Ɛhɩ ati, Pɔlʋ kɔ yaci bɛ́. Ɔ nʋn bɛ́ mɔ b’a le yɛ́ Mɩn b’a li’n kɔ hɔ. Anɩn sukulu kʋn wɔ ɛbɛlɛ, bɛ fɛlɛ yɩ́ Tilanunsi sukulu. Sukulu sɔ nɩn anun yɛ̂ cɩan daa Pɔlʋ kan Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ nɩn ɔ. ¹⁰Ɔ helelɩ like ɛbɛlɛ dede afʋɛ nnyuan. Ɔ man bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ wɔ Azi mân nɩn anun’n, Zufʋ o, bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ o, bɛ tɩlɩ yɛ́ Mɩn Anʋan Ɛjɔlɛ’n.

Seva amma mmelenzua’n-mɔ anwʋn ɛjɔlɛ’n

¹¹Ɛhɩ, anɩn Nyanmɩan nanndɩ Pɔlʋ sʋ ɔ yɔ asinbɛnwʋn ninnge mgbili mgbili kpa. ¹²Ɔ man hanmɩntɩ duku anaan ɛtanlan m’ɔ kɔ han Pɔlʋ anwʋnnaan’n, sɛ bɛ fa bɛ kan nwuluwafʋɛ’n-mɔ a, nwuluwafʋɛ’n-mɔ anwʋn sa, ɛsɛ wawɛ ɛtɛ’n-mɔ fi bɛ́ nun tu.

¹³Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn Zufʋ mmie-mɔ kɔ kulo kulo’n-mɔ asʋ bɛ fʋan wawɛ ɛtɛ’n-mɔ fi nwuluwafʋɛ’n-mɔ anun. Zufʋ sɔ’n-mɔ kʋsʋ nwan bɛ ’fa yɛ́ Mɩn Zozi dunman’n bɛ fʋan wawɛ ɛtɛ’n-mɔ. Yɩ́ ti, bɛ kan bɛ kele wawɛ ɛtɛ’n-mɔ kɛ: “Zozi mɔ Pɔlʋ kan yɩ́ ɛjɔlɛ’n dunman nun, mɩ́n nwan ɛmɔ fíte!” ¹⁴Bɛ́ mɔ anɩn bɛ lɛ di junman sɔ’n, bɛ tɩ mma mmelenzua nsʋ. Bɛ́ sɩ’n li Seva, ɔ tɩ Zufʋ’n-mɔ anun tɛɛyɩfʋɛ kpain’n kʋn. ¹⁵Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, wawɛ ɛtɛ’n nwan: “Mɩn sɩ Zozi ɛsɛ mɩn sɩ Pɔlʋ kʋsʋ. Nan ɛmɔ, nwan menian dɩɛ y’ɔ le ɛmɔ?” ¹⁶Ɛhɩ a, sʋanlan’n mɔ wawɛ ɛtɛ’n wɔ yɩ́ nun’n kɔ tɩ kɔ tɔ bɛ́ sʋ. Yɩ́ sa kɔ hʋala bɛ́ kʋalaatin, ɔ kɔ hele bɛ́ yalɛ kpa dede bɛ fi sua nɩn anun bɛ ’nwanndi a, anɩn bɛ́ nwʋn gua sʋ b’a bʋta bʋta.

¹⁷Efɛzɩ amma, Zufʋ o, m’ɔ tɩ man Zufʋ o, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ tɩ ɛjɔlɛ sɔ’n, esulo kɔ han bɛ́. Ɛsɛ bɛ kɔ man yɛ́ Mɩn Zozi anyɩnnzɔ kpa. ¹⁸Bɛ́ dɔʋn mɔ bɛ falɩ bɛ́ nwʋn bɛ manlɩn yɛ́ Mɩn’n, bɛ ba bɛ kan bɛ́ nyɔlɩɛ ɛtɛ’n-mɔ bagua nɩn anun. ¹⁹Menian’n-mɔ dɔʋn mɔ anɩn bɛ yɩ jiliwa’n nʋn bɛ́ jiliwa kalata’n-mɔ kɔ a. Bɛ kɔ yala yɩ́ menian’n-mɔ kʋalaa anyunnun ɛbɛlɛ. Bɛ kɔ sɩsɩn bɛ kɔ nwun kalata sɔ’n-mɔ gua, ɔ tɩ esika jɛtɛ mma akpɩɩ abulanun. ²⁰Anɩn kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ tunmin sʋ nʋn anwʋnsɛlɛ sʋ yɛ́ Mɩn Anʋan Ɛjɔlɛ’n tɛlɛlɩ nɩn anɩn.

Efɛzɩ kulo’n ’ba fannyan

²¹Ɛhɩ anzin, Pɔlʋ kɔ fua kɛ ɔ ’kpɛ nun Masedʋanɩn nʋn Akayi mân nɩn anun ɔ kɔ Zoluzalɛmʋn. Ɛhɩka ati, yɩ́ nwan: “Sɛ mɩn kɔ mɩn ju ɛlɔ a, ɔ di kɛ mɩn kɔ Lɔmʋn kʋsʋ.”

²²Ɛhɩ a, ɔ kɔ sʋan yɩ́ mmʋkafʋɛ’n-mɔ anun nnyuan, Timote nʋn Elasɩtɩ. Nan yɩ́ muonun yɩ́ Pɔlʋ, ɔ kɔ ha Azi mân nɩn anun ɛbɛlɛ kaan biekun.

²³Mɛlɛ sɔ’n, yɛ́ Mɩn Anʋan Ɛjɔlɛ’n dunman nun, Efɛzɩ kulo’n kɔ fannyan. ²⁴Anɩn bian kʋn wɔ ɛbɛlɛ, bɛ fɛlɛ yɩ́ Demetiliyusi. Ɔ tɩ junnvʋɛ. Ɔ fa jɛtɛ ɔ bɔ bʋsʋɩn balasua’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Aateminsi’n sua mma mma. Ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ di junman sɔ’n nyan nun esika kpili kpa. ²⁵Ɛlɛhʋn kʋn, Demetiliyusi kɔ yia yɩ́ menian’n-mɔ nʋn junnvʋɛ ɛhɩnlɩn-mɔ. Ɔ kɔ fa kɔ tʋ bɛ́ nyunnun kɛ: “Ebia-mɔ, ɛmɔ sɩ kɛ yɛ́ ɛkpasie’n fi junman ɛhɩ. ²⁶Nan kʋsʋ, like mɔ bian’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Pɔlʋ yɔ’n, ɛmɔ tɩ ɛsɛ ɛmɔ nwun yɩ́. Nán kɛ Efɛzɩ ɛwa angʋnmɩn ɔ, nan Azi mân’n kʋalaa anun, Pɔlʋ sɔ’n nanndɩ nun ɔ kan kɛ amʋan’n mɔ menian’n-mɔ sɔ’n, ɔ tɩ mgban. Menian dɔʋn a le yɩ́ ɛjɔlɛ nɩn a tʋ nun. ²⁷Ɛjɔlɛ sɔ’n kʋala kɛ ɔ man yɛ́ junman’n tɔ, ɛsɛ ɔ kʋala kɛ ɔ man bʋsʋɩn kpili Aateminsi sua’n m’ɔ le dunman’n minlin. Bʋsʋɩn Aateminsi mɔ Azi mân nɩn anun nʋn eyuadɩ nɩn anun bɛ́ kʋalaa bɛ sɔ’n, sʋanlan fɩ́ɩ́ lɛ ngɔ bɔ yɩ́ dunman kʋ́n!”

²⁸Mɔ Demetiliyusi hanlɩn sɔ mɔ bɛ tɩlɩ’n, ɛya kɔ a, anɩn bɛ lɛ tɛtɩan bɛ kan kɛ: “Efɛzɩ amma, yɛ́ bʋsʋɩn Aateminsi’n tɩ kpili o! Efɛzɩ amma yɛ́ bʋsʋɩn Aateminsi’n tɩ kpili o!” ²⁹Ɛjɔlɛ sɔ’n kɔ fannyan kulo bɔndɩn nɩn anun. Bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ tu woo bɛ kɔ hyʋɩn Gayiyusi nʋn Alisitakɩ, bɛ́ nʋan y’ɔ le lɩka mɔ bɛ yia bɛ kan bɛ́ ngɔhʋa’n. Gayiyusi nʋn Alisitakɩ fi Masedʋanɩn mân nun. Bɛ tɩ Pɔlʋ amanngʋn. Bɛ nʋn yɩ́ yɛ̂ ɔ kɔ yɩ́ atɩn’n-mɔ. ³⁰Pɔlʋ kulo kɛ ahan ɔ fite bagua nɩn anyunnun, nan yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ a mman man yɩ́ atɩn. ³¹Yɩ́ manngʋn mmie-mɔ kɔ bɛlɛ yɩ́ ngalɩɛ kɛ n’ɔ kɔ lɩka mɔ menian’n-mɔ a yia’n. Yɩ́ manngʋn sɔ’n-mɔ fi Azi mân nɩn anun, bɛ di awaa junman.

³²Tɛmʋn sɔ’n, anɩn lɩka mɔ b’a yia ɛlɔ a yɔ beje beje kpa. Menian mmie-mɔ lɛ tɩan bɛ kan ɛjɔlɛ kʋn, anɩn mmie-mɔ kʋsʋ lɛ tɩan bɛ kan ɛjɔlɛ fʋfɔlɛ. Bɛ́ nun mmie-mɔ dɔʋn nzɩ man like mɔ yɩ́ ti yɛ̂ b’a yia’n bɔbɔ. ³³Ɛhɩ a, bɛ kɔ sʋsɔ ɛjɔlɛ nɩn asʋ bɛ kɔ han bɛ kɔ hele Zufʋ bian kʋn. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Alɛgɩzanndɩlɩ. Anɩn Zufʋ’n-mɔ lɛ wowula yɩ́ bʋ kɛ ɔ fíte bagua nɩn anyunnun. Mɔ Alɛgɩzanndɩlɩ fitelɩ bagua nɩn anyunnun’n, ɔ kɔ tʋ yɩ́ sa kɛ bɛ gúa diin nán ɔ ’kan ɛjɔlɛ ɔ kele bɛ́. ³⁴Mɔ menian’n-mɔ nwunlin kɛ ɔ tɩ Zufʋ’n, bɛ́ kʋalaa bɛ́ bʋ kɔ yɔ kʋn bɛ lɛ tɩan bɛ kan kɛ: “Efɛzɩ amma, yɛ́ bʋsʋɩn Aateminsi’n tɩ kpili o! Efɛzɩ amma, yɛ́ bʋsʋɩn Aateminsi’n tɩ kpili o!” Bɛ le ɛtɩan sʋa dede kɔ yɔ dɔhyʋɩlɩ nnyuan.

³⁵Yɩ́ bɛ-yue-asɩɛ, kulo nɩn asʋ kpɔmanfʋɛ’n kɔ yɔ kɔ man bɛ kɔ gua bɛ́ ahʋnlɩn asɩ. Yɩ́ nwan: “Efɛzɩ amma, sʋanlan benin y’ɔ nzɩ man kɛ Efɛzɩ kulo’n yɛ̂ ɔ sisa bʋsʋɩn kpili Aateminsi sua’n nʋn yɩ́ abaaba’n m’ɔ fi nyanmɩansʋ ɔ’a ju nɩn ɔ? ³⁶Sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala ɔ nzu man yɩ́ nwʋn akpʋlʋwa. Yɩ́ ti, ɛmɔ gúa bɛ́ ahʋnlɩn asɩ nán b’a nzɛcɩ man like. ³⁷Ɔ sanlɩn kɛ menian’n-mɔ mɔ ɛmɔ nʋn bɛ́ a a ɛwa’n, b’a nwua man amʋan sua’n-mɔ anun ninnge, ɛsɛ b’a ngan man bʋsʋɩn Aateminsi kʋsʋ anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ. ³⁸Sɛ Demetiliyusi nʋn yɩ́ junnvʋɛ’n-mɔ kulo kɛ bɛ sanman sʋanlan an, ɔ le cɩan mɔ mgbain’n-mɔ tanlan asɩ bɛ di ɛjɔlɛ ɔ. Anɩn lɩka mɔ bɛ kʋala kɛ bɛ nʋn bɛ́ ɛjɔlɛ’n kɔ nɩn anɩn! ³⁹Sɛ Ɛjɔlɛ biekun wɔ ɛbɛlɛ a, anɩn mgbain’n-mɔ yia a, ɛmɔ kɔ fa kɔ tʋ bɛ́ nyunnun. ⁴⁰Afɩ like mɔ y’a yɔ yɩ́ ɛnɛ’n, bɛ kʋala kɛ bɛ tʋn yɛ́ ɛsʋan kɛ y’a jasʋ awaa akɔmɩn anun. Ɔ sanlɩn kɛ, sɛ bɛ bisa yɛ́ like mɔ yɩ́ ti yɛ̂ y’a yia nɩn an, yɛ ngɔ hʋala man yɩ́ nʋan tu nán y’a sa yɛ́ nɩn.” ⁴¹Mɔ kpɔmanfʋɛ’n hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ man bɛ kɔ sanndɩ.

Pɔlʋ ’ba tu atɩn

¹Ɛhɩ, ɔ yɔlɩ mɔ kulo nɩn anun gualɩ diin’n, Pɔlʋ kɔ yia yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ. Ɔ kɔ wowula bɛ́ anwʋnsɛlɛ, ɔ nʋn bɛ́, bɛ kɔ li ngalɩɛ, cuein yɛ̂ ɔ hɔlɩ Masedʋanɩn mân nun ɔ. ²Ɔ kɔ nanndɩ ɛbɛlɛ mân sɔ nɩn anun ɔ kɔ han ɛjɔlɛ dɔʋn ɔ kɔ wowula yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ anwʋnsɛlɛ. Mɔ Pɔlʋ wowulalɩ bɛ́ anwʋnsɛlɛ yuelɩ’n, ɔ kɔ hɔ Gɛlɛsɩ mân nun ³ɔ kɔ li ɛbɛlɛ sala nsan. Mɛlɛ mɔ ahan ɔ fi ɛbɛlɛ ɔ ’kɔ Sili mân nun’n, bɛ kɔ yɩ yɩ́ anzʋti kɛ Zufʋ’n-mɔ a hɔ yɩ́ ti ahuan. Ɛhɩ a, Pɔlʋ kɔ yɔ ajʋnlɩn kɛ ɔ di kɛ ɔ sa yɩ́ nzin ɔ sɩn Masedʋanɩn mân nun. ⁴Mɔ ɔ ’ba’n, menian mɔ bɛ walɩ somanlɩn yɩ́ dede bɛ juli Azi mân nun’n y’ɔ le Sopatɛɛ m’ɔ fi Belee kulo nɩn asʋ mɔ yɩ́ sɩ y’ɔ le Pilusi’n, Alisitakɩ nʋn Segʋndusi mɔ bɛ fi Tesaloninki kulo nɩn asʋ’n, Gayiyusi m’ɔ fi Dɛlɩbʋ kulo nɩn asʋ’n nʋn Timote, Tisiki nʋn Tolofimʋn mɔ bɛ fi Azi mân nun’n. ⁵Bɛ kɔ li mʋa yɛ́ nyunnun Tolowasɩ kulo nɩn asʋ bɛ lɛ nwʋnndɛ yɛ́ ɛbɛlɛ. ⁶Mɔ bɛ lili *Pakɩ fɛtɩ’n yuelɩ’n, mɩ́n nʋn Pɔlʋ yɛ kɔ tu yɛ́ bʋ Filipʋ kulo nɩn asʋ. Yɛ la asue nyɩnsʋ dede cɩan nnun nán y’a ju Tolowasɩ y’a tʋ ɛhɩnlɩn-mɔ. Mɔ yɛ juli Tolowasɩ’n, yɛ lili ɛbɛlɛ mɔlɛ kʋn.

Etisusi ewuetinnge’n

⁷Ɛhɩ, mɔlɛ’n, yɛ yialɩ yɛ́ Mɩn alɩɛ nɩn anwʋn. Pɔlʋ kɔ han ɛjɔlɛ ɔ kɔ hele asɔnɩn mma’n-mɔ. Kɛmɔ alɩ́ɛ cɩn an, anɩn ɔ di kɛ Pɔlʋ kɔ’n, ɔ kɔ han ɛjɔlɛ dede bɛ kɔ bɔ kɔ yɔ alɩmunnun. ⁸Anɩn kanlannɩɛ dɔʋn kpa wɔ awaa nɩn asʋ sua’n mɔ y’a yia nun nɩn anun. ⁹Mɛlɛ mɔ Pɔlʋ ’kan ɛjɔlɛ’n, anɩn kpafɛlɛ kʋn tɩ mɛnzɛlɛ nɩn anʋan ɔ lɛ dafɩ kpa. Kpafɛlɛ sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Etisusi. Etisusi fi awaa’n m’ɔ wɔ sʋ ngʋkʋn ngʋkʋn nsan’n, ɔ kɔ tɔ asɩ. Bɛ ’kuku yɩ́ sʋ a, Etisusi a wu. ¹⁰Ɛhɩ a, Pɔlʋ kɔ ju asɩ ɔ kɔ han yɩ́ nwʋn asɩ ɔ kɔ fa Etisusi yɩ́ sa sʋ, yɩ́ nwan: “Nán bɛ di yalɛ, ɔ sanlɩn kɛ ɔ wuli man!” ¹¹M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Pɔlʋ salɩ fʋlɩ awaa nɩn asʋ. Ɔ kɔ bu kpaʋn’n ɔ kɔ li. Ɔ kɔ han ɛjɔlɛ dede alɩ́ɛ kɔ hɩn. Mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n yɛ̂ ɔ hɔlɩ ɔ. ¹²Kpafɛlɛ’n dɩɛ, bɛ nʋn yɩ́ ’ba a, anɩn yɩ́ nyɩn wɔ sʋ. Ɔ man bɛ́ kʋalaa bɛ́ lʋa cɩcɩlɩ kpa.

¹³Ɛhɩ, Pɔlʋ kɔ fa bɛ́ ja nun atɩn’n m’ɔ kɔ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Asɔsʋ nɩn asʋ. Yɛ́ dɩɛ, yɛ kɔ fʋ meli nun yɛ kɔ li mʋa yɩ́ nyunnun Asɔsʋ ɛlɔ. Afɩ Pɔlʋ helelɩ kɛ yɛ yía ɛbɛlɛ nán y’a fa yɩ́ meli nɩn anun. ¹⁴Mɔ Pɔlʋ walɩ tʋlɩ yɛ́ Asɔsʋ ɛbɛlɛ’n nán y’a fa yɩ́ meli nɩn anun y’a hɔ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Mintilɛnɩn nɩn asʋ. ¹⁵Yɛ juli Mintilɛnɩn mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, yɛ la sʋ dede yɛ kɔ ju kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kio nɩn anʋan nun. Alɩ́ɛ hɩnlɩn biekun, yɛ kɔ ju kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Samɔsʋ nɩn asʋ. Alɩ́ɛ hɩnlɩn biekun, yɛ kɔ ju kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Minle nɩn asʋ. ¹⁶Afɩ Pɔlʋ fualɩ kɛ bɛ ju Efɛzɩ kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ a, bɛ njinlan man nán b’a nga man Azi mân nɩn anun ɛbɛlɛ. Kɛ ɔ kɔ yɔ nán ɔ’a ju Zoluzalɛmʋn kulo nɩn asʋ ndɛ *Pantekɔtʋ fɛtɩ cɩan’n, ɛhɩ yɛ̂ anɩn Pɔlʋ lɛ jʋnlɩn ɔ.

Pɔlʋ nʋn Efɛzɩ asɔnɩn nɩn asʋ mgbain’n-mɔ ’ba li ngalɩɛ

¹⁷Mɔ yɛ juli Minle’n, Pɔlʋ kɔ tʋ Efɛzɩ asɔnɩn nɩn asʋ mgbain’n-mɔ ngalɩɛ kɛ bɛ bála a tʋ yɛ́ Minle ɛbɛlɛ. ¹⁸Bɛ walɩ juli ɛbɛlɛ a, Pɔlʋ nwan: “Ɔ bɔ yɩ́ bʋ alimʋa cɩan mɔ n juli Azi mân nɩn anun’n, kɛ m gbɩnlɩn mɩn nʋn ɛmɔ yɛ nanndɩlɩ’n, ɛmɔ sɩ. ¹⁹M’an bɛbɛlɛ mɩn nwʋn yɛ́ Mɩn ɛsʋ́ɛ nɩn anun, mɩn tɩtɩ mɩ́n nyɩn ɛmʋɩn mɩ́n sa nun, ɛsɛ Zufʋ’n-mɔ man n nwunlin amannɩnhunlun. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn bɛ kɔ mɩ́n ti ahuan. ²⁰Ɛmɔ sɩ kɛ like m’ɔ tɩ kpa man ɛmɔ’n, m’an va man fɩ́ɩ́ m’an vɩa man ɛmɔ. M’an han yɩ́ kʋalaa m’an hele ɛmɔ bagua nun ɔ nʋn ɛmɔ awulo’n-mɔ anun. ²¹M’an han m’an hele bɛ́ mɔ bɛ tɩ Zufʋ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ *Gɛlɛkɩ’n kɛ bɛ nún bɛ́ nwʋn bɛ káci bɛ́ abalabɔ’n wɔ Nyanmɩan anwʋn ɛsɛ bɛ lé yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi bɛ lí.

²²“Kɩkaala dɩɛ, n dɩ kɛ sʋanlan mɔ b’a cɩcɩ yɩ́ ɔ, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n lɛ cʋɩn mɩ́n kɔ Zoluzalɛmʋn, mɩn nzɩ man ɛjɔlɛ mɔ ɔ ’ba tʋ mɩ́n ɛlɔ ɔ. ²³Mɔ mɩn sɩ nɩn ala y’ɔ le kɛ, kulo biala mɔ n gɔ ju sʋ’n, Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kan kele mɩ́n kɛ bɛ lɛ ba tʋ mɩ́n fiadɩ ɛsɛ mɩn ’ba nwun nyinlinlin. ²⁴Nan mɩ́n dɩɛ, nán mɩ́n ngʋan’n y’ɔ tɩ mɩ́n cɩnnjɩn ɔ. Nyanmɩan anwunnvoe ɛsɩ́ɛ Ɛjɔlɛkpa’n mɔ yɛ́ Mɩn Zozi a fa a wula mɩ́n sa nun kɛ m mɔ́ n géle menian’n-mɔ’n, kɛ ɔ kɔ yɔ nán m’an li junman sɔ’n dede m’an gua yɩ́ bʋ’n, ɛhɩ y’ɔ tɩ mɩn cɩnnjɩn ɔ.

²⁵“Sian dɩɛ, mɩn sɩ kɛ ɛmɔ mɔ m’an tanlan ɛmɔ afian m’an bɔ Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anwʋn ɛjɔlɛ m’an hele ɛmɔ’n, ɛmɔ lɛ ngɔ nwun man mɩ́n nyunnun kʋ́n. ²⁶Yɩ́ ti, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ ɛnɛ kɛ ɛmɔ anun kʋn m’ɔ kɔ minlin’n, mɩn nzɩ man yɩ́ ɛjɔlɛ nun. ²⁷Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan afʋtu’n kʋalaatin, m’an tu ɛmɔ, m’an nva man fɩ́ɩ́ m’an nvɩa man ɛmɔ. ²⁸Yɩ́ ti, ɛmɔ nɩ́an bɛ́ nwʋn ye ɛsɛ bɛ nɩ́an menian’n-mɔ kʋalaatin mɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan nɩn a fa a wula ɛmɔ asa nun nɩn asʋ kpa. Ɛmɔ nɩ́an Asɔnɩn’n mɔ Nyanmɩan a man yɩ́ kunnun Baa nɩn a wu a to yɩ́ ti ngʋan nɩn asʋ kpa. Ɔ sanlɩn kɛ Asɔnɩn sɔ’n tɩ yɩ́ muonun yɩ́ dɩɛ.

²⁹“Mɩn sɩ kɛ mɩn kɔ a, menian anwʋn esulo kɛ naan bedi ’ba wʋlʋ ɛmɔ afian bɛ fannyan asɔnɩn mma’n-mɔ anun. ³⁰Ɛmɔ muonun afian, menian ’ba jasʋ bɛ kan ato ɛjɔlɛ bɛ man dedi mma’n-mɔ si bɛ́ sʋ. ³¹Yɩ́ ti, ɛmɔ kácɩ bɛ sísa bɛ́ nwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ, kɔngɔɛ nʋn eyua dede afʋɛ nsan, mɩ́n nʋan wɔ sʋ m’an tu ɛmɔ anun kʋn biala fʋɔ. Mɩn ’tu ɛmɔ fʋɔ a, anɩn mɩɩn sun.

³²“Afɩ sian dɩɛ, mɩɩn fa ɛmɔ mɩn wula Nyanmɩan asa nun. Ɔ kʋala kɛ ɔ man yɩ́ anwunnvoe ɛsɩ́ɛ ɛjɔlɛ’n bʋka ɛmɔ, ɛsɛ ɛmɔ asa kan ajâ’n mɔ ɔ’a fa ɔ’a sie bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ tɩ yɩ́ dɩɛ’n. ³³Mɩ́n nyɩn a mmʋlʋ man sʋanlan fɩ́ɩ́ esika, anaan taladɩɛ. ³⁴Ɛmɔ muonun sɩ kɛ n ne mɩ́n sa n nili junman n nyanlɩn like mɔ anɩn mɩn nʋn mɩ́n manngʋn’n-mɔ y’a mian yɩ́ nwʋn’n. ³⁵M’an yɔ yɩ́ sɔ m’an man ɛmɔ a nwun yɩ́ nyunnun nʋn yɩ́ nzin’n kʋalaatin kɛ ɔ fata kɛ yɛ di junman sʋa yɛ bʋka ehianfʋɛ’n-mɔ. Anɩn yɛ́ ti kacɩ ɛjɔlɛ’n mɔ yɛ́ Mɩn Zozi hanlɩn’n. Yɩ́ nwan: ‘Sɛ ɛ fa man an, salɩɛ wɔ nun tala mɔ bɛ lɛ fa bɛ man wɔ́’n.’”

³⁶Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ nʋn bɛ́ bɛ kɔ gua bɛ́ nanngʋnlʋnman asɩ ɔ kɔ yɔ asɔnɩn. ³⁷Bɛ́ kʋalaa bɛ le esuan bɛ kɔ tɔ Pɔlʋ nun bɛ kɔ li ngalɩɛ. ³⁸Alʋabɔ’n m’ɔ hanlɩn bɛ́’n y’ɔ le mɔ Pɔlʋ hanlɩn hele bɛ́ kɛ bɛ lɛ ngɔ nwun man yɩ́ nwʋn kʋ́n’n. Ɛhɩ anzin, bɛ hɔlɩ gualɩ yɩ́ atɩn dede ɔ fʋlɩ meli nɩn anun.

Pɔlʋ ’ba hɔ Zoluzalɛmʋn

¹Ɛhɩ, mɔ yɛ nʋn bɛ́ yɛ lili ngalɩɛ yuelɩ mɔ yɛ sanndɩlɩ’n, meli’n falɩ yɛ́ fɔ́ʋ́n dede yɩ́ nʋan y’ɔ le lɩka’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Kɔsʋ’n. Alɩ́ɛ hɩnlɩn, yɛ kɔ tu yɛ́ bʋ ɛbɛlɛ yɛ kɔ ju lɩka’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Lodɩ’n. Ɛsɛ yɛ fi ɛbɛlɛ, yɛ kɔ ju kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Patala nɩn asʋ. ²Mɔ yɛ juli ɛbɛlɛ’n, anɩn meli kʋn lɛ kɔ Feninsi mân nun. Yɛ kɔ fʋ nun, cuein yɛ̂ yɛ hɔlɩ ɔ. ³Yɛ hɔlɩ dede mɔ yɛ ’mantan Sipʋlʋ mân’n, mɔ anɩn yɛ gua meli nɩn anun yɛ́ nyɩn tua yɩ́’n, yɛ kɔ sɩn asue afian kpɔlɛ mân sɔ nɩn abʋ asɩ nán y’a tʋ yɛ́ ti Sili mân nun. Yɛ hɔlɩ dede mɔ yɛ juli kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Tii nɩn asʋ’n, meli’n kɔ si asɩ. Afɩ anɩn ɛbɛlɛ y’ɔ di kɛ bɛ yɩ nun ninnge’n bɛ gua ɔ. ⁴Yɛ kɔ nwun yɛ́ Mɩn menian, yɛ kɔ li mɔlɛ kʋn bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ. Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n kɔ man bɛ kɔ han bɛ kɔ hele Pɔlʋ kɛ n’ɔ kɔ Zoluzalɛmʋn. ⁵Nan mɔ yɛ lili mɔlɛ kʋn yuelɩ mɔ yɛ ’kɔ’n, bɛ nʋn bɛ́ yɩ nʋn bɛ́ mma’n-mɔ, bɛ́ kʋalaa bɛ kɔ hɔ yɛ́ atɩn egua dede kulo’n tiba. Yɛ kɔ gua yɛ́ nanngʋnlʋnman asɩ jenvie nɩn anʋan yɛ kɔ yɔ asɔnɩn. ⁶Yɛ yɔlɩ asɔnɩn yuelɩ mɔ yɛ lili ngalɩɛ’n, yɛ kɔ fʋ meli nɩn anun yɛ̂ bɛ salɩ hɔlɩ awulo ɔ.

⁷Yɛ kɔ tu yɛ́ bʋ Tii ɛbɛlɛ, yɛ́ nʋan y’ɔ le kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Pʋtolemayisi nɩn asʋ. Mɔ yɛ juli ɛbɛlɛ’n, yɛ hɔlɩ bisalɩ anianman’n-mɔ ahɩn yɛ kɔ li cɩan kʋn bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ. ⁸Mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, yɛ kɔ sa yɛ kɔ fʋ meli nɩn anun, yɛ́ nʋan y’ɔ le kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Sezale nɩn asʋ. Mɔ yɛ juli ɛbɛlɛ’n, yɛ kɔ sike Filipʋ m’ɔ bɔ Ɛjɔlɛkpa’n kpayɛ nɩn awulo. Filipʋ wɔ menian nsʋ’n mɔ Zoluzalɛmʋn ɛlɔ asɔnɩn’n kpalɩ bɛ́ nɩn anun bie. ⁹Anɩn Filipʋ le mma mmalasua muan nnan. Mma mmalasua muan nnan sɔ’n-mɔ di Nyanmɩan kpɔman.

¹⁰Yɛ lili kɔ yɔ ɛlɛsan kʋn ɛbɛlɛ. Tɛmʋn sɔ’n, kpɔmanfʋɛ belenzua kʋn fi Zude mân nun ɔ kɔ a. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Agabisi. ¹¹Ɔ walɩ tʋlɩ yɛ́ a, ɔ kɔ le Pɔlʋ bɛlɛtɩ’n. Ɔ kɔ fa kɔ hyɩ yɩ́ muonun yɩ́ sa nʋn yɩ́ ja’n-mɔ. Yɩ́ nwan: “Ɛ ’nwun ɛjɔlɛ mɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n lɛ kan’n: ‘Sʋanlan’n m’ɔ le bɛlɛtɩ ɛhɩ’n, Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Zoluzalɛmʋn ɛlɔ’n, bɛ ’ba hyɩ yɩ́ sa nʋn yɩ́ ja’n-mɔ sʋa bɛ fa yɩ́ bɛ wula bɛ́ mɔ bɛ nzɩ man Nyanmɩan nɩn asa nun.’”

¹²Mɔ Agabisi hanlɩn sɔ mɔ yɛ tɩlɩ’n, yɛ nʋn anianman’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Sezale ɛbɛlɛ’n, yɛ kɔ han yɛ kɔ hele Pɔlʋ kɛ n’ɔ kɔ Zoluzalɛmʋn. ¹³Mɔ yɛ hanlɩn sɔ’n, nán Pɔlʋ a bua yɛ́ kɛ: “Ɔ yɔ sɛ mɔ ɛmɔ lɛ sun bɛ man mɩ́n nwʋn bubu mɩ́n ɔ? Sɛ bɛ ’cɩ mɩ́n sa nʋn mɩ́n ja, anaan sɛ bɛ ’kun mɩ́n bɔbɔ wɔ yɛ́ Mɩn Zozi dunman nun an, m’an bɔbʋa mɩ́n nwʋn.”

¹⁴Kɛmɔ yɛ hanlɩn ngo yɛ hanlɩn njɩn mɔ Pɔlʋ a ndie man’n, yɛ yacili yɩ́. Ɛjɔlɛ mɔ yɛ hanlɩn’n y’ɔ le kɛ: “Mɔ yɛ́ Mɩn kulo’n, man ɔ yɔ́ sɔ!”

¹⁵Mɔ cɩan kaan’n mɔ yɛ lili yɩ́ ɛbɛlɛ’n yuelɩ’n, yɛ kɔ sesie yɛ́ nwʋn yɛ kɔ fa Zoluzalɛmʋn atɩn’n. ¹⁶Mɔ yɛ ’kɔ’n, yɛ́ Mɩn menian’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Sezale ɛbɛlɛ’n mmie-mɔ nʋn yɛ́ yɛ̂ ɔ hɔlɩ ɔ. Mɔ yɛ juli ɛlɔ’n, bɛ nʋn yɛ́ kɔ hɔ kɔ sike bian kʋn. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Mʋnnasʋn. Ɔ fi Sipʋlʋ mân nun. Ɔ falɩ yɩ́ nwʋn manlɩn yɛ́ Mɩn a hyɛ.

Pɔlʋ ’ba hɔ fua Zʋakɩ anwʋn

¹⁷Mɔ yɛ juli Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ’n, anianman’n-mɔ sɔlɩ yɛ́ nun kanlanman kpa. ¹⁸Mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, Pɔlʋ nʋn yɛ kɔ hɔ Zʋakɩ awulo ɛlɔ. Yɛ ’kɔ a ju a, anɩn asɔnɩn nɩn asʋ mgbain’n-mɔ a yia ɛbɛlɛ. ¹⁹Pɔlʋ kɔ bisa bɛ́ ahɩn yɛ̂ junman’n kʋalaa mɔ Nyanmɩan a li wɔ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn afian’n, ɔ kɔ sʋsɔ sʋ ɔ kɔ han yɩ́ kʋalaa ɔ kɔ hele bɛ́.

²⁰Mɔ Pɔlʋ anʋan tɔlɩ’n, bɛ kɔ yɩ Nyanmɩan ayɛ, ɛsɛ bɛ́ nwan: “Nɩan, anianman, Zufʋ akpɩɩ kɔ yɔ nyɛ nyɛ a fa bɛ́ nwʋn a man yɛ́ Mɩn. Nan kʋsʋ, bɛ́ mala ɛjɔlɛ’n tɛ tɩ bɛ́ cɩnnjɩn. ²¹B’a han b’a hele Zufʋ sɔ’n-mɔ kɛ, ɛ ’kele like a, ɛ kan kele Zufʋ’n-mɔ kʋalaatin mɔ bɛ gugua mân mân’n-mɔ asʋ’n kɛ bɛ káci bɛ́ nzin bɛ sí Moyizɩ mala’n, nán bɛ kpɛ bɛ́ mma’n-mɔ mmian nun, ɛsɛ nán bɛ di Zufʋ’n-mɔ mala’n-mɔ asʋ. ²²Yɛ ’yɔ sɛ? Afɩ, yɩ́ biala, bɛ ’tɩ kɛ a ju ɛwa. ²³Yɩ́ ti, atɩn’n mɔ yɛ ’ba hele wɔ́’n, sɩn sʋ. Yɛ le menian nnan ɛwa, b’a bɔbʋa Nyanmɩan. ²⁴Ɛ nʋn bɛ́ hɔ́ tú bɛ́ nwʋn efian nán tua bɛ́ ti kalɛ’n maan bɛ nyán atɩn bɛ kpá bɛ́ ti’n. Yɩ́ dɩɛ anɩn bɛ́ kʋalaa bɛ nwun yɩ́ kɛ ato yɛ̂ b’a li b’a tʋ wɔ́ bʋ ɔ, nán wɔ́ muonun ɛ di *Moyizɩ mala nɩn asʋ. ²⁵Nan bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ mɔ b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man yɛ́ Mɩn Zozi’n, ɛjɔlɛ mɔ yɛ́ nʋan sɛlɩ yɩ́ nwʋn, mɔ yɛ hɛlɛlɩ yɛ hanlɩn yɛ hɛlɛlɩ bɛ́’n y’ɔ le kɛ nán bɛ di amʋan sʋ naan, nán bɛ di naan nʋn yɩ́ moja’n nʋn cunmun, ɛsɛ nán bɛ yɔ satɩlɩfʋɛ nyɔlɩɛ.”

²⁶Ɛhɩ a, Pɔlʋ nʋn menian nnan sɔ’n-mɔ kɔ hɔ. Mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, Pɔlʋ nʋn bɛ́ bɛ kɔ bɔ bɛ́ efian etue nɩn abʋ. Mɔ bɛ bɔlɩ yɩ́ bʋ’n, Pɔlʋ kɔ hɔ Nyanmɩan awulo ɛlɔ ɔ kɔ hele cɩan mɔ bɛ ’gua efian etue nɩn abʋ bɛ yɩ bɛ́ nun kʋn biala ati tɛɛ’n.

Zufʋ’n-mɔ ’ba hyɩ Pɔlʋ Nyanmɩan awulo nɩn anun

²⁷Ɛhɩ, bɛ bɔlɩ efian etue nɩn abʋ dede mɔ ɔ ’ju yɩ́ cɩan nsʋ’n, Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ fi Azi mân nun’n kɔ nwun Pɔlʋ Nyanmɩan awulo nɩn anun. Bɛ kɔ wowula bagua nɩn abʋ bɛ kɔ hyɩ Pɔlʋ. ²⁸Anɩn bɛ lɛ tɛtɩan bɛ kan kɛ: “Izalayɛ amma, ɛmɔ bála a bʋka yɛ́ o! Yɛ́ sa a han sʋanlan’n m’ɔ nanndɩ nun ɔ kan ɛjɔlɛ ɛtɛ ɔ tia Izalayɛ mân’n, Moyizɩ mala’n nʋn Nyanmɩan awulo’n. Ɛsɛ bɛ nɩ́an, ɔ’a man bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ nɩn a wʋlʋ Nyanmɩan awulo nɩn anun ɔ’a man efian a han lɩka nwannzan-nwannzan ɛhɩ!”

²⁹Anɩn bɛ lɛ kan sɔ, ɔ sanlɩn kɛ bɛ nwunlin Tolofimʋn m’ɔ fi Efɛzɩ’n nʋn Pɔlʋ kulo nɩn anun. Bɛ jʋnlɩn kɛ anɩn Pɔlʋ a fa yɩ́ a wʋlʋ Nyanmɩan awulo nɩn anun.

³⁰Kulo bɔndɩn nɩn anun kɔ fannyan. Yɩ́ bɛ̂ o, yɩ́ fama o, menian’n-mɔ kɔ tu woo. Bɛ kɔ sɔ Pɔlʋ bɛ kɔ fa yɩ́ Nyanmɩan awulo nɩn anun bɛ kɔ fite bɛ kɔ tʋtʋ anʋan nɩn anun ɛbɛlɛ ala. ³¹Anɩn bɛ lɛ kpʋnndɛ bɛ kun Pɔlʋ, nán ngalɩɛ a tʋ Lɔmʋn nzalafʋ’n-mɔ kpain nɩn ɛlɔ kɛ Zoluzalɛmʋn kulo bɔndɩn’n lɛ sɔ. ³²Ɛbɛlɛ ala, ɔ kɔ hohuan nzalafʋ’n-mɔ nʋn bɛ́ mgbain’n-mɔ anʋan bɛ kɔ kpʋ bagua’n. Mɔ bagua’n nwunlin nzalafʋ’n-mɔ nʋn bɛ́ kpain’n, bɛ kɔ yaci Pɔlʋ ɛbʋ́ɛ.

³³Ɛhɩ a, nzalafʋ kpain’n kɔ hyʋɩn kɔ kpunnge Pɔlʋ, ɔ kɔ man atɩn kɛ bɛ gúa yɩ́ sa ngɔnzɔngɔnzɔ nnyuan. Mɔ bɛ gualɩ yɩ́ sa ngɔnzɔngɔnzɔ’n, nzalafʋ kpain’n kɔ bisa yɩ́ sʋanlan ɛhɔlɛ kʋn m’ɔ tɩ’n ɔ nʋn like mɔ ɔ’a yɔ’n. ³⁴Mɔ nzalafʋ kpain’n ’bisa Pɔlʋ ɛjɔlɛ’n, anɩn bagua nɩn anun menian’n mmie-mɔ lɛ tɛtɩan bɛ kan ɛjɔlɛ kʋn, anɩn mmie-mɔ kʋsʋ lɛ tɛtɩan bɛ kan ɛjɔlɛ fʋfɔlɛ. Nzalafʋ kpain’n nnwun man ɛjɔlɛ nɩn ati nʋn yɩ́ bʋ, afɩ ɛbɛlɛ a yɔ beje beje. Ɔ kɔ man atɩn kɛ bɛ nʋn Pɔlʋ hɔ́ nzalafʋ’n-mɔ lɩka mɔ bɛ wɔ ɛlɔ. ³⁵Pɔlʋ nʋn bɛ hɔlɩ mɔ bɛ fʋ ɛsɩkalie’n, nzalafʋ’n-mɔ kɔ fa yɩ́ bɛ sa sʋ. Ɔ sanlɩn kɛ ɛbʋ́ɛ mɔ bagua nɩn a bʋ yɩ́’n, ɔ’a man yɩ́ nwʋn a bɛlɛ yɩ́. ³⁶Afɩ anɩn bɛ́ kʋalaa bɛ si yɩ́ sʋ bɛ lɛ tɛtɩan bɛ kan kɛ: “Bɛ hún yɩ́! Bɛ hún yɩ́!”

³⁷Ɛhɩ, mɛlɛ mɔ bɛ ’fa Pɔlʋ bɛ wʋlʋ sua nɩn anun’n, ɔ kɔ bisa nzalafʋ kpain’n kɛ: “Asʋ mɩn kʋala kɛ mɩn nyan atɩn mɩn kan ɛjɔlɛ mɩn kele wɔ́ ɔ?”

Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ’n, nán nzalafʋ kpain nɩn a bisa yɩ́ kɛ: “Ɛ kan Gɛlɛkɩ anɩɛ ɔ? ³⁸Ezipiti mân nɩn anun sʋanlan ɛhɩ mɔ ɔ’a bɔ mân ɛlɛsan asʋ ɛwa, m’ɔ nʋn kodiawu akpɩɩ nnan b’a bɔ bɛ́ ti ɛwâ nɩn anun ɛlɔ’n, nán yɩ́ y’ɔ le wɔ́ ɔ?”

³⁹M’ɔ bisa sɔ’n, nán Pɔlʋ a bua yɩ́ kɛ: “N dɩ Zufʋ, b’a wʋ mɩ́n Silisi kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Talɩsɩ nɩn asʋ. Kulo sɔ’n mɔ b’a wʋ mɩ́n sʋ’n lɛ dunman. Yɩ́ ti, man mɩ́n atɩn maan n gán ɛjɔlɛ n géle bagua’n.”

⁴⁰Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ’n, nzalafʋ kpain’n kɔ man yɩ́ atɩn. Ɛhɩ a, Pɔlʋ kɔ jinlan ɛsɩkalie nɩn asʋ ɔ kɔ tʋ yɩ́ sa ɔ kɔ hele bagua’n. Mɔ bɛ gualɩ diin’n, Pɔlʋ kɔ kuku yɩ́ nʋan sʋ ɔ kɔ han yɩ́ *alameɩn anɩɛ nɩn anun ɔ kɔ hele bɛ́. Yɩ́ nwan:

Pɔlʋ ’ba sa yɩ́ nɩn

¹“Anianman mmelenzua nʋn mɩ́n sɩ-mɔ, ɛmɔ tíe ɛjɔlɛ’n mɔ mɩn ’ba han mɩn kele ɛmɔ kɩkaala mɩn sa mɩ́n nɩn’n”.

²Mɔ menian’n-mɔ tɩlɩ kɛ Pɔlʋ lɛ jʋjɔ alameɩn anɩɛ nɩn anun ɔ kele bɛ́’n, bɛ kɔ gugua didiin biekun kpa. Ɛhɩ a, Pɔlʋ nwan: ³“N dɩ Zufʋ. B’a wʋ mɩ́n Talɩsɩ, Silisi mân nun, nan Zoluzalɛmʋn ɛwa yɛ̂ b’a ta mɩ́n ɔ. Mɩ́n mɩn’n y’ɔ le Gamalɩɛ. Ɔ a hele mɩ́n yɛ́ nan-mɔ mala’n kpa bɔkɔɔ. Mɩ́n Nyanmɩan ɛjɔlɛ’n, bɛ nva man bɛ ngan man ngɔhʋa kɛ ɛnɛ kʋsʋ ɛmɔ kʋalaatin nva ngan man ngɔhʋa’n. ⁴N gelelɩ bɛ́ mɔ bɛ nanndɩ yɛ́ Mɩn atɩn nɩn asʋ nɩn ahʋlʋwa n gunlun bɛ́. N cɩlɩ mmelenzua nʋn mmalasua n gualɩ bɛ́ fiadɩ. ⁵*Tɛɛyɩfʋɛ kpain’n nʋn Izalayɛ mân nɩn asʋ mgbain’n-mɔ di mɩ́n adanzɩɛ. Bɛ manlɩn mɩ́n kalata kɛ n gɔ́ n dʋ́ anianman Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Damasɩ kulo nɩn asʋ ɛlɔ’n. Mɩn tʋ bɛ́ a, anɩn n jɩ́ bɛ́ mɔ b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man yɛ́ Mɩn mɔ bɛ wɔ ɛbɛlɛ’n m mála Zoluzalɛmʋn m mán bɛ pínnin bɛ́.

⁶“Ɛhɩ, anɩn mɩ́n ja wɔ nun mɩn ka kaan mɩn ju Damasɩ. Mɔ bɛ ’kɔ a bɔ kɔ yɔ sɛnzɛ jinlan’n, kʋnmgba ala, dʋɛɩn, kanlannɩɛ kʋn fi nyanmɩansʋ. Yɩ́ ta m’ɔ lɛ ta’n, ɔ kɔ ta kɔ si kɔ yia mɩ́n. ⁷N gɔ fin asɩ. Mɩn ’tie a, anɩn anɩɛ kʋn lɛ kan kele mɩ́n kɛ: ‘Sɔlʋ Sɔlʋ, nzukɛ ati yɛ̂ ɛ lɛ kele mɩ́n ahʋlʋwa ɔ?’

⁸“Mɔ n dɩlɩ anɩɛ sɔ’n, nán m’an bisa kɛ: ‘Wɔ́ nwan ɔ, yɛ́ Mɩn?’

“Nán anɩɛ nɩn a bua mɩ́n kɛ: ‘Mɩ́n Zozi mɔ n vi Nazalɛtɩ’n yɛ̂ ɛ lɛ kele mɩ́n ahʋlʋwa ɔ.’ ⁹Anɩn mɩn nʋn menian yɛ̂ yɛ lɛ kɔ ɔ. Bɛ nwunlin kanlannɩɛ’n, kʋsʋ b’a ndɩ man sʋanlan’n m’ɔ lɛ kan ɛjɔlɛ’n kele mɩ́n nɩn anɩn’n.

¹⁰“Mɔ yɛ́ Mɩn hanlɩn sɔ’n, nán m’an bisa yɩ́ kɛ: ‘Yɛ̂ Mɩn, nzu y’ɔ di kɛ mɩn yɔ ɔ?’

“Yɩ́ nwan: ‘Jasʋ, kɔ Damasɩ. Ɛ ju ɛlɔ a, yɩ́ kʋalaa m’ɔ di mɔ ɛ yɔ’n, Nyanmɩan ’ba man bɛ kele wɔ́.’

¹¹“Mɔ yɛ́ Mɩn anʋan tɔlɩ’n, mɩ́n manngʋn’n-mɔ mɔ anɩn mɩn nʋn bɛ́ yɛ lɛ kɔ Damasɩ’n, bɛ kɔ sɔ mɩ́n sa bɛ kɔ li mɩ́n taataa. Ɔ sanlɩn kɛ, kanlannɩɛ’n m’ɔ talɩ’n sinlin mɩ́n nyɩn’n.

¹²“Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn bian kʋn wɔ Damasɩ ɛbɛlɛ, bɛ fɛlɛ yɩ́ Ananiasɩ. Ananiasɩ tɩ sʋanlan m’ɔ fɛlɩ Nyanmɩan ɛsɛ ɔ di yɩ́ mala nɩn asʋ. Damasɩ ɛbɛlɛ Zufʋ’n-mɔ kʋalaatin de yɩ́ di. ¹³Ananiasɩ walɩ tʋlɩ mɩ́n an, yɩ́ nwan: ‘Mɩ́n nianman Sɔlʋ, man wɔ́ nyɩn’n tíke!’ Ɔ hanlɩn sɔ nɩn ala, mɩ́n nyɩn’n kɔ tike n gɔ nwun yɩ́. ¹⁴Mɔ mɩ́n nyɩn’n tikelɩ’n, yɩ́ nwan: ‘Yɛ́ nan-mɔ Nyanmɩan nɩn a li mʋa a yɩ wɔ́ kɛ ɛ nwún like m’ɔ kulo’n, ɛ nwún sɛsɛfʋɛ baa kʋnmgba’n, ɛ tɩ́ yɩ́ nʋan nun ɛjɔlɛ. ¹⁵Afɩ, like mɔ a nwun yɩ́ ɔ nʋn ɛjɔlɛ mɔ a tɩ’n, ɔ di kɛ ɛ di yɩ́ nwʋn adanzɩɛ ɛ kele menian’n-mɔ kʋalaatin. ¹⁶Kɩkaala mɔ a tɩ ɛjɔlɛ’n sʋa’n, n’ɛ nwʋnndɛ kʋ́n. Yɩ́ ti, sun fɛlɛ yɛ́ Mɩn, jasʋ maan bɛ sɔ́nɩn wɔ́ nán a nyan wɔ́ ɛtɛ nɩn anwʋn face.’

¹⁷“Ɛhɩ anzin, n gɔ sa n gɔ hɔ Zoluzalɛmʋn. Ɛlɛhʋn kʋn, anɩn mɩɩn yɔ asɔnɩn Nyanmɩan awulo ɛbɛlɛ nán m’an hɩn ɛlalɩɛ. ¹⁸Ɛlalɩɛ nɩn anun, n gɔ nwun yɛ́ Mɩn, ɔ kɔ han kɔ hele mɩ́n kɛ: ‘Kan wɔ́ nwʋn fi Zoluzalɛmʋn ɛwa jasʋ, ɔ sanlɩn kɛ mɩ́n nwʋn ɛjɔlɛ’n mɔ ɛ ’ba han kele bɛ́’n, bɛ ngɔ le bɛ ngɔ li man.’

¹⁹“Mɔ yɛ́ Mɩn hanlɩn sɔ’n, mɩ́n nwan: ‘Yɛ́ Mɩn, bɛ sɩ yɩ́ yuein kɛ anɩn mɩn kɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun mɩn cɩ bɛ́ mɔ b’a le wɔ́ b’a li’n mɩn man bɛ gua bɛ́ fiadɩ bɛ fin bɛ́ mgbele. ²⁰Tɛmʋn mɔ bɛ ’kun wɔ́ adanzɩfʋɛ Etiɛnɩn’n, n jin yɩ́ bʋ bie. N nelɩ bɛ́ mɔ bɛ hunlin Etiɛnɩn’n n dʋlɩ nun nán m’an le bɛ́ taladɩɛ’n-mɔ m’an tila.’

²¹“Mɔ n ganlɩn sɔ’n, nán yɛ́ Mɩn a han a hele mɩ́n kɛ: ‘Kɔ, afɩ mɩn kulo kɛ mɩn sʋan wɔ́ mʋa maan ɛ kɔ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n-mɔ anwʋn.’”

Pɔlʋ ’ba hele yɩ́ nwʋn kɛ ɔ tɩ Lɔmʋn sʋanlan

²²Ɛhɩ, Pɔlʋ hanlɩn ɛjɔlɛ’n Zufʋ’n-mɔ tielɩ dede m’ɔ juli ɛbɛlɛ’n, bɛ kɔ sɔ ɛtɛtɩan sʋ. Bɛ́ nwan: “Bɛ hún sʋanlan sɔ’n bɛ yɩ́ yɩ́ ɛbɛlɛ! Ɔ nzɛ nvata man kɛ ɔ nyan ngʋan!”

²³Anɩn bɛ lɛ kpo bɛ tʋ bɛ́ taladɩɛ’n-mɔ anwunno ɛsɛ anɩn bɛ lɛ tu nvutule’n. ²⁴Ɛhɩ a, nzalafʋ kpain’n kɔ man atɩn kɛ bɛ fá Pɔlʋ bɛ wʋ́lʋ sua nɩn anun bɛ fín yɩ́ mgbele maan ɔ hán like ati mɔ Zufʋ’n-mɔ lɛ tɛtɩan yɩ́ kɔmɩn anun’n. ²⁵Nan mɔ bɛ cɩcɩlɩ Pɔlʋ mɔ bɛ ’ba fin yɩ́ mgbele’n, ɔ kɔ bisa nzalafʋ’n m’ɔ sie nzalafʋ ɛya kʋn mɔ anɩn ɔ wɔ ɛbɛlɛ’n kɛ: “Asʋ atɩn wɔ nun kɛ bɛ fín *Lɔmʋn sʋanlan kʋn mɔ b’a mmu man yɩ́ fʋɔ’n mgbele ɔ?”

²⁶Mɔ Pɔlʋ bisalɩ nzalafʋ’n m’ɔ sie nzalafʋ ɛya kʋn’n kosuan sɔ’n, nzalafʋ’n kɔ nwanndi kɔ tʋ bɛ́ kpain’n, yɩ́ nwan: “Yaaa, nɩan ɛjɔlɛ mɔ ahan ɛ hyʋhyʋɩn ba’n. Kanngʋ bian sɔ’n tɩ Lɔmʋn sʋanlan.”

²⁷Mɔ nzalafʋ kpain’n tɩlɩ yɩ́ sʋa’n, ɔ kɔ kpʋ Pɔlʋ ɔ kɔ bisa yɩ́ kɛ: “Kan yɩ́ yuein kele mɩ́n, asʋ Lɔmʋn sʋanlan y’ɔ le wɔ́ ɔ?”

M’ɔ bisalɩ kosuan sɔ’n nán Pɔlʋ a bua yɩ́ kɛ: “Yuo, Lɔmʋn sʋanlan y’ɔ le mɩ́n.”

²⁸Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ’n, nzalafʋ kpain kukuli yɩ́ nʋan sʋ a, yɩ́ nwan: “Mɩ́n dɩɛ, dede mɔ mɩn ’kaci Lɔmʋn sʋanlan’n, n dualɩ kalɛ kpili kpa.”

Mɔ nzalafʋ nɩn anʋan tɔlɩ’n, Pɔlʋ kʋsʋ nwan: “Mɩ́n dɩɛ, bɛ ’wʋ mɩ́n an, anɩn n dɩ Lɔmʋn sʋanlan.”

²⁹Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ’n, ɛbɛlɛ ala, bɛ́ mɔ anɩn bɛ lɛ bisa Pɔlʋ kosuan’n kɔ hyʋɩn bɛ́ nzin. Kɛmɔ nzalafʋ kpain’n nɩan an, Pɔlʋ tɩ Lɔmʋn sʋanlan’n, esulo kɔ han yɩ́. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ man bɛ gualɩ yɩ́ sa ngɔnzɔngɔnzɔ.

Pɔlʋ ’ba fite Izalayɛ mgbain’n-mɔ anyunnun

³⁰Kɛmɔ anɩn nzalafʋ kpain’n kulo kɛ ɔ nwun like fɔ́ʋ́n mɔ yɩ́ ti yɛ̂ Zufʋ’n-mɔ lɛ tʋn Pɔlʋ ɛsʋan’n, alɩ́ɛ hɩnlɩn an, nzalafʋ kpain’n kɔ man bɛ kɔ yɩ Pɔlʋ asa ngɔnzɔngɔnzɔ’n. Ɔ kɔ man atɩn kɛ tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Izalayɛ mgbain’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ di ɛjɔlɛ’n yía. Bɛ yialɩ a, ɔ kɔ fa Pɔlʋ kɔ fite bɛ́ nyunnun.

¹Ɛhɩ, Pɔlʋ kɔ tʋ yɩ́ nyɩn ɔ kɔ nɛnɩan bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ di ɛjɔlɛ’n, yɩ́ nwan: “Anianman-mɔ, dede mɔ ɔ ’ju ɛnɛ’n, mɩn yɔ ajʋnlɩn kɛ mɩ́n ɛnanndɩɛ nɩn anwʋn buli man ɛbʋɩn wɔ Nyanmɩan anyunnun.” ²Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ’n, *tɛɛyɩfʋɛ kpain’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Ananiasɩ’n kɔ man atɩn kɛ bɛ́ mɔ bɛ mantan Pɔlʋ’n fín yɩ́ nʋan nɩn asʋ. ³Ɛhɩ a, Pɔlʋ kɔ han kɔ hele yɩ́ kɛ: “Nyanmɩan muonun yɛ̂ ɔ ’fin wɔ́. Ɛ nwun wɔ́ a ɛ nwan talɛ mɔ b’a han yɩ́ ayile fufue ɔ! Ɛ tɩ ɛbɛlɛ ɛ lɛ nɩan mala nɩn anwʋn ɛ bua mɩ́n ndɛɛ, kʋsʋ ɛ san mala nɩn anwʋn ɛ man atɩn kɛ bɛ fín mɩ́n nʋan nɩn asʋ!”

⁴Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ’n, bɛ́ mɔ bɛ mantan yɩ́ ɛbɛlɛ’n nwan: “Ee! Ɛ lɛ bɔ Nyanmɩan tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn amgba!”

⁵Mɔ Pɔlʋ tɩlɩ yɩ́ sɔ’n, yɩ́ nwan: “Anianman-mɔ, mɩn nzɩ man kɛ tɛɛyɩfʋɛ kpain nɩn ɔ. Afɩ ɔ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ: ‘Ɛ ngɔ han man wɔ́ mân kpain nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ.’”

⁶Kɛmɔ Pɔlʋ sɩ kɛ bɛ́ mɔ bɛ lɛ di ɛjɔlɛ’n mmie-mɔ tɩ *Falisifʋɛ, mmie-mɔ kʋsʋ tɩ *Sadusifʋɛ’n, ɔ kɔ tɩan nun bɛ́ nyunnun ɛbɛlɛ. Yɩ́ nwan: “Anianman-mɔ, n dɩ Falisifʋɛ, mɩ́n sɩ-mɔ tɩ Falisifʋɛ. Nan kɛmɔ mɩn de mɩn di kɛ bɛ́ mɔ b’a wu’n ’ba tinnge’n, yɩ́ ti yɛ̂ bɛ lɛ bua mɩ́n ndɛɛ ɔ.”

⁷Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ’n, akpʋlʋwa kɔ tɔ Falisifʋɛ’n-mɔ nʋn Sadusifʋɛ’n-mɔ afian, bɛ kɔ bu bɛ́ nwʋn nun. ⁸Ɔ sanlɩn kɛ Sadusifʋɛ’n-mɔ lɛ kele kɛ ewuetinnge nnʋn man ɛbɛlɛ, ɛsɛ nyanmɩansʋ mmɔfʋɛ nʋn wawɛ’n-mɔ kʋsʋ nnʋn man ɛbɛlɛ. Nan Falisifʋɛ’n-mɔ dɩɛ, bɛ de bɛ di kɛ ninnge sɔ’n-mɔ wɔ ɛbɛlɛ. ⁹Bɛ kɔ fannyan ɛjɔlɛ nɩn anun. Mala nɩn asʋ mgbain’n mmie-mɔ mɔ bɛ wɔ Falisifʋɛ’n-mɔ anun’n kɔ jasʋ kɔ jinlan, bɛ́ nʋan kɔ kpi ɛjɔlɛ nɩn anun kpa. Bɛ́ nwan: “Yɛ nnwun man like ɛtɛ mɔ sʋanlan ɛhɩ a yɔ ɔ. Ɛ ’su yɩ́ akpʋlʋwa a, wawɛ bie anaan nyanmɩansʋ bɔfʋɛ kʋn a han ɛjɔlɛ a hele yɩ́!” ¹⁰Kɛ ɛjɔlɛ’n sili yɔlɩ yɩ́’n, nzalafʋɛ’n-mɔ kpain’n sulolɩ yɩ́ nzin. Ɔ jʋnlɩnlɩn kɛ bɛ́ menian sɔ’n nyan Pɔlʋ a, bɛ ’tɩtɩ yɩ́ nun. Yɩ́ ti, ɔ kɔ man yɩ́ nzalafʋ’n-mɔ atɩn kɛ bɛ hɔ́ yɩ́ Pɔlʋ menian’n-mɔ afian ɛlɔ bɛ nʋn yɩ́ sá wʋ́lʋ sua nɩn anun.

¹¹Mɔ ɛjɔlɛ’n yɔlɩ sɔ’n, yɩ́ kɔngɔɛ m’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n, yɛ́ Mɩn kɔ yɩ yɩ́ nwʋn kɔ hele Pɔlʋ. Yɩ́ nwan: “Pɔlʋ, bɔ mɔndɩnlɩn! A li mɩ́n nwʋn adanzɩɛ Zoluzalɛmʋn ɛwa, ɔ di kɛ ɛsɛ ɛ di mɩ́n nwʋn adanzɩɛ Lɔmʋn ɛlɔ.”

Zufʋ’n-mɔ kulo kɛ bɛ kun Pɔlʋ

¹²Ɛhɩ, mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n ngɛlɛmɔ, Zufʋ’n-mɔ kɔ hɔ Pɔlʋ ati ahuan. Bɛ kɔ han ndâ kɛ sɛ b’a ngun man Pɔlʋ a, bɛ nni man like ɛsɛ bɛ nnʋn man nzue. ¹³Bɛ́ mɔ bɛ hɔlɩ Pɔlʋ ati ahuan’n, bɛ tala menian abulanan. ¹⁴Bɛ kɔ hɔ kɔ tʋ tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Izalayɛ mgbain’n-mɔ, bɛ́ nwan: “Y’a han ndâ kɛ ɔ di kɛ yɛ kun Pɔlʋ kʋalaaka nán y’a li like. ¹⁵Yɩ́ ti, kɩkaala dɩɛ, ɛmɔ mgbain’n-mɔ kʋalaatin, ɛmɔ hɔ́ nwún nzalafʋ kpain nɩn anwʋn. Ɛmɔ hán héle yɩ́ kɛ ɔ mán Pɔlʋ bála ɛmɔ aja sʋ maan ɛmɔ nɩ́an yɩ́ ɛjɔlɛ nɩn anun yuein kpa. Yɩ́ dɩɛ, Pɔlʋ fi ɛlɔ dede mɔ ɔ ’ju ɛmɔ anyunnun ɛbɛlɛ’n, anɩn y’a sesie yɛ́ nwʋn y’a hun yɩ́.”

¹⁶Mɛlɛ mɔ bɛ ’kan Pɔlʋ ati ahuan ɛjɔlɛ sɔ’n, yɩ́ nianman balasua nɩn awa belenzua kʋn kɔ tɩ. Ɔ kɔ hɔ sua nɩn anun ɛlɔ ɔ kɔ hɔ kɔ yɩ Pɔlʋ anzʋti. ¹⁷Pɔlʋ kɔ fɛlɛ nzalafʋ’n-mɔ mɔ bɛ sie nzalafʋ ɛya kʋn nɩn asʋ kpain’n kʋn. Yɩ́ nwan: “Fa kpafɛlɛ ɛhɩ kɔ nzalafʋ kpain nɩn anwʋn ɛlɔ. Ɔ ’kan ɛjɔlɛ ɔ kele yɩ́.”

¹⁸Mɔ Pɔlʋ anʋan tɔlɩ’n, nzalafʋ’n m’ɔ sie nzalafʋ ɛya kʋn’n kɔ fa kpafɛlɛ’n ɔ nʋn yɩ́ kɔ hɔ bɛ́ kpain nɩn anwʋn ɛlɔ. Yɩ́ nwan: “Kpain, Pɔlʋ mɔ b’a tʋ yɩ́ fiadɩ nɩn a fɛlɛ mɩ́n ɔ a han ɔ’a hele mɩ́n kɛ n vá kpafɛlɛ ɛhɩ m mɛ́lɛ wɔ́, nán ɔ ’kan ɛjɔlɛ ɔ kele wɔ́.”

¹⁹Mɔ nzalafʋ’n hanlɩn sɔ yuelɩ’n, bɛ́ kpain’n kɔ sɔ kpafɛlɛ nɩn asa ɔ nʋn yɩ́ bɛ kɔ tɩ bɛ́ nwʋn. Ɔ kɔ bisa kpafɛlɛ’n kɛ: “Nzʋ ɛjɔlɛ dɩɛ yɛ̂ ɛ kulo kɛ ɛ kan kele mɩ́n ɔ?”

²⁰Ɛhɩ a, kpafɛlɛ’n kɔ sʋsɔ ɛjɔlɛ sʋ, yɩ́ nwan: “Zufʋ’n-mɔ anʋan a sɛ bɛ́ nwʋn. Bɛ ’ba a tʋ wɔ́ bɛ sɛlɛ wɔ́ kɛ ɛhɩnman ɛ fá Pɔlʋ ɛ fíte bɛ́ mgbain’n-mɔ anyunnun maan bɛ nɩ́an yɩ́ ɛjɔlɛ nɩn anun yuein kpa. ²¹Sɛ bɛ ba a tʋ wɔ́ a, n’ɛ tɛ bɛ́ sʋ. Ɔ sanlɩn kɛ, bɛ́ nun abulanan nʋn yɩ́ nzin a hɔ Pɔlʋ ati ahuan b’a han ndâ kɛ sɛ bɛ hunlin man yɩ́ a, bɛ nni man like ɛsɛ bɛ nnʋn man nzue. Kɩkaala dɩɛ, b’a bɔbʋa bɛ́ nwʋn a yue, nan wɔ́ yɛ̂ bɛ lɛ nwʋnndɛ wɔ́ ɔ.”

²²Mɔ nzalafʋ kpain’n tɩlɩ ɛjɔlɛ’n sʋa’n, ɔ kɔ han kɔ hele kpafɛlɛ’n kɛ n’ɔ kan ɛjɔlɛ sɔ’n kele sʋanlan fɩ́ɩ́, nan ɔ hɔ́ awulo.

Bɛ nʋn Pɔlʋ ’ba hɔ kʋnmanna Felisi aja sʋ.

²³M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, nzalafʋ kpain’n kɔ fɛlɛ yɩ́ nzalafʋ’n-mɔ anun nnyuan mɔ bɛ sie nzalafʋ ɛya ngʋkʋn ngʋkʋn’n. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ hóhuan nzalafʋ ɛya nnyuan anʋan, menian abulasʋ mɔ bɛ fʋ ɛkpanngɔ nʋn menian ɛya nnyuan mɔ bɛ tʋ acɔ. Ɛmɔ kokuan bɛ́ nʋan yue a, ɛmɔ kʋalaa sésie bɛ́ nwʋn nán bɛ hɔ́ Sazale ɛnɛ kɔngɔɛ dɔɛ ngʋanlan. ²⁴Ɛmɔ sésie ɛkpanngɔ kʋn bɛ mán Pɔlʋ, nán bɛ fá yɩ́ kʋnlʋn-ngʋnlʋn bɛ hɔ́ fá yɩ́ wúla kʋnmanna Felisi asa nun.” ²⁵Mɔ nzalafʋ kpain’n hanlɩn ɛhɩ helelɩ bɛ́’n, ɛsɛ ɔ kɔ hɛlɛ kalata kɔ tʋ sʋ. Yɩ́ nwan:

²⁶Kʋnmanna Felisi,

Mɩ́n Kulodʋ Liziasɩ yɛ̂ mɩɩn kɛlɛ kalata ɛhɩ mɩn nwan wɔ́ ɔ. Mɩn ’bisa wɔ́ ahɩn.

²⁷Like ati m’ɔ man mɩɩn kɛlɛ wɔ́’n y’ɔ le kɛ Zufʋ’n-mɔ a hyɩ sʋanlan ɛhɩ mɔ m’an fa yɩ́ m’an bɛlɛ wɔ́’n. Tɛmʋn mɔ ahan bɛ ’kun yɩ́’n yɛ̂ mɩn nʋn mɩ́n menian’n-mɔ hɔlɩ lelɩ yɩ́ ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ m’an tɩ kɛ ɔ tɩ Lɔmʋn sʋanlan. ²⁸Kɛmɔ afɩ mɩn kulo kɛ mɩn nwun like ati mɔ Zufʋ’n-mɔ lɛ tʋn yɩ́ ɛsʋan’n, mɩn nʋn yɩ́ kɔ hɔ bɛ́ mgbain’n-mɔ aja sʋ. ²⁹Mɔ m’an nwun yɩ́ nun’n y’ɔ le kɛ bɛ́ mala nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ati yɛ̂ b’a tʋn yɩ́ ɛsʋan ɔ. Ɔ yɔlɩ man like ɛtɛ mɔ yɩ́ ti ɔ di kɛ bɛ tʋ yɩ́ fiadɩ anaan bɛ kun yɩ́ ɔ. ³⁰Nan mɔ bɛ yɩlɩ mɩ́n anzʋti kɛ Zufʋ’n-mɔ a hɔ yɩ́ ti ahuan bɛ kulo kɛ bɛ kun yɩ́’n, ɛbɛlɛ ala, n gɔ fa ajʋnlɩn kɛ mɩn ’fa yɩ́ mɩn bɛlɛ wɔ́. M’an bɔ bɛ́ mɔ b’a tʋn yɩ́ ɛsʋán nɩn amannɩɛ kɛ sɛ bɛ nʋn yɩ́ le ɛjɔlɛ a, anɩn bɛ tʋ́ wɔ́ ɛlɔ.

³¹Ɛhɩ, kɛ bɛ́ kpain’n kpɩnlɩn helelɩ bɛ́’n, nzalafʋ’n-mɔ kɔ fa Pɔlʋ kɔngɔɛ bɛ nʋn yɩ́ kɔ hɔ kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Antipatilisi nɩn asʋ. ³²Mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, nzalafʋ’n-mɔ mɔ bɛ nanndɩ asɩ’n kɔ sa kɔ hɔ Zoluzalɛmʋn. Bɛ́ mɔ bɛ fʋ mgbanngɔ’n nʋn Pɔlʋ kɔ hɔ. ³³Mɔ bɛ juli Sezale ɛbɛlɛ’n, bɛ́ mɔ bɛ fʋ mgbanngɔ’n kɔ fa kalata’n nʋn Pɔlʋ kɔ wula Kʋnmanna Felisi asa nun. ³⁴Kʋnmanna Felisi kɔ kɩnnga kalata’n. M’ɔ kɩnngalɩ yuelɩ’n, ɔ kɔ bisa Pɔlʋ lɩka mɔ bɛ wʋlɩ yɩ́’n. Mɔ Pɔlʋ hanlɩn helelɩ yɩ́ kɛ ɔ fi Silisi mân nun’n, ³⁵Felisi nwan: “Bɛ́ mɔ bɛ nʋn wɔ́ le ɛjɔlɛ’n ’ba a, n gɔ bisa wɔ́ kosuan.” Ɛhɩ a, Felisi kɔ man atɩn kɛ bɛ fá Pɔlʋ bɛ síe belemgbin Elɔdɩ sua nɩn anun ɛlɔ.

Zufʋ’n-mɔ ’ba tʋn Pɔlʋ ɛsʋan

¹Ɛhɩ, cɩan nnun kɔ sɩn, *tɛɛyɩfʋɛ kpain’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Ananiasɩ’n muonun kɔ a Sezale. Ɔ ’ba a, ɔ nʋn Izalayɛ mân nɩn asʋ mgbain’n mmie-mɔ ɔ nʋn bian kʋn. Bian sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Tɛɛtulusi. Tɛɛtulusi tɩ avoka. Bɛ kɔ hɔ bɛ kɔ tʋ kʋnmanna Felisi bɛ kɔ sanman Pɔlʋ. ²Bɛ kɔ fɛlɛ Pɔlʋ nán Tɛɛtulusi a tʋn yɩ́ ɛsʋan. Tɛɛtulusi kɔ han kɔ hele kʋnmanna Felisi kɛ: “Kpain, sɛ yɛ le anzʋnunjɔ kpa bɔkɔɔ a, ɔ fi wɔ́. Ɔ sanlɩn kɛ a li ngɛlɛ junman a sesie yɛ̂ mân’n kpa a man yɛ́. ³Lɩka biala mɔ cɩan daa yɛ kɔ sɩn’n, yɛ bɔ wɔ́ dunman kpa wɔ junman’n mɔ a li nɩn anwʋn. ⁴Yɩ́ ti, mɩn ndʋa man yɩ́ tɩndɩɩn mɩn nzɛcɩ wɔ́ alaje. Nan kʋsʋ, mɩn ’sɛlɛ wɔ́ kɛ ɛ mán yɛ́ tɛmʋn kaan, wɔ́ ti anun kpa’n dunman nun nán ɛ tíe yɛ́ ɛjɔlɛ’n.

⁵“Ɛjɔlɛ sɔ’n y’ɔ le kɛ sʋanlan ɛhɩ, y’a nwun yɩ́ kɛ ɔ tɩ man sʋanlan kpa fɩ́ɩ́ sʋa. Ɔ a fa Zufʋ’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ wɔ asɩɛ nɩn asʋ nɩn ati’n-mɔ ɔ’a kpokpula sʋ. Ɛsɛ ɔ tɩ Nazalɛtɩ amma fâ nɩn asʋ kpain. ⁶Tɛmʋn mɔ ahan ɔ ’gua Nyanmɩan awulo nɩn efian’n yɛ̂ yɛ hyɩlɩ yɩ́ ɔ. [Yɛ́ nwan yɛ ’nɩan yɛ́ mala nɩn anwʋn yɛ bua yɩ́ ndɛɛ. ⁷Nan nzalafʋ kpain Liziasɩ kɔ a anwʋnsɛlɛ sʋ kpa kɔ le yɩ́ fi yɛ̂ sa nun. ⁸M’ɔ lelɩ yɩ́ yuelɩ’n, yɩ́ nwan bɛ́ mɔ bɛ nʋn Pɔlʋ le bie’n, bɛ bála wɔ́ ja sʋ.] Sɛ wɔ́ muonun ɛ bisa yɩ́ a, ɛ ’ba nwun yɩ́ kɛ yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ’n mɔ yɛ lɛ kan’n kʋalaa tɩ ananhɔlɛ.”

⁹Mɔ Tɛɛtulusi anʋan tɔlɩ’n, Zufʋ’n-mɔ kʋalaa anʋan kɔ yɔ kʋn. Bɛ́ nwan: “Mɔ Tɛɛtulusi a han’n tɩ ananhɔlɛ.”

Pɔlʋ ’ba sa yɩ́ nɩn wɔ Felisi anyunnun

¹⁰Ɛhɩ, kʋnmanna Felisi kɔ man Pɔlʋ atɩn kɛ ɔ jʋ́jɔ. Pɔlʋ jasʋlɩ a, yɩ́ nwan: “Kpain Felisi, mɩn sɩ kɛ nán ɛnɛ bie ɔ, ɛjɔlɛ m’ɔ kɔ tɔ mân ɛhɩ anun’n, ɛ di. Yɩ́ ti, sɛ mɩɩn fite wɔ́ nyunnun mɩn sa mɩ́n nɩan an, mɩ́n kunnun ndɩ man mɩ́n. ¹¹Wɔ́ muonun ɛ kʋala ɛ fɩnfɩn nun ɛ nɩan, n vi atɩn m malɩ n juli Zoluzalɛmʋn kɛ mɩn ’ba a sʋ Nyanmɩan’n, ɔ ndala man cɩan bulu ɔ nʋn nnyuan. ¹²B’a mma a ndʋ man mɩ́n kɛ anɩn mɩn nʋn sʋanlan lɛ su akpʋlʋwa Nyanmɩan awulo nɩn anun, anaan kɛ m’an man menian a jomgbo asɔnɩn sua’n-mɔ anun, anaan kulo nɩn anun. ¹³Like mɔ yɩ́ ti yɛ̂ menian ɛhɩ-mɔ lɛ tʋn mɩ́n ɛsʋan’n, sɛ bɛ bisa bɛ́ a, bɛ ngʋala bɛ ngele man. ¹⁴Nan mɔ mɩn sɩ’n y’ɔ le kɛ yɛ́ nan-mɔ Nyanmɩan’n yɛ̂ mɩn sʋ yɩ́ ɔ. Atɩn’n mɔ mɩn nanndɩ sʋ mɩn sʋ yɩ́’n yɛ̂ bɛ́ mɔ bɛ lɛ tʋn mɩ́n ɛsʋan’n fɛlɛ yɩ́ Nazalɛtɩ amma fâ nɩn ɔ. Ɛjɔlɛ’n kʋalaa mɔ b’a hɛlɛ wɔ *Moyizɩ mala kalata’n nʋn *mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ dɩɛ nɩn anun’n, mɩn de mɩn di. ¹⁵N ne anyɩndasʋɛ Nyanmɩan anwʋn kɛ bɛ́ muonun bɛ le yɩ́’n. Anyɩndasʋɛ sɔ’n y’ɔ le kɛ Nyanmɩan ’ba man bɛ́ mɔ bɛ́ ti anun tɩ kpa’n, ɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ́ ti anun tɩ man kpa’n, bɛ́ kʋalaa bɛ fi ewue nun bɛ ’tinnge. ¹⁶Yɩ́ ti yɛ̂ Nyanmɩan nʋn menian’n-mɔ anyunnun, mɩn sie tile nán b’a ndu man mɩ́n nyunnun.

¹⁷“Ɔ man n gɔlɩ n nili afʋɛ kɔ yɔ nyɛ nyɛ mɔ mɩn ’sa mɩn ba Zoluzalɛmʋn’n, mɩn nʋn esika walɩ mɔ mɩn ’fa mɩn bʋka mɩ́n mân nɩn anun menian’n-mɔ, ɛsɛ mɩn yɩ tɛɛ mɩn man Nyanmɩan. ¹⁸Tɛmʋn mɔ anɩn n wɔ Nyanmɩan awulo nɩn anun mɔ Zufʋ’n-mɔ walɩ’n, bɛ walɩ tʋlɩ mɩ́n kɛ anɩn mɩɩn tu mɩ́n nwʋn efian. Nan b’a mma a ndʋ man mɩ́n kɛ anɩn mɩɩn jomgbo. ¹⁹Tɛmʋn sɔ’n, anɩn Azi Zufʋ mmie-mɔ wɔ ɛbɛlɛ. Sɛ bɛ nʋn mɩ́n le ɛjɔlɛ a, ahan Azi Zufʋ sɔ’n-mɔ yɛ̂ ɔ di kɛ bɛ ba wɔ́ ja sʋ bɛ ’ba a sanman mɩ́n ɔ. ²⁰Sɛ kʋsʋ tɛmʋn mɔ bɛ fɛlɛlɩ mɩ́n mgbain’n-mɔ aja sʋ’n, bɛ́ nwan m’an yɔ like ɛtɛ, yɩ́ ti y’ɔ man m’an nyan amannɩɛ a, anɩn ɛmɔ mɔ bɛ gua ɛwa’n, bɛ hán. ²¹Ɛjɔlɛ kpɔlɛ kʋn yɛ̂ n dɩanlɩn nun n ganlɩn yɩ́ bɛ́ afian ɛbɛlɛ ɔ. Mɩ́n nwan: ‘Ewuetinnge nɩn ati yɛ̂ ɔ man ɛnɛ ɛmɔ lɛ bua mɩ́n ndɛɛ ɔ!’”

²²Ɛhɩ, mɔ Pɔlʋ anʋan tɔlɩ’n, kɛmɔ kʋnmanna Felisi sɩ yɛ́ Mɩn Ɛjɔlɛkpa nɩn anun ɛjɔlɛ yuein yuein’n, ɔ kɔ tu ɛjɔlɛ’n ɔ kɔ sie ɔ kɔ man bɛ kɔ sanndɩ. Yɩ́ nwan: “Sɛ kpain Liziasɩ ba a, n gɔ bua ɛmɔ bie.”

²³M’ɔ yɔlɩ sɔ’n, Felisi kɔ han kɔ hele nzalafʋ kpain’n m’ɔ nɩan Pɔlʋ sʋ’n kɛ ɔ tʋ́ yɩ́ fiadɩ. Nan kʋsʋ ɔ mán Pɔlʋ atɩn maan yɩ́ manngʋn’n-mɔ bála a fua yɩ́ nwʋn ɛsɛ bɛ nɩ́an yɩ́ lɩka.

Pɔlʋ ’ba fite Felisi nʋn yɩ́ yɩ Dulusili anyunnun

²⁴Ɛhɩ anzin, cɩan kɔ yɔ nsan kʋn kɔ sɩn, kʋnmanna Felisi ’ba a, ɔ nʋn yɩ́ yɩ Dulusili. Dulusili tɩ Zufʋ balasua. Felisi kɔ man bɛ kɔ fɛlɛ Pɔlʋ, ɔ kɔ tie dedi’n m’ɔ di kɛ bɛ nyan yɩ́ wɔ yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi anun nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n mɔ anɩn ɔ lɛ kan’n. ²⁵Nan kɛmɔ anɩn Pɔlʋ lɛ kan amanmuo sɛsɛ, bɛ́ nwʋn ye esíe nʋn ndɛɛ ebua’n m’ɔ lɛ ba nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n, esulo kɔ han Felisi, yɩ́ nwan: “Pɔlʋ, ɛnɛ dɩɛ’n tɩ kpa sɔ. Yɩ́ ti, cʋɩn wɔ́ nzin. Mɩn nyan alaje a, mɩn ’ba fɛlɛ wɔ́ biekun.”

²⁶Ɔ yɔ dede a, anɩn Felisi a man b’a fɛlɛ Pɔlʋ ɔ nʋn yɩ́ bɛ jʋjɔ. Afɩ yɩ́ ajʋnlɩn nun an, ɔ bu yɩ́ kɛ Pɔlʋ b’a wula yɩ́ nvʋka maan ɔ yaci yɩ́ nun.

²⁷Ɛhɩ, afʋɛ kɔkɔlɛ nnyuan kɔ sɩn, kʋnmanna fʋfɔlɛ kɔ a kɔ kaci Felisi. Kʋnmanna sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Pɔlʋsiyusi Fɛsɩtusi. Nan mɔ Felisi ’kɔ’n, ɔ kɔ yaci Pɔlʋ fiadɩ sua nɩn anun, afɩ ɔ ngulo man kɛ Zufʋ’n-mɔ bɔ yɩ́ dunman ɛtɛ.

Pɔlʋ kulo kɛ bɛ di yɩ́ ɛjɔlɛ’n Sezaa aja sʋ

¹Mɔ Fɛsɩtusi walɩ juli ɛbɛlɛ mân nɩn anun’n, yɩ́ cɩan nsan, ɔ fi Sezale ɔ kɔ hɔ Zoluzalɛmʋn. ²Zoluzalɛmʋn ɛbɛlɛ tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Izalayɛ mân nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kɔ sanman Pɔlʋ kɔ man Fɛsɩtusi. ³Bɛ kɔ sɛlɛ Fɛsɩtusi bɛ kɔ bʋtʋ yɩ́ kɛ ɔ yáci maan bɛ nʋn Pɔlʋ bála Zoluzalɛmʋn. Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn b’a hɔ Pɔlʋ ati ahuan, yɩ́ dɩɛ bɛ nyan yɩ́ a, anɩn bɛ kun yɩ́ atunnun. ⁴Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, nan Fɛsɩtusi a bua bɛ́ kɛ Pɔlʋ la fiadɩ Sezale ɛlɔ yɛ̂ ɔ ngɔ hyɛ man, yɩ́ muonun ɔ ’ba sa kɔ Sezale. ⁵Ɛhɩ a, yɩ́ nwan: “Sɛ sʋanlan sɔ nɩn a yɔ ɛtɛ nán ɛmɔ kulo kɛ bɛ sanman yɩ́ a, anɩn ɛmɔ mgbain’n-mɔ mán yɛ hɔ́ Sezale nán bɛ sánman yɩ́ ɛlɔ.”

⁶Fɛsɩtusi lili kɔ yɔ cɩan mɔcʋɛ anaan cɩan bulu ala bɛ́ afian ɛbɛlɛ yɛ̂ ɔ salɩ hɔlɩ Sezale ɔ. Mɔ Fɛsɩtusi juli Sezale mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, bɛ kɔ yia. Ɔ kɔ man atɩn kɛ bɛ fá Pɔlʋ bɛ bála. ⁷Pɔlʋ ’ju ɛbɛlɛ ala, Zufʋ’n-mɔ mɔ bɛ fi Zoluzalɛmʋn bɛ walɩ’n kɔ ta kɔ si kɔ yia yɩ́ bɛ kɔ tʋn yɩ́ ɛsʋan. Ɛsʋan’n mɔ bɛ tʋnlɩn yɩ́’n, sɛ bɛ bisa bɛ́ like mɔ Pɔlʋ a yɔ nɩn an, bɛ ngʋala bɛ ngele man.

⁸Mɔ bɛ́ nʋan tɔlɩ’n nán Pɔlʋ a sa yɩ́ nɩn. Yɩ́ nwan: “N vʋnlɩn man Zufʋ’n-mɔ mala’n, n gualɩ man Nyanmɩan awulo nɩn anwʋn efian yɛ̂ ɛsɛ n ganlɩn ɛjɔlɛ ɛtɛ n dialɩ man belemgbin kpain’n.”

⁹Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ’n, kɛmɔ Fɛsɩtusi kulo kɛ ɔ cɩcɩ Zufʋ’n-mɔ alʋa’n, ɔ kɔ bisa Pɔlʋ kɛ: “Asʋ ɛ kulo kɛ ɛ kɔ Zoluzalɛmʋn maan yɛ di ɛjɔlɛ ɛhɩ mɩ́n ja sʋ ɔ?”

¹⁰Mɔ Fɛsɩtusi bisalɩ kosuan sɔ’n nán Pɔlʋ a bua yɩ́ kɛ: “Belemgbin kpain nɩn aja sʋ yɛ̂ mɩn kulo kɛ yɛ di ɛjɔlɛ sɔ nɩn ɔ. Ɔ sanlɩn kɛ mɩn nwun man like ɛtɛ mɔ m’an yɔ Zufʋ’n-mɔ ɔ, wɔ́ muonun a nwun yɩ́ sɔ. ¹¹Sɛ m’an yɔ like ɛtɛ mɔ yɩ́ ti y’ɔ di kɛ bɛ kun mɩ́n an, yɩ́ dɩɛ ɔ njɩjɩ man. Nan sɛ nán yɩ́ sɔ nán ɛsʋan mgban yɛ̂ bɛ́ nwan bɛ ’tʋn mɩ́n an, yɩ́ dɩɛ sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala ɔ ndɔnɩn man mɩ́n ɔ mman man bɛ́. Yɩ́ ti, mɩn kulo kɛ yɛ di ɛjɔlɛ’n *Lɔmʋn belemgbin kpain Sezaa aja sʋ.”

¹²Ɛhɩ, mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ’n, Fɛsɩtusi nʋn yɩ́ mgbain’n-mɔ hɔlɩ asule walɩ a, yɩ́ nwan: “Sɛ wɔ́ nwan bɛ́ lí ɛjɔlɛ’n Sezaa aja sʋ a, ɔ tɩ man ɛtɛ. Ɛ ’ba hɔ yɩ́ ja sʋ.”

Pɔlʋ ’ba fite Agilipa nʋn yɩ́ yɩ Beleninsi anyunnun

¹³Ɛhɩ, kɔ yɔ ɛlɛsan kʋn kɔ sɩn, belemgbin Agilipa nʋn yɩ́ yɩ Beleninsi kɔ a Fɛsɩtusi ahɩn ebisa Sezale. ¹⁴Kɛmɔ bɛ lili kɔ yɔ ɛlɛnyuan kʋn ɛbɛlɛ’n, Fɛsɩtusi kɔ susu Pɔlʋ ɛjɔlɛ’n ɔ kɔ hele belemgbin Agilipa. Yɩ́ nwan: “Nannan, Felisi a yaci sʋanlan kʋn fiadɩ sua nɩn anun ɛwa ɔ a hɔ. ¹⁵Nan mɔ n vi ɛwa n gɔlɩ Zoluzalɛmʋn’n, tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ nʋn Izalayɛ mân nɩn asʋ mgbain’n-mɔ kɔ a kɔ tʋ mɩ́n, bɛ kɔ sanman sʋanlan sɔ’n kɛ m mán bɛ hún yɩ́.

¹⁶“Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, nán m’an bua bɛ́ kɛ Lɔmʋn amma’n-mɔ dɩɛ, nán kɛ bɛ di bɛ́ ɛjɔlɛ nɩn ahɩ. Ɔ sanlɩn kɛ, sɛ bɛ sanman sʋanlan an, ɔ di kɛ bɛ yia bɛ tɩ sʋanlan sɔ’n kʋsʋ anʋan nun ɛjɔlɛ. ¹⁷Ɛhɩ a, bɛ nʋn mɩ́n kɔ a ɛwa. Mɩ́n kʋsʋ m’an nne m’an nzie man, alɩ́ɛ hɩnlɩn an, n gɔ man bɛ kɔ fɛlɛ sʋanlan sɔ’n mɩ́n ja sʋ. ¹⁸Mɩ́n ti anun an, mɩ́n nwan Zufʋ’n-mɔ lɛ ba han kɛ ɔ’a yɔ nyɔlɩɛ ɛtɛ ɔ’a hun sʋanlan. Bɛ walɩ a, nán ɛhɩ ɛjɔlɛ ɔ. ¹⁹Kanngʋ bɛ́ asɔnɩn nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɔ nʋn sʋanlan bie, bɛ fɛlɛ yɩ́ Zozi, yɩ́ kʋsʋ yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ. Zozi sɔ nɩn a wu, Pɔlʋ kʋsʋ lɛ kele kɛ yɩ́ nyɩn wɔ sʋ. ²⁰Mɩn nɩan ɛjɔlɛ nɩn an, mɩn nnwun man kɛ mɩn kpɩn mɩn di yɩ́ ɔ. N gɔ han n gɔ hele Pɔlʋ kɛ sɛ ɔ kulo a, anɩn ɔ hɔ́ Zoluzalɛmʋn maan bɛ hɔ́ lí ɛjɔlɛ sɔ nɩn ɛlɔ. ²¹N ganlɩn an, Pɔlʋ nwan ɔ kulo kɛ bɛ di yɩ́ ɛjɔlɛ’n belemgbin kpain Sezaa aja sʋ. Yɩ́ ti, m’an man atɩn kɛ ɔ há fiadɩ sua nɩn anun dede ɔ jú cɩan mɔ mɩn ’fa yɩ́ mɩn kɔ belemgbin kpain Sezaa aja sʋ.”

²²Mɔ Fɛsɩtusi anʋan tɔlɩ’n, belemgbin Agilipa nwan: “Mɩn kulo kɛ mɩ́n bɔbɔ muonun mɩn nwun sʋanlan sɔ’n mɩn tɩ yɩ́ nʋan nun ɛjɔlɛ.”

Mɔ belemgbin Agilipa hanlɩn sɔ’n, Fɛsɩtusi nwan: “Ɛhɩnman, ɛ ’ba tie yɩ́.”

²³Ɛhɩ, mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, Agilipa nʋn Beleninsi bɛ kɔ sesie bɛ́ nwʋn faɩn bɛ kɔ a kɔ wʋlʋ lɩka mɔ bɛ di ɛjɔlɛ’n. Bɛ ’ba a, bɛ nʋn nzalafʋ mgbain’n-mɔ nʋn kulo nɩn asʋ mgbain’n-mɔ. Fɛsɩtusi kɔ man atɩn kɛ bɛ nʋn Pɔlʋ bála. ²⁴Mɔ bɛ nʋn Pɔlʋ walɩ’n, Fɛsɩtusi kukuli yɩ́ nʋan sʋ a, yɩ́ nwan: “Belemgbin Agilipa, ɛmɔ kʋalaa mɔ ɛmɔ nʋn yɛ́ y’a yia ɛwa’n, sʋanlan’n mɔ Zufʋ’n-mɔ kʋalaa a a sanman yɩ́ mɩ́n ja sʋ Zoluzalɛmʋn ɛlɔ ɔ nʋn ɛwa kʋsʋ’n, mɔ yɩ́ yɛ̂ bɛ lɛ tɛtɩan bɛ kan kɛ ɔ fata kɛ bɛ kun yɩ́’n, yɩ́ ahɩ. ²⁵Mɩ́n dɩɛ, m’an nɩan ɛjɔlɛ nɩn anun an, mɩn nnwun man like ɛtɛ mɔ ɔ’a yɔ mɔ yɩ́ ti yɛ̂ ɔ fata kɛ bɛ kun yɩ́ ɔ. Nan kɛmɔ yɩ́ nwan bɛ lí ɛjɔlɛ’n belemgbin kpain Sezaa aja sʋ’n, mɩ́n kʋsʋ mɩ́n nwan n gɔ fa yɩ́ n gɔ hɔ. ²⁶Kʋsʋ afɩ, mɩn nnwun man like ɛtɛ mɔ ɔ’a yɔ mɔ mɩn kɛlɛ yɩ́ nwʋn kalata mɩn kɔ man belemgbin kpain nɩn ɔ. Yɩ́ ti, m’an man ɔ’a fite wɔ́ muonun wɔ́ belemgbin Agilipa ɔ nʋn ɛmɔ kʋalaa anyunnun. Yɩ́ dɩɛ, bɛ bisa yɩ́ kosuan yue a, anɩn mɩn nyan bie mɩn kɛlɛ. ²⁷Afɩ, mɩn nnwunlin man kɛ bɛ ’fa sʋanlan mɔ b’a tʋ yɩ́ fiadɩ bɛ fite belemgbin anyunnun an, anɩn bɛ ngele man like fɔ́ʋ́n’n mɔ sʋanlan sɔ nɩn a yɔ’n.”

Pɔlʋ ’ba sa yɩ́ nɩn wɔ belemgbin Agilipa anyunnun

¹Ɛhɩ, mɔ Fɛsɩtusi hanlɩn sɔ’n, belemgbin Agilipa nwan: “Pɔlʋ, atɩn wɔ nun, sa wɔ́ nɩn.”

²Pɔlʋ kɔ tɩnngɛ yɩ́ sa, yɩ́ nwan: “Nannan Agilipa, mɩn di yɩ́ nwʋn fɛ kɛ ɛnɛ mɩn kʋala kɛ mɩn fite wɔ́ nyunnun mɩn kan ɛsʋan’n kʋalaa mɔ Zufʋ’n-mɔ a tʋn mɩ́n nɩn anwʋn ɛjɔlɛ. ³Ɔ sanlɩn kɛ ɛ sɩ bɛ́ amanmuo’n ɔ nʋn bɛ́ ninnge’n-mɔ anwʋn akpʋlʋwa esúe’n kpa bɔkɔɔ. Yɩ́ ti, mɩn ’bʋtʋ wɔ́ kɛ ɛ sí abʋtamʋn ɛ tíe mɩ́n ɛjɔlɛ’n.

⁴“Zufʋ’n-mɔ kʋalaatin sɩ mɩ́n mmatʋnman nun, afɩ m mɔlɩ yɩ́ bʋ Zoluzalɛmʋn mɩ́n menian’n-mɔ afian ɛlɔ. ⁵Bɛ sɩ mɩ́n a hyɛ yɛ̂ sɛ bɛ lɛ kan ananhɔlɛ a, ahan bɛ ’kan kɛ yɛ́ asɔnɩn fâ’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Falisifʋɛ’n, mɔ bɛ́ ɛjɔlɛ elie yɔ sɩ’n, anɩn n wɔ nun bie. ⁶Ɛnɛ, bɛ lɛ bua mɩ́n ndɛɛ, ɔ sanlɩn kɛ mɩn susu mɩ́n ti mɩn gua anɔhʋba’n mɔ Nyanmɩan bɔlɩ yɛ́ nan-mɔ nɩn asʋ. ⁷Izalayɛ nvilie bulu nʋn nnyuan’n m’ɔ sʋ Nyanmɩan kɔngɔɛ nʋn eyua’n, bɛ́ kʋsʋ bɛ kpʋnndɛ kɛ anɔhʋba’n kpɩn sʋ. Anɔhʋba sɔ’n kʋsʋ dunman nun yɛ̂ Zufʋ’n-mɔ lɛ kun mɩ́n ɔ, Nannan Agilipa! ⁸Nan benin yɛ̂ ɔ wɔ nun, mɔ ɛmɔ nne bɛ nni man kɛ Nyanmɩan man menian fi ewue nun bɛ tinnge ɔ?

⁹“Mɩ́n bɔbɔ muonun, n yɔlɩ ajʋnlɩn kɛ n zɩ́n atɩn ngacile kʋalaa asʋ n dótua menian’n-mɔ kɛ nán bɛ bɔ Zozi m’ɔ fi Nazalɛtɩ’n dunman fɩ́ɩ́ kʋ́n. ¹⁰N yɔlɩ yɩ́ sɔ wɔ Zoluzalɛmʋn. Tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ manlɩn mɩ́n yɩ́ nwʋn atɩn, n jɩlɩ yɛ́ Mɩn menian dɔʋn n gualɩ bɛ́ fiadɩ. Ɛsɛ sɛ bɛ ’kun bɛ́ a, mɩn de mɩn tʋ nun kɛ bɛ hún bɛ́. ¹¹Tɛmʋn bie a, mɩn man bɛ fin bɛ́ mgbele Zufʋ’n-mɔ asɔnɩn sua’n-mɔ anun, mɩn mian bɛ́ kɛ bɛ yáci bɛ́ dedi’n m’ɔ wɔ yɛ́ Mɩn Zozi anun’n bɛ tʋ́. Ɛkpɔ kpili’n mɔ mɩn kpɔ bɛ́ nɩn dunman nun, mɩn kɔ dede mân ɛhɩnlɩn-mɔ anun, mɩn kɔ mɩn kele bɛ́ ahʋlʋwa kulo’n mɔ bɛ tɩ sʋ’n-mɔ asʋ.

¹²“Ɛhɩ, *tɛɛyɩfʋɛ mgbain’n-mɔ kɔ man mɩ́n tunmin ɛsɛ bɛ kɔ man atɩn yɛ̂ cuein, mɩ́n nʋan y’ɔ le Damasɩ. ¹³Nan mɔ n valɩ atɩn’n mɔ mɩn ’kɔ’n, bɛ bɔlɩ kɔ yɔ sɛnzɛjinlan, nannan Agilipa, kanlannɩɛ kʋn fi anwunno, yɩ́ ɛta m’ɔ ta’n, ɔ tala sɛnzɛ’n. Kanlannɩɛ sɔ’n kɔ ta kɔ si kɔ yia mɩ́n nʋn bɛ́ mɔ anɩn mɩn nʋn bɛ́, yɛ lɛ kɔ’n. ¹⁴Yɛ́ kʋalaa yɛ kɔ fin asɩ. Mɩn ’tie a, anɩn anɩɛ kʋn lɛ bisa mɩ́n Ebele anɩɛ nɩn anun kɛ: ‘Sɔlʋ, Sɔlʋ, nzukɛ ati yɛ̂ ɛ lɛ kele mɩ́n ahʋlʋwa ɔ? Ɛ ngɔ hʋala man mɩ́n nʋn kpɩnmgbɩn.’

¹⁵“Mɔ anɩɛ’n hanlɩn sɔ’n, nán m’an bisa kɛ: ‘Wɔ́ nwan ɔ, yɛ́ Mɩn?’

“Mɔ m misalɩ kosuan sɔ’n, nán yɛ́ Mɩn a bua mɩ́n kɛ: ‘Mɩ́n Zozi yɛ̂ ɛ lɛ kele mɩ́n ahʋlʋwa nɩn ɔ. ¹⁶Nan jasʋ jinlan. M’an yɩ mɩ́n nwʋn m’an hele wɔ́ maan ɛ yɔ mɩ́n akʋa, ɛ di mɩ́n nwʋn adanzɩɛ kele ɛhɩnlɩn-mɔ kɛ a kpɩn a nwun mɩ́n ɛnɛ’n, ɛsɛ like biekun mɔ mɩn ’ba yɩ mɩn kele wɔ́’n, kan yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ kele bɛ́. ¹⁷Mɩn ’ba le wɔ́ fi Zufʋ’n-mɔ nʋn anɩɛ bʋ nga’n-mɔ asa nun. Ɔ sanlɩn kɛ mɩn ’ba sʋan wɔ́ bɛ́ afian ¹⁸maan ɛ tike bɛ́ nyɩn bɛ fi awosin nɩn anun bɛ ba kanlannɩɛ nɩn anun, bɛ fi Satan tunmin nɩn abʋ bɛ jasʋ bɛ ba Nyanmɩan anwʋn. Sɛ bɛ de mɩ́n bɛ di a, bɛ ’nyan bɛ́ ɛtɛ nɩn anwʋn face ɔ nʋn lɩka wɔ bɛ́ mɔ bɛ tɩ Nyanmɩan dɩɛ nɩn afian.’

¹⁹“Ɛhɩ, nannan Agilipa, m’an ngʋala man mɩ́n ja nun jinlan like’n m’ɔ fi nyanmɩansʋ nɩn anyunnun. ²⁰Nan n nili mʋa m mɔlɩ ɛjɔlɛ sɔ’n n gelelɩ Damasɩ amma, ɛsɛ m mɔlɩ n gelelɩ Zoluzalɛmʋn kʋsʋ amma, Zude mân nɩn anun lɩka kʋalaatin, ɔ nʋn mân ɛhɩnlɩn-mɔ kɛ bɛ káci bɛ́ abalabɔ’n bɛ fá bɛ́ nwʋn bɛ mán Nyanmɩan, bɛ bɔ́ bala m’ɔ kele kɛ bɛ́ asɩtanlan nɩn a kaci. ²¹Ɛhɩka ati yɛ̂ Zufʋ’n-mɔ a a tɔ mɩ́n sʋ mɛlɛ mɔ anɩn n wɔ Nyanmɩan awulo nɩn anun mɔ bɛ́ nwan bɛ ’kun mɩ́n nɩn ɔ. ²²Nan Nyanmɩan a sisa mɩ́n dede ɔ’a ju ɛnɛ, ɔ man n jin ɛwa mɩɩn di adanzɩɛ mmatʋnman kʋalaa nʋn mgbain kʋalaa anyunnun. Like mɔ Moyizɩ nʋn mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ hanlɩn yɩ́ ɛjɔlɛ kɛ ɔ lɛ ba’n, like sɔ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ dein yɛ̂ mɩɩn kan nɩn ɔ. ²³Afɩ, Moyizɩ nʋn mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ hanlɩn kɛ *Kilisi’n ’ba nwun yɩ́ nyunnun, yɩ́ dein y’ɔ fi ewue nun ɔ ’di mʋa tinnge ɔ, ɛsɛ ɔ ’bɔ kanlannɩɛ’n m’ɔ man bɛ nyan ngʋan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɔ kele yɛ́ mân’n nʋn mân ɛhɩnlɩn-mɔ.”

²⁴Mɔ Pɔlʋ anʋan wɔ sʋ ɔ lɛ sa yɩ́ nɩn’n, Fɛsɩtusi kɔ tɩan, yɩ́ nwan: “Pɔlʋ, wɔ́ ti a sɛcɩ! Nwʋnman’n mɔ ɛ sɩ yɩ́ kpili nɩn a man wɔ́ ti a kpɛ yɩ́ nwʋn!”

²⁵Mɔ Fɛsɩtusi hanlɩn sɔ’n, nán Pɔlʋ a bua yɩ́ kɛ: “Kpain, mɩ́n ti sɛcɩlɩ man. Nan ɛjɔlɛ’n mɔ mɩɩn kan’n tɩ ananhɔlɛ ɛsɛ yɩ́ ɛhan sʋ ɔ. ²⁶Belemgbin Agilipa muonun sɩ ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ. Sɛ mɩɩn kan an, mɩn nzulo man yɩ́ nzin. Ɔ sanlɩn kɛ, ɛjɔlɛ sɔ’n-mɔ fɩ́ɩ́ nvʋn man yɩ́ nyɩn, ɛsɛ nán awosin nun yɛ̂ b’a fɩa b’a li ɔ. ²⁷Nannan Agilipa, ɛjɔlɛ’n mɔ mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ hanlɩn’n, asʋ ɛ nne ɛ nni man ɔ? Mɩn sɩ kɛ ɛ de di!”

²⁸Mɔ Pɔlʋ hanlɩn ɛhɩ’n, belemgbin Agilipa nwan: “Pɔlʋ, ɛ de di kɛ kɩkaala mɔkʋn ɛ kʋala kɛ ɛ yɔ maan mɩn kaci Zozi Kilisi sʋanlan?”

²⁹Mɔ belemgbin Agilipa hanlɩn sɔ’n, Pɔlʋ nwan: “Sɛ kɩkaala o, sɛ ɛwa asʋ tɛmʋn nyɛ o, mɩɩn sɛlɛ Nyanmɩan kɛ nán ɔ yɔ wɔ́ ngʋnmɩn, nan bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ wɔ ɛwa bɛ lɛ tie mɩ́n ɛnɛ’n, bɛ káci Zozi Kilisi menian kɛ m’an kaci yɩ́’n. Kʋsʋ, nán man bɛ gua bɛ́ sa ngɔnzɔngɔnzɔ kɛ b’a gua mɩ́n’n!”

³⁰Mɔ Pɔlʋ anʋan tɔlɩ’n, belemgbin Agilipa, kʋnmanna Fɛsɩtusi, Beleninsi nʋn bɛ́ mɔ bɛ nʋn bɛ́ tɩtɩ tɔbɩlɩ nɩn anwʋn’n kɔ jasʋ jasʋ. ³¹Bɛ hɔlɩ asule a, bɛ kɔ han yɩ́ bɛ́ afian ɛlɔ kɛ: “Sʋanlan sɔ’n yɔlɩ man like m’ɔ di mɔ kɛ kun yɩ́ anaan bɛ tʋ yɩ́ fiadɩ ɔ.”

³²Ɛhɩ a, belemgbin Agilipa kɔ han kɔ hele Fɛsɩtusi kɛ: “Sɛ nán kɛ sʋanlan sɔ’n nwan bɛ nʋn yɩ́ hɔ́ Sezaa aja sʋ a, ahan ɔ di kɛ bɛ yaci yɩ́ nun.”

Bɛ nʋn Pɔlʋ ’ba hɔ Lɔmʋn

¹Ɛhɩ, mɛlɛ mɔ bɛ́ nwan yɛ fʋ́ meli yɛ hɔ́ Lɔmʋn’n, bɛ kɔ fa Pɔlʋ nʋn bɛ́ mɔ b’a gua bɛ́ fiadɩ’n mmie-mɔ bɛ kɔ wula nzalafʋ kpain kʋn asa nun. Nzalafʋ sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Zuliyusi. Ɔ sie nzalafʋ ɛya kʋn. Bɛ́ nzalafʋ fâ dɩɛ’n li “Belemgbin Sezaa Fâ” ²Cɩan’n juli a, yɛ kɔ fʋ meli kʋn anun. Meli sɔ’n fi kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Adalaminti nɩn asʋ. Yɛ́ ɛhɔlɛ nɩn anun, ɔ di kɛ meli’n jejinlan Azi mân nɩn anun kulo’n-mɔ mɔ meli lɩka wɔ’n. Yɛ nʋn Alisitakɩ m’ɔ fi Masedʋanɩn mân nɩn anun kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Tesaloninki nɩn asʋ’n y’ɔ hɔlɩ ɔ.

³Ɛhɩ, mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, yɛ kɔ ju kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Sidʋn nɩn asʋ. Mɔ yɛ juli ɛbɛlɛ’n, Zuliyusi kɔ man Pɔlʋ atɩn kɛ ɔ hɔ́ fúa yɩ́ manngʋn’n-mɔ anwʋn yɛ̂ like mɔ ɔ’a mian yɩ́ nwʋn’n, yɩ́ manngʋn’n-mɔ kʋala kɛ bɛ fa bɛ man yɩ́. Zuliyusi tɩ sʋanlan m’ɔ nɩan Pɔlʋ sʋ kanlanman kpa. ⁴Mɔ yɛ fi Sidʋn ɛbɛlɛ yɛ tuli yɛ́ bʋ’n, yɛ kɔ sɩn Sipʋlʋ asue afian kpɔlɛ nɩn anʋan. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn anwʋnman’n tu si yɛ́. ⁵Yɛ kɔ kpɛ jenvie’n m’ɔ mantan Silisi nʋn Panfili mân’n. Yɛ kɔ ju Lisi mân nun kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Mila nɩn asʋ. ⁶Mɔ yɛ juli ɛbɛlɛ’n, anɩn meli kʋn fi Ezipiti mân nun kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Alɛgɩzanndili nɩn asʋ ɔ lɛ kɔ Itali mân nun. Nzalafʋ kpain Zuliyusi kɔ man yɛ kɔ fʋ nun.

⁷Ɛhɩ, meli’n mɔ yɛ fʋlɩ nun’n kɔ bɛtɛ-bɛtɛ. Ɔ man yɛ lili kɔ yɔ ɛlɛnun kʋn asue nɩn anyɩnsʋ dede mɔ yɛ ’ju kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Sinindi anʋan nun’n, yɛ fɛlɩ kpa. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn anwʋnman’n lɛ jɩjɩ yɛ́. Yɩ́ ti, y’a ngʋala man ɛbɛlɛ jinlan. Yɛ kɔ sɩn Kɛlɛtɩ mân’n m’ɔ tɩ asue afian kpɔlɛ nɩn abʋ asɩ. Ɛbɛlɛ mantan kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Salɩmone’n. ⁸Yɛ le ɛfɛ yɛ san asue’n dede yɛ kɔ ju lɩka kʋn. Lɩka sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ “Meli lɩka Mgbakpa”, ɔ mantan kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Lase’n. ⁹Yɛ hyɛlɩ ɛbɛlɛ sʋnman yɛ̂ asue nɩn anyɩnsʋ ɛhɔlɛ’n yɔlɩ esulo. Ɔ sanlɩn kɛ anɩn bocie tɛmʋn’n mɔ bɛ cɩ ɛhɔɛ nɩn a sɩn. ¹⁰Ɛhɩka ati, Pɔlʋ kɔ kannzʋ bɛ́. Yɩ́ nwan “Ebia-mɔ, mɩn nɩan an, atɩn etue ɛhɩ ’ba yɔ esulo. Ɔ sanlɩn kɛ meli’n nʋn ninnge’n m’ɔ wɔ nun nɩn anwʋn ’ba han kpa. Yɛ́ muonun bɔbɔ, sɛ Nyanmɩan a nni man yɛ́ nzin an, yɛ ’wu.” ¹¹Ɛjɔlɛ sɔ’n mɔ Pɔlʋ hanlɩn nɩn a njian man nzalafʋ kpain’n. Nan nunhan mɔ sʋanlan’n m’ɔ kan meli’n nʋn sʋanlan’n m’ɔ le meli’n hanlɩn’n, sʋ yɛ̂ ɔ lili ɔ. ¹²Ɛbɛlɛ lɩka mɔ meli’n-mɔ jinlan’n tɩ man lɩka kpa fɔsɩɛ nɩn anun. Yɩ́ ti, bɛ́ dɔʋn mɔ bɛ wɔ meli nɩn anun nɩn anʋan yɔlɩ kʋn kɛ bɛ fi ɛbɛlɛ bɛ hɔ́ bɛ jú kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Feninkisi nɩn asʋ. Feninkisi tɩ Kɛlɛtɩ mân nɩn anun kulo. Ɛbɛlɛ lɩka mɔ meli’n-mɔ jinlan nɩn anyɩn kaci ngʋa nʋn sɛnzɛ atɔlɩɛ nʋn sɔlɔ nʋn sɛnzɛ atɔlɩɛ. Ɛbɛlɛ yɛ̂ fɔsɩɛ nɩn anun ahan ɔ di kɛ yɛ jinlan ɔ.

Anwʋnman kpili’n

¹³Ɛhɩ, anwʋnman kaan bie fi ngʋa ɛlɔ ɔ kɔ fita. Mɔ anwʋnman sɔ’n fitalɩ’n, bɛ́ nwan anɩn ɛjɔlɛ fɩ́ɩ́. Bɛ kɔ fʋla meli’n sɛhɛ’n, meli’n kɔ tu yɩ́ bʋ ɔ kɔ san Kɛlɛtɩ mân nɩn asue nɩn anʋan kʋkʋ kpa. ¹⁴Kaan cɛ, huuu, anwʋnman kpili kʋn fi Kɛlɛtɩ mân nɩn anun ɔ kɔ fita jenvie nɩn anyɩnsʋ. Anwʋnman sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ “Elakilʋn”.

¹⁵Anwʋnman’n kɔ bɔlɩ meli nɩn abʋ. Bɛ bɩlɩ meli nɩn an, ɔ nyɔ man ye. Anɩn ɔ di kɛ yɛ yaci yɛ́ nwʋn nun yɛ man anwʋnman’n. ¹⁶Anwʋnman’n kɔ bɔlɩ meli nɩn abʋ yɛ kɔ sɩn asue afian kpɔlɛ kʋn abʋ asɩ. Asue afian kpɔlɛ sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Koda. Koda lelɩ anwʋnman’n kaan manlɩn yɛ́. Anɩn ɛlɛɛ kʋn sota meli nɩn anzin. Ɛlɛɛ sɔ’n, sɛ emian ba a yɛ̂ bɛ fa ɔ. Yɛ fɛlɩ kpa nán yɛ́ sa a han yɩ́. ¹⁷Bɛ́ mɔ bɛ di meli nɩn anun junman’n kɔ fʋla ɛlɛɛ’n meli nɩn anun. Mɔ bɛ fʋlalɩ ɛlɛɛ’n, bɛ kɔ fa nyanman bɛ kɔ sʋsɔ meli nɩn afian maan ɔ kɔ yɔ kunngun. Kɛmɔ bɛ sulo kɛ meli’n kɔ nyʋɩn Libi mân nɩn asue nʋan anyʋan nɩn asʋ’n, bɛ kɔ yaci tabʋa nʋnnɔɛ’n m’ɔ sota yɩ́ nzin nɩn anun, anwʋnman’n yɛ̂ anɩn ɔ nʋn yɛ́ lɛ kɔ ɔ. ¹⁸Kɛ anɩn asutue’n lɛ kpɩn tu si yɛ́’n, mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, bɛ kɔ ju meli nɩn anun ninnge’n-mɔ bie bɛ kɔ gua jenvie nɩn anun. ¹⁹Ɛsɛ mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn biekun’n, bɛ mɔ bɛ di meli nɩn anun junman’n, bɛ́ muonun bɛ kɔ ju meli nɩn anwʋn ninnge’n-mɔ bɛ kɔ gua jenvie nɩn anun. ²⁰Yɩ́ cɩan kɔ yɔ nyɛ, eyua nvi man, nzalama nda man, kɛ asutue’n la sʋ nɩn ala’n. Afɩ sian dɩɛ, yɛ́ nyɩn ta nun kɛ ewue yɛ̂ yɛ lɛ ba wu ɔ.

²¹Ɔ ’ba yɔ sɔ’n kʋsʋ, anɩn yɛ lili like a hyɛ kpa. Ɛhɩ a, Pɔlʋ kɔ jasʋ kɔ jinlan bɛ́ afian. Yɩ́ nwan: “Mɩ́n manngʋn-mɔ, ahan ɛmɔ tielɩ mɩ́n maan yɛ halɩ Kɛlɛtɩ. Sɛ yɛ halɩ ɛbɛlɛ a, ahan y’a nnwun man yalɛ y’a nzɛcɩ man ninnge. ²²Nan kɩkaala dɩɛ, ɛmɔ tíla bɛ́ ahʋnlɩn. Sʋanlan fɩ́ɩ́ ngɔ wu man, nan meli nɩn ala yɛ̂ ɔ ’nʋan ɔ. ²³Afɩ ɛnɛ kɔngɔɛ, Nyanmɩan mɔ n dɩ yɩ́ sʋanlan mɔ mɩn sʋ yɩ́’n, yɩ́ bɔfʋɛ’n kʋn walɩ mɩ́n nwʋn. ²⁴Yɩ́ nwan: ‘Pɔlʋ, n’ɛ sulo! Ɔ di kɛ ɛ fite belemgbin kpain nɩn anyunnun. Nyanmɩan a tie wɔ́ mmʋtʋɛ’n. Wɔ́ dunman nun, Nyanmɩan ’ba man bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ nʋn wɔ́ gua meli nɩn anun’n nyan ngʋan.’ ²⁵Ɛhɩka ati, mɩ́n manngʋn-mɔ, ɛmɔ tíla bɛ́ ahʋnlɩn. Ɔ sanlɩn kɛ mɩn de Nyanmɩan mɩn di. Ɛjɔlɛ’n mɔ ɔ’a han ɔ a hele mɩ́n’n, ɔ ’kpɩn sʋ. ²⁶Nan kʋsʋ, asue afian kpɔlɛ kʋn asʋ yɛ̂ yɛ ’yue ɔ.”

Meli’n ’ba nyʋɩn

²⁷Ɛhɩ, kɛ asutue’n mantanlɩn yɛ́ meli’n tango tango ɛbɔ asue’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Adiliyatiki nɩn asʋ’n, yɩ́ cɩan bulu ɔ nʋn nnan ahɩ. Mɔ ɔ ’kɔ kɔ yɔ alɩmunnun’n, ɔ kɔ yɔ bɛ́ mɔ bɛ di meli nɩn anun junman’n kɛ bɛ ka kaan bɛ tʋ etin. ²⁸Nyanman’n mɔ bɛ fa bɛ susu bɛ nwun lɩka mɔ asue nɩn abʋ kɔ ɔ ju’n, bɛ kɔ tʋ bɛ kɔ gua asue nɩn anun. Nyanman sɔ’n, bulalɛ wɔ yɩ́ ti. Bɛ susuli a, bɛ kɔ nwun kɛ yɩ́ bʋ tɩ mɛtɩlɩ abulasan ɔ nʋn nsʋ. Bɛ hɔlɩ bɛ́ nyunnun kaan an, ɛsɛ bɛ kɔ susu yɩ́ biekun. Bɛ kɔ nwun kɛ yɩ́ bʋ tɩ mɛtɩlɩ abulaa ɔ nʋn mɔcʋɛ. ²⁹Bɛ sulo kɛ yɛ́ meli’n kɔ fʋ ɛbʋɛ sʋ. yɩ́ ti, bɛ kɔ gua sɛhɛ nnan asue nɩn anun meli nɩn abʋ ati. Anɩn bɛ lɛ sɛlɛ kɛ alɩ́ɛ hɩ́n ndɛ-ndɛ. ³⁰Kanngʋ anɩn bɛ lɛ kpʋnndɛ atɩn bɛ fi meli nɩn anun bɛ nwanndi. Bɛ kɔ jula ɛlɛɛ’n mɔ emian ba a bɛ fa nɩn asue nɩn anyɩnsʋ. Bɛ ’bisa bɛ́ a, bɛ́ nwan bɛ ’ju bɛ yɔ meli nɩn anyunnun sɛhɛ dɩɛ’n-mɔ kpa. ³¹Mɔ Pɔlʋ nwunlin yɩ́ sɔ’n, ɔ kɔ han kɔ hele nzalafʋ kpain’n nʋn nzalafʋɛ’n-mɔ kɛ: “Sɛ menian ɛhɩ-mɔ a ndanlan man meli nɩn anun an, ɛmɔ nnyan man ngʋan.” ³²Ɛhɩ a, nzalafʋ’n-mɔ kɔ kuko nyanman’n-mɔ m’ɔ lile ɛlɛɛ nɩn anun’n, Bɛ kɔ yaci ɛlɛɛ’n maan ɔ kɔ hɔ.

³³Ɛhɩ, anɩn bɛ lɛ nwʋnndɛ kɛ alɩ́ɛ hɩ́n. Pɔlʋ kɔ wowula bɛ́ kʋalaa bɛ́ anwʋnsɛlɛ kɛ bɛ lí like. Yɩ́ nwan: “Ɛmɔ nɩ́an, ɛnɛ tɩ cɩan bulu nʋn nnan, yalɛ’n dunman nun, ɛmɔ lili man like. ³⁴Yɩ́ ti, mɩn ’sɛlɛ ɛmɔ kɛ ɛmɔ lí like kaan nán b’a nyan anwʋnsɛlɛ. Ɔ sanlɩn kɛ, ɛmɔ anun bie fɩ́ɩ́ anwʋn ngɔ bu man ɛbʋɩn.”

³⁵Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ fa kpaʋn, ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ bɛ́ kʋalaa bɛ́ nyunnun ɛbɛlɛ. M’ɔ lalɩ Nyanmɩan asɩ ɔ yuelɩ’n, ɔ kɔ bu nun ɔ kɔ li. ³⁶Mɔ bɛ́ kʋalaa bɛ nwunlin kɛ Pɔlʋ a li like’n, bɛ́ kʋsʋ bɛ nyanlɩn anwʋnsɛlɛ bɛ lili like. ³⁷Yɛ́ kʋalaa mɔ anɩn yɛ wɔ meli nɩn anun’n, yɛ tɩ menian ɛya nnyuan menian abulasʋ ɔ nʋn nsian. ³⁸Mɔ bɛ́ kʋalaa bɛ lili like bɛ́ kʋ yili’n, bɛ kɔ ju *bele’n bɛ kɔ gua jenvie nɩn anun maan meli’n kɔ yɔ halu-halu.

³⁹Ɛhɩ, mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, bɛ́ mɔ bɛ di meli nɩn anun junman nɩn a nnwun man lɩka’n nzɔlɛ. Nan bɛ ’nɩan an, anɩn jenvie’n lɩka kʋn tɩ kɔ wʋlʋ asɩɛ nɩn anun. Lɩka sɔ’n tɩ anyʋan. Ɛbɛlɛ yɛ̂ bɛ́ mɔ bɛ di meli nɩn anun junman’n kulo kɛ, sɛ bɛ yɔ nán ɔ yɔ ye a, anɩn bɛ man meli’n nyʋɩn ɔ. ⁴⁰Bɛ kɔ foti foti sɛhɛ’n-mɔ bɛ kɔ gua jenvie nɩn anun. Bɛ kɔ yɩyɩ nyanman’n-mɔ kʋalaatin mɔ bɛ sɔ nun bɛ bɩbɩlɩ meli nɩn ati’n. Mɔ bɛ yuelɩ yɩ́ yɩyɩ’n, bɛ kɔ mɩnnda afela kʋn meli nɩn anyunnun maan anwʋnman bɔlɩ yɩ́ bʋ. Mɔ anwʋnman’n ’bɔlɩ meli nɩn abʋ’n, anɩn ɔ nʋn bɛ́ lɛ kɔ lɩka mɔ anyʋan’n wɔ ɛlɔ. ⁴¹Nan bɛ juli lɩka kʋn an, meli’n kɔ nyʋɩn. Ɔ sanlɩn kɛ ɛbɛlɛ lɩka’n tɩ asue nnyuan ayialɩɛ. Meli nɩn ati’n kɔ nyʋɩn dede ɔ ngʋala man yɩ́ bʋ tu fɩ́ɩ́. Mgbaha’n kɔ fin meli nɩn abʋ ati sɛlɛ sɛlɛ kpa dede ɔ kɔ bubu nun.

⁴²Mɔ nzalafʋ’n-mɔ nwunlin yɩ́ sɔ’n, bɛ́ nwan bɛ ’kun bɛ́ mɔ b’a gua bɛ́ fiadɩ’n kʋalaatin nán bɛ́ nun bie a nyɔ man asue ɔ a nwanndi man. ⁴³Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n nán bɛ́ kpain nɩn a totua bɛ́. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ kulo kɛ ɔ de Pɔlʋ ati. Ɔ manlɩn atɩn kɛ bɛ́ mɔ bɛ sɩ asue yɔ’n, bɛ lí mʋa bɛ tɔ́ asue nɩn anun. Bɛ yɔ́ asue bɛ fʋ́ fie. ⁴⁴Ɛhɩnlɩn-mɔ ’ba fʋ bɛ gugua meli’n tabʋa’n nʋn yɩ́ mgbʋnmgbɔ nɩn asʋ bɛ kɔ fie. Anɩn kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwʋn kʋnlʋn-ngʋnlʋn bɛ fʋlɩ fie nɩn anɩn.

Malɩtɩ mân’n

¹Ɛhɩ, mɔ yɛ nyanlɩn yɛ́ ti yuelɩ’n, bɛ kɔ han bɛ kɔ hele yɛ́ kɛ asue afian kpɔlɛ’n mɔ yɛ fitelɩ sʋ’n li Malɩtɩ. ²Ɛbɛlɛ menian’n-mɔ kɔ sɔ yɛ́ nun kanlanman kpa. Kɛmɔ anɩn esue’n lɛ tɔ mɔ ɛyɛlɛ wɔ nun’n, bɛ kɔ huan sɩ̂n kpili kpa kʋn. Sɩ̂n kpili sɔ nɩn anwʋn yɛ̂ bɛ lelɩ yɛ́ kʋalaa yɛ́ atɩn ɔ. ³Mɔ yɛ gua sɩ̂n nɩn anwʋn’n, Pɔlʋ kɔ sɩsa mmaka mmaka’n-mɔ, yɩ́ nwan ɔ ’fa gua sɩ̂n nɩn anun. Mɔ ɔ ’fa gua nun’n, kanngʋ anɩn owo kʋn wɔ nun. Mɔ sɩ̂n’n wulu-wulu’n hanlɩn yɩ́’n, ɔ kɔ fite kɔ sinze Pɔlʋ asa. ⁴Mɔ ɛbɛlɛ menian’n-mɔ nwunlin kɛ owo’n sinze Pɔlʋ asa’n, bɛ kɔ han bɛ kɔ hele bɛ́ nwʋn kɛ: “Fɔ́ʋ́n kɛ sʋanlan ɛhɩ tɩ kodiawu! Ahan ɔ ’wu asue nun mɔ mʋafʋɛ ɔ’a nyan yɩ́ ti’n, ɔ’a nju man, Nyanmɩan lɛ bua yɩ́ ndɛɛ ɔ kun yɩ́.”

⁵Nan Pɔlʋ kɔ kpʋnndɩn owo’n kɔ gua sɩ̂n nɩn anun. Yɩ́ bʋsʋ’n ngɔ yɔ man yɩ́ like fɩ́ɩ́. ⁶Ɛhɩnlɩn-mɔ dɩɛ, anɩn bɛ lɛ nwʋnndɛ bɛ nɩan, sɛ Pɔlʋ asa’n kɔ nwun, anaan sɛ ɔ kɔ wu nvu nun e. Nan bɛ tanlanlɩn bɛ nwʋnndɛlɩ dede mɔ bɛ nɩan an, ɛjɔlɛ ɛtɛ fɩ́ɩ́ mma man yɩ́ nzin’n, bɛ kɔ kaci bɛ́ nʋan. Bɛ́ nwan ɔ tɩ bʋsʋɩn.

⁷Ɔ ’ba yɔ sɔ’n, anɩn lɩka kʋn mantan yɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ. Sʋanlan’n m’ɔ le lɩka sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ Pubiliyusi. Yɩ́ dein yɛ̂ ɔ tɩ Malɩtɩ mân nɩn anun ɛbɛlɛ alimʋa sʋanlan kpili ɔ. Bian sɔ’n kɔ le yɛ́ kanlanman, ɛsɛ ɔ kɔ sike yɛ́ dede cɩan nsan. ⁸Tɛmʋn sɔ’n, anɩn Pubiliyusi asɩ’n la. Ɔ sanlɩn kɛ ebunnun a hyɩ yɩ́, ɛsɛ abutunman kanlan kʋsʋ a li yɩ́. Pɔlʋ kɔ hɔ kɔ nɩan yɩ́ bʋsʋ, ɔ kɔ yɔ asɔnɩn, ɔ kɔ fa yɩ́ sa kɔ sie wuluwafʋɛ nɩn asʋ maan yɩ́ nwʋn kɔ sa. ⁹Mɔ bian kpain’n nɩn anwʋn salɩ’n, ɛbɛlɛ mân nɩn anun nwuluwafʋɛ’n-mɔ kʋsʋ kɔ a kɔ man bɛ́ nwʋn kɔ sa. ¹⁰Ɛhɩ a, bɛ kɔ kuku yɛ́ anwunno. Yɛ wɔ ɛbɛlɛ dede cɩan mɔ yɛ ’tu yɛ́ bʋ’n, like biala mɔ yɛ kʋala kɛ yɛ mian yɩ́ nwʋn atunnun’n, Malɩtɩ menian’n-mɔ kɔ fa kɔ man yɛ́.

Pɔlʋ ’ba ju Lɔmʋn

¹¹Ɛhɩ, yɛ lili sala nsan Malɩtɩ mân nɩn anun ɛbɛlɛ. Tɛmʋn mɔ yɛ ’kɔ’n, yɛ fʋlɩ Alɛgɩzanndili meli kʋn anun. Meli sɔ’n, bɛ fɛlɛ yɩ́ “Mmʋsʋɩn nda”. Fɔsɩɛ nɩn ati, Mmʋsʋɩn nda sili asɩ Malɩtɩ mân nɩn anun ɛbɛlɛ. ¹²Mɔ yɛ tuli yɛ́ bʋ’n, kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Silacuzɩ nɩn asʋ yɛ̂ yɛ lili mʋa yɛ juli ɔ. Yɛ lili cɩan nsan ɛbɛlɛ. ¹³Yɛ fi ɛbɛlɛ, yɛ kɔ san asue nɩn anʋan yɛ kɔ ju kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Elezio nɩn asʋ. Mɔ alɩ́ɛ hɩnlɩn’n, ngʋa anwʋnman’n kɔ bɔ yɩ́ bʋ ɔ kɔ fita. Ɔ man yɛ lili cɩan nnyuan atunnun nán y’a ju kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Puzɔlʋ nɩn asʋ. ¹⁴Mɔ yɛ juli Puzɔlʋ ɛbɛlɛ’n, yɛ kɔ nwun anianman mmie-mɔ. Bɛ́ nwan yɛ lí mɔlɛ kʋn bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ. Anɩn kɛ yɛ kpɩnlɩn yɛ yɔlɩ mɔ yɛ juli Lɔmʋn ɛlɔ nɩn anɩn. ¹⁵Nan dede mɔ yɛ ’ju Lɔmʋn’n, ɛlɔ anianman’n-mɔ kɔ tɩ yɛ́ ngan. Mmie-mɔ kɔ a yɛ́ atɩn ele Apiyusi kulo nɩn asʋ ɛbɛlɛ Gua nun. Mmie-mɔ kʋsʋ kɔ a yɛ́ atɩn ele kulo’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Lɩka Nsan mɔ bɛ Da nɩn asʋ. Mɔ Pɔlʋ nwunlin anianman sɔ’n-mɔ’n, ɔ kɔ la Nyanmɩan asɩ ɔ kɔ nyan anwʋnsɛlɛ. ¹⁶Mɔ yɛ juli Lɔmʋn ɛlɔ’n, bɛ kɔ man Pɔlʋ atɩn kɛ ɔ tɩ́ yɩ́ nwʋn ɔ tánlan ɔ nʋn nzalafʋ’n m’ɔ sisa yɩ́’n.

Pɔlʋ ’ba bɔ Ɛjɔlɛkpa’n kele Lɔmʋn amma’n-mɔ

¹⁷Ɛhɩ mɔ yɛ juli Lɔmʋn’n, yɩ́ cɩan nsan, Pɔlʋ kɔ yia ɛbɛlɛ Zufʋ mgbain’n-mɔ yɩ́ awulo ɛlɔ. Mɔ bɛ́ ti yialɩ’n, Pɔlʋ nwan: “Anianman-mɔ, m’an nze man yɛ́ mân nɩn anun ɛlɔ menian’n-mɔ sa, m’an ngan man yɛ́ nan-mɔ amanmuo nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ, kʋsʋ b’a hyɩ mɩ́n Zoluzalɛmʋn ɛlɔ b’a tʋ mɩ́n fiadɩ ɛsɛ b’a fa mɩ́n b’a wula Lɔmʋn menian’n-mɔ asa nun. ¹⁸Nan mɔ Lɔmʋn menian’n-mɔ tɩlɩ mɩ́n nʋan nun ɛjɔlɛ yuelɩ’n, bɛ́ nwan bɛ ’yaci mɩ́n nun. Ɔ sanlɩn kɛ, bɛ nnwun man like ɛtɛ mɔ m’an yɔ m’ɔ di kɛ bɛ kun mɩ́n yɩ́ nwʋn ɔ. ¹⁹Mɔ bɛ hanlɩn sɔ’n, Zufʋ’n-mɔ nwan bɛ ndie man. Kɛmɔ mɩ́n kʋsʋ mɩn ngulo man kɛ mɩn tʋn mɩn mân nɩn ɛsʋan’n, mɩ́n nwan ɛjɔlɛ sɔ’n, belemgbin kpain nɩn aja sʋ ɛwa yɛ̂ yɛ ’di yɩ́ ɔ. ²⁰Anɩn like ati m’ɔ man m’an fɛlɛ ɛmɔ’n, yɩ́ ahɩ. Ɔ sanlɩn kɛ, sʋanlan’n mɔ Izalayɛ mân’n susu yɩ́ ti gua yɩ́ sʋ’n, yɩ́ dunman nun ati yɛ̂ b’a gua mɩ́n sa ngɔnzɔngɔnzɔ ɛhɩ ɔ.”

²¹Mɔ Pɔlʋ anʋan tɔlɩ’n, bɛ́ nwan: “Yɛ́ sa hanlɩn man wɔ́ ti kalata m’ɔ fi Zude mân nɩn anun. Ɛsɛ yɛ́ nianman’n-mɔ anun fɩ́ɩ́ fi ɛlɔ ɔ walɩ hanlɩn man wɔ́ nwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ ɔ helelɩ man yɛ́ ɛwa. ²²Nan kʋsʋ yɛ kulo kɛ yɛ tɩ wɔ́ nʋan nun ɛjɔlɛ yɛ nwun m’ɔ wɔ wɔ́ kunnun’n. Ɔ sanlɩn kɛ fâ sɔ’n mɔ ɛ di’n, lɩka biala, menian’n-mɔ tu bɛ́ nyɩn bɛ sa yɩ́.”

²³Mɔ bɛ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, bɛ nʋn Pɔlʋ bɛ kɔ hele bɛ́ nwʋn cɩan. Mɔ cɩan sɔ’n juli’n, bɛ kɔ a dɔʋn kpa. Bɛ kɔ a kɔ tʋ Pɔlʋ yɩ́ lɩka m’ɔ da ɛbɛlɛ. Ɔ bɔ yɩ́ bʋ ngɛlɛmɔ dede ɔ kɔ ju nɔsʋba, Pɔlʋ kɔ han Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anwʋn ɛjɔlɛ kɔ hele bɛ́. Zozi anwʋn ɛjɔlɛ’n mɔ b’a hɛlɛ wɔ *Moyizɩ mala nɩn anun ɔ nʋn mgbɔmanfʋɛ’n-mɔ kalata’n-mɔ anun’n, Pɔlʋ kɔ bubu kɔ hele bɛ́. ²⁴Mɔ bɛ nwunlin yɩ́ sɔ’n, mmie-mɔ lelɩ Pɔlʋ anʋan ɛjɔlɛ’n bɛ lili. Nan mmie-mɔ kʋsʋ dɩɛ, b’a nne b’a nni man. ²⁵Kɛmɔ afɩ bɛ́ afian ɛlɔ bɛ́ nʋan a nzɛ man bɛ́ nwʋn yɛ̂ bɛ jasʋlɩ’n, ɛ ’nwun ɛjɔlɛ mɔ Pɔlʋ hanlɩn helelɩ bɛ́’n. Yɩ́ nwan: “Ɛjɔlɛ’n mɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n nanndɩlɩ kpɔmanfʋɛ *Ezayi asʋ ɔ hanlɩn helelɩ ɛmɔ mgbain’n-mɔ’n, kanngʋ ɔ tɩ ananhɔlɛ sakpa! ²⁶Kpɔmanfʋɛ Ezayi nwan:

Kɔ menian ɛhɩ-mɔ anwʋn nán kan kele bɛ́ kɛ:

Ɛmɔ ’ba tie yɩ́ kpa, kʋsʋ ɛmɔ ngɔ tɩ man yɩ́ bʋ.

Ɛmɔ ’ba nɩan yɩ́ kpa, kʋsʋ ɛmɔ ngɔ nwun man yɩ́.

²⁷Ɔ sanlɩn kɛ menian ɛhɩ-mɔ a kete bɛ́ ahʋnlɩn’n,

b’a totua bɛ́ nzʋ’n ɛsɛ b’a momuan bɛ́ nyɩn’n.

Ɔ man bɛ́ nyɩn’n nnwun man asɩ,

bɛ́ nzʋ’n ndɩ man ɛjɔlɛ nán b’a nwun ngɛlɛ

b’a kaci bɛ́ nyɩn mɩ́n nwʋn nán bɛ́ nwʋn a sa.

²⁸“Yɩ́ ti, ɛmɔ nwún yɩ́ kɛ Nyanmɩan ngalɩɛ’n m’ɔ man bɛ nyan bɛ́ ti’n, ngalɩɛ sɔ nɩn a tʋ bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n. Bɛ́ dɩɛ, bɛ tie bɛ de Nyanmɩan bɛ di.”

[ ²⁹Mɔ Pɔlʋ hanlɩn sɔ yuelɩ’n, Zufʋ’n-mɔ ’kɔ a, anɩn bɛ lɛ su akpʋlʋwa kpa bɛ́ afian ɛlɔ.]

³⁰Ɛhɩ anzin, Pɔlʋ tanlanlɩn sua’n m’ɔ hayɩlɩ nɩn anun ɛbɛlɛ dede afʋɛ nnyuan. Ɔ sɔ bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ kulo kɛ bɛ nwun yɩ́ nwʋn nɩn anun. ³¹Ɔ le atɩn ɔ kan Nyanmɩan Belemgbin Mân nɩn anwʋn ɛjɔlɛ, ɛsɛ ɔ bɔ yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi Ɛjɔlɛkpa’n ɔ kele menian’n-mɔ, like fɩ́ɩ́ njɩjɩ man yɩ́.