PƆLƱ KALATA’N

M’Ɔ TIAN YƖ NNYUAN

M’Ɔ HƐLƐLƖ NWANLƖN

KOLƖNTƖ ASƆNƖN MMA’N-MƆ’N

M’ɔ wɔ nun’n

Mɔ Pɔlʋ hɛlɛlɩ yɩ́ alimʋa kalata’n nwanlɩn Kolɩntɩ asɔnɩn mma’n-mɔ yuelɩ’n, ɔ sʋanlɩn Timote ɛlɔ kɛ ɔ hɔ́ nɩ́an like’n m’ɔ helelɩ bɛ́ kɛ bɛ yɔ́’n. Timote hɔlɩ walɩ a, amannɩɛ’n m’ɔ bɔlɩ helelɩ Pɔlʋ nɩn a nyɔ man fɛ. Ɛhɩ a, Pɔlʋ muonun kɔ han yɩ́ nwʋn kɔ hɔ kɔ tʋ Kolɩntɩ asɔnɩn mma’n-mɔ kɛ bɛ káci bɛ́ abalabɔ’n. Mɔ Pɔlʋ hɔlɩ juli ɛlɔ’n, asɔnɩn nɩn anun sʋanlan’n kʋn kɔ gua Pɔlʋ anyunnun asɩ ɔ kɔ man yalɛ kɔ han yɩ́ (yɩ́ ti 2.5-11, 7.12). Pɔlʋ kɔ sa kɔ a Efɛzɩ ndɛ-ndɛ. Efɛzɩ ɛbɛlɛ, Pɔlʋ “anyɩn la ɛmʋɩn nun kpa” Kolɩntɩ asɔnɩn mma’n-mɔ dunman nun, ɔ kɔ hɛlɛ kalata kun biekun kɔ nwan bɛ́ ɔ kɔ gua bɛ́ ayile (2.4; 7.8). Kalata sɔ’n, ɛnɛ ɔ’a minlin. Titɩ yɛ̂ Pɔlʋ falɩ manlɩn yɩ́ maan ɔ hɔlɩ ɔ. Ɛhɩ anzin, Pɔlʋ kɔ hɔ Masedʋanɩn mân nun ɔ nʋn Titɩ m’ɔ sʋanlɩn yɩ́ Kolɩntɩ’n kɔ yia. Titɩ kɔ bɔ amannɩɛ fɛ kɔ hele Pɔlʋ kɛ Kolɩntɩ asɔnɩn mma’n-mɔ a tɩ yɩ́ ɛjɔlɛ nɩn abʋ b’a kaci bɛ́ abalabɔ’n. Mɔ Pɔlʋ tɩlɩ amannɩɛ sɔ’n, ɔ kɔ hɛlɛ kalata ɛhɩ kɔ nwan Kolɩntɩ asɔnɩn mma’n-mɔ. Kalata nɩn anun, Pɔlʋ lɛ kele Kolɩntɩ Asɔnɩn’n m’ɔ bɔlɩ’n kɛ ɔ kulo bɛ́, ɛsɛ ɔ kulo kɛ ɔ nʋn bɛ́ bɛ́ nʋan sɛ bɛ́ nwʋn.

Pɔlʋ a hye kalata sɔ nɩn anun nsan. Alimʋa lɩka dɩɛ’n (yɩ́ ti 1-7), ɔ lɛ da Nyanmɩan asɩ kɛ ɔ’a cɩcɩ yɩ́ lʋa wɔ yɩ́ ɛfɛ’n-mɔ anun. Ɔ sanlɩn kɛ bile’n m’ɔ walɩ bɛ́ afian nɩn a tu. Pɔlʋ lɛ kacɩ bɛ́ yɩ́ junman’n m’ɔ lili wɔ bɛ́ afian’n, ɛsɛ ɔ lɛ kele bɛ́ kɛ ɔ kulo bɛ́.

Lɩka’n m’ɔ tɔ sʋ nnyuan’n (yɩ́ ti 8-9), Pɔlʋ lɛ kan kɛtɩ’n m’ɔ di kɛ bɛ tʋ bɛ kɔ man Zoluzalɛmʋn asɔnɩn mma’n-mɔ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ. Yɩ́ ti, ɔ lɛ sɛlɛ bɛ́ kɛ bɛ mán bɛ́ sa lʋ́.

Lɩka’n m’ɔ tɔ sʋ nsan’n (yɩ́ ti 10-13), Pɔlʋ lɛ sa yɩ́ nɩn kpa wɔ ato mmɔfʋɛ’n-mɔ mɔ bɛ tʋn yɩ́ ɛsʋan anwʋn. Kalata nɩn agualɩɛ nun, Pɔlʋ lɛ bisa bɛ́ ahɩn ɛsɛ yɩ́ nwan ɔ ’ba hɔ fua bɛ́ nwʋn biekun.

1

Ahɩn ebisa

1Mɩ́n Pɔlʋ, mɔ Nyanmɩan Kpili a hulo kɛ n gáci Zozi Kilisi bɔfʋɛ’n, mɩn nʋn yɛ́ nianman Timote yɛ̂ yɛ lɛ kɛlɛ kalata ɛhɩ ɔ.

Yɛ lɛ kɛlɛ yɛ nwan Nyanmɩan asɔnɩn mma’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Kolɩntɩ kulo nɩn asʋ ɔ nʋn Nyanmɩan anwʋntɩɛ mma’n-mɔ kʋalaa mɔ bɛ wɔ Akayi mân bɔndɩn nɩn anun’n.

2Yɛ ’bisa ɛmɔ ahɩn. Yɛ́ Sɩ Nyanmɩan Kpili nʋn yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi, bɛ nwún ɛmɔ anwʋn anwunnvoe, ɛsɛ bɛ mán ɛmɔ alʋa cɩ́cɩ bɛ́ nwʋn.

Nyanmɩan cɩcɩ yɛ́ lʋa

3Yɛ ’yɩ Nyanmɩan m’ɔ tɩ yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi Asɩ nɩn ayɛ. Ɔ sanlɩn kɛ ɔ nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe, ɛsɛ ɔ cɩcɩ yɛ́ lʋa kpa bɔkɔɔ. 4Ɔ cɩcɩ yɛ́ lʋa wɔ yɛ́ yalɛ elie kʋalaa anun. Ɔ man menian mɔ bɛ lɛ nwun yalɛ ngacile dɔʋn’n, yɛ́ lʋa mɔ Nyanmɩan a cɩcɩ’n, yɛ́ kʋsʋ yɛ cɩcɩ bɛ́ lʋa. 5Kɛmɔ Kilisi dunman nun yɛ lɛ nwun yalɛ ngacile dɔʋn’n, yɩ́ sɔ kʋsʋ ala, ɔ cɩcɩ yɛ́ lʋa kpa. 6Kɛ ɔ kɔ yɔ nán ɛmɔ a nyan bɛ́ ti nán ɛmɔ a lʋa a cɩcɩ’n, yɩ́ ti yɛ̂ yɛ lɛ nwun yalɛ ɔ. Sɛ yɛ́ lʋa a cɩcɩ a, yɛ kulo kɛ ɛmɔ kʋsʋ alʋa cɩcɩ bɛ tila bɛ́ ahʋnlɩn bɛ si abʋtalɛ wɔ yalɛ’n mɔ ɛmɔ lɛ nwun yɩ́ kɛ yɛ́ nɩn anun. 7Yɛ sɩ kɛ kɛmɔ ɛmɔ lɛ nwun yalɛ kɛ yɛ́’n, yɛ le anyɩndasʋɛ kpa kɛ ɛmɔ alʋa ’ba cɩcɩ kɛ yɛ́ lʋa a cɩcɩ’n.

8Anianman-mɔ, yɛ kulo kɛ ɛmɔ nwun nun kɛ yalɛ mɔ yɛ nwunlin yɩ́ Azi mân nun’n, ɔ tɩ man nzɛmɩndɛ. Yalɛ’n mɔ yɛ nwunlin yɩ́’n bʋlɩ yɛ́ sʋ dede bɔbɔ yɛ́ nwan yɛ́ dɩɛ a yue. 9Yɛ nwun yɩ́ kɛ anɩn yɛ́ ewue cɩan a ju. Yalɛ sɔ’n tʋlɩ yɛ́ nán Nyanmɩan a hele yɛ́ kɛ ɔ nni man kɛ yɛ susu yɛ́ ti yɛ gua yɛ́ muonun yɛ́ nwʋn sʋ. Nan yɩ́ lɩlɩ yɩ́, Nyanmɩan m’ɔ tinnge menian fi ewue nun’n y’ɔ di kɛ yɛ susu yɛ́ ti yɛ gua yɩ́ sʋ ɔ. 10Yɩ́ yɛ̂ ɔ’a yɩ yɛ́ fi ewue sɔ nɩn anun ɔ. Ɔ’a le yɛ́ ti. Ɛsɛ yɛ le anyɩndasʋɛ kɛ Nyanmɩan ’de yɛ́ biekun. 11Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ muonun ’ba sɛlɛ Nyanmɩan bɛ bʋka yɛ́. Ɛbɛlɛ nɩn anun, Nyanmɩan ’ba tie menian dɔʋn mmʋtʋɛ’n mɔ bɛ lɛ yɔ bɛ man yɛ́’n. Ɔ ’di junman sɔ’n man yɛ́ ɔ man menian dɔʋn da yɩ́ asɩ.

Pɔlʋ ’ba tu yɩ́ Kolɩntɩ ɛhɔlɛ tɛmʋn’n sie

12Anianman-mɔ, like m’ɔ man yɛ di ndutue’n y’ɔ le kɛ mân nɩn anyunnun ɔ nʋn ɛmɔ muonun afian, ɛnanndɩɛ m’ɔ tɩ kanlanman, m’ɔ tɩ fɔ́ʋ́n ɔ sɔ Nyanmɩan anyɩn’n yɛ̂ yɛ nʋn ɛmɔ nanndɩlɩ ɔ. Nán ngɛlɛ mɔ yɛ sɩ yɩ́ ti y’ɔ man yɛ nʋn ɛmɔ nanndɩlɩ sɔ ɔ, nan Nyanmɩan muonun y’ɔ bʋkalɩ yɛ́ ɔ. 13Ɔ man yɛ ngan man ɛjɔlɛ ngacile fɩ́ɩ́ yɛ ngele man ɛmɔ kɛ mɔ ɛmɔ lɛ kɩnnga bɛ tie’n. Mɩn de mɩn di kɛ ɛmɔ ’ba tie dede bɛ gua yɩ́ bʋ. 14Kɩkaala dɩɛ, ɛmɔ nyue man yɩ́ bʋ tɩ. Nan cɩan mɔ yɛ́ Mɩn Zozi ’ba a’n, ɛmɔ ’ba li yɛ́ nwʋn ndutue, yɛ́ kʋsʋ yɛ ’ba li ɛmɔ nwʋn ndutue.

15Ɛhɩka ati yɛ̂ n vualɩ kɛ ahan mɩn ’ba fua ɛmɔ anwʋn maan ɛmɔ di ndutue sɔ’n fâ nnyuan nɩn ɔ. 16Mɩ́n nwan ahan mɩn bɔ nun ɛmɔ anwʋn ɛlɔ nán m’an hɔ Masedʋanɩn, nán mɩn ’sa mɩ́n nzin an, ɛsɛ mɩn bɔ nun ɛmɔ anwʋn ɛlɔ biekun. Yɩ́ dɩɛ anɩn ɛmɔ gua mɩ́n atɩn maan mɩn kɔ Zude mân nun. 17Atɩn mɔ m gbɛlɩ nɩn anɩn. Kɛmɔ m’an han kɛ mɩn ’ba nɩan ɛmɔ abʋsʋ mɔ n gɔlɩ man’n, anɩn ɔ kele kɛ mɩ́n nʋan nun tɩ nnyuan nnyuan ɔ? Anaan like mɔ n gɔ se kɛ mɩn ’yɔ’n, mɩn kaci mɩ́n nʋan kɛ mân nɩn anun menian’n-mɔ yɔ yɩ́ nɩn ɔ?

18Sɛ ɔ tɩ ananhɔlɛ kɛ Nyanmɩan tɩ fɔ́ʋ́n an, like mɔ n gɔ han kɛ mɩn ’yɔ’n, mɩn yɔ. Like mɔ n gɔ han kɛ mɩn nyɔ man’n mɩn nyɔ man. 19Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan Awa Zozi Kilisi mɔ mɩn nʋn Silasɩ nʋn Timote yɛ walɩ hanlɩn yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ’n yɛ helelɩ ɛmɔ’n, ɔ tɩ man sʋanlan m’ɔ kan ɛjɔlɛ a, anɩn ɛsɛ ɔ’a kaci yɩ́ nʋan ɔ. 20Afɩ anɔhʋba’n kʋalaa mɔ Nyanmɩan bɔlɩ mɔ ɔ ’kpɩn sʋ’n, ɔ fi Zozi Kilisi. Zozi Kilisi dunman nun yɛ̂ yɛ kan amɩn yɛ wula Nyanmɩan anunminnyanmʋn ɔ. 21Nyanmɩan muonun yɛ̂ ɔ’a fa yɩ́ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n m’ɔ wɔ yɛ́ nun’n ɔ’a man yɛ́ maan yɛ́ dedi’n mɔ yɛ le yɩ́ wɔ Kilisi anun’n tin ɔ. 22Nyanmɩan a sie yɛ́ nzɔlɛ, ɔ’a fa Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n ɔ’a wula yɛ́ ahʋnlɩn nɩn anun ɔ’a hele kɛ yɛ tɩ yɩ́ menian.

23Ɛhɩ, Nyanmɩan Kpili di mɩ́n adanzɩɛ. Sɛ mɩɩn di ato a, ɔ hún mɩ́n. Mɩn ngulo man kɛ mɩn bɔ ɛmɔ alʋa, yɩ́ ti y’ɔ man m’an ngɔ man ɛmɔ abʋsʋ efua nɩn ɔ. 24Yɛ ngulo man kɛ yɛ fa dedi’n yɛ tinndin ɛmɔ nán ɛmɔ a le a li. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ dedi’n ti kunngun kpa. Nan kɛ ɔ kɔ yɔ nán ɛmɔ a nyan salɩɛ’n, yɩ́ ti yɛ̂ yɛ kulo kɛ yɛ nʋn ɛmɔ di junman ɔ.

2

1Mɩn ngulo man kɛ mɩn bɔ ɛmɔ alʋa kʋ́n, yɩ́ ti y’ɔ man m’an nza man mɩ́n nzin ɛmɔ anwʋn ɛlɔ nɩn ɔ. 2Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ yɛ̂ bɛ cɩcɩ mɩ́n lʋa ɔ. Nan sɛ mɩn bɔ ɛmɔ alʋa a, anɩn nwan menian dɩɛ-mɔ biekun yɛ̂ bɛ ’cɩcɩ mɩ́n lʋa ɔ? 3Like ati m’ɔ man n gɛlɛlɩ ɛmɔ kɛ ɔ fata kɛ mɩn kɛlɛ’n, yɩ́ bʋ nɩn anɩn. Ɔ sanlɩn kɛ menian mɔ bɛ́ yɛ̂ bɛ ’cɩcɩ mɩn lʋa mɛlɛ mɔ n gɔ ju bɛ́ nwʋn ɛlɔ’n, mɩn ngulo man kɛ mɩn bɔ ɛmɔ alʋa nán m’an ju ɛmɔ anwʋn ɛlɔ. Afɩ mɩn sɩ yɩ́ fɔ́ʋ́n kɛ sɛ mɩ́n lʋa cɩcɩ a, anɩn ɛmɔ kʋalaatin kʋsʋ alʋa a cɩcɩ. 4Mɩn ’kɛlɛ ɛmɔ’n, ɔ tɩ yalɛ man mɩ́n, ɛsɛ mɩ́n kunnun tɩtɩ mɩ́n. Mɩn ’kɛlɛ a, anɩn mɩɩn tɩtɩ mɩ́n nyɩn ɛmʋɩn mɩ́n sa nun. Mɩɩn ngɛlɛ man ɛmɔ maan bɛ́ lʋa mmɔ man bɛ́ nwʋn, nan mɩn kulo kɛ ɛmɔ nwun yɩ́ kɛ ehulo’n mɔ mɩn kulo ɛmɔ’n tɩ kpili sʋnman.

Ɛtɛ face

5Sɛ sʋanlan bie a bɔ sʋanlan lʋa a, nán mɩ́n yɛ̂ ɔ’a bɔ mɩ́n lʋa ɔ. Ɛmɔ kʋalaa yɛ̂ ɔ’a bɔ bɛ́ lʋa ɔ. Yɛ ngan man maan ɔ mmʋ man sʋ, ɛmɔ anun mmie-mɔ yɛ̂ ɔ’a bɔ bɛ́ lʋa ɔ. 6Sʋanlan sɔ’n nyɔlɩɛ nɩn anwʋn epinnian’n mɔ ɛmɔ a pinnin yɩ́’n, bɛ mán ɔ lí sɔ. 7Ɛhɩka ati, kɩkaala dɩɛ, ɛmɔ yáci yɩ́ nwʋn sa bɛ hyé yɩ́, ɛsɛ bɛ wówula yɩ́ anwʋnsɛlɛ. Sɛ ɛmɔ a nyɔ man yɩ́ sɔ a, yɩ́ lʋa ’ba bɔ yɩ́ nwʋn dede yɩ́ nwʋn bubu yɩ́. 8Yɩ́ sɔ ati, mɩɩn sɛlɛ ɛmɔ kɛ ɛmɔ yɔ́ maan ɔ nwún yɩ́ kɛ ɛmɔ kulo yɩ́. 9Afɩ, ɛhɛlɛ’n mɔ n gɛlɛlɩ ɛmɔ’n, yɩ́ bʋ y’ɔ le kɛ, mɩ́n nwan mɩn ’nɩan sɛ ɛmɔ di ɛjɔlɛ’n mɔ ngɔ han nɩn asʋ a. 10Sɛ sʋanlan kʋn yɔ ɛtɛ, nán ɛmɔ fa yɩ́ nwʋn sa ce yɩ́ a, mɩ́n kʋsʋ mɩn fa sʋanlan sɔ nɩn anwʋn sa mɩn ce yɩ́ ɛmɔ dunman nun. Ɔ sanlɩn kɛ Kilisi a fa yɛ́ ɛtɛ’n ɔ’a hye yɛ́. 11Mɩn yɔ yɩ́ sɔ nán *Satan a nvʋ man yɛ́ sʋ. Ɔ sanlɩn kɛ yɛ sɩ m’ɔ wɔ yɩ́ ti anun’n.

Pɔlʋ ’ba kpʋnndɛ Titɩ

12Ɛhɩ, mɛlɛ mɔ n gɔlɩ Tolowasɩ kɛ mɩn ’kɔ a bɔ Kilisi anwʋn Ɛjɔlɛkpa’n, yɛ́ Mɩn dunman nun, n nyanlɩn junman nɩn anwʋn atɩn kanlanman. Nan kʋsʋ n juli ɛbɛlɛ mɔ m’an ndʋ man yɛ́ nianman Titɩ’n, mɩ́n ti anun sɛcɛlɩ mɩ́n kpa. 13Ɛhɩka ati, n gɔ halɩ ɛbɛlɛ anianman’n-mɔ yɛ̂ n gɔlɩ Masedʋanɩn mân nun ɔ.

Zozi man yɛ di kunnunmun

14Nan bɛ mán yɛ lá Nyanmɩan asɩ, ɔ sanlɩn kɛ kɛmɔ yɛ nʋn Zozi a yɔ kʋn’n, cɩan daa ɔ man yɛ di kunnunmun. Lɩka biala, ɔ nanndɩ yɛ́ sʋ ɔ man menian’n-mɔ nwun Kilisi kɛ anatɩlɩ mɔ yɩ́ fanlan’n fa lɩka kʋalaatin ɔ. 15Yɛ́ tɩ kɛ anatɩlɩ fanlan mɔ Kilisi a fa a man Nyanmɩan ɔ. Yɛ wɔ ɛbɛlɛ yɛ man bɛ́ mɔ bɛ nanndɩ ngʋan ele atɩn nɩn asʋ’n, ɔ nʋn bɛ́ kʋsʋ mɔ b’a sɩn eminlian atɩn nɩn asʋ’n. 16Nan bɛ́ mɔ bɛ lɛ minlin’n, ɔ tɩ ewue nvan m’ɔ kun sʋanlan y’ɔ lɛ wʋlʋ bɛ́ ɔ. Bɛ́ mɔ bɛ́ kʋsʋ bɛ nanndɩ ngʋan ele atɩn nɩn asʋ’n, like fanlan m’ɔ man bɛ nyan ngʋan, y’ɔ lɛ wʋlʋ bɛ́ ɔ. Nwan y’ɔ kʋala sɔ junman’n di ɔ? 17Yɛ tɩ man kɛ menian nga’n-mɔ mɔ bɛ fa Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n bɛ kpʋnndɛ bɛ́ esika’n. Nan yɛ́ dɩɛ, kɛmɔ Nyanmɩan yɛ̂ ɔ’a sʋan yɛ́’n, yɛ kan yɩ́ Nʋan Ɛjɔlɛ nɩn ananhɔlɛ nun wɔ yɩ́ nyunnun kɛ Kilisi ngʋa’n-mɔ kan yɩ́’n.

3

1Asʋ ɛhɩka kʋalaa kele kɛ yɛ lɛ tu yɛ́ nwʋn biekun ɔ? Cɛcɛ! Asʋ yɛ kpʋnndɛ kɛ asɔnɩn ɛhɩnlɩn-mɔ hɛ́lɛ yɛ́ ti kalata bɛ fá bɛ nwán ɛmɔ kɛ yɛ tɩ menin kpa, anaan yɛ bísa ɛmɔ kɛ bɛ hɛ́lɛ yɛ́ ti kalata sɔ’n bɛ nwán asɔnɩn ɛhɩnlɩn-mɔ kɛ mmie-mɔ yɔ yɩ́ nɩn ɔ? 2Yɛ́ ti kalata’n mɔ b’a hɛlɛ’n y’ɔ le ɛmɔ. B’a hɛlɛ wɔ yɛ́ ahʋnlɩn nɩn anun. Menian’n-mɔ kʋalaa kʋala kɛ bɛ nwun yɩ́, ɛsɛ bɛ kʋala yɩ́ kɩnnga. 3Bɛ nwun yɩ́ yuein kɛ ɛmɔ tɩ kɛ kalata mɔ Kilisi nanndɩ yɛ́ sʋ ɔ’a hɛlɛ ɔ. Bɛ le man lankɩlɩ yɛ̂ b’a hɛlɛ ɔ, nan bɛ le Tɩasɩfʋɛ Nyanmɩan Wawɛ’n. Ɛsɛ b’a ngɛlɛ man yɩ́ ɛbʋɛ sʋ, nan b’a hɛlɛ wɔ kulo sʋanlan ahʋnlɩn nun.

4Anyɩndasʋɛ’n m’ɔ nanndɩ Kilisi asʋ yɛ le yɩ́ wɔ Nyanmɩan anun’n yɩ́ ti y’ɔ man yɛ lɛ kan sɔ ɔ. 5Yɛ́ muonun yɛ le man anwʋnsɛlɛ yɛ ngʋala man like fɩ́ɩ́ yɔ. Nan Nyanmɩan y’ɔ man yɛ́ anwʋnsɛlɛ maan yɛ kʋala yɛ di junman ɔ. 6Yɩ́ dein y’ɔ man y’a kaci nyɩhyɛ fʋfɔlɛ nɩn asʋ ngʋa ɔ. Nyɩhyɛ fʋfɔlɛ sɔ’n, ɔ fi man mala’n mɔ b’a hɛlɛ’n, nan ɔ fi Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n. Mala’n mɔ b’a hɛlɛ’n man sʋanlan ati ka nun, nan Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n dɩɛ, ɔ man bɛ nyan ngʋan.

7Ɛhɩ, *Moyizɩ junman’n m’ɔ lili maan yɛ nyanlɩn *mala’n, anɩn anunminnyanmʋn wɔ nun. Mala sɔ’n mɔ b’a hɛlɛ yɩ́ ɛbʋɛ’n mɔ b’a se yɩ́ kɛ tabʋa nɩn asʋ’n cʋɩn menian kɔ ewue nun. Anyunminnyanmʋn’n mɔ Moyizɩ nyanlɩn yɩ́’n, ɔ man Izalayɛ amma’n-mɔ ngʋala man Moyizɩ anyunnun nɩan, ɔ sanlɩn kɛ anɩn yɩ́ nyɩn nɩn anun ta. Nan kʋsʋ anunminnyanmʋn sɔ nɩn abʋsʋ njɛ man. 8Sɛ anunminnyanmʋn sʋa fitelɩ mala’n mɔ yɩ́ junman’n kun sʋanlan nɩn anun an, anunminnyanmʋn m’ɔ wɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n junman’n m’ɔ di nɩn anun’n tɩ kpili sʋnman tala sʋ! 9Sɛ anunminnyanmʋn fitelɩ mala’n junman’n m’ɔ cʋɩn menian kɔ ewue nun nɩn anun an, anunminnyanmʋn m’ɔ wɔ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n junman’n m’ɔ man menian’n-mɔ kaci sɛsɛfʋɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun’n tɩ kpili sʋnman tala sʋ! 10Sɛ yɛ fa daba anunminnyanmʋn’n yɛ tʋ ɛnɛ dɩɛ nɩn anwʋn an, yɛ kʋala bɔbɔ yɛ kan kɛ daba dɩɛ’n njinlan man ɛnɛ dɩɛ nɩn anwʋn fɩ́ɩ́. 11Nan sɛ like mɔ yɩ́ bʋsʋ a njɛ man’n nyanlɩn anunminnyanmʋn an, anunminnyanmʋn mɔ like m’ɔ le man ayuelɩɛ’n le yɩ́’n, ɔ tɩ kpili sʋnman tala sʋ.

12Kɛmɔ afɩ yɛ le anyɩndasʋɛ sʋa’n, yɩ́ ti y’ɔ man yɛ le nzusuguasʋ ɔ. 13Yɛ́ dɩɛ, yɛ tɩ man kɛ Moyizɩ mɔ anunminnyanmʋn’n m’ɔ kpɛ nun sɩn m’ɔ man yɩ́ nyɩn nɩn anun ta nɩn ati, ɔ munndun yɩ́ ti ɛtanlan nán Izalayɛ amma’n-mɔ a nnwun man yɩ́ nyunnun. 14Nan kʋsʋ Izalayɛ amma’n-mɔ ndɩ man ɛjɔlɛ bʋ. Ɔ man ɛnɛ, sɛ bɛ yia nán bɛ ’kɩnnga daba nyɩhyɛ kalata nɩn an, bɛ munndun bɛ́ ti ɛtanlan. Nan sʋanlan m’ɔ nʋn Kilisi bɛ kɔ yɔ kʋn’n, yɩ́ dɩɛ, ɔ mmunndun man yɩ́ ti. 15Ɛnɛ nʋn ɛnɛ, bɛ ’kɩnnga Moyizɩ mala kalata’n-mɔ a, bɛ tɩ kɛ menian mɔ b’a hyɩ bɛ́ ajʋnlɩn ɔ. 16Nan kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kele’n, sɛ sʋanlan kʋn kaci yɩ́ nyɩn yɛ́ Mɩn anwʋn ɛlɔ, ɔ fa yɩ́ nwʋn man yɛ̂ Mɩn a, yɛ́ Mɩn yɩ ɛtanlan’n m’ɔ munndun sʋanlan sɔ nɩn ati’n, ɔ man ɔ tɩ yɩ́ ɛjɔlɛ nɩn abʋ. 17Yɛ́ Mɩn mɔ yɛ lɛ kan yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ ɛwa’n y’ɔ le Wawɛ’n. Lɩka kʋsʋ mɔ yɛ́ Mɩn Wawɛ’n wɔ’n, fanwʋndi wɔ ɛbɛlɛ. 18Yɛ́ kʋalaa mɔ b’a yɩ ɛtanlan’n mɔ munndun yɛ́ ti’n, bɛ nwun yɛ́ Mɩn anunminnyanmʋn’n yɛ́ nwʋn. Ɔ sanlɩn kɛ yɛ lɛ kaci yɛ nʋn yɛ́ Mɩn yɛ yɔ kʋn. Ɔ ’wula yɛ́ anunminnyanmʋn anɩn ɔ ’wula. Junman’n mɔ yɛ́ Mɩn Wawɛ’n di nɩn anɩn.

4

Yɛ́ anwʋnsɛlɛ’n fi Nyanmɩan ɛlɔ

1Ɛhɩka ati, kɛmɔ Nyanmɩan a nwun yɛ́ nwʋn anwunnvoe, ɔ’a fa junman sɔ’n ɔ’a wula yɛ́ sa nun, yɛ le nun anwʋnsɛlɛ. 2Nyɔlɩɛ’n mɔ bɛ yɔ yɩ́ nvɩalɩɛ nun ɔ nʋn anyunnunguasɩɛ ninnge’n-mɔ, y’a yaci y’a gua. Yɛ nnaka man menian’n-mɔ, ɛsɛ yɛ ngaci man Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n. Yɛ kan Nyanmɩan Anʋan Ɛjɔlɛ’n yuein, yɛ man menian’n-mɔ nwun yɩ́ kɛ yɛ kpɩn yɛ tɩ yɩ́’n wɔ Nyanmɩan anyunnun. 3Nan sɛ Ɛjɔlɛkpa’n mɔ yɛ bɔ yɛ kele menian’n-mɔ tɩ man yuein an, anɩn ɔ tɩ man yuein man bɛ́ mɔ bɛ lɛ minlin’n-mɔ. 4Bɛ nne man Ɛjɔlɛkpa’n bɛ nni man, ɔ sanlɩn kɛ Abɔnsanmʋn m’ɔ tɩ mân ɛhɩ anun mɩnlɩan nɩn a hyɩ bɛ́ ajʋnlɩn’n. Ɔ man bɛ nnwun man Ɛjɔlɛkpa nɩn anun anunminnyanmʋn’n m’ɔ tɩ kɛ kanlannɩɛ’n m’ɔ fi Kilisi m’ɔ tɩ Nyanmɩan nvoninnin’n. 5Nán yɛ́ muonun yɛ́ nwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ yɛ kan ɔ. Nan Zozi Kilisi m’ɔ tɩ Mɩnlɩan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ yɛ̂ yɛ bɔ yɛ kele menian’n-mɔ ɔ. Zozi dunman nun yɛ kan kɛ yɛ tɩ ɛmɔ ngʋa. 6Ɔ sanlɩn kɛ, Nyanmɩan m’ɔ hanlɩn kɛ: “Man kanlannɩɛ’n tá wɔ awosin nɩn afian!” Nyanmɩan kʋnmgba’n y’ɔ lɛ man kanlannɩɛ’n ta wɔ yɛ́ ahʋnlɩn’n-mɔ anun ɔ. Kanlannɩɛ sɔ’n man yɛ nwun yɩ́ kɛ Nyanmɩan anunminnyanmʋn’n lɛ ta wɔ Kilisi anyɩn nɩn anun.

7Nan yɛ́ mɔ b’a fa wawɛ nun anwʋndɩɛ sɔ’n b’a wula yɛ́ sa nun’n, yɛ tɩ kɛ bua. Ɔ tɩ sɔ maan bɛ nwun yɩ́ yuein kɛ tunmin kpili sɔ’n fi man yɛ́ ɛlɔ, nan ɔ fi Nyanmɩan ɛlɔ. 8Yɛ wɔ emian ngacile dɔʋn anun, nan kʋsʋ yɛ telɩ man. Yɛ wɔ alʋabɔ nun nan kʋsʋ yɛ́ nwʋn bubuli man yɛ́. 9Bɛ kele yɛ́ ahʋlʋwa, nan kʋsʋ Nyanmɩan jin yɛ́ nzin. B’a fin yɛ́ asɩ, nan kʋsʋ bɛ bɔlɩ man yɛ́ bʋsʋ. 10Kɛmɔ bɛ helelɩ Zozi ahʋlʋwa bɛ hunlin yɩ́’n, yɩ́ sɔ ati yɛ̂ bɛ kele yɛ́ ahʋlʋwa cɩan daa, nan yɩ́ ngʋan’n kʋsʋ a wʋlʋ yɛ́ nun ɔ man yɛ́ anwʋnsɛlɛ. 11Yɛ́ asɩtanlan nɩn anun, cɩan daa ewue fɔfʋan yɛ́ ɔ fi Zozi mɔ yɛ sʋ yɩ́’n dunman nun, nan Zozi ngʋan nɩn a wʋlʋ yɛ́ ewue anwʋnnaan nɩn anun ɔ man yɛ́ anwʋnsɛlɛ. 12Yɩ́ sɔ ati, yɛ́ dɩɛ, ewue fɔfʋan yɛ́, nan ɛmɔ dɩɛ, ɛmɔ le ngʋan.

13B’a hɛlɛ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ: “N nelɩ n nili, yɩ́ ti y’ɔ man n ganlɩn ɔ.” Yɛ̂ kʋsʋ ɔ nanndɩ dedi kʋnmgba’n mɔ yɛ le yɩ́ nɩn asʋ, yɩ́ ti y’ɔ man yɛ kan ɔ. 14Yɛ sɩ yɩ́ fɔ́ʋ́n kɛ Nyanmɩan m’ɔ manlɩn yɛ́ Mɩn Zozi fi ewue nun tinngelɩ’n, ɔ ’ba man yɛ́ kʋsʋ yɛ fi ewue nun yɛ tinnge yɛ nʋn ɛmɔ yɛ fite yɩ́ nyunnun. 15Ɛmɔ dunman nun ati yɛ̂ yɛ lɛ nwun yalɛ ɛhɩ maan Nyanmɩan nwun menian dɔʋn anwʋn anwunnvoe, bɛ da yɩ́ asɩ bɛ wula yɩ́ anunminnyanmʋn.

Yɛ tánlan wɔ dedi nɩn anun

16Ɛhɩka ati, yɛ́ nwʋn mmubu man yɛ́. Sɛ bɔbɔ yɛ́ sʋanlan baka’n sɛcɩ a, yɛ́ wawɛ’n kaci fʋfɔlɛ cɩan daa. 17Yalɛ kaan ɛhɩ mɔ yɛ lɛ nwun yɩ́ ɛnɛ mɔ ɔ ’ba sɩn’n, ɔ ’man yɛ nyan anunminnyanmʋn m’ɔ le man ayuelɩɛ. Anunminnyanmʋn sɔ’n kpili m’ɔ tɩ’n, ɔ tala ɛfɛ ɛhɩ mɔ yɛ lɛ fɛ’n. 18Ɔ sanlɩn kɛ nán ninnge mɔ bɛ nwun yɩ́ bɛ́ nyɩnsʋ’n yɛ̂ yɛ́ ti wɔ sʋ ɔ, nan nunhan mɔ bɛ nnwun man yɩ́ bɛ́ nyɩnsʋ’n, mɔ b’a fa b’a sie yɛ́ nyanmɩansʋ ɛlɔ’n yɛ̂ yɛ́ ti wɔ sʋ ɔ. Afɩ ninnge’n mɔ bɛ nwun yɩ́ bɛ́ nyɩnsʋ’n, bɛ́ bʋsʋ njɛ man. Nan nunhan mɔ bɛ nnwun man yɩ́ bɛ́ nyɩnsʋ’n, ɔ le man ɛsɛcɩɛ. Bɛ wɔ ɛbɛlɛ cɩan daa.

5

1Ɛhɩ, yɛ sɩ yɩ́ fɔ́ʋ́n kɛ yɛ́ nwʋnnaan ɛhɩ m’ɔ tɩ kɛ asɩ ɛwa sua’n, sɛ ɔ sɛcɩ bɔbɔ a, Nyanmɩan a sesie sua anwunno ɛlɔ ɔ’a man yɛ́. Ɔ tɩ sua mɔ yɩ́ muonun ɔ’a si, m’ɔ nzɛcɩ man lé ɔ. 2Anwʋnnaan ɛhɩ mɔ yɛ le yɩ́’n lɛ man yɛ kpɩnlɩn. Ɔ sanlɩn kɛ yɛ kulo kɛ yɛ́ sa kan anwunno ɛlɔ sua dɩɛ’n. 3Afɩ, mɛlɛ mɔ yɛ ’wʋlʋ sua sɔ nɩn anun’n, yɛ ’nyan anwʋnnaan fʋfɔlɛ. 4Ɔ tɩ ananhɔlɛ, mɛlɛ mɔ yɛ tɛ le asɩɛ nɩn asʋ ɛwa anwʋnnaan’n, yɛ le ɛkpɩnlɩan kɛ sʋanlan mɔ ninnge lɛ bu yɩ́ kɔmɩn ɔ. Nán kɛ yɛ kpʋnndɛ kɛ yɛ yaci asɩ ɛwa anwʋnnaan’n mɔ yɛ le yɩ́’n yɛ tʋ ɔ, nan yɛ kulo kɛ yɛ nyan nyanmɩansʋ dɩɛ’n. Yɩ́ dɩɛ anɩn ngʋan anwʋnnaan’n di kunnunmun ewue anwʋnnaan nɩn asʋ. 5Nyanmɩan muonun y’ɔ helelɩ yɛ́ kɛ cɩan bie yɛ ’ba kaci sɔ ɔ. Ɛsɛ yɩ́ yɛ̂ ɔ’a fa yɩ́ Wawɛ’n m’ɔ di ninnge sɔ’n-mɔ anun ajinlanmun’n ɔ’a man yɛ́ ɔ.

6Ɛhɩka ati, yɛ le anwʋnsɛlɛ cɩan daa. Yɛ sɩ kɛ kɛmɔ yɛ tɛ le anwʋnnaan ɛhɩ’n, yɛ wɔ yɛ́ Mɩn awulo nɩn anwʋn mʋa. 7Yɛ́ nnwun man yɩ́, nan kʋsʋ yɛ nanndɩ wɔ dedi nun. 8Yɛ le anwʋnsɛlɛ kpa ɛsɛ yɛ kulo kɛ yɛ yaci anwʋnnaan ɛhɩ yɛ tʋ, nán yɛ tanlan wɔ yɛ́ Mɩn anwʋn ɛbɛlɛ. 9Ɛhɩka ati, m’ɔ wɔ yɛ́ ajʋnlɩn nun’n y’ɔ le kɛ sɛ yɛ tɛ le anwʋnnaan ɛhɩ o, sɛ yɛ yaci anwʋnnaan ɛhɩ yɛ tʋ o, like m’ɔ sɔ yɛ́ Mɩn anyɩn’n y’ɔ di kɛ yɛ kpʋnndɛ ɔ. 10Afɩ yɛ́ kʋalaa yɛ ’ba fite Kilisi anyunnun ɔ bua yɛ́ ndɛɛ. Sʋanlan kʋn biala junman’n m’ɔ nanndɩ asɩɛ nɩn asʋ ɛwa m’ɔ lili’n, ɔ ’nyan yɩ́ nwʋn ahatua.

Kilisi a sesie yɛ́ nʋn Nyanmɩan yɛ́ afian

11Yɛ́ nyɩn sɔ Nyanmɩan kpa. Yɩ́ sɔ ati yɛ̂ yɛ di Nyanmɩan junman’n sɛlɛ kpa yɛ man menian de Zozi di ɔ. Nyanmɩan sɩ yɛ́ kpa bɔkɔɔ, yɛ̂ mɩn de mɩn di kɛ ɛmɔ kʋsʋ akunnun ɛlɔ ɛmɔ sɩ mɩ́n. 12Yɛ́ muonun yɛ nva man yɛ́ nwʋn yɛ ngele man ɛmɔ kʋ́n. Nan yɛ lɛ man atɩn maan ɛmɔ di yɛ́ nwʋn fɛ. Yɩ́ dɩɛ, anɩn bɛ́ mɔ anwʋnnaan sʋ like’n mɔ bɛ nwun yɩ́’n yɛ̂ bɛ fa bɛ tu bɛ nʋan nun, nan nán nunhan’n m’ɔ wɔ bɛ́ ahʋnlɩn nɩn anun’n, anɩn ɛmɔ nyan atɩn bɛ totua bɛ́ sʋ. 13Sɛ menian mmie-mɔ kan kɛ yɛ́ ti nnʋn man ɛbɛlɛ a, ɔ tɩ Nyanmɩan ɛjɔlɛ. Sɛ kʋsʋ bɛ kan kɛ yɛ́ ti wɔ ɛbɛlɛ a, anɩn yɛ́ ti wɔ ɛbɛlɛ man ɛmɔ. 14Afɩ ehulo’n mɔ Kilisi kulo yɛ́’n tɩ kpili sʋnman. Kɛmɔ yɛ sɩ kɛ Kilisi a wu yɛ́ kʋalaa yɛ́ dunman nun’n, ɔ tɩ kɛ yɛ́ kʋalaa y’a wu. 15Kilisi a wu a man menian’n-mɔ kʋalaatin maan bɛ́ mɔ bɛ tɩ asɩ’n nni man bɛ ti anwʋn kʋ́n, nan bɛ bu bɛ́ mân’n bɛ man sʋanlan’n mɔ bɛ́ dunman nun ɔ’a wu ɔ’a tinnge’n.

16Ɛhɩka ati, ɔ fi ɛnɛ, yɛ mmua man sʋanlan fɩ́ɩ́ anwʋnnaan sʋ ndɛɛ kʋ́n. Sɛ bɔbɔ daba yɛ bualɩ Kilisi anwʋnnaan sʋ ndɛɛ a, sian dɩɛ, ɔ tɩ man sɔ kʋ́n. 17Ɔ sanlɩn kɛ sɛ sʋanlan kʋn nʋn Kilisi bɛ yɔ kʋn an, anɩn ɔ’a kaci abɔdɩɛ fʋfɔlɛ. Yɩ́ abalabɔ daba nɩn abʋ a gua. Ɔ’a bɔ abalabɔ fʋfɔlɛ abʋ. 18Ɛhɩ kʋalaa fi Nyanmɩan mɔ ɔ’a nanndɩ Kilisi sʋ ɔ’a sesie yɛ́ nʋn yɩ́ yɛ́ afian’n. Ɛsɛ ɔ’a fa menian nʋn yɩ́ afian esesie junman’n ɔ’a wula yɛ́ sa nun. 19Ɔ sanlɩn kɛ Nyanmɩan nanndɩlɩ Kilisi sʋ, ɔ sesielɩ yɩ́ muonun ɔ nʋn menian’n-mɔ kʋalaa afian, ɔ’a nnɩan man bɛ́ ɛtɛ’n mɔ bɛ yɔlɩ nɩn anwʋn. Afian esesie junman sɔ’n, ɔ’a fa ɔ’a wula yɛ́ nʋan kɛ yɛ hán yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ yɛ héle menian’n-mɔ.

20Ɛhɩka ati, ɛjɔlɛ’n mɔ yɛ kan’n, Kilisi muonun yɛ̂ ɔ’a sʋan yɛ́ kɛ yɩ́ mmɔfʋɛ maan yɛ kan ɔ. Ɔ tɩ kɛ Nyanmɩan muonun nanndɩ yɛ́ sʋ y’ɔ lɛ kan ɛjɔlɛ sɔ’n kele ɛmɔ ɔ. Yɛ ’sɛlɛ ɛmɔ kpa kɛ, Kilisi dunman nun, ɛmɔ mán bɛ nʋn Nyanmɩan bɛ́ afian sɛ́! 21Kilisi mɔ ɔ’a nyɔ man ɛtɛ fɩ́ɩ́’n, yɛ́ dunman nun, Nyanmɩan a fa yɛ́ ɛtɛ’n-mɔ kʋalaa a sʋa yɩ́, ɔ’a man Kilisi a yɔ ɛtɛfʋɛ nán y’a hʋala y’a kaci sɛsɛfʋɛ wɔ Nyanmɩan anyunnun.

6

1Ɛhɩka ati, yɛ́ mɔ yɛ di Nyanmɩan junman’n, yɛ lɛ sɛlɛ ɛmɔ kpa kɛ anwunnvoe’n mɔ Nyanmɩan a nwun ɛmɔ’n, nán bɛ man yɩ́ anwunnvoe enwuan sɔ’n yɔ mgban. 2Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun, Nyanmɩan nwan:

Mɔ mɛlɛ kpa’n juli’n,

n dielɩ wɔ́ sunfɛlɛ’n.

Mɔ bɛ́ ti ele cɩan’n juli’n,

m malɩ n nelɩ wɔ́ ti.

Ɛmɔ nɩ́an, mɛlɛ kpa’n m’ɔ di kɛ ɛmɔ sɔ Nyanmɩan nun’n yɛ̂ yɛ wɔ nun ɛwa ɛnɛ nɩn ɔ. Bɛ́ ti ele cɩan’n, y’ɔ le ɛnɛ.

3Yɛ ngulo man kɛ sʋanlan fɩ́ɩ́ kan yɛ́ junman nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ. Ɛhɩka ati, yɛ nyɔ man like fɩ́ɩ́ m’ɔ kʋala kɛ ɔ tʋnndʋn sʋanlan aja nun ɔ. 4Nan like biala anun, yɛ man bɛ nwun yɩ́ kɛ yɛ tɩ Nyanmɩan ngʋa. Yalɛ nun o, ehian nun o, ahunnun ndɩtɩɛ nun o, yɛ si abʋtalɛ kpa. 5Bɛ bilalɩ yɛ́ dede bɛ tʋlɩ yɛ́ fiadɩ. Menian’n-mɔ jasʋlɩ yɛ́ kɔmɩn anun, yɛ lili junman sɛlɛ kpa. Y’a nnyan man atɩn y’a nna man ɛsɛ yɛ bualɩ yɛ lalɩ. 6Yɛ sɩ like m’ɔ tɩ ananhɔlɛ’n, yɛ si abʋtalɛ, yɛ́ ti anun tɩ kpa, ɛsɛ Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n man yɛ kulo ɛhɩnlɩn-mɔ ananhɔlɛ nun. 7Ɛsɛ Nyanmɩan tunmin nun, yɛ bɔ ananhɔlɛ Ɛjɔlɛkpa’n yɛ kele menian’n-mɔ. Sɛsɛ ɛyɔlɛ’n y’ɔ tɩ yɛ́ kʋan ninnge mɔ yɛ fa yɛ kʋn ɛsɛ yɛ fa yɛ sisa yɛ́ nwʋn ɔ. 8Cɩan bie a, bɛ wula yɛ́ anunminnyanmʋn, cɩan bie kʋsʋ a, bɛ gua yɛ́ nyunnun asɩ. Cɩan bie a, bɛ kan yɛ́ nwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ, cɩan bie kʋsʋ a, bɛ kan yɛ́ nwʋn ɛjɔlɛ kpa. Bɛ bu yɛ́ kɛ yɛ tɩ atofʋɛ, nan kʋsʋ ananhɔlɛ yɛ̂ yɛ kan ɔ. 9Bɛ yɔ kɛ bɛ nzɩ man yɛ́, kʋsʋ anɩn bɛ́ kʋalaa bɛ sɩ yɛ́ kpa. Bɛ bu kɛ y’a wu a yue, nan kʋsʋ, yɛ tɛ tɩ asɩ. Bɛ kele yɛ́ ahʋlʋwa kpa, nan kʋsʋ bɛ ngun man yɛ́. 10Bɛ bɔ yɛ́ lʋa nan kʋsʋ yɛ di fɛ cɩan daa. Yɛ tɩ ehianfʋɛ, nan kʋsʋ yɛ man menian dɔʋn nyan bɛ́ nwʋn. Bɛ bu kɛ yɛ le man like fɩ́ɩ́ nan kʋsʋ yɛ le ninnge’n kʋalaatin.

11Anianman Kolɩntɩ amma, y’a han ɛjɔlɛ’n kʋalaa yuein y’a hele ɛmɔ. Y’a hulo ɛmɔ kpili sʋnman. 12Y’a yɩ yɛ́ kunnun y’a hele ɛmɔ maan ɛmɔ a nwun yɩ́ kɛ yɛ kulo ɛmɔ, nan ɛmɔ lɩlɩ yɛ̂ b’a ngulo man yɛ́ ɔ. 13Ɛhɩka ati, kɛmɔ ɛmɔ tɩ kɛ mɩ́n mma’n, mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ kɛ ɛmɔ fá yɛ́ bɛ wúla bɛ́ kunnun, ɛmɔ húlo yɛ́ kpa kɛ yɛ kulo ɛmɔ’n.

Nán bɛ nʋn bɛ́ mɔ bɛ nne man Kilisi

bɛ nni man’n tu nun

14Bɛ́ mɔ bɛ nne man Kilisi bɛ nni man’n, ɛmɔ nʋn bɛ́ n’ɔ tu nun. Bɛ tɩ man menian m’ɔ fata kɛ ɛmɔ nʋn bɛ́ tu nun ɔ. Asʋ sɛsɛ ɛyɔlɛ’n ɔ nʋn ɛtɛ ɛyɔlɛ’n tɩ kʋn ɔ? Anaan awosin’n nʋn jawe’n tɩ kʋn ɔ? 15Asʋ Kilisi kʋala kɛ ɔ nʋn Abɔnsanmʋn bɛ́ nʋan sɛ bɛ́ nwʋn ɔ? Sʋanlan m’ɔ de Kilisi di’n, ɔ nʋn m’ɔ nne man Kilisi nni man’n, asʋ bɛ́ ajʋnlɩn kʋala kɛ ɔ yɔ kʋn ɔ? 16Asʋ Nyanmɩan asɔnɩn sua’n nʋn amʋan’n-mɔ di anʋannzɛ ɔ? Afɩ yɛ tɩ Tɩasɩfʋɛ Nyanmɩan nɩn asɔnɩn sua kɛ yɩ́ muonun ɔ fa kan’n. Yɩ́ nwan:

Mɩn ’tanlan bɛ́ afian, mɩn nʋn bɛ́ yɛ san nun,

mɩn ’kaci bɛ́ Nyanmɩan,

bɛ́ kʋsʋ bɛ ’kaci mɩ́n menian.

17Ɛhɩka ati, yɛ́ Mɩn lɛ kan kɛ:

Ɛmɔ jásʋ bɛ́ nwʋn ɛbɛlɛ,

nán bɛ fa bɛ́ nwʋn bɛ mantan bɛ́.

Nán bɛ fa bɛ́ sa bɛ kan like m’ɔ tɩ efian fɩ́ɩ́,

nan mɩ́n kʋsʋ mɩn ’de ɛmɔ.

18Mɩn ’kaci ɛmɔ asɩ

yɛ̂ ɛmɔ kʋsʋ ’kaci mɩ́n mma

mmelenzua nʋn mmalasua.

Yɛ́ Mɩn m’ɔ tɩ Tunminfʋɛ Nyanmɩan Kpili’n, ɛjɔlɛ m’ɔ lɛ kan nɩn anɩn.

7

1Ehulo mma, kɛmɔ yɛ́ ti yɛ̂ Nyanmɩan a bɔ anɔhʋba sɔ’n-mɔ’n, yɛ yáci like biala mɔ yɛ yɔ a, ɔ gua anwʋnnaan’n nʋn wawɛ nɩn anwʋn efian’n yɛ gúa. Nán yɛ súlo Nyanmɩan yɛ bɔ́ mɔndɩnlɩn kpa yɛ tánlan wɔ anwʋntɩɛ nun.

Pɔlʋ fɛ elie’n

2Ɛmɔ fá yɛ́ bɛ wúla bɛ́ kunnun! Ɔ sanlɩn kɛ y’a nni sʋanlan fɩ́ɩ́ anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ, y’a mman man sʋanlan fɩ́ɩ́ a ndɔ man ɛtɛ nun, ɛsɛ y’a nzisi sʋanlan fɩ́ɩ́. 3Nán kɛ mɩɩn kan sɔ mɩn bu ɛmɔ fʋɔ ɔ. Nan n nili mʋa n zelɩ kɛ ɛmɔ anwʋn cian yɛ́ sʋnman. Yɩ́ ti, sɛ ɛmɔ ’cɩn o, sɛ ɛmɔ ’wu o, yɛ nʋn ɛmɔ. 4Mɩn sɩ ɛmɔ ati anun kpa, ɛsɛ mɩn di ɛmɔ anwʋn fɛ kpa. Yɛ́ yalɛ biala anun, mɩ́n lʋa cɩcɩ mɩ́n nwʋn kpa mɩn di fɛ maan ɔ bʋ sʋ.

5Afɩ mɔ yɛ hɔlɩ juli Masedʋanɩn mân nun ɛlɔ’n, y’a nnyan man alaje sin kaan sʋa. Yɛ ’kaci ɛwa, ɛfɛ, yɛ ’sɩn ɛwa, ɛfɛ. Mmie-mɔ nʋn yɛ la mannzʋan sʋ, yɛ́ kunnun tɩtɩ yɛ́. 6Nan Nyanmɩan m’ɔ cɩcɩ alʋabɔfʋɛ lʋa’n, ɔ manlɩn Titɩ ɛwalɛ’n cɩcɩlɩ yɛ́ lʋa. 7Ɛsɛ nán kɛ Titɩ ɛwalɛ nɩn ala y’ɔ cɩcɩlɩ yɛ́ lʋa ɔ, nan ɔ’a han ɔ’a hele yɛ́ kɛ ɛmɔ alʋa dɔ mɩ́n sʋnman, ɛmɔ di mɩ́n nwʋn yalɛ, ɛsɛ ɛmɔ kulo kɛ bɛ bʋka mɩ́n. Ɛjɔlɛ sɔ nɩn a man fɛ elie a hun mɩ́n kpili kpa.

8Sɛ bɔbɔ kalata’n mɔ n gɛlɛlɩ ɛmɔ nɩn a bɔ ɛmɔ alʋa a, mɩn nni man yɩ́ nwʋn yalɛ. Sɛ bɔbɔ n nili yɩ́ nwʋn yalɛ mɛlɛ mɔ n nwunlin kɛ mɩ́n kalata nɩn a bɔ ɛmɔ alʋa’n, 9dɔɛ ɛhɩka asʋ, mɩn di yɩ́ nwʋn fɛ, nán ɛmɔ alʋa mɔ ɔ’a bɔ nɩn ati ɔ, nan ɛmɔ abalabɔ’n mɔ ɛmɔ kaci yɩ́ nɩn ati ɔ. Ɛmɔ alʋabɔ sɔ nɩn anun, ɛmɔ a kaci bɛ́ nzin b’a si ɛtɛ’n b’a yɔ mɔ Nyanmɩan kulo. Ɔ man mɔ yɛ yɔlɩ nɩn a nyɔ man ɛmɔ ɛtɛ. 10Ɔ sanlɩn kɛ alʋabɔ’n m’ɔ fi Nyanmɩan ɛlɔ’n, ɔ man sʋanlan nwun yɩ́ ɛtɛ’n ɔ yaci gua ɔ fa yɩ́ nwʋn man Nyanmɩan ɔ nyan ngʋan. Alʋabɔ sɔ’n dɩɛ, ɔ man bɛ nni man yalɛ mgban. Nan mân nɩn anun alʋabɔ dɩɛ’n, ɔ man bɛ wu. 11Alʋabɔ’n mɔ Nyanmɩan man ɔ hanlɩn ɛmɔ’n, ɛmɔ nɩ́an junman mɔ ɔ’a li wɔ ɛmɔ asɩtanlan nɩn anun’n! Junman kpili kpa ɔ! Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ a nwun bɛ́ anyunnunguasɩɛ’n, ɛmɔ a sulo yɩ́ nzin, ɛmɔ a tʋ bɛ́ nʋan asɩ. Ɛmɔ alʋa a lɔ mɩ́n sʋnman bɛ kulo kɛ bɛ nwun mɩ́n nwʋn. Ɛmɔ anwʋn lɛ jue bɛ́ bɛ kulo kɛ bɛ pinnin sʋanlan’n m’ɔ yɔlɩ nyɔlɩɛ ɛtɛ’n sɛlɛ kpa. Ɛmɔ a hele maan b’a nwun yɩ́ wɔ ɛmɔ abalabɔ’n kʋalaa anun kɛ nyɔlɩɛ ɛtɛ sɔ’n, ɛmɔ anwʋn nnʋn man nun.

12Ɛhɩka, sɛ m’an hɛlɛ ɛmɔ a, nán sʋanlan’n m’ɔ yɔlɩ ɛtɛ sɔ’n, anaan sʋanlan’n mɔ bɛ yɔlɩ yɩ́ ɛtɛ nɩn ati ɔ. Nan mɩn kulo kɛ ɛmɔ afian ɛlɔ, yɛ́ nwʋn’n m’ɔ cian ɛmɔ ɔ nʋn ehulo mɔ ɛmɔ kulo yɛ́’n, ɛmɔ kele yɩ́ yuein wɔ Nyanmɩan anyunnun. Yɩ́ ti yɛ̂ n gɛlɛlɩ ɛmɔ ɔ. 13Nan mɔ ɛmɔ a yɔ’n, ɔ’a man yɛ́ lʋa a cɩcɩ yɛ́ nwʋn. Yɛ́ lʋa cɩcɩlɩ yɛ́ nwʋn, nan mɔ anianman Titɩ fi ɛmɔ ɛlɔ ɔ walɩ’n, kɛ ɛmɔ kʋalaa kpɩnlɩn sɔlɩ yɩ́ nun’n, ɔ’a man fɛ elie kpili kpa biekun a hun yɛ́. 14Afɩ, n valɩ ɛmɔ n duli mɩ́n nʋan nun n gelelɩ Titɩ, yɛ̂ ɛmɔ kʋsʋ a man anyunnunguasɩɛ a ngan man mɩ́n. Nan kɛmɔ cɩan daa ananhɔlɛ yɛ̂ yɛ kan yɛ kele ɛmɔ’n, mɩ́n nʋan nun etue mɔ n duli n gelelɩ Titɩ wɔ ɛmɔ dunman nun’n, yɩ́ kʋsʋ ɔ’a nwun yɩ́ ananhɔlɛ. 15Yɩ́ muonun, sɛ yɩ́ ti kpɩn anyɩnnzɔ kpili’n mɔ ɛmɔ manlɩn yɩ́ nɩn asʋ, ɔ nʋn kɛ ɛmɔ kpɩnlɩn bɛ le anwʋnwʋsʋɛ nʋn esulo bɛ sɔlɩ yɩ́ nun’n, ɛmɔ anwʋn fɛ dɩɛ mɔ ɔ di’n, ɔ tala sʋ. 16M’an li fɛ kɛ like kʋalaa anun, mɩn kʋala kɛ mɩn susu mɩ́n ti mɩn gua ɛmɔ asʋ.

8

Ɛmɔ mán bɛ́ sa lʋ́

1Anianman-mɔ, junman mɔ Nyanmɩan Kpili lili wɔ Masedʋanɩn mân nun asɔnɩn’n-mɔ anun’n, yɛ kulo kɛ yɛ kan yɛ kele ɛmɔ. 2Yalɛ m’ɔ hanlɩn ɛlɔ asɔnɩn mma’n-mɔ’n, ɔ tɩ man nzɛmɩndɛ. Nan kʋsʋ bɛ nyanlɩn fɛ elie kpili kpa bɛ́ ehian kpili nɩn anun, bɛ manlɩn bɛ́ sa lʋlɩ ɔ bʋlɩ sʋ. 3Ananhɔlɛ tɩ kpa, bɛ yɩlɩ bɛ́ kunnun, mɔ bɛ kʋala yɩ́ man’n, bɛ manlɩn. Bɛ manlɩn dede ɔ talalɩ sʋ. 4Bɛ sɛlɛlɩ yɛ́ bɛ bʋtʋlɩ yɛ́ kpa kɛ bɛ ’tɩtɩ esika maan bɛ fa kɔ bʋka Nyanmɩan menian’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Zude mân nɩn anun’n. 5Bɛ yɔlɩ m’ɔ tala mɔ yɛ jʋnlɩnlɩn’n. Afɩ, bɛ lili mʋa bɛ falɩ bɛ́ nwʋn bɛ manlɩn yɛ́ Mɩn. Nan afɩ, ɔ nanndɩ Nyanmɩan ehulo nɩn asʋ, b’a fa bɛ́ nwʋn b’a man yɛ́ kʋsʋ. 6Ɛhɩka ati, ahunnunye junman’n mɔ Titɩ bɔlɩ yɩ́ bʋ ɛmɔ afian ɛlɔ’n, y’a sɛlɛ yɩ́ kɛ ɔ hɔ́ tʋ́ ɛmɔ ɔ lí junman sɔ’n gúa yɩ́ bʋ. 7Ɛmɔ a nyan bɛ́ nwʋn wɔ ninnge’n kʋalaa anun. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ le dedi, ɛmɔ sɩ Nyanmɩan ninnge’n-mɔ, ɛmɔ sɩ jʋjɔ, ɛmɔ le anwʋnndɛlɛ wɔ like biala anun, ɛsɛ ɛmɔ kulo yɛ́ kpa. Ɔ man ahunnunye ɛyɔlɛ ɛhɩ anun, ɛmɔ mán bɛ nwún ɛmɔ.

8Nán kɛ mɩɩn tinndin ɛmɔ kɛ ɛmɔ yɔ́ ɔ. Nan mɩɩn kan ɛhɩnlɩn-mɔ anwʋnndɛlɛ dɩɛ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ mɩn kele ɛmɔ maan ɛmɔ nwun yɩ́ kɛ ɛmɔ ehulo’n kpɩn tɩ yɩ́’n. 9Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ sɩ anwunnvoe’n mɔ yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi nwunlin yɛ́’n. Yɩ́ mɔ anɩn ɔ tɩ anyanbɛnwʋn sʋanlan’n, ɛmɔ dunman nun, ɔ yɔlɩ yɩ́ nwʋn ehianfʋɛ ɔ’a man ɛmɔ a nyan bɛ́ nwʋn.

10Mɩ́n dɩɛ mɔ m’an jʋnlɩn mɔ mɩɩn kan mɩn kele ɛmɔ’n y’ɔ le kɛ, junman’n mɔ afʋɛ ɛhɩnlɩn ɛmɔ bɔlɩ yɩ́ bʋ’n, ɛmɔ mán bɛ́ sa tʋ́a yɩ́. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ yɛ̂ ɛmɔ lili mʋa bɛ bɔlɩ yɩ́ bʋ ɔ, ɛsɛ ɛmɔ yɛ̂ ɛmɔ sili bɛ́ hue kɛ bɛ ’di ɔ. 11Yɩ́ ti, kɩkaala dɩɛ, ɛmɔ mán bɛ́ sa tʋ́a yɩ́ bɛ lí bɛ mán ɔ yúe. Ɛmɔ nían mɔ bɛ́ sa tʋ’n, bɛ nyán anwʋnndɛlɛ bɛ lí junman sɔ’n kɛ ɛmɔ sili bɛ́ hue kɛ bɛ ’di’n. 12Ɔ sanlɩn kɛ like mɔ bɛ yɩ bɛ́ kunnun bɛ man’n, sɛ bɔbɔ ɔ tɩ kaan sɛ, Nyanmɩan di yɩ́ nwʋn fɛ ɔ sɔ nun kanlanman. Ɔ nze man sʋanlan kɛ like m’ɔ le man yɩ́’n, ɔ fá mán yɩ́.

13B’a nze man kɛ ɛmɔ fá bɛ́ nwʋn ninnge’n-mɔ kʋalaa bɛ mán menian nán ɛmɔ lí ehian, nan ɛmɔ yɔ́ maan bɛ́ ninnge’n-mɔ kʋalaa lí sʋ kpɛ-kpɛ. 14Kɩkaala ɛmɔ le ninnge dɔʋn, ɔ sɛ kɛ ɛmɔ fá bie bɛ bʋ́a bɛ́ mɔ bɛ́ sa a mian’n. Yɩ́ dɩɛ, sɛ cɩan bie ɛmɔ kʋsʋ asa mian an, anɩn bɛ kʋala bɛ tɩ ɛmɔ nyanman nun. Sɛ ɛmɔ yɔ yɩ́ sɔ a, anɩn yɩ́ kʋalaa a li sʋ. 15Afɩ, Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n lɛ kele kɛ:

M’ɔ hohuanlɩn dɔʋn anʋan’n,

ɔ’a nnyan man mʋlʋsʋɛ,

yɛ̂ m’ɔ hohuanlɩn kaan bie anʋan’n,

yɩ́ kʋsʋ ɔ mmian man like fɩ́ɩ́ anwʋn.

Titɩ nʋn yɩ́ manngʋn’n-mɔ

16Yɛ ’da Nyanmɩan Kpili asɩ. Ɔ’a yɔ ɔ’a man ɛmɔ anwʋn ɛjɔlɛ a hian Titɩ kpa kɛ ɛmɔ anwʋn ɛjɔlɛ cian yɛ́’n. 17Yɛ́ nwan ɔ hɔ́ ɛmɔ anwʋn ɛlɔ. Ɔ kɔ le kɔ tʋ nun. Ɔ le anwʋnndɛlɛ kpa yɩ́ muonun ɔ kɔ si yɩ́ hue kɛ ɔ ’kɔ ɛmɔ anwʋn ɛlɔ. 18Yɛ lɛ sʋan yɩ́ nʋn anianman kʋn. Anianman sɔ’n, Ɛjɔlɛkpa junman’n m’ɔ di’n dunman nun, asɔnɩn mma’n-mɔ kʋalaatin yɩ yɩ́ ayɛ. 19Ɔ tɩ sʋanlan mɔ asɔnɩn’n-mɔ kʋalaatin a yɩ yɩ́ kɛ yɛ́ atɩn etue nɩn anun, ɔ hɔ́ sóman yɛ́. Ɔ mán yɛ fá ahunnunye like sɔ’n yɛ hɔ́ wúla yɛ́ Mɩn anunminnyanmʋn maan bɛ nwún yɩ́ kɛ yɛ kulo kɛ yɛ bʋka ɛhɩnlɩn-mɔ. 20Yɛ lɛ yɔ sɔ, nán sʋanlan fɩ́ɩ́ a ngan man yɛ́ nwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ wɔ esika kpili sɔ’n mɔ b’a fa b’a man yɛ́ kɛ yɛ fá yɛ hɔ́ nɩn anwʋn. 21Nyanmɩan nʋn menian’n-mɔ anyunnun, like m’ɔ tɩ kpa’n yɛ̂ yɛ bɔ mɔndɩnlɩn yɛ yɔ ɔ.

22Yɛ lɛ sʋan bɛ́ nʋn yɛ́ nianman’n. Atɩn ngacile dɔʋn asʋ, y’a sɔ yɩ́ y’a nɩan. Y’a nwun yɩ́ kɛ ɔ tɩ sʋanlan mɔ cɩan daa ɔ le anwʋnndɛlɛ ɔ. Nan sian anwʋnndɛlɛ’n m’ɔ le yɩ́’n, ɔ bʋ sʋ. Afɩ, ɔ de ɛmɔ di kpili sʋnman. 23Titɩ dɩɛ, ɔ tɩ mɩ́n manngʋn. Mɩn nʋn yɩ́ y’ɔ di junman yɛ man ɛmɔ ɔ. Nan anianman ɛhɩnlɩn-mɔ mɔ bɛ lɛ kɔ a soman yɩ́’n, bɛ́ dɩɛ asɔnɩn’n-mɔ yɛ̂ b’a yɩ bɛ́ ɔ. Bɛ di junman bɛ wula Kilisi anunminnyanmʋn. 24Yɩ́ ti, ɛmɔ héle bɛ́ maan bɛ nwún yɩ́ kɛ ɛmɔ kulo bɛ́ sakpa. Yɩ́ dɩɛ anɩn asɔnɩn mma’n-mɔ tɩ yɩ́ bʋ kɛ yɛ nva man ɛmɔ yɛ ndu man yɛ́ nʋan nun mgban.

9

Ahunnunye like’n yɛ̂ Nyanmɩan kulo ɔ

1M’ɔ tʋ de mmʋa’n mɔ bɛ ’fa bɛ kɔ man Nyanmɩan menian’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Zude mân nɩn anun’n, ɔ tɩ man cɩnnjɩn fɩ́ɩ́ kɛ n gɛ́lɛ ɛmɔ ɛhɩ anwʋn kalata. 2Ɔ sanlɩn kɛ mɩn sɩ kɛ ɛmɔ a si bɛ́ hue, ɔ man m’an fa ɛmɔ m’an tu mɩ́n nʋan nun wɔ Masedʋanɩn asɔnɩn mma’n-mɔ anyunnun. M’an han m’an hele bɛ́ kɛ: “Anianman’n-mɔ mɔ bɛ wɔ Akayi mân nɩn anun ɛlɔ’n, sunmin afʋɛ ɛhɩnlɩn angʋnmɩn yɛ̂ bɛ bɔbʋalɩ bɛ́ nwʋn bɛ sielɩ ɔ.” Ɛmɔ anwʋnndɛlɛ’n y’ɔ wowulalɩ bɛ́ dɔʋn bɛ́ anwʋnsɛlɛ ɔ. 3Ɛhɩka ati, mɩɩn sʋan anianman ɛhɩ-mɔ ɛmɔ anwʋn ɛlɔ. Yɩ́ dɩɛ anɩn, ayɛ’n mɔ y’a yɩ ɛmɔ wɔ mmʋa sɔ nɩn anwʋn nɩn a nyɔ man mgban. Nan kɛ m gbɩnlɩn n ganlɩn yɩ́’n, mɩn kulo kɛ ɛmɔ bɔbʋa bɛ́ nwʋn bɛ sie sakpa. 4Afɩ, sɛ ɛmɔ a mmɔbʋa man bɛ́ nwʋn b’a nzie man, nan sɛ Masedʋanɩn amma’n-mɔ b’a soman mɩ́n ɛmɔ anwʋn ɛlɔ a, ɔ ’yɔ anyunnunguasɩɛ ɔ man yɛ́. Nan kʋsʋ ɛmɔ anyunnunguasɩɛ dɩɛ mɔ ɔ ’kan ɛmɔ’n ’bʋ sʋ. 5Ɛhɩka ati, m’an nɩan dede a, anɩn ɔ tɩ kpa kɛ m mán anianman ɛhɩ-mɔ lí mʋa mɩ́n nyunnun ɛmɔ anwʋn ɛlɔ. Yɩ́ dɩɛ anɩn, ahunnunye acɛdɩɛ’n mɔ ɛmɔ hanlɩn kɛ bɛ ’man’n, anianman ɛhɩ-mɔ kokuan yɩ́ nʋan bɛ sie. Afɩ mɩn ngulo man kɛ mɩn tʋ ɛmɔ ɛlɔ a, ɔ yɔ kana. Nan mɩn kulo kɛ ɔ yɔ ahunnunye acɛdɩɛ.

6Ɛmɔ ati kácɩ kɛ sʋanlan mɔ ɔ’a nnua man dɔʋn’n, ɔ ndɩ man dɔʋn. Nan sʋanlan m’ɔ kɔ lua dɔʋn’n, ɔ ’tɩ dɔʋn. 7Ɛhɩka ati, mɔ ɛmɔ anun kʋn biala a fua kɛ ɔ ’man’n, ɔ mán. N’ɔ di yɩ́ nwʋn yalɛ, ɛsɛ n’ɔ bu yɩ́ kɛ bɛ lɛ tinndin yɩ́. Ɔ sanlɩn kɛ sʋanlan m’ɔ yɩ yɩ́ kunnun ɔ man’n yɛ̂ Nyanmɩan kulo yɩ́ ɛjɔlɛ ɔ. 8Afɩ, Nyanmɩan le tunmin ɔ kʋala kɛ ɔ man nyila ngacile’n kʋalaa kan ɛmɔ. Ɔ kʋala kɛ ɔ man ɛmɔ nyan ninnge’n kʋalaa mɔ cian’n cɩan daa. Ɛsɛ ɔ kʋala kɛ ɔ man ɛmɔ nyan yɩ́ ɔ bʋ sʋ maan ɛmɔ fa bɛ yɔ nyɔlɩɛ mgbakpa’n kʋalaatin 9kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kan yɩ́’n. Yɩ́ nwan:

Ɔ’a hye ninnge dɔʋn kpa

ɔ’a man ehianfʋɛ’n-mɔ.

Yɩ́ ahunnunye’n le man eyue.

Menian dɔʋn ’ba nwun Nyanmɩan anwʋn ye

10Nyanmɩan m’ɔ man kulo sʋanlan like maan ɔ dua ɔ nyan alɩɛ di’n, ɔ ’ba fa ninnge’n kʋalaa mɔ ɛmɔ a mian yɩ́ nwʋn’n man ɛmɔ, ɔ ’man ɔ fifi ɔ su mma dɔʋn kpa. Ɔ ’man ɛmɔ ahunnunye’n kʋsʋ su mma dɔʋn kpa. 11Ɔ ’man ɛmɔ nyan bɛ́ nwʋn mɛlɛ biala maan ɛmɔ kʋsʋ yɔ ahunnunye cɩan daa. Ɔ nanndɩ yɛ́ sʋ, esika’n mɔ ɛmɔ ’ba yɩyɩ maan yɛ fa yɛ kɔ’n, bɛ́ mɔ bɛ́ sa ’ba han yɩ́’n, bɛ ’ba la Nyanmɩan asɩ kpa. 12Ɔ sanlɩn kɛ like sɔ’n mɔ ɛmɔ ’ba yɔ’n, nán Nyanmɩan menian nɩn ala y’ɔ ’ba bʋa bɛ́ ɔ, nan ɛsɛ ɔ ’ba man menian dɔʋn nwun Nyanmɩan anwʋn ye. 13Ɛmɔ ahunnunye like ɛyɔlɛ sɔ’n ’ba man bɛ nwun yɩ́ kɛ ɛmɔ kpɩn tɩ yɩ́’n. Menian dɔʋn ’ba wula Nyanmɩan anunminnyanmʋn. Ɔ sanlɩn kɛ ahunnunye ninnge sɔ’n-mɔ mɔ ɛmɔ ’ba fa bʋa bɛ́ nʋn ɛhɩnlɩn-mɔ kʋalaatin’n, ɔ kele kɛ ɛmɔ de Kilisi Ɛjɔlɛkpa’n bɛ di bɛ man yɩ́ anyɩnnzɔ. 14Bɛ́ kʋsʋ, bɛ ’sɛlɛ Nyanmɩan bɛ man ɛmɔ. Bɛ ’fa ɛmɔ bɛ wula bɛ́ kunnun, ɔ fi nyila dɔʋn mɔ Nyanmɩan a yeyila ɛmɔ’n. 15Yɛ lá Nyanmɩan asɩ. Ɔ sanlɩn kɛ acɛdɩɛ’n mɔ yɩ́ muonun ɔ’a fa ɔ’a hye yɛ́’n, bɛ nnyan man yɩ́ nwʋn sʋ!

10

Pɔlʋ tunmin’n

1Mɩ́n bɔbɔ mɩ́n Pɔlʋ, mɩɩn tʋ ɛmɔ ngalɩɛ. Mɩn kulo kɛ mɩn yɔ yɩ́ bɛtɛɛ ɛsɛ mɩn nwun anwunnvoe kɛ Kilisi muonun yɔ yɩ́’n. Nan ɛmɔ anun mmie-mɔ lɛ kele kɛ sɛ n wɔ ɛmɔ afian ɛlɔ a, mɩn kan mɩ́n nwʋn asɩ. Kʋsʋ afɩ sɛ n nnʋn man ɛmɔ afian ɛlɔ a, mɩn di tutule. 2Mɩɩn sɛlɛ ɛmɔ kɛ nán bɛ tinndin mɩ́n maan mɩn kele tunmin’n mɔ n ne yɩ́’n tɛmʋn m’ɔ m ’ba a ɛmɔ ɛlɔ’n. Ɔ sanlɩn kɛ sɛ mɩn ba ɛmɔ ɛlɔ a, mɩn ’ba yɩ mɩ́n tunmin’n mɩn kele bɛ́ mɔ bɛ́ nwan yɛ nanndɩ kɛ eyuadɩ nɩn anun menian’n. 3Ɔ tɩ ananhɔlɛ kɛ yɛ tɩ kulo menian, nan kʋsʋ yɛ ngʋn man yɛ́ kʋan dɩɛ’n kɛ kulo menian’n-mɔ kpɩn kʋan yɩ́’n. 4Yɛ́ kʋan ninnge dɩɛ’n-mɔ nʋn mân ɛhɩ anun menian’n-mɔ dɩɛ’n tɩ man kʋn. Yɛ́ dɩɛ’n-mɔ tɩ Nyanmɩan kʋan ninnge. Bɛ́ nwʋn yɔ esulo. Bɛ fa bɛ bubu sua mgbili mgbili’n-mɔ. Yɛ fa yɛ sɛcɩ ajʋnlɩn ɛtɛ ɛtɛ’n mɔ menian’n-mɔ le yɩ́’n. 5Atubɛnwʋn ninnge m’ɔ man menian’n-mɔ nzɩ man Nyanmɩan’n, yɛ fa kʋan ninnge sɔ’n-mɔ yɛ kan bɛ́ yɛ gua asɩ. Ɛsɛ bɛ́ mɔ bɛ́ nyɩn nzɔ man Kilisi’n, yɛ sɩ bɛ́ ajʋnlɩn’n yɛ cʋɩn bɛ́ maan bɛ de yɩ́ bɛ di. 6Y’a bɔbʋa yɛ́ nwʋn a yue, sɛ ɛmɔ man Kilisi anyɩnnzɔ kpa bɔkɔɔ a, yɛ ’pinnin bɛ́ kʋalaa mɔ bɛ mman man yɩ́ anyɩnnzɔ’n.

7Ɛmɔ dɩɛ, mɔ ɛmɔ anyɩn nwun yɩ́’n y’ɔ tɩ ɛmɔ cɩnnjɩn ɔ. Yɩ́ ti, sɛ sʋanlan kʋn de di kɛ ɔ tɩ Kilisi dɩɛ a, ɔ tɩ́tɩ ɔ nɩ́an, nán sɛ ɔ tɩ sɔ man yɩ́ a, anɩn ɔ nwún yɩ́ kɛ yɛ́ kʋsʋ yɛ tɩ Kilisi dɩɛ. 8Tunmin’n mɔ yɛ́ Mɩn a fa a man mɩ́n’n, sɛ bɔbɔ m’an fa m’an tu mɩ́n nʋan nun maan ɔ’a bʋ sʋ a, yɩ́ nwʋn nyian ngun man mɩ́n. Ɔ sanlɩn kɛ, ɛmɔ kpa ɛyɔlɛ ati yɛ̂ yɛ́ Mɩn a fa a man yɛ́ ɔ, nan nán ɛmɔ ehuan ti ɔ. 9Nán kɛ enwonwunlan mɔ mɩn kulo kɛ mɩn nwonwunlan ɛmɔ ati y’ɔ man mɩɩn kɛlɛ kalata ɛhɩ-mɔ ɔ. 10Afɩ, ɛ ’nwun ɛjɔlɛ mɔ menian’n-mɔ kan’n: “Pɔlʋ kalata’n-mɔ anun ɛjɔlɛ’n yɔ sɩ. Nan kʋsʋ sɛ yɩ́ muonun ɔ wɔ yɛ́ afian ɛwa a, ɔ tɩ bɛtɛɛ, ɛsɛ ɔ nzɩ man bagua nun jʋjɔ.” 11Bɛ́ mɔ bɛ kan sɔ’n, bɛ nwún yɩ́ kɛ sɛ yɛ nnʋn man ɛmɔ afian ɛlɔ a, ɛjɔlɛ m’ɔ wɔ kalata’n mɔ yɛ kɔ hɛlɛ yɛ kɔ nwan ɛmɔ nɩn anun’n, yɩ́ kʋnmgba’n yɛ̂ sɛ yɛ ba ɛmɔ afian ɛlɔ a, yɛ ’kan ɔ.

12Bɛ́ mɔ bɛ bu bɛ́ nwʋn kpa bɛ tala bɛ́ manngʋn-mɔ’n, yɛ nze man kɛ yɛ nʋn bɛ́ sɛ. Ɛsɛ yɛ nva man yɛ́ nwʋn yɛ ndʋ man bɛ́. Bɛ tɩ menian mɔ bɛ́ muonun bɛ fʋa bɛ́ nwʋn. Bɛ fa bɛ́ nwʋn bɛ susu bɛ́ muonun bɛ́ nwʋn. Bɛ́ ajʋnlɩn’n nza man bɛ́. 13Nan yɛ́ dɩɛ, yɛ ngulo man kɛ yɛ tu yɛ́ nʋan nun maan ɔ bʋ sʋ. Ɔ sanlɩn kɛ lɩka mɔ Nyanmɩan a hele kɛ yɛ lí junman’n yɛ jú’n, ɛbɛlɛ yɛ̂ yɛ ’di yɛ ju ɔ. Nyanmɩan kʋsʋ yɛ̂ ɔ’a man atɩn maan y’a li junman’n dede y’a ju ɛmɔ ɛlɔ ɔ. 14Yɩ́ ti, yɛ nyɔ man maan ɔ mmʋ man sʋ. Ɔ sanlɩn kɛ mɔ yɛ hɔlɩ ɛmɔ ɛlɔ’n, yɛ́ dein yɛ̂ yɛ lili mʋa yɛ bɔlɩ Ɛjɔlɛkpa’n m’ɔ tʋ de Kilisi’n yɛ helelɩ ɛmɔ ɔ. 15Ɔ man sɛ yɛ lɛ tu yɛ́ nʋan nun an, nán sʋanlan bie junman mɔ ɔ’a li’n yɛ̂ yɛ ’fa yɛ ’tu yɛ́ nʋan nun ɔ. Nan yɛ le anyɩndasʋɛ kɛ ɛmɔ dedi’n ’kɔ yɩ́ nyunnun. Yɩ́ dɩɛ anɩn, yɛ di junman nɩn ɛmɔ afian ɛlɔ maan ɔ tɛlɛ kpili kpa dede ɔ kɔ ju lɩka mɔ Nyanmɩan helelɩ yɛ́’n. 16Yɩ́ dɩɛ anɩn, yɛ fi ɛmɔ ɛbɛlɛ, yɛ kʋala kɛ yɛ kɔ lɩka fʋfɔlɛ yɛ kɔ bɔ Ɛjɔlɛkpa’n. Nan y’a nva man abie junman dɩɛ mɔ ɔ’a li’n y’a ndu man yɛ́ nʋan nun. 17B’a hɛlɛ wɔ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ nɩn anun kɛ: Sʋanlan m’ɔ kulo kɛ ɔ tu yɩ́ nʋan nun’n, anɩn ɔ fá like mɔ yɛ́ Mɩn a yɔ’n ɔ tú yɩ́ nʋan nun.18Yɩ́ sɔ ati, ananhɔlɛ nun, sʋanlan mɔ yɩ́ muonun ɔ fʋa yɩ́ nwʋn’n, ɔ tɩ man sʋanlan. Nan nunhan mɔ yɛ́ Mɩn muonun fʋa yɩ́’n y’ɔ tɩ sʋanlan ɔ.

11

Pɔlʋ nʋn ato mmɔfʋɛ’n-mɔ

1Sɛ bɔbɔ mɩn jʋjɔ kɛ sʋanlan mɔ yɩ́ ti nnʋn man ɛbɛlɛ a, ɛmɔ fá yɩ́ sɔ, bɛ jínlan mɩ́n nzin! 2Ɛmɔ nwún yɩ́ kɛ mɩn cʋɩn ɛmɔ ati nyunnunngunlan kɛ Nyanmɩan cʋɩn yɩ́’n. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ tɩ kɛ talua muan mɔ yɩ́ ɛnanndɩɛ nɩn anwʋn buli man ɛbʋɩn mɔ m’an si yɩ́ siyɛlɛ m’an man belenzua kʋnmgba cein ɔ. Belenzua sɔ’n y’ɔ le Kilisi. 3Nan yɛ́ nan balasua’n mɔ bɛ fɛlɛ yɩ́ Ɛvʋ’n manlɩn owo’n lakalɩ yɩ́. Yɩ́ ti, mɩn susu ɛmɔ anwʋn kɛ Kilisi mɔ ɛmɔ a fa bɛ́ nwʋn b’a man yɩ́ kanlanman kanlanman’n, ɛmɔ ati ’ba kaci bɛ yaci yɩ́ bɛ tʋ. 4Ɔ sanlɩn kɛ y’a bɔ Kilisi anwʋn ɛjɔlɛ’n y’a hele ɛmɔ. Nan afɩ, ɔ yɔ sɛ mɔ sʋanlan biala ba ɛmɔ ɛlɔ, ɔ bɔ Zozi fʋfɔlɛ anwʋn ɛjɔlɛ ɔ kele ɛmɔ a, ɛmɔ de yɩ́ tʋ nun ɔ? Y’a han Wawɛ Nwannzan-nwannzan nɩn anwʋn ɛjɔlɛ’n y’a hele ɛmɔ. Nan afɩ, ɔ yɔ sɛ mɔ sʋanlan biala ba ɛmɔ ɛlɔ ɔ kan wawɛ fʋfɔlɛ anwʋn ɛjɔlɛ ɔ kele ɛmɔ a, ɛmɔ de yɩ́ tʋ nun ɔ? Y’a bɔ Ɛjɔlɛkpa’n y’a hele ɛmɔ. Nan afɩ, ɔ yɔ sɛ mɔ sʋanlan biala ba ɛmɔ ɛlɔ, ɔ bɔ ɛjɔlɛkpa fʋfɔlɛ ɔ kele ɛmɔ a, ɛmɔ de yɩ́ tʋ nun kpa ɔ? 5Ɛmɔ mmɔfʋɛ mgbili mgbili sɔ’n-mɔ, bɛ ndala man mɩ́n like fɩ́ɩ́ anun. 6Sɛ bagua nun yɛ̂ mɩn nzɩ man jʋjɔ a, nán Nyanmɩan ninnge’n-mɔ ɛsɩɛ nun ɔ. Afɩ, y’a man ɛmɔ a nwun yɩ́ sɔ yuein tɛmʋn biala nʋn ninnge kʋalaa anun.

7Mɛlɛ mɔ m malɩ ɛmɔ ɛlɔ m mɔlɩ Nyanmɩan Ɛjɔlɛkpa’n n gelelɩ ɛmɔ’n, m’an nne man ɛmɔ babulu kʋn. Nan mɩ́n bɔbɔ muonun, m mɛbɛlɛlɩ mɩ́n nwʋn asɩ n nili junman n nɩanlɩn mɩ́n nwʋn manlɩn ɛmɔ nyanlɩn anunminnyanmʋn. Like sɔ’n mɔ n yɔlɩ’n, kanngʋ ɛtɛ yɛ̂ m’an yɔ ɔ? 8N gbʋkpʋlɩ asɔnɩn ɛhɩnlɩn-mɔ anwʋn, bɛ tualɩ mɩ́n kalɛ yɛ̂ n valɩ m mʋalɩ ɛmɔ ɔ. 9Mɛlɛ mɔ anɩn n wɔ ɛmɔ afian ɛlɔ mɔ emian’n tʋlɩ mɩ́n’n, m’an man sʋanlan fɩ́ɩ́ a mmɔ man mɩ́n nwʋn kalɛ. Ɔ sanlɩn kɛ anianman’n-mɔ mɔ bɛ fi Masedʋanɩn mân nun ɛlɔ bɛ walɩ’n, ninnge’n kʋalaa mɔ anɩn m’an mian yɩ́ nwʋn’n, bɛ falɩ bɛ bɛlɛlɩ mɩ́n. N zielɩ mɩ́n nwʋn ye, m’an man sʋanlan fɩ́ɩ́ a mmɔ man mɩ́n nwʋn kalɛ. Yɛ̂ mɩn ’sie mɩ́n nwʋn ye sɔ cɩan daa. 10Sɛ ɔ tɩ ananhɔlɛ kɛ Kilisi wɔ mɩ́n nun an, ɛbɛlɛ ndutue dɩɛ mɔ mɩn di’n, sʋanlan fɩ́ɩ́ ngʋala ngan man yɩ́ nzin ɛjɔlɛ wɔ Akayi mân bɔndɩn nɩn anun. 11Mɩn yɔ sɔ ti a, asʋ ɔ kele kɛ mɩn ngulo man ɛmɔ ɔ? Nyanmɩan muonun sɩ kɛ mɩn kulo ɛmɔ. 12Mɔ m’an yɔ’n, mɩn ’yɔ yɩ́ sɔ cɩan daa man anyunnunguasɩɛ kan bɛ́ mɔ bɛ kulo kɛ bɛ nyan atɩn bɛ tu bɛ́ nʋan nun’n. Ɔ sanlɩn kɛ bɛ́ nwan bɛ di bɛ́ junman’n kɛ yɛ kpɩn yɛ di yɛ́ dɩɛ’n.

13Menian sɔ’n-mɔ tɩ ato mmɔfʋɛ. Bɛ laka menian bɛ yɔ kɛ Kilisi mmɔfʋɛ y’ɔ le bɛ́. 14Bɛ́ nyɔlɩɛ sɔ’n nzin man yɛ́ nwʋn fɩ́ɩ́ sʋa. Afɩ, Satan muonun kʋala ɔ kaci yɩ́ nwʋn kɛ nyanmɩansʋ bɔfʋɛ mɔ yɩ́ anunminnyanmʋn’n ta kɛ kanlannɩɛ ɔ. 15Yɩ́ ti, sɛ Satan ngʋa’n-mɔ lɛ yɔ bɛ́ nwʋn kɛ bɛ tɩ ngʋa kpa a, ɛhɩ nzin man yɛ́ nwʋn fɩ́ɩ́ sʋa. Nan ayuelɩɛ cɩan nɩn anun yɛ̂ bɛ ’nyan bɛ́ nyɔlɩɛ’n-mɔ anwʋn ahatua ɔ.

Pɔlʋ ɛfɛ’n

16Mɩɩn kan yɩ́ biekun kɛ sʋanlan fɩ́ɩ́ n’ɔ bu yɩ́ kɛ m’an sɛ. Sɛ kʋsʋ ɛmɔ bu mɩ́n kɛ m’an sɛ a, anɩn ɛmɔ lé mɩ́n bɛ tʋ́ nun, bɛ mán mɩ́n kʋsʋ n vá n dú mɩ́n nʋan nun kaan. 17Ɛjɔlɛ mɔ mɩɩn kan yɩ́ kɩkaala’n, ɔ fi man yɛ́ Mɩn. Nan sɛ m’an han mɩ́n nʋan nun etue ɛjɔlɛ a, anɩn mɩɩn jʋjɔ kɛ mɩ́n ti a sɛcɩ. 18Kɛmɔ afɩ menian mmie-mɔ dɔʋn tu bɛ́ nʋan nun kɛ eyuadɩ amma yɔ yɩ́’n, yɩ́ ti mɩ́n kʋsʋ, mɩn ’tu mɩ́n nʋan nun bie. 19Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ mɔ bɛ tɩ ngɛlɛfʋɛ’n, ɛmɔ tie bɛ si sɛnvʋɛ’n-mɔ sʋ, ɛhɩka yɔ ɛmɔ fɛ kpa. 20Sɛ bɛ lɛ sie ɛmɔ kɛ nganga a, ɛmɔ kpɩnlɩn sʋ, sɛ bɛ lɛ di ɛmɔ dufule a, ɛmɔ kpɩnlɩn sʋ, sɛ bɛ lɛ laka ɛmɔ a, sɛ bɛ lɛ tu bɛ́ nwʋn bɛ kele ɛmɔ a, ɛmɔ kpɩnlɩn sʋ, sɛ bɛ lɛ kpacɩ ɛmɔ anyɩnsʋ a, ɛmɔ kpɩnlɩn sʋ. 21Yɛ lɛ kan yɩ́ ananhɔlɛ, ɔ tɩ nyian. Y’a nnyan man anwʋnsɛlɛ y’a nyɔ man ɛmɔ sɔ.

Nan kʋsʋ like biala mɔ sʋanlan kʋn kʋala kɛ ɔ nanndɩ sʋ ɔ tu yɩ́ nʋan nun’n, mɩɩn jʋjɔ kɛ mɩ́n ti a sɛcɩ, mɩ́n kʋsʋ mɩn kʋala kɛ mɩn nanndɩ sʋ bie mɩn tu mɩ́n nʋan nun. 22Sɛ bɛ tɩ Ebele a, mɩ́n kʋsʋ, n dɩ Ebele. Sɛ sakpa bɛ tɩ Izalayɛ menian an, mɩ́n kʋsʋ, sakpa n dɩ Izalayɛ sʋanlan. Sɛ bɛ tɩ Abalahamʋn abʋsʋ menian an, mɩ́n kʋsʋ, n dɩ Abalahamʋn abʋsʋ sʋanlan. 23Sɛ bɛ tɩ Kilisi ngʋa a, mɩ́n kʋsʋ, n dɩ Kilisi akʋa. Mɩɩn jʋjɔ kɛ mɩ́n tɩ a sɛcɩ. Kilisi ngʋa sɔ’n mɔ bɛ tɩ’n, mɩn tala bɛ́. M’an li junman m’an tala bɛ́. B’a tʋ mɩ́n fiadɩ dɔʋn a tala bɛ́. B’a bʋ mɩ́n dɔʋn a tala bɛ́. Ɛfɔfʋan mɔ ewue a fɔfʋan mɩ́n’n, mɩn tala bɛ́. 24Zufʋ’n-mɔ hyɩlɩ mɩ́n ngʋkʋn ngʋkʋn fâ nnun. Kʋn biala anun, bɛ fin mɩ́n mgbele abulasan nʋn ngʋanlan. 25*Lɔmʋn menian’n-mɔ sɔlɩ mɩ́n nun ngʋkʋn ngʋkʋn fâ nsan. Kʋn biala anun, bɛ fin mɩ́n mgbele. Ɛsɛ cɩan kʋn, bɛ tʋtʋlɩ mɩ́n ɛbʋɛ, ahan bɛ kun mɩ́n. Yɛ butuli asue nun ngʋkʋn ngʋkʋn fâ nsan. Tɛmʋn kʋn anun, n nili cɩan kʋn asue nun. 26Mɩ́n atɩn etue nwala’n mɔ mɩn tu nɩn anun, mɩn nwun ninnge esulo kpa. Bie sʋa, mɩn ngʋala man asue’n-mɔ kpɛ, mɩn nʋn kodiawu-mɔ yia, mɩ́n nianman Zufʋ’n-mɔ nʋn bɛ́ mɔ bɛ tɩ man Zufʋ’n man mɩn nwun amannɩnhunlun. Mɩn ka kulo mgbili’n-mɔ asʋ a, mɩn nwun amannɩnhunlun. Mɩn fa nanmue atɩn’n-mɔ a, mɩn nwun amannɩnhunlun. N nanndɩ asue jenvie nɩn anyɩnsʋ a, mɩn nwun amannɩnhunlun. Bɛ́ mɔ bɛ tɩ man anianman kpa’n-mɔ, bɛ́ kʋsʋ, bɛ man mɩn nwun amannɩnhunlun.

27Junman ngiketee mɔ m’an li ɔ nʋn yalɛ mɔ m’an nwun yɩ́’n, ɔ tɩ man nzɛmɩndɛ. Tɛmʋn bie, mɩn nnyan man atɩn mɩn nna man, ɛhɔɛ nʋn nzuhoe kun mɩ́n, mɩn kpati mɩn cɩ ɛhɔɛ. Bie kʋsʋ a, mɩn nnyan man taladɩɛ mɩn nwula man, ɛyɛlɛ kun mɩ́n dede ɔ wʋlʋ mɩ́n kunnun. 28Bɛ ngan man ɛjɔlɛ mun. Cɩan daa, asɔnɩn’n-mɔ kʋalaa anwʋn nzusue la mɩ́n nwʋn. 29Sɛ asɔnɩn nɩn anun sʋanlan kʋn le man anwʋnsɛlɛ a, anɩn ɔ tɩ kɛ mɩ́n kʋsʋ, n nne man anwʋnsɛlɛ. Sɛ bie tɔ ɛtɛ nɩn anun an, mɩn di yɩ́ nwʋn yalɛ sʋnman. 30Sɛ ɔ di mɔ mɩn tu mɩ́n nʋan nun an, ninnge’n-mɔ mɔ n nne man nun anwʋnsɛlɛ nɩn anwʋn yɛ̂ mɩn ’fa mɩn ’tu mɩ́n nʋan nun ɔ. 31Nyanmɩan m’ɔ tɩ yɛ́ Mɩn Zozi Asɩ’n, ɔ sɩ kɛ ɛjɔlɛ’n mɔ m’an han’n tɩ ananhɔlɛ. Yɩ́ ti, nyila hán yɩ́ dunman’n cɩan daa! 32Mɔ anɩn n wɔ Damasɩ kulo nɩn asʋ’n, mɩ́n ɛhyɩɛ ati, belemgbin Aletasɩ kʋnmanna’n kɔ yɩ nzalafʋ kɛ bɛ sísa kulo nɩn anwʋn anʋan’n-mɔ. 33Ɛhɩ ati, bɛ kɔ sie mɩ́n ece nun, bɛ kɔ jula mɩ́n mɛnzɛlɛ kʋn anun kulo nɩn anwʋn talɛ nɩn anzin. Kɛ ɔ kpɩnlɩn yɔlɩ mɔ kʋnmanna sɔ nɩn asa a ngan man mɩ́n nɩn anɩn.

12

Like mɔ Nyanmɩan yɩlɩ helelɩ Pɔlʋ’n

1Bɛ́ nʋan nun etue’n tɩ man like kpa. Nan kʋsʋ mɩn ’tu, afɩ ninnge mɔ yɛ́ Mɩn a yɩ a hele mɩ́n mɔ m’an nwun yɩ́ mɩ́n nyɩnsʋ, ɔ nʋn mɔ ɔ’a yɩ ɔ’a hele mɩ́n ɛlalɩɛ nun’n, mɩn ’kan yɩ́ nwʋn ɛjɔlɛ mɩn ’kele ɛmɔ. 2Mɩn sɩ Kilisi menian’n-mɔ anun kʋn. Nyanmɩan falɩ yɩ́ fʋlɩ yɩ́ nwʋn ɛlɔ. Yɩ́ afʋɛ bulu nʋn nnan ahɩ. (Sɛ ɔ le yɩ́ nwʋnnaan kʋnlʋn-ngʋnlʋn’n yɛ̂ Nyanmɩan manlɩn ɔ fʋlɩ hɔlɩ yɩ́ nwʋn ɛlɔ e, sɛ kʋsʋ yɩ́ wawɛ’n yɛ̂ Nyanmɩan manlɩn ɔ fʋlɩ hɔlɩ yɩ́ nwʋn ɛlɔ e, mɩn nzɩ man, Nyanmɩan muonun y’ɔ sɩ ɔ.) 3Mɩn sɩ kɛ sʋanlan sɔ’n fʋlɩ hɔlɩ nyanmɩansʋ. (Nan kʋsʋ sɛ ɔ le yɩ́ nwʋnnaan kʋnlʋn-ngʋnlʋn’n yɛ̂ Nyanmɩan manlɩn ɔ fʋlɩ hɔlɩ yɩ́ nwʋn ɛlɔ e, sɛ kʋsʋ yɩ́ wawɛ’n yɛ̂ Nyanmɩan manlɩn ɔ fʋlɩ hɔlɩ yɩ́ nwʋn ɛlɔ e, yɩ́ dɩɛ, mɩn nzɩ man, Nyanmɩan muonun y’ɔ sɩ ɔ.) 4Ɛjɔlɛ m’ɔ tɩlɩ yɩ́ ɛlɔ’n, ɔ tɩ yɩ́ ngʋnmɩn yɩ́ dɩɛ. Ɔ le man atɩn ɔ ngan ɔ ngele man sʋanlan. 5Sʋanlan sʋa yɛ̂ mɩn di yɩ́ nwʋn fɛ mɔ mɩn kʋala mɩn fa mɩn tu mɩ́n nʋan nun ɔ. Nan mɩn nva man mɩ́n muonun mɩn ndu man mɩ́n nʋan nun. Sɛ mɩn ’tu mɩ́n nʋan nun an, anɩn mɩn nɩan ninnge’n-mɔ mɔ n nne man nun anwʋnsɛlɛ nɩn anwʋn yɛ̂ mɩn ’fa mɩn ’tu mɩ́n nʋan nun ɔ. 6Sɛ n gulolɩ kɛ mɩn ’tu mɩ́n nʋan nun an, nán kɛ mɩ́n ti a sɛcɩ ɔ, ɔ sanlɩn kɛ mɔ mɩn ’ba han’n tɩ ananhɔlɛ. Nan mɩ́n dɩɛ, mɩn ndu man mɩ́n nʋan nun. Yɩ́ dɩɛ anɩn, sʋanlan bie mmu man mɩ́n sʋanlan kpili ɔ ndala man like mɔ bɛ nwun yɩ́ mɩ́n nwʋn’n, anaan ɛjɔlɛ mɔ mɩn kan mɔ bɛ tɩ’n.

7Ɛhɩ, ninnge mɔ Nyanmɩan yɩlɩ helelɩ mɩ́n’n tɩ mgbili mgbili sʋnman. Nan kɛ ɔ kɔ yɔ nán m’an ndu man mɩ́n nwʋn’n, Nyanmɩan kɔ man ewue kɔ tɔ mɩ́n nwʋn. Afɩ, Satan kɔ yɩ yɩ́ bɔfʋɛ’n kʋn kɛ ɔ héle mɩ́n ahʋlʋwa nán m’an ndu man mɩ́n nwʋn. 8Ɛhɩ a, n gɔ sɛlɛ yɛ́ Mɩn ngʋkʋn ngʋkʋn fâ nsan kɛ ɔ mán mɩ́n nwʋn sá. 9Yɛ́ Mɩn kɔ bua mɩ́n kɛ: “Anwunnvoe’n mɔ mɩn nwun wɔ́’n, ɔ bʋ sʋ. Ɔ sanlɩn kɛ mɛlɛ mɔ wɔ́ anwʋnsɛlɛ’n kɔ yue’n yɛ̂ mɩn man ɛ nwun mɩ́n tunmin nɩn ɔ.” Yɩ́ ti, sɛ mɩn ’tu mɩ́n nʋan nun an, anɩn ninnge’n-mɔ mɔ n nne man nun anwʋnsɛlɛ nɩn anwʋn yɛ̂ mɩn tu mɩ́n nʋan nun ɔ. Yɩ́ dɩɛ anɩn, Kilisi fa yɩ́ tunmin’n sisa mɩ́n. 10Yɩ́ sɔ ati, mɩn di mɩ́n anwʋnsɛlɛ’n mɔ n nne man yɩ́ nɩn anwʋn fɛ. Ɛkpɛ’n mɔ bɛ kpɛ mɩ́n’n, ɔ nʋn alʋabɔ’n, ɔ nʋn nyinlinlin’n mɔ mɩn nwun yɩ́’n, ɔ nʋn ahʋlʋwa’n mɔ bɛ kele mɩ́n wɔ Kilisi dunman nun’n, mɩn di yɩ́ kʋalaa anwʋn fɛ. Ɔ sanlɩn kɛ mɛlɛ mɔ anwʋnsɛlɛ kɔ yue mɩ́n nun’n yɛ̂ mɩn nyan anwʋnsɛlɛ ɔ.

Pɔlʋ di Kolɩntɩ asɔnɩn mma’n-mɔ anwʋn yalɛ

11Sɛ mɩɩn jʋjɔ kɛ mɩ́n ti a sɛcɩ a, ɔ fi ɛmɔ. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ y’ɔ sɛ kɛ bɛ lé mɩ́n ti alɔman ɔ. Nan sɛ n dɩ man like fɩ́ɩ́ bɔbɔ a, ɛmɔ mmɔfʋɛ mgbili mgbili sɔ’n-mɔ ndala man mɩ́n. 12Mɛlɛ mɔ anɩn n wɔ ɛmɔ afian ɛlɔ’n, n zili abʋtalɛ wɔ emian kʋalaa m’ɔ tʋlɩ mɩ́n nɩn anun. N yɩlɩ atɛlɛ ɔ nʋn asinbɛnwʋn ninnge ɔ nʋn nzɔlɛ m’ɔ kele kɛ sakpa n dɩ Kilisi bɔfʋɛ. 13Nzu like dɩɛ yɛ̂ n yɔlɩ m manlɩn asɔnɩn ɛhɩnlɩn-mɔ mɔ m’an nyɔ man bie m’an mman man ɛmɔ ɔ? Anaan kɛmɔ m’an mman ɛmɔ a mmɔ man mɩ́n nwʋn kalɛ’n, sɛ yɩ́ nwʋn akpue y’ɔ lɛ kun ɛmɔ a, anɩn ɛmɔ ehyiewu!

14M’an sesie mɩ́n nwʋn a yue kɛ mɩɩn ba ɛmɔ anwʋn ɛlɔ. Mɩn de mɩn di kɛ yɩ́ kpɛ̂ nsan nɩn asʋ mɔ mɩn ’ba ɛlɔ anɩn. Nan kʋsʋ, sɛ mɩn ju ɛlɔ a, mɩn mman ɛmɔ anun bie fɩ́ɩ́ mmɔ man mɩ́n nwʋn kalɛ. Ɔ sanlɩn kɛ nán ɛmɔ esika’n y’ɔ cian mɩ́n ɔ, nan ɛmɔ muonun yɛ̂ ɛmɔ anwʋn cian mɩ́n ɔ. Afɩ, sɩɛ’n-mɔ y’ɔ di kɛ bɛ kpʋnndɛ esika bɛ sie bɛ́ mma nganngan’n-mɔ ɔ, nan nán mmatʋnman y’ɔ di kɛ bɛ kpʋnndɛ esika bɛ sie bɛ́ sɩ-mɔ ɔ. 15Nan mɩ́n dɩɛ, sɛ mɩn fa yɩ́ kʋalaa mɔ n ne yɩ́’n mɩn bʋa ɛmɔ, ɛsɛ mɩn fa mɩ́n nwʋn mɩn tɩ mɩn bʋka sʋ mɩn bʋa ɛmɔ a, ɔ yɔ mɩ́n fɛ. Afɩ, sɛ bɔbɔ ɛmɔ ngulo man mɩ́n an, mɩ́n dɩɛ, mɩn kulo ɛmɔ kpa. 16Ɛmɔ de tʋ nun kɛ m’an mman sʋanlan fɩ́ɩ́ a mmɔ man mɩ́n nwʋn kalɛ. Nan ɛmɔ anun sʋanlan kʋn kʋala kan kɛ m’an bɔ ngɛlɛ m’an laka ɛmɔ maan ɛmɔ a tɔ ngaa nun. 17Asʋ bɛ́ mɔ yɛ̂ n zʋanlɩn bɛ́ ɛmɔ anwʋn ɛlɔ’n, n nanndɩlɩ bie sʋ n nakalɩ ɛmɔ ɔ? 18N zɛlɛlɩ Titɩ kɛ ɔ hɔ́ ɛmɔ anwʋn ɛlɔ. N zʋanlɩn yɩ́ nʋn anianman’n mɔ ɛmɔ sɩ yɩ́’n. Asʋ ɛmɔ kʋala kan kɛ Titɩ hɔlɩ’n, ɔ lakalɩ ɛmɔ ɔ lelɩ like ɔ? Mɩn nʋn Titɩ, yɛ́ ajʋnlɩn’n kʋalaa tɩ kʋn, ɛsɛ yɛ́ bala mɔ yɛ́ bɔ’n tɩ kʋn.

19Bɩcɩ, ɛmɔ jʋnlɩn kɛ ndɛnvɛ yɛ̂ yɛ lɛ kpʋnndɛ wɔ ɛmɔ anyunnun ɔ? Cɛcɛ, nán yɩ́ sɔ ɔ. Nan like mɔ Kilisi muonun kulo’n yɛ̂ yɛ lɛ kan wɔ Nyanmɩan anyunnun ɔ. Anianman-mɔ, yɛ kulo kɛ ɛmɔ dedi’n kɔ yɩ́ nyunnun, yɩ́ ti yɛ̂ yɛ lɛ kan ɛhɩ kʋalaa ɔ. 20Mɩn sulo nun, afɩ, mɩn ba mɩn tʋ ɛmɔ ɛlɔ, nán sɛ ɛmɔ asɩtanlan’n tɩ man sɛsɛ a, ɔ ngɔ yɔ man mɩ́n fɛ. Ɛbɛlɛ nɩn anun, ɛmɔ kʋsʋ lɛ ngɔ tie man mɩ́n. Mɩn sulo kɛ ɔ kɔ kaci butule, ɛkpɔ, ɛya, mannzʋan, nzʋba, ɛjɔlɛ ɛtɛ ɛhan, atubɛnwʋn ɔ nʋn kʋasɩadɩ nyɔlɩɛ ɛmɔ afian. 21Mɩn sulo kɛ ɛmɔ anwʋn ɛlɔ ɛhɔlɛ’n mɔ mɩn ’ba hɔ biekun’n, ɛmɔ kɔ man anyunnunguasɩɛ kɔ han mɩ́n wɔ mɩ́n Nyanmɩan anyunnun. Ɔ sanlɩn kɛ ɛmɔ anun mmie-mɔ dɔʋn yɔlɩ satɩlɩfʋɛ nyɔlɩɛ, bɛ tʋnlɩn ajaa, ɛsɛ bɛ yɔlɩ ninnge mgban mgban. B’a nnun man bɛ́ nwun b’a nyaci man nyɔlɩɛ ɛtɛ sɔ’n-mɔ b’a ngua man. Yɩ́ ti, sɛ mɩn tʋ ɛmɔ ɛlɔ a, mɩn ’sun mɩn gua bɛ́ nwʋn.

13

Pɔlʋ ’ba kannzʋ Kolɩntɩ asɔnɩn mma’n-mɔ

1Ɛhɩ, sɛ mɩn ba ɛmɔ anwʋn ɛlɔ biekun an, anɩn yɩ́ kpɛ̂ nsan asʋ ahɩ. Kɛ Ɛhɛlɛ Ɛjɔlɛ’n kele’n: Ɛjɔlɛ kʋalaa mɔ bɛ ’di’n, ɔ di kɛ bɛ nyan yɩ́ nwʋn adanzɩɛ nnyuan anaan nsan.2Mɛlɛ mɔ m malɩ ɛmɔ ɛlɔ m’ɔ tian yɩ́ nnyuan’n, n gannzʋlɩ bɛ́ mɔ bɛ bɔ bala ɛtɛ’n-mɔ nʋn bɛ́ bʋ nga’n. Ɛnɛ mɔ n nnʋn ɛmɔ afian ɛlɔ’n, ɛsɛ mɩɩn kannzʋ bɛ́ mɔ bɛ bɔlɩ bala ɛtɛ’n ɔ nʋn bɛ́ bʋ nga’n kɛ, sɛ mɩn tʋ ɛmɔ ɛlɔ a, mɩn ngɔ nwun man sʋanlan fɩ́ɩ́ anwʋn anwunnvoe. 3Afɩ, kɛmɔ ɛmɔ kulo kɛ bɛ nwun yɩ́ kɛ Kilisi nanndɩ mɩ́n sʋ yɛ̂ ɔ kan yɩ́ ɛjɔlɛ’n, ɛmɔ ’ba nwun yɩ́ kʋsʋ. Kilisi tɩ man ɛmɔ anwʋn ɛfʋan, nan ɔ le tunmin wɔ ɛmɔ afian. 4Ɔ tɩ ananhɔlɛ kɛ mɛlɛ mɔ bɛ ’bʋbɔ yɩ́ kʋlʋwa nɩn asʋ’n, ɔ lolɩ yɩ́ nwʋn nun maan bɛ bʋbɔ yɩ́ sʋ. Nan kɩkaala dɩɛ, Nyanmɩan tunmin nun, ɔ tɩ asɩ. Kɛmɔ yɛ nʋn yɩ́ a yɔ munmuan kʋn’n, yɛ́ kʋsʋ y’a yɔ bɛtɛɛ. Nyanmɩan tunmin nun, ɛmɔ anwʋn bala’n mɔ yɛ bɔ’n, yɛ nʋn Kilisi m’ɔ tɩ asɩ’n yɛ̂ yɛ bɔ ɔ.

5Ɛmɔ muonun sɔ́ bɛ́ nwʋn bɛ nɩ́an sɛ ɛmɔ de Kilisi bɛ di a. Ɛmɔ a nwun yɩ́ kɛ Zozi Kilisi wɔ bɛ́ afian, nán yɩ́ ɔ? Sɛ ɛmɔ nɩan nán ɔ nnʋn man bɛ́ afian an, anɩn ɔ kele kɛ ɛmɔ nne man yɩ́ bɛ nni man. 6Mɩn yɔ ajʋnlɩn kɛ ɛmɔ nwun yɩ́ kɛ yɛ de Kilisi yɛ di. 7Yɩ́ ti, yɛ sɛlɛ Nyanmɩan yɛ man ɛmɔ nán ɛmɔ a ndɔ man ɛtɛ nɩn anun fɩ́ɩ́, yɩ́ dɩɛ anɩn yɛ nvʋ man ɛmɔ ati anwʋn. Nán kɛ yɛ́ kpa mɔ yɛ tɩ ati ɔ. Nan yɛ sɛlɛ Nyanmɩan kɛ ɔ mán ɛmɔ bɔ́ bala kpa. 8Ɔ sanlɩn kɛ sɛ ɛmɔ di ananhɔlɛ a, yɛ ngʋala man ananhɔlɛ sɔ nɩn anwʋn ɛjɔlɛ ɛtɛ fɩ́ɩ́ kan. Nan yɛ le tunmin yɛ di ananhɔlɛ nɩn anzin. 9Ɔ man sɛ ɛmɔ jin bɛ́ ja nun, nán yɛ le man anwʋnsɛlɛ a, yɛ di yɩ́ nwʋn fɛ. Yɩ́ ti, yɛ́ mmʋtʋɛ’n-mɔ anun, yɛ sɛlɛ Nyanmɩan kɛ ɔ bʋ́ka ɛmɔ maan bɛ́ ɛnanndɩɛ’n yɔ́ fɔ́ʋ́n kɛ yɩ́ muonun ɔ kulo yɩ́’n. 10Like ati mɔ mɩɩn kɛlɛ ɛmɔ nɩn anɩn, afɩ n nnʋn man ɛmɔ afian ɛlɔ. Yɩ́ dɩɛ, sɛ mɩn ba ɛmɔ anwʋn ɛlɔ a, anɩn mɩn nnanndɩ man tunmin’n mɔ yɛ́ Mɩn a man mɩ́n nɩn asʋ mɩn mbinnin man ɛmɔ. Nan mɩn fa tunmin sɔ’n mɩn wowula ɛmɔ anwʋnsɛlɛ mɩn bʋka ɛmɔ.

Ngalɩɛ

11Kikaala dɩɛ, anianman-mɔ, mɩ́n nʋan a tɔ. Ɛmɔ lí fɛ, bɛ yɔ́ like mɔ Nyanmɩan kulo’n. Ɛmɔ cɩ́cɩ bɛ́ nwʋn lʋa. Bɛ mán bɛ́ nʋan sɛ́ bɛ́ nwʋn, bɛ tánlan wɔ anzʋnunjɔ nun. Sɛ ɛmɔ yɔ yɩ́ sɔ a, Nyanmɩan m’ɔ tɩ ehulo Nyanmɩan m’ɔ man alʋacɩcɩɛ’n, ɔ nʋn ɛmɔ ’tanlan.

12Ɛmɔ bísa bɛ́ nwʋn ahɩn anianman nun, bɛ tɔ́ bɛ́ nwʋn nun. 13Nyanmɩan menian’n-mɔ mɔ bɛ nʋn yɛ́ wɔ ɛwa’n, bɛ́ kʋalaa bɛ́ nwan bɛ ’bisa ɛmɔ ahɩn.

14Yɛ́ Mɩn Zozi Kilisi m’ɔ nwun ɛmɔ anwʋn anwunnvoe’n, Nyanmɩan m’ɔ kulo ɛmɔ’n, ɔ nʋn Wawɛ Nwannzan-nwannzan’n m’ɔ man ɛmɔ di anʋannzɛ’n, bɛ nʋn ɛmɔ kʋalaa tánlan.