Иаков апостолдыҥ самаразы
11 Израильдиҥ јер сайын чачылган он эки угына.
Слерге Кудайдыҥ ла Иисус Христос Кайраканныҥ Иаков кулынаҥ эзен!
Кудайга бӱдери ле ойгорлык
2 Јӱзӱн-јӱӱр ченелтелерге учурап турганыгарда, оны бойыгарга улу сӱӱнчи деп бодогор, карындаштарым. 3 Слердиҥ Кудайга бӱткенигер ченелтени ӧдӱп, чыдамкай экелип јат деп, билип јадыгар. 4 Чыдамкай дезе бойыныҥ ижин тӱгезе этсин. Анайдарда слер сыраҥай јакшы, кемжикпеген, бир де тутак јок болорыгар. 5 Кемигерге ойгорлык јетпей турган болзо, ончо улуска тегинге, каарып айтпай берип турган Кудайдаҥ сурагажын, – ого берилер. 6 Је бӱдӱп, эмеш те алаҥзыбай суразын, нениҥ учун дезе алаҥзып турган кижи салкынга айдадып чачылган талайдыҥ толкузындый. 7 Андый кижи Кайраканнаҥ неме аларым деп сананбазын. 8 Санаазы экиленген кижи бойыныҥ ончо керектеринде турумкай эмес.
9 Јокту карындаш бийиктедилгениле мактанзын, 10 бай – јабызадылганыла, нениҥ учун дезе ол ӧлӧҥдӧги чечек чилеп јоголып калар. 11 Кӱн чыгып, изип баштайт, изӱдеҥ ӧлӧҥ какшайт, оныҥ ӧҥи ӧчӱп, јаражы јоголып јат. Анайып бай да кижи бойыныҥ керектериле кожо чалдыгар.
Ченелтелер
12 Ченелтеге чыдажып турган кижи кежиктӱ, нениҥ учун дезе, ол ченеделе, јӱрӱмниҥ кайралын алар. Бу кайралды Кайракан Оны сӱӱген улуска берер болгон. 13 Ченедип турган улустыҥ кемизи де: «Мени Кудай ченеп јат» – дебезин, нениҥ учун дезе Кудайды кем де јаманла ченеп болбос, Ол Бойы да кемди де ченебейт. 14 Је кажы ла кижи акту бойыныҥ кычазына јилбиркедип ле мекеледип ченелет. 15 Кыча дезе, табынала, кинчек чыгарып алат, эдилген кинчек – ӧлӱм экелет.
16 Бойыгарды аскырбагар, кару карындаштарым. 17 Кандый ла јакшы сый, кандый ла толо кемдӱ јайалта ӧрӧртинеҥ, јарыктыҥ Адазынаҥ келет. Ол кубулбайт, Ондо кубултаныҥ кӧлӧткӧзи јок. 18 Бис Оныҥ јайагандарыныҥ баштамызы болзын деп, Ол бисти Бойыныҥ табыла, чындыктыҥ сӧзиле тууган.
Угары ла багары
19 Анайдарда, кару карындаштарым: кандый ла кижи угарга јылгыр болзын, сӧс айдарга, чугулданарга бачымдабазын. 20 Кижиниҥ чугулы Кудайдыҥ чындыгын јайабай јат.
21 Оныҥ учун кандый ла быјардаҥ, бойыгарда толгон јаманнаҥ айрылып, јӱрегерге тарылып турган сӧсти јобожып алыныгар. Бу сӧс јӱрӱмигерди аргадап алар кӱчтӱ. 22 Сӧсти бӱдӱрип јӱригер, јӱк ле угуп јӱрген болзогор, бойыгарды бойыгар мекелеп јадыгар, 23 нениҥ учун дезе, сӧсти угуп, оны бӱдӱрбей јӱрген кижи, бойын кӱскӱдеҥ кӧрӱнип турган кижидий: 24 ол бойына кӧрӧлӧ, мынаар болгон, бойы кандыйын ол тарый ундып койгон. 25 Је кем јайым берип турган сыраҥай јакшы јасакты оҥдоп аларга кичеенип, ондо болуп јӱрзе, ол ундынчак угаачы эмес, је керекти бӱдӱреечи болор, бойыныҥ керегинде кежиктӱ болор.
26 Кемигер бойын кудайзак деп сананып, је тилин тудунбайт, ол јӱрегин мекелейт, оныҥ кудайзагында туза јок. 27 Ада Кудай алдында ару ла јек јок кудайзак болоры ол: ӧскӱс-јабыстарга ла тул ӱй улуска ачу-коронында килемји эдери, бу телекейдеги јаманнаҥ бойыгарды чеберлеери.
Экијӱстенбегер
21 Карындаштарым! Иисус Христос Кайраканыска, мактыҥ Кайраканына, экијӱстенбей бӱдигер. 2 Јууныгарга алтын јӱстӱктӱ, бай кийимдӱ кижи кирзе, анайда ок уйан кийимдӱ јокту кижи кирер. 3 Слер бай кийимдӱни ајарып, айдарыгар: «Сеге бого отурза јакшы», јоктузына айдарыгар: «Сен ондо тур», эмезе «бого, будымныҥ јанына отур». 4 Бой-бойыгарды ылгап, јаман сагышту јаргычылар боло бергенигер ол эмес пе?
5 Угыгар, кару карындаштарым: бӱдериле бай болзын, Кудайдыҥ Каандыгында энчи алзын деп, телекейде јокту јӱргендерди Кудай талдап алган эмес беди? Ол бу Каандыкты Оны сӱӱген улуска берер болгон. 6 Слер дезе јоктуны јабыс кӧрдигер. Слерди байлар кыстап турган эмес беди, слерди јаргыга олор апарып турган эмес беди? 7 Слер аданып јӱрген јакшы атты олор јамандап турган эмес беди? 8 Бойыҥды сӱӱгеҥдий, јуугыҥды сӱӱп јӱр деп, Агару Бичикте айдылган каанныҥ јасагын бӱдӱрип турган болзогор, јакшы эдип јадыгар. 9 Је экијӱстенип турган болзогор, кинчек эдип, Јасак бузаачылар болуп каладыгар, 10 нениҥ учун дезе, ончо Јасакты бӱдӱрип, је бирӱзинде кинчек эткен кижи, ончозында бурулу болуп калат. 11 «Чайдам кылынба» деп Айтканы, «ӧлтӱрбе» дегени ине. Оныҥ учун чайдам кылынбай, је ӧлтӱрип турган болзоҥ, сен – Јасак бузаачы. 12 Анайып, јайым берип турган јасакла јаргыладар улус чылап айдыгар, эдигер. 13 Быйанын јетирбеген кижиге быйан јок јаргы болор ине. Быйан јаргыдаҥ бийик.
Кудайга бӱдери ле керектер эдери
14 Кем «Кудайга бӱдӱп јадым» деп айдып, је керектер этпей турган болзо, кандый туза, карындаштарым? Бу мынайда бӱткени оны аргадап болор бо? 15 Карындажыгар эмезе сыйныгар јылаҥаш эмезе кӱндик курсагы јок јӱрзе, 16 кажы бирӱгер дезе: «Амырыгар алып барыгар, јылыныгар, курсактаныгар» деп айдып, је олорго эди-канына керектӱзин бербезе, кандый туза? 17 Анайып бӱдӱмји де: кем Кудайга бӱдӱп, је керектер этпей турган, оныҥ Кудайга бӱткени бойы таҥынаҥ бӱдӱмји де эмес.
18 Је кем де айдар: «Сен Кудайга бӱдӱп јадыҥ, мен керектер эдип јадым». Мен айдарым: «Керектер этпей Кудайга бӱдӱп турганыҥды меге кӧргӱс, мен Кудайга бӱдӱп турганымды бойымныҥ керектеримле кӧргӱзерим». 19 Кудай јаҥыс деп, бӱдӱп јадыҥ ба? Јакшы эдип јадыҥ. Шилемирлер де бӱдӱп, сертилдеп јадылар. 20 Је керектер этпес кижиниҥ Кудайга бӱткени ӧлӱ деп, билер кӱӱниҥ бар ба, куру кижи?
21 Авраам адабыс Исаак уулын тагылга салып, эткен керектериле акталган эмес беди? 22 Кӧрӱп туруҥ ба, оныҥ Кудайга бӱткени ле керектери колбулу болуп, Кудайга бӱткени керектер ажыра толо кемдӱ боло бергенин? 23 Анайып, бичилген сӧс бӱткен: «Авраам Кудайга бӱткен, бу учун ол акту кижи деп бодолып, Кудайдыҥ нӧкӧри деп адалган». 24 Кӧрӱп турыгар ба, кижи эткен керектериле акталат, јаҥыс бӱдӱп јӱргениле эмес. 25 Анайып ок балыр јӱрӱмдӱ ӱй кижи Раав та эткен керектериле акталган эмес беди? Ол кайучылдарды айылына кийдирип, ӧскӧ јолло аткарган. 26 Эт-кан тын јокко јӱрӱм јок. Анайып бӱдӱмји де эдилген керектер јокко јӱрӱм јок.
Тил
31 Карындаштарым! Мынаҥ кату јаргыла јаргыладарысты билип, ончогор ӱредӱчилер болорго амадабагар. 2 Бис ончобыс кӧп јастырып јадыбыс ине. Сӧс айдып, јастырбай турган кижи толо кемине јеткен кижи болуп јат. Ол ончо эди-канын бойына бактырар аргалу. 3 Бат, биске уккур болзын деп, аттарды сулуктап, олордыҥ ончо эди-канын башкарып јадыбыс. 4 Керептер ондый ок. Олор, андый јаан бойлоры, кандый да тыҥ салкынга айдатса, олорды кичинек тискин башкарат; керепчи кайдаар кӱӱнзезе, оноор ууланат. 5 Анайып тил де. Ол эт-канныҥ кичинек ӱйези, је кӧп мактанат. Кӧр, кичинек от элбек агашту јерди ӧртӧп койот. 6 Тил де – от, јаманныҥ кееркемјизи. Ол эт-канныҥ ӱйелери ортодо јӱрӱп, ончо эт-канды быјарсыдат, бойы таамыныҥ одынаҥ камылып, бастыра јӱрӱмисти ӧртӧйт. 7 Кижи кандый ла јайалганды: аҥ-куштарды, јылып, јорголоп јӱрер тындуларды, талайдыҥ тындуларын јобожыдат, јобожыдып та койгон. 8 Тилди дезе улустыҥ кемизи де јобожыдып болбойт: бу – токтодып болбос јаман; ол ӧлӱмдӱ коронло толо. 9 Оныла Кудайды ла Аданы алкайдыс, оныла ок Кудайга тӱҥейлеп јайалган улусты каргайдыс. 10 Бир ле оостоҥ алкыш ла каргыш чыгат. Андый болбос учурлу, карындаштарым. 11 Тоҥмоктыҥ бир ӱйдинеҥ тату ла ачу суу агат па? 12 Смоква агаш май-агаштыҥ јиилегин бӱдӱрип болбос, карындаштарым, эмезе виноградтыҥ тӧс сабы смокваныҥ јиилегин. Анайып бир тоҥмок суу тусту ла тату сууны агызып болбос.
Чын ойгорлык
13 Слердиҥ кемигер ойгор ло керсӱ? Мыны јакшы кылыгыла, бойы јобош ло ойгор болуп эткен керектериле кӧргӱссин. 14 Је јӱрегерде ачу кӱйӱниш ле арбаныш јӱрген болзо, мактанбагар, чындыкка удура тӧгӱн кере этпегер. 15 Бу ӧрӧртинеҥ келип турган ойгорлык эмес, ол јердийи, сезимдийи, шилемирдийи, 16 нениҥ учун дезе кайда кӱйӱниш ле арбаныш, анда аай-тӧӧй јок ло ончо јаман болуп јат. 17 Је ӧрӧртинеҥ келип турган ойгорлык баштапкыда ару, оноҥ энчӱ, тӧп, уккур, буурзашла, јакшы керектерле толо, ылгабас ла ачык-јарык. 18 Чындыктыҥ ӱрени энчӱ тужында, энчӱни чеберлеген улуста ӱренделет.
Кайракан алдында јобожыгар
41 Слердиҥ бойыгарда ӧштӧжӱ ле ӧӧн-бӧкӧн кайдаҥ келет? Ӱйелереерде јуулажып турган соот-јыргалду кӱӱнигердеҥ болбос по? 2 Нени кӱӱнзеп јадыгар, оны албайдыгар. Оныҥ учун ӧлтӱрип јадыгар. Кӱйӱнип јадыгар, је јединип болбойдыгар. Оныҥ учун ӧштӧжип ле јуулажып јадыгар. Слерде јок, нениҥ учун дезе сурабайдыгар. 3 Сурап турганыгарда, албайдыгар, нениҥ учун дезе јакшыга эмес, соот-јыргалда кородорго болуп сурайдыгар.
4 Чайдам јӱрӱмдӱлер! Телекейде бар немелерге тартылганы – ол Кудайга удура ӧштӧжӱ деп билбейдигер бе? Анайдарда, телекейде бар немелерге тартылар кӱӱндӱ кижи Кудайга ӧштӱ боло берет. 5 Эмезе Агару Бичик мынайда тегин айдат деп сананып јадыгар ба: «Бистиҥ бойыбыста јӱрген Тын сӱрекей кӱнӱркеп сӱӱйт»? 6 Је Кудай оноҥ кӧп јакшылык берет, оныҥ да учун айдылган: «Кудай бийиркектерге удурлажат, јобожыгандарга јакшылык берет».
7 Анайдарда, Кудайга багыгар. Кӧрмӧскӧ удура турыгар, ол слердеҥ кача берер. 8 Кудайга јууктагар, Ол слерге јууктаар. Колдорыгарды јуныгар, кинчектӱлер, јӱректеригерди арутагар, экиленген санаалу улус. 9 Ачуланыгар, ыйлагар, сыктагар. Каткыгар ый боло берзин, сӱӱнчигер – кунук. 10 Кайракан алдында јобожыгар, Ол слерди кӧдӱрер. 11 Бой-бойыгарды јамандашпагар, карындаштарым. Карындажын јамандап эмезе карындажын јаргылап турган кижи, Јасакты јамандап, Јасакты јаргылайт. Јасакты јаргылап турган болзоҥ, сен Јасак бӱдӱреечи эмезиҥ, бойыҥды јаргычы эдип јадыҥ. 12 Јасак Чыгараачы ла Јаргычы јаҥыс. Ол аргадаар ла ӧлтӱрер аргалу. А сен кем андый, јуук кижиҥди јаргылайтан?
13 Эмди угыгар, мынайда айдып јӱргендер: «Бӱгӱн эмезе эртен мындый да калага барарыс, ондо бир јыл јӱрӱп, садыжып, кирелте аларыс». 14 Слер керек дезе эртен не болорын билбей јадыгар, нениҥ учун дезе слердиҥ јӱрӱмигер – ол суудаҥ кӧдӱрилеле, јоголып калар буу. 15 Оныҥ ордына айдыгар: «Кайраканныҥ табы болзо, тирӱ јӱрерис, оны эмезе мыны эдерис». 16 Эмди дезе улуркак болгоныгар учун мактанып јадыгар. Кандый ла андый мактаныш – ол јаман. 17 Анайдарда, јакшыны эдерин билип, оны этпей турган кижи кинчек эдет.
Байлар ыйлазын
51 Эмди угыгар, слер, байлар! Ыйлагар, сыктагар, – слерге кату-јобол келип јат. 2 Байлыгаар чириди, кийимеерди кӱйе јиди. 3 Алтыныгар ла мӧҥӱнигер татады. Олордыҥ тады слерге удура керелеп, эди-каныгарды от чылап јиир: байлыкты бойыгарга калганчы кӱндерге јуудыгар. 4 Бат, ишчилер слердиҥ кыралардыҥ ажын кестилер, слер дезе олорго тӧлӧбӧдигер. Эмди олор кыйгы-кышкыда. Олордыҥ кыйгы-кышкызы Саваоф Кайраканга угулды. 5 Слер јерде јӱрӱп, јажыркап ла сайрап јадыгар, јӱректеригерди сойотон кӱнге семирттигер. 6 Слер Актуны јаргылап, ӧлтӱрдигер; Ол слерге удурлашпады.
Чыдамкай болуп, мӱргигер
7 Анайдарда, карындаштар, Кайраканныҥ келерине јетире узакка чыдамкай болыгар. Бат, јер ишчи јердиҥ баалу тӱжӱмин сакыйт, ого болуп јаскы ла кӱски јааштар јааганча узак чыдажат. 8 Слер де узак чыдажыгар, јӱрегеерди бек эдигер, нениҥ учун дезе Кайраканныҥ келери јуук. 9 Јаргыга кирбеске, бой-бойыгарга арбанышпагар, карындаштар. Бат, Јаргычы эжиктиҥ јанында туру. 10 Кайраканныҥ адынаҥ айткан јарлыкчылар кыйын-шырада узак чыдашкан. Карындаштарым, олорды тем эдип алыгар. 11 Бат, чыдашкан улусты кежиктӱ деп адайдыс. Иовтыҥ чыдашканын укканыгар, ого учында Кайракан нени эткенин кӧргӧнигер, нениҥ учун дезе Кайракан кӧп быйанду ла буурзак.
12 Элдеҥ озо, карындаштарым, теҥериле де, јерле де, ӧскӧ-башка кандый да чертле чертенбегер, је јаргылатпаска, «эйе» дегенигер, «эйе» болзын, «јок» дегенигер, «јок» болзын.
13 Кемигер де шыралап јӱрӱ бе? Мӱргизин. Кем де сӱӱнип јӱрӱ бе? Сарназын. 14 Кемигер де оору ба? Серкпениҥ јаандарын кычырзын. Олор оны Кайраканныҥ адына болуп майлап, ол учун мӱргизин. 15 Бӱдӱп мӱргигени оору кижини аргадаар, оны Кайракан тургузар, кинчек эткен болзо, онызы ташталар. 16 Анайдарда, јазыларга, јаман кылынганаарды бой-бойыгар алдында айдып, бой-бойыгар учун мӱргигер. Акту кижиниҥ тыҥыдылган мӱргӱзи кӧпти эдер аргалу. 17 Илия бистий ле кижи болгон. Је ол јаҥмырлабазын деп, јайнап мӱргиирде, јерде ӱч јыл ла алты ай јаҥмырлабаган. 18 База мӱргиирде, теҥери јаҥмыр берген, јер бойыныҥ јиилегин ӧскӱрген.
19 Карындаштарым! Кемигер чындыктаҥ аза берзе, кемигер де оны кайра бурыза, 20 кинчектӱни јастыра јолынаҥ кайра бурыганы оныҥ тынын ӧлӱмнеҥ аргадап алар деп, ол учун кӧп кинчектер ташталар деп, ол кижи билзин.