Павел апостолдыҥ Коринфтеги серкпеге баштапкы самаразы
11 Кудайдыҥ табыла Иисус Христостыҥ апостолы болорго кычырылган Павелдеҥ ле Сосфен карындаштаҥ – 2 Кудайдыҥ Коринфтеги серкпезине.
Слерге, Иисус Христос ажыра Кудайга агарулалган улуска, бистиҥ ле слердиҥ Иисус Христос Кайраканыстыҥ адына кайда ла баштанып тургандарла кожо агару болорго кычырылган улуска, 3 Кудай Адабыстаҥ ла Иисус Христос Кайраканнаҥ јакшылык ла амыр јетсин.
4 Слер учун, слерге Иисус Христос ажыра берилген Кудайдыҥ јакшылыгы учун Кудайыма јаантайын алкыш-быйан айдадым. 5 Слерге Христос ажыра Кудайдыҥ сӧзи ле билгир артыктай берилген ине. 6 Христостыҥ керези слердиҥ бойыгарда бек боло берген, 7 анайып, Кудайдаҥ сыйды јеткилинче алала, Иисус Христос Кайраканыстыҥ ачыларын сакып јадыгар. 8 Ол слерди учына јетире тыҥыдар. Ол тушта Иисус Христос Кайраканыстыҥ кӱнинде јек јок болорыгар. 9 Кудай чындык, Ол слерди Бойыныҥ Уулы Иисус Христос Кайраканысла бирлик болзын деп кычырган.
Серкпедеги бӧлиништер
10 Иисус Христос Кайраканыстыҥ адыла слерди сурап турум, карындаштар: бой-бойыгарла эптӱ-јӧптӱ јӱригер, ортогордо бӧлиниш болбозын, слерди бир санаа ла бир амаду бириктирзин.
11 Карындаштарым, бой-бойыгарла ӧӧркӧжип турганыгар деп, Хлояныҥ айылдагы улузынаҥ уктым. 12 Мениҥ аайлаганымла кажыгар ла: «Мен – Павелдийи», «Мен – Аполлостыйы», «Мен – Кифаныйы», «Мен – Христостыйы» – дежип јадыгар. 13 Христос бӧлинди эмеш пе? Павел слер учун кере тартылды эмеш пе? Эмезе Павелдиҥ адына болуп креске тӱштигер бе? 14 Крисп ле Гаийдеҥ башка, кемигерди де креске тӱжӱрбегениме Кудайга баш. 15 Бойымныҥ адыма креске тӱжӱргем деп, кем де айдып болбос. 16 Эйе, Стефанныҥ айылдагы улузын креске тӱжӱргем. База кемди креске тӱжӱргем, санаама кирбейт. 17 Христос мени улусты креске тӱжӱрзин деп эмес, Сӱӱнчилӱ Јар јарлазын деп ийген ине. Христостыҥ крези кӱчин јылыйтпазын деп, мен кижиниҥ ойгор сӧстӧрин айдып јарлабас учурлу.
Христос – Кудайдыҥ кӱчи ле ойгорлыгы
18 Крес керегинде сӧс – ӧлӱмниҥ јолыла барып јаткан улуска јӱӱлиш ине, биске дезе, аргадаштыҥ јолыла барып јаткан улуска, – ол Кудайдыҥ кӱчи. 19 Бичилген јок беди:
«Ойгорлордыҥ ойгорлыгын јоголторым,
керсӱлердиҥ санаазын јектеерим».
20 Ойгор кайда? Билимчи кайда? Бу телекейде шӱӱлтечи дегени кайда? Кудай бу телекейдиҥ улузыныҥ ойгорлыгын јӱӱлиш этпеди бе? 21 Улус бойыныҥ ойгорлыгыла Кудайды билип албаган, мында Кудайдыҥ ойгорлыгы. Ол бӱдӱп турган улусты јарлыкташтыҥ «јӱӱлижиле» аргадаарга кӱӱнзеген. 22 Иудейлер де кайкалдар некейдилер, еллиндер де ойгорлыкты бедирейдилер, 23 бис дезе кере тартылган Христосты јарлыктайдыс. Ол – иудейлерге бӱдӱрилтер таш, еллиндерге – јӱӱлиш, 24 кычырылган улуска да, иудейлерге де, еллиндерге де Ол – Кудайдыҥ кӱчи ле Кудайдыҥ ойгорлыгы. 25 Кудайдыҥ «јӱӱлижи» кижиниҥ ойгорлыгынаҥ ойгор, Кудайдыҥ «чине јогы» кижиниҥ кӱчинеҥ кӱчтӱ.
26 Бойыгарды кӧригер, карындаштар, Кудай слерди кычырып аларда, кандый болгон эдигер. Ортогордо ойгор улус кӧп болгон бо, кӱчтӱ ле укту-тӧстӱ улус кӧп болгон бо? 27 Је Кудай ойгорлорды уйатка тӱжӱрерге, телекейде ойгор эмес дегенди талдап алган, кӱчтӱни уйатка тӱжӱрерге, телекейде чине јок дегенди талдап алган. 28 Кудайдыҥ алдында кем де мактанып болбозын деп, учурлу дегенди јоголторго, телекейде учур јок дегенди, јектеткенди, неге де турбас дегенди талдап алган. 30 Оныҥ шылтузында слер де Христос Иисустыҥ Бойында јӱрӱп јадыгар. Оны Кудай ойгорлыгыс эткен, Ол ажыра бисти акту, агару эткен, јайымдаган. 31 Оныҥ учун анайда ла бичилген: «Мактанып турган кижи, Кайраканла мактанзын».
Тын ончозын шиҥдеп јат
21 Слерге келеримде, карындаштар, Кудайдыҥ керелегенин чечен эмезе ойгор сӧстӧрлӧ јарлайын деп келбедим. 2 Ортогордо јӱрзем, Иисус Христостоҥ, кере тартылган Бойынаҥ башка, нени де билбейин деп шӱӱгем. 3 Мен слерге чине јок, айап, тыҥ ширтилдеп калган келгем. 4 Мениҥ айткан сӧстӧримде ле јарлыктаганымда кижиниҥ ойгорлыгыныҥ бӱдӱмјилӱ сӧстӧри јок болгон. 5 Бӱдӱп турганыгар кижиниҥ ойгорлыгына эмес, Кудайдыҥ кӱчине тӧзӧлзин деп, мениҥ сӧстӧримниҥ чыны Тынныҥ кӱчинде ачылган.
6 Ойгорлыкты дезе толо кемине јеткен улус ортодо јарлап јадыбыс, је бу телекейдиҥ ойгорлыгын да эмес, бу телекейдиҥ јоголып јаткан јаҥдарыныҥ ойгорлыгын да эмес. 7 Је бис Кудайдыҥ јажытту, јажырылган ойгорлыгын јарлап јадыбыс. Бисти макталзын деп, бу ойгорлыкты Ол ӧйлӧр башталгалакта озолодо темдектеп койгон. 8 Оны бу телекейдиҥ јаҥдарыныҥ кемизи де билип албаган. Билип алган болзо, мактулу Кайраканды кере тарткылабас эди. 9 Је анайда ла бичилген: «Оны сӱӱп турган улуска Кудай нени белетеп койгонын кӧс кӧрбӧгӧн, кулак укпаган, ол кижиниҥ санаазына кирбеген».
10 Биске дезе бу јажытты Кудай Бойыныҥ Тыныла ачкан. Тын ончозын, Кудайдыҥ јажыдыныҥ тереҥин де шиҥдейт. 11 Кижиниҥ ичинде не барын кем билер? Оны јаҥыс кижиниҥ бойында јӱрген тыны билер. Анайып ок Кудайдыйын да кем де билбес. Оны јаҥыс Кудайдыҥ Тыны билер. 12 Бис дезе Кудайдаҥ биске берилгенди билерге, бу телекейдиҥ тынын эмес, Кудайдаҥ Тын алдыбыс. 13 Мыны кижиниҥ ойгорлыгы ӱреткен сӧстӧрлӧ эмес, бисти Агару Тын ӱреткен сӧстӧрлӧ јарлап јадыбыс. Тыннаҥ болгон немелерди тынла јӱрген улуска јартайдыс. 14 Сезимиле јӱрген кижи дезе Кудайдыҥ Тыны ого айтканды укпайт. Мыны ол тенексиш деп бодоп, аайлап болбойт, нениҥ учун дезе бу керегинде тынныҥ болужыла шӱӱр керек. 15 Тынла јӱрген кижи – ончозы керегинде шӱӱйт, је ол кижи керегинде кем де шӱӱп болбос. 16 Кем Кайраканныҥ санаазын билип алган, кем Ого јӧп айдып берер аргалу? Бис дезе, Христос чылап сананып јадыбыс.
Ончобыс бир керек эдип јадыбыс
31 Бат оныҥ учун, карындаштар, слерге тынла јӱрген улуска чылап айдып болбодым. Је мен слерге улуска чылап, Христоско бӱдеринде јаш балдарга чылап айттым. 2 Мен слерди сӱтле азырадым, кату курсакла эмес. Кату курсакты јип албас болгоноор, эмди де болбой јадыгар, 3 нениҥ учун дезе эмди де улус чылап јӱрӱп јадыгар. Кӱйӱнижип, ӧӧркӧжип, оҥдошпой турган болзогор, улус чылап јӱргенигер ол эмес пе, кижинийиле кылынып јӱргенигер ол эмес пе? 4 Бирӱгер: «Мен – Павелдийи», ӧскӧгӧр: «Мен – Аполлостыйы» – дегенде, улус чылап эдип јӱргенигер ол эмес пе? 5 Аполлос ол не кижи? Павел ол не кижи? Олор јӱк јалчылар. Олордыҥ шылтузында слер Кудайга бӱттигер, кажыгарга ла Кайраканнаҥ канча кире берилгениле бӱттигер. 6 Мен тарыдым, Аполлос сугарды, је ӧскӱргени Кудай болды. 7 Оныҥ учун тарып та, сугарып та турганы учурлу эмес, јаҥыс ӧскӱрип турган Кудай учурлу. 8 Тарып турганы ла сугарып турганы бир керек эдип јадылар, је кажызы ла канча кире кӱчин салып иштегениле јал алар. 9 Бис Кудайга кожо иштеп јӱргенибис, слер – Кудайдыҥ кыразы, Кудайдыҥ тудуп турганы.
10 Кудайдаҥ меге берилген јакшылыкла, ойгор тудаачы чылап, тӧс салдым, ӧскӧ кижи ого тудуп јат. Је кажы ла кижи бойы канайып тудуп турганын кӧрзин. 11 Салылганнаҥ башка, ӧскӧ тӧсти кем де салып болбос. Бу тӧс – Иисус Христос. 12 Кем бу тӧскӧ алтынла, мӧҥӱнле, баалу-чуулу таштарла, агашла, ӧлӧҥлӧ эмезе саламла тутса, 13 кажы ла кижиниҥ эткен кереги ачылар. Мыны кӧргӱзетен кӱн келер, нениҥ учун дезе кажы ла кижиниҥ эткен кереги отто ачылат, ол кандый болгонын от ченеер. 14 Кемниҥ тутканы отко кӱйӱп калбаза, јал алар. 15 Кемдийи кӱйӱп калза, ого чыгым болор. Је бойы аргадалар, оттоҥ чыкканы чылап аргадалар.
16 Слер – Кудайдыҥ байзыҥы деп, слердиҥ бойыгарда Кудайдыҥ Тыны јӱрӱ деп, билбейдигер бе? 17 Кудайдыҥ байзыҥын јоголтотон кижини Кудай јоголтып койор. Кудайдыҥ байзыҥы агару ине, ол байзыҥ – слер.
18 Кем де бойын бойы тӧгӱндебезин. Кемигер бу чакта чындаптаҥ ойгор болорго сананып јӱрген, ол кижи ойгор болорго, тенек боло берзин. 19 Бу телекейдиҥ ойгорлыгы – Кудайдыҥ алдында тенексиш болуп јат. Бичилген эмес беди: «Кудай ойгорлорды олордыҥ ла тузагыла тудуп јат». 20 База: «Кайракан ойгорлордыҥ шӱӱлтелерин билер. Олор куру».
21 Анайдарда, кем де улусла мактанбазын, ончозы слердийи: 22 Павел беди, эмезе Аполлос, эмезе Кифа, эмезе телекей, эмезе јӱрӱм, эмезе ӧлӱм, эмезе эмдиги ӧй, эмезе келер ӧй – бу ончозы слердийи. 23 Слер – Христостыйы, Христос – Кудайдыйы.
Христостыҥ апостолдоры
41 Анайдарда, бисти Христостыҥ јалчылары деп, Кудайдыҥ јажыттары учун каруулу улус деп, кажы ла кижи сананар учурлу. 2 Андый улустаҥ чындык болоры некелет. 3 Мени слер јаргылараар ба эмезе ӧскӧ улус јаргылаар ба, бу мени санааркатпай јат. Мен бойымды бойым да јаргылабайдым. 4 Бойымды бурулу деп бодобой до турган болзом, је мынызыла актанбай јадым. Мени јаргылаары – Кайракан. 5 Оныҥ учун Кайракан келбегенче, ӧйинеҥ озо бир де јаргылабагар. Ол караҥуйда јажырылганды јарыдып ийер, јӱректе алып јӱрген санааларды иле эдер. Ол тушта кажы ла кижи Кудайдаҥ бойыныҥ кайралын алар.
6 Мыны, карындаштар, бойым ла Аполлос керегинде слерге болуп айттым. Бичилгенге ӱзеери нени де этпеске бистеҥ ӱренигер, бирӱгер ӧскӧзиниҥ алдында бийиктединбезин деп кӱӱнзейдим. Ол тушта бир кижиле оморкоп, ӧскӧзин јектебезигер. 7 Чындап та, сени кем аҥылады? Сенде Кудайдаҥ албаган не бар? Алган болзоҥ, албаган чылап, не мактанадыҥ?
8 Слер тойдыгар ба? Байыдыгар ба? Бис јокко каандар болуп калдыгар ба? Слерди чындаптаҥ каандар боло берзин деп кӱӱнзеер эдим! Ол тушта бис те слерле кожо каандар болор эдибис. 9 Је сананзам, Кудай бисти, апостолдорды, ӧлӱмге јаргылаган калганчы улусты чылап, ончозыныҥ алдына тургузып койгондый. Биске бастыра телекей – ангелдер де, улус та кӧрӱп јадылар. 10 Бис Христоско болуп тенек, слер – Христостыҥ шылтузында ойгор. Бис чине јок, слер – кӱчтӱ. Слерди мактайдылар, бисти – јаман кӧрӧдилер. 11 Оноҥ болгой эмдиге јетире торолоп, суузап јадыбыс, ӱлтӱреп калган кийимдӱ јӱрӱбис, соктыртып јадыбыс, јадар јерис јок, 12 кызыл колыстыҥ кӱчиле иштеп јадыбыс. Бисти арбайдылар, бис алкайдыс. Бисти сӱредилер, бис чыдажадыс. 13 Бисти јамандайдылар, бис коот сӧстӧр айдадыс. Бис телекейге сӱре-чӧптий, бис эмдиге јетире таштанчыдый.
14 Слерди уйалтайын деп эмес, сӱӱген балдарымды чылап санандырайын деп, мыны бичип турум. 15 Слерди тӱмен ӱредӱчилер Христос керегинде ӱреткен де болзо, је адалар кӧп эмес. Слерге Сӱӱнчилӱ Јар јарлап, слерди Христос Иисуска туудым. 16 Оныҥ учун слерди сурап турум: Христостоҥ тем алып турганым чылап, менеҥ тем алыгар. 17 Бого болуп слерге Тимофейди ийдим. Ол Кайраканга чындык болуп јӱрген мениҥ карузыган уулым. Христос Иисуска болуп канайда јӱрӱп турганымды, кайда ла, кажы ла серкпеде канайда ӱредип јӱргенимди ол слерге эске алындырар.
18 Слерге келбезимде, кезигер јакшыркай берген. 19 Је Кайраканныҥ табы болзо, слерге удабас келип, јакшыркактардыҥ сӧстӧрин эмес, олор нени эдер аргалузын ченеп кӧрӧрим. 20 Кудайдыҥ Каандыгы сӧстӧ эмес, кӱчте. 21 Нени кӱӱнзейдигер? Слерге камчылу келейин бе, эмезе сӱӱштӱ ле јобожыган келейин бе?
Эски ачыткыны јок эдип кырыгар
51 Слерде балыр кылык табылган деп, чын табыш бар. Андый кылык керек дезе ӧскӧ калыктарда болгон деп угулбаган: кем де бойыныҥ ӱйиниҥ ордына адазыныҥ ӱй кижизиле јуртайт. 2 Слер дезе јакшыркап јадыгар. Андый керек эткен кижини бойыгардаҥ чыгарзын деп ыйлаган болзогор, торт болор эмес пе? 3 Мен ортогордо бойым јок то болзом, је ал-санаамла слерле кожо јӱрӱп, слерде болгоным чылап, андый керек эткен кижи јанынаҥ мындый јӧп чыгардым: 4 Иисус Христос Кайраканыстыҥ адына болуп јуулзагар, мен де тынымла, Иисус Христос Кайраканыстыҥ кӱчиле слерле кожо болуп, 5 оны сатанага берип ийели, эди-каны ӧлӱп калзын, је тыны Иисус Христос Кайраканыстыҥ кӱнинде аргадалзын.
6 Слердиҥ мактанар немегер јок. Бир эмеш ачыткы ончо тестени кӧпшидип турганын билбезеер бе? 7 Анайдарда, слерге јаҥы тесте болорго, эски ачыткыны јок эдип кырыгар. Слер ачыткы јок калаш эдигер, нениҥ учун дезе, пасха курааныбыс – Христос бис учун тайылып калган. 8 Оныҥ учун эски ачыткы, кинчектиҥ ле јаманныҥ ачыткызы бар калашла байрамдабактар. Карын, аруныҥ ла чындыктыҥ ачыткы јок калажыла байрамдактар.
9 Балыр јӱрӱмдӱ улуска бирикпегер деп, слерге самарада бичигем. 10 Је мен бу телекейдиҥ балыр јӱрӱмдӱлери, эмезе ачыркактары, эмезе тонокчылары, эмезе чалуга бажыраачылары керегинде айтпадым. Оноҥ башка слерге бу телекейди таштап барарга келижер эди. 11 Карын, мен карындаш деп аданып, бойы балыр јӱрӱм јӱрӱп, ачыркап, чалуга бажырып, јамандап, аракыдап, тоноп турган улуска слерди бирикпезин деп бичидим. Андый улусла кожо ажанбагар да.
12 Туш улусты јаргылайтаны мениҥ керегим беди? Слер бойыгардыҥ улузыгарды јаргылап јадыгар ине. 13 Туш улусты Кудай јаргылайт. Јаман кижини бойыгардаҥ ырадыгар.
Карындаштар ортодо ӧӧркӧш болбозын
61 Ӧскӧ карындашла блааш-тартышту керек бар болуп, агаруларда эмес, чындык эместерде јаргылажарга кемигер тидинет? 2 Агарулар бу телекейдиҥ улузын јаргылаарын билбей туругар ба? Калыктарды јаргылайтан болзогор, оок-тобыр керектердиҥ аайына чыгар аргагар јок болды ба? 3 Ангелдерди де јаргылаарысты билбей туругар эмеш пе? Јадын-јӱрӱмдеги керектерди айтпай да јадым. 4 Јадын-јӱрӱмдеги керектер јанынаҥ блааш-тартыш боло бергенде, оны серкпеде кем де эмес улустыҥ јаргызына не бередигер? 5 Слерди уйалтайын деп айдып турум: бойыныҥ карындаштарыныҥ аайына чыгар ойгор кижи ортогордо јок по? 6 Керек дезе карындаш карындажыла бӱтпестердиҥ алдына јаргылажат.
7 Анайдарда, бой-бойыгарла јаргылажып турганыгар – ол слердиҥ бӱткӱлинче јеҥдирткенигер. Тарынып артсагар, артык болор эмес пе? Слердеҥ айрып турза, артык болор эмес пе? 8 Карын, бойыгар јаман эдип, айрып јадыгар, керек дезе карындаштарла анайда кылынып јадыгар. 9 Чындык эместер Кудайдыҥ Каандыгын энчиленбес деп, билбей туругар ба? Аспагар: балыр јӱрӱмдӱлер, чалуга бажыраачылар, чайдам кылыктулар, бодулар, ӱй улусла јуртаган чылап кожо јуртап турган эр улус, 10 уурчылар, ачыркактар, аракызактар, јамандаачылар, тонокчылар Кудайдыҥ Каандыгынаҥ јер албас. 11 Слердиҥ кезигер андый болгон. Је Иисус Христос Кайраканныҥ адыла, Кудайыстыҥ Тыныла аруталдыгар, бойыгарды Кудайга агаруладыгар, акталдыгар.
Эт-кан – Кайраканга
12 Меге ончозын эдерге јараар, је ончозы туза экелбей јат. Меге ончозын эдери јарадылган, је мени не де бийлебес учурлу. 13 Курсак – карынга, карын – курсакка. Је Кудай онызын да, мынызын да јоголтып койор. Эт-кан балыр јӱрӱмге эмес, ол – Кайраканга, Кайракан – эт-канга. 14 Кудай Кайраканды тиргискен, Ол Бойыныҥ кӱчиле бисти де тиргизер. 15 Эди-каныгар – Христостыҥ ӱйелери деп, билбей туругар ба? Анайдарда, Христостыҥ эди-каныныҥ ӱйелерин алып, оны балыр јӱрӱмдӱ ӱй кижиниҥ ӱйелери эдетем бе? Јок туру! 16 Балыр јӱрӱмдӱ ӱй кижиге бириккени, оныла бир эт-кан боло бергенин билбей туругар эмеш пе? Айдылган јок беди: «Экӱ бир эт-кан боло берер». 17 Кайраканла биригип турган кижи Оныла бир тын болуп јат. 18 Балыр јӱрӱмнеҥ качыгар! Кижи кандый да кинчек этсе, ол эт-канга каршу јетирбей јат. Балыр јӱрӱмдӱ кижи акту бойыныҥ эди-канына удура кинчек эдет. 19 Эди-каныгар – бойыгарда јӱрӱп турган ла слерге Кудайдаҥ берилген Агару Тынныҥ байзыҥы деп, билбей туругар эмеш пе? Слер бойыгардыйы эмес. 20 Слерди јаан баала садып алгандар. Анайдарда, Кудайдыйы болгон эди-каныгар ла сӱнегер Кудайдыҥ магына болзын.
Айыл-јуртту болоры керегинде
71 Меге бичигенигер керегинде айдарым бу. Эр кижиге кижи албаза торт. 2 Је балыр кылык кӧптӧгӧнинеҥ улам кажы ла эр кижи ӱйлӱ болзын, кажы ла ӱй кижи ӧбӧӧндӱ болзын. 3 Ӧбӧӧни ӱйи алдында, ӱйи ӧбӧӧни алдында бойыныҥ молјулу керегин бӱдӱрер учурлу. 4 Ӱйи бойыныҥ эди-канына ээ эмес, оныҥ ээзи – ӧбӧӧни. Анайда ок ӧбӧӧни де бойыныҥ эди-канына ээ эмес, оныҥ ээзи – ӱйи. 5 Бой-бойыгардаҥ кыйышпагар. Јаҥыс кезек ӧйгӧ, экӱ јӧптӧжӧлӧ, орозо тударга ла бойыгарды мӱргӱге учурлаарга кожо болбозогор кем јок. Је мыныҥ кийнинде ойто кожо болыгар. Оноҥ башка, бойыгарды тудунып болбозыгардаҥ улам слерди сатана ченеердеҥ маат јок. 6 Је мен мыны јакарып эмес, јарадып айдадым. 7 Ончо улус мендий болзын деп кӱӱнзеер эдим, је кажы ла кижи бойы Кудайдаҥ сыйлу: бирӱзинде мындый, ӧскӧзинде андый сый бар.
8 Кижи албаган ла тул калган улуска айдып турум: олорго мен чилеп јаҥыскан јӱрзе торт. 9 Је тудунып болбой турган болзо, кижи алгылазын. Кычаныҥ одына алдырганча, кижи алза торт болор.
10 Је алышкан улуска мен эмес, Кайракан јакарат: ӱйи ӧбӧӧниле айрылышпас учурлу. 11 Айрылышса, јаҥыскан јӱрзин эмезе ӧбӧӧниле эптешсин. Ӧбӧӧни де ӱйиле айрылышпазын.
12 Арткан улуска Кайракан эмес, мен айдып турум: кандый бир карындаш Кудайга бӱтпес ӱйлӱ болзо, ӱйи оныла јуртаарга јӧп болзо, айрылышпазын, 13 бӱтпес ӧбӧӧндӱ ӱй кижи де, ӧбӧӧни оныла јуртаарга јӧп болзо, айрылышпазын. 14 Бӱтпес эр кижи бӱдер ӱйи ажыра, бӱтпес ӱй кижи бӱдер ӧбӧӧни ажыра Кудайга агарулалат. Оноҥ башка, балдарыгар ару эмес болор эди, эмди олор агару. 15 Бӱтпес кижи айрылыжарга турган болзо, айрылышсын. Бу учуралда бӱдӱп турган эр кижи эмезе ӱй кижи колбулу эмес. Кайракан бисти амырга кычырган. 16 Кайдаҥ билериҥ, ӱй кижи, ӧбӧӧниҥди аргадап болбозыҥ ба? Эмезе сен, эр кижи, кайдаҥ билериҥ, ӱйиҥди аргадап болбозыҥ ба?
17 Је кажы ла кижи Кайраканныҥ ого бергениле јӱрзин, Кудай кычырып аларда кандый болгон, андый болуп артсын. Мындый јакаруларды ончо серкпелерге берип јадым. 18 Томдолгон кижи Кудайдыҥ кычырузын алынган болзо, томдолгонын јажырбазын. Томдолбогон кижи алынган болзо, томдолбозын. 19 Томдолыш – ол не де эмес, томдолбогоны – ол не де эмес, је Кудайдыҥ јакылталарын бӱдӱргени учурлу. 20 Кажы ла кижи кандый болордо кычырылган, андый болуп артсын. 21 Кул тужыҥда кычырылган болзоҥ, санааркаба. Је јайым болор аргалу болзоҥ, бу арганы тузалан. 22 Кайракан кычырып алган кул – Кайраканныҥ јайым кижизи. Анайып ок јайым тужында кычырылган кижи – Христостыҥ кулы. 23 Слерди јаан баала садып алгандар. Улустыҥ кулдары боло бербегер! 24 Карындаштар, кажы ла кижи кандый болордо кычырылган, Кудайдыҥ алдында андый болуп артсын.
25 Кыстар керегинде айтса, Кайраканнаҥ јакару албадым, је јӧп берип јадым. Меге, Кудайдаҥ быйан јеткен кижиге, бӱдерге јараар. 26 Эмдиги уур-кӱчтердеҥ улам кижи кандый, андый болуп артса торт деп бодойдым. 27 Ӱйиҥле кожо бо? Айрылыжар эбиҥ бедиребе. Ӱй кижи јок арттыҥ ба? Ӱй кижи бедиребе. 28 Је кижи де алзаҥ, кинчек этпезиҥ. Кыс бала кижиге барза, кинчек этпес. Је андый улуста јадын-јӱрӱмниҥ уур-кӱчтери болор. Мен слерди мынаҥ айрыыр кӱӱндӱ.
29 Слерге айдайын деп, карындаштар: ӧй ас артып јат, оныҥ учун ӱйлӱ улус ӱй јоктый болор учурлу, 30 ыйлап јӱрген улус – ыйлабай јӱргендий; сӱӱнип јӱрген улус – сӱӱнбей јӱргендий; садып алып турган улус – албай тургандый; 31 бу телекейдиҥ немелериле тузаланып турган улус – тузаланбай тургандый, нениҥ учун дезе бу телекейдиҥ сӱр-кебери јоголып јат.
32 Мен слерде санааркаш јок болзын деп кӱӱнзейдим. Кижи албаганы, Кайраканга канайып јарайын деп, Кайракандыйын сананат. 33 Айыл-јурттузы ӱйиме канайып јарайын деп, јердийин сананат. Ӧбӧӧндӱзи ле кыс ортодо башказы бар: 34 кижиге барбаганы эмезе кыс эди-каныла да, тыныла да агару болорго, Кайраканга канайып јарайын деп, Кайракандыйын сананат. Ӧбӧӧндӱзи ӧбӧӧниме канайып јарайын деп, јердийин сананат. 35 Мыны ончозын слердиҥ јайымыгарды астадарга болуп эмес, слерге ок тузалу болзын деп айдадым. Мен слерди туура тартылбай, јаантайын Кайраканга јарамыкту јӱрзин деп кӱӱнзейдим.
36 Кызы јажы једип, јаҥыскан јӱргени јакшы эмес деп бодоп турган кижи эдейин дегенин этсин. Кинчек болбос, алышсын. 37 Је кем турумкай јӱректӱ, оны не де албадабай турган болзо, бойыныҥ кӱӱнин башкарып, кижи албайын деп, јӱрегинде бек сананып алган болзо, ол јакшы эдет. 38 Оныҥ учун кижи алып турганы јакшы эдет, кижи албай турганы оноҥ артык эдет.
39 Ӧбӧӧни тирӱ јӱрерде, ӱйи Јасакла колболгон. Ӧбӧӧни јада калза, кемге барар кӱӱндӱ, ого барар. Јаҥыс ол кижи Кайракандыйы болор учурлу. 40 Мениҥ шӱӱлтемле јаҥыскан артса, кежиктӱ болор. Је мениҥ бойымда ок Кудайдыҥ Тыны бар деп, бодоп јадым.
Чалуларга тайган курсак керегинде
81 Эмди чалуларга тайган курсак керегинде. Ончобыста билгир бар деп билерис. Је билгир кижини бийиркедет, сӱӱш – тыҥыдат. 2 Нени де билерим деп сананып турган кижи билер учурлузын билбей јат. 3 Кудайды сӱӱп турган кижи Кудайды билип алган .
4 Чалуларга тайган курсак керегинде айдып тура, чалу телекейде не де эмес деп, бир Кудайдаҥ башка, ӧскӧ кудай јок деп билерис. 5 Теҥериде беди, јерде беди, кудайлар деп адалганы бар. Андый кудайлар кӧп, бийлер де кӧп. 6 Је бисте бир Ада Кудай. Ол ончозыныҥ Јайаачызы, Ого болуп јӱрӱп јадыбыс. Бисте бир Кайракан – Иисус Христос. Ончозы Ол ажыра јайалган, Ол ажыра јӱрӱп јадыбыс.
7 Је андый билим ончо улуста эмес. Кезик улус бу јууктарга јетире чалуларга бажырып, бого темигип калган учун тайган курсакты јигенде, ол чалуларга учурлалган деп сананып јадылар. Олордыҥ санаазы чын шӱӱр аргазы јок болуп, быјартыдым деп бодоп јадылар. 8 Курсак бисти Кудайга јууктатпай јат. Ажанып турган болзобыс, кирелте албайдыс, ажанбай турган болзобыс, нени де јылыйтпайдыс.
9 Је калак, бу јайымыгар чине јокторго буудак болбозын. 10 Сен, андый билимдӱ бойыҥ, кара јаҥдулардыҥ байзыҥында ажанып отурган болдыҥ. Сени чине јок кижи кӧрӱп ийеле, бойыныҥ санаазыла чалуларга тайган курсакты јиирге тартылбас па? 11 Сениҥ билгириҥнеҥ чине јок карындажыҥ ӧлӧр. Христос бу да карындажыҥ учун ӧлгӧн ине. 12 Анайып карындаштарыгарга удура кинчек эдип, олордыҥ чине јок санаазын шыркалап, Христоско удура кинчек эдип јадыгар. 13 Оныҥ учун, курсак карындажымды бӱдӱрилтип турган болзо, оны бӱдӱрилтпеске, ӱргӱлјиге эт јибезим.
Ончозын Сӱӱнчилӱ Јарга болуп эдип јадым
91 Мен јайым эмезим бе? Мен апостол эмезим бе? Иисус Христос Кайраканысты кӧрбӧдим бе? Кайраканла бир болуп јӱргенигер – мениҥ ижимниҥ турултазы эмес пе? 2 Ӧскӧ улуска апостол эмес болзом, је слерге – апостол. Апостол болорго тудулганымды керелеген таҥма – Кайраканла бир болуп јӱрген бойыгар.
3 Мени јаргылап тургандарга бойымды коруп айдар сӧзим бу. 4 Бисте јиир, ичер јаҥ јок по? 5 Ӧскӧ апостолдор чылап, Кайраканныҥ карындаштары эмезе Кифа чылап, бӱдӱп турган ӱйлерлӱ болуп, јолдо кожо алып јӱрер јаҥыбыс јок по? 6 Эмезе јаҥыс менде ле Варнавада иштебес јаҥ јок по?
7 Кандый јуучыл бойыныҥ акчазыла черӱде туруп јат? Виноградты тарыйла, оноҥ алып јибей турган кижи бар ба? Уй кабырып, оныҥ сӱдинеҥ ичпей турган кижи бар ба? 8 Мыны кижи чилеп шӱӱп айдып турган болорым ба? Мыны ок Јасак айдып турган эмес пе? 9 Моисейдиҥ Јасагында бичилген јок беди: «Теермен айландырып турган чардыҥ оозын туй буулаба». Кудай чарлар керегинде сананып туру эмеш пе? 10 Эмезе биске мыны айдып туру ба? Мынайда биске бичилген эмей, нениҥ учун дезе кыра сӱрӱп турган кижи, иженип сӱрер учурлу; теермендеп турган кижи, ӱлӱӱмди аларым деп, иженип теермендеер учурлу. 11 Слердиҥ бойыгарда Тынныҥ ӱренин ӱрендеген болзобыс, тӱжӱм чилеп, слердеҥ болуш алзабыс, ол кӧп пӧ? 12 Ӧскӧ улуста слердеҥ болуш алар јаҥ бар болзо, бисте андый јаҥ оноҥ кӧп эмес пе? Је бис бу јаҥла тузаланбадыс. Карын, Христостыҥ Сӱӱнчилӱ Јарын јарлаарга буудак этпеске, ол керегинде унчукпадыс.
13 Байзыҥныҥ ишчилери байзыҥнаҥ азыранып турганын, тагылдыҥ јанында иштеп јӱрген улус тайганнаҥ ӱлӱӱ алып турганын билбейдигер эмеш пе? 14 Анайып, Сӱӱнчилӱ Јар јарлыктап јӱрген улус јӱрӱмге керектӱзин јарлыкташтаҥ алзын деп, Кайракан да јакарган.
15 Је мен мыныла бир де тузаланбадым. Мыныла тузаланайын деп бичиген эмезим. Кем-кем мактанарымды јоголткончо, ӧлӱп калзам, меге торт болор. 16 Сӱӱнчилӱ Јар јарлап јӱрген болзом, мактанарым јок ине, ол мениҥ молјуум. Оны јарлабазам, меге ачу-корон болор! 17 Мыны бойымныҥ кӱӱнимле эдип јӱрген болзом, јал алар эдим. Бойымныҥ кӱӱнимле эмес болзо, меге бӱдӱмјилелген ишти эдип јадым. 18 Мениҥ јалым неде? Сӱӱнчилӱ Јарды јарлыктап, јарлыкчыныҥ јаҥыла тузаланбай, Христос керегинде јалы јокко јарлап јӱргенимде.
19 Ончозынаҥ јайым бойым, улусты Кудайга кӧптӧҥ таап аларга, ончозына кул боло бергем: 20 иудейлерди Кудайга таап аларга, иудейлерге иудейдий болгом; Јасакка багып јӱрген улусты таап аларга, олорго Јасакка багып јӱрген кижидий болгом; 21 Јасакты билбес улусты таап аларга, олорго Јасакты билбес кижидий болгом. Кудайдыҥ Јасагын билип, Христоско багып јадым. 22 Чине јок улусты таап аларга, чине јок улуска чине јок кижидий болгом. Кезиктерин де болзо аргадап аларга, ончозына ончозындый боло бергем. 23 Мыны Сӱӱнчилӱ Јарга болуп оныҥ бӧлӱги боло берерге эдип јадым.
24 Маргаанда кӧп улус јӱгӱрип јат, је кайралды бир кижи алып турганын билбезигер бе? Кайралды аларга, анайып јӱгӱригер! 25 Маргаанныҥ ончо туружаачылары кӧп немедеҥ мойноп јадылар. Олор чалдыгар чечектиҥ ӧрӱмелин аларга болуп мыны эдедилер, бис чалдыкпас ӧрӱмелди аларга болуп. 26 Оныҥ учун амадулу кижи чилеп јӱгӱрип, кейди темей јудуруктабай, 27 је эди-канымды согуп, оны бойыма кул эдип јадым. Ӧскӧ улуска јарлыктап, бого бойым јарамыкту артайын деп, анайда эдедим.
Биске озолодо айтканы
101 Адаларыс ончозы булуттыҥ алдында болгонын, ончозы талайды ӧткӱре ӧдӧ бергенин слерди билзин деп турум, карындаштар. 2 Ончозы булут ла талай ажыра ӧдӱп, Моисейле бир болорго креске тӱшкен. 3 Ончозы тынныҥ бир ле курсагын јиген, 4 тынныҥ бир ле суузынын ичкен. Олор кожо барып јаткан тынныҥ Кайа-Тажынаҥ ичкен. Кайа-Таш Христос болгон. 5 Је олордыҥ кӧбизи Кудайдаҥ јараду албай, куба чӧлдӧ ӧлӱп калган.
6 Јаманга олор чылап тартылбазын деп, бу биске тем болгоны ол. 7 Анайда ок олордыҥ кезиги чилеп, чалуларга бажырбагар, бичилгениле: «Калык отурып, јиген, ичкен, оноҥ туруп, сооттой берген». 8 Олордыҥ кезиги чилеп, балыр кылынбайлы. Олор балыр кылынып, бир кӱнге јирме ӱч муҥы ӧлӱп калган. 9 Олордыҥ кезиги ченегени чилеп, Христосты ченебектер. Олор јыланга чактырып, ӧлӱп калган. 10 Олордыҥ кезиги калактаганы чылап, калактабагар. Олорды Јоголтоочы-Ангел ӧлтӱрип койгон. 11 Бу ончозы биске тем эдип олорло болгон; биске, калганчы чакта јӱрген улуска, ӱредӱ болзын деп бичилген. 12 Оныҥ учун, бек туруп јадым деп сананып јӱрген кижи, јыгылбаска, чеберлензин. 13 Слерге улусла болуп турган ченелте тӱшкен. Кудай чындык, Ол кӱчигер јетпес ченелтелерди болдыртпас, је ченелте тужында оны ӧдӱп чыгар арга берер.
14 Анайдарда, кару улузым, чалуга бажыратаннаҥ качыгар! 15 Слерге керсӱ улуска чылап айдып турум. Нени айдып турганымды бойыгар сананып кӧригер. 16 Алкыштыҥ айагын алкап турганыста, Христостыҥ каныла бириккенис ол эмес пе? Калашты сындырып турганыста, Христостыҥ эди-каныла бириккенис ол эмес пе? 17 Бу калаш бир, бис кӧп тӧ болзобыс, бир эт-кан боло бередис, нениҥ учун дезе ончобыс бир калашты ӱлежип јадыбыс.
18 Израильдиҥ калыгын кӧригер: тайганды јип тургандары тагылла бириккени ол эмес пе? 19 Мен нени айдып турум? Чалуга тайганда кандый бир учур бар деп пе, эмезе чалуныҥ бойында кандый бир учур бар деп пе? 20 Јок эмей. Је ӧскӧ калыктар тайылга эткенде, Кудайга эмес, шилемирлерге тайып јадылар. Мен дезе слерди шилемирлерге бирикпезин деп турум. 21 Кайраканныҥ айагын да, шилемирлердиҥ айагын да ичип болбозыгар, Кайраканныҥ курсагын ла шилемирлердиҥ курсагын јип болбозыгар. 22 Эмезе Кайраканды ачындырарга турубыс эмеш пе? Бис Оноҥ кӱчтӱ болдыс эмеш пе?
Ончозын Кудай макталзын деп эдигер
23 Меге ончозын эдерге јараар, је ончозы туза экелбей јат. Меге ончозын эдери јарадылган, је ончозы тыҥыдар арга бербей јат. 24 Кем де бойына туза бедиребезин, је ӧскӧ кижиге бедирезин.
25 Эттиҥ базарында садылып турганын ончозын бир де шиҥдебей јигер, санаагар амыр болзын. 26 Јер ле ондо бар ончо неме Кайракандыйы. 27 Кудайга бӱтпей турган улустыҥ кемизи слерди айлына кычырза, слер барар кӱӱндӱ болзогор, алдыгарга салып бергенди бир де шиҥдебей јигер, санаагар амыр болзын. 28 Је кем слерге: «Бу чалуга тайылган курсак» – дезе, санаазы токыналу болзын деп, мыны айткан кижиге болуп јибегер. 29 Слердиҥ санаагар керегинде эмес, ӧскӧ кижинийи керегинде айдып турум. Нениҥ учун мениҥ јайымымды ӧскӧ кижиниҥ санаазы јаргылаар учурлу? 30 Курсакты алкыш-быйанду јип турган болзом, алкыш-быйаным айдып турган курсак учун мени не јамандайтан?
31 Анайдарда, јип пе, ичип пе, нени де эдип турган болзогор, Кудай макталзын деп эдигер. 32 Иудейлерге де, еллиндерге де, Кудайдыҥ серкпезине де бӱдӱрилер шылтак болбой, 33 мен чилеп эдигер. Мен ончо улуска ончозында јараарга кичеенип, бойыма туза бедиребей, карын, кӧп улуска туза бедиреп, олор аргадалзын деп јадым.
Кем кемге баш?
111 Христостоҥ тем алып турганым чылап, менеҥ тем алыгар. 2 Менийин ончозын ундыбаганыгар учун, мен слерге берген ӱредӱдеҥ кыйбай јӱргенигер учун слерди мактап турум, карындаштар. 3 Анайда ок слерди билзин деп турум: кажы ла эр кижиге баш – Христос, ӱй кижиге баш – ӧбӧӧни, Христоско баш – Кудай. 4 Бажын јабынып алып мӱргип эмезе судурлап турган кажы ла эр кижи бойыныҥ бажын уйатка тӱжӱрет. 5 Бажын јабынбай мӱргип эмезе судурлап турган кажы ла ӱй кижи бойыныҥ бажын уйатка тӱжӱрет. Ол бажын јӱлӱдип койгон ӱй кижидий. 6 Ӱй кижи јабынбаска турган болзо, чачын кайчылазын. Је кайчыладып эмезе јӱлӱдип койгоны ӱй кижиге уйатту болзо, јабынзын. 7 Анайдарда, эр кижи бажын јабынбас учурлу, нениҥ учун дезе ол – Кудайдыҥ сӱр-кебери ле магы, ӱй кижи – ӧбӧӧниниҥ магы. 8 Эр кижи ӱй кижидеҥ табылган эмес, ӱй кижи эр кижидеҥ табылган. 9 Эр кижи ӱй кижиге јайалган эмес, ӱй кижи эр кижиге јайалган. 10 Оныҥ учун ӱй кижи бажын јабынар учурлу. Мынызы дезе, ол јаҥныҥ алдында јӱрген деп, ангелдерге темдек болор. 11 Андый да болзо, Кайраканла бир болуп турганда, эр кижи ӱй кижини, ӱй кижи эр кижини толтырат. 12 Ӱй кижи эр кижидеҥ чилеп, эр де кижи ӱй кижидеҥ табылат, је ончозы Кудайдаҥ болуп јат.
13 Бойыгар сананып кӧригер, ӱй кижиге бажын јабынбай Кудайга мӱргиирге јакшы ба? 14 Эр кижи узун чачту јӱрзе, мынызы ого уйат деп, слерди ары јанынаҥ берилгени ӱретпей јат па? 15 Је ӱй кижи узун чачту јӱрзе, мынызы ого кӱндӱ. Чач ого јабынчыныҥ ордына берилген ине. 16 Кем сӧс блаажарга кӱӱнзезе, ого айдатаным бу: бисте де, Кудайдыҥ серкпелеринде де ӧскӧртӧ этпей јат.
Кайраканныҥ ажын јиири керегинде
17 Слерге база айдып, мактабазым, нениҥ учун дезе кӧп сабазында јакшыга эмес, јаманга јуулыжып јадыгар. 18 Јуунга јуулышканыгарда, ортогордо бӧлиниш болуп јат деп, меге угулат. Бого кезектей бӱдӱп јадым. 19 Кудай кемигерди јарадып турганы јарталзын деп, ортогордо јӱзӱн-башка шӱӱлтелер де болор учурлу. 20 Анайдарда, кожо јуулышканыгарда, оны Кайраканныҥ ажын јиирге јуулыштыгар деп айдарга јарабас, 21 нениҥ учун дезе кажыгар ла бойыныҥ ажын јиирге меҥдейт. Анайып бирӱгер аштап артат, ӧскӧгӧр ичинип алат. 22 Ичип-јиирге слерде айыл-јурт јок по? Эмезе Кудайдыҥ Серкпезин јектеп, јоктуларды базынып јадыгар ба? Слерге нени айдар? Мактайтан ба? Бу учун слерди мактабазым.
23 Слерге бергенимди Кайраканныҥ бойынаҥ алдым: садып ийген тӱнде Иисус Кайракан калаш алып, 24 алкыш јетирген, сындырала, айткан: «Алыгар, јигер. Бу – слерге сындырылып јаткан эди-каным. Мени эске алынып, анайда эдип јӱригер». 25 Анайда ок курсак јигенниҥ кийнинде айакты да алып, айткан: «Бу айак – Мениҥ канымдагы јаҥы кереес. Бу айактаҥ кажы ла сайын ичсегер, Мени эске алыныгар. 26 Кажы ла сайын бу калашты јип, бу айакты ичип турганыгарда, Кайракан келбегенче Оныҥ ӧлӱмин јарлап јадыгар».
27 Анайдарда, Кайраканныҥ бу калажын јип эмезе айагын ичип, мыны јарамыкту эмес эдип турган кижи, Оныҥ эди ле каны алдында бурулу болор. 28 Кижи бойын ченезин, анайып бу калаштаҥ јизин, бу айактаҥ ичсин, 29 нениҥ учун дезе, Кайраканныҥ эди-канын сананбай ичип-јип турган кижи бойыныҥ јаргызын ичип-јип јат. 30 Мынаҥ улам ортогордо чине јок ло оору улус кӧп, кӧбизи ӧлӱп јат. 31 Је бойыбысты бойыбыс јаргылаган болзобыс, јаргылатпас эдибис. 32 Бу телекейдиҥ улузыла кожо јаргылабаска, Кайракан бисти јаргылап, кезедип јат.
33 Анайдарда, карындаштарым, курсак јиирге јуулыжып, сакыжыгар. 34 Аштап турганыгар айлында ажанып алзын. Слерге јаргыга јуулышпаска анайда эдигер. Келзем, ӧскӧ сурактардыҥ аайына чыгарым.
Агару Тынныҥ јайалталары
121 Слерди Тынныҥ јайалталары керегинде билзин деп турум, карындаштар. 2 Кара јаҥду болороордо, слерди тил јок чалуларга не де тартып тургандый, олорго бажырарга барып туратанаарды билеригер. 3 Оныҥ учун слерге айдып турум: Кудайдыҥ Тыныла айдып турган бир де кижи Иисуска анафема дебес. Бойында Агару Тын јӱрбей турган бир де кижи Иисусты Кайракан деп адап болбос.
4 Јайалталар јӱзӱн-башка, је олорды бир Тын башкарат. 5 Кудайга јалчы болуп јӱрери јӱзӱн-башка, је оны бир Кайракан башкарат. 6 Кажызыныҥ ла эдип јӱргени јӱзӱн-башка, је мыны ончозын ончо улустыҥ бойында бир ле Кудай эдет. 7 Је кажыбыста ла Тынныҥ эдип турганы ончобыска тузага болуп јат. 8 Бир кижиге Тынла ойгорлыктыҥ сӧзи берилет, ӧскӧзине ол ло Тынла билгирдиҥ сӧзи берилет. 9 Бирӱзине ол ло Тынла Кудайга бӱдӱп јӱрери берилет. Ӧскӧзине ол ло Тынла ооруны јазар јайалта берилет. 10 Кезигине кайкалдар јайаар кӱч, кезигине судурлаары, кезигине тындарды ылгаштырары, кезигине ӧрӧртинеҥ тилдер, кезигине бу тилдерле айтканды јартаары берилет. 11 Је мыны ончозын бир ле Тын эдип, бу јайалталарды кажызына ла Бойыныҥ кӱӱнзегениле ӱлейт.
Бис – Христостыҥ эди-каны
12 Эт-кан бир, је ондо кӧп ӱйелер. Олор кӧп тӧ болзо, ончозы бир эт-кан болуп јадылар. Анайда Христос то керегинде айдарга јараар. 13 Бис ончобыс – иудейлер ле еллиндер, кулдар ла јайым улус бир эт-кан боло берерге, бир Тынла креске тӱжӱп, ончобыс ол ок Тынла толтырылганыс.
14 Эт-кан бир ӱйедеҥ эмес, кӧп ӱйелердеҥ туруп јат. 15 Бут: «Мен кол эмезим, оныҥ учун эт-кандыйы эмезим» – дезе, мынаҥ улам ол эт-кандыйы болбой барар ба? 16 Кулак: «Мен кӧс эмезим, оныҥ учун эт-кандыйы эмезим» – дезе, мынаҥ улам ол эт-кандыйы болбой барар ба? 17 Ончо эт-кан кӧс болзо, ол канайып угар эди? Ончо эт-кан кулак болзо, ол канайып јыт алар эди? 18 Је Кудай Бойыныҥ кӱӱнзегениле ончо ӱйелерди бир эт-канда кондырган. 19 Ончозы бир ӱйе болгон болзо, эт-кан кайда болор эди? 20 Је эмди ӱйелер кӧп, эт-кан – бир. 21 Кӧс колго: «Сен меге керек јок» – деп айдып болбос, эмезе баш буттарга: «Слер меге керек јок» – деп. 22 Карын, эт-канда кӱч јок деп бодолып турган ӱйелер сыраҥай керектӱ болуп калат. 23 Эт-канда тыҥ баалалбайт деп бодолып турган ӱйелерди артык кичеейдис. 24 Уйатту деп бодолып тургандарына кӧп кичеемел эдедис. Бӱдӱми јараш ӱйелер мыны керексинбей јадылар. Је тыҥ баалалбай турган ӱйелер баалалзын деп, Кудай эт-канды анайда бӱдӱрген. 25 Эт-канда бӧлиниш болбозын деп, ончо ӱйелер бой-бойын теҥ кичеезин деп. 26 Бир ӱйе шыралап турган болзо, оныла кожо ончо ӱйелер шыралап јадылар, бир ӱйе макталып турган болзо, оныла кожо ончо ӱйелер сӱӱнип јадылар.
27 Слер де – Христостыҥ эди-каны, таҥынаҥ – ӱйелер. 28 Кудай Серкпеде, баштапкызында, апостолдорды туткан, экинчизинде – јарлыкчыларды, ӱчинчизинде – ӱредӱчилерди. Ӧскӧлӧрине кайкалдар јайаар кӱч берген, анайда ок ооруны јазар, болужар, башкарар, ӧрӧртинеҥ тилдерле айдар јайалталар берген. 29 Ончозы апостолдор бо? Ончозы јарлыкчылар ба? Ончозы ӱредӱчилер бе? Ончозы кайкал јайаачылар ба? 30 Ончозында ооруны јазар јайалта бар ба? Ончозы ӧскӧ тилдерле айдат па? Ончозы бу тилдерле айтканды јартайт па?
31 Мынаҥ јаан јайалталарды аларга кӱӱнзегер. Мен слерге эҥ артык јолды кӧргӱзерим.
Сӱӱш ончозынаҥ бийик
131 Улустыҥ да, ангелдердиҥ де тилдериле айдып турган болзом, је менде сӱӱш јок болзо, мен – шыҥыраган јес эмезе табыштанган кимвал . 2 Судурлаар јайалталу болзом, ончо јажыттарды билер болзом, меге ончо билгирлер берилген болзо, бӱдӱп, кырларды да јылдырып ийер аргалу болзом, је менде сӱӱш јок болзо, – мен не де эмезим. 3 Не барымды ӱлеп берзем, эди-канымды ӧртӧӧргӧ берип ийзем, је менде сӱӱш јок болзо, – бу меге кандый да туза экелбес.
4 Сӱӱш узак чыдажат, быйан эдет, сӱӱш кӱйӱнбейт, сӱӱш мактанбайт, јакшыркабайт; 5 улуска кату эмес, бойындыйын бедиребейт, ачынбайт, јаманды тоолобойт. 6 Сӱӱш јаманга сӱӱнбейт, ол чындыкла кожо сӱӱнет. 7 Не де болзо, сӱӱш ончо јаманды таштайт, ончозына бӱдет, јаантайын иженет, ончозын чыдажып ӧдӧт.
8 Судурлаштар токтоп то калза, тилдер унчукпай да барза, билгир керек јок то болуп калза, сӱӱш качан да тӱгенбейт. 9 Бистиҥ билерис кезектей, судурлап та турганыс кезектей. 10 Толо кемдӱзи једип келзе, кезектейи јоголып калар. 11 Бала тужымда бала чылап айткам, бала чылап санангам, бала чылап шӱӱгем. Эр кемине једип келеле, бала тужымдазын артырып койгом. 12 Эмди кӱскӱдеҥ чилеп, боромтык сӱрди кӧрӱп јадыбыс, ол тушта чике-јарт кӧрӧрис. Эмди кезектей билерим, ол тушта Кудай мени билип алганы чылап, толо билип аларым.
13 Эмди бу ӱчӱ јӱрет: бӱдӱмји, ижемји ле сӱӱш. Је олордыҥ эҥ јааны – сӱӱш.
Јайалталар серкпени ӧскӱрерге берилген
141 Сӱӱшке јӱткигер, тынныҥ јайалталарын, анчада ла судурлаштыҥ јайалтазын аларга кӱӱнзегер. 2 Ӧскӧ тилле айдып турган кижи улуска эмес, Кудайга айдат, нениҥ учун дезе оны кем де аайлабайт – ол јажыттарды тынла айдат. 3 Судурлап турган кижи айдып, улуска ӧзӧргӧ болужып, олорды јӧмӧп, кӧкӱдип јат. 4 Ӧскӧ тилле айдып турган кижи бойына ӧзӧргӧ болужат; судурлап турган кижи серкпеге ӧзӧргӧ болужат. 5 Ончогор ӧскӧ тилдерле айтсын деп кӱӱнзейдим, је судурлазагар, торт болор. Судурлап турган кижи, ӧскӧ тилдерле айдып турган кижидеҥ бийик, серкпе ӧссин деп болужарга, ӧскӧ тилдерле айдылганы јарталып турган учуралдаҥ башка.
6 Эмди слерге келип, карындаштар, ӧскӧ тилдерле айда берген болзом, менеҥ слерге кандый туза болгой эди? Слерге нени де айдып бербес эдим, нени де ачпас эдим, бир де билгир бербес эдим, нени де судурлабас эдим, неге де ӱретпес эдим. 7 Анайып ок тын јок то немелер – шоор эмезе јадаган бир тӱҥей ӱнденип турган болзо, нени шоорлоп эмезе јадагандап турганын канайып билип алар? 8 Амыргы аайлап болбос эттире ӱнденип турза, јуу-согушка кем белетенер? 9 Анайып слер де: аайлап болбос сӧстӧр айдып турган болзогор, нени айдып турганыгарды улус канайып аайлаар? Слер оны куру кейге айдарыгар.
10 Телекейде сӱрекей кӧп јӱзӱн-башка сӧстӧр бар, олордыҥ кажызы ла учурлу. 11 Анайдарда, бу сӧстӧрдиҥ учурын оҥдобой турган болзом, айдып турган кижиге мен – ӧскӧ ороонныҥ кижизи, айдып турган кижи де меге – ӧскӧ ороонныҥ кижизи. 12 Анайып слер де: Тынныҥ јайалталарын аларга кӱӱнзеп, серкпе ӧссин деп болужарга, олорло байыырга кичеенигер.
13 Оныҥ учун ӧскӧ тилле айдып турган кижи тилдерди јартаарыныҥ јайалтазын аларга мӱргиир учурлу. 14 Андый тилле мӱргип тургамда, тыным мӱргип јат ине, је санаам мында турушпай јат. 15 Нени эдейин? Тынла мӱргиирим, санаамла да мӱргиирим; тынла сарнаарым, санаамла да сарнаарым. 16 Кудайды тынла алказаҥ, слердиҥ јууныгардагы билбес кижи алкыжыҥа каруу эдип, «Аминь!» деп, канайып айдар? Нени айдып турганыҥды ол билбес. 17 Сен алкыш-быйанды јакшы айдып јадыҥ, је ӧскӧ кижи оноҥ ӱредӱ албай јат.
18 Кудайыма алкыш-быйан айдып турум: ӧскӧ тилдерле ончогордоҥ артык айдып јадым. 19 Је серкпеде ӧскӧ тилле тӱмен сӧстӧр айтканчам, ӧскӧлӧрин ӱредерге, санаамнаҥ беш сӧс айдайын.
20 Карындаштар! Санаагарла балдар болбогор. Јаманга балдар болыгар, санаагарла – эр кемине јеткен улус болыгар. 21 Јасакта бичилген:
«Бу калыкка ӧскӧ тилдерле,
ӧскӧ ороондордыҥ улузы ажыра айдарым,
је ол до тушта Мени уккылабас – деп, Кайракан айдат».
22 Анайдарда, ӧскӧ тилдер бӱдӱп турган улуска эмес, бӱтпей турган улуска билди болуп јат; судурлаш – бӱтпей турган улуска эмес, бӱдӱп турган улуска берилип јат. 23 Ончо серкпе јуулыжып келзе, ончозы ӧскӧ тилдерле айда берзе, билбес эмезе бӱтпей турган улус кирип келзе, санаагар ордында эмес деп айтпас па? 24 Ончозы судурлап турза, бӱтпей турган кижи эмезе билбес кижи кирип келзе, Кудай оныҥ кинчектерин слер ажыра иле эдип, јаргылаар. 25 Анайып, оныҥ јӱрегиниҥ јажыттары ачылар. Ол кӧҥкӧрӧ јыгылып, Кудайга бажырып, угузар: «Чындаптаҥ Кудай ортогордо».
26 Анайдарда не, карындаштар? Јуулыжып келгенигерде, кажыгарда ла сарын бар, ӱредӱ бар, Кудайдаҥ ачылта бар, кем де ӧскӧ тилле айдат, ӧскӧзи оны јартайт. Бу ончозы серкпеге ӧзӧргӧ болушкай. 27 Ӧскӧ тилле айдып турган улус бар болзо, эки, кӧп лӧ салза ӱч кижи айтсын. Айла ээчий-деечий айтсын, бир кижи јартазын. 28 Јартаар кижи јок болзо, ӧскӧ тилле айдаачы кижи јуунда унчукпазын, бойына ла Кудайга айтсын. 29 Эки эмезе ӱч јарлыкчы айтсын, арткандары олордыҥ айтканын шӱӱшсин. 30 Отургандардыҥ бирӱзине ачылта болзо, айдып турганы унчукпай барзын. 31 Ончозын ӱредерге ле ончозын кӧкӱдерге ончогор ээчий-деечий судурлаар аргалу. 32 Јарлыкчылардыҥ тыны јарлыкчыларга уккур, 33 нениҥ учун дезе Кудай – ол аайы јоктыҥ эмес, амырдыҥ Кудайы. Агарулардыҥ ончо јуундарында чылап, 34 ӱй улус серкпелерде унчукпас учурлу. Олорго айдарга јарабас, олор уккур болор учурлу. Мынайда Јасак та айдат. 35 Неге ӱренип аларга турган болзо, айлында ӧбӧӧндӧринеҥ суразын. Серкпеде сӧс айдары ӱй кижиге уйат ине.
36 Эмезе Кудайдыҥ сӧзи слердеҥ чыкты эмеш пе? Эмезе јаҥыс слерге јетти бе? 37 Бойын јарлыкчы эмезе тынла јӱрӱп јадым деп бодоп турган кижи аайлаар учурлу: слерге бичип турганым – ол Кайраканныҥ јакылталары. 38 Мыны јектеп турган кижи бойы јектелер.
39 Анайдарда, карындаштар, судурлаарга јӱткигер, је ӧскӧ тилдерле айдарга буудак этпегер. 40 Је ончозы чын ла аайлу-башту болзын.
Христос тирилген
151 Мен слерге јарлаган Сӱӱнчилӱ Јарды эске алындырып турум, карындаштар. Оны слер алдыгар, ондо бек туруп јадыгар. 2 Мен слерге јарлаган сӧстӧҥ бек тудунып турган болзогор, бу Јар ажыра аргадалып јадыгар. Андый эмес болзо, калас бӱттигер.
3 Баштапкызында, бойымныҥ алганымды, слерге бердим: бичилгениле, Христос кинчектерис учун ӧлгӧн; 4 бичилгениле, Оныҥ мӧҥкӱзи кӧдӱрилген, Ол ӱчинчи кӱнде тирилген; 5 Кифага, оноҥ он экӱге кӧрӱнген. 6 Оноҥ бир уунда беш јӱстеҥ ажыра карындаштарга кӧрӱнген. Олордыҥ кӧбизи эмдиге јетире эзен, кезиги јада калган. 7 Оноҥ Иаковко, анайда ок ончо апостолдорго кӧрӱнген. 8 Адакыда меге, ара чыккандый кижиге, кӧрӱлген. 9 Мен ончо апостолдордыҥ јабызы инем, апостол деп адаларга турбазым, нениҥ учун дезе Кудайдыҥ Серкпезин истегем. 10 Је Кудайдыҥ јакшылыгыла мен эмди кем, ол болорым. Оныҥ меге эткен јакшылыгы темей болбогон: олордыҥ ончозынаҥ кӧп кӱчимди салып иштегем. Мен де эмес, мениле кожо болгон Кудайдыҥ јакшылыгы иштеген. 11 Оныҥ учун слерге мен бедим, ӧскӧ апостолдор беди келгени башказы јок. Је бис анайда јарлыктайдыс, слер анайда бӱттигер.
12 Анайдарда, Христос тирилген деп јарлыктап јӱрген болзобыс, ӧлгӧндӧр тирилбес деп, кезигер канайып айдыжат болбогой? 13 Ӧлгӧндӧр тирилбес болзо, Христос то тирилбеген. 14 Христос тирилбеген болзо, калас јарлыктап јадыбыс, калас бӱдӱп јадыгар. 15 Оноҥ болгой, Кудай Христосты тиргискен деп керелеп, Кудай керегинде тӧгӱн керечилер болуп калар эдибис, нениҥ учун дезе, ӧлгӧндӧр тирилбей турган болзо, Кудай да Оны тиргиспеген. 16 Ӧлгӧндӧр тирилбей турган болзо, Христос то тирилбеген. 17 Христос тирилбеген болзо, бӱдӱп турганыгар калас: эмдиге јетире кинчектӱ јӱрӱп јадыгар. 18 Оныҥ учун Христосло бир болуп ӧлгӧн улус ӱргӱлјиге ӧлӱп калганы ол. 19 Јаҥыс бу јӱрӱмде Христоско иженип турган болзобыс, бис – ончозынаҥ эҥ кежик јок улус.
20 Је Христос тирилген. Ол ӧлгӧн улустаҥ баштапкы тирилген. 21 Ӧлӱм кижи ажыра келгени чилеп, кижи ажыра ӧлгӧндӧр дӧ тирилер. 22 Ончо улус баштапкы кижи Адамла бир болуп ӧлӱп турганы чылап, ончозы Христосло бир болуп тынданар. 23 Је кажызы ла ээчий-деечий: баштап Христос, оноҥ, Ол келзе, христостыйлар. 24 Оноҥ Ол Каандыкты Ада Кудайга табыштырза, кандый ла баштаҥыны, кандый ла ӧрӧги јаҥды ла кӱчти јоголтсо, учы болор. 25 Ол ончо ӧштӱлерди Бойыныҥ буды алдына салбаганча, каан болуп башкарар. 26 Калганчы ӧштӱ – ӧлӱм, јоголтылар. 27 Кудай ончозын Оныҥ буды алдына бактырган ине. Ончозы бактырылган деп айдылган болзо, Ого ончозын бактырган Кудай керегинде айдылбай турганы јарт. 28 Ончозы Ого бактырылза, ончозын Ого бактырган Кудайга Уулы Бойы багар. Ол тушта бастыразына Кудай ончозы болор.
29 Анайдарда, ӧлгӧндӧргӧ болуп креске тӱжӱп турган улус нени эдип јадылар? Ӧлгӧндӧр качан да тирилбес болзо, олорго болуп креске не тӱжетен? 30 Бис те неге болуп јаантайын јеткердиҥ алдында јӱрӱп јадыбыс? 31 Мен кӱнӱҥ сайын ӧлӱп јадым. Бу керегинде Иисус Христос Кайраканысла бир болуп слерле мактанар аргалу болгонымды угузып турум. 32 Кижи чилеп шӱӱп айдар болзо, Ефесте аҥдарла неге болуп тартышкам? Меге оноҥ кандый туза? Ӧлгӧндӧр тирилбей турган болзо, јийли, ичели, нениҥ учун дезе эртен ӧлӱп каларыс!
33 Аспагар! Јаман колбулар кижиниҥ јакшы кылык-јаҥын ӱреп јат. 34 Санаа алыныгар, кинчек этпегер. Мыны слерди уйалтарга айдып турум: кезигер Кудайды билбес.
Ӧлгӧндӧр тирилери керегинде
35 Је кем де сураар: «Ӧлгӧндӧр канайып тирилер? Олордыҥ эди-каны кандый болор?» 36 Керсӱ эмес! Ӱрендеп турганыҥ ӧлбӧгӧнчӧ, тынданбас. 37 Сееп тургаҥда, ӧзӱмниҥ бойын эмес, тегин ӱренди, буудайдыҥ ба эмезе ӧскӧзиниҥ бе ӱренин сееп јадыҥ. 38 Је Кудай Бойыныҥ кӱӱнзегениле ого бӱдӱм берип јат, кажы ла ӱренге – бойыныҥ бӱдӱмин. 39 Ончозыныҥ эди-каны тӱҥей эмес: кижиниҥ эди-каны тындулардыҥ эди-канынаҥ аҥыланат, куштардыйы – балыктардыйынаҥ. 40 База теҥериниҥ бӱдӱмдери ле јердиҥ бӱдӱмдери бар. Је теҥериниҥ бӱдӱмдеринде бойыныҥ јаркыны, јердийинде – бойыныҥ. 41 Кӱнде бойыныҥ јаркыны, айда – бойыныҥ, јылдыстарда – бойыныҥ. Јылдыс јылдыстаҥ база јаркыныла аҥыланат.
42 Анайып ок ӧлгӧндӧр тирилгенде болуп јат: чирип калары ӱренделет, чирибези туруп келет; 43 тоомјы јогы ӱренделет, мактулузы туруп келет, кӱч јогы ӱренделет, кӱчтӱзи туруп келет; 44 ар-бӱткеннеҥ берилген эт-кан ӱренделет, тыннаҥ берилген эт-кан туруп келет. Ар-бӱткен де, тын да берген эт-кан бар. 45 Анайып ла бичилген: «Баштапкы кижи Адам јӱрӱм јӱреечи боло берген». Калганчы Адам јӱрӱм јайаачы Тын боло берген. 46 Је озо баштап тынла јӱргени эмес, ар-бӱткенле јӱргени табылган. Оноҥ тынла јӱргени табылган. 47 Баштапкы кижи јердеҥ, тобрактаҥ бӱткен, экинчи кижи – Кайракан теҥеридеҥ келген. 48 Тобрактаҥ кижи кандый, тобрактаҥ улус андый. Теҥеридеҥ кижи кандый, теҥеридеҥ улус андый. 49 Тобрактаҥ кижиниҥ сӱр-кеберин алып јӱргенис чилеп, теҥеридеҥ кижиниҥ сӱр-кеберин алып јӱрерис.
50 Оныҥ учун слерге айдып турум, карындаштар: кижиниҥ эди ле каны ӧлӱмдӱ, ол Кудайдыҥ Каандыгын энчиленип болбос, чирип калары чирибезин энчиленип болбос. 51 Угыгар, слерге јажытты айдып турум: ончобыс ӧлбӧзис, је ончобыс кубуларыс – 52 кенетийин, бир элесте, калганчы амыргы ӱндензе. Амыргы ӱнденер, ӧлгӧндӧр чирибеген бойлоры тирилер, бис кубуларыс. 53 Чирип калары чирибези боло берер, ӧлӱмдӱзи ӧлбӧс боло берер учурлу. 54 Чирип калары чирибес боло берзе, ӧлӱмдӱзи ӧлбӧс боло берзе, бичилген сӧс бӱдер: «Ӧлӱм јеҥдирткен!» , 55 «Ӧлӱм! Сениҥ чактырмаҥ кайда? Таамы! Сениҥ јеҥӱӱҥ кайда?» 56 Ӧлӱмниҥ чактырмазы – кинчек, кинчектиҥ кӱчи – Јасактаҥ. 57 Је Кудайга баш, Ол биске Иисус Христос Кайраканыс ажыра јеҥӱ берген.
58 Анайдарда, сӱӱген карындаштарым, кӧп иштеп јӱргенигер Кайракан алдында калас эмезин билип, турумкай болыгар, јана баспагар, Кайраканга иштеерине бастыра бойыгарды беригер.
Калганчы јакылталар
161 Эмди агаруларга болужары керегинде. Галатиядагы серкпелерге этсин деп јакарганымды слер де эдигер. 2 Келзем, акча јуубаска, неделениҥ баштапкы кӱнинде кажыгар ла не барынаҥ канча кире берер аргалу, кымакайлап, чеберлеп алзын. 3 Слерге келзем, талдап алган улузыгарга самаралар берип, болужыгарды Иерусалимге јетирзин деп, олорды ийерим. 4 Меге де барарга јараар болзо, олор мениле кожо барар.
5 Слерге Македонияны ӧтсӧм келерим, нениҥ учун дезе Македония ажыра барып јадым. 6 Айса болзо, слерде эмеш јӱрерим эмезе кыштап та каларым. Оноҥ ары атанзам, мени јолго шыйдыырыгар. 7 Эмди слерле јол айас кӧрӱжер кӱӱним јок. Кайракан јаратса, слерде бир канча ӧйгӧ јӱрерим деп, иженип турум.
8 Ефесте Беженинчи кӱнге јетире јӱрерим. 9 Анда меге јаан ла једимдӱ иштер эдетен аргалар ачылып јат, удурлажып турган улус та кӧп.
10 Тимофей келзе, слерде јеткер јок айалгада јӱрзин деп кичеенигер. Ол мен ле чилеп Кайраканныҥ керегин эдип јат. 11 Оныҥ учун оны кем де јектебезин, ол меге келзин деп, амыр кӱӱнзеп, јолго шыйдыгар. Мен оны карындаштарла кожо сакып јадым.
12 Эмди Аполлос карындаш керегинде. Карындаштарла кожо слерге барзын деп, оны сӱрекей сурагам. Је ол эмди барарга чек кӱӱнзебеди. Ол эптӱ ӧй келишсе келер.
13 Сергек болыгар, Кудайга бӱдӱп, бек болыгар, эрлер болыгар, кӱчтӱ болыгар. 14 Нени де этсегер, сӱӱп эдигер.
15 Стефанныҥ айылдагы улузын билеригер, олордыҥ Ахаияда Кудайга ончозынаҥ озо баштанганын, агаруларга болужарга бойлорын учурлаганын. Оныҥ учун слерди сурап турум, карындаштар: 16 андый улуска, бисле кожо кӧп иштеп јӱрген ончо улуска багыныгар.
17 Стефанныҥ, Фортунаттыҥ ла Ахаиктиҥ келгенине сӱӱнип турум. Олор меге слерди солып јадылар. 18 Олор мени ле слерди сергиттилер. Андый улусты баалап јӱригер.
19 Слерге Асиядагы серкпелер эзен айдып турулар. Слерге Акила ла Прискилла, олордыҥ айлындагы серкпези, Кайраканла бир болуп, јаан эзен айдып турулар. 20 Слерге ончо карындаштар эзен айдып турулар. Бой-бойыгарла агару окшошло эзендежигер.
21 Эмди акту бойымныҥ колымла бичип турум: «Павелдеҥ эзен. 22 Кайраканды сӱӱбей турган кижиге анафема! Маран-афа! 23 Иисус Христос Кайраканыстыҥ јакшылыгы слерле кожо болзын. 24 Мениҥ де сӱӱжим Христос Иисус ажыра ончогорло кожо болзын. Аминь».