TATAS

Paolom aol Tatas bor bas ngo pen kisao o

¹ Ni Paol, ni Ngaoron kowan lao aol ora habur, Njises Karason angal bib hobao sao kam akol biyu aol ora hae ka. Nim tenaol mendbor Ngaorom sablo haen kisao baebenom Karasol hul ha haen kam akol bu haklwao tomb, mbini ngo baebenom angal heneng was lao ndan te oborob ora nen sab heneng bubur, Karason angal bib ebe ngo men hakol bu haen ko ni bember peyo mao hasao ora. ² Nim mbinim ngub hul ha haen lowao tomb mbinim mabor haeben saen lao ub turi hom ha was habur bao hondo haklemil, Ngaorom mbes ora hambun sao nao warisao tomb di nao tenaol hambun haeben samun lowao ora kisaol, obum ngo kisao ub kakla nao lao ora.* 1:2 Kol 1:27³ Mbes ngo ora tomb Ngaoron nim mabor ngo tomb ora ngo sao buklwao ko man man bu paesao ub, aol mendborom ninao angal hobao sao ngo tenaol hambunom pang ngaen kam akol bu haen lowao ko nen sabisao ora. Obum ngo nen sabisao ub ni bember peyo mao habur, naon Bu Maoraoklao Ngaor ngo obum ni bor kongon ngo bi ko taol bu njisaol, nim ngubi tomb angal bib hobao sao ngo tenaol hambunom pangen ko haruklu ora.* 1:3 Ebe 1:9-10; 1 Tim 1:1,11; Tat 2:10; Tat 3:4

⁴ Tatas o, nao Ngaoron sem hambunom Karasol hul ha hayom ub njem di Karasol bombor ngub was hul ha hael ol, nje nao isi non bi ora hael kobur nim nje bor bas ngo waeb bu eben kakl ka. Naon Ab Ngaor hesa nao Bu Maoraoklao Aol Eben Ke Njises kabom nje hond hom ha was habur, njen kone bor sub tibaen as ko hanin lebi ora.* 1:4 Oro 1:7; 2 Kor 8:23; Kal 2:3; 2 Tim 1:2; 2 Tim 4:10

Njem su Kirir bor maeb haraoklao aol ngubi haen kaebe kisao o

⁵ Tatas o, njem su Kirir bor bao hanin kaoklbir ni pondis ub nim kongon mendbor nao bu pae bao win pondis ol, njem kongon ngo di bu kowes bubur, njem and te sisao Ngaoron semon maeb haraoklao aol mendbor mao ha peb benin ko, nje bao hanin pondis ka. Nim nje bor mbes kao njundis ub ⁶ tenaol hambunom hondoklemi tomb aol mondom obum khorob sao kang mend nao bi oborob was buklaol handaem sin, aol ngubi ora haen kaebe. Aol mend obu obun were is bombor o kab was buruklao o, obun nongnas baebenom di Karasol hul ha was habur mbinin am ab kabom lebi sao di hul nao hae, mbinin kone bor ebekone po khorob bimi sao and nao sen harim sin, njem Ngaoron semon maeb haraoklao aol ngubi on was mao ha peb bibi ora.* 1:6 1 Tim 3:2-7⁷ Heneng ora aol mend obu Ngaoron sem oborob ora maomb bo haklao om tenaol hambunom hondoklemi tomb, obum khorob sao kang mend nao bi hambun sao oborob was bu haklao. Aol ngo obum ebekone puklmi ub di, ko penar bu homoklme ub di, he soklme ib no he soklem ub di, tenaol mende bor ko homo ab saond bimi ub di, mone osisao heb was homo hekil hekil ko mu haroklme ub di, aol ngo obum khorob hambun sao ngo sao baeben nao buklao ora.* 1:7 1 Kor 4:1; 2 Tim 2:24-26⁸ Ngub inj, aol ngo obum tenaol mendbor su tangar bor haklbir oboklemi baeben di bisur bu, mbini and ebel mao pala ne taol bu kalo, obum hambun sao oborob bimi ub was turi homo bu haklao. Obum obun kone peyao bor pen nao hae oborob ora kimb bu pa win was habur, kone ukl bombor ora u obu Ngaoron komb bi ora haklaol, obum obun mbib obun kone bor oboklao sao di oborob hondo ora maeb haklao. ⁹ Aol ngo obum mbes mendborom obu bor angal bib hobao sao ngo heneng ora wiyao ub kao dund bismi ub di buri palo men hakol bu haklao ora. Ngub bubur laon obum tenaol Ngaoron sem baebenon kone bor di hul ha saor peyo was haen ko, mbini bor Ngaoron angal ebe heneng ora wiyao ngo kao dund bu haklao ora. Ngub bubur obum tenaol mendbor angal bib ebe ngo makl homo nao pangoklme baeben bor di angal ebe ngo buriyab ora kao kalobur, mbinim khorob bimi sao mbinin kone bor wiyao ub mbinin mbib mao bembera henden muwaloklao ora.* 1:9 2 Tim 4:3; Tat 2:1

Su Kirir abo ngo bor tenaol maobowaroklme aol andub ora hayem o

¹⁰ Pangal. Mbini Kirir tenaol abo ngo bor hayem baebenon mendbor mbes Nju sem hasmil, mbini ngo baeben daol dera bu andub ora mendborom ngubi tomb mbinim Karas tenaol hayom ko haroklme. Ngub bimi o mbinim Ngaoron semon maeb haroklme aol baebenon angal nao pange hul was habur lomen, mbinim baehaemen menjao menjao angal ko habur tenaol maobowa haroklme ora.* 1:10 1 Tim 4:7¹¹ Aol ngubi baebenom tenaol menden mone osisao maobala mu khorob was bu haroklme. Mbinim man buwalo haroklme ub di khorob was buwalo habur, habur, aol mendboron kone bor ngil ngaol mao ka kho mao saroklmel, mbini ngo baebenon sem hambunon kone sisao di kho mao sam aeben biming, njem aol ngubi baebenom angal lemi tomb angal nao ke men mbaen kaebe ora.* 1:11 Njo 10:12; 2 Tim 3:6; 1 Pit 5:2¹² Mbes su Kirir semom aol is mend obu kone kikil bi, bi make lao aol ora hasao om, Kirir tenaolom ngo beyem ub was bu hasmil hondobur obum ngub kisao. Mbini Kirir tenaol baebenom some ker men aolu khorob was bubur kakla was ko haroklme. Mbinim ne di andub was no haroklmel, mbini ne pobisom lao payaol kongon di makl homo pakla sobur nao bimi ora kisao. ¹³ Pangal. Aol ngo obum ngo kisao ub heneng ora kisaong, njem mbini Ngaoron sem hambun bor Nju semon inji arman tangar sao baehaemen kakl woroklme baeben hesa, tenaol mendborom Ngaoron angal heneng heneng lao nda tuwabur mbinin man tangar buwaloklme ub kab nao pange, mbinin kone bor khorob bimi sao uklao o mao bembera hondobur, wakl kone u bokeyo Karasol oborob ora hul ha haen ub njem mbini bor buriyab kao kalaebe ora.* 1:13-14 1 Tim 4:7; 2 Tim 4:2¹⁵ Aol mondom obun kone ukl bombor ora u dol nao haen harob sin, obun kone bor hambun sao nen saboklao sao oborob was nen saboklao. Ngub buklao o aol mondom obun kone bor kho dol hae sao was eben habur Karasol hul nao hae harob sin, obum nen saboklao sao di obun kone bor oborob ora kimb bimi ub di dol mao ha kimb bu kho ora mao saklaol, obum hambun sao nen saboklao sao baebenon bombor sao mend oborob nen nao saboklao ora.* 1:15 Mat 15:11; Oro 14:20¹⁶ Mbini ngo baebenom naom Ngaor hendeyom ora ko haroklme o, mbinim hambun sao bu haroklme sao baebenom mbinim Ngaor nao hende kakla ora ko haroklme ko muwaleyao. Ngub biyaol mbinim Ngaoron angal nao pange hul was habur Ngaorom makl hemen sao was bu haroklmel, mbini tenaol ngo baebenom oborob sao bombor mend nao bimi ora.* 1:16 2 Tim 3:5; 1 Njo 1:6; 1 Njo 2:4

Njem Karason sem bor angal ngub kao kalaebe

¹ Tatas o, njem tenaol hambun bor naom Ngaoron angal oborob ora men hakol bu kone dund se ora u haroklmao nda ub oborob ora kao dund bu haebe ora.* 2:1 Tat 1:9² Mbini aol kon wi baeben bor di inim he soklme ib no he di nao se, inin kone oborob kikil bu pa win was habur kone peyao bor pen nao hae, inim inin kone sisao oborob ora maeb haklwaebe ko kao kalaebe. Mende di mbini bor inim Ngaoron angal ebe nda men hakol bu obul hul ha ora habur, inim tenaol mende bor di hond homo kone wi wi bubur, ini bor kend bi sao mend buklao tomb di hul ha saor peyo was haklwaebe ko kao kalaebe ora. ³ Mend di bombor ngub was njem mbini ten kon wi baeben bor di ngub kaebe. Ini Ngaoron sem komb bi ora habur, inim hambun sao bu haklemi sao baeben di oborob was bu haklwaebe kaebe. Inim di he soklme ib no he nao sebur, tenaol mendem kakl biri on pere mam aeben bu, tenaol menden mangal bu nao dobaekeklwaebe ko kao kalaebe. Ngub inj, ini ten kon wi ngubi baebenom ten nong sao buruklemi baebenom mbinin aoli bor di mbinin nongnas bor di kone ubur, mbinim turi was hemen inim kone ebe ngubi woroklme ub was buwaloklwaebe ko kao kalaebe ora.* 2:3-4 1 Tim 3:11⁵ Mbini ten kon wi ngubi baebenom ten nong sao buruklemi baeben bor ngub buwalobur lemin, mbinim mbinin kone peyao nao hae, mbinin kone sisao oborob ora maeb haen ko di mbinin kone bor di dol nao haen habur, mbinin em and di mbinin sem di oborob was maeb ha, mbinin aolim lemi sao di hul nao haen buwaloklwaebe kaebe. Mend di mbinim hambun sao oborob ngub was bu haklmil, Karasol hul ha nao hae baebenom di Ngaoron angal bib hobao sao ngo bor maobowa angal bu ebekone nao pen ub, inim kone ebe ngubi woroklme ub was buwalo haklwaebe ko kao kalaebe ora.* 2:5 Ebe 5:22

Njem mbini Karas nas baeben bor angal ngub kao kalaebe

⁶ Mend di bombor ngub was mbini nas baebenom di mbinim kone peyao bor pen nao hae, mbinin kone sisao oborob ora maeb haen ko angal ngo mbinin kone bor mao kombarukl was haebe. ⁷ Njem hambun sao oborob was bu harili ub mbini nas baebenom hondobur, mbinim di oborob ngub was bu haen ub njem mbini bor oborob ora henden muwalo haebe ora. Njem Ngaoron angal te o kao kaloklesi tomb angal tangar sao bor bor habara nao kao kale, njem njen kone bor oborob ora kimb bubur kone oborob woroklme ub Ngaoron angal ngo heneng ora wiyao ub was kao dund bu haebe ora.* 2:7 1 Tim 4:12; 1 Pit 5:3⁸ Njem angal ngon te oborob ora kao dund bu haklesi tomb tenaol mondom nao Karason semom khorob buklmao sao mend nao hondoklemil, inim khorob ngo sao beyem ko te mao sarakl buwaklemi ora. Ngub soklaol tenaol Karasol hul ha nao hae naon saond bi sao haroklme baebenom di, nao bor khorob menjao te mao sarakl buwabur sakl poloklemi ora.* 2:8 1 Pit 2:15

Kalabus kongon non bi bimi aol bor angal ngo kisao o

⁹ Njem mbini sokl nao muklbur kalabus kongon non bi bimi baeben bor ngub kao kalaebe. Mbinim hambun sao bu haklemi sao baeben mbinin kongon baroklme aol aondaom turi hemen oborob was bu habur, mbinin angal di hul nao hae oborob ora pango, mbinin aol aondaom menjao lemi tomb di mbini bor angal khorob ko san lu menjao nao bibur* 2:9 1 Tim 6:1¹⁰ mbinin osisao di paes kang mend nao noklwaebe ko kao kalaebe ora. Ngub inj, mbinim mbinin kongon baroklme aol aondaon angal hul nao hae oborob mbini bor lemi ub was bu haklemi tomb, mbinin aol aondaom nao kongon bimi aol ngo baebenom ni maobala menjao nao bi oborob was bu hayem ko hondobur, obum nao Bu Maoraoklao Ngaor ndan angal bib nda di ebe ora wiyao ko turi homo kaoya lao ora.* 2:10 Tat 1:3

Karas obu obo pindi paklao ub hondo haemin ora

¹¹ Ngaorom nao tenaol hambun hond hom ha habur bu muklbur hayaol, obum ngubi tomb tenaol hambun bu mib se hayao ko nao hambunom di ora hendeyom. ¹² Njises Karas obu naon Bu Maoraoklao Ngaor aondao ora yaol, naom su ngo bor bao habur obu bao bi ora buri palaokl oboklao bao o pindib paklao ko turi homo bao hondo hayom ka. Ngub beyom ol Ngaorom nao ngub hond hom ha was habur naon kone bor buwalakl hayaong, sun tenaol obu makl homo tuwa heb homoklme sao was turi homo haroklme nda ub, naom di kone peyao bor pen nao hae naom naon kone sisao oborob ora maeb haemin ora. Ngub bubur lomaon obun angal ebe nda di men hakol was bu habur, naom kone dund se ukl bombor was u haemin ora.* 2:12-13 1 Kor 1:7; Ebe 1:4; Pil 3:20; 1 Njo 2:16¹⁴ Ngub biyaol naom khorob andub ora bu habur ke hondoklbur hasmao o, Karasom nao hem aondao ora kobur obu bao haklao on hem nao ke nao bu muklbur himisao ora. Ngub bisaol nao obun sem ora kone bor dol nao hae ebe kun pele ora habur, naom hambun sao kone oborob woroklme ub was hem ko bu hamun ko himisao ora.* 2:14 Kal 1:4; 1 Pit 2:9

¹⁵ Tatas o, njem angal ebe ngo tenaol hambunom pangen kao kal ha was habur lesin, mondom nje Ngaoron kongon biyao aol inj nje baehaemen aol heneng mend hael ko nen nao soben ub, njem tenaol hambunom angal ngo oborob ora pangen mbinin kone bor mao komba kao kalo haebe ora. Ngub bu habur tenaol mendbor angal ebe ngo oborob men hakol nao bimi baebenom di wakl mbinin kone u bokeyo oborob ora men hakol bin, njem angal ngon te buriyab ora kao dund bu haebe ora.* 2:15 1 Tim 4:12

Ini Karason semom oborob was bu haklwaebe kisao o

¹ Tatas o, njem tenaol hambun bor kabmanon maomb bo haroklme aondao baebenom lemi ub di, maomb bo haroklme aondao ngo baebenom aol mendbor mao ha peb bubur maomb bo haen lemi baebenom lemi sao di, mbinim ini bor bibaebe lemi sao inim mbinin angal hul nao hae oborob ora pango bu habur mbinim ini bor hobao sao on ora menjao bibaebe ko kao njuklemi tomb di, inim turi homo buklbur ora haklwaebe ko kao kalaebe.* 3:1 Oro 13:1-7; 1 Pit 2:13-14² Mend di inim tenaol hambun bor angal kho tangar tangar hambun sao nao ke, inim ab saond di nao bi, inin kone bor hebe ha was habur tenaol hambunom inim sub was hayem ko henden ora haklwaebe ko kao kalaebe ora.* 3:2 Pil 4:5³ Njem di ora nen sebal ub mbes naom Ngaoron angal bib hobao sao ngo nao pange hasmao tomb nao di kon nao wi awis ora hasmaol, Seranom nao maobowabur khorob aondao ora mao baesao tomb, sun tenaolom tangar tangar sao mbinin sao mbinin kone bor turi hememe ub was heb homo bu haroklme nda ub, naom di songolom turi homo bi kisao ub was bu hasmao ora. Ngub bu habur naom tenaol mende bor ko homo nar wen ebe hende non bu daongirir was ko hasmao tomb, sun tenaolom tangar tangar sao mbinin kone bor turi hememe ub was heb homo bu haroklme nda ub, naom di songolom turi homo bi kisao ub was bu hasmao ora. Ngub bu habur naom tenaol mende bor ko homo nar wen ebe hende non bu daongirir was ko hasmao tomb, mbinim nao bor di ko hom ha was hasmil naom nao hakl hakl di mende ko hom hom bu hasmao ora.* 3:3 1 Kor 6:11; Ebe 2:2; Ebe 5:8⁴ Ngub bismao o nao Bu Maoraoklao Ngaor ndam nao hond aondao ora homo kone u haraoklao ub nao hambunom haondaomun muwalisao ora.* 3:4 Tat 1:3⁵ Ngub bubur naom khorob ngub was bu hasmaol, obum Karas nda eben kobur nao bu misao ora. Ngub bisao obum naom oborob was bu hayem ko nen sabobur inj nao bu misao ora. Ngub inj, naom khorob was bu hasmao tomb di Ngaorom nao hond hom ha was habur, naon kone bor kho wisao sao kuna obun Wesao Komb Bi ndam nao ko mende maru ubur, nao tenaol ka tangar hamun ko mao enja bu misao ora.* 3:5 Njo 3:5; Ebe 5:26; 2 Tim 1:9⁶ Ngub bubur kisaon Ngaorom Njises Karasom Wesao Komb Bi Aondao nda naon kone bor aondao bu ora hondaen kisao.* 3:6 Bis 2:17-18⁷ Ngub bisaol obum ngo bisao ub Karas Njisesom nao hond homo bisur buklao tomb, naon kone bor ebe kun pele ora haklmaol hondobur Ngaorom ini tenaol ebe kone dund se wi ora hayem koklbur bisao ora. Ngub bisaol obum nao bor heneng buklao ora ko naom turi homo hondo hayom ub obum nao haeben mao saklbur sablo mao hasao ora.* 3:7 Oro 3:24⁸ Pangal. Nim angal ngo kakl sao baeben heneng ora kakl ol, angal ngom tenaolon kone bor mao dund sabur bisur buklaong, tenaol Ngaorol hul ha haroklme baebenom kone oborob woroklme ub was bam bam bu haen ub njem nim ngo kakl sao baeben mbinim oborob pangen kao kalaebe ora.

⁹ Ngub kao kaloklesi o mbini aol mendborom khorob nen sabo, mbinin man bimi on angal tangar sisao armend was kao kao bu, mbinim per ab saond bu habur, mbinin ab sumb wil himismi baebenon imbi ndi munu habur, mbinin Mosesom man ko hasao on di kao kao bu ko homo per ab saond bi bi bu haroklme ora. Ngub bimi o mbinim baehaemen il nao sokl bi on kao kao bu haroklmeng, njem angal ngo lemi ub nao pangebur baondib paen was haebe ora.* 3:9 2 Tim 2:14; 2 Tim 2:16; 2 Tim 2:23¹⁰ Mend di aol mondom Ngaoron sem baeben bor armend sisao tuma bara win koklbur buklao tomb njem obu bor taolu lubur, ko mend be? ko kab di mend ngub nao bibi ko kao kalaebe ora. Ngub buklesi tomb obum njen angal nao panga sin, njem di ora hendel ub aol ngubim obun kone bor khorob biyao sao was wiyaol, obum khorob ngo biyao saom obu ke hondoklbur hae ko tenaol hambunom henden bu mao panaen laong, njem obu mesao kalobur tuwaebe ora.* 3:10-11 Mat 18:15-17; 1 Tim 6:3-5; 2 Njo 10

Paolom bas ngo waeb bu kowes bisao o

¹² Tatas o, posabsu ingi oboklao tomb taokaollon en aeben bib nao se soklaol ni su Nikopolis bor po haklwao ko nen sobakl ngao, nim aol Aremas hesa Tikikas kabon mende mende nje haklesil eben kowe sa sin, njem su Nikopolis ngo ni po haklwao o bor penar bu ora ebenin ub harer es bu menjao menjao bi hendaebe ora.* 3:12 Ebe 6:21-22

¹³ Mend di njem howes lome on te oborob ora pange aol Sinas ke nda hesa aol Apolos kab mbibi poklbur buklebi tomb, mbibim harerol menjao menjao nao uklaol es buwa nao bin ub njem mbibi bor menjao bisur bu kalaebe ora.* 3:13 Bis 18:24; 1 Kor 3:5-6; 1 Kor 16:12¹⁴ Mend di nao tenaol Ngaoron sem baebenom mbinin kone bor il ebe on nao sen baehaemen was buru hae soklaong, njem mbinim tenaol dam nao bin buruklemi baeben di bisur bu, mbinin mbinin di menjao es nao bi oborob was haen ub mbini bor kongon buri palo oborob was bam bam bu haen ko buwalo haebe ora.* 3:14 Mat 7:19; Ebe 4:28; Tat 2:14

¹⁵ Nao tenaol enjo ngo bor ni daol haru hayom baebenom nje ebe soklaong, njen kone bor sowa paen as ko ora haebe lem. Mende di su abo ngo bor naon tenaol sango Karasol hul ha haroklme baeben bor, naom ini ebe soklaong inin kone bor sowa paen as ko ora haklwaebe kaemi ko kao kalaebe.

Ngaorom ini hambun hond hom ha haen hayem ora.