1 KORINTUS

1

1 Sian si Paulus, hara ni hagiot ni Debata dipio gabe rasul ni Kristus Jesus, dohot sian si Sostenes donganta; 2 tu parlagutan ni Debata na di Korintus, i ma angka na diparbadiai di bagasan Kristus Jesus jana na nipiohon gabe angka halak na badia, dohot tu sude halak di sude ingananna, na mamiohon goar ni Tuhanta Jesus Kristus, i ma Tuhan ni halahi dohot Tuhanta. 3 Asi ni roha dohot hasonangan na sian Debata Amanta dohot sian Tuhan Jesus Kristus ma na mandongani hamu. 4 Sai tongtong do au mandok tarimakasi tu Debata hara ni hamu, dibaen madung dijagit hamu basa-basa na sian Debata markite-hite Jesus Kristus. 5 Gabe mamora do hamu taringot tu sudena pangalaho, dung Kristus nampuna hamu. Parbinotoanmunu pe madung bagas situtu taringot tu sude pangalaho jana malo muse do hamu mangajarkon parbinotoan i. 6 I ma tandana paboa na dung tangkas barita taringot tu Kristus mangarajai rohamunu, 7 gabe nada adong be na hurang pasupasu di hamu, di na nipainte-intemunu Tuhanta Jesus Kristus ro jana idaon ni halak sudena. 8 Patoguon ni Kristus do rohamunu lopus tu ujungna, jadi muda ro Ia mangulahi, nada adong be na martihas di hamu. 9 Pos do roha di Debata, nada adong sihagangguhonon diSia. Ia do Debata na mamio hamu gabe sada dohot AnakNa i, i ma Jesus Kristus Tuhanta i. 10 Hamu ale angka dongan! Mangasahon goar ni Tuhanta Jesus Kristus hupangido anso saroha hamu sudena di sude pangkataionmunu, anso ulang masa parbolat-bolatan di hamu. Angkon laing sada do hamu di pikiran dohot di angka haputusanmunu. 11 Harana madung lalu baritana sian pangisi ni bagas ni si Koloe na adong parsalisian di tonga-tongamunu. 12 Na hudok disi, on do: Adong sian hamu na mandok, "Anggo au marpihak tu si Paulus do," adong muse na mandok, "Au marpihak tu si Apollos do," na asing mandok, "Au marpihak tu si Kepas do." Na deba nari mandok, "Anggo au marpihak tu Kristus." 13 Adong dehe lakna tarbagi-bagi Kristus i? Adong dehe lakna diparsilangkon si Paulus hara ni hamu, sanga nipandidihon hamu di bagasan goar ni si Paulus? 14 Tuani ma inda adong na hudidihon sian hamu asing sian si Krispus dohot si Gayus. 15 Ulang adong sahalak pe na jabat mandok na hudidihon sanga ise anso gabe mamihak tu au. ( 16 Olo tehe! Si Stefanus pe nian dohot dongan sabagasnia laing au do mandidihon halahi. Tapi anggo asing sian i, sapanjang na huingot nada adong be na hupandidihon.) 17 Nada na giot mandidihon umbaen na nisuru ni Kristus au, tapi na giot manjamitahon Jamita Na Denggan na sian Debata do. Jana i pe nada tola baenonku hara ni malo-malongku mangkatai, anso ulang sayang boti kuaso ni hamamate ni Kristus i di parsilang i. 18 Harana anggo di halak na hona uhum ni Debata, songon haotoan do barita taringot tu hamamate ni Kristus di parsilang i. Tapi anggo di hita na nipalua ni Debata, kuaso ni Debata do barita i. 19 Angke didok Debata do di Buku Na Badia i, "SursaranKu ma parbinotoan ni angka na pistar, jana agohononKu ma habisuhon ni angka na malo." 20 Di dia dehe angka na bisuk i? Di dia dehe angka Siboto Surat i? Di dia dehe angka pangalo na sian portibi on? Nada he madung dibaen Debata habisuhon ni portibi on gabe hatoon? 21 Harana sanga na bia pe malo ni jolma, nada tartandasa Debata markite-hite hamaloanna i sandiri. Tapi hape, hara ni hamaloan ni Debata, gabe jop ma rohaNia paluahon angka na porsaya tuSia markite-hite jamita na nietong ni portibi on songon haotoan. 22 Dipangido halak Jahudi do hahomangan gabe songon tanda, jana halak Junani manjalahisa di parbinotoan ni portibi on. 23 Hape anggo hita hum taringot tu Kristus na mate di parsilang i do tajamitahon. Hancit do roha ni halak Jahudi dibaen barita i. Jana angka bangso na asing na so Jahudi, dietong halahi do haotoan jamita i. 24 Tapi anggo di halak na dung nipiohon ni Debata -- halak Jahudi sanga na so Jahudi -- anggo jamita i hum Kristus do jana Kristus i ma hagogoan ni Debata dohot hamaloan ni Debata. 25 Harana pangalaho na niida songon haotoan ni Debata, dao ummalo dope i sian hamaloan ni jolma; jana na niida songon hagalean di Debata, dao gumogo dope i sian hagogoan ni jolma. 26 Hamu ale angka dongan! Ligi hamu ma jolo sanga na tarbia pangalahomunu di na nipiohon ni Debata hamu. Hum saotik do sian hamu na malo, sanga na markuaso sanga na marpangkat na gincat mangihutkon panatapan ni jolma. 27 Angke sangajo do dipili Debata angka na oto didok portibi on, anso gabe maila angka halak na pistar i. Jana dipili Debata muse do angka na gale ninna portibi on, anso maila angka halak na gogo. 28 Dipili Debata do angka na nietong ni portibi on, toruk, na bile dohot na nietong ni portibi on sisoada, anso disego-sego Debata angka na nipasangap ni portibi on. 29 Antong anggo songon i, nada adong sahalak pe na tarbaen manggodang diri anggo di jolo ni Debata. 30 Hara ni na nibaen ni Debata sandiri do umbaen na gabe mardomu hamu dohot Kristus Jesus. Na nilehen ni Debata do Kristus tu hita, anso marguru tu Kristus hamaloanta. Angke Kristus do na padenggankon hita mangulahi dohot Debata. Laing Kristus do na papitahon hita anso gabe bangso na polin hita di Debata. Kristus muse do na paluahon hita. 31 Jadi hara ni i do, tarsurat di Buku Na Badia i, "Sanga ise na giot mamuji diri, angkon hara ni pambaenan ni Debata ma ia mamuji diri."

2

1 Hamu ale angka dongan! Di na ro au mandapotkon hamu jana di na hujamitahon tu hamu taringot tu sangkap ni Debata na so binoto ni portibi on dope, nada hupake malo-malo ni jolma mangkobari tu hamu. Jana nada hupake parbinotoan ni portibi on. 2 Harana madung putus hian di rohangku, salolot rap au dohot hamu, nada pajojoronku bagi aha tu hamu asing sian Jesus Kristus; lumobi ma i taringot tu hamamateNia di parsilang i. 3 Dompak rap au dohot hamu, gale jana humitir do au hara ni na mabiar. 4 Nada markite-hite habisuhon na paposkon hupalalu hatangku dohot jamitangku tapi markite-hite dalan na patandahon kuaso na sian Tondi i do. 5 Hubaen pe songon i, anso ulang marojahan tu hamaloan ni jolma do haporsayaanmunu, tapi anso marojahan tu kuaso ni Debata. 6 Haru pe songon i, anggo tu halak na dung togu haporsayaanna, laing huhobarkon do nian taringot tu hamaloan. Tapi nada hamaloan ni portibi on sanga hamaloan ni angka na markuaso di portibi on. Harana mago do kuaso ni halahi i. 7 Hamaloan ni Debata do anggo na hupajojor i. Nada diboto portibi on hamaloan i, tapi madung dipasingkop Debata hian i baen hasonanganta dompak so dijadihon Debata dope portibi on. 8 Sahalak pe nada adong umboto sangkap na nibaen ni Debata i. Angke sugari na dung diboto halahi i, nada jabat parsilangkonon ni halahi Tuhan na sumangap i. 9 Tapi songon na nidok ni surat di Buku Na Badia i do, "Anggo di angka halak na manghaholongi Debata, madung dipasingkop Debata hian angka na so unjung diida mata, sanga dibege jolma, jana na so jungada muse dope tubu di bagasan roha ni jolma." 10 Hape madung dipaboa Debata tu hita sangkapNia i markite-hite TondiNia. Didodo Tondi i do sasude, lopus tu angka na buni na dibagasan Debata. 11 Angke anggo na umboto sanga aha na di bagasan roha ni sada-sada halak, laing tondinia i sandiri do. Laing songon i do Debata. Anggo na umboto sanga aha na di bagasan roha ni Debata, Tondi Ni Debata sandiri do! 12 Jana nada dilehen tu hita tondi ni portibi on, tapi Tondi na sian Debata do, anso taboto sudena na nibasa-basahon ni Debata tu hita. 13 Laing i do na hami hatahon, nada markite-hite hata na niajarkon ni habisuhon ni jolma tapi markite-hite hata na niajarkon ni Tondi. Hami pajojor do angka pangalaho partondion tu angka na maruli Tondi. 14 Halak na so maruli Tondi Ni Debata, nada tarjagitsa di bagasan rohana sanga aha na nipatorang ni Tondi i. Harana songon haotoan do angka na songon i di halahi. Nada haastuan halahi angka pangalaho na songon i, angke angkon sian partondion do i tarastui. 15 Sanga ise na maruli Tondi Ni Debata, i do na mangastui arti ni sasudena i tapi anggo ia sandiri nada tardodo sanga ise pe. 16 Harana, "Ise ma he na umboto roha ni Tuhan, sanga ise ma he na mamodai Ia?" Tapi di hita do roha ni Kristus i.

3

1 Anggo au ale angka dongan, nada tarbaen au hatiha i mangkatai dohot hamu songon tu halak na maruli Tondi, tapi songon tu halak na marroha portibi, na poso dope di bagasan Kristus. 2 Najolo hum susu dope na tarlehen au di hamu, nada sipanganon na pir; angke nada tuk dope gogomunu manjagit i. Hape lopus saonnari laing so tuk dope gogomunu manjagit i, 3 hara ni ngolumunu na laing tongtong dope mangihutkon bako ni jolma portibi. Angke muda laing mangiburui do hamu jana marbadai na sada tu na asing, i ma tandana paboa na laing mangolu mangihutkon bako ni jolma portibi dope hamu, songon angka jolma na di portibi on. 4 Muda adong na mandok, "Anggo au di pihak ni si Paulus," jana na asing mandok, "Anggo au mamihak tu si Apollos do," nada he i ma tandana paboa na tutu hamu marpangalaho songon angka jolma portibi on? 5 Jolma na bia ma he pola si Apollos? Jana tarbia muse si Paulus? Pangoloi ni Debata sajo do hami na dua, na dung manogu-nogu hamu anso porsaya tu Debata. Karejo na nipasahat ni Tuhan i tu hami be, i sajo do na hami dalankon. 6 Au manyuan jana si Apollos ma manyiram, tapi anggo na patubuhon laing Debata do. 7 Hara ni i, na umporlu nada na mananom sanga na manyiram, tapi Debata na patubuhon i do. 8 Bope na mananom sanga pe na manyiram sarupa do i. 9 Rap parkarejo ni Debata do hami na dua; tapi anggo hamu kobun ni Debata do dohot bagas ni Debata. 10 Hara ni hamaloon na nilehen ni Debata di au, songon tukang bagas na malo madung sidung hubaen ojahan ni bagas i, jana halak na asing do pajongjongkon bagas di ginjang ni ojahan i. Angkon jolo tangkas do parrohahonon ni tukang i sanga songon dia bagas na giot pajongjongonnia i di ginjang ni ojahan i. 11 Harana nada adong sada halak pe na bisa mamayakkon ojahan na asing sian ojahan na dung dipayakkon hian, i ma Jesus Kristus. 12 Adong do deba na mambaen di ginjang ni ojahan i sere, perak sanga batu intan, adong muse na mambaen hayu, ruput na hiang sanga pe durame. 13 Muda ro saulahon Kristus, disi pe anso tarida parkarejoan ni halahi be. Harana api paruhuman do pataridahon karejo ni ganop be. Api i ma na manguji jana manontuhon hadengganan ni karejo i. 14 Muda tahan do bagas na nipajongjong di ginjang ni ojahan i ditutung dohot api i, jagiton ni tukangna i ma upania. 15 Tapi muda mosok do karejona i, anggo i rugi ma ia; malua do nian anggo ia sandiri, tapi songon halak na malua sian api noma. 16 Diboto hamu dehe, na Bagas Ni Debata do hamu? Songon i muse na maringanan do Tondi Ni Debata di hamu? 17 Muda adong halak na manyegohon Bagas Ni Debata, segohonon ni Debata muse ma halakna i. Harana anggo Bagas Ni Debata na badia do, jana hamu ma bagas i. 18 Ulang ma adong sanga ise na paoto-oto dirina. Sanga ise sian hamu na mangetong dirina na bisuk mangihutkon parsuhatan ni portibi on, angkon jadi oto do ia, baru pe anso tutu ia na bisuk. 19 Angke na nietong ni portibi on bisuk, anggo di parnidaan ni Debata i ma halak na oto. Tarsurat do di Buku Na Badia i, "Dipadapot Debata do angka na bisuk dohot hamaloan ni halahi i sandiri." 20 Adong muse do tarsurat songon on, "Diboto Debata do angka tahi ni na bisuk, tutu situtu do na so marguna sudena i." 21 Antong anggo songon i, ulang ma adong sanga ise na marmogahon dirina maradopkon jolma, angke madung dilehen sasudena gabe hamu puna: 22 Si Paulus, bope si Apollos, bope si Kepas, portibi on, hangoluan dohot hamatean, bope hatiha saonnari dohot hatiha na giot ro, hamu do nampuna i sasudena. 23 Tapi hamu nampuna ni Kristus do, jana Kristus nampuna ni Debata.

4

1 Etong hamu ma hami angka pangoloi ni Kristus, na manjagit tanggung jawab laho manjamitahon angka sangkap ni Debata na so diboto portibi on dope. 2 Anggo na dipangido sian halak na gabe pangoloi i ma, angkon sihaposan do ia. 3 Anggo di au nada marimbar sanga na aha dipikiri hamu taringot tu au, bope pikiran ni halak na asing. Salangkan pikiranku taringot tu au sandiri, nada pola soal i huhilala. 4 Sanga taringot tu bagi aha pe, nada adong huhilala salangku, tapi inda na mamastihon au paboa na tutu na so adong hasalaanku. Tuhan i sandiri ma manontuhon sanga na marsala au sanga nada. 5 Antong, anggo so dapot dope hatihana, ulang ma matibutu tontuhon hamu marsala sada-sada halak sanga nada. Painte hamu ma lopus tu haroro ni Tuhan i. BukaonNia do sude angka rahasia na buni di na golap. RungkaranNia ma sudena rahasia na buni na di bagasan roha ni jolma. Di hatiha i pe anso jagiton ni halak ganop pujian na patut jagitonna sian Debata. 6 Hamu ale angka dongan! Hara ni hamu, gabe tu si Apollos dohot tu au ma huhonahon i. Maksudna, anso sian tudosan na hami baen i, marsiajar hamu sian umpama na mandok, "Ulang ma dipikiri hamu taringot tu hamu lobi sian na tarsurat i." Jadi muda songon i nada adong be sian hamu na ra marmoga-moga, hape halak na asing dilayasi. 7 Ise dehe na mambaen hamu marhasurungan sian na asing? Nada he na nijagitmunu do sude sian Debata? Antong biasi ma he manggodang diri hamu songon dia ma na adong di hamu songon na so nilehen i di hamu? 8 Nada adong be na hurang di hamu! Madung mamora hamu! Ma gabe raja hamu! Hape hami inda. Denggan ma i, muda tutu do raja hamu, anso tarbaen hami rap dohot hamu mamarenta. 9 Harana anggo mangihutkon pandapotku, dilehen Debata do di hami angka rasul inganan na tumoruk, dos songon halak na niuhum tu hamatean, angke madung gabe sitontonan hami diportibi on, dijolo ni jolma dohot angka surusuruan. 10 Gabe angka na oto do hami hara ni Kristus jana hamu angka na malo dibagasan Kristus! Hami angka na gale, hamu na gogo! Hami diincahi, anggo hamu dipapuji-puji! 11 Lopus tu hatiha on, tangkuraparon do hami jana manguas; pakean pe hum na lohot di pamatang on ma; diparkanciti halak do hami; so adong inganannami; 12 angkon loja do hami markarejo anso adong panganonnami. Muda diburai hami, pasupasu do hami baen balosna; muda diloncingi hami, sobar do hami; 13 muda dipalayas-layas halak hami lambok do hatanami mangalusi i. Nada tuk hami songon rompak-rompak ni portibi on; lopus tu hatiha on, laing dietong do hami songon na hodar ni portibi on. 14 Hubaen pe surat on tu hamu, nada na giot pailahon hamu, tapi na paingotkon hamu do au songon angka dakdanakku sandiri. 15 Songon halak Kristen hamu, didok rohangku madung adong sampulu ribu halak gurumunu, tapi nada adong na gabe ama di hamu. Hum au do na gabe ama di hamu sude, harana Jamita Na Denggan taringot tu Kristus Jesus i do na huoban di hamu. 16 Hara ni i gomos ma hupangido tu hamu, au ma tiru hamu. 17 Ihut tusi madung husuru si Timoteus mandapotkon hamu. Songon halak siihutkon Kristus, songon anakku sandiri do ia na huhaholongi. Anak haposan do i. Paboaonnia ma tu hamu sanga na bia ngolu na hudalankon dung porsaya au tu Kristus, i ma pardalan ni ngolu na huajarkon di ganop parlagutan sanga na di dia pe. 18 Madung adong deba sian hamu na marmoga-moga; harana ninna roha ni halahi, nada tulus be au mandapotkon hamu. 19 Tapi angkon laing ro do au mandapotkon hamu, nada pola honok be muda dipaloas Tuhan. Jadi muda ro au, disi ma idaonku sanga aha do antong na tarpatupa angka na manggodang diri i; ulang hum mandok hata sajo halahi. 20 Harana muda Debata do mamarenta ngolu ni sada-sada halak, angkon tanda do i sian hagogoon ni ngolu ni halahi, nada sian hata-hatana. 21 Jadi pili hamu ma sanga dia do giotmunu! Angkon maroban loncing-loncing dehe au ro mangajari hamu sanga mardongan halambohon dohot holong ni roha do?

5

1 Satutuna madung lalu tu au paboahon na adong deba sian hamu marpangalaho na so ture; adong sian hamu na pardadaboruhon na nialap ni amangna. Hape halak na so mananda Tuhan pe nada ra mambaen na songon i! 2 Haru ma songon i, hape laing pagodang-godang diri dope hamu. Angkon marsak ma hamu nian, jana paorotonmunu ma halak na marpangalaho sisongon i sian tonga-tongamunu. 3 Haru padao-dao pe pamatangta anggo tondingku di tonga-tongamunu do au huhilala. Jadi songon na di tonga-tongamunu do au saonnari laho mambaen haputusan, 4 "Mangasahon goar ni Tuhan Jesus Kristus hudok ma di hamu, angkon niuhum do halak na songon i hodar ni pangalahona!" Jadi muda marlagut hamu jana di tonga-tongamunu au markite-hite tondingku, mangasahon kuaso ni Tuhanta Jesus Kristus, 5 angkon pasahatonmunu do halak na songon i tu Sibolis anso disegohon pamatangna i jana di na songon i paluaon ma tondina di na ro mangulahi Tuhan i. 6 Nada denggan anggo na manggodang diri i hamu! Ning rohangku diboto hamu do pandohan on, "Saotik pe ragi i, gabe kombang do sude adonan i!" 7 Jolo ambungkon hamu ma ragi na lolot i, i ma dosa i anso gabe songon adonan ni topung na imbaru boti na ias hamu sian ragi ni dosa na honok i. Harana madung mamungka Ari Pesta Paskah di hita; Kristus na gabe songon biri-biri Paskah di hita, madung dihaulkon. 8 Jadi tapestahon ma Paskanta i dohot roti na so marragi, i ma roti na manggambarkon hapolinon bope sasudena na tumbuk di roha ni Debata. Ulang ma tapestahon Paskah i mardongan roti na marragi na honok, i ma dosa dohot hajahatan. 9 Di suratku na salpu i madung hudok tu hamu anso ulang mardongan hamu tu halak parhamainan. 10 Na humaksud nada halak parhamainan sanga na songkal, sanga panipu, sanga na manyomba gana-ganaan na so mananda Debata saotik pe. Nada i na hudok; harana muda padaoonmunu noma halahi, tontu angkon morot noma hamu sian portibi on. 11 Anggo na humaksud songon on do: Ulang pardongan hamu halak na mangoku dirina Kristen hape rorang halahi, sanga songkal, sanga pe sioloi gana-ganaan sanga na sai ra pabusuk-busuk dongan, sanga parmabuk sanga pe panangko. Hum sajuguhan pe mangan dohot halak sisongon i, ulang! 12 - 13 Anggo manguhumi halak na so Kristen, inda karejongku i. Debata sandiri ma mangadili halahi. Tapi angka anggota ni parlagutan, inda he hak ni parlagutan i sandiri do laho manguhumi angka sisongon i? Di Buku Na Badia i tarsurat do songon on, "Paorot hamu ma angka parjahat i sian tonga-tongamunu."

6

1 Biasi adong sian hamu na puluk mandapotkon panguhum na so porsaya tu Tuhan mangaduhon donganna sahaporsayaan muda marbadai hamu dohot donganmunu i? Biasi inda dipangido ia anso angka halak na badia manyalosehon parkaro i? 2 Adong he na so diboto hamu do angkon uhuman ni angka halak na badia do portibi on? Jadi anggo uhumanmunu do portibi on, na so tarsalosehon hamu be angka parkaro na songon i menekna? 3 Na so diboto hamu do, haru surusuruan pe hita do manguhumi halahi saulahon. Mur ma angka parkaro na mardomu tu ngolu siganop ari on! 4 Antong muda masa angka parkaro na songon i, aduhononmunu dope tu angka jolma na so marjohoman bagi aha di parlagutan i? 5 Paila-ilahon ma hamu songon i! Sai adong do sada-sada halak sian tonga-tongamunu na malo manyalosehon parsalisian ni angka donganta Kristen! 6 Tapi hape kehe do dongan na sada mandapotkon na so Kristen mangaduhon parkarona maradopkon donganna Kristen! 7 Ulang be nidok kehe marparkaro tu halak na so Kristen; hum parsalisian di tonga-tongamunu pe madung gabe hataluan i di hamu. Gumonan ma taon hamu pambaenan na jat i sanga dirugihon hamu! 8 Hape hamu sandiri dope na mambaen na so tigor tu halak na asing. Rugi do halak dibaen hamu. Jana tu dongan Kristen muse do songon i dibaen hamu! 9 Nada he diboto hamu do, anggo angka halak na so tigor nada dapotan bagian di Harajaan Ni Debata? Ulang ma hamu lilu! Halak na markarosuan, sioloi gana-ganaan, si pangalangkup, si pangalukluhi, si pandalus-dalus, 10 angka panangko, na mangkaut tu diri dohot parmabuk, angka na sai ra manilakoi halak, dohot angka na mambuat sian halak na so bagianna -- sude halak sisongon i nada dapotan bagian di Harajaan Ni Debata. 11 Songon i hian do deba sian hamu najolo. Tapi anggo saonnari madung dipaias hamu sian dosa, madung diparbadiai, jana madung dipatigor hamu di bagasan goar ni Tuhan Jesus Kristus dohot di bagasan Tondi Ni Debatanta. 12 Adong do deba na mandok, "Sanga aha pe tola do baenonniba." Tapi anggo di au nada sude marguna. Jadi haru pe tola au mambaen sanga na aha, nada ra au padiarkon diringku dirajai sanga na aha pe. 13 Adong muse do deba na mandok, anggo sipanganon tu butuha do i, jana butuha i pe tu panganon do i diparade. Hape dua-duana i giot soadahonon ni Debata do. Nada tola pakeon pamatang ni jolma i tu na so ture, tapi hum tu angka pangalaho na porlu di Tuhan do. Jana Tuhan i pe dibaen Ia do angka pangalaho na porlu tu pamatang i. 14 Madung dipangolu Debata Tuhan Jesus sian hamatean, songon i muse ma pangoluon ni Debata hita markite-hite kuasoNia. 15 Diboto hamu do, anggo pamatangmunu i anggota ni pamatang ni Kristus do i. Antong, tola ma he buatonku sada anggota ni pamatang ni Kristus i, gabe hubaen anggota ni pamatang ni panggampang? Nada songon i! 16 Aropku inda diboto hamu dope, sanga ise na marhamainan dohot sada halak panggampang, na dung gabe sada do ia dohot panggampang i! Harana tarsurat do, "Gabe sada ma na dua halak i." 17 Tapi anggo halak na pasada dirina dohot Tuhan, gabe sada ma Tondi Ni Tuhan i dohot tondi ni halakna i. 18 Padao hamu ma dirimunu sian hahodaron. Angke sude dosa na asing i na nibaen ni jolma, di ruar ni pamatangna do i tarjadi. Tapi anggo halak na marhamainan, na mambaen dosa tu pamatangna sandiri do i! 19 Sanga nada he diboto hamu, pamatangmunu do inganan ni Tondi Parbadia i? Sian Debata do pamatangmunu, jana nada hamu nampuna dirimunu. 20 Madung ditobus Debata hamu jana lunas digarari Ia. Hara ni i, denggan ma pake hamu pamatangmunu i anso marsangap Debata.

7

1 Saonnari taringotanku ma angka na nipaboamunu di suratmunu i tu au. Muda nada mambuat boru sada halaklahi, denggan do i. 2 Tapi anso ulang targoda di angka pangalaho na markarosuan, dumenggan do ganop halaklahi adong be dadaboruna, bope dadaboru adong be halaklahina sandiri. 3 Angkon gohan ni halaklahi do na tama songon ama-ama maradopkon dadaboruna, jana dadaboru pe angkon gohanna do na tama songon ina tu halaklahina; marsilehenan be ma na tama maradopkon na asing. 4 Nada roha-roha ni dadaboru i be di dirina sandiri, halaklahinia noma na markuaso tusia. Songon i muse halaklahi i, nada markuaso be ia di dirinia sandiri; daborunia i noma na markuaso disia. 5 Ulang ma marsipadaoan halak na saripe, muda so sian tumbuk ni tahi sanga sadia lolotna, anso bisa hamu rap martangiang. Dung i mardomu ma hamu mangulahi, anso unang diuji Sibolis hamu, harana nada tahan hamu marpuaso. 6 Nada gabe parenta, muda hudok pe songon i, tapi songon sipaingot do. 7 Anggo satutuna nian, gumonan do didok rohangku sugari songon au on sudena halak. Tapi bia ma baenon, paasing-asing be do silehen-lehen na nijagit sian Debata. Deba songon on do hasurungan na nijagitna, hape na asing nada songon i. 8 Tu angka halak na so marripe bope tu angka na dung mabalu, songon on ma sipaingotku: Gumonan ma hamu indangkon marbagas songon au on. 9 Tapi anggo inda tartahan hamu pangidoan ni sibukmunu, marbagas ma hamu. Harana dumenggan do hamu marbagas timbang sai gurgur hagiot ni sibukmunu. 10 Tu halak na marripe, songon on ma hudok: (Satutuna nada au na mangalehen parenta on, Tuhan i do.) Muda dung marbagas sada dadaboru, ulang be ditadingkon ia halaklahinia i. 11 Tapi muda dung ditadingkon ia, angkon laing hot ma ia nada marhalaklahi, muda inda songon i mulak ma ia mangulahi tu halaklahinia i. Jana sada ama nada tola manyirangkon dadaboruna. 12 Tu angka na asing i, songon on ma sipaingotku: -- anggo on sipaingotku sandiri do, nada sian Tuhan i -- muda dialap sada bayo na Kristen sada boru na so porsaya tu Kristus, hape ra do daborunia i rap dohot ia, nada tola sirangkonon ni bayo i daborunia i. 13 Muda adong pe sada boru Kristen marbagas tu sada bayo na so porsaya tu Kristus, hape ra do bayo i mamake ia, nada tola tadingkonon ni daboru i halaklahina i. 14 Harana gabe diparbadiai do halaklahi na so porsaya i markite-hite dadaborunia i, jana dadaboru na so porsaya i pe diparbadiai markite-hite halaklahinia. Sugari nada songon i, gabe ramun do angka dakdanakmunu, tapi anggo saonnari na badia do halahi. 15 Tapi muda giot sirang na so porsaya i sian daborunia i, sanga halaklahina na Kristen, sirang ma ia tusi. Anggo di pangalaho na songon on, bebas do hamu, harana ulang so dame hamu, i do hagiot ni Debata. 16 Songon sada ina hamu na porsaya tu Tuhan -- bia ma he parbinotoanmunu manontuhon paboa na so tarpalua hamu halaklahimunu? Laing songon i ma angka ama na Kristen, bia ma he parbinotoanmunu manontuhon paboa na so tarpalua hamu dadaborumunu? 17 Marsiatur ngoluna be ma nian sugari hombar tu panogu-nogu ni Tuhan songon na dung ditontuhon Debata hian tu ganop be, di na mamungka dipio Debata mangkaporsayai Ia. I do aturan na huajarkon di ganop parlagutan. 18 Muda dung marsunat hian sada-sada halak di na mamungka ia porsaya tu Debata, indangkon pola be diakalkon ia mangagohon tihas ni sunat i. Songon i muse muda adong sada-sada halak na so marsunat dope di na mamungka porsaya ia tu Debata indangkon pola dipangido ia anso marsunat ia. 19 Rap na so marguna do na mangoloi aturan ni sunat dohot na so mangoloi. Mangoloi parenta ni Debata do na porlu. 20 Sanga bia hian iba di na mamungka porsaya tu Debata, laing songon i ma iba tongtong. 21 Adong dehe hatoban ho hatiha dipio Debata? Nada pola bia i. Tapi muda adong do di ho hatiha na denggan anso bebas, ulang parsayang hatiha i. 22 Harana muda adong sada hatoban na porsaya tu Tuhan, i ma na gabe halak na dipalua jana Tuhan nampunasa. Laing songon i do halak na malua na dipio ni Kristus, i do na gabe naposoNia. 23 Na nitobus ni Debata do hamu jana madung lunas do dibaen Ia. Hara ni i, ulang be pasahat hamu dirimunu gabe hatoban ni jolma. 24 Antong, sanga songon dia pe hamu di na mamungka hamu porsaya tu Debata, gumonan ma laing songon i ngolumunu rap dohot Debata. 25 Saonnari taringot tu angka na so marripe noma. Anggo taringot tusi nada adong dope hujagit angka parenta sian Tuhan. Tapi haru songon i pe, songon halak na manjagit asi ni roha ni Tuhan na patut sihaposan, giot lehenonku do sipaingotku. 26 Marnida ragam ni hasusaan na ro di hatiha on, anggo ning rohangku gumonan do sugari laing songon na adong sisaonnari on ngolu ni halak. 27 Adong dehe tarihot ho tu sada dadaboru? Ulang ma jalahi dalan parsirangan! Adong dehe ho na so tarihot tu sada dadaboru? Unang ma jalahi sada dadaboru. 28 Tapi nada mardosa muda dialap hamu boru. Laing songon i ma muda marbagas dadaboru, artina nada mardosa ia disi. Hum on do, angkon adopan ni halak na marbagas i ma bahat hasusaan. Anggo hagiotku malua ma nian hamu sian angka hasusaan i. 29 Tapi on do na hudok, hamu ale angka dongan: Otik noma hatiha di hita. Mamungka saonnari, sanga ise na marripe, songon na so marripe ma dibaen ia ngoluna; 30 halak na tangis, songon na so marsak ma rohana; halak na martata songon na so marjop ni roha ma ia; halak na manobusi, songon na so marnampuna; 31 jana sanga ise na paurus-urus angka pangalaho na di tano on, songon na so karejo di angka na songon i ma nian ngoluna. Angke anggo portibi na adong saonnari on, salpu do i sude! 32 Giotku nian, malua ma hamu sian hasusaan. Halaklahi na so marripe, tarpasada ia ma rohania tu angka pangalaho na marpardomuan tu Tuhan, angke sai giot pasonangonnia ma roha ni Tuhan. 33 Tapi anggo halaklahi na marripe, bahat ma sipikiranna taringot tu na di tano on, harana sai giot pasonangkon roha ni daborunia i ma ia; 34 jadi gabe mardua roha ma ia. Dadaboru na so marbagas, sanga bujing-bujing, taringot tu Tuhan do bahat pikiranna, harana giotnia ulang so Debata nian nampuna sude ngolunia. Tapi anggo dadaboru na marsaripe, dipasada do rohana tu angka na di tano on, harana sai giot pasonangonnia do roha ni halaklahinia. 35 Husurat pe songon i sudena, laho padenggankon hamu sandiri do, nada adong rohangku mangalarang on, sanga mangalarang i. Anggo giotku disi, anso tigor dohot na tama sajo sibaenonmunu, boti anso tarpasada hamu rohamunu tu Tuhan. 36 Muda dihilala roha ni sada halak nada dibaen ia na sapatutna tu tunanganna, muda so tartahan ia be hagiotnia jana porlu ma dihilala ia marbagas ia dohot si bujing-bujingnia i, dibaen ia ma na nihilalania denggan. Nada mardosa ia muda marbagas halahi. 37 Tapi muda adong na mamutuskon di bagasan rohana na so marbagas be ia dohot tunanganna i, jana nada hara ni na tarpaksa haputusannia i, denggan do na nibaennia songon i, muda tuk do gogonia mambaen songon i. 38 Jadi, denggan do pangalaho ni na marripe tapi laing dumenggan dope pangalaho ni na so marripe i. 39 Muda adong sada dadaboru na marbagas, salolot mangolu halaklahina i tarihot ma ia tusi. Tapi muda dung jumolo halaklahina i, tola do ia marbagas mangulahi tu halaklahi por ni rohania; asal ma parsaripeon ni halak Kristen parsaripeon i. 40 Tapi laing maruntungan dope ia muda inda marbagas mangulahi. Pandapotku sandiri do anggo i, tapi huhilala adong do Tondi Ni Debata di au.

8

1 Taringot tu sipanganon na nihaulkon tu gana-ganaan ma saonnari. Jadi tutu do songon na nidok ni halak, "Na dung marparbinotoan do hita sude." Tapi hamaloan laho mambaen anso pagodang diri do halak, hape nian anggo holong ni roha i laho padenggankon parrohaon ni halak do i. 2 Sanga ise na mangetong dirina na dung bahat na binotona, anggo satutuna na so binotonia dope i sabagas-bagasna. 3 Tapi sanga ise na marsitutu mangkaholongi Debata, ditanda Debata do ia. 4 Anggo taringot tu na mangankon sipanganon na dung nihaulkon tu gana-ganaan, taboto do, nada adong satutuna anggo na nigambarkon ni gana-ganaan i. Jana tangkas do taboto, anggo Debata hum sada sajo do; nada adong be na asing. 5 Bahat do nian na nidok ni halak debata dohot tuhan; sanga na di langit an pe i, sanga na adong di ginjang tano on pe. Angka debata ni halak Junani (8:5) 6 Tapi anggo di hita, hum sada sajo do Debata. Ia do Ama na manjadihon sasudena na adong. Na giot diSia do ngolunta on. Tuhan pe hum sada sajo do, i ma Jesus Kristus. Markite-hite Ia dijadihon ma sasudena jadi hara ni Ia do umbaen na mangolu hita. 7 Tapi nada sude halak umboto i. Adong dope halak na tarihot tu gana-ganaan, mangankon juhut songon na nihaulkon tu gana-ganaan, jana na gale dope panggora ni roha ni halahi. Hara ni i gabe dihodari ma panggora ni roha i. 8 Satutuna nada pola mur solkot hita tu Debata hara ni sipanganon i. Haru tapangan pe sipanganon i nada pola maruntung hita bagi aha. So tapangan pe sipanganon i nada pola adong ruginta sanga aha. 9 Tapi jamot ma hamu anso ulang jabat gabe batu partuktuhan tu halak na asing hara ni na tola hamu mambaen sanga na aha, hara ni na so togu dope pos ni roha ni halahi. 10 Harana muda adong halak na gale panggora ni rohana mangaligi ho na "marparbinotoan" topet juguk mangan di bagas parsombaan tu gana-ganaan, nada he gabe tartarik rohania gabe puluk ia mangankon sipanganon na dihaulkon tu gana-ganaan i? 11 Jadi hara ni i gabe mago ma pos ni roha ni dongan na hurang togu i hara ni pos ni rohamunu. Hape nian dohot do hara ni halahi mate Kristus. 12 Jana muda dibaen hamu hasalaan na songon i maradopkon angka donganmunu Kristen na asing i, na manyego-nyego pos ni rohana na gale i do hamu disi, jadi sarupa tu na mardosa maradopkon Kristus do i. 13 Hara ni i, muda sipanganon do mambaen batu partuktuhan tu donganku, gumonan indangkon mangan juhut be au. Betak sai bia gabe batu partuktuhan i maradopkon donganku.

9

1 Nada he halak na malua au? Nada he rasul au lakna? Nada he madung huida Jesus, Tuhanta i? Nada he suha ni halojaonku do hamu di Tuhan i? 2 Muda pe na so rasul au di halak na asing, laing rasul do au di hamu. Angke hamu do tandana paboa na tutu au rasul di bagasan Tuhan i. 3 On ma alusku adop angka na manguhumi au. 4 Adong he na so tola au manjagit sipanganon dohot siinumon hara ni karejongku? 5 Nada he adong do haknami marbagas jana mardongan dadaboru di pardalanannami; laing songon rasul na asing, sanga songon angka anggi ni Tuhan dohot si Kepas? 6 Sanga hum si Barnabas dohot au sajo do na angkon manjalahi balanjo sandiri? 7 Adong ma he tentara na kehe marporang, angkon laing jalahannia muse balanjonia sandiri? Nada adong halak na manyuan anggur di kobunna hape nada dipangan ia sian suha ni kobunna i! Nada adong parmahan biri-biri na so manginum susu ni pahan-pahananna i! 8 Aha na hupajojor on nada hum sian pikiran ni jolma sajo. Nada he didok Tona i do songon i? 9 Di buku ni si Musa tarsurat do, "Nada patut nihuntam pamangan ni horbo na mardege!" Hum horbo ma he lakna na diparate-atehon ni Debata? Horbo na mardege gandum (9:9) 10 Sanga na so dohot dehe hita na nidokna disi? Satutuna tu hita do na nidokna disi. Angke sanga ise na mangkarejohon ladang jana halak na mambaboi emena patut do mararop ni roha halahi sian karejona i. 11 Madung hami sabur same partondion di bagasan ngolumunu. Jadi muda hami jagit pasupasu sinadongan sian hamu, pola ma he na mabahattu songon i hami pangido sian hamu? 12 Muda adong hak ni halak na asing manjagit sisongon i sian hamu, inda he umbahatan dope haknami ulang halahi? Tapi anggo au nada hupake dope hak na songon i. Gumonan dope hutaonkon sasudena timbang mambaen ambat-ambat laho pararatkon Jamita Na Denggan taringot tu Kristus i. 13 Tontu diboto hamu do, anggo halak na markarejo di Bagas Ni Debata, manjagit panganon do halahi sian Bagas Ni Debata. Dohot angka halak na mangurus inganan parkaulan ni haul, dijagit halahi do deba sian haul na nipasahat i disi. 14 Laing songon i muse do na dung diaturkon Tuhan, angkon dapotan balanjo do angka na manjamitahon Jamita Na Denggan i sian parjamitaonna i. 15 Tapi haru songon i pe nada unjung dope hupargunahon angka hak na songon i. Jana hubaen surat on nada anso dibaen songon i tu au saonnari. Gumonan do au mate ulang pado mago pangalaho na denggan na huhajopkon i. 16 Angke, sugari hum hara ni na manjamitahon Jamita Na Denggan na sian Debata i sajo do, nada tola au pagodang diri, harana karejongku do i. Marjaya do au muda nada hujamitahon Jamita Na Denggan i! 17 Sugari ma rupani hara ni giot-giotku sandiri sajo na mandalankon karejo i, tontu tola ma au mararop ni roha manjagit upa. Tapi nada hagiotku manjamitahon Jamita Na Denggan i. Debata do marsuru au mandalankon i. 18 Antong, aha ma upa di au? On ma upana: Tarjamitahon au do Jamita Na Denggan i so pola adong halak na asing hupadokdok laho mambalanjoi au, hara ni na so ra au manuntut bagianku songon parjamita ni Jamita Na Denggan i au. 19 Nada hatoban ni halak au; halak na malua do au. Tapi haru songon i pe, hubaen do au gabe hatoban ni sude halak. Hubaen pe songon i anso tarhamonangkon au do halak sabahat-bahatna di Kristus i. 20 Tu halak Jahudi, hubaen au songon halak Jahudi anso dapot au halak Jahudi di Kristus. Tu halak na mangoloi angka parenta ni Debata na nipasahat ni si Musa, hubaen au songon halak na tarihot tu angka aturan i, haru pe nian na so tarihot au tu angka aturan i. Hubaen pe songon i anso dapot au do halahi di Kristus. 21 Tu angka halak na so marTona, songon na so marTona do au Haru pe na so diluar ni Tona i au mangolu, angke tona ni Kristus do oloanku. Hubaen songon i anso dapot au do halahi di Kristus. 22 Muda di tonga-tonga ni angka na so togu dope pos ni rohana, hubaen do au tarsongon halak na so togu dope pos ni rohana anso dapot au halahi di Kristus. Hara ni i, anggo au gabe songon na marragam-ragam ma pangalahongku tu sudena halak, anso sian dalan na marragam i tarbaen au paluahon halahi deba. 23 Hara ni Jamita Na Denggan i do, hubaen songon i sudena, anso laing dohot au muse dipasupasu. 24 Tontu sude do hamu mamboto, anggo di na marsiadu hipas marlojong, sude do halak na dohot i marlojong, hape hum sahalak do anggo na manjagit upa. Antong sahipas-hipasna ma lojongi hamu anso dapot hamu upa i. 25 Tapi ganop halak na marsiadu, diorom ia do sudena i. Dibaen halahi pe songon i anso dapot halahi do tuku na so manongtong, tapi anggo hita anso dapotan tuku na manongtong i do. 26 Hara ni i do umbaen na marlojongi au tu tujuan na tontu. Tarsongon na martanding tenju, nada ra au marnayang ni roha laho manenju. 27 Hupadiar do pamatangki dilatik sagogona lopus tarrajai au sudena i. Hubaen pe songon i, anso ulang sanga do tarderet au, dung husosoi halak na asing dohot di parlumbaan i.

10

1 Hamu ale angka dongan! Angkon tangkas do ingotonmunu sanga aha na tarjadi tu angka ompunta di na mangihutkon si Musa halahi. Dilinggomi ombun halahi sude, jana horas do halahi sude manaripari Laut Na Rara i. 2 Anso gabe dohot mangihutkon si Musa, angkon dipandidihon do halahi sude di bagasan ombun dohot di bagasan laut i. 3 Rap sipanganon partondion do dipangan halahi, 4 jana rap siinumon partondion do diinum halahi. Rap minum sian dolok batu partondion do halahi, i ma batu partondion na mandongani halahi; Kristus sandiri do anggo batu partondion i. 5 Tapi haru songon i pe nada sonang roha ni Debata mida umbahatan sian halahi jana hara ni i ma umbaen na marragean bangke ni halahi di halongonan i. 6 Gabe tiruan do i sude di hita, laho paingotkon hita anso ulang sai tahagioti be angka pangalaho na jat songon na nibaen ni halahi i. 7 Boti muse anso ulang tasomba gana-ganaan songon na nibaen ni deba sian halahi, songon na tarsurat, "Jadi juguk ma bangso i mangan dohot minum, dung i jongjong ma halahi jana manortori." 8 Nada tola hita marpangalaho na so ture songon na nibaen ni deba sian halahi. Angke hara ni na mambaen songon i, gabe mate dua pulu tolu ribu halak di bagasan sadari. 9 Ulang ma tauji Tuhan songon na nibaen ni halahi narobi, gabe marmatean halahi diturbingi ulok na marbisa. 10 Ulang ma hamu mungut-ungut songon na nikarejohon ni na deba sian halahi, gabe mago ma halahi dibaen sipangago i. 11 Masa pe sudena i, na gabe tiruan do i tu angka halak na asing. Jana nisuratkon do sudena i anso gabe parningotan di hita. Angke di hatiha parpudi noma hita mangolu. 12 Sanga ise na mangetong dirina togu jongjong, dijagohon ia ma anso ulang sanga tinggang ia. 13 Sanga aha pe cobaan na nibolusmunu, cobaan na somal dialami jolma dope i. Tapi anggo Debata burju do marningot janjiNa. Nada pola dipadiar Ia hamu dicoba lobi sian na tolap gogomunu. Muda hatiha ro cobaan tu hamu, lehenonNia do dalan di hamu anso tahan hamu manaon cobaan i. 14 Hara ni i hamu ale angka dongan, padao hamu ma rohamunu sian na marsomba gana-ganaan. 15 Songon tu halak na marroha do au na mandok hata on tu hamu. Hamu sandiri ma nian manimbang pandohankon. 16 Nada he panginuman hatarimakasion do on, na marhite i tadok tarimakasi, i ma na patuduhon na dung sada do hita hara ni mudar ni Kristus i? Jana nada he roti na tabagi-bagi i do na patuduhon hasadaonta di bagasan pamatang ni Kristus i? 17 Dibaen hum sada sajo do roti i, jana rap mangan sian roti na sada i do hita sude, jadi songon na gabe sada pamatang ma hita na bahat on. 18 Ligi hamu ma jolo halak Jahudi i. Anggo halak na manghaulkon sipanganon na nihaulkon di ginjang ni parhaulan i, halak na mardomu do i dohot inganan i. 19 Aha na hudok disi? Adong dehe arti ni gana-ganaan sanga arti ni sipanganon na nihaulkon tu gana-ganaan i? 20 Inda adong i! Na hudok, anggo na nihaulkon tu gana-ganaan i, nada tu Debata i dihaulkon, tapi tu angka setan do. Jana nada giot au anggo mardomu hamu dohot setan. 21 Nada tola hamu minum sian anggur ni Tuhan, diinum hamu muse sian panginuman anggur ni tondi na jahat i. Nada tola hamu mangan di meja ni Tuhan dohot muse di meja ni tondi na jahat. 22 Anso mangiburu dehe lakna Tuhan baenonta? Gumogo dehe hita lakna sian Tuhan? 23 Ninna halak, "Tola do baenonta sanga na aha giotta." Tutu do i! Tapi nada sude giotta i marguna. "Tola do baenonta sanga na aha giotta" -- tapi nada sude na tahagioti i padenggankon ngolunta. 24 Ulang ma adong hum na pareso tu dirina sajo. Ganop be ma manggogo patupa haporluan ni dongan na asing. 25 Tola do sude panganonmunu sanga juhut aha na digadis di pajak daging. Ulang pola jolo tangkasi hamu, haru adong pe panggora di bagasan rohamunu. 26 Angke tarsurat do di Buku Na Badia i, "Tuhan do nampuna tano on dohot sude isina." 27 Muda diontang halak na so Kristen ho mangan, jana dioloi ho ontang-ontangnia i, papangani ma sanga aha na nipasahat i tu ho. Ulang pola sapa-sapai sanga sian dia haroro ni sipanganon i, anso ulang pola adong panggora ni rohamunu. 28 Tapi muda adong mandok tu hamu, "Anggo sipanganon on, na dung nihaulkon do on tu gana-ganaan," ulang pangan hamu sipanganon i be hara ni haporluan ni halahi bope hara ni sora ni taroktok. 29 Nada taroktokmunu na hudok, tapi taroktok ni halahi do na hudok. Aropku adong do deba na marsapa, "Na bia dehe, biasi pola angkon marguru tu taroktok ni halak na asing iba? 30 Anggo nidok do tarimakasi tu Debata laho mangan sipanganon iba, biasi pola angkon mangincahi halak tu iba hara ni panganon i, hape hudok do tarimakasi tu Debata hara ni sipanganon i?" 31 Sanga aha pe na nibaenmunu -- mangan sanga minum hamu -- pasangapkon Debata ma baen hamu sudena i. 32 Denggan ma baen hamu ngolumunu anso ulang jabat mardosa halak na asing hara ni hamu; sanga di halak Jahudi, sanga pe di halak na so Jahudi sanga pe di parlagutan ni Debata. 33 Songon ngolungkon ma parngoluonmunu. Sai huparayak do pasonang roha ni sudena halak di bagasan sasude na hukarejohon, so pola giot mambuat untung di au sandiri. Anggo tujuanku hum on do; anso tarpalua nian halahi sudena.

11

1 Ihutkon hamu ma tiruan na hubaen songon pangihutkonku di tiruan ni Kristus. 2 Hupuji do hamu angke sai diingot hamu do au jana sai diihutkon hamu do parsiajaran na huajarkon i tu hamu. 3 Tapi adong dope sada nari pangalaho na giot paboaonku di hamu; Kristus do anggo Ulu ni sude na margoar halaklahi; na gabe ulu ni dadaboru i, i ma halaklahina jana gabe Ulu Ni Kristus, i ma Debata. 4 Muda martangiang sanga manyurirangi sada halaklahi; hape markupia ia, na pabile Kristus do i. 5 Jana muda adong dadaboru na martangiang, sanga manyurirangi ia, hape inda marbasaen ulunia, na pabilehon ulunia i do i. Gabe tarsongon na marcukur ma ia muda songon i. 6 Angke muda so ra dadaboru marbasaen, gumonan do nipangkas obukna i. Tapi muda marcukur sanga nigusting obukna i, gabe halayasonnia do i. Antong, gumonan do marbasaen dadaboru. 7 Anggo halaklahi indangkon pola sai markupia, angke rupa dohot hamuliaan ni Debata do na nigambarkon ni halaklahi, dadaboru gabe hamuliaan ni halaklahi. 8 Inda sian dadaboru halaklahi i dijadihon, dadaboru do na nijadihon sian halaklahi. 9 Nada tu haporluan ni dadaboru muse umbaen na dijadihon halaklahi i, tapi dadaboru i do na dijadihon tu haporluan ni halaklahi. 10 Hara ni i, angkon adong do tanda ni kuaso di ulu ni dadaboru hara ni surusuruan i. 11 Tapi haru songon i pe di bagasan ngolunta songon halak Kristen, nada jongjong sandiri dadaboru so pola marpartalian tu halaklahi, jana halaklahi pe nada jongjong sandiri so marpartalian tu dadaboru. 12 Angke, haru pe dadaboru na parjoloi dijadihon sian halaklahi, tapi anggo dung i sian dadaboru do sorang halaklahi; jana sasude na adong, sian Debata do asalna. 13 Hamu sandiri ma jolo manimbang na hudok on: Denggan dehe ninna rohamunu dadaboru martangiang tu Debata haru so marbasaen ulunia? 14 Nada he dipatuduhon bako ni jolma i do tu hamu, paboa hailaan do di sada halaklahi muda ginjang obukna? 15 Tapi anggo dadaboru, panutupi ni uluna do dilehen obukna i, jana hasangapanna do muda ginjang obukna. 16 Jadi muda adong barang ise na giot manangkang, nada hasomalannami sanga angka parlagutan ni Debata mambaen na songon i. 17 Taringot tu na giot dokkononku, nada hupuji hamu. Marlagut pe hamu, nada adong gunana tapi mur jatjat do. 18 Na parjolo, muda marlagut hamu, hubege baritana di bagasan na marlagut-lagut i hamu adong na marsalisi sian hamu. Jana tutu do songon i aropku. 19 Madung sapatutna masa parsalisian di hamu, anso tarida sanoli on sanga ise Kristen na tahan uji. 20 Tapi anggo satutuna nada na mambaen Parjamuan ni Tuhan hamu muda marlagut hamu. 21 Harana hatiha mangan hamu, marsiadu do hamu mambuat sipanganon i, jabat adong na so dapotan hape na deba marlobian. 22 Biasi songon i? Inda he adong bagasmunu; di bagasmunu be ma mangan minum hamu! Adong he na giot palayaskon parlagutan ni Debata do hamu jana pailahon angka dongan na pogos? Angkon bia do dokkononku tu hamu? Pujionku dope hamu? Anggo taringot tusi, nada pujionku hamu. 23 Angke na huajarkon i tu hamu, na hujagit sian Tuhan i sandiri do i: Di borngin i dompak dihianati Tuhanta Jesus, dibuat Ia ma roti, 24 jana dung didokkon Ia tarimakasi tu Debata hara ni roti i, diponggoli Ia ma roti i dohot tanganNia, lalu didok Ia ma, "On ma pamatangKu na nipasahat di hamu. Baen hamu ma on laho marningot Au," ning ia. 25 Laing songon i ma dung abis mangan, dibuat Ia muse ma panginuman ni anggur lalu didok Ia ma, "Parjanjian Na Imbaru do anggur on, na ditontuhon ni mudarKu. Ganop diinum hamu on, baen hamu ma on marningot Au." 26 Angke sanga na piga noli dipangan hamu roti on jana diinum hamu anggur on, jamitahononmunu ma hamamate ni Tuhan i lopus ro Ia. 27 Jadi hara ni i, sanga ise na mangan roti ni Tuhan sanga manginum anggurNia di dalan na so patut, mardosa do ia tu pamatang bope tu mudar ni Tuhan i. 28 Jadi angkon marsipareso dirina ma jolo, dung i pe anso tola ia mangan roti dohot minum anggur i. 29 Angke, barang ise na mangan dohot minum, tapi nada diokui na pamatang ni Tuhan do i, na parohon uhuman do i tu pamatangna sandiri. 30 I do umbaen na bahat sian hamu na marnyae jana gale jana adong muse na dung mate. 31 Tapi muda jolo tapareso dirinta, nada pola uhumon ni Debata hita. 32 Tapi muda diuhumi Tuhan hita, ajaronNia ma hita, anso ulang hona uhum be hita rap dohot portibi on. 33 Hara ni i hamu ale angka dongan, muda marlagut hamu giot mangan, angkon marsipaintean do hamu. 34 Muda adong na male, jolo mangan ia di bagasnia. Ulang jabat marlagut hamu, hum anso manjagit uhuman ni Debata tu hamu sandiri. Taringot tu angka pangalaho na asing, dung ro pe au anso hupatorang tu hamu.

12

1 Taringot tu angka silehen-lehen ni Tondi ma saonnari. Giotku nian ulang so tangkas diboto hamu sasintongna taringot tusi. 2 Ingot hamu ma dompak so ditanda hamu dope Tuhan, tarela-ela do hamu mangoloi gana-ganaan na ngungu. 3 Hara ni i hupabotohon ma tu hamu anggo halak na dipimpin ni Tondi Parbadia nada tardok halahi, "Sai hona bura ma Jesus!" Laing songon i muse nada adong sahalak pe na malo mandok, "Jesus do Tuhan!" anggo inda digohi Tondi Parbadia halakna i. 4 Marragam rupa do silehen-lehen sian asi ni roha ni Debata, tapi Tondi na sasada i do mangalehen i. 5 Marragam rupa do karejo laho mangoloi Tuhan i, tapi Tuhan na sasada i do na nioloan i! 6 Marrupa-rupa do dalanna mangkarejohon karejo ni Debata, tapi anggo na mangalehen gogo tusi di ganop halak, laing Debata na sada i do. 7 Laho patumbukkon na hasaya di hita sude, markarejo do Tondi Parbadia di ganop hita tapi asing be dalanna. 8 Tu na sada dilehen Tondi i do hamaloon mandok hata di bagasan habisuhon, jana tu na asing, dilehen Tondi i do hamaloon mandok hata di bagasan parbinotoan. 9 Laing Tondi na sada i muse do mangalehen tu na asing haporsayaan, hape tu na asing dilehen Tondi i do kuaso laho pamalum halak. 10 Tu na sada dilehensa kuaso mambaen hahomangan jana tu na asing dilehen muse hasurungan laho manyurirangi. Tu na asing muse dilehen Tondi i do gogo laho patandahon parasingan ni silehen-lehen ni gogo na sian Tondi Parbadia dohot na so sian Tondi Parbadia. Adong do i na nilehen gogo laho mangkobari dohot hata na marragam-ragam boti na so niastuan, jana adong muse do na nilehen gogo laho patorangkon angka hata na marragam i. 11 Tondi na sada i sajo do mangkarejohon i sudena; dilehen do hasurungan tu sada-sada be marguru tu giot ni Tondi i sandiri. 12 Songon pamatang ni jolma do Kristus i; sada do pamatang i, tapi marbagian-bagian do i. Haru pe bahat bagian-bagian i, laing sada pamatang do sude angka bagian-bagianna i. 13 Angke markite-hite sada Tondi, nipandidihon do hita sude gabe sada pamatang, bope halak Jahudi bope halak Junani, bope naposo bope halak na malua. Songon i muse, nipainum do hita dohot Tondi na sada i. 14 Harana pamatang i sandiri pe, nada hum sian sada bagian sajo, tapi bahat do bagian-bagianna. 15 Muda didok pat i, "Nada tangan au, jadi nada masuk au tu pamatang," astuan ni i, nada tutu pat i na so bagian ni pamatang i. 16 Jana muda didok pinggol, "Nada masuk tu bagian ni pamatang au, harana inda mata au," nada gabe so masuk tu bagian ni pamatang pinggol i. 17 Sugari antong, hum mata sajo sude pamatang i, bia ma baenon ni pamatang i manangihon? Sanga sugari sude pamatang i gabe pinggol sajo, bia ma baenon ni pamatang i manganggo? 18 Taligi ma, Debata do na mangatur parpayak ni angka bagian-bagian i di pamatang i. Diingananna be do dibaen Debata sudena i marguru tu parsumanna mangihutkon parnidaan ni Debata. 19 Sugari hum sabagian sajo, dia dope sigoaron pamatang? 20 Bahat do tutu angka bagian-bagian i tapi anggo pamatang sada sajo do i. 21 Jadi hara ni i, nada tardok mata tu tangan, "Inda porlu ho di au!" sanga ulu i mandok tu pat, "Inda porlu ho di au!" 22 Tapi angka bagian na layas didok rohanta, hape apala i do na umporlu di hita; 23 jana angka bagian na nidok ni rohanta na so pola mararga, hape apala i ma na ummarga tabaen. Angka bagian na so jeges idaon, hape gabe tusi do na umbahat taparrohahon. 24 Angka bagian na dung jeges idaon, inda porlu taparrohahon. Na dung disusun Debata do pamatangta i sadenggan-dengganna anso ummarga tabaen angka bagian na so porlu mararga. 25 Jadi muda songon i, nada marbagi-bagi be pamatang i; marsipasari-sarian do i na sada tu na asing. 26 Muda markancit sabagian, gabe markancit muse do sude angka bagian na asing; muda dapotan pujian sabagian sude angka bagian na asing i dohot do marjop ni roha. 27 Hamu sudena rap pamatang ni Kristus do hamu, jana pasada-sada hamu bagian ni pamatang i do. 28 Laing songon i do di bagasan parlagutan i, madung ditontuhon Debata do inganan ni angka dongan i: Parjolo angka rasul; paduahon angka panurirang; patoluhon angka guru, dung i baru ma angka na mambaen tanda hahomangan, dung i angka na manjagit kuaso laho pamalum halak, sanga laho mangurupi halak na asing, sanga mamimpin, sanga mangkobari di bagasan hata na marragam rupa na so niastuan. 29 Nada sude halahi rasul, sanga panurirang, sanga pe guru. Nada sude adong kuasona laho mambaen hahomangan, 30 sanga laho pamalumkon halak, sanga mangkobari di bagasan hata na marragam-ragam na so niastuan, sanga laho patorangkon angka hata i. 31 Antong, mur ruminggas ma hamu manjalahi angka silehen-lehen sian asi ni roha ni Debata. Tapi hupaboa dope di hamu sada nari dalan na dumenggan.

13

1 Sugari tarbaen iba mangkobari di angka hata ni jolma, dohot di hata ni surusuruan, hape inda nihaholongan angka dongan na asing, tudos ma iba songon doal na maruolol sanga songon canang na mangkuling-kuling. 2 Sugari malo au manyurirangi, jana huboto sude na buni dohot sude parbinotoan, jana adong di au haporsayaan jabat tarpaorot au angka dolok, tapi nada adong di au holong ni roha, songon na soada do au. 3 Sugari sude pe sinadonganniba dilehen tu halak na pogos, jana sugari pe nipadiar pamatangniba hona tutung, tapi anggo so nihaholongan do halak na asing, nada adong guna ni i sudena. 4 Sobar do holong ni roha i jana burju. Nada mangiburu anggo holong ni roha i, inda marhata manggang, nada ginjang rohana. 5 Nada jais holong ni roha i, jana nada manjalahi labo tu dirina sandiri. Nada parmuruk i jana nada disimpan ia hasalaan ni halak na asing. 6 Nada sonang holong ni roha i muda masa hageduhan, hum mida na sintong do marjop ni roha holong i. 7 Sanga aha pe na ro, tahan do holong ni roha i jana dihaporsayaisa do sude; anggo holong ni roha i nada unjung mago pangkirimonna jana sai sobar do i manaon sasudena. 8 Nada ra luntur holong ni roha i. Anggo hamaloon laho manyurirangi, di sada hatiha abis do i dibaritahon. Taringot tu hamaloon laho mangkobari di hata na marragam-ragam na so niastuan i, di sada hatiha mago do i. Taringot tu hamaloon laho mangastui sasude, sada hatiha mago do i. 9 Angke hurang singkop dope parbinotoanta bope panyurirangonta. 10 Sanoli on muda dung ro na sanggam i, gabe mago ma disi na so sanggam i. 11 Dompak menek au, songon pangkatai ni dakdanak na menek do pangkataingku, songon dakdanak na menek pangkilalaanku, jana marpikir au songon parpikir ni dakdanak na menek. Saonnari madung magodang au; ma hutinggalkon pangalaho sihadakdanahanku. 12 Sanga aha na taida saonnari, tarsongon halinu na hurang torang do i di sormin. Tapi anggo saulahon idaonta ma tangkas pangalaho na satutuna. Saonnari hurang tangkas dope parbinotoan na adong di au, tapi anggo saulahon botoonniba ma tangkas, songon tangkas ni parbinoto ni Debata di au. 13 Jadi tinggal ma na tolu on: Haporsayaan, arop ni roha, dohot holong ni roha; tapi na gumodang sian na tolu i, holong ni roha do.

14

1 Parayak hamu ma mambaen holong ni roha jana tambori hamu ma angka silehen-lehen ni Tondi, tarlobi anso manyurirangi hamu. 2 Sanga ise na mangkobari di hata na so niastuan, nada tu jolma ia mangkobari; tu Debata do ia mangkobari. Nada diastui halak sanga aha na nidokna i, angke Tondi Parbadia do na mambaen ia mandokkon angka pangalaho na binoto ni Debata. 3 Tapi sanga ise na manyurirangi, tu jolma do ia mangkobari laho patoguhon roha ni halahi, pajopkon roha dohot mangapoi halahi. 4 Sanga ise na mangkobari di hata na so niastuan, hum dirinia sajo do na nipatogunia, hape anggo halak na manyurirangi, i do na mangurupi parlagutan i anso mur tu majuna. 5 Denggan sajo do sugari nian malo hamu sude mangkobari di hata na so niastuan. Tapi na dumenggan, sugari nian malo ma hamu sude manyurirangi. Angke gumodang do halak na manyurirangi ulang pado halak na mangkobari di angka hata na so niastuan; asing ma rupani muda adong halak na mangkobari di hata na marragam na so niastuan, tapi laing malo muse ia patorangkon sanga aha na nidoknia i, anso sudena parlagutan i dapotan parsaulian. 6 Sugari ro au mandapotkon hamu jana mangkobari au di hata na so niastuan, aha ma he guna ni i! Asing ma, muda hupajojor tu hamu sangkap ni Debata, sanga parbinotoon, sanga panyurirangan, sanga pangajaran sanga hupaboa tu hamu aha na huboto taringot tu Debata, sanga hupaboa taringot tu angka pangalaho na nibaen ni Debata maradopkon jolma manusia, sanga huajari hamu. 7 Laing songon alat musik na so marhosa i, isara ni suling dohot hasapi, anggo so torang do mardomu sorana i dibaen na mamalu i, dia ma he diboto halak sanga na ende aha na nibaenna i? 8 Tudosan na asing sada nari: Muda sarat na dipalu do sarune, ise ma na ra markobas kehe laho marporang? 9 Laing songon i do hamaloanmunu laho mangkobari di hata na marragam na so niastuan i. Anggo hata na so tangkas do dipardokkoni hamu hara ni hamaloanmunu i, nada adong sahalak pe na mangastui sanga aha na nidokmunu i, sayang boti do angka hata na nipardokkonanmunu i. 10 Bahat do ragam-ragam ni hata ni halak di portibi on, tapi umpe sada sian angka hata i na so marastuan. 11 Tapi muda inda huastui hata na nidok ni sada-sada halak, gabe halak na asing ma di au jolma na mamake hata i; songon i muse ma au tusia. 12 Taringot tu hamu sandiri, huboto do na por rohamunu maruli angka hasurungan sian Tondi i. Tapi anggo na dumenggan, angkon marusaho do hamu laho mamake hamaloon i, mangurupi parlagutan i tu hamajuon. 13 Hara ni i ma, sanga ise na mangkobari di hata na so niastuan, angkon pangidoonnia ma sian Debata anso laing dilehen muse disia gogo laho patorangkon sanga aha na nipardokkonannia i. 14 Angke sugari martangiang iba di hata na so niastuan, martangiang do nian tondiniba, tapi nada markarejo. 15 Antong, bia noma? On noma sibaenonniba: Martangiang ma iba dohot tondiniba, tapi martangiang muse ma iba dohot rohaniba. Marende ma iba dohot tondiniba, tapi laing giot marende muse ma iba dohot rohaniba. 16 Harana muda mandok tarimakasi hamu tu Debata dohot tondimunu sajo, songon di ma he tarbaen halak na bahat i mandok, "Amen", dung sidung ho mandok tarimakasi, anggo so diboto ia, sanga aha na nidokmi? 17 Haru denggan sajo pe tangiang tarimakasimi tu Tuhan, tapi nada adong sanga aha pe guna ni tangiang i anggo tu halak na asing. 18 Tarimakasi do hudok tu Debata, angke malo do au mangkobari di hata na marragam-ragam na so niastuan. Ummalo dope au sian hamu. 19 Tapi anggo di angka parlagutan, gumonan dope limangkababa hata hudok asal ma diastui halak, ulang pado mandok hata na so niastuan maribu-ribu pandohan. Jopan do rohangku songon i anso tarajari au halak. 20 Hamu ale angka dongan! Ulang ma songon dakdanak parrohaonmunu. Taringot tu hajahatan, sugari laing tong ma hamu songon dakdanak na menek. Tapi anggo diparrohaon, gabe songon halak na dung impas godang ma hamu. 21 Tarsurat do di Buku Na Badia i, songon on: "Didok Tuhan do, ’Manghatai ma Au tu bangso on markite-hite pamangan ni halak na asing, i ma halak na mangkobari di bagasan hata na asing. Tapi haru songon i pe laing so ditangihon halahi do Au, ninna Tuhan i.’ " 22 Jadi silehen-lehen laho mangkobari di angka hata na so niastuan, songon tanda do i di angka halak na so porsaya, nada dohot di angka na porsaya. Jana hasurungan laho manyurirangi, tanda do i tu angka na porsaya, nada tu angka halak na so porsaya. 23 Jadi muda marlagut hamu, marsidok hatana be ma na marlagut i di hata na so niastuan, hape ro muse ma deba halak na asing, sanga angka halak na so Kristen, tontu na rintik do hamu sudena ninna roha ni halahi! 24 Tapi sugari sude hamu manyurirangi masuk muse ma sahalak na so Kristen sanga halak na asing, jadi sude angka na nipajojormunu i patandahon angka dosania ma i jana mambaen ia gabe mangoku angka dosania i. 25 Sanga aha na buni di bagasan rohania, dipatandahon ma i, gabe dipatoruk ia ma dirinia marsomba tu Debata. Okuonnia ma na tutu do Debata di tonga-tongamunu. 26 Antong hamu ale angka dongan, aha ma he astuan ni i sudena? Muda marlagut hamu laho marsomba tu Tuhan: Adong ma na marende, adong na mangajari, adong na paboahon sanga na aha sian Debata, adong na mangkobari di hata na so niastuan, jana adong na patorangkon sanga aha na nidokna i. Tapi sasudena i, angkon mangajari dohot padenggankon do tu sudena i nibaen. 27 Muda adong na giot mangkobari di hata na so niastuan, sabahat-bahatna ma dua sanga tolu halak margonti-gonti, jana angkon adong ma na patorangkon sanga aha na nipajojor ni na mangkobari i. 28 Anggo so adong do na patorangkon hata i, angkon sip ma angka na mangkobari di hata na so niastuan i, di parlagutan i. Tuk ma di bagasan roha halahi mangkatai dohot Debata. 29 Taringot tu angka panurirang, denggan do dua sanga tolu halak mangkobari, jana laing manangi-nangi ma anggo na asing i manimbang sanga aha na nidoknia i. 30 Tapi sugari adong dope ro barita sian Debata tu sada halak na asing na juguk di parlagutan i, maradian ma jolo halak na mandok hata i. 31 Jadi songon i ma dalanna anso tarbaen hamu pasada-sada manyurirangi; anso sude tarbaen marsiajar jana sudena dapotan hagogoan. 32 Dibaen anggo tondi ni panurirang mangoloi do tu panurirang i. 33 Na mangkagioti na taratur do anggo Debata; nada na mangkagioti hagaoron. Angke nada dihagioti Debata anggo hagaoron, tapi hasonangan i do. 34 Songon na masa di sude parlagutan ni halak na badia, angkon hohom do angka dadaboru di bagasan parlagutan. Nada tola halahi manghatai, tapi angkon unduk do halahi songon na nidok ni Tona i. 35 Muda giot adong botoon ni halahi, tu halaklahi ni halahi ma i disapai halahi di bagasna, harana na so umboto sopan do sada dadaboru na mangkobari di bagasan parpunguan ni parlagutan. 36 Sian hamu dehe lakna ro pandohan ni Debata? Sanga hum tu hamu sajo lakna pandohan i dipaboa? 37 Betak sai adong halak na mangkilala dirina maruli silehen-lehen laho manyurirangi sanga maruli ia di silehen-lehen na asing sian Tondi i, angkon tangkas ma botoon ni halakna i, parenta ni Tuhan do sanga aha na husuratkon on. 38 Tapi betak sai adong na so manjagit on, ulang pola pardulihon hamu halakna i. 39 Hara ni i hamu ale angka dongan, parayak hamu ma na manyurirangi i, tapi ulang gabe antahi hamu halak na giot mangkobari di angka hata na so niastuan. 40 Tapi angkon marsopan jana maraturan do i nibaen sudena.

15

1 Hamu ale angka dongan! Saonnari giotku, ingot hamu ma mangulahi Jamita Na Denggan na sian Debata na hujamitahon i najolo tu hamu. Madung dijagit hamu i, jana marojahan tu Jamita Na Denggan i do haporsayaanmunu. 2 Muda togu do hamu marojahan tu na hujamitahon i, paluaon ni Jamita Na Denggan i ma hamu; asing ma rupani anggo na sayang boti sajo hamu di na porsaya i. 3 Harana madung hupasahat tu hamu na umporlu, i ma sian na dung hujagit, na dung mate do Kristus hara ni angka dosanta mangihutkon na tarsurat di Buku Na Badia i. 4 Madung ditanom Ia, jana mangulahi Ia dipangolu di ari patoluhon. I pe na dung tarsurat hian do i di Buku Na Badia i. 5 Jadi dipataridahon Ia ma diriNa tu si Kepas, dohot tu siseanNia na dua bolas i. 6 Dung i dipatidahon Ia muse dope Ia tu lobi lima ratus halak di sada hatiha. Bahatan na mangolu dope halahi saonnari, hum deba dope na jumolo. 7 Dung i dipatidahon Kristus i muse dope Ia tu si Jakobus, jana tu sudena angka rasul i. 8 Na parpudi situtu, dipatidahon Ia diriNia tu au muse -- tu au na songon dakdanak na sorang taran so ro dope hatihana! 9 Harana au ma lumayas sian sude rasul, jana nada patut au nian margoar rasul, dibaen madung huparkanciti parlagutan ni Debata. 10 Tapi hara ni asi ni roha ni Debata, madung gabe songon au na adong saonnari on, au. Jana nada parcuma na niampunan ni Debata au. Hape gabe lumoja dope au markarejo sian sude rasul na asing i. Tapi i pe sudena, nada hara ni usahongku i; usaho ni Debata na mangakaholongi au do i jana na markarejo rap dohot au. 11 Hara ni i bope au sanga pe halahi laing i do jamitanami jana laing i do dihaporsayai hamu. 12 Tapi muda i do na hami jamitahon, i ma Kristus na dung nipangolu i mangulahi sian hamatean, biasi laing adong dope deba sian hamu na mandok, anggo jolma na mate, nada pangoluon be mangulahi? 13 Anggo tutu do halak na mate i na so pangoluon be mangulahi, antong Kristus pe nada tutu muse mangolu mangulahi sian hamatean. 14 Jana sugari na so tutu mulak mangolu Kristus sian hamatean gabe nada adong gunana be hami manjamitahon sanga aha, jana inda adong muse gunana porsaya hamu. 15 Lumobi sian i tardapot muse dope hami songon saksi pargabus taringot tu Debata, angke madung hami jamitahon paboa na dung dipangolu Debata mangulahi Kristus sian hamatean, hape inda tutu dipangolu Debata Ia mangulahi -- muda na tutu ma i na so dipangolu Debata mangulahi halak na mate i! 16 Angke muda inda dipangolu mangulahi halak na mate i, Kristus pe nada tutu dipangolu mangulahi sian hamatean. 17 Jana muda nada dipangolu Kristus i, sayang boti ma haporsayaanmunu i; jana di bagasan dosamunu dope hamu mangolu. 18 Dung i mago muse ma angka na mate di bagasan Kristus i. 19 Anggo hum di ngolunta dompak di portibi on sajo do pangkirimon ni rohanta tu Kristus gabe hita ma halak na lumebak sian sude jolma na di tano on! 20 Hape anggo satutuna madung dipangolu mangulahi Kristus sian hamatean, songon siangkaan sian angka halak na dung mate. Jana on ma jaminanna, paboa na pangoluon do mangulahi angka jolma na dung marmatean i. 21 Angke hara ni sada halak do masuk hamatean i tu portibi on, laing songon i muse ma na mulak mangolu i sian hamatean, dipasahat tu jolma manusia markite-hite sada halak muse. 22 Songon parmate ni sasudena jolma manusia hara ni na sapangalaho dohot si Adam, laing songon i ma pangoluon sudena, hara ni na dung sapangalaho dohot Kristus. 23 Tapi marguru tu aturanna be do nipangolu halahi: Na parjolo Kristus; dung i angka na dung nampuna ni Kristus di hatiha haroroNia. 24 Dung i ro ma hasisidungna. Taluhonon ni Kristus ma disi sudena pangarajaion, sude kuaso dohot hagogoon; lalu pasahatonNia ma kuaso ni harajaanNia tu Debata Amanta i. 25 Mamarenta ma Kristus lopus sude musuNia i tunduk tuSia baenon ni Debata. 26 Anggo musu na parpudi patunduhonNia, i ma hamatean. 27 "Madung dipatunduk Debata tuSia sasudena na adong." Anggo na nidokna di bagasan pandohan "sasudena na adong" madung torang na so dohot di bagasan ni i Debata sandiri na patundukkon sasudena i tu Kristus. 28 Tapi dung dipatunduk sasudena tu toru ni pangarajaion ni Kristus, Ia sandiri pe, i ma Anak Ni Debata i patunduhonNia ma diriNia sandiri tu Debata na dung mambaen tunduk sasudena tuSia. Jadi Debata sandiri noma mamarenta sasudena. 29 Anggo so pangoluon do mangulahi halak na mate i, biasi pola nipandidihon halak tu jolma na mate? Aha pola sipainteon sian angka na mate i? Muda na tutu ma na so pangoluon be jolma na mate i, aha ma he gunana nipandidihon halak salaho tu jolma na mate. 30 Jana hami pe aha ma gunana hami paadop-adop parmaraan i tongtong? 31 Hamu ale angka dongan! Ganop ari do manaon parkancitan au hara ni moga ni rohangku mida ngolumunu na porsaya hamu tu Kristus Jesus Tuhanta i. 32 Anggo hum hara ni na somal masa di jolma sajo do pola ma marsiranggut au mangalo angka binatang panyoro di Epesus on, aha ma labongku sian i? Anggo so pangoluon do halak na mate i mangulahi, antong dumenggan ma: "Mangan minum hita jana marsonang-sonang, harana laing na mate do hita ancogot." 33 Ulang jabat tarpaoto-oto hamu! Muda dipardongan hamu halak na jahat, gabe jahat muse do parangemunu na denggan i. 34 Torang ma rohamunu jana ulang be mambaen dosa hamu. Adong dope sian hamu halak na so tangkas mananda Debata. Hudok pe songon i, anso maila do hamu di dirimunu. 35 Betak adong manyapai, "Bia ma he jolma na mate i dipangolu mangulahi? Pamatang na bia ma dilehen tu halahi mangulahi?" 36 O ale na oto! Muda disabur hamu eme di tano, nada ra tubu same i anggo so jolo mate. 37 Jana na giot sisaburonmu -- same ni gandum sanga sian na asing pe -- nada pamatang ni suan-suanan na giot tubu, tapi hum batuna sajo do. 38 Debata sandiri do muse na mangalehen rumang ni suan-suanan i marguru tu dengganna di parnidaanNia. Dilehen Debata do rumang ni suan-suanan i ganop be tu sude ragam ni same i. 39 Nada adong na sarupa rumang ni pamatang ni sandok na marhosa. Adong do rumang ni pamatang ni jolma, asing muse rumang ni pamatang ni angka binatang; pamatang ni angka unggas pe asing muse do i sian ihan. 40 Laing songon i do angka barang-barang na adong di langit dohot angka na di tano on. Marsioban hajegesonna be do angka na di langit i, angka barang na di tano on pe laing songon i do. 41 Marasing do hajegeson ni mataniari sian hajegeson ni bulan. Salangkan angka bintang i pe paasing-asing be do hajegesonna. 42 Songon i ma pangalahona sanoli on taringot tu angka na mate mangulahi dipangolu. Anggo pamatang na nitanom i, pamatang na ra busuk do i. Tapi anggo pamatang na mulak mangolu i, pamatang na so marhaujungan do i. 43 Na nitanom di bagasan halayason, mulak mangolu ma i di bagasan hasangapan. Na nitanom di bagasan hagaleon mulak mangolu ma i di bagasan hagogoan. 44 Pamatang tano on do na nitanom i, tapi na dipangolu pamatang partondion do. Adong do pamatang na sian tano on, adong muse pamatang partondion. 45 Tarsurat do i songon on, "Si Adam, jolma na parjolo i gabe halak na mangolu," tapi si Adam na parpudi i do gabe Tondi na mangalehen ngolu. 46 Na marrumang pamatang do anggo na parjolo ro, nada na marrumang partondion. Parpudi ro do anggo na marrumang partondion i. 47 Sian tano do dijadihon anggo si Adam na parjolo i, tapi anggo si Adam na paduahon sian banua ginjang do i. 48 Anggo angka jolma portibi on, songon si Adam na parjolo-jolo i do i na nijadihon sian tano, tapi angka jolma banua ginjang i, sarupa tu na ro sian banua ginjang i do i. 49 Songon dia hita saonnari na songon si Adam na nijadihon sian tano i, anggo sanoli on gabe songon na ro sian banua ginjang i muse ma hita. 50 Na hudok disi hamu angka dongan, on do: Anggo pamatang na dijadihon sian sibuk dohot sian mudar, nada tarbaen gabe parsidohot di Harajaan Ni Debata; pamatang na ra mate pe nada tarbaen gabe pamatang na manongtong. 51 Ligi da, hupaboa ma sada rahasia di hamu: Nada jabat mate hita sude tapi nipauba ma hita sudena. 52 Di bagasan sangkidop mata do i sudena tarjadi, di na nipalu sarune na parpudi situtu. Angke dung tarbege sora ni sarune i, pangoluon ma mangulahi angka jolma na mate i marpamatang na manongtong jana paubaon ma hita sudena. 53 Pamatangta na ra mate on angkon mamake pamatang na so ra mate noma, jana pamatang na sian portibi on angkon mamake pamatang na sian banua ginjang noma. 54 Muda dung dipake pamatang na ra mate do pamatang na so ra mate i jana pamatang na sian portibi on mamake pamatang na sian banua ginjang i, baru ma anso tarjadi disi na tarsurat di bagasan Buku Na Badia i na mandok, "Madung dipangabis hamatean; madung dapot hamonangan!" 55 "Jo, hamatean, di dia do hamonanganmi? Jo, hamatean, di dia he corotmi?" 56 Anggo corot ni hamatean i, i ma dosa jana kuaso ni dosa i, i ma Tona i. 57 Tapi tarimakasi ma di Debata, dilehen Ia do antong hamonangan di hita markite-hite Jesus Kristus Tuhanta i! 58 Hara ni i hamu ale angka dongan na nihaholongan, sai togu ma hamu jana hot. Marsitutu ma markarejo di Tuhan, angke diboto hamu do, sude na nikarejohonmunu di Tuhan, nada sayang boti sudena i.

16

1 Saonnari taringot tu hepeng na giot silehononmunu ma tu angka donganta sahaporsayaan, anggo anjuranku tu hamu, baen hamu ma i songon na huanjurkon tu angka parlagutan na di Galatia. 2 Ganop Ari Minggu, painding hamu ma ganop be marguru tu pangomoanna be. Simpan hamu ma hepeng i lopus ro au, anso ulang pola papungu-punguhon be muda dung lalu au. 3 Jadi muda dung lalu au, suruonku ma angka dongan na dung nisatujuanmunu. Lehenonku ma tu halahi suratna anso halahi noma maroban hepeng i tu Jerusalem. 4 Jana muda denggan do rap kehe au dohot halahi, tapi marnida disi noma i, jadi laing rap ma au kehe dohot halahi. 5 Giot topotonku do hamu, dung hubolus Makedonia, harana adong do maksudku mamolus sian i. 6 Betak na tarbaen do rap au santongkin dohot hamu, aropku salolot musim ngali ma i. Dung i tarbaen hamu ma mangurupi au patoruskon pardalananku tu kota na mangihut. 7 Nada ra au manopot hamu hum maradian santongkin sajo. Muda dipaloas Tuhan, por do rohangku tar lumolot rap dohot hamu. 8 Tapi dompak so i, di Epesus ma au maringanan lopus tu Ari Pentakosta. 9 Topet do hatihana saonnari dison mambaen karejo na mararga, haru pe bahat muse halak na mangalo. 10 Muda ro si Timoteus, denggan ma jagit hamu ia anso tahan ia lolot di tonga-tongamunu, harana sarupa dohot au do ia, na markarejo di Tuhan i. 11 Ulang jabat adong sanga ise na marlayas ni roha tusia. Urupi hamu ma ia anso tarbaen ia patoruskon pardalanannia horas lopus lalu tu au, harana sai hupainte-inte do haroronia dohot angka dongan na asing i. 12 Taringot tu donganta si Apollos, madung piga-piga noli husosoi ia anso ro mandapotkon hamu rap dohot angka dongan na asing i. Tapi nada haru tontu dope di bagasan rohania sanga na angkon kehe ia saonnari. Tapi haru songon i pe, anggo dung tarbaen ia do bagi andigan, tontu ro do ia. 13 Antong jonggor ma hamu jana togu ma haporsayaanmunu. Angkon barani do hamu martindak jana sai margogo ma hamu. 14 Sude na nibaenmunu, di bagasan holong ni roha ma i baen hamu. 15 Adong dope sada nari pangidoanku tu hamu ale angka dongan. Diboto hamu do, anggo si Stefanus dohot donganna sabagas, i ma angka halak na parjolo porsaya di Akhaya, jana dipasahat do dirina mangoloi angka na porsaya. 16 Situtu ni rohangku manyosoi hamu, ihutkon hamu ma pamimpin na songon ia i, bope angka dongan na asing na markarejo dohot mangoloi rap dohot halahi. 17 Jop do rohangku di haroro ni si Stefanus, si Portunatus dohot si Akaikus i. Songon gontimunu do huhilala halahi di au. 18 Angke diapoi halahi do au dohot hamu. Hara ni i pasangap hamu ma angka halak na songon i. 19 Palalu tabe do angka parlagutan na di Asia tu hamu, si Akuila pe dohot si Priskila bope parlagutan na marlagut di bagas ni halahi i, manongos tabe hakristenon na marsitutu do tu hamu. 20 Sude angka dongan na dison palalu tabe do di hamu. Marsijalangan ma hamu sama hamu songon tu dongan Kristen. 21 Hupalalu muse tambana dison tabe na husuratkon sandiri: Horas ma di hamu, sian au si Paulus. 22 Sanga ise na so manghaholongi Tuhan Jesus, padiar ma diuhumi Debata ia. Maranatha -- sigop ma Ho ro, Tuhan! 23 Sai dipasupasu Tuhan Jesus ma hamu. 24 Ihut ma holong ni rohangku tu hamu sudena di bagasan Jesus Kristus.