PAH MEHˬ-EU

1

1 Sahˬ bo ̭ heu ta ̭-aˬ, Yeˬsuˇ Ka li neh pah mehˬ la ̭-euˬ gaˇ kawˆ deuˬ bo ̭ taˬ-euˬ sahˬ bo ̭ pyeu ̭-eu meh. G’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ aˬ joˆ-ehˇ pyeu ̭ laˇ-eu lehˇ g’eh-eu gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ k’aˆ deuˬ-ahˇ bi siˬ bi mawˇ-eu g’aˇ duˬ, Miˬyehˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ heu lo ̭-ehˇ pah mehˬ nehˬ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. Ka li-aˬ, Yoˇhaˬ jawˇ gaˇ aˬ yaw ̭-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ bi oe-awˇ gaˇ kawˆ heu deuˬ bi siˬ bi mawˇ le-euˬ meh. 2 Yoˇhaˬ g’eh, aˬ yaw ̭ neh k’aˇ ya siˬ k’aˇ ya mawˇ-euˬ jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ paˇ dzawˇ poˆ taˬ-euˬ meh. Heu-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ dawˬ hawˇ-eu Yeˬ suˇ Ka li neh pah mehˬ la ̭-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ gaˇ kawˆ Yoˇhaˬ neh dzawˇ nehˬ la ̭-euˬ k’oeˇ meh. 3 Sahˬ bo ̭ heu ta ̭-ahˇ k’aˇ gui-eu tsawˇ haˬ guiˬ lahˬ huiˬ-eu meh. Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah taˬ-euˬ dawˬ heu deuˬ-ahˇ ya gaˬ-eu la ̭ k’oeˇ, heu gaˇ k’aˇ bo ̭ taˬ-euˬ gaˇ kawˆ deuˬ-ahˇ k’aˇ naˇ haˬ geu ̭-eu tsawˇ haˬ guiˬ lahˬ huiˬ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, heu gaˇ k’aˇ ehˇ taˬ-euˬ jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ keuˆ le-eu aˇ yamˬ dawˬ peh peh laˇ-euˬ meh. 4 Aˬshaˆ K’ahˬzaˬ la ̭ k’oeˇ jawˇ-eu Ka li zaˬ aˇ muˇ shi ̭ muˇ-ahˇ Yoˇhaˬ dawˬ cawˬ puˬ ahˇ la ̭-eu ma. Nymˬ-mˇ maˬ ehˇ, aˇ hu maˬ ehˇ, aˬ kaˇ maˬ ehˇ, aˬ myah lu ̭ deh ̭ lu ̭ jawˇ lu ̭-eu Miˬyehˇ hawˇ-eu, aˬ yaw ̭-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ mehˬ shi jawˇ lu ̭-eu yaw sahˇ shi ̭ sahˇ jawˇ gaˇ neh doˆ le-euˬ guiˬ lahˬ yaw dzahˇ hawˇ-eu nui saˇ o ̭-eu jeˬ, naw ma ̭ k’oeˇ taˆ jaˆ lu ̭-uˇ. 5 Saˇ jaˇ zi ̭-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-awˇ, shiˇ-euˬ la ̭ k’oeˇ Miˬyehˇ neh bi g’o ̭ deh ̭ beh beh laˇ-awˇ, miˇ k’ahˬ sahˬ paˬ sahˬ ma dawˬ tawˆ lu ̭ koeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu g’aˬ pyeu ̭-eu Yeˬsuˇ Ka li jawˇ gaˇ neh doˆ le-euˬ guiˬ lahˬ yaw dzahˇ hawˇ-eu nui saˇ o ̭-eu jeˬ, naw ma ̭ k’oeˇ taˆ jaˆ lu ̭-uˇ. Aˬ yaw ̭ aˬ dui-ahˇ gaˬ-awˇ g’awˇ mawˇ shiˇ dah-eu la ̭ k’oeˇ, iˬ baˇ la ̭ k’oeˇ bi buˬ-iˇ la ̭-euˬ meh. 6 K’oeˇ uˬ ta ̭, aˬ yaw ̭-euˬ Aˬda Miˬyehˇ-euˬ gaˇ bi mˇ-eu g’aˇ duˬ, aˬ dui-ahˇ piˇ ma-euˬ miˇ k’ahˬ tiˬ k’ahˬ bi pyeu ̭ laˇ-euˬ meh. Yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ hawˇ-eu baoˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ Yeˬsuˇ Ka li-ahˇ jaˆ lu ̭-uˇ. Aˬ miˬ. 7 Haw yawˬ. Aˬ yaw ̭ mˬ dmˇ dziˬ-awˇ oe lu ̭ meh. Tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ ya mawˇ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭-ahˇ gahˬ neh tsawˆ-euˬ deuˬ k’aw ̭ ya mawˇ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ baˬ da neh miˇ tsaˬ zaˬ dawˬ tawˆ lu ̭ tsawˇ ngoeˇ ya ngoeˇ teh ̭-a. Aˬ diˇ ngeuˇ teh ̭-a. Aˬ miˬ. 8 "Ngaˇ-aˬ, aˇ dahˬ beh-eu hawˇ-eu aˇ saˬ saˬ-eu g’aˬ pyeu ̭-eu ma" lehˇ, nymˬ-mˇ maˬ ehˇ, aˇ hu maˬ ehˇ, aˬ kaˇ maˬ ehˇ, aˬ myah lu ̭ deh ̭ lu ̭ jawˇ lu ̭-eu Baoˬ huiˬ-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ ehˇ-eu meh. 9 Ngaˇ-aˬ, naw ma ̭-euˬ aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ pyeu ̭-eu Yoˇhaˬ ma. Yeˬsuˇ-euˬ mehˬ nah caw teh-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ pyeu ̭-eu lo ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ Miˇ k’ahˬ-ahˇ k’aˇ ta ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ k’oeˇ taˆ keuˆ le-euˬ shaˬ-eu zahˬ-eu jeˬ-ahˇ naw ma ̭ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ oˇ-awˇ daˬ lu ̭-eu ma. Miˬyehˇ-euˬ dawˬ kawˬ hawˇ-eu Yeˬsuˇ neh pah mehˬ nehˬ la ̭-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ gaˇ kawˆ ngaˇ mehˬ-euˬ miˇ neh, Baˬmoˇ iˇ jaw lahˇ-ahˇ ka lahˇ-awˇ bi jawˇ la ̭-euˬ meh. 10 Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ aˇ nah -ahˇ, Yaw sahˇ Miˬyehˇ ngaˬ-ahˇ uˆ lahˇ le-awˇ, k’aˆ dui dui-eu teˇ saˇ tiˬ saˇ-ahˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. Teˇ saˇ k’oeˇ-aˬ, daˇ heh baw-eu teˇ saˇ-ahˇ duˇ-awˇ, ngaˬ-euˬ naˇ k’ah paw dawˬ ngehˬ lu ̭-eu meh. 11 Teˇ saˇ k’oeˇ saˇ ehˇ-eu, "Nawˬ neh k’aˇ ya mawˇ-euˬ jeˬ bo ̭ taˬ-awˇ, Eˇpeˇsu meuˬ, Saˬmuˇlaˬnaˆ meuˬ, Beˬlaˬgaˬ meuˬ, Saˬdiˬlehˇ meuˬ, Saˬdiˇ meuˬ, Piˇlaˬdeˬpiˇ meuˬ, Lawˬdiˬciˆ meuˬ, heu shi ̭ meuˬ la ̭ k’oeˇ jawˇ-eu Ka li zaˬ aˇ muˇ deuˬ-ahˇ sahˬ bo ̭ k’oeˇ dawˆ ahˇ g’eh-awˬ." 12 Ngaˬ-ahˇ dawˬ ngehˬ cawˬ-eu g’aˬ-ahˇ haw-eu lehˇ ngaˇ zeuˆ pyawˇ ngeh, shuiˇ neh jahˇ taˬ-euˬ tsiˇ k’mˬ do ̭ taˬ duˬ shi ̭ hmˬ jaˆ gaˇ ya mawˇ-euˬ ma. 13 K’oeˇ-euˬ g’ahˇ ceh, aˬ kuiˇ pehˬ zaˬ-ahˇ keuˆ-eu pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ dm-awˇ k’ahˬ-ahˇ shuiˇ jo ̭ pa ̭ pa ̭ taˬ-euˬ, tsawˇ haˬ-ahˇ duˇ-eu tiˬ g’aˬ mawˇ-euˬ ma. 14 Aˬ yaw ̭-euˬ uˬ duˬ tsehˇ kahˇ-aˬ, yawˇ ca ̭ hm hawˇ-eu ngehˇ lo ̭-ehˇ pyuˇ deuˬ ni g’eh-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ myaˆ nuiˆ miˬ dzaˬ lo ̭-ehˇ nyehˆ-eu meh. 15 Aˬ yaw ̭-euˬ aˬ kuiˇ-aˬ, jeˬ ba taˬ-euˬ guiˬ shuiˇ lo ̭-ehˇ guiˇ nyiˬ ni g’eh-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ teˇ saˇ-aˬ, iˇ cu ̭ tsawˬ ga ga-eu teˇ saˇ-ahˇ duˇ-eu meh. 16 Aˬ yaw ̭-euˬ aˇ maˇ la ̭-ahˇ aˬ guiˇ shi ̭ siˬ tuˆ tehˬ taˬ-awˇ, k’aˬ meh-ahˇ mi seuˬ nyiˬ pyawˬ tso ̭-eu mi cehˇ doˆ le-euˬ meh. A yaw ̭-euˬ myaˆ pyawˬ-aˬ, nah g’ahˇ paw tsehˬ-eu nahˇ ma lo ̭-lehˇ bya-eu meh. 17 Aˬ yaw ̭-ahˇ ngaˇ mawˇ ngeh, tsawˇ shiˇ lo ̭-ehˇ aˬ yaw ̭-euˬ aˬ kuiˇ dawˬ peh coˬ dzeh-euˬ ma. K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ngaˬ-ahˇ aˇ maˇ la ̭ ba ̭ daˆ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Taˬ guˆ, ngaˇ-aˬ, aˇ dahˬ beh-eu hawˇ-eu aˇ saˬ saˬ-eu g’aˬ ma. 18 Ngaˇ-aˬ, deh ̭ lu ̭-eu g’aˬ ma. Ngaˇ shiˇ-euˬ ma. Ehˇ k’aw ̭, nymˬ-mˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu ma. Shiˇ-eu jeˬ-euˬ mahˬ taw ̭ kahˬ maˬ ehˇ, shiˇ-eu miˇ k’ahˬ-euˬ mahˬ taw ̭ kahˬ maˬ ehˇ,ngaˬ-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ jaˆ-eu ma. 19 K’oeˇ miˇ neh, nymˬ-mˇ-euˬ gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, mehˬ hu paw-euˬ gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, nawˬ neh k’aˇ ya mawˇ-euˬ lo ̭-ehˇ bo ̭ taˬ-awˬ. 20 Ngaˬ-euˬ aˇ maˇ la ̭-ahˇ tuˆ tehˬ taˬ-euˬ nawˇ mawˇ-euˬ aˬ guiˇ shi ̭ siˬ hawˇ-eu shuiˇ neh jahˇ taˬ-euˬ tsiˇ k’mˬ do ̭ taˬ duˬ shi ̭ hmˬ-ahˇ ta ̭ leˇ-awˇ, za ̭ taˬ-euˬ dawˬ tsui ̭ heu lo ̭-ehˇ meh. Aˬ guiˇ shi ̭ siˬ k’oeˇ-aˬ, Ka li zaˬ aˇ muˇ k’oeˇ shi ̭ muˇ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ pyeu ̭-awˇ, tsiˇ k’mˬ do ̭ taˬ duˬ shi ̭ hmˬ k’oeˇ-aˬ, Ka li zaˬ aˇ muˇ k’oeˇ shi ̭ muˇ pyeu ̭-eu meh.

2

1 Eˇpeˇsu meuˬ-ahˇ jawˇ-eu Ka li zaˬ aˇ muˇ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ bo ̭ nehˬ-awˬ. "Heu-aˬ, aˇ maˇ la ̭-ahˇ aˬ guiˇ shi ̭ siˬ tuˆ tehˬ taˬ-awˇ shuiˇ neh jahˇ taˬ-euˬ tsiˇ k’mˬ do ̭ taˬ duˬ shi ̭ hmˬ-euˬ g’ahˇ ceh cah lu ̭-eu g’aˬ-euˬ dawˬ meh. 2 Nawˬ neh mˇ taˬ-euˬ gaˇ deuˬ ngaˇ siˬ nya ma. Nawˇ aˇ naˆ ni leh jeh-awˇ mˇ-euˬ gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, aˇ naˆ ni oˇ-euˬ gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, ngaˇ siˬ nya ma. Haiˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ nawˇ maˬ bi dzeuˇ-iˇ-euˬ gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, Miˬyehˇ gaˇ mˇ-eu g’aˬ k’ehˇ maˬ ngeuˇ gaˇ yawˬ haˇ yawˬ ha ngeuˇ ma lehˇ ehˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ nawˇ lawˬ haw-euˬ gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ jaˬ myaw ̭ myaw ̭-eu tsawˇ haˬ meh lehˇ nawˇ caw duˬ-euˬ gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, ngaˇ siˬ nya ma. 3 Nawˇ nui ma g’awˬ mahˇ ni taˬ-awˇ, ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ shaˬ zahˬ g’awˬ mya jeˬ daˬ-eu uˬ ta ̭, nui ma cawˆ-eu maˬ baw-a. 4 Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ nawˬ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ iˬ baˇ taˬ k’aˇ za-eu ma. Yaw beh nawˇ ngaˬ-ahˇ gaˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, nymˬ-mˇ maˬ gaˬ-a. 5 Nawˇ aˇ naˆ ni awˆ gaˇ ga keuˆ-iˇ taˬ-euˬ gaˇ kawˆ shaˇ noeˬ haw sheˇ. Iˬ baˇ-ahˇ byehˇ dzeh ya ̭-awˇ, yaw beh nawˬ neh mˇ-euˬ jeˬ-ahˇ paˇ mˇ poˆ-awˬ. Nawˬ-euˬ iˬ baˇ-ahˇ nawˇ maˬ byehˇ dzeh naˇ, nawˇ jawˇ gaˇ ngaˇ oe-awˇ, nawˬ-euˬ tsiˇ k’mˬ do ̭ taˬ duˬ yuˇ k’o ̭ ma. Ehˇ k’aw ̭, nawˇ yaw muiˬ tiˬ jeˬ mˇ lu ̭ nga siˬ. 6 Niˇgawˇla tsawˇ haˬ deuˬ mˇ lu ̭ shaˇ lu ̭-eu jeˬ-ahˇ ngaˇ maˬ haw nahˇ-eu lo ̭-ehˇ, nawˇ k’aw ̭ maˬ haw nahˇ-a. 7 "Nawˇ naˬ bawˇ tso ̭-eu ngeuˇ naˇ, Ka li zaˬ aˇ muˇ deuˬ-ahˇ Yaw sahˇ Miˬyehˇ neh ehˇ nehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-awˬ. "G’aˬ leˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ, Miˬyehˇ-euˬ Eˬdeˬ yaˇ kmˇ la ̭ k’oeˇ bawˇ-eu deh ̭-eu sa ̭ laˇ bi ̭-eu aˇ bawˇ k’oeˇ bawˇ-euˬ aˇ siˬ ngaˇ bi dzaˬ ma. 8 "Saˬmuˇlaˬnaˆ Ka li zaˬ aˇ muˇ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ bo ̭ nehˬ-awˬ. "Heu-aˬ, aˇ dahˬ beh-eu hawˇ-eu aˇ saˬ saˬ-eu g’aˬ pyeu ̭-eu, shiˇ-awˇ paˇ g’o ̭ deh ̭ laˇ-euˬ g’aˬ-euˬ dawˬ meh. 9 Nawˇ aˇ naˆ ni shaˬ zahˬ mˇ lu ̭-eu gaˇ kawˆ hawˇ-eu, aˇ naˆ ni iˇ shaˬ shaˬ-eu gaˇ kawˆ ngaˇ siˬ nya ma. Ehˇ k’aw ̭, maˇ maˇ ni ehˇ le ̭ naˇ, nawˇ smˇ muiˬ muiˬ-eu meh. Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ maˬ ngeuˇ gaˇ yawˬ haˇ yawˬ ha ngeuˇ ma lehˇ ehˇ-eu tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ neh nawˬ-ahˇ aˇ naˆ ni ja bu ja doeˇ-euˬ gaˇ kawˆ ngaˇ siˬ nya ma. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, neh ̭ Saˬdaˬ-ahˇ ta ̭-eu aˇ muˇ tiˬ muˇ meh. 10 Nawˇ ya daˬ-eu lehˇ g’eh-eu k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ taˬ guˆ. Neh ̭ sahˬ paˬ-aˬ, nawˬ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ-ahˇ tawˬ-ahˇ dawˆ-eu la ̭ k’oeˇ lawˬ haw-awˇ, tseˇ nah byah ni nawˇ shaˬ zahˬ ya mˇ teh ̭-a. Shiˇ gaˇ keuˆ k’aw ̭, ngaˬ-ahˇ saˇ jaˇ zi ̭-awˬ. K’oeˇ lo ̭-ehˇ saˇ jaˇ zi ̭ naˇ, g’aˬ leˇ-euˬ la ̭ sawˬ pyeu ̭-eu deh ̭-eu jeˬ ngaˇ nawˬ-ahˇ bi ̭ ma. 11 "Nawˇ naˬ bawˇ tso ̭-eu ngeuˇ naˇ, Ka li zaˬ aˇ muˇ deuˬ-ahˇ Yaw sahˇ Miˬyehˇ ehˇ nehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-awˬ. "G’aˬ leˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, nyiˬ poˆ tiˬ poˆ shiˇ-eu jeˬ-ahˇ maˬ paˇ ya daˬ meh. 12 Beˬlaˬgaˬ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu Ka li zaˬ aˇ muˇ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ bo ̭ nehˬ-awˬ. "Heu-aˬ, mi seuˬ nyiˬ pyawˬ tso ̭-eu mi cehˇ jaˆ-eu g’aˬ-euˬ dawˬ meh. 13 Nawˇ aˬ gaˇ jawˇ-eu ngaˇ siˬ nya ma. Neh ̭ Saˬdaˬ-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ jaˆ gaˇ nawˇ jawˇ-eu meh. Nawˇ ngaˬ-ahˇ saˇ jaˇ zi ̭-eu meh. Saˇ jaˇ zi ̭-eu ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ saˇ kiˇ kamˬ-eu g’aˬ pyeu ̭-eu Aˬdiˇpaˆ-ahˇ neh ̭ Saˬdaˬ jawˇ gaˇ seh ̭ ngeh k’aw ̭, ngaˬ-ahˇ jah-eu jeˬ-ahˇ nawˇ maˬ byehˇ dzeh-aˬ. 14 Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ nawˬ-ahˇ heu myaˆ jeˬ iˬ baˇ taˬ k’aˇ za-eu ma. Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ deuˬ tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ-ahˇ lawˇ nehˬ-euˬ lawˇ dzaˇ dzaˬ-awˇ, maˬ tsaˬ maˬ dawˇ-eu la ̭ k’oeˇ k’aˬ miˬ sheu ni mehˇ shuiˇ shuiˇ-awˇ aˬ joˆ-ehˇ ya sheuˬ pyawˇ-eu gaˇ kawˆ, Baˬlehˇ-ahˇ mehˬ nehˬ-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Baˬlamˬ neh mehˬ-euˬ tsoˆ-euˬ dawˬ deuˬ-ahˇ, nawˬ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ caw teh lu ̭-eu meh. 15 K’oeˇ gaˇ duˇ ni, nawˬ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, Niˇgawˇlaˆ tsawˇ haˬ deuˬ mehˬ-eu tsoˆ-eu mehˬ nah caw teh-eu meh. 16 K’oeˇ miˇ neh, nawˬ-euˬ iˬ baˇ-ahˇ byehˇ dzeh-awˬ. Maˬ byehˇ dzeh naˇ, nawˇ jawˇ gaˇ ngaˇ yaw kawˇ-ehˇ oe-awˇ, ngaˬ-euˬ k’aˬ meh-ahˇ doˆ le-euˬ mi cehˇ neh tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ ngaˇ guiˇ deuˆ ma. 17 "Nawˇ naˬ bawˇ tso ̭-eu ngeuˇ naˇ, Ka li zaˬ aˇ muˇ deuˬ-ahˇ Yaw sahˇ Miˬyehˇ neh ehˇ nehˬ-euˬ dawˬ deuˬ-ahˇ naˇ haˬ-awˬ. "G’aˬ leˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ, za ̭ taˬ-euˬ maˬ naˆ kaˬ muˇ ngaˇ bi dzaˬ ma. Aˬ yaw ̭ ma ̭ yawˬ g’aˬ na lu ̭-ahˇ, k’aˬ lo lo pyuˇ ngaˇ bi ̭ ma. K’aˬ lo lo pyuˇ k’oeˇ-euˬ k’oeˇ taˆ tsawˇ myahˇ yaw shui ̭ toeˬ bo ̭ taˬ-awˇ, k’aˬ lo k’oeˇ za-euˬ g’aˬ maˬ ngeuˇ naˇ nui g’aˬ tiˬ g’aˬ-iˬ tsawˇ myahˇ k’oeˇ-ahˇ maˬ siˬ nya-a. 18 "Saˬdiˬlehˇ Ka li zaˬ aˇ muˇ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ bo ̭ nehˬ-awˬ. "Heu-aˬ, myaˆ nuiˆ miˬ dzaˬ lo ̭-ehˇ nyehˆ-awˇ, aˬ kuiˇ guiˬ shuiˇ jeˬ ba taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ guiˇ nyiˬ ni g’eh-eu g’aˬ pyeu ̭-eu Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ-euˬ dawˬ meh. 19 Nawˇ mˇ lu ̭-eu jeˬ ngaˇ siˬ nya ma. Nawˬ-euˬ g’oeˇ-eu gaˬ-eu jeˬ, nawˬ-euˬ saˇ jaˇ zi ̭-eu jeˬ, nawˬ neh Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ-euˬ jeˬ hawˇ-eu, nawˬ neh oˇ dzeuˇ-euˬ jeˬ-ahˇ ngaˇ siˬ nya ma. Yaw beh naˆ maˬ tseˇ nymˬ-mˇ nawˇ mˇ lu ̭ shaˇ lu ̭-eu gaˇ kawˆ ngaˇ siˬ nya ma. 20 Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ nawˬ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ iˬ baˇ taˬ k’aˇ za-eu ma. Yawˬ haˇ yawˬ ha Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ ma lehˇ ehˇ-eu zaˬ miˬ zaˬ tiˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Yeˬsaˬbeˬlaˇ-ahˇ nawˇ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ jahˇ ni k’oeˇ lo ̭-ehˇ pyehˬ taˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ mehˬ-eu tsoˆ-eu k’oeˇ-aˬ, ngaˬ-euˬ zaˬ k’aˆ deuˬ maˬ tsaˬ maˬ dawˇ-eu la ̭ k’oeˇ k’aˬ miˬ sheu-awˇ, tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ-ahˇ lawˇ nehˬ-euˬ lawˇ dzaˇ dzaˬ ni sheuˬ bahˬ-euˬ meh. 21 Aˬ yaw ̭-euˬ iˬ baˇ-ahˇ noeˬ poˆ ni, ngaˇ aˬ yaw ̭-ahˇ aˇ yamˬ bi ̭ taˬ-euˬ ma. Ehˇ k’aw ̭, k’aˬ miˬ sheu-eu jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ maˬ byehˇ dzeh-a. 22 K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭-ahˇ ngaˇ yu ̭ zaˇ k’oeˇ taˆ ba ̭ dzeh-awˇ, aˬ yaw ̭ hawˇ-eu aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ joe-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ, doeˇ dui dui-eu k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ k’oeˇ gaˇ ya daˬ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭ neh aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ mˇ dzeuˇ ya ̭-euˬ haiˬ dui dui-eu jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ noeˬ poˆ naˇ, nymˬ-mˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ngaˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ k’ehˬ nehˬ ma. 23 Aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah k’aˇ caw teh-eu deuˬ-ahˇ ngaˇ seh ̭ ma. K’oeˇ ngeh jawˇ, tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭-euˬ nui noeˬ nui duˇ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ ngaˇ siˬ nya-eu gaˇ kawˆ, Ka li zaˬ aˇ muˇ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ siˬ leˇ teh ̭-a. Naw ma ̭ yawˬ g’aˬ na lu ̭-ahˇ yawˬ ha neh k’aˇ mˇ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ ngaˇ mˇ k’o ̭ nehˬ ma. 24 "Ehˇ k’aw ̭, Saˬdiˬlehˇ meuˬ la ̭ k’oeˇ dzeˇ lu ̭-eu naw ma ̭ deuˬ-aˬ, yaw haiˬ jeˬ mehˬ-eu tsoˆ-eu dawˬ k’oeˇ-euˬ mehˬ nah maˬ caw teh-aˬ. ’Neh ̭ Saˬdaˬ neh za ̭ taˬ-euˬ na ̭ dui dui-eu jeˬ’ lehˇ aˬ cawˬ ehˇ-eu k’oeˇ-ahˇ naw ma ̭ maˬ siˬ nya-a siˬ. Naw ma ̭-ahˇ k’aˆ behˆ yawˬ-awˇ yawˬ maˬ paˇ ciˬ pi ma lehˇ ngaˇ ehˇ-eu ma. 25 Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ oe ngeh keuˆ ni naw ma ̭ k’aˇ jaˆ lu ̭-eu jeˬ-ahˇ zi ̭ dah ni tuˆ tehˬ taˬ-awˬ. 26 Aˇ saˬ saˬ ngeh keuˆ ni ngaˬ-euˬ nui k’ahˇ mˇ-eu g’aˬ leˇ-euˬ tsawˇ haˬ-ahˇ, tsawˇ jeuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu baoˬ ngaˇ bi ̭ ma. 27 Ngaˬ Da neh ngaˬ-ahˇ baoˬ bi ̭ la ̭-euˬ lo ̭-ehˇ, tsawˇ jeuˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ shmˇ gawˬ yoeˬ neh aˬ yaw ̭ uˆ lahˇ-awˇ, miˇ tsaˬ oeˬ lahˬ deh paˆ-eu lo ̭-ehˇ deh paˆ deh shaˆ nehˬ teh ̭-a. 28 Shawˬ ga shawˬ muiˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-ahˇ ngaˇ bi ̭ ma. 29 "Nawˇ naˬ bawˇ tso ̭-eu ngeuˇ naˇ, Yaw sahˇ Miˬyehˇ neh Ka li zaˬ aˇ muˇ deuˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-awˬ.

3

1 "Saˬdiˇ Ka li zaˬ aˇ muˇ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ bo ̭ nehˬ-awˬ. "Heu-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ Yaw sahˇ shi ̭ sahˇ jawˇ-awˇ, aˬ guiˇ shi ̭ siˬ jaˆ-eu g’aˬ-euˬ dawˬ meh. Nawˇ aˬ jeˬ mˇ lu ̭-eu gaˇ kawˆ ngaˇ siˬ nya ma. Nawˇ-aˬ, shiˇ-euˬ k’aw ̭, deh ̭ lu ̭-eu meh lehˇ aˬ cawˬ sawˇ taˬ-euˬ meh. 2 K’oeˇ miˇ neh, noeˬ laˇ-awˬ. Nawˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ k’aˇ dzeˇ lu ̭-eu yaw muiˬ jeˬ maˬ bi shiˇ tsehˆ ni g’aˬ shaˇ-awˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, nawˬ neh mˇ-euˬ shaˇ-euˬ jeˬ-aˬ, ngaˬ-euˬ Miˬyehˇ mehˬ shi maˬ byah maˬ lo ̭-a siˬ lehˇ ngaˇ haw mawˇ-euˬ ma. 3 Nawˬ-ahˇ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ jeˬ hawˇ-eu nawˬ neh ya gaˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ noeˬ keuˆ-awˬ. K’oeˇ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭-awˇ, iˬ baˇ-ahˇ byehˇ dzeh-awˬ. Nawˇ maˬ noeˬ laˇ naˇ, smˇ k’oeˬ oe-eu lo ̭-ehˇ nawˇ jawˇ gaˇ ngaˇ oe-awˇ, ngaˇ oe-eu aˇ yamˬ nawˇ maˬ ya siˬ-aˇ. 4 Ehˇ k’aw ̭, Saˬdiˇ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu naw ma ̭ heu myaˆ g’aˬ-aˬ, mehˬ tsoeˬ maˬ jaw ̭-iˇ-aˬ siˬ. Naw ma ̭ ngaˬ nehˬ-ehˇ cah-awˇ, mehˬ tsoeˬ yaw pyuˇ ya dm teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, naw ma ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ mˇ geuˇ-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu meh. 5 G’aˬ leˇ-euˬ tsawˇ ha deuˬ-aˬ, k’oeˇ lo ̭-ehˇ mehˬ tsoeˬ yaw pyuˇ ya dm-awˇ, sa ̭ laˇ deh ̭-eu sahˬ bo ̭ la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ tsawˇ myahˇ ngaˇ maˬ siˆ byoˆ. Ngaˬ Da hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-euˬ mehˬ shi, aˬ yaw ̭ ma ̭ ngaˬ-euˬ tsawˇ haˬ ma lehˇ ngaˇ ehˇ ma. 6 "Nawˇ naˬ bawˇ tso ̭-eu ngeuˇ naˇ, Yaw sahˇ Miˬyehˇ neh Ka li zaˬ aˇ muˇ deuˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-awˬ. 7 "Piˇlaˬdeˬpiˇ Ka li zaˬ aˇ muˇ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ bo ̭ nehˬ-awˬ. "Heu-aˬ, muiˬ-eu shawˇ-eu tsaˬ-eu dawˇ-eu g’aˬ pyeu ̭-awˇ, Daˬbiˇ-euˬ mahˬ taw ̭ kahˬ tuˆ tehˬ taˬ-awˇ, aˬ yaw ̭ laˇ g’oˆ pah ngeh tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ piˬ teh ̭ k’o ̭ nya-eu uˬ ta ̭, aˬ yaw ̭ laˇ g’oˆ piˬ tehˬ ngeh tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ pah nya-eu g’aˬ-euˬ dawˬ meh. 8 Nawˇ mˇ lu ̭-eu jeˬ ngaˇ siˬ nya ma. Nawˇ baoˬ ui cuiˆ ahˇ-eu ngaˇ siˬ nya ma. Ngaˬ neh mehˬ-euˬ tsoˆ-euˬ dawˬ-ahˇ nawˇ caw teh-awˇ, ngaˬ-ahˇ nawˇ saˇ jaˇ zi ̭-eu meh. Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ piˬ tehˬ nya-eu laˇ g’oˆ tiˬ g’oˆ nawˬ-euˬ mehˬ shi ngaˇ pah taˬ-euˬ ma. 9 Naˇ haˬ-awˬ. Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ maˬ ngeuˇ gaˇ yawˬ haˇ yawˬ ha ngeuˇ ma lehˇ ehˇ-eu neh ̭ Saˬdaˬ-ahˇ ta ̭-eu aˇ muˇ k’oeˇ muˇ-ahˇ, nawˬ-euˬ aˬ kuiˇ dawˬ peh uˬ duˬ bi shaˇ tahˬ laˇ ma. Ngaˇ nawˬ-ahˇ gaˬ-eu gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭ ya siˬ teh ̭-a. 10 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˬ neh bi ̭-euˬ dawˬ-ahˇ naw ma ̭ naˇ haˬ geu ̭-awˇ daˬ dzeuˇ oˇ dzeuˇ-euˬ miˇ neh, miˇ tsaˬ zaˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ lawˬ haw-eu g’aˇ duˬ, miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ shaˬ-eu zahˬ-eu jeˬ bi keuˆ le-eu aˇ yamˬ la ̭ k’oeˇ, naw ma ̭-ahˇ bi buˬ bi law-iˇ ma. 11 Ngaˇ yaw kawˇ-ehˇ oe ma. Naw ma ̭-euˬ g’aˬ leˇ-eu la ̭ sawˬ-ahˇ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ bi lu doˆ geu ̭-eu g’aˇ duˬ, naw ma ̭ jaˆ lu ̭-eu jeˬ-ahˇ yaw muiˬ paˬ-ehˇ jeˬ hmˬ taˬ-awˬ. 12 G’aˬ leˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ ngaˬ-euˬ Miˬyehˇ-euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ la ̭ k’oeˇ k’awˇ zeuˇ bi geu ̭-awˇ, aˬ myah lu ̭ k’oeˇ gaˇ ya jawˇ teh ̭-a. Ngaˬ-euˬ Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ myahˇ hawˇ-eu, ngaˬ-euˬ Miˬyehˇ jawˇ-eu mˬ-ahˇ neh za ̭ le-euˬ Yeˬluˇsaˬlehˬ yaw shui ̭ pyeu ̭-eu ngaˬ-euˬ Miˬyehˇ-euˬ meuˬ-euˬ tsawˇ myahˇ, aˬ yaw ̭ k’oeˇ taˆ ngaˇ bo ̭ myahˬ nehˬ ma. Ngaˬ-euˬ tsawˇ myahˇ yaw shui ̭ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ k’oeˇ taˆ bo ̭ myahˬ nehˬ ma. 13 "Nawˇ naˬ bawˇ tso ̭-eu ngeuˇ naˇ, Yaw sahˇ Miˬyehˇ neh Ka li zaˬ aˇ muˇ deuˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-awˬ. 14 "Lawˬdiˬciˆ Ka li zaˬ aˇ muˇ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ bo ̭ nehˬ-awˬ. "Heu-aˬ, saˇ jaˇ zi ̭-eu la ̭ k’oeˇ dawˇ coe ni saˇ kiˇ kamˬ-eu g’aˬ pyeu ̭-awˇ, Miˬyehˇ neh k’aˇ beh taˬ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu, Aˬmiˬ lehˇ kuˇ-eu g’aˬ-euˬ dawˬ meh. 15 Nawˬ neh mˇ-euˬ jeˬ ngaˇ siˬ nya ma. Nawˇ-aˬ, yaw tseh ̭ k’aw ̭ maˬ ngeuˇ, yaw lahˇ k’aw ̭ maˬ ngeuˇ lehˇ jaˆ lu ̭ meh. Yaw tseh ̭ naˇ yaw tseh ̭, yaw lahˇ naˇ yaw lahˇ lehˇ bi duˬ laˇ-awˬ. 16 Nawˇ-aˬ, yaw tseh ̭ maˬ tseh ̭, yaw lahˇ maˬ lahˇ-ehˇ, yaw lmˇ lmˇ-ehˇ teh ̭-ehˇ g’eh-eu miˇ neh, ngaˬ-euˬ k’aˬ meh la ̭ k’oeˇ neh nawˬ-ahˇ meh dzeh ma. 17 ’Ngaˇ smˇ muiˬ smˇ baw pyeu ̭-awˇ, k’aˇ loˬ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ jaˆ jiˇ ma lehˇ nawˇ ehˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, nawˇ shaˬ zahˬ aˇ naˆ ni ya mˇ paˬ-ehˇ g’eh-awˇ, aˇ naˆ ni g’awˬ shaˬ gaˬ laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu gaˇ kawˆ yawˬ haˇ yawˬ ha maˬ siˬ nya-a. Nawˇ-aˬ, iˇ shaˬ shaˬ dui dui-awˇ, neˇ myawˆ ni g’eh-eu uˬ ta ̭, myaˆ beh ̭ beh ̭-eu meh. 18 K’oeˇ miˇ neh, nawˇ smˇ muiˬ bi muiˬ laˇ-eu g’aˇ duˬ, ngaˇ jawˇ gaˇ maˇ jawˆ ni g’eh-eu shuiˇ zeuˇ laˇ-awˬ lehˇ nui noeˬ nui duˇ bi ̭-eu ma. Nawˇ dm-eu g’aˇ duˬ mehˬ tsoeˬ yaw pyuˇ k’aw ̭ zeuˇ-awˇ, sha ̭ dawˇ dui dui paˬ-ehˇ neˇ myawˆ ni g’eh-eu nawˬ-euˬ g’awˇ mawˇ-ahˇ dm kaˬ-awˬ. Nawˬ-euˬ myaˆ nuiˆ mawˇ nya laˇ ni, myaˆ nuiˆ-ahˇ dawˆ-eu tsiˇ zeuˇ-awˬ. 19 Ngaˇ gaˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ, ngaˇ dehˬ dehˬ-ehˇ zuiˆ-eu ma. Nui ma-ahˇ noeˬ-awˇ, iˬ baˇ noeˬ poˆ-awˬ. 20 Naˇ haˬ-awˬ, ngaˇ laˇ g’oˆ-ahˇ yaw ̭-awˇ k’oˆ lu ̭ ma. Ngaˬ-euˬ teˇ saˇ gaˬ-awˇ laˇ g’oˆ k’aˇ pah nehˬ la ̭-eu g’aˬ-euˬ nymˇ-ahˇ ngaˇ uˇ-iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ dzaˬ ta ̭ dawˇ ta ̭ ma. Aˬ yaw ̭ k’aw ̭, ngaˬ nehˬ-ehˇ dzaˬ ta ̭ dawˇ ta ̭ teh ̭-a. 21 Ngaˇ g’aˬ leˇ-euˬ miˇ neh, ngaˬ Da-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ ngaˬ Da-euˬ gaˇ dzeˇ nuiˇ lu ̭-eu lo ̭-ehˇ, g’aˬ leˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ, ngaˬ-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ ngaˬ-euˬ gaˇ dzeˇ bi nuiˇ ma. 22 "Nawˇ naˬ bawˇ tso ̭-eu ngeuˇ naˇ, Yaw sahˇ Miˬyehˇ neh Ka li zaˬ aˇ muˇ deuˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-awˬ.

4

1 K’oeˇ naˇ, mˬ k’oeˇ taˆ laˇ g’oˆ pah taˬ-euˬ gaˇ, Yaw sahˇ la ̭ k’oeˇ ngaˇ paˇ ya mawˇ-euˬ ma. Yaw beh ngaˬ-ahˇ dawˬ ngehˬ cawˬ le-euˬ daˇ heh baw gaˇ duˇ-eu teˇ saˇ k’oeˇ saˇ ngaˬ-ahˇ ehˇ-eu, "Heu gaˇ daˆ laˇ-awˬ. Mehˬ hu paw pyeu ̭ laˇ-eu lehˇ g’eh-eu gaˇ kawˆ ngaˇ nawˬ-ahˇ mehˬ nehˬ nyaˇ." 2 K’oeˇ ngeh, tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ Yaw sahˇ Miˬyehˇ ngaˬ-ahˇ uˆ lahˇ le-euˬ meh. Mˬ k’oeˇ taˆ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ tiˬ mahˬ jaˆ-awˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ nuiˇ lu ̭-eu meh. 3 Aˬ yaw ̭-euˬ myaˆ pyawˬ-aˬ, yaw bya ̭ bya ̭-eu k’aˬ lo sehˇ hawˇ-eu neˇ tseuˆ ni g’eh-eu k’aˬ lo sehˇ-ahˇ duˇ-awˇ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ-euˬ tiˬ jawˬ, neˇ naˆ naˆ-eu k’aˬ lo sehˇ-ahˇ duˇ-eu aˇ deˇ leˇ k’ah jaˆ-eu meh. 4 Dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ-euˬ tiˬ jawˬ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ nyiˬ tseˇ oeˬ mahˬ jaˆ-awˇ, mehˬ tsoeˬ yaw pyuˇ dm-awˇ shuiˇ uˬ k’oˆ k’oˆ lu ̭-eu aˬ yui ̭ aˬ tsu nyiˬ tseˇ oeˬ g’aˬ nuiˇ lu ̭-eu meh. 5 Dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ mahˬ mˬ myaw ̭ myaw ̭-awˇ, teˇ saˇ g’awˬ mya jeˬ hawˇ-eu mˬ jeˬ jeˬ-eu teˇ saˇ mahˇ doˆ laˇ-eu meh. Dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ mehˬ shi Miˬyehˇ-euˬ yaw sahˇ shi ̭ sahˇ pyeu ̭-eu tsiˇ du shi ̭ du do ̭ lu ̭-eu meh. 6 Dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ-euˬ mehˬ shi, doˆ coˆ-ehˇ haw mawˇ nya-eu shawˇ jehˆ ni g’eh-eu pyawˬ haw lah-ahˇ duˇ-eu lah tiˬ lah jaˆ-eu meh. Dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ-euˬ tiˬ jawˬ oeˬ pyawˬ lu ̭, mehˬ shi naˇ k’ah myaˆ nuiˆ tiˬ byah ni tso ̭ g’oeˬ taˬ-euˬ deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ oeˬ mawˇ jawˇ-eu meh. 7 Yaw beh mawˇ-aˬ, aˇ laˬ jaˬ shiˇ-ahˇ duˇ-awˇ, nyiˬ mawˇ tiˬ mawˇ-aˬ, mawˇ neˇ mawˇ gaw-ahˇ duˇ-eu meh. Smˬ mawˇ ti mawˇ-aˬ, tsawˇ haˬ-euˬ myaˆ pyawˬ tso ̭-awˇ, oeˬ mawˇ tiˬ mawˇ-aˬ, zaw lu ̭-eu k’aˬ dzeˇ dzeˇ ma-ahˇ duˇ-eu meh. 8 Jeˬ zaˬ aˬ yaw ̭ mawˇ yaw ̭ aˬ dahˇ ko ̭ dahˇ tso ̭-awˇ, aˬ dahˇ k’oeˇ deuˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ la ̭ nyiˇ nyiˬ pyawˬ lu ̭ myaˆ nuiˆ tiˬ byah ni tso ̭ g’oeˬ taˬ-euˬ meh. Jeˬ zaˬ k’oeˇ deuˬ uˬ ci ̭ nah g’ahˇ maˬ ehˇ heu lo ̭-ehˇ caˇ-eu meh. "Baoˬ huiˬ-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-aˬ, muiˬ meh shawˇ meh, muiˬ meh shawˇ meh, muiˬmeh shawˇ meh. Aˇ hu maˬ ehˇ, nymˬ-mˇ maˬ ehˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭ meh." 9 Jeˬ zaˬ k’oeˇ oeˬ mawˇ-aˬ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ nuiˇ lu ̭-eu mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˆ deh ̭-eu g’aˬ-ahˇ, yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ huiˬ gaˇ ja ceuˬ-eu caˇ dawˬ, ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu caˇ dawˬ hawˇ-eu, guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ-eu caˇ dawˬ caˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ caˇ ngeh, 10 aˬ yui ̭ aˬ tsu k’oeˇ nyiˬ tseˇ oeˬ g’aˬ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ nuiˇ lu ̭-eu g’aˬ mehˬ shi awˆ byaˆ-awˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu g’aˬ pyeu ̭-eu aˬ yaw ̭-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu meh. Dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ mehˬ shi aˬ yaw ̭ ma ̭ shuiˇ uˬ k’oˆ dzeh taˬ-awˇ, 11 "Nga ma ̭-euˬ Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-oˇ, yawˬ jeˬ na lu ̭ nawˬ neh beh-awˇ, nawˬ-euˬ nui k’ahˇ baˬ da baˇ neh, jaˆ lu ̭ jawˇ lu ̭-eu baˬ da neh, yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ maˬ ehˇ, taˬ huiˬ taˬ mahˇ-eu jeˬ maˬ ehˇ, baoˬ maˬ ehˇ, nawˇ za geuˇ-eu meh."

5

1 Dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ nuiˇ lu ̭-eu g’aˬ-euˬ aˇ maˇ la ̭-ahˇ, sahˬ bo ̭ paˇ yoˆ tiˬ yoˆ tuˆ tehˬ taˬ-euˬ gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Nyiˬ pyawˬ lu ̭ sahˬ bo ̭ bo ̭ byah taˬ-awˇ, jmˬ shi ̭ tsahˇ diˬ taˬ-euˬ meh. 2 K’oeˇ naˇ, g’aˬ k’aˆ dui dui-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ, "Jmˬ diˬ taˬ-euˬ ngawˬ paˆ-awˇ, sahˬ bo ̭ paˇ yoˆ heu yoˆ-ahˇ pah-eu aˬ suˇ g’aˬ geuˇ ta" lehˇ ehˇ-eu meh. 3 Ehˇ k’aw ̭, mˬ k’oeˇ taˆ maˬ ehˇ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ maˬ ehˇ, miˇ oˆ k’ahˬ-ahˇ maˬ ehˇ, sahˬ bo ̭ paˇ yoˆ k’oeˇ-ahˇ pah haw nya-eu tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ jawˇ-a. 4 Sahˬ bo ̭ paˇ yoˆ k’oeˇ-ahˇ pah haw geuˇ-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ jawˇ-eu miˇ neh, ngaˇ ngoeˇ dui dui-euˬ ma. 5 K’oeˇ ngeh, aˬ yui ̭ aˬ tsu k’oeˇ deuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ g’aˬ, ngaˬ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Taˬ ngoeˇ. Haw-awˬ. Yuˇdaˆ tsawˇ jeuˬ-euˬ Aˇ laˬ jaˬ shiˇ pyeu ̭-eu, Daˬbiˇ-euˬ Duˬ ciˇ k’oeˇ g’aˬ guiˇ deuˆ g’aˬ-euˬ meh. Jmˬ shi ̭ tsahˇ diˬ taˬ-euˬ k’oeˇ aˬ yaw ̭ ngawˬ paˆ-awˇ, sahˬ bo ̭ paˇ yoˆ pah nya meh." 6 K’oeˇ naˇ, jeˬ zaˬ k’oeˇ oeˬ mawˇ hawˇ-eu aˬ yui ̭ aˬ tsu k’oeˇ deuˬ tiˬ jawˬ jawˇ lu ̭-eu g’ahˇ ceh jaˆ-eu dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ, Yawˇzaˬ yaw ̭ lu ̭ gaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Yawˇzaˬ k’oeˇ-aˬ, bi seh ̭-euˬ gaˇ duˇ-eu meh. Uˬ coeˇ shi ̭ coeˇ tso ̭-awˇ, myaˆ nuiˆ shi ̭ nuiˆ tso ̭-eu meh. K’oeˇ-aˬ, miˇ tsaˬ doe ni pyehˬ taˬ-euˬ Miˬyehˇ-euˬ yaw sahˇ shi ̭ sahˇ pyeu ̭-eu meh. 7 Dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ nuiˇ lu ̭-eu g’aˬ-euˬ aˇ maˇ la ̭-ahˇ tuˆ tehˬ taˬ-euˬ sahˬ bo ̭ paˇ yoˆ k’oeˇ yoˆ-ahˇ, Yawˇzaˬ k’oeˇ mawˇ yuˇ laˬ leˇ-euˬ meh. 8 K’oeˇ lo ̭-ehˇ yuˇ laˬ leˇ ngeh, deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ k’oeˇ oeˬ mawˇ hawˇ-eu aˬ yui ̭ aˬ tsu k’oeˇ nyiˬ tseˇ oeˬ g’aˬ, Yawˇzaˬ-euˬ mehˬ shi awˆ byaˆ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ yawˬ g’aˬ na lu ̭, deuˇ-mˬ tiˬ siˬ hawˇ-eu tsiˇ yaw saw jeˬ tiˬ byah ni dahˬ-eu shuiˇ naˬ bo deuˬ ahˇ-eu meh. 9 Aˬ yaw ̭ ma ̭ caˇ dawˬ yaw shui ̭ heu lo ̭-ehˇ caˇ-eu meh. "Seh ̭-eu jeˬ-ahˇ nawˇ ya daˬ-awˇ, g’awˇ mawˇ lawˇ dah nehˬ-eu la ̭ k’oeˇ, miˇ tsaˬ tsawˇ jeuˬ tsawˇ ca dawˬ tawˆ, Miˬyehˇ jawˇ gaˇ g’o ̭ keuˆ laˇ ni, nawˇ sheuˬ k’o ̭ ha nehˬ-euˬ miˇ neh, sahˬ bo ̭ paˇ yoˆ-ahˇ nawˇ yuˇ-awˇ, jmˬ diˬ taˬ-euˬ ngawˬ paˆ nya ni, nawˇ mˇ geuˇ-eu g’aˬ pyeu ̭-eu meh. 10 Yaw ̭ ma ̭ Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ-eu, piˇ ma miˇk’ahˬ pyeu ̭ laˇ nya ni, nawˬ neh jahˇ nehˬ g’aˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, yaw ̭ ma ̭ miˇ tsaˬ heu-euˬ k’oeˇ taˆ, uˆ lahˇ-eu deuˬ ya geu ̭ teh ̭-a." 11 Ngaˇ paˇ haw g’eh le ̭ ngeh, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ aˇ seh aˇ lamˬ-euˬ teˇ saˇ ya gaˬ-euˬ ma. Dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ, deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ k’oeˇ oeˬ mawˇ hawˇ-eu, aˬ yui ̭ aˬ tsu k’oeˇ nyiˬ tseˇ oeˬ g’aˬ-euˬ tiˬ jawˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ yaw ̭ lu ̭-eu meh. 12 Aˬ yaw ̭ ma ̭ teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ heu lo ̭-ehˇ caˇ-eu meh. "Seh ̭ gaˇ ya daˬ-euˬ Yawˇzaˬ-aˬ, baoˬ hawˇ-eu pyuˇ shuiˇ myawˬ gahˬ, zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ hawˇ-eu g’aˬ, taˬ huiˬ taˬ mahˇ nehˬ-eu jeˬ, yaw sheh ̭k’ahˬsehˇ huiˬ-eu jeˬ, ja ceuˬ nehˬ-eu jeˬ, heu deuˬ-ahˇ za geuˇ-eu meh. 13 K’oeˇ naˇ, mˬ k’oeˇ taˆ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ hawˇ-eu, miˇ oˆ k’ahˬ hawˇ-eu iˬ ma laˆ shaˆ-ahˇ k’aˇ deh ̭ k’aˇ jawˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu, boeˬ boeˬ luˆ luˆ la ̭ k’oeˇ k’aˇ deh ̭ k’aˇ jawˇ-eu deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭-euˬ teˇ saˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭ ma ̭ heu lo ̭-ehˇ caˇ lu ̭-eu meh. "Nuiˇ mahˬ-ahˇ nuiˇ-eu g’aˬ hawˇ-eu Yawˇ zaˬ-ahˇ, yaw sheh ̭ k’ahˬsehˇ hawˇ-eu baoˬ, mˬ mˬ maˬ byaˆ zaˇ zi jaˆ lu ̭-uˇ" 14 K’oeˇ ngeh, deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ k’oeˇ oeˬ mawˇ "Aˬ miˬ" lehˇ ehˇ k’o ̭ nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, aˬ yui ̭ aˬ tsu k’oeˇ deuˬ awˆ byaˆ-awˇ uˬ duˬ tahˬ-euˬ meh.

6

1 K’oeˇ naˇ, Yawˇzaˬ k’oeˇ mawˇ jmˬ diˬ taˬ-euˬ yaw beh hmˬ-ahˇ ngawˬ paˆ gaˇ ngaˇ mawˇ-euˬ ma. K’oeˇ ngeh, deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ k’oeˇ oeˬ mawˇ la ̭ k’oeˇ tiˬ mawˇ, "Laˇ-awˬ" lehˇ mˬ jeˬ jeˬ-eu teˇ saˇ lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. 2 Ngaˇ haw g’eh ngeh, mahˬ mahˬ pyuˇ tiˬ mawˇ mawˇ-euˬ ma. Mahˬ dziˬ lu ̭-eu g’aˬ kaˆ tiˬ kahˇ ba ̭ lu ̭-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ shuiˇ uˬ k’oˆ bi ̭ nehˬ-awˇ, g’aˬ leˇ-euˬ tsawˇ haˬ lo ̭-ehˇ guiˇ deuˆ g’aˬ-eu g’aˇ duˬ mahˬ dziˬ-awˇ doˆ-iˇ-euˬ meh. 3 K’oeˇ naˇ, Yawˇzaˬ k’oeˇ mawˇ jmˬ diˬ taˬ-euˬ nyiˬ hmˬ tiˬ hmˬ-ahˇ ngawˬ paˆ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ nyiˬ mawˇ tiˬ mawˇ, "Laˇ-awˬ" lehˇ ehˇ gaˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. 4 Neˇ tseuˆ ni g’eh-eu mahˬ tiˬ mawˇ paˇ doˆ laˇ-euˬ meh. Tsawˇ haˬ zaˬ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ bi seh ̭-eu g’aˇ duˬ mahˬ k’oeˇ mawˇ dziˬ-eu g’aˬ-ahˇ guiˇ bi mˇ-eu baoˬ bi ̭ nehˬ-euˬ meh. Huiˬ dui dui-eu mi cehˇ tiˬ kahˇ aˬ yaw ̭-ahˇ bi ̭ nehˬ-euˬ meh. 5 K’oeˇ naˇ, Yawˇzaˬ k’oeˇ mawˇ jmˬ diˬ taˬ-euˬ smˇ hmˬ tiˬ hmˬ ngawˬ paˆ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ smˬ mawˇ tiˬ mawˇ "Laˇ-awˬ" lehˇ ehˇ gaˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. Mahˬ dziˬ-eu g’aˬ-euˬ aˬ la ̭-ahˇ paˆ yawˬ tuˆ tehˬ taˬ-euˬ meh. 6 Deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ oeˬ mawˇ jawˇ gaˇ neh doˆ le-euˬ teˇ saˇ-ahˇ duˇ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu dawˬ-ahˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. "Cehˇ tiˬ pehˬ-euˬ tiˬ nah g’aˬ gaˇ poeˬ tsaˬ-awˇ, lawˬ loeˇ smˇ pehˬ-euˬ tiˬ nah g’aˬ gaˇ poeˬ tsaˬ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, saˬ loˬ aˇ bawˇ hawˇ-eu aˬ ga ̭ ga ̭ yaˇ-ahˇ taˬ laˆ cawˆ." 7 K’oeˇ naˇ, Yawˇzaˬ k’oeˇ mawˇ jmˬ diˬ taˬ-euˬ oeˬ hmˬ tiˬ hmˬ-ahˇ ngawˬ paˆ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ oeˬ mawˇ tiˬ mawˇ "Laˇ-awˬ" lehˇ ehˇ gaˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. 8 Ngaˇ haw g’eh ngeh, pyuˇ pya ni g’eh-eu mahˬ tiˬ mawˇ mawˇ-euˬ ma. Mahˬ dziˬ lu ̭-eu g’aˬ-aˬ, shiˇ-eu jeˬ lehˇ myahˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah tehˬ ni shiˇ-eu miˇ k’ahˬ caw teh lu ̭-eu meh. Guiˇ deuˆ-eu jeˬ, meh ̭-eu shu ̭-eu jeˬ, naˇ-eu gawˇ-eu jeˬ, jeˬ zaˬ yaw haiˬ jeˬ, heu lo ̭-ehˇ g’eh-eu deuˬ-ahˇ g’oe-awˇ aˬ cawˬ-ahˇ seh ̭-eu g’aˇ duˬ, miˇ tsaˬ heu oeˬ bymˇ tiˬ bymˇ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu baoˬ aˬ yaw ̭ nya ̭-ahˇ bi ̭ taˬ-euˬ meh. 9 K’oeˇ naˇ, Yawˇzaˬ k’oeˇ mawˇ jmˬ diˬ taˬ-euˬ ngaˬ hmˬ tiˬ hmˬ-ahˇ ngawˬ paˆ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, Miˬyehˇ-euˬ dawˬ kawˬ mehˬ-awˇ saˇ jaˇ zi ̭-eu la ̭ k’oeˇ saˇ kiˇ kamˬ-euˬ miˇ neh bi seh ̭-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ sa ̭ laˇ k’oeˇ deuˬ, lawˇ duˬ-euˬ uˬ moˆ jawˇ lu ̭ gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. 10 Aˬ yaw ̭ ma ̭ teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ, "Baoˬ huiˬ-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ pyeu ̭-eu muiˬ-eu shawˇ-eu tsaˬ-eu dawˇ-eu g’aˬ-oˇ, nga ma ̭-ahˇ seh ̭-euˬ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jawˇ-eu tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ aˬ myah yaˇ k’aˬ daˇ nehˬ-awˇ k’ehˬ-eu k’aˆ-eu g’eh te" lehˇ ehˇ-eu meh. 11 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ yawˬ g’aˬ na lu ̭-ahˇ pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ yaw pyuˇ bi dm awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ seh ̭-euˬ lo ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ gaˇ mˇ-euˬ deuˬ tsawˇ haˬ aˇ g’aˬ noeˬ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ bi seh ̭ byah ngeh keuˆ ni, tiˬ k’ehˬ g’aˬ naˬ naˬ tawˬ-eu g’aˇ duˬ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 12 K’oeˇ naˇ, Yawˇzaˬ k’oeˇ mawˇ jmˬ diˬ taˬ-euˬ shi ̭ hmˬ tiˬ hmˬ-ahˇ ngawˬ paˆ gaˇ ngaˇ mawˇ-euˬ ma. K’oeˇ ngeh, miˇ luˆ luˆ dui dui laˇ-awˇ ’nahˇ ma myahˬ naˆ-euˬ saˬ paˇ lo ̭-ehˇ zahˇ-iˇ-awˇ, ba la shiˬ lo ̭-ehˇ neˇ laˇ-euˬ meh. 13 Aˬ guiˇ deuˬ k’aw ̭, maˬ aw ̭ laˇ dah-euˬ siˬ guˬ aˇ siˬ-ahˇ jaˬ lehˇ lehˇ ma neh bi baw juˆ ka-euˬ lo ̭-ehˇ miˇ tsa ga ka le-euˬ meh. 14 Mˬ-aˬ, sahˬ bo ̭ paˇ yoˆ lehˬ yoˆ k’o ̭-eu lo ̭-ehˇ byoˆ-iˇ-awˇ, gawˬ jawˬ yawˬ jawˬ na lu ̭ hawˇ-eu iˇ jaw lahˇ yawˬ lahˇ na lu ̭, jawˇ duˬ bi jiˆ paˇ jiˇ-euˬ meh. 15 K’oeˇ naˇ, miˇ k’ahˬ sahˬ paˬ deuˬ maˬ ehˇ, uˆ lahˇ-eu sahˬ paˬ sahˬ ma deuˬ maˬ ehˇ, guiˇ ma ̭ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu yaw huiˬ yaw mahˇ deuˬ maˬ ehˇ, smˇ muiˬ muiˬ-awˇ baoˬ ahˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ maˬ ehˇ, nui deuˬ maˬ ehˇ, zaˬ k’aˆ deuˬ hawˇ-eu zaˬ k’aˆ maˬ ngeuˇ-eu deuˬ maˬ ehˇ, gawˬ jawˬ k’oeˇ taˆ jaˆ-eu lo k’ahˬ lo guˇ doe ni cehˆ za ̭ jiˇ-euˬ meh. 16 Gawˬ jawˬ hawˇ-eu lo guˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ guˇ guˇ-ehˇ ehˇ-eu, "Nga ma ̭ k’oeˇ taˆ byaˆ tehˬ le-awˇ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ nuiˇ lu ̭-eu g’aˬ-euˬ myaˆ nuiˆ hawˇ-eu, Yawˇzaˬ-euˬ nui ma pehˇ-eu jeˬ-ahˇ maˬ bi mawˇ ni dehˬ kaˬ nehˬ la ̭-awˬ. 17 Guˆ dui dui laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu aˬ yaw ̭ nya ̭ nui ma pehˇ-eu aˇ nah keuˆ le taˬ-euˬ gaˇ, aˬ suˇ g’aˬ yaw ̭ daˬ coeˇ paˬ nga."

7

1 K’oeˇ naˇ, miˇ ma oeˬ coeˇ oeˬ pyawˬ-ahˇ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ oeˬ g’aˬ yaw ̭ lu ̭ gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ maˬ ehˇ, iˬ ma laˆ shaˆ k’oeˇ taˆ maˬ ehˇ, aˇ bawˇ-ahˇ maˬ ehˇ, jaˬ lehˇ maˬ bi baw ni, miˇ ma oeˬ coeˇ oeˬ pyawˬ-euˬ jaˬ lehˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ nyeh ̭ tehˬ taˬ-euˬ meh. 2 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ yawˬ g’aˬ yawˬ deh ̭ lu ̭-eu Miˬyehˇ-euˬ jmˬ yuˇ-awˇ nahˇ ma doˆ k’ehˬ paw neh laˇ lu ̭ gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Miˇ tsaˬ hawˇ-eu iˬ ma laˆ shaˆ-ahˇ laˆ luˬ laˆ seˇ-eu g’aˇ duˬ Miˬyehˇ neh baoˬ bi ̭ taˬ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ oeˬ g’aˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ gaˬ-euˬ meh. 3 "Aˬ dui Miˬyehˇ-euˬ zaˬ k’aˆ deuˬ-euˬ naˇ k’awˇ-ahˇ aˬ dui jmˬ maˬ diˬ g’aˬ k’oeˇ keuˆ ni, miˇ tsaˬ-ahˇ maˬ ehˇ, iˬ ma laˆ shaˆ-ahˇ maˬ ehˇ, aˇ bawˇ deuˬ-ahˇ maˬ ehˇ, tiˬ jeˬ-iˬ taˬ g’eh lawˬ siˬ" lehˇ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu meh. 4 K’oeˇ naˇ, naˇ k’awˇ-ahˇ Miˬyehˇ-euˬ jmˬ diˬ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ seh oeˬ muiˇ oeˬ heˇ g’aˬ byah-eu meh lehˇ ngaˬ-ahˇ ehˇ nehˬ la ̭-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, Iˇsaˬleˬlaˬ tsawˇ jeuˬ tseˇ nyi ̭ jeuˬ la ̭ k’oeˇ ahˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ meh. 5 Yuˇdaˆ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ muiˇ nyiˬ heˇ g’aˬ, Luˇbeˬ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ muiˇ nyiˬ heˇ g’aˬ, Gaˆ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ muiˇ nyiˬ heˇ g’aˬ, 6 Aˬsaˬ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ muiˇ nyiˬ heˇ g’aˬ, Naˬtaˬliˇ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ muiˇ nyiˬ heˇ g’aˬ, Maˬnaˇseˬ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ muiˇ nyiˬ heˇ g’aˬ, 7 Suˇmoˬ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ muiˇ nyiˬ heˇ g’aˬ, Leˬbiˇ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ muiˇ nyiˬ heˇ g’aˬ, Iˇsaˬkaˬ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ muiˇ nyiˬ heˇ g’aˬ, 8 Zeˬbuˬluˬ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ muiˇ nyiˬ heˇ g’aˬ, Yoˇsehˆ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ muiˇ nyiˬ heˇ g’aˬ, Beˬyaˬmiˬ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ muiˇ nyiˬ heˇ g’aˬ meh. 9 K’oeˇ naˇ, ngaˇ paˇ haw g’eh ngeh, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ gui jiˇ coeˇ ni myaˬ-eu tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ tiˬ ma ̭-ahˇ ya mawˇ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, miˇ tsaˬ tsawˇ jeuˬ tsawˇ ca dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ ta ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ pyeu ̭-awˇ, pyuˇ deuˬ ni g’eh-eu pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ dm-awˇ aˬ la ̭-ahˇ daoˇ uˬ pyaˬ yuˇ lu ̭-awˇ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ hawˇ-eu Yawˇzaˬ-euˬ mehˬ shi yaw ̭ lu ̭-eu meh. 10 Aˬ yaw ̭ ma ̭ teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ, "Ka k’o ̭-eu jeˬ-aˬ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ nuiˇ lu ̭-eu aˬ dui-euˬ Miˬyehˇ hawˇ-eu aˬ dui-euˬ Yawˇzaˬ jawˇ gaˇ neh oe-euˬ meh" lehˇ ehˇ-eu meh. 11 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ dawˬ tawˆ lu ̭, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ, aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ hawˇ-eu, deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ oeˬ mawˇ-euˬ tiˬ jawˬ yaw ̭ lu ̭-eu meh. K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ deuˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ mehˬ shi uˬ duˬ awˆ mo ̭-awˇ, Miˬyehˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-euˬ meh. 12 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Aˬ miˬ. Ja ceuˬ-eu jeˬ, yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ, zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ, guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ-eu jeˬ, taˬ huiˬ taˬ mahˇ-eu jeˬ, baoˬ hawˇ-eu g’aˬ dawˬ tawˆ lu ̭, mˬ maˬ maˬ bya ̭ zaˇ ziˇ aˬ dui-euˬ Miˬyehˇ-ahˇ o ̭-eu meh. Aˬ miˬ." 13 "Pyuˇ deuˬ ni g’eh-eu pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ dm lu ̭-eu tsawˇ haˬ heu deuˬ aˬ suˇ g’aˬ pyeu ̭-awˇ, aˬ gaˇ neh oe-euˬ ta" lehˇ, aˬ yui ̭ aˬ tsu k’oeˇ deuˬ la ̭ k’oeˇ ngaˬ-ahˇ tiˬ g’aˬ naˇ haˬ-eu meh. 14 "Ngaˇ maˬ siˬ nya nya. Nawˇ siˬ nya meh" lehˇ ngaˇ ehˇ k’o ̭ nehˬ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭ ngaˬ-ahˇ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ heu deuˬ-aˬ, guˆ dui dui laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ daˬ dzeuˇ la ̭-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ-ahˇ Yawˇ zaˬ-euˬ shiˬ neh pyuˇ deuˬ ni tsiˬ shawˇ taˬ-euˬ meh. 15 K’oeˇ miˇ neh, Miˬyehˇ-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ mehˬ shi aˬ yaw ̭ ma ̭ yaw ̭-awˇ, uˬ ci ̭ nah g’ahˇ maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭-euˬ gaˇ mˇ-eu meh. 16 Aˬ yaw ̭ ma ̭ hawˬ hawˇ-eu iˇ cu ̭ meh ̭-eu maˬ paˇ baw-ehˇ, nahˇ tsaˇ hawˇ-eu lahˇ dui dui-eu jeˬ-ahˇ maˬ paˇ ya daˬ meh. 17 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ-euˬ g’ahˇ ceh nuiˇ lu ̭-eu Yawˇzaˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ bo-eu yawˇ bo-eu yaw sahˇ pyeu ̭-awˇ, deh ̭-eu sa ̭ laˇ lawˇ gawˆ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ sheuˬ g’eh teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ myaˆ biˇ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ Miˬyehˇ siˆ shawˇ nehˬ teh ̭-a.

8

1 Jmˬ diˬ taˬ-euˬ shi ̭ hmˬ tiˬ hmˬ-ahˇ Yawˇzaˬ ngawˬ paˆ ngeh, mˬ k’oeˇ taˆ naˬ liˬ tiˬ k’awˬ-iˬ byah ni ciˬ cuˇ ni pyeu ̭-iˇ-euˬ meh. 2 K’oeˇ naˇ, Miˬyehˇ mehˬ shi yaw ̭ lu ̭-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ shi ̭ g’aˬ-ahˇ ngaˇ mawˇ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ daˇ heh shi ̭ hmˬ bi ̭ nehˬ-euˬ meh. 3 Shuiˇ neh jahˇ taˬ-euˬ tsiˇ yaw saw jeˬ do ̭ duˬ yuˇ lu ̭-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ yawˬ g’aˬ yawˬ oe-awˇ, lawˇ duˬ-ahˇ yaw ̭ le-euˬ meh. Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ guiˬ lahˬ shaˇ gaˇ geu ̭-eu g’aˇ duˬ hawˇ-eu, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ mehˬ shi jaˆ-eu lawˇ duˬ k’oeˇ taˆ bi lawˇ-eu g’aˇ duˬ, aˬ yaw ̭-ahˇ tsiˇ yaw saw jeˬ g’awˬ mya ni bi ̭ taˬ-euˬ meh. 4 Tsiˇ yaw saw jeˬ do ̭-eu sa ̭ k’oeˬ k’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-euˬ guiˬ lahˬ shaˇ dawˬ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ-euˬ la ̭-ahˇ neh Miˬyehˇ jawˇ gaˇ le keuˆ-eu meh. 5 K’oeˇ naˇ, tsiˇ yaw saw jeˬ do ̭ duˬ k’oeˇ-ahˇ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ yuˇ-awˇ, lawˇ duˬ k’oeˇ taˆ do ̭ lu ̭-eu miˬ dzaˬ pehˆ ahˇ-awˇ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ biˬ ka g’eh-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, teˇ saˇ g’awˬ mya jeˬ hawˇ-eu mˬ jeˬ jeˬ-eu teˇ saˇ gaˬ le-awˇ, mˬ myaw ̭ myaw ̭-awˇ miˇ luˆ luˆ-euˬ meh. 6 K’oeˇ naˇ, daˇ heh shi ̭ hmˬ yuˇ lu ̭-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ shi ̭ g’aˬ, daˇ heh baw-eu lehˬ hmˬ-euˬ meh. 7 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ yaw beh g’aˬ daˇ heh baw ngeh, shiˬ keuˬ-eu uˬ yehˇ aˇ siˬ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ ga le-awˇ, miˇ tsaˬ tahˬ k’awˇ smˬ bymˇ tiˬ bymˇ, aˇ bawˇ smˬ bymˇ tiˬ bymˇ hawˇ-eu, buˬ nyoeˇ dawˬ tawˆ lu ̭ puiˆ dzaˬ jiˇ-euˬ meh. 8 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ nyiˬ g’aˬ tiˬ g’aˬ daˇ heh baw ngeh, gawˬ jawˬ jawˬ ma-ahˇ duˇ-eu tiˬ jeˬ miˬ dzaˬ do ̭ do ̭-ehˇ iˬ ma laˆ shaˆ-ahˇ ga ahˇ-iˇ-awˇ, iˬ ma laˆ shaˆ smˬ bymˇ tiˬ bymˇ shiˬ pyeu ̭-iˇ-euˬ meh. 9 Iˬ ma laˆ shaˆ la ̭ k’oeˇ k’aˇ deh ̭ k’aˇ jawˇ-eu jeˬ smˬ bymˇ tiˬ bymˇ shiˇ-awˇ, saˇ baoˬ smˬ bymˇ tiˬ bymˇ lu ̭-iˇ seˇ-iˇ-euˬ meh. 10 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ smˇ g’aˬ tiˬ g’aˬ daˇ heh baw ngeh, miˬ dzaˬ miˬ do ̭-ahˇ duˇ-eu aˬ guiˇ guiˇ ma tiˬ siˬ mˬ-ahˇ neh ga ka le-awˇ, lawˇ baˬ baˬ ma smˬ bymˇ tiˬ bymˇ hawˇ-eu, lawˇ gawˆ gawˆ zaˬ deuˬ k’oeˇ taˆ ga daˆ le-euˬ meh. 11 Aˬ guiˇ k’oeˇ siˬ-euˬ tsawˇ myahˇ-aˬ, "K’aˬ jaw ̭ ni g’eh-eu aˇ bawˇ" lehˇ kuˇ-eu meh. Iˇ cu ̭ smˬ bymˇ tiˬ bymˇ yaw k’aˬ k’aˬ-iˇ-awˇ, tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni iˇ cu ̭ dawˇ-awˇ shiˇ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, iˇ cu ̭ k’oeˇ k’aˬ dui dui-eu meh. 12 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ oeˬ g’aˬ tiˬ g’aˬ daˇ heh baw ngeh, nahˇ ma smˬ paˆ tiˬ paˆ, ba la smˬ paˆ tiˬ paˆ hawˇ-eu, aˬ guiˇ smˬ bymˇ tiˬ bymˇ-ahˇ zaw leˇ-awˇ, nahˇ ma, ba la, aˬ guiˇ k’oeˇ deuˬ-euˬ yaw sheh ̭ smˬ bymˇ tiˬ bymˇ teˬ-iˇ-euˬ meh. Nah g’ahˇ smˬ bymˇ tiˬ bymˇ hawˇ-eu, uˬ ci ̭ smˬ bymˇ tiˬ bymˇ yaw bya maˬ bya ni pyeu ̭-iˇ-euˬ meh. 13 K’oeˇ naˇ, ngaˇ haw g’eh ngeh, yaw goˇ-ahˇ zaw lu ̭-eu k’aˬ dzeˇ dzeˇ ma tiˬ mawˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu teˇ saˇ ya gaˬ-euˬ ma. "Aˇ loˇ. Guˆ-eu gaˆ-eu jeˬ, guˆ-eu gaˆ-eu jeˬ. Dzeˇ-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ smˇ g’aˬ daˇ heh paˇ baw laˇ naˇ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ k’aˇ jawˇ-eu deuˬ aˇ naˆ ni ya guˆ ya gaˆ, ya shaˬ ya zahˬ-eu maˬ paˇ ehˇ jiˇ coeˇ ngaˇ."

9

1 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ ngaˬ g’aˬ tiˬ g’aˬ daˇ heh baw ngeh, aˬ guiˇ tiˬ siˬ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ ga ka le gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Aˬ guiˇ k’oeˇ siˬ-ahˇ maˬ li-iˇ nya-eu duˬ k’ahˬ -ahˇ pah-eu mahˬ taw ̭ kahˬ bi ̭ taˬ-euˬ meh. 2 Aˬ guiˇ k’oeˇ siˬ maˬ li-iˇ nya-eu duˬ k’ahˬ-ahˇ pah dzeh-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, miˬ dzaˬ tsawˬ bu bu ma-ahˇ uˬ k’oeˬ doˆ laˇ-eu lo ̭-ehˇ, duˬ k’ahˬ k’oeˇ k’ahˬ uˬ k’oeˬ du doˆ lu ̭-eu meh. Maˬ li-iˇ nya-eu duˬ k’ahˬ-euˬ uˬ k’oeˬ k’oeˇ, nahˇ ma yaw sheh ̭ hawˇ-eu jaˬ lehˇ-ahˇ zahˇ tsui ni bi pyeu ̭-iˇ-euˬ meh. 3 Uˬ k’oeˬ k’oeˇ-euˬ la ̭ k’oeˇ nyehˇ bahˇ doˆ le-awˇ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ ga taˬ le-euˬ meh. Nyehˇ bahˇ k’oeˇ deuˬ-ahˇ, boeˬ kaˬ laˬ ma lo ̭-ehˇ k’aˆ-eu do ̭ bi ̭ taˬ-euˬ meh. 4 Sahˬ lahˬ aˇ bawˇ deuˬ-ahˇ maˬ laˆ cawˆ-eu g’aˇ duˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ taˬ-euˬ meh. Naˇ k’awˇ-ahˇ Miˬyehˇ-euˬ jmˬ maˬ diˬ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ bi laˆ cawˆ-eu g’aˇ duˬ pyeu ̭-eu meh. 5 Nyehˇ bahˇ k’oeˇ deuˬ-aˬ, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ kaw ̭ seh ̭-eu g’aˇ duˬ maˬ ngeuˇ-ehˇ, ba la ngaˬ siˬ byah ni k’ehˬ-eu k’aˆ-eu g’aˇ duˬ pyeu ̭-eu meh. Nyehˇ bahˇ k’oeˇ deuˬ neh bi k’ehˬ-euˬ k’oeˇ-aˬ, boeˬ kaˬ laˬ ma neh bi kaw ̭-euˬ lo ̭-ehˇ gawˇ-eu meh. 6 Ba la k’oeˇ ngaˬ siˬ la ̭ k’oeˇ, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ shiˇ-eu jeˬ-ahˇ poˆ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, maˬ poˆ mawˇ nya ni ya shaˬ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭ shiˇ maw ̭ dui dui teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, shiˇ-eu jeˬ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ cehˆ dzeuˇ teh ̭-a. 7 Nyehˇ bahˇ k’oeˇ deuˬ-euˬ mawˇ kawˇ aˇ g’ehˇ-aˬ, guiˇ deuˆ-eu keu ka tiˬ ku ̭ lehˬ hmˬ dah taˬ-euˬ mahˬ deuˬ-ahˇ duˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ uˬ duˬ-aˬ, shuiˇ neh jahˇ taˬ-euˬ uˬ k’oˆ k’oˆ lu ̭ gaˇ duˇ-awˇ, myaˆ pyawˬ hmˬ-aˬ, tsawˇ haˬ zaˬ-euˬ myaˆ pyawˬ-ahˇ duˇ-eu meh. 8 Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ uˬ duˬ tsehˇ kahˇ-aˬ, zaˬ miˬ zaˬ-euˬ tsehˇ kahˇ-ahˇ duˇ-awˇ, seuˬ-aˬ, aˇ laˬ jaˬ shiˇ-euˬ seuˬ-ahˇ duˇ-eu meh. 9 Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ k’ahˬ-aˬ, shmˇ byaˆ dm kaˬ taˬ-euˬ gaˇ duˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ dahˇ diˬ diˬ-eu teˇ saˇ-aˬ, mahˬ g’awˬ mya mawˇ bi g’eu-euˬ mahˬ laˆ lawˬ tiˬ deuˬ guiˇ deuˆ-eu lehˇ coeˬ g’eh le ̭-eu teˇ saˇ-ahˇ duˇ-eu meh. 10 Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ dawˬ miˬ-aˬ, boeˬ kaˬ laˬ ma-euˬ dawˬ miˬ-ahˇ duˇ-awˇ, byaˬ iˬ tso ̭-eu meh. Dawˬ miˬ k’oeˇ baˬ da neh, tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ ba la ngaˬ siˬ byah ni k’ehˬ nya-eu baoˬ ahˇ-eu meh. 11 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ uˆ lahˇ-eu sahˬ paˬ tiˬ g’aˬ jawˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭-aˬ, yaw li ma baw-eu duˬ k’ahˬ-ahˇ haw-eu pyaˆ-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ pyeu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭-euˬ tsawˇ myahˇ-aˬ, Heˬbyehˇ dawˬ Aˬbaˬdoˬ lehˇ kuˇ-awˇ, Heˬlaˬsaˇ dawˬ Aˬpawˇliˇoˬ lehˇ kuˇ-eu meh. (Dawˬ tsui ̭-aˬ, laˆ luˬ la ̭ seˇ-eu g’aˬ lehˇ ehˇ maw ̭-eu meh.) 12 Guˆ dui dui laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu yaw beh jeˬ dzeuˇ-iˇ-euˬ meh. K’oeˇ jiˇ naˇ, guˆ dui dui laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu nyiˬ jeˬ keuˆ le-eu jaˆ-a siˬ. 13 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ ko ̭ g’aˬ tiˬ g’aˬ daˇ heh baw ngeh, Miˬyehˇ mehˬ shi jaˆ-eu shuiˇ neh jahˇ taˬ-euˬ lawˇ duˬ-euˬ la ̭ coeˇ oeˬ coeˇ-ahˇ neh mahˇ doˆ laˇ-eu teˇ saˇ-ahˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. 14 "Uˇpaˬlaˇ lawˇ baˬ baˬ ma-ahˇ bi pa ̭ taˬ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ oeˬ g’aˬ-ahˇ pyehˬ nehˬ-awˬ" lehˇ, teˇ saˇ k’oeˇ saˇ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ ko ̭ g’aˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 15 K’oeˇ ngeh, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ oeˬ g’aˬ-ahˇ pyehˬ nehˬ-euˬ meh. Aˇ k’o ̭ k’oeˇ k’o ̭, ba la k’oeˇ siˬ, aˇ nah k’oeˇ nah, aˇ yamˬ k’oeˇ yamˬ-ahˇ, miˇ tsaˬ tsawˇ haˬ zaˬ smˬ bymˇ tiˬ bymˇ-ahˇ bi seh ̭-eu g’aˇ duˬ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ oeˬ g’aˬ-ahˇ bi lehˬ hmˬ dah taˬ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. 16 Mahˬ dziˬ-eu yehˇ aˇ myaˆ g’aˬ byah-eu gaˇ kawˆ ngaˬ-ahˇ ehˇ nehˬ la ̭-euˬ meh. Nyiˬ yaˇ lam g’aˬ byah-eu meh. 17 Yaw sahˇ la ̭ k’oeˇ ya mawˇ-euˬ jeˬ la ̭ k’oeˇ, mahˬ k’oeˇ deuˬ hawˇ-eu mahˬ dziˬ-eu yehˇ k’oeˇ deuˬ-ahˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, miˬ dzaˬ lo ̭-ehˇ neˇ-eu, nyoeˇ leuˬ leuˬ-eu k’aˬ lo sehˇ lo ̭-ehˇ nyoeˇ-eu, miˬ dzaˇ dzaˇ shuiˇ lo ̭-ehˇ shuiˇ-eu k’ahˬ-ahˇ dehˬ daˬ duˬ deuˬ-ahˇ dm lu ̭-eu meh. Mahˬ k’oeˇ deuˬ-euˬ uˬ duˬ-aˬ, aˇ laˬ jaˬ shiˇ-euˬ uˬ duˬ-ahˇ duˇ-awˇ, k’aˬ meh-ahˇ miˬ dzaˬ maˬ ehˇ, uˬ k’oeˬ maˬ ehˇ, miˬ dzaˇ dzaˇ shuiˇ maˬ ehˇ, doˆ lu ̭-eu meh. 18 Mahˬ k’oeˇ deuˬ-euˬ k’aˬ meh-ahˇ doˆ lu ̭-eu miˬ dzaˬ hawˇ-eu, uˬ k’oeˬ hawˇ-eu miˬ dzaˇ dzaˇ shuiˇ k’oeˇ smˇ jeˬ k’ehˬ-eu baˬ da neh miˇ tsaˬ tsawˇ haˬ zaˬ smˬ bymˇ tiˬ bymˇ shiˇ-euˬ meh. 19 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, mahˬ k’oeˇ deuˬ-euˬ baoˬ-aˬ, k’aˬ meh hawˇ-eu dawˬ miˬ-ahˇ ahˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ dawˬ miˬ-aˬ, uˬ duˬ tso ̭-awˇ, aˇ lawˇ-ahˇ duˇ-eu meh. Dawˬ miˬ k’oeˇ neh tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ laˆ tahˬ laˆ naˇ nehˬ-eu meh. 20 K’oeˇ smˇ jeˬ neh maˬ bi seh ̭ jiˇ-ehˇ dzeˇ-eu miˇ tsaˬ tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ neh mˇ dzeuˇ shaˇ dzeuˇ ya ̭-euˬ jeˬ-ahˇ maˬ byehˇ dzeh-a. Neh ̭ deuˬ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ-ahˇ maˬ ehˇ, shuiˇ, pyuˇ, guiˬ shuiˇ, k’aˬ lo, daˇ kawˬ, heu deuˬ neh jahˇ taˬ-euˬ, maˬ mawˇ nya, maˬ gaˬ nya, maˬ cah nya-eu tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ deuˬ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ-ahˇ maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ byehˇ dzeh-a. 21 Tsawˇ haˬ-ahˇ seh ̭-eu, maw loˬ ja maw zmˬ-eu, k’aˬ miˬ sheu-eu, k’oeˬ-eu g’eh ̭-eu heu deuˬ-ahˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ byehˇ dzeh-a.

10

1 K’oeˇ naˇ, g’aˬ k’aˆ dui dui-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ mˬ-ahˇ neh za ̭ ka le gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭-ahˇ mˬ dmˇ neh lahˇ kaˬ taˬ-awˇ, uˬ duˬ tiˬ jawˬ aˇ deˇ leˇ k’ah tiˬ k’ah jaˆ-eu meh. Aˬ yaw ̭-euˬ myaˆ pyawˬ nahˇ ma-ahˇ duˇ-awˇ, aˬ kuiˇ miˬ dzaˬ k’awˇ zeuˇ-ahˇ duˇ-eu meh. 2 Aˬ la ̭-ahˇ sahˬ bo ̭ paˇ yoˆ tiˬ yoˆ pah-awˇ tuˆ tehˬ taˬ-euˬ meh. Aˇ maˇ kuiˇ iˬ ma laˆ shaˆ-ahˇ nawˬ tehˬ taˬ-awˇ, aˇ caˇ kuiˇ miˇ tsaˬ-ahˇ nawˬ tehˬ taˬ-euˬ meh. 3 Aˇ laˬ jaˬ shiˇ joeˬ-eu teˇ saˇ lo ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ guˇ g’aˬ ngeh, mˬ jeˬ shi ̭ teˇ jeˬ-euˬ meh. 4 Aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ ngehˬ doˆ laˇ-eu nehˬ-ehˇ bo ̭ ahˇ taˬ-eu lehˇ g’eh-euˬ ma. Ehˇ k’aw ̭, "Mˬ jeˬ shi ̭ teˇ neh ehˇ-euˬ dawˬ k’oeˇ deuˬ maˬ bo ̭ ni za ̭ taˬ-awˬ" lehˇ, mˬ-ahˇ neh ehˇ le ̭-euˬ teˇ saˇ-ahˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. 5 K’oeˇ naˇ, iˬ ma laˆ shaˆ hawˇ-eu miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ yaw ̭ lu ̭-eu ngaˇ mawˇ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ, aˇ maˇ la ̭ mˬ paw ba ̭ diˇ-euˬ meh. 6 K’oeˇ naˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu g’aˬ pyeu ̭-eu, mˬ, miˇ, iˬ ma laˆ shaˆ hawˇ-eu k’oeˇ deuˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ k’aˇ deh ̭ k’aˇ jawˇ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ beh-euˬ Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ myahˇ uˬ moˆ heu lo ̭-ehˇ kamˬ-eu meh. "Aˇ yamˬ maˬ paˇ jiˆ nya meh. 7 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ shi ̭ g’aˬ tiˬ g’aˬ daˇ heh baw laˇ-awˇ, Miˬyehˇ aˬ yaw ̭ neh za ̭ taˬ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu, aˬ yaw ̭ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ k’aˆ deuˬ-ahˇ ehˇ nehˬ taˬ-euˬ za ̭ taˬ-euˬ jeˬ bi keuˆ le-euˬ meh." 8 K’oeˇ naˇ, "Iˬ ma laˆ shaˆ hawˇ-eu miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ yaw ̭ lu ̭-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ-euˬ aˬ la ̭-ahˇ ahˇ-eu pah taˬ-euˬ sahˬ bo ̭ paˇ yoˆ k’oeˇ yoˆ yuˇ laˬ-iˇ-awˬ" lehˇ, mˬ-ahˇ neh ngaˬ-ahˇ ngehˬ cawˬ-eu teˇ saˇ k’oeˇ saˇ tiˬ poˆ paˇ ehˇ-eu meh. 9 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ jawˇ gaˇ ngaˇ iˇ-awˇ, sahˬ bo ̭ paˇ yoˆ yoˆ zaˬ k’oeˇ hmˬ shaˇ-iˇ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭ ngaˬ-ahˇ ehˇ-eu, "Yuˇ-awˇ dzaˬ-awˬ. Sahˬ bo ̭ paˇ yoˆ heu nawˬ-euˬ uˬ maˆ la ̭ k’oeˇ cehˇ myawˆ ni g’eh k’aw ̭, nawˬ-euˬ k’aˬ meh-ahˇ byaˬ byaˬ uiˇ lo ̭-ehˇ coeˇ oˆ ni g’eh teh ̭-a." 10 Aˬ yaw ̭-euˬ aˬ la ̭-ahˇ ahˇ-eu sahˬ bo ̭ paˇ yoˆ yoˆ zaˬ k’oeˇ yoˆ ngaˇ yuˇ-awˇ dzaˬ ngeh, ngaˬ-euˬ k’aˬ meh-ahˇ byaˬ byaˬ uiˇ lo ̭-ehˇ coeˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ myo ̭ ahˇ g’aˬ ngeh, uˬ maˆ la ̭ k’oeˇ cehˇ myawˆ ni pyeu ̭-iˇ-euˬ meh. 11 K’oeˇ naˇ, "Miˇ tsaˬ tsawˇ jeuˬ tsawˇ ca dawˬ tawˆ lu ̭ gaˇ kawˆ, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ nawˇ paˇ ya ngehˬ dah meh" lehˇ, ngaˬ-ahˇ ehˇ nehˬ la ̭-euˬ meh.

11

1 K’oeˇ naˇ, daˇ dza-ahˇ duˇ-eu daˇ kawˬ tiˬ kawˬ ngaˬ-ahˇ bi ̭ la ̭-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ la ̭-euˬ meh. "Miˬyehˇ-euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma hawˇ-eu lawˇ duˬ-ahˇ dza haw-iˇ-awˇ, uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ uˬ duˬ tahˬ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ gui haw-awˬ. 2 Ehˇ k’aw ̭, uˬ duˬ tahˬ nymˇ-euˬ la ̭ nyiˇ pu ka guiˇ ga ceuˬ-ahˇ maˬ dza haw ni bi jaˆ-awˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, k’oeˇ-aˬ, Muiˬ-eu shawˇ-eu Meuˬ-ahˇ ba la oeˬ tseˇ nyi ̭ siˬ byah ni tsawˬ nawˬ nawˬ le-eu aˬ cawˬ tsawˇ jeuˬ deuˬ g’aˇ duˬ taˬ taˬ-euˬ jawˇ duˬ pyeu ̭-eu meh. 3 Guˬ daˇ pehˇ zeuˇ dm lu ̭-eu saˇ kiˇ kamˬ-eu ngaˬ-euˬ tsawˇ haˬ nyiˬ g’aˬ-ahˇ ngaˇ pyehˬ g’eh-awˇ, aˇ nah aˇ yamˬ k’oeˇ tiˬ heˇ nyiˬ yaˇ ko ̭ tseˇ nah la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ nya ̭ Miˬyehˇ dawˬ kawˬ mehˬ teh ̭-a." 4 Saˇ kiˇ kamˬ-eu k’oeˇ nyiˬ g’aˬ-aˬ, miˇ tsaˬ-euˬ Sahˬpaˬ mehˬ shi jaˆ-eu saˬ loˬ aˇ bawˇ k’oeˇ nyiˬ bawˇ hawˇ-eu tsiˇ k’mˬ do ̭ daˆ duˬ k’oeˇ nyiˬ hmˬ meh. 5 Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na aˬ yaw ̭ nya ̭-ahˇ laˆ coeˬ laˆ ciˆ-eu lehˇ g’eh naˇ, aˬ yaw ̭ nya ̭-euˬ k’aˬ meh-ahˇ miˬ dzaˬ doˆ le-awˇ, aˬ yaw ̭ nya ̭-ahˇ muiˇ-eu deuˬ-ahˇ laˆ cawˆ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ nya ̭-ahˇ laˆ coeˬ laˆ ciˆ-eu lehˇ k’aˇ leh jeh-eu tsawˇ haˬ-aˬ, k’oeˇ lo ̭-ehˇ ya shiˇ teh ̭-a. 6 Aˬ yaw ̭ nya ̭ Miˬyehˇ dawˬ kawˬ mehˬ lu ̭-eu aˇ yamˬ la ̭ k’oeˇ, mˬ-ahˇ piˬ tehˬ taˬ nya-eu baoˬ, aˬ yaw ̭ nya ̭-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ jaˆ-eu meh. Lawˇ gawˆ iˇ cu ̭-ahˇ shiˬ bi pyeu ̭-iˇ nya-eu baoˬ k’aw ̭ jaˆ-eu meh. Miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ nya ̭ k’aˇ bi keuˆ le maw ̭-eu shaˬ zahˬ naˇ gawˇ gawˇ ma bi keuˆ le nya-eu baoˬ jaˆ-eu meh. 7 Aˬ yaw ̭ nya ̭ Miˬyehˇ dawˬ kawˬ mehˬ g’aˬ ngeh, yaw li maˬ baw-eu duˬ k’ahˬ-ahˇ doˆ laˇ-euˬ haiˬ-eu jeˬ zaˬ k’oeˇ mawˇ aˬ yaw ̭ nya ̭-ahˇ guiˇ deuˆ teh ̭-a. 8 Aˬ yaw ̭ nya ̭-euˬ g’awˇ mawˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ nya ̭-euˬ Sahˬpaˬ-ahˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ seh ̭-euˬ jawˇ duˬ pyeu ̭-eu huiˬ dui dui-eu meuˬ-euˬ gaˇ ma-ahˇ ga teh ̭-a. Meuˬ k’oeˇ meuˬ-euˬ tsawˇ myahˇ myahˇ paw ̭-aˬ, Sawˇdoˬ maˬ ngeuˇ naˇ Iˇjiˇtuˆ lehˇ kuˇ-eu meh. 9 Miˇ k’ahˬ tsawˇ jeuˬ tsawˇ ca dawˬ tawˆ lu ̭, smˬ nah uˬ ta ̭ nah k’oeˆ tiˬ k’oeˆ byah ni aˬ yaw ̭ nya ̭ shiˇ taˬ-awˇ ga gaˇ haw-awˇ, maˬ bi ba ̭ pahˬ ni bi jaˆ teh ̭-a. 10 Aˬ yaw ̭ nya ̭ shiˇ-euˬ baˬ da neh miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ laˬ k’aˬ cehˇ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭ bawˬ-iˬ g’eh-awˇ, tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ la ̭ sawˬ bi ̭ ha teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu k’oeˇ nyiˬ g’aˬ neh miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ k’oeˇ taˆ shaˬ dui zahˬ dui dui-eu jeˬ bi keuˆ le-euˬ meh. 11 Smˬ nah uˬ ta ̭ nah k’oeˆ tiˬ k’oeˆ dzeuˇ-iˇ ngeh, Miˬyehˇ jawˇ gaˇ neh doˆ le-euˬ tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ bi deh ̭ laˇ-eu sa ̭, aˬ yaw ̭ nya ̭-euˬ la ̭ k’oeˇ uˇ le-awˇ, aˬ yaw ̭ nya ̭ tuˇ laˇ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ nya ̭-ahˇ k’aˇ ya mawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ tsawˬ guˆ-iˇ-euˬ meh. 12 K’oeˇ naˇ, "Heu gaˇ laˇ daˆ-awˬ" lehˇ, mˬ-ahˇ neh ehˇ le ̭-euˬ teˇ saˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ nya ̭ ya gaˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ nya ̭-ahˇ muiˇ-eu deuˬ haw haw-ehˇ jawˇ ngeh, mˬ dmˇ la ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭ nya ̭ mˬ-ahˇ g’o ̭ daˆ leˇ-euˬ meh. 13 K’oeˇ ngeh k’a tseuˆ ni, miˇ luˆ yaw k’aˆ-ehˇ luˆ laˇ-euˬ baˬ da neh, meuˬ k’oeˇ meuˬ-euˬ tseˇ bymˇ tiˬ bymˇ cawˆ-iˇ-awˇ, tsawˇ haˬ shi ̭ heˇ g’aˬ shiˇ-euˬ meh. Dzeˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ guˆ dui dui-iˇ-awˇ, mˬ taˆ Miˬyehˇ huiˬ dui mahˇ dui dui gaˇ ja ceuˬ teh ̭-a. 14 Guˆ dui dui laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu nyiˬ jeˬ tiˬ jeˬ dzeuˇ-iˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, guˆ dui dui laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu smˇ jeˬ tiˬ jeˬ keuˆ le-eu lehˇ lehˬ hmˬ taˬ-euˬ meh. 15 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ shi ̭ g’aˬ tiˬ g’aˬ daˇ heh baw ngeh, mˬ k’oeˇ taˆ teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ law ̭ g’a laˇ-awˇ ehˇ-eu, "Miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu baoˬ, nymˬ-mˇ aˬ dui-euˬ Sahˬpaˬ Miˬyehˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ Ka li-ahˇ o ̭-awˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ aˬ yaw ̭ uˆ lahˇ teh ̭-a." 16 K’oeˇ ngeh, Miˬyehˇ mehˬ shi yawˬ ha-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ yawˬ ha nuiˇ lu ̭-eu aˬ yui ̭ aˬ tsu k’oeˇ nyiˬ tseˇ oeˬ g’aˬ awˆ byaˆ-awˇ, Miˬyehˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu meh. 17 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Aˇ hu deh ̭-awˇ nymˬ-mˇ deh ̭-eu, Baoˬhuiˬ-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-oˇ, Nawˬ-euˬ huiˬ-eu baoˬ nawˇ yuˇ-awˇ, uˆ lahˇ dahˬ beh le-euˬ miˇ neh, nawˬ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ ma. 18 Nawˬ-euˬ nui pehˇ keuˆ le lu ̭-awˇ, shiˇ-eu deuˬ-ahˇ yaˇ k’aˬ daˇ-eu aˇ yamˬ keuˆ le taˬ-euˬ miˇ neh, aˬ cawˬ tsawˇ jeuˬ tsawˇ ca k’oeˇ deuˬ, nui ma pehˇ dui dui lu ̭-eu meh. Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah nehˬ-euˬ, nawˬ-ahˇ yaw zeu baw-awˇ deh ̭-eu, nawˬ-euˬ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ, huiˬ zaˬ nyiˇ zaˬ maˬ tseˇ paˆ ni, guiˬ lahˬ bi ̭ yamˬ keuˆ le-euˬ meh. Miˇ tsaˬ-ahˇ laˆ cawˆ-euˬ deuˬ-ahˇ, laˆ cawˆ k’o ̭ yamˬ keuˆ le-euˬ meh." 19 Mˬ taˆ jaˆ-eu Miˬyehˇ-euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma pah taˬ-awˇ, Dawˬ ma saˇ jaˇ Bahˬ keuˆ mawˇ laˇ-eu meh. K’oeˇ ngeh, mˬ myaw ̭ myaw ̭-awˇ, teˇ saˇ g’awˬ mya jeˬ hawˇ-eu mˬ jeˬ jeˬ-eu teˇ saˇ gaˬ le-eu uˬ ta ̭, miˇ luˆ yaw k’aˆ-ehˇ luˆ-awˇ, uˬ yehˇ aˇ siˬ ga dui dui-eu meh.

12

1 K’oeˇ naˇ, huiˬ dui dui-eu zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ mˬ k’oeˇ taˆ ya mawˇ-euˬ ma. Zaˬ miˬ zaˬ tiˬ g’aˬ nahˇ ma-ahˇ dm-awˇ, ba la-ahˇ nawˬ tehˬ taˬ-awˇ, aˬ guiˇ tseˇ nyi ̭ siˬ tso ̭-eu shuiˇ uˬ k’oˆ k’oˆ lu ̭-eu meh. 2 Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ zaˬ ciˬ deˇ le-awˇ, uˬ maˆ naˇ-eu mahˇ lu ̭-eu meh. 3 Zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu yawˬ jeˬ yawˬ mˬ k’oeˇ taˆ paˇ ya mawˇ-euˬ ma. Neˇ tseuˆ ni g’eh-eu byaˆ yahˬ tiˬ mawˇ uˬ duˬ shi ̭ siˬ tso ̭-awˇ, uˬ coeˇ tseˇ coeˇ tso ̭-eu meh. Uˬ duˬ aˬ yaw ̭ siˬ yaw ̭-ahˇ, shuiˇ uˬ k’oˆ k’oˆ lu ̭-eu meh. 4 Aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ miˬ neh mˬ taˆ-euˬ aˬ guiˇ smˬ bymˇ tiˬ bymˇ-ahˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ yaˆ dzeh le ̭-euˬ meh. Byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-euˬ mehˬ shi yaw ̭-awˇ, zaˬ ciˬ doˆ le ̭-eu nehˬ-ehˇ dzaˬ-eu lehˇ g’eh-eu meh. 5 K’oeˇ naˇ, zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ shmˇ gawˬ yoeˬ neh tsawˇ jeuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu aˬ li tiˬ li ciˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ li k’oeˇ li-ahˇ Miˬyehˇ jawˇ gaˇ hawˇ-eu Miˬyehˇ-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ jaˆ gaˇ bi ciˬ le ̭-euˬ meh. 6 Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-aˬ, Miˬyehˇ neh aˬ yaw ̭-euˬ g’aˇ duˬ lehˬ hmˬ taˬ-euˬ bawˇ tsahˬ-ahˇ cehˆ-euˬ meh. K’oeˇ gaˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ tiˬ heˇ nyiˬ yaˇ ko ̭ tseˇ nah byah ni bo saˆ haw piˇ nehˬ-eu g’aˇ duˬ pyeu ̭-eu meh. 7 K’oeˇ naˇ, mˬ k’oeˇ taˆ guiˇ deuˆ-euˬ meh. Miˇkeˬlaˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ-ahˇ deuˆ-awˇ, byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ g’eh, aˬ yaw ̭-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ sheuˬ-awˇ deuˆ-euˬ meh. 8 Ehˇ k’aw ̭, byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ guiˇ bi deuˆ g’aˬ-awˇ, aˬ yaw ̭ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ mˬ k’oeˇ taˆ maˬ paˇ bi jawˇ ni bi teh dzeh-euˬ meh. 9 Aˇ hu ba-euˬ aˇ lawˇ k’oeˇ mawˇ pyeu ̭-eu, Neh ̭ sahˬ paˬ hawˇ-eu neh ̭ Saˬ daˬ lehˇ kuˇ-eu, miˇ tsaˬ zaˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ sheuˬ bahˬ-euˬ byaˆ yahˬ yahˬ ma k’oeˇ mawˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ bi biˬ ka le ̭-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ dawˬ tawˆ lu ̭ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ bi biˬ ka le ̭-euˬ meh. 10 K’oeˇ naˇ, mˬ k’oeˇ taˆ teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. "Miˬyehˇ-euˬ ka k’o ̭-eu jeˬ nymˬ-mˇ keuˆ le taˬ-euˬ meh. Miˬyehˇ aˬ yaw ̭ Sahˬpaˬ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ, aˬ yaw ̭-euˬ baoˬ nymˬ-mˇ bi mawˇ la ̭-euˬ meh. Aˬ yaw ̭-euˬ Ka li k’aw ̭, uˆ lahˇ-eu baoˬ bi mawˇ la ̭-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ-euˬ mehˬ shi yaw ̭-awˇ, aˬ dui-euˬ aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-ahˇ uˬ ci ̭ nah g’ahˇ maˬ ehˇ iˬ baˇ poˆ lu ̭-eu g’aˬ-aˬ, mˬ-ahˇ neh bi biˬ ka-euˬ meh. 11 Aˬ dui-euˬ aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-aˬ, Yawˇzaˬ-euˬ shiˬ hawˇ-eu aˬ yaw ̭ ma ̭ mehˬ lu ̭-eu yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ baˬ da neh aˬ yaw ̭-ahˇ g’aˬ leˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, g’awˇ mawˇ shiˇ dah peuˬ-eu meh. 12 K’oeˇ miˇ neh, mˬ hawˇ-eu mˬ k’oeˇ taˆ k’aˇ jawˇ k’aˇ deuˬ laˬ k’aˬ cehˇ-awˬ. Ehˇ k’aw ̭, miˇ tsaˬ hawˇ-eu iˬ ma laˆ shaˆ naw nya ̭ aˇ naˆ ni noeˬ shaˬ paˬ-ehˇ g’eh-eu nga. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Neh ̭ sahˬ paˬ naw nya ̭ jawˇ gaˇ za ̭ ka keuˆ le-awˇ, aˬ yaw ̭ g’aˇ duˬ aˇ yamˬ ui cuiˆ maˬ ngeuˇ naˇ maˬ paˇ jaˆ meh lehˇ siˬ nya-eu miˇ neh, nui ma pehˇ dui dui-eu meh. 13 Byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-ahˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ biˬ ka nehˬ-euˬ siˬ leˇ ngeh, aˬ li zaˬ nahˬ ciˬ taˬ-euˬ zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-euˬ mehˬ nah teh-eu meh. 14 Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ, smˇ k’o ̭ uˬ ta ̭ tiˬ paˆ keuˆ ni byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ-euˬ la ̭-ahˇ neh haw piˇ nehˬ-eu lehˇ lehˬ hmˬ nehˬ taˬ-euˬ bawˇ tsahˬ k’oeˇ tsahˇ-ahˇ zaw k’o ̭ g’eh nya ni, k’aˬ dzeˇ dzeˇ ma-euˬ aˬ dahˇ nyiˬ pyawˬ laˆ tso ̭ nehˬ taˬ-euˬ meh. 15 Byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ-aˬ, zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ bi bu byoˆ g’eh-eu g’aˇ duˬ, k’aˬ meh-ahˇ iˇ jeuˬ jeuˬ ma tahˬ k’aˇ doˆ le ̭-euˬ meh. 16 Ehˇ k’aw ̭, miˇ tsaˬ tahˬ k’awˇ neh zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ caw ba-awˇ, byaˆ yahˬ-euˬ k’a meh-ahˇ neh yoeˇ doˆ le-euˬ iˇ cu ̭ k’oeˇ-ahˇ k’aˬ meh mˇ nga-awˇ dawˇ ahˇ jiˇ-euˬ meh. 17 Byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ nui ma pehˇ dui dui laˇ-awˇ, zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-euˬ dzeˇ lu ̭-eu zaˬ deuˬ uˆ deuˬ pyeu ̭-eu, Miˬyehˇ-euˬ ehˇ dawˬ naˇ haˬ-awˇ Yeˬsuˇ neh pah mehˬ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-ahˇ saˇ jaˇ zi ̭-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ, guiˇ deuˆ-eu lehˇ doˆ-iˇ-euˬ meh. 18 K’oeˇ naˇ, byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ iˬ ma laˆ shaˆ lawˇ deh-ahˇ yaw ̭-euˬ meh.

13

1 K’oeˇ naˇ, iˬ ma laˆ shaˆ-ahˇ jeˬ zaˬ yaw haiˬ tiˬ mawˇ doˆ laˇ gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Jeˬ zaˬ k’oeˇ mawˇ uˬ coeˇ tseˇ kahˬ tso ̭-awˇ, uˬ duˬ shi ̭ siˬ tso ̭-eu meh. Uˬ coeˇ aˬ yaw ̭ kahˬ yaw ̭-ahˇ shuiˇ uˬ k’oˆ k’oˆ taˬ-awˇ, uˬ duˬ aˬ yaw ̭ siˬ yaw ̭-ahˇ Miˬyehˇ-ahˇ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ kuˇ niˇ g’a-eu tsawˇ myahˇ tiˬ myahˇ bo ̭ taˬ-euˬ meh. 2 Jeˬ zaˬ k’oeˇ mawˇ k’aˬ zuiˬ-ahˇ duˇ-eu meh. Aˬ kuiˇ aˬ la ̭ k’aˬ hmˇ-ahˇ duˇ-awˇ, k’aˬ meh aˇ laˬ jaˬ shiˇ-ahˇ duˇ-eu meh. Byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ baoˬ maˬ ehˇ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ maˬ ehˇ, huiˬ dui dui-eu uˆ lahˇ-eu baoˬ maˬ ehˇ, jeˬ zaˬ k’oeˇ mawˇ-ahˇ bi ̭-euˬ meh. 3 Jeˬ zaˬ k’oeˇ mawˇ-euˬ uˬ duˬ tiˬ siˬ-aˬ, shiˇ taw tehˬ ni bi laˆ naˇ taˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, maˇ k’ehˬ k’oeˇ taˬ leˇ-euˬ meh. Miˇ tsaˬ zaˬ dawˬ tawˆ lu ̭ zahˬ leˇ-awˇ, jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ-euˬ mehˬ nah caw teh-eu meh. 4 Byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ aˬ yaw ̭-euˬ uˆ lahˇ-eu baoˬ deuˬ jeˬ zaˬ k’oeˇ mawˇ-ahˇ bi ̭ nehˬ-euˬ miˇ neh, yawˬ g’aˬ na lu ̭ byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu meh. Jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ-ahˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ uˬ duˬ tahˬ-awˇ, "Jeˬ zaˬ yaw haiˬ heu mawˇ-ahˇ duˇ-eu aˬ suˇ g’aˬ jawˇ ta. Aˬ yaw ̭-ahˇ guiˇ deuˆ peuˬ-eu aˬ suˇ g’aˬ jawˇ ta" lehˇ ehˇ-eu meh. 5 Jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ-aˬ, Miˬyehˇ-ahˇ coeˬ-eu ciˆ-eu nui ma huiˬ-eu dawˬ ngehˬ-awˇ, ba la oeˬ tseˇ nyi ̭ siˬ byah ni uˆ lahˇ-eu baoˬ za taˬ-euˬ meh. 6 Miˬyehˇ-ahˇ maˬ ehˇ, Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ myahˇ-ahˇ maˬ ehˇ, Miˬyehˇ-euˬ jawˇ duˬ-ahˇ maˬ ehˇ, mˬ k’oeˇ taˆ jawˇ-eu deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭ yaˬ k’ehˇ yaˬ-eu meh. 7 Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ guiˇ deuˆ-awˇ, deuˆ g’aˬ-eu g’aˇ duˬ aˬ yaw ̭-ahˇ aˬ kawˬ-aˬ bi ̭ taˬ-euˬ meh. Miˇ tsaˬ tsawˇ jeuˬ tsawˇ ca dawˬ tawˆ lu ̭ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu a kawˬ-aˬ k’aw ̭, bi ̭ taˬ-euˬ meh. 8 Bi seh ̭-euˬ Yawˇzaˬ-euˬ deh ̭-eu sa ̭ laˇ sahˬ bo ̭ la ̭ k’oeˇ, miˇ tsaˬ tahˬ k’awˇ maˬ beh mi naˆ-ehˇ tsawˇ myahˇ bi bo ̭ ahˇ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ maˬ ngeuˇ naˇ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ k’aˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ teh ̭-a. 9 "Naˬ bawˇ k’aˇ tso ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ naˇ haˬ-awˬ. 10 Aˬ cawˬ neh bi pa ̭-eu lehˇ deh ̭ le-euˬ tsawˇ haˬ-aˬ, maˇ maˇ ni ya bi pa ̭ teh ̭-a. Mi cehˇ neh bi seh ̭-eu lehˇ deh ̭ le-euˬ tsawˇ haˬ-aˬ, maˇ maˇ ni mi cehˇ neh ya bi seh ̭ teh ̭-a. Heu-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ daˬ dzeuˇ oˇ dzeuˇ-awˇ jah-eu g’aˇ duˬ ehˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh." 11 K’oeˇ naˇ, miˇ tsaˬ-ahˇ doˆ laˇ-euˬ jeˬ zaˬ yaw haiˬ tiˬ mawˇ ngaˇ paˇ ya mawˇ-euˬ ma. Yawˇ-euˬ uˬ coeˇ-ahˇ duˇ-eu uˬ coeˇ nyiˬ coeˇ tso ̭-awˇ, byaˆ yahˬ lo ̭-ehˇ dawˬ ngehˬ-eu meh. 12 Aˬ yaw ̭-aˬ, jeˬ zaˬ yaw beh mawˇ-euˬ mehˬ shi, yaw beh mawˇ-euˬ uˆ lahˇ-eu baoˬ tiˬ byah ni zmˬ-eu meh. Jeˬ zaˬ k’oeˇ mawˇ-aˬ, shiˇ taw tehˬ ni bi laˆ naˇ-awˇ taˬ leˇ-euˬ jeˬ zaˬ yaw beh mawˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ ni, miˇ tsaˬ tahˬ k’awˇ hawˇ-eu miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ k’aˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ zuiˆ-eu meh. 13 Jeˬ zaˬ yaw haiˬ nyiˬ mawˇ tiˬ mawˇ-aˬ, zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu g’awˬ mya jeˬ mˇ mehˬ-euˬ meh. Tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ mawˇ-eu mehˬ shi, mˬ-ahˇ neh miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ miˬ dzaˬ ga le ni aˬ yaw ̭ jahˇ mehˬ-euˬ meh. 14 Jeˬ zaˬ yaw beh mawˇ-euˬ mehˬ shi zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu g’awˬ mya jeˬ mˇ mehˬ-eu aˬ kawˬ-aˬ za taˬ-euˬ gaˇ g’oe-awˇ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ k’aˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ sheuˬ bahˬ g’eh-euˬ meh. Mi cehˇ neh bi deuˆ naˇ-awˇ, maˬ shiˇ-ehˇ deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ k’oeˇ mawˇ-ahˇ taˬ huiˬ taˬ mahˇ-eu la ̭ k’oeˇ tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ tehˆ-awˇ ka tuˇ-eu g’aˇ duˬ, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ dawˬ bi ̭-euˬ meh. 15 Jeˬ zaˬ yaw huiˬ yaw beh mawˇ-euˬ tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ k’oeˇ dawˬ ngehˬ nya laˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ uˬ duˬ maˬ k’aˇ tahˬ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ bi shiˇ nya-eu baoˬ ahˇ laˇ ni deh ̭-eu sa ̭ baw ahˇ nehˬ-eu g’aˇ duˬ, jeˬ zaˬ yaw haiˬ nyiˬ mawˇ tiˬ mawˇ-ahˇ aˬ kawˬ-aˬ bi ̭ taˬ-euˬ meh. 16 Huiˬ zaˬ nyiˇ zaˬ maˬ ehˇ, smˇ muiˬ iˇ shaˬ maˬ ehˇ, tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭, aˇ maˇ la ̭-ahˇ maˬ ngeuˇ naˇ, naˇ k’awˇ-ahˇ tsaˬ bi tsoˆ taˬ-eu g’aˇ duˬ, jeˬ zaˬ yaw haiˬ koeˇ mawˇ kaˬ naˬ-euˬ meh. 17 Jeˬ zaˬ yaw haiˬ yaw beh mawˇ-euˬ tsawˇ myahˇ maˬ ngeuˇ naˇ tsawˇ myahˇ k’oeˇ-euˬ dah zaˇ pyeu ̭-eu naˬ ba ̭ maˬ diˬ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ-aˬ, ahˬ la ̭ zeuˇ la ̭ maˬ ya mˇ-a. 18 Heu-aˬ, zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ zmˬ-awˇ shaˇ noeˬ-eu g’aˇ duˬ ehˇ taˬ-euˬ dawˬ meh. Zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ ahˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, jeˬ zaˬ yaw haiˬ-euˬ naˬ ba ̭ k’oeˇ-euˬ dawˬ tsui ̭ shaˇ sawˇ doˆ nya-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, naˬ ba ̭ k’oeˇ-aˬ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-euˬ tsawˇ myahˇ pyeu ̭-eu meh. K’oeˇ-aˬ, ko ̭ yaˇ ko ̭ tseˇ ko ̭ meh.

14

1 K’oeˇ naˇ, ngaˇ haw g’eh le ̭ ngeh, Ziˇoˬ gawˬ jawˬ k’oeˇ taˆ Yawˇzaˬ yaw ̭ lu ̭ gaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Naˇ k’awˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ Aˬda-euˬ tsawˇ myahˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ tsawˇ myahˇ bo ̭ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ seh oeˬ muiˇ oeˬ heˇ g’aˬ, aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ jawˇ-eu meh. 2 K’oeˇ naˇ, iˇ cu ̭ tsawˬ ga ga-eu teˇ saˇ hawˇ-eu mˬ jeˬ tsawˬ tehˆ tehˆ-eu teˇ saˇ-ahˇ duˇ-eu teˇ saˇ tiˬ saˇ, mˬ k’oeˇ taˆ neh gaˬ le-euˬ meh. Teˇ saˇ k’oeˇ-aˬ, deuˇ-mˬ diˬ-eu tsawˇ haˬ tiˬ deuˬ deuˇ-mˬ diˬ lu ̭-eu teˇ saˇ-ahˇ duˇ-eu meh. 3 Tsawˇ haˬ tiˬ seh oeˬ muiˇ oeˬ heˇ g’aˬ k’oeˇ-aˬ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ, deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ k’oeˇ oeˬ mawˇ hawˇ-eu, aˬ yui ̭ aˬ tsu k’oeˇ deuˬ-euˬ mehˬ shi yaw ̭ lu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, aˬ cawˬ maˬ caˇ nya-eu caˇdawˬ yaw shui ̭ tiˬ bymˇ caˇ lu ̭-eu meh. Tsawˇ haˬ zaˬ dawˬ tawˆ lu ̭ la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ teh ̭-ehˇ ka k’o ̭-eu jeˬ za-euˬ meh. 4 Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, zaˬ miˬ zaˬ nehˬ-ehˇ maˬ yu ̭ ta ̭-eu tsawˇ shawˇ deuˬ meh. Yawˇ zaˬ k’aˇ iˇ-eu mehˬ nah aˬ yaw ̭ ma ̭ caw teh-eu meh. Tsawˇ haˬ zaˬ dawˬ tawˆ lu ̭ la ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ka k’o ̭-awˇ, Miˬyehˇ hawˇ-eu Yawˇzaˬ-ahˇ damˬ nehˬ beh beh-euˬ deuˬ pyeu ̭-eu meh. 5 Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, tiˬ jawˇ-iˬ jaˬ myaw ̭ maˬ myaw ̭ haw-ehˇ, iˬ baˇ taˬ k’aˇ maˬ za-eu tsawˇ haˬ deuˬ meh. 6 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ mˬ-euˬ g’ahˇ ceh zaw gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭-aˬ, miˇ k’ahˬ tsawˇ jeuˬ tsawˇ ca dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ ja ceuˬ-eu g’aˇ duˬ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ Laˬ k’aˬ cehˇ-eu Guiˬ lahˬ dawˬ pi lu ̭-eu meh. 7 Aˬ yaw ̭ teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ ehˇ-eu, "Miˬyehˇ-ahˇ taˬ huiˬ taˬ mahˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ huiˬ dui mahˇ dui dui gaˇ ja ceuˬ-awˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ yaˇ k’aˬ daˇ-eu aˇ yamˬ keuˆ le-euˬ meh. Mˬ, miˇ, iˬ ma laˆ shaˆ hawˇ-eu, iˇ cu ̭ lawˇ gawˆ deuˬ-ahˇ beh-euˬ g’aˬ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-awˬ." 8 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ nyiˬ g’aˬ tiˬ g’aˬ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ yaw beh g’aˬ-euˬ mehˬ nah caw teh-awˇ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭ coˬ dzeh-euˬ meh. Huiˬ dui dui-eu Baˬbuˇloˬ meuˬ coˬ dzeh-euˬ meh. Aˬ yaw ̭-euˬ taˆ dui dui-eu k’aˬ miˬ sheu-eu aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ k’oeˇ, tsawˇ jeuˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ bi dawˇ-euˬ meh." 9 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ smˇ g’aˬ tiˬ g’aˬ, yaw beh k’oeˇ nyiˬ g’aˬ-euˬ mehˬ nah caw teh-awˇ, teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-awˇ, naˇ k’awˇ maˬ ngeuˇ naˇ aˬ la ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ neh tsaˬ bi tsoˆ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, 10 Miˬyehˇ-euˬ nui ma pehˇ-eu k’mˬ maˬ la ̭ k’oeˇ, taˆ dui dui-eu Miˬyehˇ nui ma pehˇ-eu aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ ya dawˇ teh ̭-a. K’oeˇ lo ̭-ehˇ g’eh-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭, muiˬ-eu shawˇ-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ hawˇ-eu Yawˇzaˬ-euˬ mehˬ shi, miˬ dzaˬ hawˇ-eu miˬ dzaˇ dzaˇ shuiˇ neh k’ehˬ nehˬ gaˇ ya daˬ teh ̭-a. 11 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ k’ehˬ-euˬ miˬ dzaˬ k’oeˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ uˬ k’oeˬ doˆ teh ̭-a. Jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ-ahˇ uˬ duˬ k’aˇ tahˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ hawˇ-eu, aˬ yaw ̭ neh tsaˬ k’aˇ bi tsoˆ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, uˬ ci ̭ nah g’ahˇ maˬ ehˇ, sa ̭ g’awˇ dah k’aˇ maˬ za-a." 12 Heu-aˬ, Miˬyehˇ ehˇ dawˬ naˇ haˬ-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ saˇ jaˇ zi ̭-eu Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ kamˬ coeˇ oˇ coeˇ ni ehˇ-eu dawˬ pyeu ̭-eu meh. 13 K’oeˇ naˇ, mˬ k’oeˇ taˆ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu teˇ saˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. "Heu lo ̭-ehˇ bo ̭ taˬ-awˬ. Nymˬ-mˇ neh dahˬ beh-awˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ gaˇ la ̭ k’oeˇ shiˇ-eu tsawˇhaˬ deuˬ guiˬ lahˬ huiˬ-eu meh." Yaw sahˇ Miˬyehˇ ehˇ-eu, "Ngeuˇ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ gaˇ yaw k’aˆ-ehˇ mˇ-euˬ baˬ da neh g’aˬ naˬ ya naˬ teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ neh mˇ-euˬ jeˬ aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ mehˬ nah caw teh g’eh le ̭ teh ̭-a. 14 K’oeˇ naˇ, ngaˇ haw g’eh ngeh, pyuˇ deuˬ ni g’eh-eu mˬ dmˇ mawˇ-euˬ ma. Tsawˇ haˬ-ahˇ duˇ-eu tiˬ g’aˬ uˬ duˬ-ahˇ shuiˇ uˬ k’oˆ k’oˆ-awˇ, aˬ la ̭-ahˇ taˆ dui dui-eu yehˬ k’o ̭ yuˇ-awˇ, mˬ dmˇ k’oeˇ-euˬ k’oeˇ taˆ nuiˇ lu ̭-eu meh. 15 K’oeˇ ngeh, uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ neh mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ doˆ le-awˇ, teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ mˬ dmˇ k’oeˇ taˆ nuiˇ lu ̭-eu k’oeˇ g’aˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Nawˬ-euˬ yehˬ k’o ̭ neh cehˇ yehˬ-awˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ cehˇ myah laˇ-awˇ, cehˇ yehˬ yamˬtsaˬ laˇ-euˬ meh." 16 K’oeˇ naˇ, mˬ dmˇ k’oeˇ taˆ nuiˇ lu ̭-eu k’oeˇ g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ yehˬ k’o ̭ neh miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ diˬ lahˇ-awˇ cehˇ yehˬ-euˬ meh. 17 K’oeˇ naˇ, uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ neh mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ paˇ doˆ le gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭-euˬ aˬ la ̭-ahˇ k’aw ̭, taˆ dui dui-eu yehˬ k’o ̭ tiˬ kahˇ ahˇ-eu meh. 18 K’oeˇ naˇ, miˬ dzaˬ-ahˇ haw-eu pyaˆ-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ lawˇ duˬ-ahˇ neh doˆ le-eu meh. K’oeˇ ngeh, taˆ dui dui-eu yehˬ k’o ̭ yuˇ lu ̭-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ ehˇ nehˬ-eu, "Miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ-euˬ aˬ ga ̭ yaˇ kmˇ-ahˇ nawˬ-euˬ yehˬ k’o ̭ neh aˬ ga ̭ aˇ puˇ pyehˆ-awˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ ga ̭ aˇ siˬ aw ̭ laˇ-euˬ meh." 19 K’oeˇ ngeh, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ yehˬ k’o ̭ neh miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ diˬ lahˇ-awˇ, aˬ ga ̭ yaˇ kmˇ-ahˇ aˬ ga ̭ aˇ puˇ pyehˆ-awˇ, Miˬyehˇ nui ma pehˇ-eu aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ nawˬ duˬ-ahˇ biˬ ahˇ-euˬ meh. 20 Aˬ ga ̭ aˇ siˬ k’oeˇ deuˬ-aˬ, meuˬ-euˬ la ̭ nyiˇ paw jaˆ-eu aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ nawˬ duˬ-ahˇ bi nawˬ pyehˆ-awˇ, aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ nawˬ duˬ-ahˇ shiˬ yoeˇ doˆ le-euˬ meh. Shiˬ lawˇ gawˆ k’oeˇ gawˆ-aˬ, mahˬ-euˬ naˇ mehˇ-ahˇ keuˆ ni na ̭-awˇ, tiˬ yaˇ yeh ̭ tseˇ laˇ kaˬ gaˇ keuˆ ni yoeˇ keuˆ-eu meh.

15

1 K’oeˇ naˇ, zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu huiˬ dui dui-eu bi siˬ bi mawˇ-eu jeˬ mˬ-ahˇ ya mawˇ-euˬ ma. K’oeˇ-aˬ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ shi ̭ g’aˬ hawˇ-eu aˇ saˬ saˬ-eu k’ehˬ-eu k’aˆ-eu shi ̭ jeˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, k’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ nui ma pehˇ-eu jeˬ bi siˬ bi mawˇ-eu aˇ saˬ saˬ-eu poˆ pyeu ̭-eu meh. 2 K’oeˇ naˇ, miˬ dzaˬ nehˬ-ehˇ laˆ keuˬ taˬ-euˬ pyawˬ haw lah-ahˇ duˇ-eu jeˬ-ahˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ-ahˇ maˬ ehˇ, tsawˇ myahˇ naˬ ba ̭ neh myahˇ taˬ-euˬ g’aˬ-ahˇ guiˇ deuˆ g’aˬ-euˬ deuˬ-ahˇ maˬ ehˇ, ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, Miˬyehˇ neh bi ̭-euˬ deuˇ-mˬ yuˇ-awˇ, pyawˬ haw lah dawˬ peh yaw ̭ lu ̭-eu meh. 3 Miˬyehˇ-euˬ zaˬ k’aˆ pyeu ̭-eu Moˇseˬ-euˬ caˇ dawˬ hawˇ-eu Yawˇzaˬ-euˬ caˇ dawˬ aˬ yaw ̭ ma ̭ caˇ lu ̭-eu meh. "Baoˬ huiˬ-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-oˇ, nawˬ neh mˇ-euˬ shaˇ-euˬ gaˇ deuˬ, aˇ naˆ ni zahˬ leˇ duˬ jaˆ nga. Tsawˇ jeuˬ dawˬ tawˆ-euˬ Sahˬpaˬ-oˇ, nawˬ-euˬ gaˇ ma tsaˬ meh dawˇ meh. 4 Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-oˇ, nawˬ-euˬ mehˬ shi yaw ̭-awˇ, maˬ zahˬ leˇ-eu aˬ suˇ jawˇ ta. Nawˇ huiˬdui mahˇdui dui meh lehˇ, maˬ ja ceuˬ-eu aˬ suˇ jawˇ ta. Nawˇ teh ̭-ehˇ muiˬ-eu shawˇ-eu meh. Nawˬ neh mˇ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ, tsawˇ haˬ zaˬ mawˇ jiˇ-euˬ miˇ neh, Miˇ k’ahˬ tsawˇ jeuˬ dawˬ tawˆ laˇ-awˇ, nawˬ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ laˇ teh ̭-a." 5 K’oeˇ naˇ, mˬ k’oeˇ taˆ jaˆ-eu uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma pah taˬ-awˇ, la ̭ k’oeˇ paw Miˬyehˇ jawˇ-eu Sehˬ g’awˆ jaˆ gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. 6 K’ehˬ-eu k’aˆ-eu shi ̭ jeˬ ahˇ-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ shi ̭ g’aˬ, uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ neh doˆ le-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, yaw sheh ̭ bya-eu shawˇ jehˆ ni g’eh-eu saˬ paˇ paˇ pyuˇ dm-awˇ, k’ahˬ-ahˇ shuiˇ jo ̭ pa ̭ pa ̭ lu ̭-eu meh. 7 Deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ k’oeˇ shi ̭ mawˇ la ̭ k’oeˇ tiˬ mawˇ-aˬ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ shi ̭ g’aˬ-ahˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu Miˬyehˇ-euˬ nui ma pehˇ-eu jeˬ tiˬ byah ni dahˬ-eu shuiˇ naˬ bo shi ̭ bo ciˬ nehˬ-euˬ meh. 8 Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ Miˬyehˇ-euˬ baoˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ uˬ k’oeˬ byah-awˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ shi ̭ g’aˬ neh hehˇ le ̭-euˬ k’ehˬ-eu k’aˆ-eu k’oeˇ shi ̭ jeˬ aˇ saˬ maˬ saˬ g’aˬ k’oeˇ keuˆ ni, uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ uˇ leˇ nya-a.

16

1 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ shi ̭ g’aˬ-euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-eu la ̭ k’oeˇ, "Miˬyehˇ nui ma pehˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu naˬ bo k’oeˇ shi ̭ bo miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ shehˆ daˆ-iˇ-awˬ" lehˇ ehˇ gaˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. 2 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ yaw beh g’aˬ iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ naˬ bo miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ shehˆ daˆ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ neh tsaˬ tsoˆ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ hawˇ-eu, aˬ yaw ̭-euˬ tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ k’oeˇ taˆ, gawˇ dui dui-eu maˇ naˇ naˇ-eu jeˬ keuˆ le-euˬ meh. 3 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ nyiˬ g’aˬ tiˬ g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ naˬ bo iˬ ma laˆ shaˆ-ahˇ shehˆ ahˇ g’eh-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, iˬ ma laˆ shaˆ iˇ cu ̭ k’oeˇ tsawˇ shiˇ-euˬ shiˬ lo ̭-ehˇ pyeu ̭-iˇ-awˇ, iˬ ma laˆ shaˆ la ̭ k’oeˇ k’aˇ deh ̭ k’aˇ jawˇ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ shiˇ jiˇ-euˬ meh. 4 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ oeˬ g’aˬ tiˬ g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ naˬ bo lawˇ baˬ lawˇ gawˆ deuˬ-ahˇ shehˆ ahˇ g’eh ngeh, iˇ cu ̭ shiˬ pyeu ̭ jiˇ-euˬ meh. 5 K’oeˇ ngeh, iˇ cu ̭-ahˇ haw-eu pyaˆ-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. "Aˇhu neh nymˬ-mˇ keuˆ deh ̭-eu, Muiˬ dui shawˇ dui dui-eu g’aˬ-oˇ, nawˬ neh yaˇ k’aˬ daˇ-euˬ tsaˬ meh. 6 Nawˬ-euˬ bawˇlawˇpeh deuˬ hawˇ-eu, muiˬ-eu shawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ, yaw ̭ ma ̭ shiˬ seh ̭ yoeˇ-euˬ miˇ neh, yaw ̭ ma ̭-ahˇ shiˬ bi dawˇ-eu-aˬ, o ̭-eu geuˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh." 7 K’oeˇ naˇ, lawˇ duˬ jaˆ gaˇ neh heu lo ̭-ehˇ ehˇ doˆ la ̭ gaˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. "Baoˬhuiˬ-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-oˇ, nawˬ neh yaˇ k’aˬ daˇ-euˬ heu-aˬ, tsaˬ dui dawˇdui dui meh." 8 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ oeˬ g’aˬ tiˬ g’aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ naˬ bo nahˇ ma-ahˇ shehˆ daˆ nehˬ-awˇ, lahˇ dui dui-eu nahˇ ma-euˬ miˬ dzaˬ k’oeˇ neh tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ bi lahˇ-eu aˬ kawˬ-aˬ bi ̭-euˬ meh. 9 Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, lahˇ dui dui-eu miˬ dzaˬ k’oeˇ neh bi lahˇ-awˇ, k’ehˬ-eu k’aˆ-eu k’oeˇ deuˬ k’oeˇ taˆ baoˬ jaˆ-eu g’aˬ pyeu ̭-eu Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ myahˇ-ahˇ yaˬ k’ehˇ yaˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ iˬ baˇ maˬ noeˬ poˆ-ehˇ, aˬ yaw ̭ huiˬ dui mahˇ dui dui gaˇ maˬ ja ceuˬ-a. 10 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ ko ̭ g’aˬ tiˬ g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ naˬ bo jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ shehˆ daˆ nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ-euˬ miˇ k’ahˬ zahˇ tsui ni pyeu ̭-iˇ-awˇ, tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ gawˇ dui dui-eu miˇ neh mehˬ laˇ tseh ̭ tehˬ-euˬ meh. 11 Aˬ yaw ̭ ma ̭ gawˇ dui dui-awˇ maˇ naˇ naˇ-eu baˬ da neh, mˬ taˆ Miˬyehˇ-ahˇ yaˬ k’ehˇ yaˬ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, yaw haiˬ jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ byehˇ dzeh-a. 12 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ ko ̭ g’aˬ tiˬ g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ naˬ bo Uˇpaˬlaˇ lawˇ baˬ baˬ ma-ahˇ shehˆ daˆ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, nahˇ ma doˆ k’ehˬ paw neh oe-euˬ sahˬ paˬ deuˬ oe tsehˆ nya ni lawˇ baˬ gui-iˇ-euˬ meh. 13 K’oeˇ naˇ, k’aˬ paˬ-ahˇ duˇ-eu maˬ shawˇ-eu yaw sahˇ smˬ sahˇ-ahˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Yaw sahˇ k’oeˇ deuˬ-aˬ, byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ-euˬ k’aˬ meh, jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ-euˬ k’aˬ meh hawˇ-eu, maˬ ngeuˇ-eu Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu g’aˬ-euˬ k’aˬ meh-ahˇ neh doˆ le-euˬ meh. 14 Yaw sahˇ k’oeˇ deuˬ-aˬ, zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ mˇ mehˬ-eu neh ̭ k’oeˇ deuˬ-euˬ yaw sahˇ pyeu ̭-eu meh. Baoˬ huiˬ-eu Miˬyehˇ-euˬ Aˇnah-ahˇ guiˇ deuˆ-eu g’aˇ duˬ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ k’aˇ jawˇ-eu sahˬ paˬ deuˬ kuˇ dzoeˇ-eu lehˇ yaw sahˇ k’oeˇ smˬ sahˇ iˇ-euˬ meh. 15 "Naˇ haˬ-awˬ. smˇ k’oeˬ tahˇ joe oe-eu lo ̭-ehˇ ngaˇ oe lu ̭-eu ma. Neˇ myawˆ ni maˬ ya cah-ehˇ aˬ cawˬ mehˬ shi maˬ ya sha ̭ dawˇ ni, yaw beuˇ beuˇ-ehˇ deh ̭-awˇ mehˬ tsoeˬ yaw muiˬ-ehˇ dm g’oeˬ-eu tsawˇ haˬ guiˬ lahˬ huiˬ-eu meh." 16 K’oeˇ naˇ, Heˬbyehˇ dawˬ Aˬmaˬgeˬdoˬ lehˇ kuˇ-eu jawˇ duˬ-ahˇ, yaw sahˇ k’oeˇ deuˬ neh miˇ k’ahˬ sahˬ paˬ deuˬ-ahˇ sheuˬ uiˬ la ̭-euˬ meh. 17 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ shi ̭ g’aˬ tiˬ g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ naˬ bo jaˬ lehˇ la ̭ k’oeˇ shehˆ dzeh-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ, "Jiˇ-euˬ ma" lehˇ ehˇ-eu dawˬ, uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ jaˆ-eu dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ-ahˇ neh gaˬ doˆ laˇ-euˬ meh. 18 Mˬ myaw ̭ myaw ̭-awˇ, teˇ saˇ g’awˬ mya jeˬ mahˇ laˇ-awˇ, mˬ jeˬ jeˬ-eu uˬ ta ̭, miˇ luˆ luˆ dui dui-eu meh. Tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ beh ngeh neh iˬ nah keuˆ ni, k’oeˇ naˆ naˆ-ehˇ miˇ luˆ luˆ-eu tiˬ jawˇ-iˬ maˬ jaˆ haw-aˬ. K’oeˇ-aˬ, miˇ luˆ luˆ-eu aˇ dzehˬ dzeuˇ-eu poˆ pyeu ̭-eu meh. 19 Huiˬ dui dui-eu meuˬ k’oeˇ meuˬ smˬ paˆ luˆ paˆ dzeh-awˇ, miˇ k’ahˬ yawˬ k’ahˬ na lu ̭ la ̭ k’oeˇ k’aˇ jaˆ-eu meuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ cawˆ jiˇ-euˬ meh. Baˬbuˇloˬ meuˬ-ahˇ Miˬyehˇ maˬ ngehˇ-ehˇ, yawˬ ha-euˬ k’mˬ maˬ-ahˇ dahˬ-eu aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ yawˬ haˇ yawˬ ha bi dawˇ-euˬ meh. Aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ k’oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ nui ma pehˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 20 Iˇ jaw lahˇ dawˬ tawˆ lu ̭ byoˆ jiˇ-awˇ, gawˬ jawˬ dawˬ tawˆ lu ̭ byoˆ jiˇ-euˬ meh. 21 Smˬ tseˇ jaw ̭-i dzehˬ ni byah-eu uˬ yehˇ aˇ siˬ deuˬ mˬ-ahˇ neh ga le-awˇ, tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ ga deh le-euˬ meh. Uˬ yehˇ aˇ siˬ bi ga le-awˇ k’ehˬ-eu k’aˆ-eu k’oeˇ poˆ, k’oeˇ naˆ naˆ-ehˇ guˆ laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu miˇ neh, a yaw ̭ ma ̭ Miˬyehˇ-ahˇ yaˬ k’ehˇ toˇ-eu meh.

17

1 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ shi ̭ g’aˬ la ̭ k’oeˇ, naˬ bo shi ̭ bo ahˇ-eu g’aˬ ngaˇ jawˇ gaˇ oe-awˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Oe-awˬ, lawˇ baˬ baˬ ma g’awˬ mya gawˆ dawˬ peh jaˆ-eu meuˬ meuˬ ma pyeu ̭-eu tsawˇ myahˇ doˆ-eu meh maˬ laˇ k’oeˇ g’aˬ k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ ya daˬ gaˇ ngaˇ nawˬ-ahˇ sheuˬ mehˬ-iˇ nyaˇ. 2 Miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jawˇ-eu sahˬ paˬ deuˬ aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ joe-awˇ, miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ dawˇ yeh ̭-euˬ lo ̭-ehˇ aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ k’aˬ miˬ sheu-eu jeˬ-ahˇ yeh ̭ leˇ taˬ-euˬ meh. 3 Yaw sahˇ Miˬyehˇ ngaˬ-ahˇ uˆ lahˇ le-awˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ ngaˬ-ahˇ bawˇ tsahˬ-ahˇ sheuˬ g’eh-euˬ meh. K’oeˇ gaˇ, neˇ tseuˆ ni g’eh-eu jeˬ zaˬ yaw haiˬ tiˬ mawˇ-ahˇ dziˬ lu ̭-eu zaˬ miˬ zaˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ ngaˇ mawˇ-euˬ ma. Jeˬ zaˬ k’oeˇ mawˇ-aˬ, g’awˇ mawˇ mawˇ lah-ehˇ Miˬyehˇ-ahˇ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ ehˇ-eu tsawˇ myahˇ deuˬ bo ̭ taˬ-euˬ meh. Uˬ duˬ shi ̭ siˬ tso ̭-awˇ, uˬ coeˇ tseˇ coeˇ tso ̭-eu meh. 4 Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-aˬ, neˇ naˆ naˆ-eu mehˬ tsoeˬ hawˇ-eu neˇ tseuˆ ni g’eh-eu mehˬ tsoeˬ dm-awˇ, shuiˇ myawˬ guˇ deuˬ, aˇ poeˬ k’aˆ-eu k’aˬ lo sehˇ deuˬ hawˇ-eu, aˇ caˇ caˇ k’aw ̭ sehˇ deuˬ tiˬ byah ni geu ̭ lu ̭-eu meh. Aˬ cawˬ nehˬ-ehˇ joe-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu jaw ̭ dui dui-eu jeˬ hawˇ-eu nui daˆ daˆ laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ tiˬ byah ni ahˇ-eu shuiˇ k’mˬ maˬ tiˬ k’mˬ aˬ yaw ̭ yuˇ lu ̭-eu meh. 5 Za ̭ taˬ-euˬ dawˬ tsui ̭ ahˇ-eu tsawˇ myahˇ tiˬ myahˇ aˬ yaw ̭-euˬ naˇ k’awˇ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ bo ̭ taˬ-euˬ meh. "Meh maˬ laˇ deuˬ hawˇ-eu, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ nui daˆ daˆ laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭-euˬ aˬ ma yaw dzahˇ Baˬbuˇloˬ meuˬ meuˬ ma" lehˇ bo ̭ taˬ-euˬ meh. 6 Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ shiˬ hawˇ-eu, Yeˬsuˇ-ahˇ saˇ jaˇ zi ̭-eu miˇ neh bi seh ̭-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ shiˬ dawˇ yeh ̭ taˬ-euˬ gaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ ya mawˇ ngeh, ngaˇ zahˬ leˇ-euˬ ma. 7 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ ngaˬ-ahˇ ehˇ-eu, "Aˬ jeˬ miˇ neh nawˇ zahˬ leˇ te. Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ hawˇ-eu, uˬ duˬ shi ̭ siˬ tso ̭-awˇ uˬ coeˇ tseˇ coeˇ tso ̭-eu jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ-euˬ gaˇ kawˆ, za ̭ taˬ-euˬ dawˬ tsui ̭ ngaˇ nawˬ-ahˇ ehˇ nehˬ nyaˇ. 8 Nawˇ mawˇ-euˬ jeˬ zaˬ k’oeˇ mawˇ-aˬ, aˇ hu deh ̭-euˬ k’aw ̭, nymˬ-mˇ maˬ paˇ deh ̭ meh. G’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ yaw li maˬ baw-eu duˬ k’ahˬ-ahˇ neh doˆ laˇ-awˇ, luˬ-iˇ seˇ-iˇ-eu jeˬ la ̭ k’oeˇ ya uˇ-iˇ teh ̭-a. Mˬ hawˇ-eu miˇ maˬ beh mi naˆ-ehˇ sa ̭ laˇ deh ̭-eu sahˬ bo ̭ la ̭ k’oeˇ tsawˇ myahˇ maˬ bi bo ̭ ahˇ taˬ-euˬ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jawˇ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ-ahˇ ya mawˇ ngeh zahˬ dui dui leˇ teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ dzeuˇ laˇ ngeh yaw deh ̭ deh ̭-euˬ k’aw ̭, nymˬ-mˇ maˬ paˇ deh ̭ meh. Ehˇ k’aw ̭, tiˬ poˆ paˇ doˆ laˇ teh ̭-a. 9 "Heu-aˬ, zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ zmˬ-awˇ bi shaˇ sawˇ-eu g’aˇ duˬ ehˇ-eu dawˬ ma. Uˬ duˬ k’oeˇ shi ̭ siˬ-aˬ, zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ nuiˇ lu ̭-eu gawˬ duˇ shi ̭ duˇ pyeu ̭-eu meh. Sahˬ paˬ shi ̭ g’aˬ-ahˇ ehˇ maw ̭-eu jeˬ k’aw ̭ pyeu ̭-eu meh. 10 Ngaˬ g’aˬ ga-iˇ-awˇ, tiˬ g’aˬ uˆ lahˇ lu ̭-a siˬ. Tiˬ g’aˬ-aˬ, maˬ doˆ le-aˬ siˬ. Aˬ yaw ̭ doˆ le ngeh, tiˬ k’ehˬ tiˬ yamˬ teh ̭-ehˇ ya uˆ lahˇ teh ̭-a. 11 Aˇ hu deh ̭-awˇ nymˬ-mˇ maˬ paˇ deh ̭-euˬ jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ k’aw ̭, sahˬ paˬ k’oeˇ shi ̭ g’aˬ la ̭ k’oeˇ ahˇ-eu sahˬ paˬ yeh ̭ g’aˬ tiˬ g’aˬ pyeu ̭-awˇ, luˬ-iˇ seˇ-iˇ-eu jeˬ la ̭ k’oeˇ ya uˇ-iˇ teh ̭-a. 12 "Nawˬ neh mawˇ-euˬ uˬ coeˇ tseˇ coeˇ k’oeˇ-aˬ, nymˬ-mˇ maˬ uˆ lahˇ le dah-euˬ sahˬ paˬ deuˬ pyeu ̭-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ sahˬ paˬ geu ̭-awˇ, tiˬ naˬ liˬ byah ni bi uˆ lahˇ-eu a kawˬ-aˬ bi ̭ teh ̭-a. 13 Sahˬ paˬ heu tseˇ g’aˬ nui noeˬ tiˬ gaˇ ta ̭-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ baoˬ hawˇ-eu uˆ lahˇ-eu aˇ yaˬ, jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ-ahˇ a nehˬ teh ̭-a. 14 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yawˇzaˬ-ahˇ guiˇ deuˆ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, Yawˇzaˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ neh tseˇ doˆ-awˇ kuˇ-euˬ, saˇ jaˇ zi ̭-eu la ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah caw teh-eu tsawˇ haˬ deuˬ nehˬ-ehˇ tiˬ paw pyawˬ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ deuˆ g’aˬ teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-aˬ, sahˬ paˬ k’oeˇ taˆ Sahˬ paˬ pyeu ̭-eu meh." 15 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ ngaˬ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ paˇ ehˇ-eu meh. "Nawˬ neh ya mawˇ-euˬ meh maˬ laˇ k’oeˇ g’aˬ nuiˇ lu ̭-eu iˇ cu ̭ k’oeˇ deuˬ-aˬ, miˇ tsaˬ tsawˇ jeuˬ tsawˇ ca deuˬ pyeu ̭-eu meh. 16 Nawˬ neh ya mawˇ-euˬ uˬ coeˇ k’oeˇ tseˇ coeˇ hawˇ-eu jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ meh maˬ laˇ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ muiˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ k’aˇ jaˆ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ yuˇ geu ̭ jiˇ-awˇ, neˇ myawˆ ni byehˇ dzeh ya ̭ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yawˬ-euˬ shaˬ jiˇ dzaˬ-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ miˬ dzaˬ keuˬ dzeh teh ̭-a. 17 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ neh ehˇ taˬ-euˬ dawˬ byah laˇ ngeh keuˆ ni, aˬ yaw ̭ ma ̭ kuiˇ ciˬ la ̭ ciˬ gm-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ baoˬ jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ-ahˇ a nehˬ-eu la ̭ k’oeˇ, Miˬyehˇ-euˬ nui noeˬ mˇ-eu nui ma aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Miˬyehˇ dawˆ ahˇ nehˬ taˬ-euˬ meh. 18 "Nawˬ neh ya mawˇ-euˬ zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-aˬ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jawˇ-eu sahˬ paˬ deuˬ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu huiˬ dui dui-eu meuˬ k’oeˇ meuˬ pyeu ̭-eu meh."

18

1 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ mˬ-ahˇ neh paˇ za ̭ ka le gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭-aˬ, huiˬ dui dui-eu uˆ lahˇ-eu baoˬ ahˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ yawˬ gaˇ na lu ̭ bya keuˆ-eu meh. 2 Aˬ yaw ̭ teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭ coˬ-iˇ-euˬ meh. Huiˬ dui dui-eu Baˬbuˇloˬ meuˬ coˬ-iˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭-aˬ, neh ̭ deuˬ hawˇ-eu maˬ muiˬ maˬ shawˇ-eu yaw sahˇ deuˬ yaw bui bui duˬ pyeu ̭-iˇ-euˬ meh. Jaw ̭ dui dui-awˇ maˬ haw cawˬ nahˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu aˇ jiˇ dawˬ tawˆ lu ̭ k’oeˇ gaˇ jawˇ-eu meh. 3 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, miˇ k’ahˬ tsawˇ jeuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ taˆ dui dui-eu aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ dawˇ yeh ̭-euˬ lo ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ joe-eu jeˬ-ahˇ dawˇ yeh ̭ jiˇ-awˇ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jeˬ ga ̭ jeˬ ka mˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ aˬ yaw ̭-euˬ byawˬ g’a mo g’a-eu pyuˇ shuiˇ myawˬ gahˬ baˬ da neh smˇ muiˬ muiˬ laˇ jiˇ-euˬ meh." 4 K’oeˇ naˇ, mˬ k’oeˇ taˆ heu lo ̭-ehˇ paˇ ehˇ-eu dawˬ-ahˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬma. "Ngaˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ doˆ laˇ-awˬ. Aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ neh doˆ laˇ-awˬ. Aˬ yaw ̭ iˬ baˇ mˇ gaˇ taˬ ahˇ. Aˬ yaw ̭-euˬ shaˬ zahˬ taˬ caw pi. 5 Yaw ̭-euˬ iˬ baˇ mˬ-ahˇ tuˆ-awˇ, yaw ̭ neh mˇ-euˬ yaw haiˬ jeˬ-ahˇ, Miˬyehˇ ngehˇ-awˇ maˬ taˬ nehˬ-a. 6 Yaw ̭ neh yaw doeˇ k’aˇ mˇ-euˬ jeˬ, yaw ̭-ahˇ paˇ mˇ poˆ k’o ̭ nehˬ-awˬ. Yaw ̭ neh mˇ taˬ-euˬ naˆ maˬ tseˇ, nyiˬ bymˇ dzehˬ ni mˇ k’o ̭ nehˬ-awˬ. Yaw ̭ neh bi dawˇ la ̭-euˬ k’mˬ maˬ, nyiˬ bymˇ taˆ-eu ciˬ k’o ̭ nehˬ-awˬ. 7 Aˬ yaw ̭ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ huiˬ-awˇ, byawˬ g’a mo g’a dehˆ-euˬ k’oeˇ-ahˇ, shaˬ zahˬ g’aˬ di di k’o ̭ nehˬ-awˬ. ’Sahˬ ma geu ̭-awˇ ngaˇ nuiˇ lu ̭ ma. Miˬ coeˬ miˬ ma pyeu ̭-eu maˬ ngeuˇ. Shaˬ zahˬ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ mˇ’ lehˇ, aˬ yaw ̭ ehˇ taˬ-euˬ jaˆ-eu meh. 8 K’oeˇ naˆ ni jahˇ g’eh-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭ k’oeˇ taˆ shaˬ zahˬ guˆ gaˆ, shiˇ-eu naˇ-eu meh ̭-eu shu ̭-eu, tiˬ nah ka ̭ dzahˬ-awˇ oe teh ̭-a. Yaˇ k’aˬ daˇ-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ, baoˬ huiˬ dui dui-eu baˬ da neh, yaw ̭-ahˇ miˬ dzaˬ puiˆ dzeh teh ̭-a." 9 Aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ joe-awˇ byawˬ g’a mo g’a-euˬ miˇ k’ahˬ sahˬ paˬ deuˬ-aˬ, aˬ yaw ̭-ahˇ puiˆ dzaˬ-eu miˬ dzaˬ uˬ k’oeˬ-ahˇ ya mawˇ ngeh, aˬ yaw ̭ g’aˇ duˬ tsawˇ ngoeˇ ngoeˇ teh ̭-a. 10 Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ shaˬ zahˬ ya caw pi gaˇ guˆ-eu miˇ neh gaˇ mahˇ kaˬ gaˇ yaw ̭-awˇ haw teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Aˇ naˆ ni guˆ laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu nga. Aˇ naˆ ni zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu nga. Baoˬ huiˬ dui dui-eu Baˬbuˇloˬ-oˇ, nawˇ-aˬ, naˬ liˬ tiˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ teh ̭-ehˇ bi k’ehˬ byoˆ le ̭-euˬ ngaˇ." 11 Miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jeˬ ga ̭ jeˬ ka mˇ-eu deuˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ g’aˇ duˬ tsawˇ ngoeˇ ngoeˇ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ myawˬ gahˬ zeuˇ-eu g’aˬ maˬ jawˇ-ehˇ pyeu ̭-iˇ-euˬ meh. 12 A yaw ̭ ma ̭-euˬ shuiˇ deuˬ, pyuˇ deuˬ, aˇ poeˬ k’aˆ-eu k’aˬ lo sehˇ deuˬ, aˇ caˇ caˇ k’aw ̭ sehˇ deuˬ, shawˇ jehˆ ni g’eh-eu saˬ paˇ paˇ pyuˇ deuˬ, neˇ naˆ naˆ-eu saˬ paˇ deuˬ, boeˬ saˬ paˇ deuˬ, poeˬ dui dui-eu daˇ kawˬ deuˬ, ya ma juiˇ hawˇ-eu aˇ poeˬ k’aˆ-eu daˇ kawˬ neh jahˇ taˬ-euˬ mˇ myawˬ deuˬ, guiˬ shuiˇ, shmˇ hawˇ-eu lo pyuˇ neh jahˇ taˬ-euˬ mˇ myawˬ deuˬ, 13 cawˬ k’aˬ cawˬ piˇ deuˬ, tsaˬ gawˬ baˬ gawˬ deuˬ, dzaˇ muiˇ dzaˇ sawˇ deuˬ, aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ deuˬ, dzaˬ-eu tsiˇ deuˬ, cehˇ meu hawˇ-eu cehˇ deuˬ, mawˇ neˇ hawˇ-eu yawˇ deuˬ, mahˬ hawˇ-eu mahˬ laˆ lawˬ deuˬ, zaˬ k’aˆ deuˬ, tsawˇ haˬ-euˬ sa ̭ laˇ deuˬ, heu deuˬ-ahˇ zeuˇ-eu g’aˬ maˬ jawˇ-ehˇ pyeu ̭-iˇ-euˬ meh. 14 Jeˬ ga ̭ jeˬ ka mˇ-eu tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Nawˇ nui k’ahˇ jaˆ dui dui-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ hawˇ-eu, nawˬ-euˬ pyuˇ shuiˇ myawˬ gahˬ, yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ dawˬ tawˆ lu ̭ byoˆ-iˇ jiˇ-awˇ, k’oeˇ deuˬ-ahˇ nawˇ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ paˇ ya mawˇ haw-aˇ." 15 Meuˬ k’oeˇ meuˬ nehˬ-ehˇ ga ̭ ta ̭ ka ta ̭-awˇ smˇ muiˬ muiˬ laˇ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ shaˬ zahˬ ya caw pi nehˬ gaˇ guˆ-awˇ, gaˇ mahˇ kaˬ gaˇ yaw ̭-awˇ haw teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭ heu lo ̭-ehˇ dawˬ kawˬ kawˬ-awˇ ngoeˇ teh ̭-a. 16 "Aˇ loˇ, huiˬ-eu meuˬ-ahˇ haw sheˇ. paˇ pyuˇ paˇ shawˇ dm-awˇ, paˇ neˇ neˇ naˆ dm-awˇ, shuiˇ myawˬ guˇ deuˬ geu ̭-awˇ, k’aˬ lo sehˇ deuˬ geu ̭-awˇ, caˇ k’aw ̭ sehˇ deuˬ geu ̭-euˬ, 17 naˬ liˬ tiˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ, pyuˇ shuiˇ myawˬ gahˬ dawˬ tawˆ piˬ jiˇ byoˆ jiˇ-euˬ nga." Saˇ baoˬ k’oeˇ taˆ aˬ yui ̭ geu ̭-eu deuˬ, saˇ baoˬ dziˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ hawˇ-eu, saˇ baoˬ la ̭ k’oeˇ gaˇ mˇ-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭, gaˇ mahˇ kaˬ gaˇ yaw ̭-awˇ haw-eu meh. 18 Aˬ yaw ̭-ahˇ puiˆ dzaˬ-euˬ miˬ dzaˬ uˬ k’oeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ya mawˇ ngeh, "Huiˬ dui dui-eu meuˬ heu meuˬ-ahˇ duˇ-eu meuˬ tiˬ meuˬ-iˬ maˬ jaˆ haw-aˬ" lehˇ guˇ-eu meh. 19 Aˬ yaw ̭ ma ̭ uˬ duˬ-ahˇ k’aˬ lehˇ tawˆ daˆ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ dawˬ kawˬ kawˬ-awˇ ngoeˇ-eu meh. Aˇ loˇ, huiˬ-eu meuˬ-ahˇ haw sheˇ. Aˬ yaw ̭ pyuˇ shuiˇ byehˬ-euˬ miˇ neh, laˆ shaˆ saˇ baoˬ k’aˇ jaˆ-euˬ deuˬ, smˇ muiˬ muiˬ laˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭ naˬ liˬ tiˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ piˬ le byoˆ le-euˬ meh. 20 Aˬ yaw ̭ luˬ-iˇ seˇ-iˇ-euˬ gaˇ, Mˬ-oˇ laˬ k’aˬ cehˇ-awˬ. Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ, Miˬyehˇ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ hawˇ-eu, bawˇ lawˇ peh : deuˬ laˬ k’aˬ cehˇ-awˬ. Naw ma ̭ g’aˇ duˬ meuˬ k’oeˇ meuˬ-ahˇ, Miˬyehˇ yaˇ k’aˬ daˇ nehˬ-euˬ meh." 21 K’oeˇ naˇ, g’aˬ k’aˆ dui dui-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ lo lehˬ hui ni ahˇ-eu k’aˬ lo tiˬ siˬ iˬ ma laˆ shaˆ-ahˇ ba ̭ pu ̭ g’eh-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Huiˬ dui dui-eu Baˬbuˇloˬ meuˬ, heu lo ̭-ehˇ bi ba ̭ dzeh g’eh-awˇ, tiˬ jawˇ-iˬ maˬ paˇ ya mawˇ-aˇ. 22 deuˇ-mˬ, bawˬ law, daˇ heh teˇ saˇ, tiˬ jawˇ-iˬ maˬ paˇ ya gaˬ-aˇ, Ga ̭-eu ka-eu, la ̭ myawˬ la ̭ muˆ, tiˬ jawˇ-iˬ maˬ paˇ ya mawˇ-aˇ. 23 Tsiˇ k’mˬ do ̭ bya taˬ-euˬ yaw sheh ̭, tiˬ jawˇ-iˬ maˬ paˇ ya mawˇ-aˇ. Miˬ da ̭ zaˬ da ̭ jiˇ cehˇ g’eh-eu, teˇ saˇ maˬ paˇ ya gaˬ haw-aˇ. Nawˬ-euˬ tsawˇ haˬ baw ga ̭ k’oeˇ deuˬ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ k’awˇ teˇ doˆ-awˇ, nawˬ-euˬ mah loˬ ja maw k’oeˇ neh, miˇ tsaˬ zaˬ-ahˇ shuiˇ tawˆ-euˬ meh. 24 Bawˇlawˇpeh deuˬ-euˬ shiˬ, tsawˇ muiˬ tsawˇ jaˬ-euˬ shiˬ, miˇ tsaˬ heu-euˬ k’oeˇ taˆ, k’aˇ bi seh ̭ yoeˇ-euˬ shiˬ, nawˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ ya mawˇ-euˬ meh."

19

1 K’oeˇ naˇ, mˬ k’oeˇ taˆ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma guˇ-eu teˇ saˇ lo ̭-ehˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. "Miˬyehˇ-ahˇ ja ceuˬ-awˬ. Ka k’o ̭-eu jeˬ maˬ ehˇ, yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ maˬ ehˇ, baoˬ maˬ ehˇ, Miˬyehˇ-euˬ pyeu ̭-eu meh. 2 Aˬ yaw ̭ neh yaˇ k’aˬ daˇ-euˬ jeˬ, tsaˬ-eu dawˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. K’aˬ miˬ sheu-eu jeˬ-ahˇ gaˬ-awˇ, miˇ tsaˬ tahˬ k’awˇ-ahˇ laˆ jaw ̭-euˬ, huiˬ-eu meh maˬ laˇ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ, aˬ yaw ̭ yaˇ k’aˬ daˇ nehˬ-euˬ meh. Yaw ̭-euˬ zaˬ k’aˆ deuˬ shiˇ-euˬ poeˬ, yaw ̭ la ̭ poˆ poˆ-euˬ meh." 3 Aˬ yaw ̭ ma ̭ heu lo ̭-ehˇ paˇ guˇ-eu meh. "Miˬyehˇ-ahˇ ja ceuˬ-awˬ. Yaw ̭-ahˇ puiˆ-euˬ miˬ dzaˬ uˬ k’oeˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ du meh." 4 Aˬ yui ̭ aˬ tsu k’oeˇ nyiˬ tseˇ oeˬ g’aˬ hawˇ-eu deh ̭ lu ̭-eu jeˬ zaˬ k’oeˇ oeˬ mawˇ awˆ byaˆ-awˇ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ nuiˇ lu ̭-eu Miˬyehˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-euˬ meh. "Aˬ miˬ. Miˬyehˇ-ahˇ ja ceuˬ-awˬ" lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu meh. 5 K’oeˇ naˇ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ-ahˇ neh heu lo ̭-ehˇ ehˇ doˆ le ̭ gaˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. "Miˬyehˇ-euˬ zaˬk’aˆ dawˬ tawˆ lu ̭, yaw ̭-ahˇ yaw zeu k’aˇ baw-eu deuˬ, huiˬ zaˬ nyiˇ zaˬ k’aˇ jawˇ k’aˇ deuˬ, Aˬ dui Miˬyehˇ-ahˇ ja ceuˬ-awˬ." 6 K’oeˇ naˇ, iˇ cu ̭ tsawˬ ga ga-eu teˇ saˇ hawˇ-eu mˬ jeˬ jeˬ-eu teˇ saˇ lo ̭-ehˇ g’eh-awˇ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma guˇ-eu teˇ saˇ lo ̭-ehˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu dawˬ-ahˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. "Miˬyehˇ-ahˇ ja ceuˬ-awˬ. Baoˬhuiˬ-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-aˬ, dzoeˬ dzaˬ-eu Sahˬpaˬ pyeu ̭-eu meh. 7 Aˬyaw ̭ huiˬ dui mahˇ dui dui gaˇ, laˬ k’aˬ cehˇ-awˇ ja ceuˬ kaˇ-euˇ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Yawˇ zaˬ oeˇ mˇ baˇ-eu g’eh-awˇ, zaˬ miˬ lehˬ hmˬ dah taˬ-euˬ meh. 8 Dahˬ dzaˬ-iˇ-eu zaˬ miˬ g’aˬ-ahˇ, yaw sheh ̭ bya-eu paˇ pyuˇ paˇ shawˇ, bi dm-eu lehˇ jahˇ taˬ-euˬ meh." (Paˇ pyuˇ paˇ shawˇ k’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ neh mˇ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-euˬ dawˬ tsui ̭ pyeu ̭-eu meh.) 9 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ ngaˬ-ahˇ ehˇ-eu, "Yawˇzaˬ oeˇ mˇ baˇ-eu bawˬ-iˬ-ahˇ laˇ-eu g’aˇ duˬ bi kuˇ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ guiˬ lahˬ huiˬ-eu meh lehˇ bo ̭ ahˇ taˬ-awˬ." Aˬ yaw ̭ paˇ ehˇ-eu, "Heu-aˬ, maˇ maˇ ni Miˬyehˇ neh ngehˬ-euˬ dawˬ meh." 10 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ-euˬ mehˬ shi ngaˇ ga byaˆ-awˇ uˬ duˬ tahˬ-eu lehˇ g’eh-euˬ ma. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Teu lo ̭-ehˇ taˬ g’eh. Ngaˇ-aˬ, nawˬ lo ̭-ehˇ Miˬyehˇ-euˬ zaˬ k’aˆ tiˬ g’aˬ pyeu ̭-eu nawˬ-euˬ cawˬ ma. Nawˬ-euˬ aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ hawˇ-eu Yeˬsuˇ neh pah mehˬ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-ahˇ k’aˇ tuˆ tehˬ lu ̭-eu deuˬ-euˬ cawˬ pyeu ̭-eu ma. Miˬyehˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-awˬ." Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Yeˬsuˇ neh pah mehˬ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ k’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu deuˬ-ahˇ Miˬyehˇ neh bi noeˬ doˆ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ k’oeˇ meh. 11 K’oeˇ naˇ, mˬ pah le-awˇ, mahˬ mahˬ pyuˇ tiˬ mawˇ jawˇ gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Mahˬ dziˬ-eu g’aˬ-ahˇ Saˇ jaˇ zi ̭-eu Tsaˬ-eu dawˇ-eu g’aˬ lehˇ kuˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭-aˬ, yaw tsaˬ yaw dawˇ la ̭ k’oeˇ yaˇ k’aˬ daˇ-awˇ guiˇ deuˆ-eu g’aˬ meh. 12 Aˬ yaw ̭-euˬ myaˆ nuiˆ miˬ dzaˬ miˬ lmˇ-ahˇ duˇ-awˇ, uˬ duˬ-ahˇ shuiˇ uˬ k’oˆ g’awˬ mya siˬ k’oˆ lu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭-ahˇ tsawˇ myahˇ tiˬ myahˇ bo ̭ myahˬ taˬ-awˇ, aˬ yaw ̭ maˬ ngeuˇ naˇ tsawˇ myahˇ k’oeˇ myahˇ-euˬ dawˬ tsui ̭ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ siˬ nya-a. 13 Aˬ yaw ̭ dm lu ̭-eu pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ-ahˇ shiˬ leh ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭-euˬ tsawˇ myahˇ-aˬ, "Miˬyehˇ-euˬ Dawˬkawˬ" lehˇ kuˇ-eu meh. 14 Mˬ taˆ guiˇ ma ̭ deuˬ mahˬ mahˬ pyuˇ dziˬ-awˇ, shawˇ jehˆ ni g’eh-eu saˬ paˇ paˇ pyuˇ dm-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah caw teh-eu meh. . 15 Miˇ tsaˬ tsawˇ jeuˬ deuˬ-ahˇ deuˆ g’aˬ-eu g’aˇ duˬ, taˆ dui dui-eu mi cehˇ tiˬ kahˇ aˬ yaw ̭-euˬ k’aˬ meh-ahˇ doˆ le-euˬ meh. Shuiˇ gawˬ yoeˬ neh aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ zuiˆ-awˇ uˆ lahˇ-eu la ̭ k’oeˇ, Baoˬ huiˬ-eu Miˬyehˇ-euˬ nui ma pehˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ nawˬ duˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ nawˬ doˆ teh ̭-a. 16 Aˬ yaw ̭-euˬ pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ hawˇ-eu shaˬ pyaˬ-ahˇ, "Sahˬ paˬ k’oeˇ taˆ Sahˬpaˬ" lehˇ bo ̭ taˬ-euˬ meh. 17 K’oeˇ naˇ, nahˇ ma k’oeˇ taˆ yaw ̭ lu ̭-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ-ahˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Mˬ-euˬ g’ahˇ ceh k’aˇ zaw lu ̭-eu aˇ jiˇ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ, aˬ yaw ̭ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Miˬyehˇ-euˬ huiˬ dui dui-eu bawˬ-iˬ-ahˇ uiˬ laˇ bymˇ laˇ-awˬ. 18 Sahˬ paˬ deuˬ-euˬ shaˬ jiˇ, guiˇ ma ̭ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu yaw huiˬ yaw mahˇ deuˬ-euˬ shaˬ jiˇ, zaˬ k’aˆ hawˇ-eu zaˬ k’aˆ maˬ ngeuˇ-eu deuˬ-euˬ shaˬ jiˇ, huiˬ zaˬ nyiˇ zaˬ dawˬ tawˆ lu ̭-euˬ shaˬ jiˇ, tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-euˬ shaˬ jiˇ dzaˬ laˇ-awˬ." 19 K’oeˇ naˇ, jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ hawˇ-eu miˇ k’ahˬ sahˬ paˬ deuˬ uiˬ leˇ bymˇ leˇ-awˇ, mahˬ dziˬ lu ̭-eu g’aˬ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ guiˇ ma ̭-ahˇ guiˇ deuˆ-eu lehˇ g’eh lu ̭ gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. 20 Jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ hawˇ-eu, aˬ yaw ̭ mehˬ shi aˬ cawˬ-ahˇ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ mˇ mehˬ-euˬ maˬ ngeuˇ-eu Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngeh dah-eu k’oeˇ g’aˬ-ahˇ bi nyeh ̭ mi-euˬ meh. (K’oeˇ lo ̭-ehˇ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ mˇ mehˬ-eu la ̭ k’oeˇ, jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ neh jmˬ diˬ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ hawˇ-eu, jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ-euˬ tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ mehˇ shuiˇ shuiˇ za taˬ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh.) Jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ hawˇ-eu maˬ ngeuˇ-eu Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu k’oeˇ g’aˬ-ahˇ, miˬ dzaˇ dzaˇ shuiˇ do ̭ lu ̭-eu miˬ dzaˬ lah la ̭ k’oeˇ yaw deh ̭-ehˇ ba ̭ pu ̭ nehˬ-euˬ meh. 21 Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ guiˇ ma ̭ deuˬ-aˬ, mahˬ dziˬ lu ̭-eu g’aˬ-euˬ k’aˬ meh-ahˇ doˆ le-euˬ miˬ cehˇ neh bi seh ̭ jiˇ-euˬ meh. Aˇ jiˇ dawˬ tawˆ lu ̭ aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ shaˬ jiˇ tiˬ dehˆ dzaˬ-euˬ meh.

20

1 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ mˬ-ahˇ neh za ̭ ka le gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭-euˬ aˬ la ̭-ahˇ, yaw li maˬ baw-eu duˬ k’ahˬ-euˬ mahˬ taw ̭ kahˬ hawˇ-eu shmˇ caˆ caˆ ma yuˇ lu ̭-eu meh. 2 Aˇ hu-euˬ aˇ lawˇ k’oeˇ mawˇ pyeu ̭-eu byaˆ yahˬ k’oeˇ mawˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ nyeh ̭-awˇ, tiˬ heˇ k’o ̭ byah ni shmˇ caˆ neh pa ̭ taw ̭ taˬ-euˬ meh. Aˇ lawˇ k’oeˇ-aˬ, Neh ̭ sahˬ paˬ hawˇ-eu neh ̭ Saˬdaˬ lehˇ k’aw ̭ ehˇ nya-eu meh. 3 Tiˬ heˇ k’o ̭ aˇ yamˬ la ̭ k’oeˇ miˇ k’ahˬ tsawˇ jeuˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ mehˇ shuiˇ maˬ bi shuiˇ nya ni, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ aˬ yaw ̭-ahˇ yaw li maˬ baw-eu duˬ k’ahˬ-ahˇ ba ̭ ahˇ-awˇ, mahˬ taw ̭ taw ̭ tehˬ-awˇ jmˬ diˬ g’oeˬ taˬ-euˬ meh. K’oeˇ dzeuˇ naˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ tiˬ k’ehˬ tiˬ yamˬ pyehˬ nehˬ teh ̭-a. 4 K’oeˇ naˇ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ tiˬ deuˬ-ahˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. K’oeˇ gaˇ nuiˇ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ yaˇ k’aˬ daˇ-eu baoˬ bi ̭ taˬ-euˬ meh. Yeˬsuˇ neh pah mehˬ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ gaˇ kawˆ hawˇ-eu Miˬyehˇ dawˬ kawˬ gaˇ kawˆ mehˬ-euˬ baˬ da neh bi seh ̭-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ sa ̭ laˇ deuˬ-ahˇ k’aw ̭ ya mawˇ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ-ahˇ uˬ duˬ maˬ tahˬ-ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ naˇ k’awˇ hawˇ-eu aˬ la ̭-ahˇ aˬ yaw ̭-euˬ jmˬ maˬ diˬ taˬ-aˬ. Aˬ yaw ̭ ma ̭ g’o ̭ deh ̭ laˇ-awˇ, Ka li nehˬ-ehˇ sahˬ paˬ geu ̭-awˇ tiˬ heˇ k’o ̭ uˆ lahˇ-euˬ meh. 5 (Dzeˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, tiˬ heˇ k’o ̭ aˇ yamˬ k’oeˇ maˬ dzeuˇ-iˇ k’oeˇ keuˆ ni maˬ g’o ̭ deh ̭ laˇ-a.) Heu-aˬ, shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ g’o ̭ deh ̭ beh beh laˇ-eu poˆ meh. 6 G’o ̭ deh ̭ beh beh laˇ-eu heu poˆ la ̭ k’oeˇ ahˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, guiˬ lahˬ huiˬ dui dui-awˇ, laˬ k’aˬ cehˇ dui dui-eu meh. Nyiˬ poˆ tiˬ poˆ shiˇ-eu jeˬ-euˬ baoˬ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ maˬ g’aˬ leˇ-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, Miˬyehˇ hawˇ-eu Ka li-euˬ piˇ ma ya geu ̭-awˇ, aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ tiˬ heˇ k’o ̭ ya uˆ lahˇ teh ̭-a. 7 Tiˬ heˇ k’o ̭ aˇ yamˬ dzeuˇ ngeh, neh ̭ Saˬdaˬ-ahˇ pa ̭ taˬ-euˬ pyehˬ nehˬ teh ̭-a. 8 Aˬ yaw ̭ doˆ-iˇ-awˇ, miˇ ma oeˬ coeˇ oeˬ pyawˬ-ahˇ jawˇ-eu Gawˇgaˆ hawˇ-eu Maˬgawˇgaˆ tsawˇ jeuˬ deuˬ-ahˇ jaˬ myaw ̭ mehˇ shuiˇ shuiˇ teh ̭-a. Neh ̭ Saˬdaˬ-aˬ, iˬ ma laˆ shaˆ lawˇ deh-ahˇ jaˆ-eu k’aˇ shui ̭ lo ̭-ehˇ myaˬ-eu aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ guiˇ deuˆ-eu g’aˇ duˬ sheuˬ uiˬ la ̭ teh ̭-a. 9 Aˬ yaw ̭ ma ̭ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jawˇ byah jiˇ-awˇ, Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ sehˬ g’awˆ hawˇ-eu Miˬyehˇ gaˬ-eu meuˬ k’oeˇ meuˬ-ahˇ jawˬ lahˇ jiˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, mˬ-ahˇ neh miˬ dzaˬ ga ka le-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ laˆ luˬ laˆ seˇ-euˬ meh. 10 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ jaˬ myaw ̭ mehˇ shuiˇ shuiˇ-euˬ Neh ̭ sahˬ paˬ-aˬ, jeˬ zaˬ yaw haiˬ k’oeˇ mawˇ hawˇ-eu maˬ ngeuˇ-eu Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu g’aˬ-ahˇ ba ̭ ahˇ nehˬ-euˬ lah pyeu ̭-eu, miˬ dzaˬ hawˇ-eu miˬ dzaˇ dzaˇ shuiˇ lah k’oeˇ lah-ahˇ bi ba ̭ ahˇ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ uˬ ci ̭ nah g’ahˇ maˬ ehˇ ya shaˬ ya zahˬ dui dui teh ̭-a. 11 K’oeˇ naˇ, pyuˇ deuˬ ni g’eh-eu huiˬ dui dui-eu dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ hawˇ-eu k’oeˇ gaˇ nuiˇ lu ̭-eu g’aˬ-ahˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Mˬ hawˇ-eu miˇ tsaˬ aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ shi cehˆ byoˆ-awˇ, tiˬ jawˇ-iˬ maˬ paˇ ya mawˇ ni byoˆ-iˇ-euˬ meh. 12 K’oeˇ naˇ, shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ huiˬ zaˬ nyiˇ zaˬ dawˬ tawˆ lu ̭, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ-euˬ mehˬ shi yaw ̭ lu ̭ gaˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. K’oeˇ ngeh, sahˬ bo ̭ pah-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, deh ̭-eu sa ̭ laˇ sahˬ bo ̭ pah-euˬ meh. Shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, sahˬ bo ̭ k’oeˇ deuˬ la ̭ k’oeˇ k’aˇ bo ̭ ahˇ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, yawˬ ha neh k’aˇ mˇ ya ̭-euˬ gaˇ geuˇ ni yaˇ k’aˬ bi daˇ-euˬ meh. 13 K’oeˇ naˇ, iˬ ma laˆ shaˆ-aˬ, aˬ yaw ̭ la ̭ k’oeˇ shiˇ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ Miˬyehˇ-ahˇ a nehˬ-euˬ meh. Shiˇ-eu jeˬ maˬ ehˇ, shiˇ-eu miˇ k’ahˬ maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ neh k’aˇ nyeh ̭ tehˬ taˬ-euˬ shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ a nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ yawˬ ha neh k’aˇ mˇ dzeuˇ ya ̭-euˬ lo ̭-ehˇ yaˇ k’aˬ bi daˇ-euˬ meh. 14 Shiˇ-eu jeˬ hawˇ-eu shiˇ-eu miˇ k’ahˬ k’oeˇ nyiˬ jeˬ-ahˇ-aˬ, miˬ dzaˬ lah-ahˇ biˬ pu ̭ nehˬ-euˬ meh. (Miˬ dzaˬ lah k’oeˇ lah-aˬ, nyiˬ poˆ tiˬ poˆ shiˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh.) 15 Deh ̭-eu sa ̭ laˇ sahˬ bo ̭ la ̭ k’oeˇ tsawˇ myahˇ maˬ k’aˇ ahˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, miˬ dzaˬ lah-ahˇ bi ba ̭ pu ̭ jiˇ-euˬ meh.

21

1 K’oeˇ naˇ, mˬ yaw shui ̭ hawˇ-eu miˇ yaw shui ̭-ahˇ ngaˇ ya mawˇ-euˬ ma. Yaw beh jaˆ-euˬ mˬ hawˇ-eu miˇ byoˆ-iˇ-awˇ, iˬ ma laˆ shaˆ maˬ paˇ jaˆ ni pyeu ̭-iˇ-euˬ meh. 2 K’oeˇ ngeh, Muiˬ-eu shawˇ-eu Meuˬ pyeu ̭-eu Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-aˬ, smˇ miˇ iˇ-eu lehˇ g’eh-eu zaˬ miˬ zaˬ tiˬ g’aˬ yawˬ ha-euˬ k’aˬ dzeˇ zaˬ jawˇ gaˇ iˇ-eu lehˇ dm g’aˬ dm lmˇ tiˬ ku ̭ dm-awˇ lehˬ hmˬ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, mˬ-ahˇ Miˬyehˇ jawˇ gaˇ neh za ̭ ka le-euˬ meh. 3 K’aˆ dui dui-eu teˇ saˇ tiˬ saˇ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ-ahˇ neh heu lo ̭-ehˇ ehˇ doˆ le ̭ gaˇ ngaˇ ya gaˬ-euˬ ma. "Nymˬ-mˇ, Miˬyehˇ-euˬ nymˇ tsawˇ haˬ zaˬ jawˇ gaˇ jaˆ le-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ aˬ yaw ̭ jawˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-euˬ tsawˇ haˬ pyeu ̭ laˇ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭-euˬ mawˇ do aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ jawˇ teh ̭-a. 4 Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ myaˆ biˇ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ siˆ shawˇ nehˬ teh ̭-a. Shiˇ-eu jeˬ maˬ paˇ jaˆ-ehˇ, noeˬ shaˬ noeˬ zahˬ-eu jeˬ, ngoeˇ-eu jeˬ hawˇ-eu, naˇ-eu gawˇ-eu jeˬ maˬ paˇ jaˆ meh. Yaw oeˇ k’oeˇ deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ byoˆ jiˇ-euˬ meh." 5 K’oeˇ naˇ, dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ nuiˇ lu ̭-eu k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Nymˬ-mˇ poˆ jawˇ-aˬ, yawˬ jeˬ na lu ̭ ngaˬ neh yaw shui ̭ jahˇ paˇ jiˇ-euˬ ma." Aˬ yaw ̭ ngaˬ-ahˇ paˇ ehˇ-eu, "Heu lo ̭-ehˇ bo ̭ ahˇ taˬ-awˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, dawˬ heu deuˬ tsaˬ dui dui-awˇ jah paˬ-ehˇ g’eh dui dui-eu meh." 6 Aˬ yaw ̭ paˇ ehˇ-eu, "Jiˇ-euˬ ma. Ngaˇ-aˬ, aˇ dahˬ beh-eu hawˇ-eu aˇ saˬ saˬ-eu g’aˬ ma. Dahˬ beh-eu jeˬ hawˇ-eu aˇ saˬ saˬ-eu jeˬ ma. Iˇ cu ̭ k’aˇ meh ̭-eu tsawˇ haˬ-ahˇ, deh ̭-eu sa ̭ laˇ lawˇ gawˆ-euˬ iˇ cu ̭ yaw ̭ ngeh ̭-ehˇ bi dawˇ ma. 7 G’aˬ leˇ-euˬ tsawˇ haˬ aˬ geu g’aˬ maˬ kaˬ, jeˬ biˇ heu o ̭ teh ̭-a. Ngaˇ aˬ yaw ̭-euˬ Miˬyehˇ pyeu ̭-awˇ, aˬ yaw ̭ ngaˬ-euˬ aˬ li ya pyeu ̭-eu jeˬ biˇ o ̭ teh ̭-a. 8 Ehˇ k’aw ̭, guˆ-eu nui ma ahˇ-eu tsawˇ haˬ, saˇ jaˇ puiˬ-eu tsawˇ haˬ, yaw jaw ̭ jeˬ mˇ-eu tsawˇ haˬ, tsawˇ haˬ seh ̭-eu tsawˇ haˬ, maˬ tsaˬ maˬ dawˇ-eu la ̭ k’oeˇ k’aˬ miˬ sheu-eu tsawˇ haˬ, mah loˬ ja maw zmˬ-eu tsawˇ haˬ, tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu tsawˇ haˬ, jaˬ myaw ̭ mehˇ shuiˇ shuiˇ-eu tsawˇ haˬ, heu lo ̭-ehˇ g’eh-eu deuˬ-ahˇ o ̭-eu jawˇ duˬ-aˬ, nyiˬ poˆ tiˬ poˆ shiˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu, miˬ dzaˬ hawˇ-eu miˬ dzaˇ dzaˇ shuiˇ do ̭ lu ̭-eu lah k’oeˇ lah meh. 9 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ shi ̭ g’aˬ la ̭ k’oeˇ, aˇ saˬ saˬ-eu k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ tiˬ byah ni ahˇ-eu naˬ bo shi ̭ bo yuˇ lu ̭-eu g’aˬ ngaˇ jawˇ gaˇ oe-awˇ ehˇ-eu, "Laˇ-awˬ. Yawˇzaˬ-euˬ zaˬ miˬ pyeu ̭-eu miˬ shui ̭ k’oeˇ g’aˬ ngaˇ nawˬ-ahˇ mehˬ nehˬ nyaˇ." 10 Yaw sahˇ Miˬyehˇ ngaˬ-ahˇ uˆ lahˇ le-awˇ, goˇ dui dui-eu gawˬ jawˬ uˬ du sheuˬ daˆ nehˬ la ̭-euˬ meh. Muiˬ-eu shawˇ-eu Meuˬ meuˬ ma pyeu ̭-eu Yeˬluˇsaˬlehˬ k’oeˇ, mˬ-ahˇ Miˬyehˇ jawˇ gaˇ neh za ̭ ka le lu ̭ gaˇ aˬ yaw ̭ ngaˬ-ahˇ mehˬ nehˬ la ̭-euˬ meh. 11 Meuˬ k’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ ahˇ-awˇ, yaw sheh ̭ g’awˬ mya jeˬ ahˇ-eu k’aˬ lo sehˇ lo ̭-ehˇ yaw sheh ̭ bya-awˇ, shawˇ jehˆ ni doˆ coˆ-ehˇ haw mawˇ nya-eu meh. 12 Huiˬ dui goˇ dui dui-eu meuˬ meuˬ lahˇ gawˬ taˬ-awˇ, lahˇ k’ehˬ tseˇ nyi ̭ k’ehˬ jaˆ-awˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tseˇ nyi ̭ g’aˬ lo ̭ lu ̭-eu meh. Lahˇ k’ehˬ k’oeˇ deuˬ k’oeˇ taˆ, Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ jeuˬ tseˇ nyi ̭ jeuˬ-euˬ tsawˇ myahˇ bo ̭ taˬ-euˬ meh. 13 Tiˬ pyawˬ-ahˇ lahˇ k’ehˬ smˇ k’ehˬ dahˇ-eu meh. Nahˇ ma doˆ k’ehˬ paw pyawˬ-ahˇ smˇ k’ehˬ, la ̭ oˆ pyawˬ-ahˇ smˇ k’ehˬ, la ̭ taˆ pyawˬ-ahˇ smˇ k’ehˬ, nahˇ ma ga k’ehˬ pyawˬ-ahˇ smˇ k’ehˬ dahˇ-eu meh. 14 Lahˇ k’oeˇ lahˇ-aˬ, k’aˬ lo lo ma tseˇ nyi ̭ siˬ k’oeˇ taˆ gawˬ taˬ-euˬ meh. K’aˬ lo k’oeˇ deuˬ k’oeˇ taˆ, Yawˇzaˬ-euˬ g’aˬ k’ehˇ tseˇ nyi ̭ g’aˬ-euˬ tsawˇ myahˇ bo ̭ taˬ-euˬ meh. 15 Ngaˬ-ahˇ dawˬ ngehˬ cawˬ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ-aˬ, meuˬ-ahˇ maˬ ehˇ, lahˇ k’ehˬ deuˬ-ahˇ maˬ ehˇ, meuˬ meuˬ lahˇ-ahˇ maˬ ehˇ, dza haw-eu shuiˇ daˇ dza ahˇ-eu meh. 16 Meuˬ k’oeˇ-aˬ, oeˬ coeˇ oeˬ bawˬ pyeu ̭-awˇ, yaw jeˇ paw hawˇ-eu yaw mahˇ paw tiˬ kawˆ meh. Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ daˇ dza neh meuˬ k’oeˇ meuˬ-ahˇ dza haw-euˬ meh. Yaw mahˇ paw tiˬ heˇ ngaˬ yaˇ laˇ byah-awˇ, yaw jeˇ paw hawˇ-eu yaw goˇ paw k’aw ̭, k’oeˇ naˆ ni byah-eu meh. 17 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ meuˬ meuˬ lahˇ-ahˇ paˇ dza haw-euˬ meh. Aˬ yaw ̭-euˬ aˇ lmˇ-ahˇ tsaˬ ni, tiˬ yaˇ oeˬ tseˇ oeˬ caˆ goˇ-eu meh. 18 Meuˬ meuˬ lahˇ k’oeˇ-aˬ, yaw sheh ̭ g’awˬ mya jeˬ ahˇ-eu k’aˬ lo sehˇ neh gawˬ taˬ-awˇ, meuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ-aˬ, pyawˬ haw lo ̭-ehˇ shawˇ jehˆ ni g’eh-eu shuiˇ neh gawˬ taˬ-euˬ meh. 19 Meuˬ lahˇ dawˬ dah gawˬ taˬ-euˬ k’aˬ lo k’oeˇ deuˬ-aˬ, aˇ poeˬ k’aˆ-eu k’aˬ lo sehˇ g’awˬ mya jeˬ neh laˆ saˆ taˬ -euˬ meh. Yaw beh siˬ-ahˇ yaw sheh ̭ g’awˬ mya jeˬ ahˇ-eu k’aˬ lo sehˇ, nyiˬ siˬ tiˬ siˬ-ahˇ nyoeˇ leuˬ leuˬ-eu k’aˬ lo sehˇ, smˇ siˬ tiˬ siˬ-ahˇ pyuˇ deuˬ ni g’eh-eu k’aˬ lo sehˇ, oeˬ siˬ tiˬ siˬ-ahˇ nyoeˇ naˆ naˆ-eu k’aˬ lo sehˇ, 20 ngaˬ siˬ tiˬ siˬ-ahˇ yaw bya ̭ bya ̭-eu k’aˬ lo sehˇ, ko ̭ siˬ tiˬ siˬ-ahˇ neˇ tseuˆ ni g’eh-eu k’aˬ lo sehˇ, shi ̭ siˬ tiˬ siˬ-ahˇ neˇ shuiˇ shuiˇ-eu k’aˬ lo sehˇ, yeh ̭ siˬ tiˬ siˬ-ahˇ nyoeˇ shuiˇ shuiˇ-eu k’aˬ lo sehˇ, g’oeˬ siˬ tiˬ siˬ-ahˇ shuiˇ nyehˆ ni g’eh-eu k’aˬ lo sehˇ, tseˇ siˬ tiˬ siˬ-ahˇ shuiˇ nyoeˇ nyoeˇ-eu k’aˬ lo sehˇ, tseˇ ti ̭ siˬ tiˬ siˬ-ahˇ neˇ leuˬ leuˬ-eu k’aˬ lo sehˇ, tseˇ nyi ̭ siˬ tiˬ siˬ-ahˇ neˇ naˆ naˆ-eu k’aˬ lo sehˇ, heu deuˬ neh laˆ saˆ taˬ-euˬ meh. 21 Lahˇ k’ehˬ tseˇ nyi ̭ k’ehˬ-aˬ, aˇ caˇ caˇ k’aw ̭ sehˇ tseˇ nyi ̭ siˬ pyeu ̭-eu meh. Lahˇ k’ehˬ aˬ yaw ̭ k’ehˬ yaw ̭-ahˇ, aˇ caˇ caˇ k’aw ̭ sehˇ tiˬ siˬ neh teh ̭-ehˇ jahˇ jiˇ taˬ-euˬ meh. Meuˬ g’ahˇ ceh dahˇ-eu gaˇ jawˬ dawˬ tawˆ lu ̭, pyawˬ haw lo ̭-ehˇ shawˇ jehˆ ni g’eh-eu shuiˇ pyeu ̭-eu meh. 22 Meuˬ k’oeˇ meuˬ la ̭ k’oeˇ, uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma jaˆ gaˇ ngaˇ maˬ ya mawˇ-aˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Baoˬ huiˬ-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ hawˇ-eu Yawˇzaˬ-aˬ, meuˬ k’oeˇ meuˬ-euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma pyeu ̭-eu meh. 23 Meuˬ k’oeˇ meuˬ-aˬ, nahˇ ma hawˇ-eu ba la-euˬ yaw sheh ̭ maˬ loˬ-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ k’oeˇ gaˇ bya-awˇ, Yawˇzaˬ-aˬ, meuˬ k’oeˇ meuˬ-euˬ tsiˇ k’mˬ pyeu ̭-eu meh. 24 Miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ k’oeˇ-euˬ yaw sheh ̭-ahˇ g’oe-awˇ cah teh ̭-a. Miˇ k’ahˬ sahˬ paˬ deuˬ-aˬ, meuˬ k’oeˇ meuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ pyuˇ shuiˇ myawˬ gahˬ sha ahˇ teh ̭-a. 25 Meuˬ-euˬ lahˇ k’ehˬ k’oeˇ deuˬ maˬ piˬ tehˬ ni nah ga-ehˇ pah taˬ teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, k’oeˇ gaˇ uˬ ci ̭ ci ̭-iˇ-eu maˬ baw-a. 26 Miˇ k’ahˬ tsawˇ jeuˬ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ hawˇ-eu pyuˇ shuiˇ myawˬ gahˬ deuˬ, meuˬ k’oeˇ meuˬ-ahˇ yuˇ ahˇ g’eh teh ̭-a. 27 Ehˇ k’aw ̭, maˬ muiˬ maˬ shawˇ-eu jeˬ tiˬ jeˬ-iˬ meuˬ k’oeˇ meuˬ la ̭ k’oeˇ maˬ ya hehˇ ahˇ g’eh-a. Sha ̭ dawˇ-eu jeˬ mˇ-eu tsawˇ haˬ hawˇ-eu jaˬ myaw ̭ myaw ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ k’aw ̭, maˬ ya uˇ leˇ-a. Yawˇzaˬ-euˬ deh ̭-eu sa ̭ laˇ sahˬ bo ̭ la ̭ k’oeˇ tsawˇ myahˇ ahˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ teh ̭-ehˇ k’oeˇ gaˇ ya uˇ leˇ-eu meh.

22

1 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ ngaˬ-ahˇ deh ̭-eu sa ̭ laˇ lawˇ baˬ mehˬ nehˬ la ̭-euˬ meh. Miˬyehˇ hawˇ-eu Yawˇzaˬ-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ-ahˇ neh yoeˇ doˆ le-awˇ, doˆ coˆ-ehˇ haw mawˇ nya-eu shawˇ jehˆ ni g’eh-eu lawˇ baˬ pyeu ̭-eu meh. 2 Lawˇ baˬ k’oeˇ gawˆ-aˬ, meuˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ dahˇ-eu gaˇ jawˬ g’ahˇ ceh nyiˬ paˆ-ehˇ yoeˇ ka le ̭-eu meh. Lawˇ baˬ-euˬ k’oeˇ dzeˇ heu dzeˇ deh ̭-eu sa ̭ laˇ aˇ bawˇ bawˇ-awˇ, ba la tiˬ siˬ tiˬ poˆ aˇ siˬ siˬ-awˇ, tiˬ k’o ̭ tseˇ nyi ̭ lehˆ siˬ-eu meh. Aˇ bawˇ k’oeˇ bawˇ-euˬ aˇ pa ̭-aˬ, miˇ k’ahˬ tsawˇ jeuˬ deuˬ-ahˇ naˇ gawˇ bi taˬ leˇ-eu jaˆ g’aˬ pyeu ̭-eu meh. 3 Meuˬ k’oeˇ meuˬ la ̭ k’oeˇ Miˬyehˇ neh yaˬ k’ehˇ bi yaˬ-euˬ jeˬ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ ya mawˇ-a. Miˬyehˇ hawˇ-eu Yawˇzaˬ-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ meuˬ k’oeˇ meuˬ-ahˇ jaˆ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ k’aˆ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ uˬ duˬ tahˬ teh ̭-a. 4 Aˬ yaw ̭-euˬ myaˆ pyawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ya mawˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ naˇ k’awˇ-ahˇ aˬ yaw ̭-euˬ tsawˇ myahˇ bo ̭ taˬ teh ̭-a. 5 K’oeˇ gaˇ uˬ ci ̭ ci ̭ le-eu maˬ paˇ baw-ehˇ, tsiˇ k’mˬ hawˇ-eu nahˇ ma yaw sheh ̭ maˬ paˇ loˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ yaw sheh ̭ pyeu ̭-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ sahˬ paˬ geu ̭-awˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ ya uˆ lahˇ teh ̭-a. 6 K’oeˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ ngaˬ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Dawˬ heu deuˬ-aˬ, tsaˬ dui dawˇ dui dui-awˇ, jah dui dui paˬ-ehˇ g’eh-eu dawˬ deuˬ meh. K’oeˇ naˇ, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu deuˬ-ahˇ Yaw sahˇ Miˬyehˇ bi ̭-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ pyehˬ g’eh-awˇ, g’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ pyeu ̭ laˇ-eu gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ k’aˆ deuˬ-ahˇ bi mehˬ-iˇ-euˬ meh." 7 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naˇ haˬ-awˬ. Ngaˇ yaw kawˇ-ehˇ oe ma. Sahˬ bo ̭ heu ta ̭ la ̭ k’oeˇ mehˬ hu paw pyeu ̭ laˇ-eu gaˇ kawˆ Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah taˬ-euˬ dawˬ deuˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭-eu tsawˇ haˬ guiˬ lahˬ huiˬ-eu meh." 8 Ngaˇ Yoˇhaˬ-aˬ, gaˇ kawˆ heu deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ ya gaˬ ya mawˇ-euˬ ma. Gaˇ kawˆ heu deuˬ-ahˇ ngaˇ ya gaˬ ya mawˇ g’aˬ ngeh, ngaˬ-ahˇ gaˇ kawˆ heu deuˬ bi siˬ bi mawˇ la ̭-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ g’aˬ-euˬ aˬ kuiˇ dawˬ peh ga byaˆ-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu lehˇ g’eh-euˬ ma. 9 Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ngaˬ-ahˇ ehˇ-eu, "Teu lo ̭-ehˇ taˬ g’eh. Ngaˇ-aˬ, nawˬ lo ̭-ehˇ Miˬyehˇ-euˬ zaˬ k’aˆ tiˬ g’aˬ pyeu ̭-eu nawˬ-euˬ cawˬ ma. Nawˬ-euˬ aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ pyeu ̭-eu Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu deuˬ hawˇ-eu, sahˬ bo ̭ heu ta ̭ la ̭ k’oeˇ k’aˇ bo ̭ taˬ-euˬ dawˬ deuˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ cawˬ pyeu ̭-eu ma. Miˬyehˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-awˬ." 10 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ngaˬ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Sahˬ bo ̭ heu ta ̭ la ̭ k’oeˇ mehˬ hu paw pyeu ̭ laˇ-eu gaˇ kawˆ Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah taˬ-euˬ dawˬ deuˬ-ahˇ aˬ cawˬ maˬ bi siˬ ni taˬ laˆ za ̭ taˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, gaˇ kawˆ heu deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ pyeu ̭ laˇ-eu aˇ yamˬ peh laˇ-euˬ meh. 11 Yaw haiˬ jeˬ mˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ yaw haiˬ jeˬ mˇ tsa ̭ g’eh-awˇ, yaw jaw ̭ jeˬ mˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ yaw jaw ̭ jeˬ mˇ tsa ̭ g’eh lu ̭-uˇ. Yaw muiˬ jeˬ mˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ yaw muiˬ jeˬ mˇ tsa ̭ g’eh-awˇ, muiˬ-eu shawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ mehˬ hu paw muiˬ daˆ shawˇ daˆ le ̭ lu ̭-uˇ. 12 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naˇ haˬ-awˬ. Ngaˇ yaw kawˇ-ehˇ oe ma. Tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭-ahˇ yawˬ ha neh k’aˇ mˇ k’aˇ shaˇ dzeuˇ-euˬ lo ̭-ehˇ geuˇ ni la ̭ sawˬ bi ̭-eu g’aˇ duˬ ngaˇ oe ma. 13 Ngaˇ-aˬ, aˇ dahˬ beh-eu hawˇ-eu aˇ saˬ saˬ-eu g’aˬ ma. Dahˬ beh-eu jeˬ hawˇ-eu aˇ saˬ saˬ-eu jeˬ ma." 14 Yawˬ ha-euˬ pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ yaw muiˬ paˬ-ehˇ tsiˬ shawˇ-eu baˬ da neh deh ̭-eu sa ̭ laˇ aˇ bawˇ-euˬ aˇ siˬ ya dzaˬ-awˇ, meuˬ k’oeˇ meuˬ-euˬ lahˇ k’ehˬ-ahˇ neh meuˬ-ahˇ ya uˇ leˇ-eu aˬ kawˬ-aˬ za-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, guiˬ lahˬ huiˬ-eu meh. 15 Ehˇ k’aw ̭, deh ̭ jaw ̭ dui dui-eu tsawˇ haˬ deuˬ, maw loˬ ja maw mˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ, k’aˬ miˬ sheu-eu tsawˇ haˬ deuˬ, aˬ cawˬ-ahˇ seh ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ, tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ, ngehˬ-eu tmˇ-eu mˇ-eu shaˇ-eu la ̭ k’oeˇ jaˬ myaw ̭ myaw ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ, heu deuˬ-aˬ meuˬ-euˬ la ̭ nyiˇ ya jawˇ teh ̭-a. 16 "Ngaˇ Yeˬsuˇ-aˬ, Ka li zaˬ aˇ muˇ la ̭ k’oeˇ gaˇ kawˆ heu deuˬ naw ma ̭-ahˇ bi ehˇ gaˬ-eu g’aˇ duˬ, ngaˬ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ ma. Ngaˇ-aˬ, Daˬbiˇ-euˬ zaˬ ma. Aˬ guiˇ shawˬ ga shawˬ muiˇ pyeu ̭-eu ma." 17 Yaw sahˇ Miˬyehˇ hawˇ-eu dahˬ dzaˬ-iˇ-eu lehˇ g’eh-eu Zaˬmiˬ k’oeˇ g’aˬ "Laˇ-awˬ" lehˇ ehˇ-eu meh. K’aˇ ya gaˬ-euˬ tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ k’aw ̭, "Laˇ-awˬ" lehˇ ehˇ-awˬ. Iˇ cu ̭ k’aˇ meh ̭-eu tsawˇ haˬ laˇ-awˬ. K’aˇ dawˇ maw ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ deh ̭-eu sa ̭ laˇ iˇ cu ̭ yaw ̭ ngeh ̭-ehˇ dawˇ laˇ-awˬ. 18 Sahˬ bo ̭ heu ta ̭ la ̭ k’oeˇ ahˇ-eu mehˬ hu paw pyeu ̭ laˇ-eu gaˇ kawˆ Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah taˬ-euˬ dawˬ heu deuˬ-ahˇ k’aˇ ya gaˬ-euˬ tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭, yaw k’aˆ k’aˆ-ehˇ yahˇ-eu g’aˇ duˬ, ngaˇ Yoˇhaˬ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu ma. Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ dawˬ tiˬ dawˬ na dawˆ lahˬ naˇ, aˬ yaw ̭ ya daˬ-eu k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ uˬ ta ̭, sahˬ bo ̭ heu ta ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ Miˬyehˇ aˬ yaw ̭-ahˇ paˇ ciˬ pi teh ̭-a. 19 Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na, mehˬ hu paw pyeu ̭ laˇ-eu gaˇ kawˆ ehˇ taˬ-euˬ sahˬ bo ̭ heu ta ̭ la ̭ k’oeˇ ahˇ-eu dawˬ tiˬ dawˬ na yuˇ dzeh naˇ, sahˬ bo ̭ heu ta ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ sa ̭ laˇ bi deh ̭-eu aˇ bawˇ-euˬ aˇ siˬ hawˇ-eu Muiˬ-eu shawˇ-eu Meuˬ-ahˇ jaˆ-eu aˬ yaw ̭-ahˇ o ̭-eu jeˬ, Miˬyehˇ neh bi yuˇ k’o ̭ jiˇ teh ̭-a. 20 Gaˇ kawˆ heu deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ saˇ kiˇ kamˬ-eu g’aˬ ehˇ-eu, "Ngaˇ yaw kawˇ-ehˇ oe ma. Maˇ maˇ ni yaw kawˇ-ehˇ oe ma." Aˬ miˬ. Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ-oˇ, oe-awˬ. 21 Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ-euˬ guiˬ lahˬ yaw dzahˇ yawˬ g’aˬ na lu ̭ k’oeˇ taˆ jaˆ lu ̭-uˇ.