MAˬKUˆ

1

1 Heu-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ Yeˬsuˇ Ka li gaˇ kawˆ Laˬ k’aˬ cehˇ-eu Guiˬ lahˬ dawˬ meh. 2 Gaˇ kawˆ heu-aˬ, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu Iˇsaˬyaˇ neh heu lo ̭-ehˇ bo ̭-euˬ gaˇ aˇ dahˬ beh taˬ-euˬ meh. "Miˬyehˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. ’Haw yawˬ, nawˇ iˇ-eu gaˇ ma-ahˇ, lehˬ hmˬ laˆ saˆ taˬ-eu g’aˇ duˬ, ngaˬ-euˬ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ-ahˇ ngaˇ, nawˬ-euˬ mehˬ hu pyehˬ g’eh-eu ma. 3 Bawˇ tsahˬ bawˇ dahˇ la ̭ k’oeˇ jawˇ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ tiˬ g’aˬ guˇ lu ̭ meh. SahˬpaˬMiˬyehˇ oe-eu g’aˇ duˬ, gaˇ ma lehˬ hmˬ laˆ saˆ taˬ-awˬ. Aˬ yaw ̭ oe-eu gaˇ ma k’oeˇ kahˇ, dawˇ coe ni shaˇ dahˇ doˆ taˬ-awˬ."’ 4 Iˇ cu ̭ shawˇ-eu Yoˇhaˬ bawˇ tsahˬ bawˇ dahˇ-ahˇ doˆ le-awˇ, heu lo ̭-ehˇ dawˬ mehˬ mehˬ-euˬ meh. "Iˬ baˇ noeˬ poˆ-awˇ iˇ cu ̭ shawˇ-awˬ. Miˬyehˇ naw ma ̭-ahˇ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ la ̭ teh ̭-a." 5 Yuˇdaˆ miˇ k’ahˬ hawˇ-eu Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni, Yoˇhaˬ dawˬ mehˬ mehˬ gaˇ naˇ haˬ-iˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ yawˬ ha-euˬ iˬ baˇ ja doˆ jiˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ neh Yawˇdaˬ lawˇ baˬ la ̭ k’oeˇ iˇ cu ̭ bi shawˇ-euˬ meh. 6 Yoˇhaˬ-aˬ, law taw ca ̭ hm neh za ̭ taˬ-euˬ mehˬ tsoeˬ dm-awˇ, shaˬ k’oˆ jo ̭ pa ̭ pa ̭ lu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ dzaˬ-eu dzaˇ-aˬ, nyehˇ bahˇ hawˇ-eu bawˇ tsahˬ byaˬ byaˬ uiˇ meh. 7 Aˬ yaw ̭ dawˬ mehˬ mehˬ-awˇ ehˇ-eu, "Ngaˬ-euˬ mehˬ nah oe lu ̭-eu g’aˬ-aˬ, ngaˇ naˆ maˬ tseˇ baoˬ huiˬ-eu meh. Ngaˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ sehˬ nawˆ aˇ caˆ-ahˇ awˆ k’o ̭-awˇ puiˇ nehˬ-eu teh ̭-ehˇ k’aw ̭ maˬ geuˇ nya. 8 Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ iˇ cu ̭ la ̭ k’oeˇ iˇ cu ̭ shawˇ nehˬ-euˬ ma. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-aˬ, Muiˬ-eu shawˇ-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ la ̭ k’oeˇ iˇ cu ̭ shawˇ nehˬ la ̭ teh ̭-a." 9 G’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ, Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ Naˬzaˬlehˇ meuˬ-ahˇ neh Yeˬsuˇ oe-awˇ, Yawˇdaˬ lawˇ baˬ la ̭ k’oeˇ Yoˇhaˬ neh iˇ cu ̭ bi shawˇ-euˬ meh. 10 Yeˬsuˇ iˇ cu ̭ la ̭ k’oeˇ neh doˆ laˇ-eu nehˬ-ehˇ, mˬ pah le-awˇ, Yaw sahˇ Miˬyehˇ k’aˬ k’oeˬ lo ̭-ehˇ aˬ yaw ̭ k’oeˇ taˆ za ̭ le lu ̭ gaˇ aˬ yaw ̭ ya mawˇ-euˬ meh. 11 "Nawˇ-aˬ, ngaˇ zawˇ gaˬ-eu ngaˬ-euˬ Zaˬmaˇ ma. Nawˬ-ahˇ ngaˇ nui k’ahˇ shiˇ dui dui ma" lehˇ, mˬ k’oeˇ taˆ teˇ saˇ gaˬ doˆ le-euˬ meh. 12 Tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ, Yaw sahˇ Miˬyehˇ neh Yeˬsuˇ-ahˇ bawˇ tsahˬ bawˇ dahˇ la ̭ k’oeˇ bi iˇ-euˬ meh. 13 Bawˇ tsahˬ bawˇ dahˇ la ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭ oeˬ tseˇ nah jawˇ-awˇ, Saˬdaˬ neh muˇ juˇ bi juˇ-euˬ meh. Bawˇ tsahˬ jeˬ zaˬ yaw haiˬ deuˬ k’aw ̭, k’oeˇ gaˇ jawˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ngehˬ g’eh nehˬ-euˬ meh. 14 Yoˇhaˬ-ahˇ aˬ cawˬ neh tawˬ la ̭ k’oeˇ bi nyeh ̭ uˇ g’aˬ ngeh, Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ Yeˬsuˇ iˇ-awˇ, Miˬyehˇ-euˬ Laˬ k’aˬ cehˇ-eu Guiˬ lahˬ dawˬ mehˬ-iˇ-euˬ meh. 15 Aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Aˇ yamˬ tsaˬ laˇ-euˬ meh. Miˬyehˇ miˇ k’ahˬ keuˆ le-eu dawˬ peh peh laˇ-euˬ meh. Iˬ baˇ noeˬ poˆ-awˇ Laˬ k’aˬ cehˇ-eu Guiˬ lahˬ dawˬ-ahˇ jah-awˬ." 16 Gaˬliˬlehˇ lah lah dzeˇ caw caw-ehˇ Yeˬsuˇ iˇ lu ̭ ngeh, ngaˬ shaˬ poˆ-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu Siˇmoˬ hawˇ-eu Aˬdehˬlehˬ aˬ nya ̭ mehˇ nmˇ za dzeh lu ̭ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. 17 Aˬ nya ̭ nmˇ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˬ-euˬ mehˬ nah caw teh laˇ-awˬ. Ngaˬ shaˬ poˆ-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu naw nya ̭ nmˇ-ahˇ, tsawˇ haˬ poˆ-eu tsawˇ haˬ bi geu ̭ ma." 18 Aˬ nya ̭ nmˇ za byehˇ dzeh ya ̭-awˇ, tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah caw teh g’eh-euˬ meh. 19 Mehˬ hu paw paˇ iˇ g’eh ngeh, Zeˬbeˬdehˇ-euˬ aˬ li Yaˬkoˆ hawˇ-eu Yoˇhaˬ aˬ nya ̭ nmˇ-ahˇ paˇ mawˇ-euˬ meh. Aˬnya ̭ nmˇ-aˬ, lawˬ la ̭ k’oeˇ uˇ-awˇ, za do ̭ lu ̭-eu meh. 20 Mawˇ le-euˬ nehˬ-ehˇ tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ, aˬ nya ̭ nmˇ-ahˇ Yeˬsuˇ kuˇ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, aˬ nya ̭ nmˇ-aˬ, aˬ da Zeˬbeˬdehˇ hawˇ-eu g’aˬ mahˇ poeˬ bi ̭-awˇ k’ehˇ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ, lawˬ la ̭ k’oeˇ bi jawˇ ya ̭-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ mehˬ nah caw teh g’eh-euˬ meh. 21 Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ Gaˬbeˬneˬoˬ meuˬ-ahˇ iˇ-awˇ, Jawˇ nah keuˆ laˇ ngeh, uˬ duˬ tahˬ nymˇ -ahˇ Yeˬsuˇ le-awˇ, mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ meh. 22 Aˬ yaw ̭ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ gaˇ k’aˇ ya gaˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ zahˬ leˇ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ mehˬ-eu tsoˆ-eu k’oeˇ-aˬ, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ mehˬ gaˇ maˬ duˇ ni, baoˬ ahˇ-eu la ̭ k’oeˇ mehˬ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 23 K’oeˇ ngeh, neh ̭ yaw jaw ̭ uˇ-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ k’oeˇ nymˇ la ̭ k’oeˇ uˇ laˇ-awˇ, 24 guˇ guˇ-ehˇ ehˇ-eu, "Naˬzaˬlehˇ tsawˇ haˬ Yeˬsuˇ-oˇ, nawˇ nga ma ̭-ahˇ aˬ jeˬ ta ̭ te. Nga ma ̭-ahˇ laˆ cawˆ-eu lehˇ oe teˬ loˇ. Nawˬ-ahˇ ngaˇ siˬ nya ma. Nawˇ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ muiˬ-eu shawˇ-eu g’aˬ k’ehˇ meh." 25 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ dehˬ-awˇ ehˇ-eu, "Ciˬ cuˇ ni jawˇ-awˇ, tsawˇ haˬ teu g’aˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ neh doˆ-iˇ-awˬ." 26 Neh ̭ yaw jaw ̭ k’oeˇ mawˇ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ yaw k’aˆ-ehˇ bi teuˆ laˇ-awˇ, tiˬ teˇ guˇ k’aˆ laˇ-awˇ doˆ-iˇ-euˬ meh. 27 Tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ zahˬ dui dui leˇ-awˇ, tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Teu aˬ joˆ-ehˇ g’eh-eu nga. Mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-eu yaw shui ̭ tiˬ jeˬ nga loˇ. Tsawˇ haˬ teu g’aˬ neh ̭ yaw jaw ̭ deuˬ-ahˇ dawˬ bi ̭ nya gaˇ keuˆ ni baoˬ ahˇ-awˇ, neh ̭ k’oeˇ deuˬ aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ ya naˇ haˬ-eu nga laˬ." 28 K’oeˇ ngeh, Yeˬsuˇ-euˬ gaˇ kawˆ k’oeˇ, tiˬ po ̭ teh ̭-ehˇ Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ gaˬ doe-iˇ-euˬ meh. 29 Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ k’oeˇ deuˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ-ahˇ neh doˆ le-awˇ, Siˇmoˬ hawˇ-eu Aˬdehˬlehˬ pehˬ-euˬ nymˇ-ahˇ iˇ-euˬ meh. Yaˬkoˆ hawˇ-eu Yoˇhaˬ aˬ nya ̭ g’eh ahˇ-eu meh. 30 Siˇmoˬ-euˬ tsawˇ mawˬ zaˬ miˬ zaˬ g’aˬ pyaˬ-eu yu ̭ lu ̭-eu meh. Yeˬsuˇ oe keuˆ-euˬ nehˬ-ehˇ, aˬ yaw ̭ pyaˬ lu ̭-eu gaˇ kawˆ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 31 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ iˇ-awˇ, aˬ la ̭-ahˇ nyeh ̭ tehˬ-awˇ g’eu tuˇ nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ pyaˬ-eu taˬ leˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ lehˬ hmˬ laˆ saˆ nehˬ-euˬ meh. 32 Nahˇ ma ga ahˇ-awˇ uˬ ci ̭ ci ̭ le ngeh, naˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ hawˇ-eu neh ̭ uˇ-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ, Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ sheuˬ la ̭-euˬ meh. 33 Meuˬ k’oeˇ meuˬ la ̭ k’oeˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭, nymˇ k’oeˇ nymˇ mehˬ shi uiˬ laˇ jiˇ-euˬ meh. 34 Naˇ gawˇ g’awˬ mya jeˬ ahˇ-eu tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni-ahˇ Yeˬsuˇ laˆ taˬ nehˬ-awˇ, neh ̭ uˇ-eu tsawˇ haˬ g’awˬ mya g’aˬ-ahˇ neh ̭ teh doˆ nehˬ-euˬ meh. Neh ̭ k’oeˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ dawˬ tiˬ dawˬ-iˬ maˬ bi ngehˬ doˆ laˇ-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ aˬ suˇ g’aˬ pyeu ̭-eu neh ̭ k’oeˇ deuˬ siˬ nya-eu meh. 35 Yawˬ shawˬ yawˬ uˬ bya maˬ bya laˇ mi naˆ-ehˇ, Yeˬsuˇ tuˇ-awˇ, nymˇ k’oeˇ nymˇ-ahˇ neh doˆ-iˇ-euˬ meh. Meuˬ la ̭ nyiˇ iˇ doˆ-awˇ, ciˬ cuˇ ni g’eh-eu jawˇ duˬ-ahˇ guiˬ lahˬ shaˇ-iˇ-euˬ meh. 36 Siˇmoˬ hawˇ-eu cawˬ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ poˆ-iˇ-euˬ meh. 37 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ mawˇ ngeh, "Tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ nawˬ-ahˇ poˆ lu ̭ meh" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 38 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Aˬ dui ma ̭ heu paw jaˆ-eu pu deuˬ-ahˇ ya iˇ meh. Pu k’oeˇ deuˬ-ahˇ k’aw ̭, ngaˇ dawˬ mehˬ ya mehˬ-iˇ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, k’oeˇ gaˇ dawˬ mehˬ mehˬ-iˇ-eu lehˇ ngaˇ oe-euˬ ma." 39 K’oeˇ naˇ, Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ doe ni aˬ yaw ̭ iˇ-awˇ, uˬ duˬ tahˬ nymˇ la ̭ k’oeˇ dawˬ mehˬ mehˬ mehˬ-ehˇ cah-awˇ, neh ̭ uˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ neh ̭ teh doˆ nehˬ-euˬ meh. 40 Coiˬ doi naˇ-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ oe-awˇ, pawˬ tsui ̭ pawˬ dmˬ dmˬ-awˇ, "Nawˇ jahˇ nehˬ la ̭ maw ̭ naˇ, ngaˇ muiˬ laˇ shawˇ laˇ ni jahˇ nya meh" lehˇ ehˇ-eu meh. 41 Aˬ yaw ̭-ahˇ Yeˬsuˇ g’awˬ shaˬ haw gaˬ-awˇ, aˬ la ̭ cawˬ ja-awˇ toeˬ ciˆ nehˬ-eu la ̭ k’oeˇ, "Ngaˇ jahˇ nehˬ maw ̭-eu ma. Muiˬ laˇ shawˇ laˇ-awˬ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 42 Coiˬ doi naˇ gawˇ k’oeˇ ja pyuˬ ni byoˆ-iˇ jiˇ-awˇ, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ muiˬ laˇ shawˇ laˇ-euˬ meh. 43 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ Yeˬsuˇ yaw k’aˆ k’aˆ-ehˇ ehˇ nehˬ-awˇ bi g’o ̭-iˇ-euˬ meh. 44 "Naˇ haˬ sheˇ. Gaˇ kawˆ heu tiˬ g’aˬ-ahˇ-iˬ taˬ ehˇ nehˬ de. Tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ piˇ ma jawˇ gaˇ le-awˇ, nawˬ-euˬ g’awˇ mawˇ-ahˇ bi pyehˆ tseˇ haw leˇ-awˬ. K’oeˇ naˇ, nawˇ naˇ gawˇ taˬ leˇ-euˬ gaˇ kawˆ tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ bi siˬ duˬ-eu g’aˇ duˬ, Moˇseˬ neh dawˬ bi ̭ taˬ ya ̭-euˬ lawˇ-eu shehˇ-eu jeˬ lawˇ-iˇ-awˬ." 45 Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ g’o ̭-iˇ-awˇ, gaˇ kawˆ k’oeˇ yawˬ gaˇ na lu ̭ ja doe-iˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ neh aˇ dzehˬ ja byah dzeuˇ-euˬ miˇ neh, Yeˬsuˇ aˬ cawˬ mawˇ mawˇ-ehˇ meuˬ la ̭ k’oeˇ maˬ iˇ nya ni pyeu ̭-iˇ-euˬ meh. Meuˬ-euˬ la ̭ nyiˇ paw ciˬ cuˇ ni g’eh gaˇ teh ̭-ehˇ aˬ yaw ̭ jawˇ-awˇ, yawˬ paw na lu ̭ jawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ laˇ-euˬ meh.

2

1 Heu myaˆ nah byah laˇ ngeh, Gaˬbeˬneˬoˬ meuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ paˇ g’o ̭-iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ iˇ kahˇ-ahˇ jawˇ lu ̭-eu gaˇ kawˆ gaˬ byah-iˇ-euˬ meh. 2 Tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni uiˬ laˇ-euˬ miˇ neh, nymˇ la ̭ k’oeˇ maˬ deˇ leˇ-eu uˬ ta ̭, la ̭ nyiˇ paw k’aw ̭ jawˇ k’aˇ maˬ za-a. Tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ dawˬ mehˬ mehˬ nehˬ lu ̭-eu meh. 3 K’oeˇ ngeh, tsawˇ haˬ oeˬ g’aˬ kuiˇ shiˇ la ̭ shiˇ shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ ba ̭ ha laˇ-euˬ meh. 4 Tsawˇ haˬ tiˬ teuˇ jawˇ-eu miˇ neh, Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ maˬ ba ̭ keuˆ g’eh nya-ehˇ, Yeˬsuˇ-euˬ uˬ duˬ uˬ taˆ nyiˬ paˆ-ehˇ, nymˇ mˬ laˆ peh ̭-euˬ meh. Nymˇ mˬ laˆ peh ̭ g’aˬ ngeh, kuiˇ shiˇ la ̭ shiˇ shiˇ-eu tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ gawˬ pu k’oeˇ taˆ bi yu ̭-awˇ, maˇ peh ̭ k’oeˇ tsahˇ-ahˇ neh aˬ za za-ehˇ pyehˬ ka-euˬ meh. 5 Aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ naˆ naˆ-ehˇ jah gaˇ Yeˬsuˇ ya mawˇ ngeh, kuiˇ shiˇ la ̭ shiˇ shiˇ-euˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ, "Ngaˬ li-oˇ, nawˬ-euˬ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ g’aˬ-euˬ ma" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 6 K’oeˇ gaˇ nuiˇ lu ̭-eu Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ tiˬ paˆ na deuˬ, yawˬ haˇ yaw ha heu lo ̭-ehˇ shaˇ noeˬ lu ̭-eu meh. 7 "Tsawˇ haˬ heu g’aˬ aˬ joˆ-ehˇ teu lo ̭-ehˇ ehˇ peuˬ-eu nga. Teu-aˬ, Miˬyehˇ-ahˇ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ ehˇ gaˇ duˇ-eu meh. Miˬyehˇ maˬ ngeuˇ naˇ, aˬ suˇ g’aˬ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ nya ta." 8 Aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ shaˇ noeˬ lu ̭-eu gaˇ kawˆ Yeˬsuˇ tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ siˬ nya-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Naw ma ̭-euˬ nui ma la ̭ k’oeˇ aˬ jeˬ miˇ neh teu lo ̭-ehˇ noeˬ lu ̭ te. Kuiˇ shiˇ la ̭ shiˇ shiˇ-eu tsawˇ haˬ heu g’aˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ ehˇ nehˬ-eu awˬ dzehˬ ta. 9 ’Nawˬ-euˬ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ g’aˬ-euˬ meh’ lehˇ ehˇ-eu awˬ dzehˬ ta loˇ. ’Tuˇ-awˇ, nawˬ-euˬ gawˬ pu ba ̭-awˇ cah-awˬ’ lehˇ ehˇ nehˬ-eu awˬ dzehˬ ta loˇ. 10 Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-aˬ, miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ-eu baoˬ jaˆ-eu gaˇ kawˆ, ngaˇ naw ma ̭-ahˇ bi siˬ bi mawˇ ma." K’oeˇ naˇ, kuiˇ shiˇ la ̭ shiˇ shiˇ-eu tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-eu, 11 "Tuˇ-awˇ, nawˬ-euˬ gawˬ pu ba ̭-awˇ g’o ̭-iˇ-awˬ lehˇ nawˬ-ahˇ ngaˇ ehˇ-eu ma." 12 Aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭ haw lu ̭ ngeh, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ tuˇ laˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ gawˬ pu yaw kawˇ-ehˇ ba ̭-awˇ doˆ-iˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭ zahˬ dui dui leˇ-awˇ, Miˬ yehˇ-ahˇ ja ceuˬ-eu la ̭ k’oeˇ ehˇ-eu, "Heu lo ̭-ehˇ g’eh-eu jeˬ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ mawˇ haw-aˬ." 13 Gaˬliˬlehˇ lah lah dzeˇ Yeˬsuˇ tiˬ poˆ paˇ iˇ-euˬ meh. Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ uiˬ laˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ meh. 14 Aˬ yaw ̭ mehˬ hu paw cah g’eh lu ̭ geh, Aˬlaˬpehˇ-euˬ aˬ li Leˬbiˇ lehˇ myahˇ-euˬ kawˬ ta ̭-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ, saˇ naˇ la ̭ k’oeˇ nuiˇ lu ̭ gaˇ mawˇ-euˬ meh. "Ngaˬ-euˬ mehˬ nah caw teh laˇ-awˬ" lehˇ Yeˬsuˇ ehˇ ngeh, Leˬbiˇ tsawˬ tuˇ laˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ mehˬ nah caw teh g’eh-euˬ meh. 15 K’oeˇ naˇ, Leˬbiˇ-euˬ nymˇ-ahˇ Yeˬsuˇ hawˬ dzaˬ-euˬ meh. Kawˬ ta ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ hawˇ-eu iˬ baˇ zaˬ deuˬ g’awˬ mya ni, Yeˬsuˇ mehˬ nah caw teh lu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ g’awˬ mya ni, Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ nehˬ-ehˇ hawˬ jawˬ jawˬ-awˇ dzaˬ-euˬ meh. 16 Aˬ caw neh iˬ baˇ zaˬ lehˇ myahˇ-awˇ bi sawˇ dzeh taˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ hawˇ-eu kawˬ ta ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ nehˬ-ehˇ Yeˬsuˇ hawˬ dzaˬ ta ̭ gaˇ, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ pyeu ̭-eu Paˬliˬsehˇ deuˬ ya mawˇ ngeh, "Aˬ jeˬ miˇ neh k’oeˇ lo ̭-ehˇ g’eh-eu tsawˇ haˬ deuˬ nehˬ-ehˇ aˬ yaw ̭ dzaˬ ta ̭ dawˇ ta ̭ ta" lehˇ, Yeˬsuˇ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ naˇ haˬ-euˬ meh. 17 Aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ Yeˬsuˇ ya gaˬ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ k’o ̭ nehˬ-euˬ meh. "Jawˇ saˇ doˆ lu ̭-eu deuˬ naˇ gawˇ laˆ saˆ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ maˬ loˬ-a. Jawˇ saˇ maˬ doˆ-eu deuˬ teh ̭-ehˇ loˬ-eu meh. Aˬ cawˬ yaw zeu baw-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ kuˇ-eu lehˇ ngaˇ oe-euˬ maˬ ngeuˇ. Iˬ baˇ zaˬ deuˬ-ahˇ kuˇ-eu lehˇ ngaˇ oe-euˬ ma." 18 Tiˬ poˆ-aˬ, Iˇ cu ̭ shawˇ-eu Yoˇhaˬ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ hawˇ-eu Paˬliˬsehˇ deuˬ maˬ dzaˬ-eu zahˇ jahˇ-euˬ meh. Tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ laˇ-awˇ ehˇ-eu, "Iˇ cu ̭ shawˇ-eu Yoˇhaˬ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ hawˇ-eu, Paˬliˬsehˇ deuˬ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ maˬ dzaˬ-eu zahˇ jahˇ k’aw ̭, aˬ jeˬ miˇ neh nawˬ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ k’oeˇ lo ̭-ehˇ maˬ jahˇ ta." 19 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Oeˇ mˇ baˇ gaˇ laˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ maˬ dzaˬ-eu zahˇ jahˇ teh ̭-a loˇ. Maˬ jahˇ-aˇ. Miˬ zaˬ sheuˬ-eu g’aˬ aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ k’aˇ jawˇ k’oeˇ keuˆ ni, maˬ dzaˬ-eu zahˇ maˬ jahˇ-aˇ. 20 Ehˇ k’aw ̭, miˬ zaˬ sheuˬ-eu g’aˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ maˬ bi jawˇ ni bi sheuˬ byoˆ g’eh-eu tiˬ nah keuˆ le teh ̭-a. K’oeˇ ngeh jawˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ dzaˬ-eu zahˇ jahˇ teh ̭-a. 21 "Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ mehˬ tsoeˬ yaw cehˇ-ahˇ saˬ paˇ yaw shui ̭ neh pehˇ tsahˇ maˬ do ̭-aˇ. K’oeˇ lo ̭-ehˇ do ̭ naˇ, pehˇ tsahˇ yaw shui ̭ k’oeˇ baˬ da neh mehˬ tsoeˬ yaw cehˇ k’oeˇ kahˇ paˇ pyaˬ dzehˬ-iˇ-awˇ, yaw beh naˆ maˬ tseˇ maˇ k’ehˬ jeˇ dzehˬ laˇ teh ̭-a. 22 K’oeˇ gaˇ duˇ ni, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ shehˆ ahˇ-eu shaˬ k’oˆ iˇ puˬ yaw oeˇ la ̭ k’oeˇ, aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ yaw shui ̭ maˬ shehˆ ahˇ-aˇ. K’oeˇ lo ̭-ehˇ jahˇ naˇ, aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ k’oeˇ shaˬ k’oˆ iˇ puˬ-ahˇ dzaˬ peh ̭-awˇ, aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ k’aˇ-iˇ-eu uˬ ta ̭, shaˬ k’oˆ iˇ puˬ cawˆ-iˇ teh ̭-a. Aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ yaw shui ̭-ahˇ, shaˬ k’oˆ iˇ puˬ yaw shui ̭ la ̭ k’oeˇ ya shehˆ ahˇ-eu meh." 23 Jawˇ nah ngeh nah Yeˬsuˇ cehˇ yaˇ-ahˇ iˇ paˆ g’eh ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah caw teh lu ̭-eu zaˬ lahˇ deuˬ cehˇ nmˇ tseuˆ tseuˆ-ehˇ cah-eu meh. 24 Paˬliˬsehˇ deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Haw sheˇ. Aˬ jeˬ miˇ neh Jawˇ nah ngeh nah maˬ mˇ k’mˬ-eu jeˬ aˬ yaw ̭ ma ̭ mˇ ta." 25 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Daˬbiˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ hawˬ meh ̭ meh ̭ dui dui laˇ-awˇ, tiˬ jeˬ paˬ maˬ dzaˬ-ehˇ maˬ g’eh nya ni pyeu ̭ laˇ ngeh, aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-euˬ gaˇ kawˆ naw ma ̭ maˬ ya gui haw-aˬ loˇ. 26 Miˬyehˇ-euˬ nymˇ la ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭ uˇ leˇ-awˇ, Miˬyehˇ-ahˇ lawˇ nehˬ taˬ-euˬ kaˬ muˇ dzaˬ-euˬ meh. Aˬbyaˬdaˬ Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ geu ̭ ngeh ziˇ-ahˇ, k’oeˇ lo ̭-ehˇ pyeu ̭ ya ̭-euˬ meh. Aˬ dui-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇ, piˇ ma deuˬ teh ̭-ehˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ g’eh-eu dzaˇ deuˬ dzaˬ k’mˬ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, Daˬbiˇ aˬ yaw ̭ dzaˬ-euˬ u ta ̭, aˬ yaw ̭-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ k’aw ̭ bi ̭ nehˬ-awˇ bi dzaˬ-euˬ meh." 27 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Jawˇ nah-aˬ, tawˇ haˬ zaˬ g’aˇ duˬ muiˬ ni beh taˬ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. Jawˇ nah g’aˇ duˬ tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ beh taˬ-euˬ maˬ ngeuˇ-a. 28 Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-aˬ, Jawˇ nah-ahˇ uˆ lahˇ-eu Sahˬpaˬ k’aw ̭ ngeuˇ meh."

3

1 K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ uˬ duˬ tahˬ nymˇ-ahˇ le-euˬ meh. Aˬ la ̭ tiˬ pyawˬ shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ k’oeˇ gaˇ jawˇ-eu meh. 2 Jawˇ nah ngeh nah tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ Yeˬsuˇ laˆ taˬ nehˬ nga loˇ lehˇ haw duˬ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ yaw lehˬ poˆ-eu lehˇ noeˬ gahˇ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ deuˬ k’aw ̭, k’oeˇ gaˇ jawˇ-eu meh. 3 Aˬ la ̭ tiˬ pyawˬ shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ, "Mehˬ shi paw doˆ laˇ-awˬ" lehˇ, Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 4 K’oeˇ naˇ, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ naˇ haˬ-eu, "Jawˇ nah ngeh nah Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ aˬ dui-ahˇ aˬ geu jeˬ bi mˇ la ̭ taˬ. Yaw muiˬ jeˬ bi mˇ la ̭ taˬ loˇ. Maˬ muiˬ-eu jeˬ bi maˇ la ̭ taˬ loˇ. Aˬ cawˬ-euˬ sa ̭ laˇ-ahˇ ka k’o ̭-eu jeˬ bi mˇ la ̭ taˬ loˇ. Aˬ cawˬ-ahˇ seh ̭-eu jeˬ bi mˇ la ̭ taˬ loˇ." Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ dawˬ maˬ tmˇ-a. 5 Tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ haw-awˇ nui ma pehˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ nui ma g’ahˇ-awˇ lehˬ dui dui gaˇ aˬ yaw ̭ g’awˬ shaˬ gaˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ "Aˬ la ̭ cawˬ ja-awˬ" lehˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-awˇ, aˬ yaw ̭ aˬ la ̭ caw ja ngeh, la ̭ shiˇ shiˇ-eu taˬ leˇ-euˬ meh. 6 K’oeˇ ngeh, Paˬliˬsehˇ deuˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ la ̭ k’oeˇ neh doˆ-iˇ-awˇ, Heˬloˆ aˇ muˇ la ̭ k’oeˇ uˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ nehˬ-ehˇ tahˬ dzoeˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ seh ̭-eu g’aˇ duˬ bawˬ dzaˬ-euˬ meh. 7 Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ Gaˬliˬlehˇ lah-ahˇ iˇ-euˬ meh. Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ hawˇ-eu Yuˇdaˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ, baˬ ma ̭ puˇ jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ mehˬ nah caw teh-eu meh. 8 Iˇduˇmehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ, Yawˇdaˬ lawˇ baˬ nahˇ ma doˆ k’ehˬ paw k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu tsawˇhaˬ deuˬ hawˇ-eu, Duˇlu meuˬ hawˇ-eu Siˇdoˬ meuˬ-euˬ gahˬ kaˬ-ahˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ k’aw ̭ caw teh lu ̭-eu meh. Yeˬsuˇ neh mˇ-euˬ gaˇ deuˬ gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ ma ̭ ya gaˬ-euˬ miˇ neh, Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ oe-euˬ meh. 9 Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ k’oeˇ myaˬ dui dui-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭-ahˇ tahˬ tehˬ laˇ gaˇ guˆ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ g’aˇ duˬ lawˬ tiˬ laˇ lehˬ hmˬ taˬ-awˬ lehˇ, zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 10 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni-ahˇ aˬ yaw ̭ naˇ gawˇ laˆ taˬ nehˬ haw-euˬ miˇ neh, naˇ-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭, aˬ yaw ̭-ahˇ toeˬ ciˆ-eu lehˇ tahˬ tahˬ-ehˇ oe lu ̭-eu meh. 11 Neh ̭ yaw jaw ̭ uˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ k’aˇ mawˇ le ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ shi ga byaˆ-awˇ, "Nawˇ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ meh" lehˇ guˇ-eu meh. 12 Aˬ yaw ̭ aˬ suˇ g’aˬ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ a ̭ cawˬ-ahˇ maˬ ehˇ mehˬ-eu g’aˇ duˬ, neh ̭ yaw jaw ̭ k’oeˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ yaw k’aˆ k’aˆ-ehˇ dawˬ bi ̭-euˬ meh. 13 K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ gawˬ jawˬ-ahˇ daˆ leˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ nui ma tsaˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ kuˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ laˇ-euˬ meh. 14 Aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ bi jawˇ-eu g’aˇ duˬ hawˇ-eu, dawˬ mehˬ bi mehˬ-iˇ-eu g’aˇ duˬ, tsawˇ haˬ tseˇ nyi ̭ g’aˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ tseˇ doˆ-awˇ, g’aˬ k’ehˇ lehˇ myahˇ nehˬ-euˬ meh. 15 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ, neh ̭ teh doˆ nya-eu baoˬ bi ̭ nehˬ-euˬ meh. 16 Yeˬsuˇ neh tseˇ doˆ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ tseˇ nyi ̭ g’aˬ-aˬ, heu deuˬ meh. Yeˬsuˇ neh Beˬtuˆluˆ lehˇ myahˇ nehˬ-euˬ Siˇmoˬ, 17 "Mˬ jeˬ tsawˬ tehˆ-euˬ zaˬ deuˬ" lehˇ dawˬ tsui ̭ ehˇ maw ̭-eu tsawˇ myahˇ pyeu ̭-eu "Bawˇneˬgehˇ" lehˇ myahˇ nehˬ-euˬ Zeˬbeˬdehˇ-euˬ aˬ li Yaˬkoˆ hawˇ-eu Yoˇhaˬ aˬ nya ̭ nmˇ, 18 Aˬdehˬlehˬ, Piˇliˇpuˆ, Baˬtawˇlaˬmehˇ, Ma ̭tehˬ, Toˇmaˆ, Aˬlaˬpehˇ-euˬ aˬ li Yaˬkoˆ, Taˬdehˇ, Kaˬnaˬniˇ aˇ muˇ la ̭ k’oeˇ uˇ-eu Siˇmoˬ hawˇ-eu, 19 aˇ nah Yeˬsuˇ-ahˇ ahˬ dzaˬ-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Yuˇdaˆ Iˇsaˬgaˬliˬoˆ heu deuˬ meh. 20 K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ iˇ kahˇ-ahˇ g’o ̭-iˇ-euˬ meh. Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma paˇ uiˬ laˇ-euˬ miˇ neh, Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ hawˬ dzaˬ-eu maˬ dah-a. 21 Yeˬsuˇ-euˬ aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ deuˬ gaˇ kawˆ k’oeˇ ya gaˬ ngeh, Yeˬsuˇ-ahˇ sheuˬ k’o ̭ laˬ-iˇ-eu lehˇ iˇ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, "Yeˬsuˇ tsawˇ uˬ uˬ-iˇ-euˬ ngaˇ" lehˇ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ ehˇ lu ̭-eu meh. 22 Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ neh oe-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, "Aˬ yaw ̭-euˬ la ̭ k’oeˇ Beˬlaˇzeˬbuˇlaˆ uˇ-eu nga. Neh ̭ sahˬ paˬ neh aˬ yaw ̭-ahˇ neh ̭ teh doˆ nya-eu baoˬ bi ̭ taˬ-euˬ nga" lehˇ ehˇ-eu meh. 23 K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ kuˇ-awˇ, yaw jeˬ ma jeˬ ja mehˬ-eu la ̭ k’oeˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Neh ̭ Saˬdaˬ yawˬ haˇ yawˬ ha aˬ joˆ-ehˇ teh doˆ nya ta. 24 Miˇ k’ahˬ tiˬ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ aˇ muˇ g’awˬ mya muˇ muˇ paˆ-awˇ guiˇ deuˆ naˇ, miˇ k’ahˬ k’oeˇ k’ahˬ maˬ zi ̭-aˇ. 25 Nymˇ jiˇ tiˬ jiˇ la ̭ k’oeˇ aˇ muˇ g’awˬ mya muˇ muˇ-awˇ ceh dzaˬ naˇ, nymˇ jiˇ pyaˆ-iˇ teh ̭-a. 26 K’oeˇ lo ̭-ehˇ duˇ ni, neh ̭ Saˬdaˬ-euˬ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ aˇ muˇ muˇ paˆ naˇ, maˬ zi ̭ ni cawˆ-iˇ-awˇ, byoˆ-iˇ teh ̭-a. 27 "Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ g’aˬ k’aˆ aˬ da-euˬ nymˇ-ahˇ uˇ leˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ myawˬ gahˬ maˬ yuˇ geu ̭ leˇ nya-a. G’aˬ k’aˆ aˬ da k’oeˇ g’aˬ-ahˇ jeˬ huˬ pa ̭ taw ̭ g’aˬ miˇ tsa teh ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ nymˇ-ahˇ jaˆ-eu myawˬ gahˬ deuˬ yuˇ geu ̭ nya-eu meh. 28 "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ maˇ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Tsawˇ haˬ zaˬ neh mˇ-euˬ iˬ baˇ dawˬ tawˆ lu ̭ hawˇ-eu, yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ k’aˇ ehˇ-euˬ yawˬ jeˬ na lu ̭-ahˇ Miˬ yehˇ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ nya teh ̭-a. 29 Ehˇ k’aw ̭, Muiˬ-eu shawˇ-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ-ahˇ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ ehˇ-eu jeˬ-ahˇ tiˬ jawˇ-iˬ iˬ baˇ maˬ pyehˬ nehˬ-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu-aˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ gmˬ-eu iˬ baˇ mˇ gaˇ duˇ-eu meh." 30 Tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ neh ̭ uˇ-eu tsawˇ haˬ nga lehˇ ehˇ-eu miˇ neh, Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 31 K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ-euˬ aˬ ma hawˇ-eu mehˇ nmˇ deuˬ oe keuˆ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ nymˇ la ̭ nyiˇ yaw ̭-awˇ,Yeˬsuˇ-ahˇ bi kuˇ doˆ laˬ leˇ-euˬ meh. 32 Yeˬsuˇ-euˬ tiˬ jawˬ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ tiˬ byah ni nuiˇ lu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Haw sheˇ. Nawˬ ma hawˇ-eu nawˬ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ, nawˬ-euˬ dmˇ ma deuˬ, nawˬ-ahˇ mawˇ maw ̭ nya lehˇ la ̭ nyiˇ dawˬ lu ̭ meh." 33 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˬ ma hawˇ-eu ngaˬ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ aˬ suˇ g’aˬ-a." 34 Aˬ yaw ̭-euˬ tiˬ jawˬ nuiˇ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ jawˇ paw aˬ yaw ̭ ciˬ pyawˇ doe-awˇ ehˇ-eu, "Haw-awˬ. Tsawˇ haˬ heu deuˬ ngaˬ ma hawˇ-eu ngaˬ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ ma. 35 Miˬyehˇ nui ma tsaˬ-eu jeˬ k’aˇ mˇ-eu tawˇ ha deuˬ-aˬ, ngaˬ-euˬ mehˇ nmˇ, ngaˬ-euˬ dmˇ ma hawˇ-eu ngaˬ-euˬ aˬ ma ma."

4

1 Lah lah dzeˇ, Yeˬsuˇ tiˬ poˆ paˇ mehˬ paˇ tsoˆ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ uiˬ le-euˬ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ myaˬ dui dui-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭ lawˬ la ̭ k’oeˇ uˇ-iˇ-awˇ nuiˇ-euˬ meh. Lawˬ k’oeˇ laˇ lah k’oeˇ taˆ jaˆ-awˇ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ lah lah dzeˇ yaw ̭ lu ̭-eu meh. 2 Aˬ yaw ̭ yaw jeˬ ma jeˬ ja ja-ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ g’awˬ mya jeˬ heu lo ̭-ehˇ mehˬ nehˬ-euˬ meh. 3 "Naˇ haˬ sheˇ. Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ siˬ yoeˬ sehˬ-iˇ-euˬ meh. 4 Aˬ yaw ̭ siˬ yoeˬ sehˬ ngeh, siˬ yoeˬ tiˬ paˆ na deuˬ gaˇ ma-ahˇ ga-iˇ-awˇ, aˇ jiˇ oe-awˇ g’oˆ dzaˬ jiˇ-euˬ meh. 5 Siˬ yoeˬ tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, miˇ tsaˬ baˬ-eu k’aˬ lo lo yaˇ-ahˇ ga-iˇ-awˇ, miˇ tsaˬ yaw baˬ miˇ neh aˇ ji ji doˆ laˇ-eu yaw kawˇ meh. 6 Ehˇ k’aw ̭, nahˇ ma doˆ laˇ-awˇ, aˇ ji k’oeˇ deuˬ-ahˇ law ̭ zaw ngeh, ciˇ ka maˬ na ̭-eu miˇ neh, nyoeˬ-iˇ koˆ-iˇ-euˬ meh. 7 Siˬ yoeˬ tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, aˬ gah gah yaˇ-ahˇ ga-iˇ-awˇ, aˬ gah baw duˆ neh bi uˆ tehˬ-euˬ miˇ neh, cehˇnmˇ maˬ nmˇ le nya-a. 8 Siˬ yoeˬ tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, miˇ tsaˬ miˇ muiˬ muiˬ gaˇ ga-iˇ-awˇ, aˇ ji ji laˇ mehˇ laˇ-awˇ, loˆ dui dui le-euˬ miˇ neh, smˬ tseˇ bymˇ, ko ̭ tseˇ bymˇ, tiˬ yaˇ bymˇ za le-euˬ meh. 9 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naˬ bawˇ k’aˇ tso ̭-eu deuˬ naˇ haˬ-awˬ." 10 Yeˬ suˇ tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ jawˇ lu ̭ ngeh, aˬ yaw ̭ dawˬ mehˬ mehˬ gaˇ ya gaˬ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ, zaˬ lahˇ tseˇ nyi ̭ g’aˬ nehˬ-ehˇ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ laˇ-awˇ, yaw jeˬ ma jeˬ ja mehˬ-euˬ gaˇ kawˆ dawˬ tsui ̭ naˇ haˬ laˇ-euˬ meh. 11 Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ gaˇ kawˆ aˬ cawˬ maˬ g’oˆ siˬ maˬ g’oˆ shaw nya-eu za ̭ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ g’oˆ shaw nya-eu tsawˇ gahˇ, naw ma ̭-ahˇ bi ̭ taˬ g’aˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, la ̭ nyiˇ paw-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ g’aˇ duˬ-aˬ, k’aˇ mehˬ nehˬ-euˬ yawˬ jeˬ na lu ̭, yaw jeˬ ma jeˬ ja mehˬ nehˬ-euˬ lo ̭-ehˇ teh ̭-ehˇ pyeu ̭-awˇ, dawˬ tsui ̭ maˬ siˬ nya-a. 12 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ’Mawˇ-euˬ nui paw mawˇ k’aw ̭, yaw ̭ ma ̭ maˬ siˬ nya-ehˇ; gaˬ-euˬ nui paw gaˬ k’aw ̭, yaw ̭ ma ̭ maˬ g’oˆ shaw-a. Mawˇ-euˬ siˬ duˬ leˇ-awˇ, gaˬ-euˬ g’oˆ shaw nmˇ-aˬ, Miˬyehˇ jawˇ paw pyawˇ-awˇ, yaw ̭ ma ̭ g’o ̭ k’o ̭ leˇ-awˇ, yaw ̭ ma ̭-euˬ iˬ baˇ-ahˇ, Miˬyehˇ pyehˬ nehˬ teh ̭-a."’ 13 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Yaw jeˬ ma jeˬ heu hmˬ naw ma ̭-ahˇ maˬ g’oˆ shaw laˇ nya loˇ. Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, yaw jeˬ ma jeˬ k’aˇ ja mehˬ-euˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ naw ma ̭ aˬ joˆ-ehˇ g’oˆ shaw nya nmˇ. 14 Siˬ yoeˬ sehˬ-eu g’aˬ Miˬyehˇ dawˬ kawˬ sehˬ-euˬ meh. 15 Tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, gaˇ ma-ahˇ ga-iˇ-euˬ siˬ yoeˬ-ahˇ duˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ Miˬyehˇ dawˬ kawˬ-ahˇ ya gaˬ-euˬ nehˬ-ehˇ, neh ̭ Saˬdaˬ oe-awˇ g’oˆ dzeh-euˬ meh. 16 Tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, k’aˬ lo lo yaˇ-ahˇ ga-iˇ-euˬ siˬ yoeˬ-ahˇ duˇ-eu meh. Miˬyehˇ dawˬ kawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ya gaˬ-euˬ nehˬ-ehˇ, tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ laˬ k’aˬ tiˬ cehˇ ha geu ̭-euˬ meh. 17 Ehˇ k’aw ̭, ciˇ ka maˬ na ̭-eu miˇ neh, g’awˬ myahˇ ni maˬ gmˬ-a. K’oeˇ miˇ neh, Miˬyehˇ dawˬ kawˬ-ahˇ ha geu ̭-euˬ baˬ da neh shaˬ-eu zahˬ-eu jeˬ hawˇ-eu k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ ngeh, tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ coˬ-iˇ-eu meh. 18 Tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, aˬ gah gah yaˇ-ahˇ ga-iˇ-euˬ siˬ yoeˬ-ahˇ duˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, Miˬyehˇ dawˬ kawˬ-ahˇ ya gaˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ meh. 19 Ehˇ k’aw ̭, yaw deh ̭ deh ̭-eu gaˇ kawˆ k’ahˬ lahˇ-eu jeˬ, pyuˇ shuiˇ myawˬ gahˬ-ahˇ gaˬ-eu jeˬ hawˇ-eu, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ nui k’ahˇ k’aˇ jaˆ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ keuˆ le teuˇ le ngeh, Miˬyehˇ-euˬ dawˬ kawˬ-ahˇ uˆ tehˬ-awˇ, aˇ siˬ maˬ siˬ le nya-a. 20 Tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, miˇ tsaˬ miˇ muiˬ muiˬ gaˇ ga-iˇ-euˬ siˬ yoeˬ-ahˇ duˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ Miˬyehˇ dawˬ kawˬ-ahˇ ya gaˬ-awˇ ha geu ̭-euˬ lo ̭-ehˇ, aˇ siˬ siˬ le-eu meh. Tiˬ paˆ na deuˬ smˬ tseˇ bymˇ, tiˬ paˆ na deuˬ ko ̭ tseˇ bymˇ, tiˬ paˆ na deuˬ tiˬ yaˇ bymˇ siˬ le-eu meh." 21 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Tsiˇ k’mˬ do ̭-awˇ k’aˆ puˬ mo ̭ tsahˬ-eu tsawˇ ha jawˇ teh ̭-a loˇ. Maˬ ngeuˇ naˇ, ja ciˬ uˬ moˆ ciˬ ahˇ taˬ teh ̭-a loˇ. 22 K’aˇ za ̭ taˬ-euˬ yawˬ jeˬ na lu ̭ bya cehˆ ni g’eh gaˇ yuˇ doˆ la ̭-awˇ, k’aˇ dehˬ kaˬ taˬ-euˬ yaw jeˬ na lu ̭ bya cehˆ ni pah dzeh nehˬ teh ̭-a. 23 Naˬ bawˇ k’aˇ tso ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ naˇ haˬ-awˬ." 24 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ heu lo ̭-ehˇ paˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "K’aˇ ya gaˬ-euˬ yawˬ jeˬ na lu ̭-ahˇ yaw muiˬ paˬ-ehˇ noeˬ gahˇ-awˇ naˇ haˬ geu ̭-awˬ. Naw ma ̭ neh aˬ cawˬ-ahˇ k’aˇ jahˇ nehˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, naw ma ̭-ahˇ Miˬyehˇ jahˇ k’o ̭ nehˬ la ̭ teh ̭-a. K’oeˇ naˆ maˬ tseˇ k’aw ̭, naw ma ̭-ahˇ paˇ jahˇ k’o ̭ nehˬ la ̭ teh ̭-a. 25 Jaˆ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ paˇ bi ̭ lahˬ nehˬ-awˇ, maˬ jaˆ-eu tsawˇ haˬ- ahˇ-aˬ, maˬ jaˆ k’aˇ jaˆ-eu dawˬ tawˆ lu ̭ yuˇ jiˇ nehˬ teh ̭-a." 26 Yeˬsuˇ heu lo ̭-ehˇ paˇ ehˇ-eu meh. "Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ-aˬ, heu gaˇ duˇ-eu meh. Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ deh yaˇ-ahˇ siˬ yoeˬ sehˬ-euˬ meh. 27 Ci ̭ le naˇ yu ̭, bya laˇ naˇ tuˇ tuˇ-ehˇ jawˇ lu ̭ ngeh, siˬ yoeˬ k’oeˇ aˇ ji ji laˇ-awˇ huiˬ laˇ lu ̭-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ joˆ-ehˇ ji laˇ-awˇ huiˬ laˇ lu ̭-eu gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ maˬ siˬ nya-a. 28 Miˇ tsaˬ neh aˇ bawˬ bi mehˇ laˇ-awˇ, cehˇ nmˇ bi nmˇ le-eu meh. Yaw beh g’o doˆ doˆ laˇ-awˇ, cehˇ nmˇ nmˇ le g’aˬ ngeh, cehˇ siˬ maˇ le-awˇ, ga g’m-iˇ-eu meh. 29 Cehˇ myah laˇngeh, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ yehˬ k’o ̭ yuˇ-awˇ cehˇ yehˬ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, cehˇ yehˬ yamˬ tsaˬ laˇ-euˬ meh." 30 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ aˬ jeˬ-ahˇ shaˇ cehˆ haw paˬ nga. Yaw jeˬ ma jeˬ aˬ geu hmˬ-ahˇ g’oe-awˇ jaˬ mehˬ paˬ nga. 31 Miˬyehˇ Miˬk’ahˬ-aˬ, g’awˬ pa ̭ aˇ nuiˆ -ahˇ duˇ-eu meh. G’awˬ pa ̭ aˇ nuiˆ k’oeˇ-ahˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ sehˬ ngeh, siˬ yoeˬ nuiˆ yoeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ la ̭ k’oeˇ aˬ cawˬ naˆ maˬ tseˇ nyiˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 32 Ehˇ k’aw ̭, deh ̭ laˇ mehˇ laˇ ngeh, sahˬ lahˬ dawˬ tawˆ lu ̭ naˆ maˬ tseˇ huiˬ-eu meh. Uˬ pyaˬ uˬ la ̭ sahˇ laˇ-awˇ, k’oeˇ taˆ zaw-eu aˇ jiˇ deuˬ naˇ shmˇ la ̭ k’oeˇ bahˬ bahˬ le-eu meh." 33 Yeˬsuˇ-aˬ, k’oeˇ lo ̭-ehˇ g’eh-eu yaw jeˬ ma jeˬ ja ja-ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ k’aˇ g’oˆ shaw nya gaˇ keuˆ ni Miˬyehˇ dawˬ kawˬ mehˬ nehˬ-euˬ meh. 34 Yaw jeˬ ma jeˬ maˬ ja ni maˬ mehˬ nehˬ-a. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ nehˬ-ehˇ teh ̭-ehˇ jawˇ ngeh, gaˇ kawˆ koeˇ deuˬ-euˬ dawˬ tsui ̭ dawˬ tawˆ lu ̭, yaw muiˬ paˬ-ehˇ ja mehˬ nehˬ-euˬ meh. 35 K’oeˇ ngeh nah uˬ ci ̭ uˬ taw paw, "Lah nui baˬ-ahˇ tsehˆ-iˇ kaˇ-euˇ" lehˇ, zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 36 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma-ahˇ g’awˬ-iˇ-awˇ, yeˬsuˇ nuiˇ lu ̭-eu lawˬ k’oeˇ laˇ la ̭ k’oeˇ zaˬ lahˇ deuˬ uˇ-i-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ sheuˬ-awˇ doˆ-iˇ-euˬ meh. Lawˬ nui deuˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ iˇ-euˬ meh. 37 Ja pyuˬ ni jaˬ lehˇ lehˇ ma baw laˇ-awˇ, iˇ luˆ yaw k’aˆ-ehˇ dzeh-eu miˇ neh, lawˬ la ̭ k’oeˇ iˇ cu ̭ dahˬ byah laˇ lu ̭-eu meh. 38 Yeˬsuˇ-aˬ, lawˬ-euˬ naˇ k’ah paw uˬ g’mˬ g’mˬ-awˇ yu ̭ k’aˆ taˬ-euˬ meh. Zaˬ lahˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ laˆ noeˬ-awˇ, "Saˬ laˬ-oˇ, nga ma ̭ shiˇ jiˇ-eu keuˆ laˇ-euˬ nawˬ-ahˇ k’ahˬ maˬ lahˇ nya loˇ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 39 Yeˬsuˇ tuˇ laˇ-awˇ, jaˬ lehˇ-ahˇ "Ciˬ cuˇ ni jawˇ-awˬ" lehˇ dehˬ-awˇ, iˇ luˆ-ahˇ "Naˬ leˇ-awˬ" lehˇ ehˇ nehˬ ngeh, jaˬ lehˇ lehˇ ma baw-eu naˬ leˇ-awˇ, ciˬ cuˇ ni pyeu ̭-iˇ-euˬ meh. 40 K’oeˇ naˇ, zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Aˬ jeˬ miˇ neh naw ma ̭ teu naˆ naˆ-ehˇ guˆ-eu nya. Jah-eu nui ma maˬ ahˇ te siˬ loˇ." 41 Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ guˆ dui dui-iˇ-awˇ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ teu g’aˬ aˬ joˆ-ehˇ g’eh-eu tsawˇ haˬ nga. Jaˬ lehˇ hawˇ-eu iˇ luˆ-ahˇ keuˆ ni aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ naˇ haˬ-eu nga laˬ."

5

1 Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ, Gaˬliˬlehˇ lah nui baˬ paw jaˆ-eu Geˬlaˬsaˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ iˇ keuˆ-euˬ meh. 2 Yeˬsuˇ lawˬ-euˬ la ̭ nyiˇ doˆ le-euˬ nehˬ-ehˇ, lmˬ bymˇ lo k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu doˆ le-euˬ neh ̭ uˇ-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ tahˬ puˬ-euˬ meh. 3 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ lmˬ bymˇ lo k’ahˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ jawˇ-awˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ aˬ yaw ̭-ahˇ shmˇ caˆ maˬ pa ̭ taw ̭ zi ̭ nya-a. 4 Aˬ yaw ̭-ahˇ shmˇ caˆ neh kuiˇ cu ̭ la ̭ cu ̭ g’awˬ mya poˆ cu ̭-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, yawˬ poˆ na lu ̭ shmˇ caˆ k’oeˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ teuˆ tsehˆ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ g’aˬ k’aˆ dui dui-awˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ laˆ yah nya-a. 5 Uˬ ci ̭ nah g’ahˇ maˬ ehˇ, lmˬ bymˇ hawˇ-eu gawˬ jawˬ doe ni guˇ guˇ-ehˇ cah-awˇ, k’aˬ lo lo ceh neh yawˬ ha-euˬ g’awˇ mawˇ-ahˇ kahˬ paˆ kahˬ shaˆ-eu meh. 6 Aˬ yaw ̭ ui cuiˆ gaˇ mahˇ kaˬ gaˇ neh Yeˬsuˇ-ahˇ haw mawˇ-awˇ, Yeˬsuˇ mehˬ shi cehˆ g’eh-awˇ pawˬ tsui ̭ pawˬ dmˬ dmˬ-euˬ meh. 7 K’oeˇ naˇ, yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ ehˇ-eu, "Dawˬ tawˆ k’oeˇ taˆ Huiˬ dui dui-eu Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ-oˇ. Nawˇ ngaˬ-ahˇ aˬ jeˬ ta ̭ te. Ngaˬ-ahˇ taˬ k’ehˬ nehˬ la ̭ lehˇ, Miˬyehˇ mehˬ shi nawˬ-ahˇ ngaˇ shaˇ-eu ma." 8 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, "Neh ̭ yaw jaw ̭-oˇ, tsawˇ haˬ heu g’aˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ neh doˆ le-awˬ" lehˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 9 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Nawˬ-euˬ tsawˇ myahˇ aˬ joˆ-ehˇ myahˇ teˬ." Aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Nga ma ̭ yaw myaˬ miˇ neh, ’Yehˇyehˇma ̭’ lehˇ myahˇ-euˬ ma." 10 K’oeˇ naˇ, neh ̭ yaw jaw ̭ k’oeˇ deuˬ-ahˇ miˇ k’ahˬ k’oeˇ k’ahˬ-euˬ la ̭ nyiˇ maˬ bi teh dzeh-eu g’aˇ duˬ, Yeˬsuˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ shaˇ dui dui-eu meh. 11 Aˬ yaw ̭ ma ̭ jawˇ-eu gawˬ jawˬ baˬ g’a-ahˇ, myaˬ dui dui-eu aˬ za ̭ tiˬ ma ̭ gaˆ lu ̭-eu meh. 12 "Nga ma ̭-ahˇ aˬ za ̭ k’oeˇ deuˬ la ̭ k’oeˇ bi uˇ-iˇ la ̭" lehˇ, neh ̭ yaw jaw ̭ k’oeˇ deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ shaˇ-euˬ meh. 13 Neh ̭ yaw jaw ̭ k’oeˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ pyehˬ doˆ nehˬ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ doˆ-iˇ-awˇ, aˬ za ̭ k’oeˇ deuˬ-ahˇ uˇ-iˇ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh jawˇ, nyiˬ heˇ mawˇ ehˇ g’aˬ ni byah-eu aˬ za ̭ za ̭ ma ̭ k’oeˇ ma ̭, gawˬ jawˬ baˬ g’a yaw shaˬ-ahˇ sehˇ ka g’eh-awˇ, lah-ahˇ ga pu ̭ seh ̭ jiˇ-euˬ meh. 14 Aˬ za ̭ bo lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ cehˆ k’o ̭ g’eh-awˇ, meuˬ doe ni pu doe ni, gaˇ kawˆ k’oeˇ ja byah-iˇ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, pyeu ̭ laˇ-euˬ gaˇ kawˆ k’oeˇ-ahˇ haw duˬ-eu lehˇ, tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni laˇ-euˬ meh. 15 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ laˇ keuˆ ngeh, yaw beh neh ̭ yaw jaw ̭ uˇ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ paˇ muiˬ k’o ̭ laˇ-awˇ, mehˬ tsoeˬ yaw muiˬ-ehˇ dm-awˇ nuiˇ lu ̭ gaˇ ya mawˇ-awˇ, guˆ dui dui-iˇ-euˬ meh. 16 K’oeˇ gaˇ k’aˇ ya mawˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ, neh ̭ yaw jaw ̭ uˇ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ aˬ joˆ-ehˇ pyeu ̭ laˇ-euˬ gaˇ kawˆ hawˇ-eu, aˬ za ̭ k’oeˇ deuˬ aˬ joˆ-ehˇ g’eh-euˬ gaˇ kawˆ, aˬ cawˬ-ahˇ ja mehˬ nehˬ-euˬ meh. 17 K’oeˬ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ jawˇ-eu miˇ k’ahˬ-ahˇ neh doˆ-iˇ nehˬ la ̭ lehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ shaˇ-euˬ meh. 18 Yeˬsuˇ lawˬ la ̭ k’oeˇ uˇ-iˇ lu ̭ ngeh, neh ̭ yaw jaw ̭ uˇ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Ngaˬ-ahˇ nawˬ nehˬ-ehˇ bi jawˇ le la ̭." 19 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Iˇ kahˇ-ahˇ nawˬ-euˬ tsawˇ jeuˬ tsawˇ ca jawˇ gaˇ g’o ̭-iˇ-awˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ neh nawˬ-euˬ g’aˇ duˬ aˇ naˆ ni mˇ nehˬ la ̭-euˬ gaˇ kawˆ hawˇ-eu, nawˬ-ahˇ aˇ naˆ ni g’awˬ shaˬ gaˬ-euˬ gaˇ kawˆ dzawˇ nehˬ-iˇ-awˬ." 20 K’oeˇ naˇ, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ Meuˬ tseˇ meuˬ miˇ k’ahˬ lehˇ kuˇ-eu miˇ k’ahˬ doe ni iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ g’aˇ duˬ Yeˬsuˇ aˇ naˆ ni mˇ nehˬ-euˬ gaˇ kawˆ ja mehˬ-iˇ-euˬ meh. Gaˇ kawˆ k’oeˇ k’aˇ yaˬ gaˬ-euˬ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ zahˬ dui dui leˇ-euˬ meh. 21 Lah nui baˬ paw Yeˬsuˇ paˇ g’o ̭ tsehˆ-iˇ-euˬ meh. Lah lah dzeˇ, aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ peh tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma uiˬ le-euˬ meh. 22 Uˬ duˬ tahˬ nymˇ la ̭ k’oeˇ aˬ yui ̭ aˬ tsu geu ̭ lu ̭-eu Yaˬiˇluˆ lehˇ myahˇ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ oe-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ ya mawˇ ngeh, Yeˬsuˇ-euˬ aˬ kuiˇ dawˬ pah aˬ yaw ̭ awˆ byaˆ-euˬ meh. 23 Yeˬsuˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ shaˇ dui dui-awˇ ehˇ-eu, "Ngaˬ buˇ shiˇ taw tehˬ ni naˇ lu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ jawˇ saˇ doˆ laˇ-awˇ yaw deh ̭ ya deh ̭ ni, aˬ yaw ̭ koeˇ taˆ nawˬ-euˬ aˬ la ̭ tiˬ poˆ ba ̭ daˆ nehˬ laˇ-awˬ." 24 K’oeˇ ngeh, Yaˬiˇluˆ-euˬ mehˬ nah Yeˬsuˇ caw teh g’eh-euˬ meh. Yeˬsuˇ-euˬ mehˬ nah caw teh lu ̭-eu tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ myaˬ dui dui-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭-euˬ tiˬ jawˬ tsawˇ haˬ maˬ tahˬ paˆ coeˇ ni cah lu ̭-eu meh. 25 Tseˇ nyi ̭ k’o ̭ keuˆ ni shiˬ doˆ-eu naˇ gawˇ-ahˇ maˬ tsehˆ leˇ ni ya daˬ lu ̭-eu zaˬ miˬ zaˬ tiˬ g’aˬ jawˇ-eu meh. 26 Jaˇˆ g’aˬ laˆ saˆ-eu saˬ laˬ g’oˬ g’awˬ mya g’aˬ neh bi laˆ saˆ-awˇ, k’aˇ jaˆ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ ahˬ dzeh-awˇ laˆ saˆ jiˇ-euˬ k’aw ̭, maˬ taˬ leˇ-eu uˬ ta ̭, paˇ naˇ dzehˬ laˇ-euˬ meh. 27 Yeˬsuˇ-euˬ gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ ya gaˬ taˬ-euˬ miˇ neh, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ yaw kaˬ-ahˇ Yeˬsuˇ-euˬ mehˬ nah caw teh miˇ leˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ pehˇ k’ahˬ pehˇ dahˬ-ahˇ toeˬ ciˆ-euˬ meh. 28 "Aˬ yaw ̭-euˬ pehˇ k’ahˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ ngaˇ ya toeˬ ciˆ k’aw ̭, ngaˬ-euˬ naˇ gawˇ heu taˬ leˇ ma" lehˇ, zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ yawˬ haˇ yawˬ ha ehˇ-eu meh. 29 Yeˬsuˇ-euˬ pehˇ k’ahˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ toeˬ ciˆ-euˬ nehˬ-ehˇ, aˬ yaw ̭ shiˬ doˆ lu ̭-eu tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ tsiˇ leˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ naˇ gawˇ taˬ leˇ-euˬ gaˇ kawˆ, g’awˇ mawˇ la ̭ k’oeˇ siˬ duˬ leˇ-euˬ meh. 30 Yeˬsuˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ la ̭ k’oeˇ ahˇ-eu naˇ gawˇ bi taˬ leˇ-eu baoˬ doˆ-iˇ-euˬ aˬ yaw ̭-ahˇ siˬ leˇ-awˇ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma g’ahˇ ceh naˇ k’ah paw zeuˆ pyawˇ-awˇ ehˇ-eu, "Ngaˬ-euˬpehˇ k’ahˬ-ahˇ toeˬ ciˆ-euˬ aˬ suˇ g’aˬ-a." 31 Zaˬ lahˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ teu myaˆ myaˆ-ehˇ nawˇ jawˇ gaˇ tah uˇ laˇ lu ̭-eu nawˇ mawˇ lu ̭ k’aw ̭, nawˬ-euˬ pehˇ k’ahˬ-ahˇ toeˬ ciˆ-euˬ aˬ suˇ g’aˬ-a lehˇ, aˬ joˆ-ehˇ paˇ naˇ haˬ te." 32 Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-euˬ pehˇ k’ahˬ-ahˇ toeˬ ciˆ-euˬ g’aˬ-ahˇ ya mawˇ ni, Yeˬsuˇ jawˬ jawˬ-ehˇ haw-euˬ meh. 33 Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ g’awˇ mawˇ aˬ joˆ-ehˇ pyeu ̭ laˇ-euˬ siˬ leˇ-euˬ lo ̭-ehˇ, guˆ-awˇ yaw dzuˬ dzuˬ-eu la ̭ k’oeˇ doˆ laˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ aˬ kuiˇ dawˬ peh ga byaˆ-awˇ, gaˇ kawˆ dawˬ tawˆ lu ̭ dawˇ coe ni ehˇ doˆ nehˬ-euˬ meh. 34 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇnehˬ-eu, "Ngaˬ buˇ-oˇ. Nawˬ-euˬ jah-eu nui ma nawˬ-ahˇ bi taˬ leˇ-euˬ meh. Nui ma saˇ lehˆ ni g’o ̭-iˇ-awˬ. Nawˬ-euˬ naˇ gawˇ teu tiˬ jawˇ-iˬ maˬ paˇ naˇ poˆ laˇ-aˇ." 35 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ lu ̭ ngeh, Yaˬiˇluˆ-euˬ nymˇ-ahˇ neh tsawˇ haˬ tiˬ deuˬ laˇ-awˇ, "Nawˬ buˇ shiˇ tsehˆ g’aˬ-euˬ meh. Saˬ laˬ-ahˇ taˬ paˇ laˆ bahˬ hawˇ-awˬ" lehˇ, Yaˬiˇluˆ-ahˇ ehˇ gaˬ laˇ-euˬ meh. 36 Tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ Yeˬsuˇ maˬ naˇ haˬ ni, "K’ahˬ taˬ lahˇ. Jah-eu nui ma ahˇ naˇ g’aˬ-aˇ" lehˇ, Yaˬiˇluˆ-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 37 K’oeˇ naˇ, Beˬtuˆluˆ hawˇ-eu, Yaˬkoˆ, Yoˇhaˬ aˬ nya ̭ nmˇ maˬ ngeuˇ naˇ, aˬ cawˬ tiˬ g’aˬ-iˬ aˬ yaw ̭ mehˬ nah maˬ bi caw teh laˇ ni bi jawˇ ya ̭-euˬ meh. 38 Uˬ duˬ tahˬ nymˇ la ̭ k’oeˇ aˬ yui ̭ aˬ tsu geu ̭ lu ̭-eu Yaˬiˇluˆ-euˬ nymˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ iˇ keuˆ ngeh, tsawˇ ngoeˇ ngoeˇ-ehˇ bahˬ g’a law ̭ g’a lu ̭ gaˇ Yeˬsuˇ ya mawˇ-euˬ meh. 39 Yeˬsuˇ la ̭ k’oeˇ uˇ leˇ-awˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Naw ma ̭ aˬ jeˬ miˇ neh ngoeˇ ngoeˇ-ehˇ bahˬ g’aˬ lu ̭ te. Zaˬ heu g’aˬ shiˇ-euˬ maˬ ngeuˇ-a. Yu ̭ k’aˆ taˬ-euˬ meh." 40 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ uiˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ Yeˬsuˇ teh doˆ jiˇ-awˇ, zaˬ k’oeˇ g’aˬ-euˬ aˬ ma hawˇ-eu, zaˬ lahˇ k’oeˇ smˇ g’aˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ sheuˬ-awˇ, zaˬ k’oeˇ g’aˬ ba ̭ taˬ-euˬ lawˆ-ahˇ uˇ leˇ-euˬ meh. 41 Aˬ buˇ k’oeˇ g’aˬ-euˬ aˬ la ̭-ahˇ Yeˬsuˇ nyeh ̭ tehˬ-awˇ, "Daˬ liˇ daˬ guˇ miˇ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. Dawˬ tsui ̭-aˬ, "Aˬ buˇ zaˬ-oˇ, tuˇ-awˬ lehˇ ngaˇ nawˬ-ahˇ ehˇ-eu ma" lehˇ ehˇ maw ̭-eu meh. 42 Aˬ buˇ k’oeˇ g’aˬ ja pyuˬ ni tuˇ laˇ-awˇ, gaˇ ma cah-euˬ meh. Aˬ yaw ̭-euˬ aˇ k’o ̭ tseˇ nyi ̭ k’o ̭ byah-eu meh. K’oeˇ lo ̭-ehˇ pyeu ̭ laˇ-euˬ gaˇ ya mawˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ zahˬ leˇ jiˇ-euˬ meh. 43 Gaˇ kawˆ k’oeˇ aˬ cawˬ maˬ bi siˬ ni yahˇ-eu g’aˇ duˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ yaw k’aˆ k’aˆ-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, "Aˬ buˇ-ahˇ tiˬ jeˬ paˬ bi dzaˬ-awˬ" lehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh.

6

1 Yeˬsuˇ k’oeˇ gaˇ neh doˆ le-awˇ, aˬ yaw ̭ jawˇ-eu miˇ k’ahˬ-ahˇ g’o ̭ leˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ mehˬ nah caw teh k’o ̭ le ̭-euˬ meh. 2 Jawˇ nah ngeh nah, uˬ duˬ tahˬ nymˇ la ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭ mehˬ-euˬ tsoˆ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ mehˬ gaˇ tsoˆ gaˇ ya gaˬ-euˬ tsawˇhaˬ g’awˬ mya ni zahˬ dui dui leˇ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Tsawˇ ha heu g’aˬ teu lo ̭-ehˇ g’eh-eu jeˬ aˬ gaˇ laˬ-iˇ-euˬ nga. Aˬ yaw ̭-ahˇ bi ̭ taˬ-euˬ zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ teu, aˬ geu jeˬ-euˬ zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ nga. Aˇ naˆ naˆ-ehˇ g’eh-eu zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ aˬ yaw ̭ mˇ doˆ la ̭ nya-eu nga. 3 Tsawˇ haˬ heu g’aˬ Maˬliˇ-euˬ aˬ li la ̭ saˇ maˇ k’oeˇ g’aˬ maˬ ngeuˇ nga loˇ. Yaˬkoˆ, Yoˇsehˆ, Yuˇdaˆ, Siˇmoˬ aˬ ha mehˇ nmˇ-euˬ aˇ doˆ maˬ ngeuˇ nga loˇ. Aˬ yaw ̭-euˬ dmˇ ma deuˬ aˬ dui ma ̭ nehˬ-ehˇ jawˇ lu ̭ meh tawˇ." Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ myaˆ naˆ-awˇ bye-eu meh. 4 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ-ahˇ yawˬ gaˇ na lu ̭ aˬ cawˬ taˬ huiˬ nehˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-euˬ jawˇ k’ahˬ, aˬ yaw ̭-euˬ aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ deuˬ hawˇ-eu, aˬ yaw ̭-euˬ nymˇ k’ahˬ zaˬ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ taˬ huiˬ-a." 5 K’oeˇ gaˇ, zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ aˬ yaw ̭ maˬ mˇ mehˬ nya-a. Naˇ-eu gawˇ-eu tsawˇ haˬ heu myaˆ g’aˬ k’oeˇ taˆ aˬ la ̭ ba ̭ daˆ nehˬ-awˇ bi taˬ leˇ-euˬ jeˬ jahˇ nehˬ nya-euˬ teh ̭ meh. 6 Tsawˇ ha koeˇ deuˬ jah-eu nui ma maˬ ahˇ gaˇ aˬ yaw ̭ zahˬ dui dui leˇ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, k’oeˇ gaˇ jaˆ-eu pu deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ iˇ-awˇ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ meh. 7 G’aˬ k’ehˇ tseˇ nyi ̭ g’a-ahˇ aˬ yaw ̭ kuˇ uiˬ-awˇ, nyiˬ g’aˬ-euˬ tiˬ muˇ muˇ muˇ-ehˇ bi iˇ-euˬ meh. Neh ̭ yaw jaw ̭-ahˇ teh doˆ nya-eu baoˬ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ bi ̭ nehˬ-euˬ meh. 8 Aˬ yaw ̭ ma ̭ gaˇ ma doˆ-iˇ ngeh, gawˬ yoeˬ maˬ ngeuˇ naˇ nui jeˬ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ yuˇ ni iˇ-eu g’aˇ duˬ, aˬ yaw ̭ dawˬ bi ̭-euˬ meh. Kaˬ muˇ maˬ hehˇ g’eh-ehˇ, pehˇ tahˬ maˬ pi-eu uˬ ta ̭, jo ̭ pa ̭-ahˇ pyuˇ maˬ dawˆ ahˇ ni, 9 sehˬ nawˆ teh ̭-ehˇ nawˬ-awˇ, pehˇ k’ahˬ dzeˇ paˇ maˬ yuˇ ni iˇ-eu g’aˇ duˬ, aˬ yaw ̭ dawˬ bi ̭-euˬ meh. 10 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-eu, "Naw ma ̭ nymˇ tiˬ nymˇ-ahˇ nymˇ daˆ daˆ leˇ shaw naˇ, jawˇ duˬ k’oeˇ tsahˇ-ahˇ k’aˇ jawˇ k’oeˇ keuˆ ni, nymˇ daˆ taˬ daˆ paˇ. 11 Naw ma ̭-ahˇ maˬ ha geu ̭-ehˇ, naw ma ̭ mehˬ gaˇ maˬ naˇ haˬ maw ̭-eu jawˇ duˬ-ahˇ naw ma ̭ iˇ zaˬ naˇ, naw ma ̭ doˆ-iˇ ngeh, aˬ kuiˇ pehˬ zaˬ-ahˇ leh ̭-eu k’aˬ lehˇ sawˆ k’aˇ nehˬ ya ̭-awˬ. K’oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ yaw lehˬ siˬ leˇ ni mˇ-eu saˇ kiˇ meh." 12 K’oeˇnaˇ, tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ iˬ baˇ bi noeˬ poˆ-eu g’aˇ duˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ iˇ-awˇ dawˬ mehˬ mehˬ-iˇ-euˬ meh. 13 Aˬ yaw ̭ ma ̭ neh ̭ g’awˬ mya ni teh doˆ-awˇ, naˇ-eu tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni-ahˇ tsiˇ leh ̭-awˇ laˆ taˬ nehˬ-euˬ meh. 14 Gaˇ kawˆ k’oeˇ deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ sahˬ paˬ Heˬloˆ ya gaˬ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Yeˬsuˇ-euˬ gaˇ kawˆ yawˬ gaˇ na lu ̭ gaˬ doe-iˇ lu ̭-eu meh. "Iˇ cu ̭ shawˇ-eu Yoˇhaˬ g’o ̭ deh ̭ laˇ-euˬ ngaˇ. K’oeˇ miˇ neh, zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu gaˇ heu deuˬ mˇ nya-eu baoˬ aˬ yaw ̭ jaˆ-eu ngaˇ" lehˇ, tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ ehˇ-eu meh. 15 Tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, aˬ yaw ̭-ahˇ Eˇliˇyaˆ nga lehˇ ehˇ-awˇ, tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, "Aˇ hu ba Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ duˇ-eu Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ ngaˇ" lehˇ ehˇ-eu meh. 16 Gaˇ kawˆ k’oeˇ sahˬ paˬ Heˬloˆ ya gaˬ ngeh, "Aˬ yaw ̭-aˬ, Iˇ cu ̭ shawˇ-eu Yoˇhaˬ k’oeˇ g’aˬ ngaˇ. Aˬ yaw ̭-euˬ uˬ duˬ ngaˬ neh toˆ tsehˆ-euˬ k’aw ̭, paˇ g’o ̭ deh ̭ laˇ-euˬ ngaˇ" lehˇ ehˇ-eu meh. 17 Heˬloˆ-aˬ, yawˬ ha-euˬ mehˇ nmˇ tsi tsi ni g’eh-eu Piˇliˇpuˆ-euˬ miˬ zaˬ Heˬloˇdiˇ-ahˇ sheuˬ-euˬ meh. Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ baˬ da neh, Yoˇhaˬ-ahˇ pa ̭-awˇ tawˬ-ahˇ bi dawˆ-eu g’aˇ duˬ, Heˬloˆ neh dawˬ bi ̭-euˬ meh. 18 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, yawˬ ha-euˬ mehˇ nmˇ tsi tsi ni g’eh-eu g’aˬ-euˬ miˬ zaˬ-ahˇ sheuˬ-eu maˬ tsaˬ-a lehˇ, Yoˇhaˬ neh Heˬloˆ-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 19 K’oeˇ miˇ neh, Yoˇhaˬ-ahˇ Heˬloˇdiˇ muiˇ dui dui-awˇ, seh ̭ maw ̭-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, Heˬloˆ-ahˇ maˬ laˆ tawˆ nya-eu miˇ neh, maˬ seh ̭ nya-ehˇ jawˇ-euˬ meh. 20 Heˬloˆ-aˬ, Yoˇhaˬ-ahˇ guˆ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Yoˇhaˬ-aˬ, muiˬ-eu shawˇ-eu yaw tsaˬ yaw dawˇ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ pyeu ̭-eu meh lehˇ, aˬ yaw ̭ siˬ nya-eu meh. K’oeˇ miˇ neh, maˬ bi ca laˇ ni haw piˇ nehˬ lu ̭-eu meh. Yoˇhaˬ-euˬ dawˬ k’aˇ ya gaˬ ngeh aˬ yaw ̭ nui ma maˬ saˇ k’aw ̭, Yoˇhaˬ mehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ naˇ haˬ maw ̭-eu nui ma ahˇ-eu meh. 21 Aˇ saˬ saˬ laˇ ngeh, Heˬloˇdiˇ Yoˇhaˬ-ahˇ seh ̭-eu yeh ̭ laˇ-euˬ meh. K’oeˇ-aˬ, Heˬloˆ deh ̭ le-euˬ aˇ nah-ahˇ noeˬ keuˆ-eu bawˬ-iˬ jahˇ ngeh nah meh. K’oeˇ ngeh nah, sahˬ paˬ sahˬ ma geu ̭ lu ̭-eu yaw huiˬ yaw mahˇ deuˬ, guiˇ guiˇ ma ̭ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu yaw huiˬ yaw mahˇ deuˬ hawˇ-eu, Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ myaˆ pyawˬ naˇ mehˇ jaˆ-eu aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ-ahˇ hawˬ byawˇ lawˇ nehˬ-euˬ meh. 22 Heˬloˇdiˇ-euˬ aˬ buˇ uˇ laˇ-awˇ gaˇ nyeh nyeh mehˬ gaˇ, Heˬloˆ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ daˬ yah k’oeˇ deuˬ nui k’ahˇ shiˇ dui dui-eu meh. K’oeˇ miˇ neh, aˬ buˇ k’oeˇ buˇ-ahˇ sahˬ paˬ Heˬloˆ ehˇ nehˬ-eu, "Nawˇ k’aˇ shaˇ maw ̭-eu jeˬ shaˇ-awˬ. Ngaˇ nawˬ-ahˇ bi ̭ ma." 23 Aˬ yaw ̭ kamˬ-awˇ ehˇ-eu, "Nawˇ k’aˇ shaˇ-eu jeˬ bi ̭ ma lehˇ ngaˇ kamˬ-eu ma. Ngaˬ-euˬ miˇ k’ahˬ tiˬ paˆ paˆ nehˬ la ̭ lehˇ shaˇ k’aw ̭, ngaˇ paˆ nehˬ ma." 24 K’oeˇ ngeh, a buˇ k’oeˇ buˇ doˆ-iˇ-awˇ, "Ngaˇ aˬ geu jeˬ ya shaˇ nmˇ" lehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ aˬ ma-ahˇ naˇ haˬ-euˬ meh. Aˬ ma g’aˬ ehˇ-eu, "Iˇ cu ̭ shawˇ-eu Yoˇhaˬ-euˬ uˬ duˬ shaˇ-awˬ." 25 Aˬ buˇ k’oeˇ buˇ sahˬ paˬ Heˬloˆ jawˇ gaˇ yaw kawˇ-ehˇ paˇ g’o ̭ leˇ-awˇ ehˇ-eu, "Iˇ cu ̭ shawˇ-eu Yoˇhaˬ-euˬ uˬ duˬ, k’mˬ maˬ sehˇ byehˇ-ahˇ dawˆ ahˇ-awˇ, nymˬ-mˇ heu gaˇ bi ̭ la ̭ gaˇ geu ̭ maw ̭-eu ma." 26 Dawˬ k’oeˇ dawˬ baˬ da neh sahˬ paˬ Heˬloˆ noeˬ shaˬ dui dui-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, daˬ yah k’oeˇ myaˆ ni g’eh-eu mehˬ shi aˬ yaw ̭ kamˬ tsehˆ g’aˬ-euˬ miˇ neh, aˬ buˇ k’oeˇ buˇ k’aˇ ehˇ-eu lo ̭-ehˇ maˬ jahˇ nehˬ-ehˇ maˬ g’eh nya-a. 27 K’oeˇ miˇ neh, k’oeˇ gaˇ lo ̭ lu ̭-eu yehˇ tiˬ g’aˬ-ahˇ yaw kawˇ-ehˇ k’ehˇ g’eh-awˇ, Yoˇhaˬ-euˬ uˬ duˬ yuˇ la ̭-eu g’aˇ duˬ dawˬ bi ̭-euˬ meh. Yehˇ k’oeˇ g’aˬ tawˬ-ahˇ iˇ-awˇ, Yoˇhaˬ-euˬ uˬ duˬ coeˇ tsehˆ-euˬ meh. 28 K’oeˇ naˇ, k’mˬ maˬ sehˇ byehˇ-ahˇ dawˆ ahˇ-awˇ, aˬ buˇ k’oeˇ buˇ-ahˇ ciˬ nehˬ laˇ-awˇ, aˬ buˇ k’oeˇ neh aˬ ma g’aˬ-ahˇ paˇ ciˬ ha nehˬ-iˇ-euˬ meh. 29 Yoˇhaˬ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ gaˇ kawˆ k’oeˇ ya gaˬ ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ g’awˇ mawˇ ba ̭ k’o ̭ laˬ le-awˇ, lmˬ bymˇ-ahˇ ba ̭ pahˬ nehˬ-euˬ meh. 30 G’aˬ k’ehˇ deuˬ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ paˇ g’o ̭ laˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ neh mˇ ya ̭ shaˇ ya ̭-euˬ gaˇ kawˆ hawˇ-eu, mehˬ ya ̭ tsoˆ ya ̭-euˬ gaˇ kawˆ dawˬ tawˆ lu ̭, aˬ yaw ̭-ahˇ dzawˇ nehˬ-euˬ meh. 31 Tsawˇ haˬ laˇ-eu maˬ tsehˆ leˇ-eu miˇ neh, Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ hawˬ dzaˬ-eu maˬ dah-a. K’oeˇ miˇ neh, g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Aˬ dui ma ̭ teh ̭-ehˇ ciˬ cuˇ ni g’eh-eu jawˇ duˬ-ahˇ iˇ-awˇ, g’aˬ naˬ naˬ-iˇ kaˇ-euˇ." 32 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ teh ̭-ehˇ lawˬ dziˬ-awˇ, ciˬ cuˇ ni g’eh-eu jawˇ duˬ-ahˇ doˆ-iˇ-euˬ meh. 33 Aˬ yaw ̭ ma ̭ doˇ-iˇ lu ̭ gaˇ tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni mawˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ haw siˬ-euˬ meh. K’oeˇ miˇ neh, meuˬ yawˬ meuˬ na lu ̭-ahˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ mehˬ hu dahˇ taˆ paw neh cehˆ-awˇ, Yeˬsuˇ hawˇ-eu g’aˬ k’ehˇ deuˬ-euˬ jeˬ hu cehˆ keuˆ-awˇ jawˇ-eu meh. 34 Yeˬsuˇ lawˬ la ̭ nyiˇ doˆ le-awˇ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma-ahˇ ya mawˇ ngeh, g’awˬ shaˬ haw gaˬ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, yawˇ bo-eu g’aˬ maˬ jawˇ-eu yawˇ yawˇ ma ̭-ahˇ duˇ-eu meh. K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ g’awˬ mya jeˬ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ meh. 35 Uˬ ci ̭ uˬ taw taw le ngeh, g’aˬ k’ehˇ deuˬ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ laˇ-awˇ ehˇ-eu, "Uˬ ci ̭ ci ̭ le shaw-iˬ ngaˇ. K’oeˇ uˬ ta ̭, jawˇ duˬ heu tsahˇ-aˬ, pu-ahˇ gaˇ mahˇ kaˬ-eu jawˇ duˬ tiˬ tsahˇ meh. 36 Tsawˇ haˬ heu deuˬ-ahˇ pyehˬ nehˬ-awˇ, dawˬ peh jaˆ-eu pu doe ni, dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ bi poˆ zeuˇ dzaˬ-iˇ-eu maˬ tsaˬ-a loˇ." 37 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ tiˬ jeˬ paˬ bi dzaˬ-awˬ." Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ heu deuˬ-ahˇ bi dzaˬ-eu g’aˇ duˬ, pyuˇ mehˇ byaˆ nyiˬ yaˇ byaˆ poeˬ kaˬ muˇ zeuˇ laˬ-iˇ-awˬ loˇ." 38 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Naw ma ̭ kaˬ muˇ aˇ myaˆ yaˆ ahˇ te. Tiˬ poˆ haw-iˇ sheˇ." Aˬ yaw ̭ ma ̭ poˆ haw-iˇ-awˇ ehˇ-eu, "Kaˬ muˇ ngaˬ yaˆ hawˇ-eu ngaˬ shaˬ nyiˬ mawˇ ahˇ-eu teh ̭ nga." 39 Tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ daˬ zawˬ deh k’oeˇ taˆ aˇ muˇ biˇ-awˇ bi nuiˇ-eu g’aˇ duˬ, g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ dawˬ bi ̭-euˬ meh. 40 K’oeˇ ngeh, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ tiˬ yaˇ g’aˬ aˇ muˇ, ngaˬ tseˇ g’aˬ aˇ muˇ lehˇ muˇ muˇ-ehˇ nuiˇ-euˬ meh. 41 K’oeˇ naˇ, kaˬ muˇ k’oeˇ ngaˬ siˬ hawˇ-eu ngaˬ shaˬ k’oeˇ nyiˬ mawˇ-ahˇ Yeˬsuˇ yuˇ-awˇ, mˬ paw g’awˇ leuˇ-awˇ Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ kaˬ muˇ ngawˬ pyehˬ-awˇ, g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ bi ̭ nehˬ-awˇ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭-ahˇ bi biˇ nehˬ-euˬ meh. Ngaˬ shaˬ k’oeˇ nyiˬ mawˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ bi biˇ o ̭ nehˬ-euˬ meh. 42 Tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ tiˬ dehˆ ya dzaˬ-euˬ meh. 43 Maˬ dzaˬ jiˇ coeˇ-ehˇ dzehˬ laˇ taˬ-euˬ kaˬ muˇ hawˇ-eu ngaˬ shaˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ g’aˬ k’ehˇ deuˬ g’oˆ uiˬ ngeh, k’aˆ puˬ tseˇ nyi ̭ puˬ byah laˇ-euˬ meh. 44 Dzaˬ-euˬ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭, ngaˬ heˇ g’aˬ byah-eu meh. 45 Yeˬsuˇ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭-ahˇ bi g’o ̭-iˇ lu ̭ ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ tiˬ poˆ tehˬ-ehˇ lawˬ la ̭ k’oeˇ bi uˇ-iˇ-awˇ, lah nui baˬ-ahˇ jaˆ-eu Behˬdzeˇdaˬ meuˬ-ahˇ bi iˇ tawˬ-euˬ meh. 46 Aˬ yaw ̭ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭-ahˇ g’awˬ-iˇ g’aˬ-awˇ, gawˬ jawˬ-ahˇ guiˬ lahˬ shaˇ leˇ-eu lehˇ le-euˬ meh. 47 Uˬ ci ̭ ci ̭ le ngeh, lawˬ k’oeˇ laˇ lah g’ahˇ ceh iˇ keuˆ-awˇ, Yeˬsuˇ tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ dahˇ taˆ jawˇ ya ̭-euˬ meh. 48 Aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ jaˬ lehˇ-ahˇ ciˬ daˬ-awˇ lawˬ ya heu-eu baˬ da neh, g’aˬ doeˇ doeˇ dui dui gaˇ aˬ yaw ̭ ya mawˇ-euˬ meh. Ya poeˇ doeˇ taw paw naˬ liˬ smˇ la ̭ dzehˬ-iˇ ngeh, aˬ yaw ̭ iˇ cu ̭ k’oeˇ taˆ gaˇ ma cah cah-ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ jawˇ gaˇ oe-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ iˇ dzeuˇ-eu lehˇ g’eh-eu meh. 49 Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ iˇ cu ̭ k’oeˇ taˆ cah lu ̭ gaˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ mawˇ-awˇ, shaˆ shiˇ neh ̭ nga lehˇ noeˬ-awˇ guˇ-euˬ meh. 50 Aˬ yaw ̭ ma ̭ yawˬ g’aˬ na lu ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ mawˇ-awˇ, guˆ dui dui-iˇ-euˬ meh. "Taˬ guˆ. Nui ma taˬ baˬ. Ngaˇ ma" lehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 51 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ dziˬ lu ̭-eu lawˬ la ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭ uˇ-iˇ ngeh, jaˬ lehˇ baw-eu naˬ leˇ-euˬ meh. Zaˬ lahˇ deuˬ zahˬ dui dui leˇ-euˬ meh. 52 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, tsawˇ haˬ ngaˬ heˇ g’aˬ-ahˇ bi dzaˬ-euˬ gaˇ kawˆ k’oeˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ noeˬ maˬ doˆ-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ nui ma ka ̭ duiˬ ni g’eh-eu meh. 53 Aˬ yaw ̭ ma ̭ lah tsehˆ doˆ-awˇ, Geˬneˬsaˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ iˇ keuˆ ngeh, lawˬ pa ̭ taw ̭ ya ̭-euˬ meh. 54 Aˬ yaw ̭ ma ̭ lawˬ la ̭ nyiˇ doˆ-iˇ-euˬ nehˬ-ehˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ aˬ cawˬ tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ haw siˬ-euˬ meh. 55 Aˬ yaw ̭ ma ̭ miˇ k’ahˬ k’oeˇ k’ahˬ coeˬ doe-awˇ, naˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ seuˆ yo ̭ k’oeˇ taˆ bi yu ̭-awˇ, Yeˬsuˇ jawˇ meh lehˇ k’aˇ ya gaˬ gaˇ ba ̭ ha laˇ-euˬ meh. 56 Pu doe ni, meuˬ doe ni, yaˇ k’ahˬ yaˇ lahˬ doe ni, Yeˬsuˇ k’aˇ iˇ k’aˇ laˇ doˆ gaˇ, lehˆ lehˆ tsmˇ tsawˇ haˬ uiˬ leˇ duˬ-ahˇ, naˇ-eu tsawˇ haˬ ba ̭ taˬ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ pehˇ k’ahˬ pehˇ dahˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ k’aw ̭ bi toeˬ ciˆ la ̭-eu g’aˇ duˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ shaˇ-euˬ meh. K’aˇ toeˬ ciˆ-euˬ deuˬ naˇ gawˇ taˬ leˇ jiˇ-euˬ meh.

7

1 Paˬliˬsehˇ deuˬ hawˇ-eu Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ neh oe-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ, Yeˬsuˇ dawˬ peh uiˬ le-euˬ meh. 2 Yeˬsuˇ-euˬ zaˬ lahˇ tiˬ paˆ na deuˬ aˬ la ̭ maˬ shawˇ-ehˇ dzaˬ lu ̭ dawˇ lu ̭ gaˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ya mawˇ-euˬ meh. Aˬ la ̭ maˬ shawˇ-eu lehˇ ehˇ-eu-aˬ, Paˬliˬsehˇ deuˬ neh mehˬ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ maˬ dzui ̭ shawˇ gaˇ ehˇ maw ̭-eu meh. 3 (Paˬliˬsehˇ deuˬ hawˇ-eu Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, aˬ poeˬ aˬ bawˇ deuˬ neh mehˬ ka le ̭-euˬ zahˇ sahˇ k’o ̭ mehˬ nah caw teh-eu meh. Zahˇ sahˇ k’o ̭ jaˆ-eu lo ̭-ehˇ aˬ la ̭ maˬ dzui ̭ shawˇ g’aˬ k’oeˇ keuˆ ni, aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ dzaˬ maˬ dawˇ k’mˬ-a. 4 Lehˆ-ahˇ zeuˇ-euˬ aˬ geu jeˬ maˬ kaˬ, maˬ tsiˬ shawˇ-ehˇ ma dzaˬ k’mˬ-a. K’mˬ maˬ joˆ-eu maˬ ehˇ, yu ̭ zaˇ bui bahˬ lehˬ tsiˬ-eu maˬ ehˇ, aˇ hu neh zmˬ ka le ̭-euˬ zahˇ sahˇ k’o ̭-ahˇ tsaˬ ni aˬ yaw ̭ ma ̭ mˇ-eu meh.) 5 K’oeˇ miˇ neh, Paˬliˬsehˇ deuˬ hawˇ-eu Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Aˬ jeˬ miˇ neh nawˬ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ aˬ poeˬ aˬ bawˇ neh mehˬ ka le ̭-euˬ zahˇ sahˇ k’o ̭-ahˇ maˬ caw teh-ehˇ, maˬ shawˇ-eu aˬ la ̭ neh dzaˬ ta dawˇ ta." 6 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Aw ̭-a ̭ tahˬ k’oˬ-ahˇ duˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-oˇ, Iˇsaˬyaˇ neh Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu la ̭ k’oeˇ naw ma ̭-euˬ gaˇ kawˆ ehˇ taˬ-euˬ aˇ naˆ ni tsaˬ-eu nga. Aˬ yaw ̭ neh bo ̭ taˬ ya ̭-euˬ dawˬ heu lo ̭-ehˇ jaˆ-eu meh. ’Miˬyehˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. Tsawˇ haˬ heu deuˬ k’aˬ meh mehˬ boeˬ, ngaˬ-ahˇ taˬ huiˬ taˬ mahˇ-euˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ nui ma k’oeˇ siˬ, ngaˬ-ahˇ gaˇ mahˇ kaˬ dui dui meh. 7 Yaw ̭ ma ̭ ngaˬ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu, gaˇ dahˇ tsoeˬ leˇ duˬ maˬ jaˆ-a. Tsawˇ haˬ neh jahˇ-euˬ zahˇ sahˇ k’o ̭, ngaˬ-euˬ dawˬ geu ̭-awˇ mehˬ-euˬ meh.’ 8 Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ naw ma ̭ taˬ ya ̭-awˇ, tawˇ haˬ zaˬ neh tawˬ ka le ̭-euˬ zahˇ sahˇ k’o ̭-ahˇ naw ma ̭ zi ̭ dah ni tuˆ tehˬ taˬ-euˬ meh." 9 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ paˇ ehˇ nehˬ-eu, "Miˬyehˇ-euˬ zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ byehˇ dzeh-awˇ, tsawˇ haˬ zaˬ neh tawˬ ka le ̭-euˬ zahˇ sahˇ k’o ̭-ahˇ naw ma ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ tuˆ tehˬ taˬ nya ni, naw ma ̭ yaw gahˇ zmˬ-eu meh. 10 Moˇseˬ-euˬ zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇ, ’Nawˬ da nawˬ ma-ahˇ yaw zeu ya baw meh’ lehˇ hawˇ-eu, ’Yawˬ ha-euˬ aˬ da hawˇ-eu aˬ ma-ahˇ yaˬ k’ehˇ yaˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, seh ̭ gaˇ ya daˬ teh ̭-a’ lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. 11 Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ heu lo ̭-ehˇ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ lu ̭-eu meh. Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na yawˬ ha-euˬ aˬ da aˬ ma-ahˇ tiˬ jeˬ paˬ caw ba nehˬ nya-eu jaˆ k’aw ̭, (’Heu-aˬ, Miˬyehˇ-ahˇ o ̭-eu jeˬ meh’ lehˇ dawˬ tsui ̭ ehˇ maw ̭-eu la ̭ k’oeˇ), ’Heu-aˬ, Gawˬ baˬ meh’ lehˇ ehˇ shaw naˇ, 12 aˬ da aˬ ma-ahˇ maˬ caw ba nehˬ ni byehˇ nya meh lehˇ naw ma ̭ mehˬ-eu tsoˆ-eu meh. 13 K’oeˇ lo ̭-ehˇ mehˬ-eu tsoˆ-eu la ̭ k’oeˇ, naw ma ̭ neh tawˬ ka le ̭-euˬ zahˇ sahˇ k’o ̭ baˬ da neh Miˬyehˇ-euˬ dawˬ byoˆ-iˇ byawˬ-iˇ ni naw ma ̭ jahˇ-eu meh. K’oeˇ lo ̭-ehˇ duˇ-eu g’awˬ mya jeˬ, naw ma ̭ mˇ lu ̭ shaˇ lu ̭-eu meh." 14 K’oeˇ naˇ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ tiˬ poˆ paˇ kuˇ uiˬ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Naw ma ̭ daw tawˆ lu ̭ yaw muiˬ paˬ-ehˇ naˇ haˬ-awˇ g’oˆ shaw geu ̭-awˬ. 15 La ̭ nyiˇ paw neh tsawˇ haˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ k’aˇ ahˇ-iˇ-eu jeˬ, tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ maˬ muiˬ maˬ shawˇ-ehˇ bi pyeu ̭-iˇ nya-eu tiˬ jeˬ-iˬ maˬ jaˆ-a. Tsawˇ haˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ neh doˆ laˇ-euˬ jeˬ teh ̭-ehˇ, tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ maˬ muiˬ maˬ shawˇ ni bi pyeu ̭-iˇ nya-eu meh." 17 Aˬ yaw ̭ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭-ahˇ g’awˬ-iˇ-awˇ, iˇ kahˇ-ahˇ uˇ-iˇ ngeh, zaˬ lahˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ dawˬ k’oeˇ dawˬ gaˇ kawˆ naˇ haˬ-euˬ meh. 18 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-eu, "Naw ma ̭ g’eh maˬ g’oˆ shaw nya te loˇ. La ̭ nyiˇ paw neh tsawˇ haˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ k’aˇ ahˇ-iˇ-euˬ jeˬ, aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ muiˬ maˬ shawˇ-ehˇ bi pyeu ̭-iˇ nya-eu tiˬ jeˬ-iˬ maˬ jaˆ-a. 19 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, nui ma-ahˇ maˬ ahˇ-iˇ-ehˇ, baw ma-ahˇ ahˇ-iˇ-awˇ, la ̭ nyiˇ paw iˇ doˆ dzeh-eu meh." (K’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu la ̭ k’oeˇ, dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ dawˬ tawˆ lu ̭ yaw shawˇ meh lehˇ, Yeˬsuˇ ehˇ maw ̭-eu meh.) 20 Aˬ yaw ̭ paˇ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ la ̭ k’oeˇ neh doˆ laˇ-euˬ jeˬ-aˬ, tsawˇ haˬ-ahˇ maˬ muiˬ maˬ shawˇ ni bi pyeu ̭-iˇ nya-eu meh. 21 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, nui ma la ̭ k’oeˇ neh doˆ le-euˬ jeˬ-aˬ, maˬ muiˬ maˬ jaˬ-eu jeˬ pyeu ̭-eu, tahˇ joe joe-eu, tsawˇ haˬ seh ̭-eu, 22 aˬ cawˬ-euˬ miˬ zaˬ yo zaˬ-ahˇ bahˬ-eu, aˬ cawˬ-euˬ myawˬ-ahˇ mehˇ juiˇ juiˇ-eu, yaw haiˬ jeˬ mˇ-eu, jaˬ myaw ̭ myaw ̭-eu, smˇ k’aˆ k’aˆ-eu, myaˆ naˆ-eu, ja bu ja doeˇ-eu, nui ma huiˬ-eu mahˇ-eu, aˬ dzawˬ aˇ gah gah-eu, heu lo ̭-ehˇ g’eh-eu deuˬ meh. 23 Maˬ muiˬ maˬ jaˬ-eu heu deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭, tsawˇ haˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ neh doˆ laˇ-euˬ jeˬ pyeu ̭-awˇ, tsawˇ haˬ-ahˇ maˬ muiˬ maˬ shawˇ ni bi pyeu ̭-iˇ-eu meh. 24 K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ k’oeˇ gaˇ neh doˆ-iˇ-awˇ, Duˇlu meuˬ dawˬ peh jaˆ-eu miˇ k’ahˬ-ahˇ iˇ g’eh-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ nymˇ tiˬ nymˇ-ahˇ uˇ-iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ k’oeˇ gaˇ jawˇ-eu gaˇ kawˆ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ bi siˬ maw ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ maˬ jawˇ za ̭ nya-a. 25 Neh ̭ yaw jaw ̭ uˇ-eu aˬ buˇ tiˬ buˇ-euˬ aˬ ma tiˬ ma, Yeˬsuˇ k’oeˇ gaˇ jawˇ-eu gaˇ kawˆ ya gaˬ ngeh, tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ oe-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ aˬ kuiˇ dawˬ peh awˆ byaˆ-euˬ meh. 26 Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-aˬ, Suˇliˆ miˇ k’ahˬ Piˇniˇshaˆ meuˬ-ahˇ deh ̭ le-euˬ Heˬlaˬsaˇ tsawˇ jeuˬ lawˇ ci ̭ zaˬ pyeu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭-euˬ aˬ buˇ la ̭ k’oeˇ uˇ-eu neh ̭-ahˇ teh doˆ nehˬ-eu g’aˇ duˬ, Yeˬsuˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ shaˇ-euˬ meh. 27 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Zaˬ deuˬ-ahˇ tiˬ dehˆ jeˬ huˬ bi dzaˬ kaˇ-euˇ. Zaˬ dzaˬ-eu dzaˇ yuˇ-awˇ aˬ kuiˬ-ahˇ dzeh nehˬ-eu maˬ tsaˬ-aˇ." 28 Aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, hawˬ jeh uˬ moˆ jawˇ-eu aˬ kuiˬ deuˬ k’aw ̭, zaˬ neh dzaˬ dzeh dawˇ dzeh-euˬ deuˬ-ahˇ g’oˆ dzaˬ-eu meh." 29 K’oeˇ ngeh, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Nawˇ teu lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ-euˬ miˇ neh, g’o ̭-iˇ-awˬ. Nawˬ buˇ-ahˇ uˇ-eu neh ̭ doˆ-iˇ g’aˬ-euˬ gaˇ nawˇ ya mawˇ teh ̭-a." 30 Aˬ yaw ̭ iˇ kahˇ-ahˇ g’o ̭-iˇ ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ aˬ buˇ yu ̭ zaˇ k’oeˇ taˆ yu ̭ lu ̭-awˇ, neh ̭ k’oeˇ mawˇ aˬ diˇ aˬ maˇ doˆ-iˇ dzeuˇ-euˬ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. 31 K’oeˇ naˇ, Duˇlu gahˬ kaˬ-ahˇ neh Yeˬsuˇ doˆ-iˇ-awˇ, Siˇdoˬ meuˬ-ahˇ neh Meuˬ tseˇ meuˬ miˇ k’ahˬ lehˇ kuˇ-eu paw iˇ g’eh-awˇ, Gaˬliˬlehˇ lah-ahˇ iˇ doˆ-euˬ meh. 32 K’oeˇ ngeh, naˬ bawˬ bawˬ-awˇ dawˬ maˬ ngehˬ lawˆ nya-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ aˬ cawˬ sheuˬ la ̭-awˇ, Yeˬsuˇ neh aˬ la ̭ bi ba ̭ daˆ-eu g’aˇ duˬ shaˇ-euˬ meh. 33 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ Yeˬsuˇ sheuˬ ceuˆ g’eh-awˇ, naˬ bawˇ-ahˇ la ̭ noeˇ cawˬ ahˇ nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, duˬ k’aˬ k’a-awˇ mehˬ laˇ-ahˇ toeˬ leh ̭ nehˬ-euˬ meh. 34 K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ mˬ-ahˇ g’awˇ leuˇ-awˇ, sa ̭ sa ̭ ma g’awˇ ka-eu la ̭ k’oeˇ, "Iˇ paˬ daˬ" lehˇ ehˇ-eu meh. Dawˬ tsui ̭-aˬ, "Pah laˇ-awˬ" lehˇ ehˇ maw ̭-eu meh. 35 Tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ naˬ bawˇ gaˬ nya laˇ-euˬ uˬ ta ̭, mehˬ laˇ juˆ laˇ-awˇ, dawˬ ngehˬ lawˆ nya laˇ-euˬ meh. 36 Gaˇ kawˆ k’oeˇ aˬ cawˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ-iˬ maˬ ya ja nehˬ-eu g’aˇ duˬ, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ dawˬ bi ̭-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ngehˬ-ehˇ laˆ tsoeˬ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ ngehˬ-ehˇ ja byah g’eh-euˬ meh. 37 K’oeˇ lo ̭-ehˇ ja gaˇ k’aˇ ya gaˬ-euˬ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ zahˬ dui dui leˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "A yaw ̭ neh k’aˇ mˇ-euˬ yawˬ jeˬ na lu ̭ aˇ naˆ ni muiˬ-eu nga. Naˬ bawˬ deuˬ naˬ bawˇ gaˬ nya laˇ-awˇ, aˬ dzawˬ deuˬ dawˬ ngehˬ nya laˇ gaˇ keuˆ ni aˬ yaw ̭ mˇ nya-euˬ nga."

8

1 Aˇ nah aˇ yamˬ yaw k’aˆ-ehˇ maˬ myahˇ laˇ mi naˆ-ehˇ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ tiˬ ma ̭ paˇ uiˬ laˇ-euˬ meh. Tsawˇ haˬ koeˇ deuˬ dzaˬ-eu tiˬ jeˬ-iˬ maˬ jaˆ-ehˇ pyeu ̭ laˇ ngeh, Yeˬsuˇ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ kuˇ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 2 "Tsawˇ haˬ heu deuˬ-ahˇ ngaˇ g’awˬ shaˬ gaˬ dui dui nya. Aˬ yaw ̭ ma ̭ ngaˬ nehˬ-ehˇ jawˇ lu ̭-eu smˬ nah byah laˇ-awˇ, dzaˬ-euˬ tiˬ jeˬ-iˬ ma paˇ jaˆ meh. 3 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ bi dzaˬ ni bi g’o ̭-iˇ naˇ, gaˇ pehˇ g’o ̭-iˇ lu ̭ ngeh, g’aˬ juˬ dui dui-iˇ teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, tiˬ paˆ na deuˬ gaˇ mahˇ kaˬ gaˇ neh laˇ-euˬ meh." 4 Zaˬ lahˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ heu myaˆ ni g’eh gaˇ bi dzaˬ bi dawˇ-eu g’aˇ duˬ, heu lo ̭-ehˇ g’eh-eu bawˇ tsahˬ bawˇ dahˇ k’aˇ shui ̭ deh yaˇ la ̭ k’oeˇ, dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ aˬ suˇ g’aˬ poˆ doˆ laˬ-iˇ nya nmˇ." 5 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ kaˬ muˇ aˇ myaˆ yaˆ ahˇ te." Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Shi ̭ yaˆ ahˇ-eu teh ̭ ma." 6 K’oeˇ ngeh, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭-ahˇ miˇ tsa nuiˇ-eu g’aˇ duˬ aˬ yaw ̭ dawˬ bi ̭-euˬ meh. Kaˬ muˇ k’oeˇ shi ̭ yaˆ aˬ yaw ̭ yuˇ-awˇ, Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ-euˬ meh. Koeˇ naˇ, kaˬ muˇ k’oeˇ ngawˬ pyehˬ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ bi ̭-awˇ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭-ahˇ bi biˇ nehˬ-euˬ meh. 7 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ngaˬ shaˬ shaˬ zaˬ heu myaˆ mawˇ paˇ ahˇ-eu meh. K’oeˇ-euˬ g’aˇ duˬ, Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ Yeˬsuˇ paˇ ja ceuˬ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ k’ehˇ-awˇ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭-ahˇ ngaˬ shaˬ k’oeˇ paˇ bi biˇ nehˬ-euˬ meh. 8 Aˬ yaw ̭ ma ̭ tiˬ dehˆ dzaˬ-euˬ meh. K’oeˇ uˬ ta ̭, maˬ dzaˬ jiˇ coeˇ-ehˇ dzeˇ laˇ-euˬ deuˬ-ahˇ zaˬ lahˇ deuˬ paˇ g’oˆ uiˬ ngeh, k’aˆ puˬ shi ̭ puˬ byah laˇ-euˬ meh. 9 Dzaˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ oeˬ heˇ g’aˬ ehˇ g’aˬ ni byah-eu meh. 10 K’oeˇ naˇ, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ bi g’o ̭-iˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ nehˬ-ehˇ tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ lawˬ la ̭ k’oeˇ uˇ-iˇ-awˇ, Daˬmaˬnuˇdaˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ iˇ-euˬ meh. 11 Paˬliˬsehˇ deuˬ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ laˇ-awˇ, tsawˇ pyehˇ pyehˇ laˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu siˬ duˬ laˇ ni, k’aˆ jeˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ mˇ mehˬ la ̭-awˬ lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ lahˇ ju k’mˇ pa ̭ maw ̭-eu miˇ neh, k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. 12 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ sa ̭ sa ̭ ma g’awˇ ka-awˇ ehˇ-eu, "Heu ziˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ aˬ jeˬ miˇ neh zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh jeˬ-ahˇ mawˇ maw ̭-eu maˬ siˬ. Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Heu ziˇ-ahˇ deh ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ maˬ bi mawˇ lehˇ ngaˇ ehˇ-eu ma." 13 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ jawˇ gaˇ neh aˬ yaw ̭ luˆ-iˇ-awˇ, lawˬ la ̭ k’oeˇ uˇ-iˇ-awˇ, lah nui baˬ paw iˇ g’eh-euˬ meh. 14 Zaˬ lahˇ deuˬ kaˬ muˇ shaˇ dawˆ-eu ngehˇ-eu ̭ miˇ neh, lawˬ la ̭ k’oeˇ kaˬ muˇ tiˬ yaˆ ahˇ-eu teh ̭ meh. 15 Zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Noeˬ gahˇ-awˬ. Paˬliˬsehˇ deuˬ-euˬ dehˬ tseˬ hawˇ-eu sahˬ paˬ Heˬloˆ-euˬ dehˬ tseˬ-ahˇ naw ma ̭ yaw k’aˆ k’aˆ-ehˇ ya yahˇ meh." 16 Zaˬ lahˇ deuˬ yaw kaˬ ehˇ-eu, "Aˬ dui ma ̭ kaˬ muˇ maˬ hehˇ ahˇ le ̭-euˬ miˇ neh, aˬ yaw ̭ teu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu jeˬ ngaˇ." 17 Aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ja lu ̭-eu Yeˬsuˇ siˬ nya-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Aˬ jeˬ miˇ neh kaˬ muˇ maˬ hehˇ le ̭-euˬ gaˇ kawˆ naw ma ̭ ja lu ̭ te. Nymˬ-mˇ keuˆ ni naw ma ̭ maˬ g’oˆ shaw-ehˇ jawˇ te siˬ loˇ. Naw ma ̭ teu naˆ naˆ-ehˇ dawˇ ga ga te loˇ. 18 Naw ma ̭ myaˆ nuiˆ tso ̭-eu maˬ mawˇ nya-ehˇ, Naˬ bawˇ tso ̭-eu maˬ gaˬ nya te loˇ. Maˬ paˇ noeˬ ni ngehˇ jiˇ teˬ loˇ. 19 Ngaˇ kaˬ muˇ ngaˬ yaˆ ngawˬ pyehˬ-awˇ tsawˇ haˬ ngaˬ heˇ g’aˬ-ahˇ bi dzaˬ ngeh, maˬ dzaˬ jiˇ coeˇ-ehˇ dzeˇ laˇ-euˬ deuˬ naw ma ̭ g’oˆ uiˬ-euˬ k’oeˇ, k’aˆ puˬ aˇ myaˆ puˬ byah laˇ taˬ." Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Tseˇ nyi ̭ pu ̭ byah laˇ-euˬ meh." 20 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ kaˬ muˇ shi ̭ yaˆ ngawˬ pyehˬ-awˇ tsawˇ haˬ oeˬ heˇ g’aˬ-ahˇ bi dzaˬ ngeh poˆ, maˬ dzaˬ jiˇ coeˇ-ehˇ dzeˇ laˇ-euˬ aˇ jeh ̭ deuˬ naw ma ̭ neh g’oˆ uiˬ-euˬ k’oeˇ, k’aˆ puˬ aˇ myaˆ puˬ byah laˇ-euˬ ta." Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Shi ̭ puˬ byah laˇ-euˬ meh." 21 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ehˇ k’aw ̭, nymˬ-mˇ keuˆ ni naw ma ̭ maˬ g’oˆ shaw ngaˬ siˬ laˬ." 22 K’oeˇ naˇ, Behˬdzeˇdaˬ meuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ iˇ keuˆ-euˬ meh. Tsawˇ haˬ tiˬ deuˬ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ myaˆ beh ̭ tiˬ g’aˬ sheuˬ la ̭-awˇ, tiˬ poˆ toeˬ ciˆ nehˬ-eu g’aˇ duˬ, Yeˬsuˇ-ahˇ shaˇ-eu meh. 23 Myaˆ beh ̭ k’oeˇ g’aˬ-euˬ aˬ la ̭-ahˇ Yeˬsuˇ tsahˇ-awˇ, pu pu dzeˇ sheuˬ doˆ g’eh-euˬ meh. Myaˆ nuiˆ-ahˇ duˬ k’aˬ k’a shehˬ nehˬ-awˇ, uˬ duˬ-ahˇ aˬ la ̭ ba ̭ daˆ-awˇ, "Tiˬ jeˬ paˬ maˬ mawˇ laˇ nya loˇ" lehˇ naˇ haˬ-euˬ meh. 24 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ ba ̭ leuˇ haw-awˇ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ mawˇ laˇ ngaˇ. Ehˇ k’aw ̭, aˇ bawˇ-ahˇ duˇ leˇ-awˇ, gaˇ ma cah lu ̭-eu nga." 25 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-euˬ myaˆ nuiˆ-ahˇ Yeˬsuˇ tiˬ poˆ paˇ toeˬ ciˆ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh poˆ jawˇ, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ yaw duˬ duˬ-ehˇ paˇ haw ngeh, myaˆ nuiˆ muiˬ laˇ-awˇ, yawˬ jeˬ na lu ̭ mawˇ shawˇ laˇ-euˬ meh. 26 K’oeˇ naˇ, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ "Pu-ahˇ taˬ uˇ leˇ de" lehˇ ehˇ nehˬ-awˇ bi g’o ̭-iˇ-euˬ meh. 27 K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ, Piˇliˇpiˆ Gehˇsaˬliˇ meuˬ dawˬ peh jaˆ-eu pu deuˬ-ahˇ iˇ-euˬ meh. Gaˇ pehˇ iˇ lu ̭ ngeh, zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ naˇ haˬ-eu, "Aˬ cawˬ ngaˬ-ahˇ aˬ suˇ g’aˬ nga lehˇ ehˇ lu ̭ ta." 28 Zaˬ lahˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ nawˬ-ahˇ Iˇ cu ̭ shawˇ-eu Yoˇhaˬ nga lehˇ ehˇ-eu meh. Tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, Eˇliˇyaˆ nga lehˇ ehˇ-awˇ, tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na ngaˇ lehˇ ehˇ-eu meh." 29 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ toe. Ngaˇ aˬ suˇ g’aˬ nga lehˇ ehˇ nmˇ." Beˬtuˆluˆ ehˇ-eu, "Nawˇ-aˬ, Ka li meh." 30 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ dawˬ bi ̭-awˇ ehˇ-eu, "Ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ tiˬ g’aˬ-ahˇ-iˬ taˬ ja nehˬ de." 31 K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ meh. "Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-aˬ, g’awˬ mya jeˬ-ahˇ ya daˬ dui dui teh ̭-a. Tsawˇ mawˬ tsawˇ k’aˆ deuˬ, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ hawˇ-eu, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ neh byehˇ dzeh nehˬ-euˬ jeˬ-ahˇ ya daˬ teh ̭-a. Aˬ cawˬ neh bi seh ̭ gaˇ keuˆ ni ya daˬ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, smˬ nah naˇ, paˇ g’o ̭ deh ̭ laˇ teh ̭-a." 32 Gaˇ kawˆ k’oeˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ bya cehˆ ni aˬ yaw ̭ ehˇ duˬ nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ miˇ neh, Beˬtuˆluˆ aˬ yaw ̭-ahˇ sheuˬ ceuˆ doˆ-awˇ, uˬ dui dui-euˬ meh. 33 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ nahˇ g’o ̭ g’o ̭ haw-awˇ, Beˬtuˆluˆ-ahˇ dehˬ-awˇ ehˇ-eu, "Saˬdaˬ-oˇ, cehˆ-awˬ. Nawˬ-euˬ nui noeˬ teu-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ nui noeˬ maˬ ngeuˇ nga. Tsawˇ haˬ zaˬ-euˬ nui noeˬ nga." 34 K’oeˇ ngeh, Yeˬsuˇ-aˬ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ kuˇ uiˬ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Tsawˇ haˬ aˬ geu g’aˬ maˬ kaˬ, ngaˬ-euˬ mehˬ nah caw teh laˇ maw ̭ naˇ, yawˬ ha-euˬ nui k’ahˇ ya byehˇ dzeh-awˇ, yawˬ ha-euˬ la ̭ ya ̭ ba ̭-awˇ, ngaˬ-euˬ mehˬ nah ya laˇ meh. 35 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, yawˬ ha-euˬ deh ̭-eu jeˬ-ahˇ ka k’o ̭-eu lehˇ leh jeh-eu tsawˇ haˬ aˬ geu g’aˬ maˬ kaˬ, deh ̭-eu jeˬ-ahˇ smˬ-iˇ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ hawˇ-eu laˬ k’aˬ cehˇ-eu guiˬ lahˬ dawˬ g’aˇ duˬ yawˬ ha-euˬ deh ̭-eu jeˬ smˬ-euˬ tsawˇ haˬ aˬ geu g’aˬ maˬ kaˬ, deh ̭-eu jeˬ za teh ̭-a. 36 Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ miˇ tsaˬ tahˬ k’awˇ heu dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ za jiˇ-euˬ k’aw ̭, sa ̭ laˇ deh ̭-eu jeˬ smˬ naˇ, aˬ yaw ̭ g’aˇ duˬ aˬ jeˬ jiˇ jeuˬ paˇ ahˇ ta. 37 Aˬ geu jeˬ bi ̭-awˇ zeuˇ k’o ̭ k’aw ̭, sa ̭ laˇ deh ̭-eu jeˬ-ahˇ maˬ paˇ zeuˇ k’o ̭ nya meh. 38 Bahˬ dui muˆ dui dui-awˇ iˬ baˇ myaˬ dui dui-eu ziˇ heu ziˇ la ̭ k’oeˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na, ngaˬ-ahˇ maˬ ehˇ, ngaˬ neh mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ jeˬ-ahˇ maˬ ehˇ, sha ̭ dawˇ naˇ, Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬ maˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ Aˬda-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ dm-awˇ muiˬ-eu shawˇ-eu mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ nehˬ-ehˇ za ̭ le ngeh, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ sha ̭ dawˇ teh ̭-a."

9

1 Aˬ yaw ̭ paˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Heu gaˇ jawˇ lu ̭-eu tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ maˬ shiˇ dzeuˇ mi naˆ-ehˇ, Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ baoˬ tiˬ byah ni keuˆ le gaˇ ya mawˇ teh ̭-a." 2 Ko ̭ nah dzeuˇ-iˇ ngeh, Beˬtuˆluˆ, Yaˬkoˆ, Yoˇhaˬ aˬ ha smˇ g’aˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ Yeˬsuˇ sheuˬ-awˇ, gawˬ jawˬ yaw goˇ-ahˇ daˆ leˇ-euˬ meh. K’oeˇ gaˇ, aˬ ha smˇ g’aˬ-euˬ mehˬ shi Yeˬsuˇ g’awˇ mawˇ paˇ-euˬ meh. 3 Aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ tsoeˬ yaw sheh ̭ bya laˇ-awˇ, pyuˇ deuˬ ni g’eh-eu meh. Miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jawˇ-eu mehˬ tsoeˬ lehˬ tsiˬ-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ, k’oeˇ naˆ naˆ-ehˇ pyuˇ laˇ ni maˬ lehˬ tsiˬ shawˇ nya-a. 4 Eˇliˇyaˆ hawˇ-eu Moˇseˬ aˬ nya ̭ k’aw ̭, k’oeˇ gaˇ doˆ le-awˇ, Yeˬsuˇ nehˬ-ehˇ dawˬ ngehˬ cawˬ lu ̭ gaˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ya mawˇ-euˬ meh. 5 K’oeˇ ngeh, Beˬtuˆluˆ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, aˬ dui ma ̭ heu gaˇ jawˇ-eu heu aˇ naˆ ni muiˬ-eu nga. Nga ma ̭ sehˬ g’awˆ smˬ g’awˆ g’awˆ ma. Nawˬ-euˬ g’aˇ duˬ tiˬ g’awˆ, Moˇseˬ g’aˇ duˬ tiˬ g’awˆ, Eˇliˇyaˆ g’aˇ duˬ tiˬ g’awˆ g’awˆ ma." 6 Aˬ ha smˇ g’aˬ guˆ dui dui-awˇ, Beˬtuˆluˆ dawˬ ngehˬ tsaˬ maˬ siˬ-a. 7 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ mˬ dmˇ dehˬ kaˬ le-awˇ, mˬ dmˇ la ̭ k’oeˇ heu lo ̭-ehˇ dawˬ ngehˬ doˆ la ̭-euˬ meh. "Heu-aˬ, ngaˇ gaˬ dui dui-eu ngaˬ-euˬ Zaˬmaˇ ma. Aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭-awˬ." 8 Aˬ yaw ̭ ma ̭ tiˬ jawˬ haw doe g’eh k’aw ̭, nui g’aˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ jawˇ-ehˇ, Yeˬsuˇ tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ jawˇ lu ̭ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. 9 Aˬ yaw ̭ ma ̭ gawˬ jawˬ-ahˇ neh za ̭ ka le lu ̭ geh, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ dawˬ bi ̭-awˇ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ-euˬ Zaˬmaˇ shiˇ-awˇ, Miˬyehˇ neh maˬ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ k’oeˇ keuˆ ni, naw ma ̭ neh k’aˇ ya mawˇ-euˬ jeˬ, tiˬ g’aˬ-ahˇ-iˬ taˬ ja nehˬ." 10 Yeˬsuˇ neh dawˬ bi ̭-euˬ lo ̭-ehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ naˇ haˬ geu ̭-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ yaw kaˬ ja-eu, "Shiˇ-awˇ g’o ̭ deh ̭ laˇ-eu lehˇ ehˇ-eu teu aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ maw ̭-eu nga." 11 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ naˇ haˬ-eu, "Eˇliˇyaˆ jeˬ huˬ oe teh ̭-a lehˇ, aˬ jeˬ miˇ neh Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ ehˇ ta." 12 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Yawˬ jeˬ na lu ̭ lehˬ hmˬ laˆ saˆ le-eu g’aˇ duˬ, Eˇliˇyaˆ jeˬ huˬ ya oe teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-aˬ, g’awˬ mya jeˬ-ahˇ ya daˬ-awˇ, aˬ cawˬ neh bi byehˇ dzeh teh ̭-a lehˇ, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ taˬ ta. 13 Naw ma ̭-ahˇ ngaˇ ehˇ nehˬ nyaˇ. Eˇliˇyaˆ oe g’a-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ k’aˇ g’eh maw ̭-eu g’eh nehˬ-euˬ meh." 14 Zaˬ lahˇ nui deuˬ jawˇ gaˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ g’o ̭ keuˆ le ngeh, zaˬ lahˇ k’oeˇ deuˬ-euˬ tiˬ jawˬ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma uiˬ le bymˇ le-awˇ, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ nehˬ-ehˇ tsawˇ pyehˇ pyehˇ lu ̭ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. 15 Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ k’oeˇ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ ya mawˇ ngeh, laˬ k’aˬ cehˇ dui dui-eu la ̭ k’oeˇ, Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ cehˆ g’eh-awˇ ha-euˬ meh. 16 Zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ naˇ haˬ-eu, "Naw ma ̭ aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ aˬ jeˬ gaˇ kawˆ pyehˇ lu ̭ te." 17 Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma la ̭ k’oeˇ tiˬ g’aˬ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, ngaˬ li neh ̭ uˇ-awˇ dawˬ maˬ ngehˬ nya-eu miˇ neh, nawˇ jawˇ gaˇ sheuˬ la ̭-euˬ ma. 18 Neh ̭ k’oeˇ mawˇ aˬ yaw ̭-ahˇ k’aˇ uˇ-iˇ ngeh, miˇ tsa ciˬ tahˬ ciˬ tuˆ nehˬ-eu meh. K’oeˇ naˇ, k’aˬ meh-ahˇ buiˇ meu ̭ doˆ le-awˇ, seuˬ teu ̭ teu ̭-ehˇ, g’awˇ mawˇ g’ahˇ cawˬ ni pyeu ̭-iˇ-eu meh. Neh ̭ k’oeˇ mawˇ teh doˆ nehˬ la ̭ lehˇ, nawˬ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ ngaˇ shaˇ-euˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ teh doˆ nehˬ la ̭ nya-a." 19 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Jah-eu nui ma maˬ ahˇ-eu ziˇ heu ziˇ-ahˇ deh ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-oˇ, naw ma ̭ nehˬ-ehˇ ngaˇ aˇ myah keuˆ ni ya jawˇ ta. Naw ma ̭-ahˇ ngaˇ aˇ myah keuˆ ni ya oˇ ta. Aˬ li k’oeˇ li-ahˇ heu gaˇ sheuˬ la ̭-awˬ." 20 Aˬ li k’oeˇ li-ahˇ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ sheuˬ la ̭-awˇ, neh ̭ k’oeˇ mawˇ Yeˬsuˇ-ahˇ ya mawˇ-eu nehˬ-ehˇ tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ, aˬ li k’oeˇ li-ahˇ shaˬ guˬ shaˬ caˆ bi g’eu laˇ-awˇ, mahˬ poˆ poˆ poˆ-ehˇ, k’aˬ meh-ahˇ buiˇ meu ̭ paˬ paˬ-ehˇ bi teuˆ-euˬ meh. 21 Aˬ da g’aˬ-ahˇ Yeˬsuˇ naˇ haˬ-eu, "Nawˬ li heu lo ̭-ehˇ g’eh lu ̭-eu aˇ myah ni keuˆ laˇ taˬ." Aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Nyiˇ ngeh neh g’eh lu ̭-eu meh. 22 Miˬ dzaˬ-ahˇ bi coˬ puiˆ-awˇ, iˇ cu ̭-ahˇ bi coˬ duiˆ-eu la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ ya shiˇ ni neh ̭ teu mawˇ g’awˬ mya poˆ leh jeh-euˬ meh. G’eh nya naˇ, nga nya ̭ da zaˬ-ahˇ g’awˬ shaˬ gaˬ-eu la ̭ k’oeˇ, tiˬ poˆ caw ba nehˬ la ̭-awˬ lehˇ shaˇ-eu ma." 23 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "G’eh nya naˇ lehˇ aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ te. Jah-eu tsawˇ haˬ g’aˇ duˬ yawˬ jeˬ na lu ̭ pyeu ̭ laˇ nya meh." 24 K’oeˇ ngeh, aˬ da k’oeˇ g’aˬ ngoeˇ ngoeˇ-ehˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ aˬ diˇ jah ma. Ehˇ k’aw ̭, jah-eu maˬ lo ̭ nya. Jah-eu myaˬ laˇ ni ngehˬ g’eh nehˬ la ̭-awˬ." 25 Aˬ yaw ̭ ma ̭ jawˇ gaˇ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ cehˆ la ̭ lu ̭ gaˇ Yeˬsuˇ ya mawˇ ngeh, neh ̭ k’oeˇ mawˇ-ahˇ dawˬ bi ̭-awˇ ehˇ nehˬ-eu, "Aˬ dzawˬ bi dzawˬ-iˇ-awˇ naˬ bawˬ bi bawˬ-iˇ-eu neh ̭-oˇ, aˬ li teu li la ̭ k’oeˇ neh doˆ le-awˬ. Aˬ kaˇ naˇ, aˬ yaw ̭ la ̭ k’oeˇ tiˬ jawˇ-iˬ taˬ paˇ uˇ-iˇ lehˇ nawˬ-ahˇ ngaˇ dawˬ bi ̭-eu ma." 26 K’oeˇ ngeh, neh ̭ k’oeˇ mawˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ laˇ-awˇ, aˬ li k’oeˇ li-ahˇ mawˇ bawˬ coˬ coˬ-ehˇ yaw k’aˆ-ehˇ bi teuˆ laˇ-awˇ doˆ-iˇ-euˬ meh. Aˬ li k’oeˇ li yaw shiˇ-ahˇ duˇ-eu miˇ neh, yawˬ g’aˬ na lu ̭ "Shiˇ-euˬ ngaˇ" lehˇ ehˇ-eu meh. 27 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ aˬ li k’oeˇ li-euˬ aˬ la ̭-ahˇ nyeh ̭ tehˬ-awˇ tsahˇ tuˇ nehˬ ngeh, tuˇ laˇ-euˬ meh. 28 Yeˬsuˇ nymˇ la ̭ k’oeˇ uˇ leˇ-awˇ jawˇ ngeh, zaˬ lahˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ciˬ cuˇ ni naˇ haˬ-eu, "Aˬ jeˬ miˇ neh nga ma ̭ neh ̭ k’oeˇ mawˇ-ahˇ maˬ teh doˆ nya ta." 29 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Guiˬ lahˬ shaˇ-eu jeˬ baˬ da neh teh ̭-ehˇ neh ̭ k’oeˇ jeˬ-ahˇ teh doˆ nya-eu meh. Nuiˬ jeˬ jahˇ-awˇ maˬ teh doˆ nya-a." 30 Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ jawˇ duˬ k’oeˇ tsahˇ-ahˇ neh doˆ-iˇ-awˇ, Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ iˇ g’eh-euˬ meh. Yeˬsuˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ aˬ geu tsahˇ-ahˇ jawˇ-eu gaˇ kawˆ aˬ cawˬ maˬ bi siˬ maw ̭-a. 31 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ heu lo ̭-ehˇ mehˬ nehˬ lu ̭-eu meh. "Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-ahˇ seh ̭-eu deuˬ-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ aˬ cawˬ neh bi a nehˬ-awˇ bi seh ̭ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, smˬ nah byah laˇ naˇ, aˬ yaw ̭ paˇ g’o ̭ deh ̭ laˇ teh ̭-a." 32 Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ mehˬ-eu aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ g’oˆ shaw nya-ehˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ naˇ haˬ peuˬ ni jawˇ-euˬ meh. 33 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Gaˬbeˬneˬoˬ meuˬ-ahˇ iˇ keuˆ-awˇ, nymˇ la ̭ k’oeˇ jawˇ lu ̭ ngeh, "Naw ma ̭ gaˇ pehˇ-ahˇ aˬ jeˬ gaˇ kawˆ tsawˇ pyehˇ pyehˇ teˬ" lehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ naˇ haˬ-euˬ meh. 34 Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ maˬ ngehˬ ni ciˬ cuˇ ni jawˇ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ geu g’aˬ aˬ cawˬ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ-eu gaˇ kawˆ, aˬ yaw ̭ ma ̭ yaw kaˬ gaˇ pehˇ-ahˇ tsawˇ pyehˇ pyehˇ-euˬ meh. 35 Yeˬsuˇ nuiˇ-awˇ, zaˬ lahˇ tseˇ nyi ̭ g’aˬ-ahˇ kuˇ-awˇ ehˇ nehˬ-eu, "Aˬ cawˬ-euˬ mehˬ hu jawˇ maw ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, aˬ cawˬ mehˬ nah ya jawˇ-awˇ, dawˬ tawˆ lu ̭-euˬ zaˬ k’aˆ jeˬ huˬ ya geu ̭ meh." 36 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ mehˬ shi aˬ yaw ̭ zaˬ yaw nyiˇ tiˬ g’aˬ sheuˬ taˬ-euˬ meh. Zaˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ciˬ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 37 "Ngaˬ-euˬ tsawˇ myahˇ uˬ moˆ heu lo ̭-ehˇ g’eh-eu zaˬ yaw nyiˇ tiˬ g’aˬ-ahˇ ha geu ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ-ahˇ ha geu ̭ gaˇ duˇ-eu meh. Ngaˬ-ahˇ ha geu ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ ha geu ̭-eu maˬ ngeuˇ-a. Ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ-ahˇ k’aw ̭ ha geu ̭ gaˇ duˇ-eu meh." 38 Yoˇhaˬ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ nawˬ-euˬ tsawˇ myahˇ uˬ moˆ neh ̭ teh doˆ lu ̭ gaˇ nga ma ̭ ya mawˇ-awˇ, k’oeˇ lo ̭-ehˇ maˬ bi jahˇ ni laˆ tsoeˬ nehˬ-euˬ ma. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-aˬ, aˬ dui aˇ muˇ mehˬ nah caw teh-eu tsawˇ haˬ maˬ ngeuˇ-a." 39 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭-ahˇ taˬ laˆ tsoeˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˬ-euˬ tsawˇ myahˇ-ahˇ g’oe-awˇ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ mˇ mehˬ-eu tsawˇ haˬ aˬ geuˬ g’aˬ maˬ kaˬ, ngaˬ-ahˇ yaw awˬ awˬ-ehˇ maˬ ja bu-aˇ. 40 Aˬ dui-ahˇ muiˇ-eu paw maˬ pyawˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, aˬ dui jawˇ paw pyawˬ-eu tsawˇ haˬ meh. 41 Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Naw ma ̭ Ka li-euˬ tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu nga lehˇ siˬ nya-awˇ, naw ma ̭-ahˇ iˇ cu ̭ tiˬ k’mˬ k’aˇ bi dawˇ la ̭-eu tsawˇ haˬ aˬ geu g’aˬ maˬ kaˬ, aˬ diˇ aˬ maˇ guiˬ lahˬ za teh ̭-a. 42 "Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na, heu lo ̭-ehˇ g’eh-eu ngaˬ-ahˇ jah-eu zaˬ yaw nyiˇ tiˬ g’aˬ iˬ baˇ mˇ ni sheuˬ bahˬ naˇ, aˬ yaw ̭-euˬ kawˬ lahˇ-ahˇ lo lehˬ lehˬ ma pa ̭ taw ̭-awˇ, iˬ ma laˆ shaˆ-ahˇ bi biˬ ahˇ-eu-aˬ, aˬ yaw ̭ g’aˇ duˬ muiˬ dzehˬ meh. 43 K’oeˇ miˇ neh, nawˬ-euˬ aˬ la ̭ tiˬ pyawˬ baˬ da neh nawˇ iˬ baˇ ya mˇ-euˬ ngeuˇ naˇ, aˬ la ̭ k’oeˇ pyawˬ toˆ tsehˆ dzeh-awˬ. Aˬ la ̭ nyiˬ pyawˬ lu ̭ tso ̭-awˇ, tiˬ jawˇ-iˬ maˬ miˆ-iˇ ni do ̭ lu ̭-eu shiˬ buiˇ lah ma-ahˇ bi biˬ pu ̭-eu naˆ maˬ tseˇ, aˬ la ̭ tiˬ pyawˬ teh ̭-ehˇ tso ̭ k’aw ̭, mˬ taˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ le keuˆ-awˇ ya deh ̭-eu-aˬ, nawˬ-euˬ g’aˇ duˬ muiˬ dzehˬ teh ̭-a. 45 Nawˬ-euˬ aˬ kuiˇ tiˬ kahˬ baˬ da neh nawˇ iˬ baˇ ya mˇ-euˬ ngeuˇ naˇ, aˬ kuiˇ k’oeˇ kahˬ deuˆ tsehˆ dzeh-awˬ. Aˬ kuiˇ nyiˬ kahˬ lu ̭ tso ̭-awˇ shiˬ buiˇ lah ma-ahˇ bi biˬ pu ̭-eu naˆ maˬ tseˇ, aˬ kuiˇ tiˬ kahˬ teh ̭-ehˇ tso ̭ k’aw ̭, mˬ taˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ le keuˆ-awˇ ya deh ̭-eu-aˬ, nawˬ-euˬ g’aˇ duˬ muiˬ dzehˬ teh ̭-a. 47 Nawˬ-euˬ myaˆ nuiˆ tiˬ nuiˆ baˬ da neh nawˇ iˬ baˇ ya mˇ-euˬ ngeuˇ naˇ, myaˆ nuiˆ k’oeˇ nuiˆ k’eu ̭ doˆ dzeh-awˬ. Myaˆ nuiˆ nyiˬ nuiˆ lu ̭ tso ̭-awˇ shiˬ buiˇ lah ma-ahˇ bi biˬ pu ̭-eu naˆ maˬ tseˇ, myaˆ nuiˆ tiˬ nuiˆ teh ̭-ehˇ tso ̭ k’aw ̭, Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ-ahˇ ya uˇ le-eu-aˬ, nawˬ-euˬ g’aˇ duˬ muiˬ dzehˬ teh ̭-a. 48 Shiˬ buiˇ lah ma la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ dzaˬ-eu luˆ tahˬ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ shiˇ-ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ puiˆ-eu miˬ dzaˬ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ miˆ-iˇ-a. 49 "Lawˇ-eu jeˬ-ahˇ saˬ deu ̭ sehˬ-awˇ bi shawˇ laˇ-eu lo ̭-ehˇ, tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭-ahˇ miˬ dzaˬ neh lawˬ haw-awˇ bi shawˇ laˇ teh ̭-a. 50 "Saˬ deu ̭-aˬ, yaw muiˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, saˬ ca taˆ-eu byoˆ-iˇ naˇ, saˬ ca paˇ taˆ laˇ ni nawˇ aˬ jo ̭-ehˇ paˇ jahˇ nya nmˇ. "Naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ cawˬ cawˬ ta ̭-eu saˬ deu ̭ saˬ ca bi ahˇ-awˇ, tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ tsaˬ leˇ dzoeˇ leˇ-eu la ̭ k’oeˇ deh ̭-awˬ."

10

1 K’oeˇ naˇ, jawˇ duˬ k’oeˇ tsahˇ-ahˇ neh Yeˬsuˇ doˆ-iˇ-awˇ, Yuˇdaˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ iˇ-awˇ, Yawˇdaˬ lawˇ baˬ tsehˆ-euˬ meh. Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ uiˬ le-awˇ, aˬ yaw ̭ aˬ myah myah mehˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ meh. 2 Paˬliˬsehˇ tiˬ paˆ na deuˬ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ laˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ lahˇ ju k’mˇ maw ̭-eu miˇ neh heu lo ̭-ehˇ naˇ haˬ-euˬ meh. "Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ yawˬ ha-euˬ miˬ zaˬ k’o ̭ naˇ, zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ bahˬ ta loˇ." 3 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Moˇseˬ neh naw ma ̭-ahˇ bi ̭ taˬ-euˬ zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ aˬ joˆ-ehˇ jaˆ ta." 4 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Miˬ zaˬ k’o ̭-eu sahˬ bo ̭ tiˬ dzeh bo ̭ nehˬ g’aˬ naˇ, yawˬ ha-euˬ miˬ zaˬ-ahˇ k’o ̭-awˇ bi g’o ̭-iˇ nya meh lehˇ, Moˇseˬ neh ehˇ taˬ-euˬ jaˆ meh." 5 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Naw ma ̭ nui ma g’ahˇ dui dui-awˇ, maˬ mehˬ maˬ tsoˆ paˇ nya-eu miˇ neh, naw ma ̭ g’aˇ duˬ Moˇseˬ neh zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ k’oeˇ dawˬ bo ̭ taˬ ya ̭-euˬ meh. 6 Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ mˬ beh miˇ beh beh ngeh neh, ’Tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ, k’aˬ dzeˇ zaˬ hawˇ-eu zaˬ miˬ zaˬ beh-euˬ meh’ lehˇ, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. 7 ’K’oeˇ baˬ da neh, k’aˬ dzeˇ zaˬ-aˬ, yawˬ ha-euˬ aˬ da aˬ ma-ahˇ g’awˬ-iˇ-awˇ, yawˬ ha-euˬ miˬ zaˬ nehˬ-ehˇ deh ̭ ta ̭-eu la ̭ k’oeˇ, 8 nyiˬ g’aˬ-euˬ tiˬ shiˬ tiˬ shaˬ teh ̭-ehˇ ya pyeu ̭ laˇ meh’ lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. K’oeˇ miˇ neh, aˬ nya ̭-aˬ, nyiˬ g’aˬ maˬ paˇ ngeuˇ meh. Tiˬ shiˬ tiˬ shaˬ teh ̭ meh. 9 Miˬyehˇ neh yuˇ dzoeˇ taˬ-euˬ gaˇ, tsawˇ haˬ zaˬ maˬ ya laˆ g’awˬ-a." 10 Aˬ yaw ̭ ma ̭ iˇ kahˇ-ahˇ g’o ̭ keuˆ-iˇ ngeh, zaˬ lahˇ deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ gaˇ kawˆ k’oeˇ naˇ haˬ-euˬ meh. 11 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ yawˬ ha-euˬ miˬ zaˬ-ahˇ k’o ̭-awˇ yawˬ g’aˬ yawˬ sheuˬ paˇ naˇ, yawˬ ha-euˬ miˬ zaˬ-ahˇ bahˬ-eu jeˬ mˇ-euˬ meh. 12 K’oeˇ lo ̭-ehˇ duˇ ni, zaˬ miˬ zaˬ tiˬ g’aˬ yawˬ haˬ-euˬ k’aˬ dzeˇ zaˬ-ahˇ k’o ̭-awˇ, yawˬ g’aˬ yawˬ-ahˇ dahˬ dzaˬ paˇ-iˇ naˇ, yawˬ ha-euˬ k’aˬ dzeˇ zaˬ-ahˇ bahˬ-eu jeˬ mˇ-euˬ meh." 13 Tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ, Yeˬsuˇ neh aˬ la ̭ bi ba ̭ daˆ-eu g’aˇ duˬ zaˬ yaw nyiˇ deuˬ sheuˬ-awˇ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ laˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, zaˬ sheuˬ ha laˇ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ zaˬ lahˇ deuˬ neh dehˬ-euˬ meh. 14 K’oeˇ lo ̭-ehˇ dehˬ gaˇ Yeˬsuˇ ya mawˇ ngeh, nui ma pehˇ laˇ-awˇ, zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Zaˬ deuˬ-ahˇ maˬ laˆ tsoeˬ ni ngaˇ jawˇ gaˇ bi laˇ-awˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ lo ̭-ehˇ g’eh-eu deuˬ-ahˇ o ̭-eu meh. 15 Zaˬ yaw nyiˇ tiˬ g’aˬ lo ̭-ehˇ Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ-ahˇ maˬ ha geu ̭-eu tsawˇ haˬ aˬ geu g’aˬ maˬ kaˬ, k’oeˇ gaˇ maˬ ya uˇ leˇ-aˇ lehˇ, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma." 16 K’oeˇ naˇ, zaˬ yaw nyiˇ k’oeˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ciˬ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ taˆ aˬ la ̭ ba ̭ daˆ-awˇ guiˬ lahˬ shaˇ nehˬ-euˬ meh. 17 Yeˬsuˇ gaˇ ma doˆ-iˇ-eu lehˇ luˆ-iˇ ngeh, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ cehˆ g’eh la ̭-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ shi pawˬ tsui ̭ pawˬ dmˬ dmˬ-awˇ ehˇ-eu, "Muiˬ-eu saˬ laˬ-oˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ-ahˇ za nya ni, ngaˇ aˬ geu jeˬ ya mˇ ta." 18 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Aˬ jeˬ miˇ neh nawˇ ngaˬ-ahˇ muiˬ-eu g’aˬ lehˇ kuˇ te. Miˬyehˇ maˬ ngeuˇ naˇ, yaw muiˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ jawˇ-a. 19 Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ heu deuˬ-ahˇ nawˇ siˬ nya meh. ’Tsawˇ haˬ taˬ seh ̭. Aˬ cawˬ-euˬ miˬ zaˬ yo zaˬ-ahˇ taˬ bahˬ taˬ muˆ. Smˇ k’oeˬ taˬ k’oeˬ. Aˬ cawˬ gaˇ kawˆ maˬ ngeuˇ gaˇ keuˆ ni saˇ kiˇ taˬ kamˬ. Jaˬ myaw ̭ taˬ myaw ̭. Yawˬ ha-euˬ aˬ da aˬ ma-ahˇ yaw zeu baw-awˬ’ lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh." 20 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ heu deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ, nyiˇ ngeh neh ngaˇ naˇ haˬ geu ̭-euˬ ma." 21 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ g’awˬ shaˬ haw gaˬ-awˇ ehˇ-eu, "Nawˇ tiˬ jeˬ loˬ nga siˬ. Nawˇ k’aˇ jaˆ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ ahˬ-iˇ-awˇ, ahˬ za-euˬ pyuˇ k’oeˇ, shaˬ zaˬ zahˬ zaˬ deuˬ-ahˇ bi ̭-awˬ. Mˬ k’oeˇ taˆ nawˬ-euˬ pyuˇ shuiˇ myawˬ gahˬ jaˆ laˇ teh ̭-a. K’oeˇ naˇ, g’o ̭ k’o ̭ laˇ-awˇ, ngaˬ-euˬ meh nah caw teh laˇ-awˬ." 22 Dawˬ k’oeˇ dawˬ-ahˇ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ ya gaˬ ngeh, myaˆ pyawˬ nyoeˬ-iˇ-awˇ, nui ma maˬ saˇ ni g’o ̭-iˇ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ smˇ muiˬ muiˬ dui dui-eu meh. 23 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ jawˇ paw ciˬ pyawˇ-awˇ ehˇ-eu, "Smˇ muiˬ smˇ baw deuˬ Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ-ahˇ uˇ leˇ-eu aˇ naˆ ni shaˬ-eu nga." 24 Dawˬ k’oeˇ dawˬ-ahˇ ya gaˬ ngeh, zaˬ lahˇ deuˬ tsoˆ leˇ jiˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ paˇ ehˇ-eu, "Ngaˬ-euˬ zaˬ deuˬ-oˇ, Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ-ahˇ uˇ leˇ-eu aˇ naˆ ni shaˬ-eu nga. 25 Smˇ muiˬ smˇ baw tiˬ g’aˬ Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ-ahˇ uˇ leˇ-eu-aˬ, law taw tiˬ mawˇ aˬ g’aw ̭ g’aw ̭ naˬ-ahˇ uˇ leˇ-eu naˆ maˬ tseˇ k’aˆ dzehˬ-eu meh." 26 Dawˬ k’oeˇ dawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ zahˬ dui dui leˇ-awˇ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, ka k’o ̭-eu jeˬ-ahˇ za nya-eu tsawˇ haˬ aˬ suˇ g’aˬ jawˇ nmˇ." 27 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ haw tsoˆ-awˇ ehˇ nehˬ-eu, "Heu-aˬ, tsawˇ haˬ zaˬ jahˇ nya-eu jeˬ maˬ ngeuˇ-a. Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ jahˇ nya meh. Miˬyehˇ maˬ jahˇ nya-eu tiˬ jeˬ-iˬ maˬ baw-a." 28 K’oeˇ ngeh, Beˬtuˆluˆ dawˬ ngehˬ laˇ-awˇ ehˇ-eu, "Haw sheˇ. Nga ma ̭ k’aˇ jaˆ-eu yawˬ jeˬ na lu ̭ byehˇ dzeh ya ̭ jiˇ-awˇ, nawˬ-euˬ mehˬ nah caw teh laˇ-euˬ maˬ ngeuˇ nga loˇ." 29 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu ma. Ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ hawˇ-eu Laˬ k’aˬ cehˇ-eu Guiˬ lahˬ dawˬ g’aˇ duˬ, yaw ̭ ha-euˬ nymˇ, mehˇ nmˇ, dmˇ ma, aˬ da, aˬ ma, aˬ buˇ aˬ li, myawˬ dahˬ yaˇ dahˬ, heu deuˬ-ahˇ byehˇ dzeh ya ̭-euˬ tsawˇ haˬ aˬ geu g’aˬ maˬ kaˬ, 30 nymˬ-mˇ deh ̭ lu ̭-eu heu ziˇ la ̭ k’oeˇ, nymˇ, mehˇ nmˇ, dmˇ ma, aˬ ma, aˬ buˇ aˬ li, myawˬ dahˬ yaˇ dahˬ heu deuˬ, tiˬ yaˇ bymˇ paˇ za k’o ̭ teh ̭-a. K’oeˇ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ, k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ k’aw ̭ ya daˬ teh ̭-a. Aˬ kaˇ kaˇ ziˇ la ̭ k’oeˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ-ahˇ za teh ̭-a. 31 Ehˇ k’aw ̭, nymˬ-mˇ aˬ cawˬ-euˬ mehˬ hu jawˇ lu ̭-eu tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni aˬ cawˬ-euˬ mehˬ nah ya jawˇ-awˇ, nymˬ-mˇ aˬ cawˬ-euˬ mehˬ nah jawˇ lu ̭-eu tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni aˬ cawˬ-euˬ mehˬ hu ya jawˇ teh ̭-a." 32 Yeˬsuˇ hawˇ-eu a yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ le-eu lehˇ, gaˇ pehˇ le lu ̭-eu meh. Yeˬsuˇ mehˬ hu paw cah-awˇ, jeˬ nah paw cah lu ̭-eu zaˬ lahˇ deuˬ-aˬ, k’ahˬ lahˇ lahˇ-ehˇ caw teh lu ̭-eu meh. Naˇ k’ah paw cah lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, guˆ-eu meh. Zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ tiˬ poˆ paˇ sheuˬ ceuˆ g’eh-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ k’oeˇ taˆ keuˆ le-eu lehˇ g’eh-eu jeˬ dzawˇ nehˬ-euˬ meh. 33 "Naˇ haˬ sheˇ. Aˬ dui ma ̭ Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ le lu ̭-eu ma. K’oeˇ gaˇ, Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ hawˇ-eu Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ aˬ cawˬ a nehˬ-awˇ, aˬ yaw ̭ ya shiˇ ni aˬ yaw ̭ ma ̭ yaˇ k’aˬ daˇ teh ̭-a. K’oeˇ naˇ, Miˬyehˇ-ahˇ maˬ siˬ nya-eu aˬ cawˬ tsawˇ jeuˬ-euˬ la ̭-ahˇ a nehˬ teh ̭-a. 34 Aˬ cawˬ tsawˇ jeuˬ neh aˬ yaw ̭-ahˇ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ bi ehˇ niˇ g’a-awˇ, duˬ k’aˬ bi k’a daˆ-awˇ, yahˬ caˆ neh bi jui ̭-awˇ, bi seh ̭ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, smˬ nah byah laˇ naˇ, Miˬyehˇ aˬ yaw ̭-ahˇ paˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ teh ̭-a." 35 K’oeˇ naˇ, Zeˬbeˬdehˇ-euˬ aˬ li Yaˬkoˆ hawˇ-eu Yoˇhaˬ aˬ nya ̭ nmˇ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ laˇ-awˇ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, nga nya ̭ nmˇ g’aˇ duˬ nawˬ neh heu lo ̭-ehˇ bi jahˇ nehˬ maw ̭ nya." 36 Yeˬsuˇ aˬ nya ̭ nmˇ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Naw nya ̭ nmˇ g’aˇ duˬ aˬ jeˬ bi jahˇ nehˬ maw ̭-eu nya." 37 Aˬ nya ̭ nmˇ ehˇ-eu, "Yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ huiˬ-eu Miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ, nawˬ-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ k’oeˇ taˆ nawˇ nuiˇ ngeh, nga nya ̭ nmˇ-ahˇ nawˬ-euˬ aˇ maˇ paw tiˬ g’aˬ hawˇ-eu, aˇ caˇ paw tiˬ g’aˬ bi nuiˇ la ̭." 38 Aˬ nya ̭ nmˇ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naw nya ̭ nmˇ shaˇ lu ̭-eu jeˬ-ahˇ naw nya ̭ nmˇ maˬ siˬ nya-a. Ngaˇ ya dawˇ-eu shaˬ zahˬ na ̭-eu k’mˬ maˬ-ahˇ naw nya ̭ nmˇdawˇ coeˇ ma loˇ. Ngaˇ baˇ tiˇ saˬ kamˬ-euˬ jeˬ-ahˇ naw nya ̭ nmˇ kamˬ coeˇ ma loˇ." 39 Aˬ nya ̭ nmˇ ehˇ-eu, "Kamˬ coeˇ ma." Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ ya dawˇ-eu k’mˬ maˬ-ahˇ naw nya ̭ nmˇ aˬ diˇ aˬ maˇ dawˇ-awˇ, ngaˬ neh baˇ tiˇ saˬ kamˬ-euˬ jeˬ naw nya ̭ nmˇ aˬ diˇ aˬ maˇ kamˬ teh ̭-a. 40 Ehˇ k’aw ̭, ngaˬ-euˬ aˇ maˇ paw hawˇ-eu aˇ caˇ paw bi nuiˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ ngaˇ tseˇ geu ̭-eu a kawˬ-aˬ maˬ jaˆ. Nuiˇ duˬ k’oeˇ deuˬ-aˬ, Miˬyehˇ neh bi nuiˇ-eu lehˇ lehˬ hmˬ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ g’aˇ duˬ meh." 41 K’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ zaˬ lahˇ nui deuˬ tseˇ g’aˬ ya gaˬ ngeh, Yaˬkoˆ hawˇ-eu Yoˇhaˬ aˬ nya ̭ nmˇ-ahˇ nui ma pehˇ-euˬ meh. 42 K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ Yeˬsuˇ kuˇ uiˬ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Aˬ cawˬ tsawˇ jeuˬ-euˬ sahˬ paˬ sahˬ ma deuˬ-aˬ, miˇ k’ahˬ zaˬ deuˬ k’oeˇ taˆ zuiˆ-eu baoˬ jaˆ-awˇ, aˬ yui ̭ aˬ tsu geu ̭-awˇ uˆ lahˇ-eu deuˬ k’aw ̭, yawˬ ha k’aˇ noeˬ-euˬ lo ̭-ehˇ uˆ lah nya-eu baoˬ tiˬ byah jaˆ meh. 43 Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ maˬ ya geu ̭-a. Naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ, aˬ cawˬ naˆ maˬ tseˇ huiˬ maw ̭ mahˇ maw ̭-eu g’aˬ-aˬ, aˬ cawˬ-euˬ myawˬ k’ehˇ ya g’oˆ teh ̭-a. 44 Naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ, aˬ cawˬ mehˬ hu jawˇ maw ̭-eu g’aˬ-aˬ, aˬ cawˬ-euˬ zaˬ k’aˆ ya geu ̭ teh ̭-a. 45 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ k’aw ̭, aˬ cawˬ neh bi mˇ cu-eu lehˇ oe-euˬ maˬ ngeuˇ-a. Aˬ cawˬ g’aˇ duˬ mˇ le-euˬ uˬ ta ̭, tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni-ahˇ ka k’o ̭-eu g’aˇ duˬ shiˇ dah-eu lehˇ oe-euˬ meh." 46 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬliˇkoˇ meuˬ-ahˇ iˇ keuˆ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma nehˬ-ehˇ, Yeˬliˇkoˇ meuˬ-ahˇ neh paˆ doˆ-iˇ lu ̭ ngeh, Tiˇmehˇ-euˬ aˬ li pyeu ̭-eu Baˬtiˇmehˇ lehˇ myahˇ-euˬ myaˆ beh ̭ beh ̭-eu hawˬ shaˇ shaˇ-eu tsawˇ ha tiˬ g’aˬ, gaˇ ma gaˇ dzeˇ nuiˇ lu ̭-eu meh. 47 K’oeˇ gaˇ iˇ lu ̭-eu k’oeˇ g’aˬ Naˬzaˬlehˇ tsawˇ haˬ Yeˬsuˇ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ ya gaˬ ngeh, aˬ yaw ̭ guˇ-awˇ ehˇ-eu, "Daˬbiˇ-euˬ Zaˬmaˇ Yeˬsuˇ-oˇ, ngaˬ-ahˇ g’awˬ shaˬ gaˬ nehˬ la ̭-awˬ." 48 Aˬ cawˬ g’awˬ mya ni aˬ yaw ̭-ahˇ dehˬ-awˇ, ciˬ cuˇ ni jawˇ-awˬ lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ maˬ naˇ haˬ ni, yaw beh naˆ maˬ tseˇ paˇ guˇ k’aˆ laˇ-awˇ ehˇ-eu, "Daˬbiˇ-euˬ Zaˬmaˇ-oˇ, ngaˬ-ahˇ g’awˬ shaˬ gaˬ nehˬ la ̭-awˬ." 49 K’oeˇ ngeh, Yeˬsuˇ naˬ leˇ-awˇ, "Aˬ yaw ̭-ahˇ kuˇ la ̭-awˬ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ mya ̭ beh ̭ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ kuˇ-awˇ ehˇ nehˬ-eu, "Laˬ k’aˬ cehˇ taˆ ni tuˇ-awˬ. Aˬ yaw ̭ nawˬ-ahˇ kuˇ lu ̭ ngaˇ." 50 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ pehˇ k’ahˬ biˬ dzeh-awˇ, tsawˬ tuˇ-awˇ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ laˇ-euˬ meh. 51 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Nawˬ-euˬ g’aˇ duˬ ngaˇ aˬ jeˬ bi jahˇ nehˬ maw ̭-eu nya." Myaˆ beh ̭ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, ngaˬ-euˬ myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ ni bi jahˇ nehˬ maw ̭ miˇ-a." 52 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "G’o ̭-iˇ-awˬ. Nawˬ-euˬ jah-eu nui ma neh nawˬ-ahˇ bi taˬ leˇ-euˬ meh." Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ mehˬ nah caw teh g’eh-euˬ meh.

11

1 Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ le keuˆ-eu dawˬ peh peh laˇ-awˇ, Behˬpaˇgeˬ pu hawˇ-eu Beˬtaˬniˇ pu dawˬ peh jaˆ-eu Saˬloˬ gawˬ jawˬ-ahˇ le keuˆ ngeh, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ nyiˬ g’aˬ-ahˇ mehˬ hu paw k’ehˇ g’eh-euˬ meh. 2 Zaˬ lahˇ k’oeˇ nyiˬ g’aˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-eu, "Naw nya ̭-euˬ mehˬ hu paw jaˆ-eu pu-ahˇ le-awˬ. Naw nya ̭ pu-ahˇ le uˇ-eu nehˬ-ehˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ dziˬ haw-euˬ mahˬ tahˬ laˆ zaˬ tiˬ mawˇ pa ̭ taw ̭ taˬ-awˇ jawˇ gaˇ ya mawˇ teh ̭-a. Aˇ caˆ tseuˆ puiˇ-awˇ heu gaˇ tsahˇ k’o ̭ le ̭-awˬ. 3 ’Aˬ jeˬ miˇ neh teu lo ̭-ehˇ jahˇ te’ lehˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na naˇ haˬ laˇ naˇ, ’Sahˬpaˬ loˬ-eu meh. Yaw kawˇ-ehˇ paˇ bi tsahˇ k’o ̭ ha laˇ ma’ lehˇ ehˇ nehˬ-awˬ." 4 Aˬ yaw ̭ nya ̭ le ngeh, gaˇ ma dawˬ peh nymˇ tiˬ nymˇ-euˬ laˇ g’oˆ-ahˇ pa ̭ taw ̭ taˬ-euˬ mahˬ tahˬ laˆ zaˬ tiˬ mawˇ mawˇ-awˇ, aˇ caˆ tseuˆ puiˇ-euˬ meh. 5 K’oeˇ ngeh, k’oeˇ gaˇ yaw ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ, ’Naw nya ̭ mahˬ tahˬ laˆ zaˬ-euˬ aˇ caˆ tseuˆ puiˇ-awˇ aˬ jeˬ jahˇ-eu g’eh te" lehˇ ehˇ-eu meh. 6 Yeˬsuˇ neh mehˬ nehˬ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ aˬ yaw ̭ nya ̭ ehˇ k’o ̭ nehˬ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ laˆ tsoeˬ ni bi tsahˇ g’eh-euˬ meh. 7 Mahˬ tahˬ laˆ zaˬ k’oeˇ mawˇ-ahˇ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ tsahˇ la ̭-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ dm lu ̭-eu mehˬ tsoeˬ lehˆ daˬ-awˇ, Yeˬsuˇ bi dziˬ-euˬ meh. 8 Tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni gaˇ ma-ahˇ mehˬ tsoeˬ lehˆ k’awˬ-euˬ meh. Tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, deh ga-ahˇ deh ̭-eu aˇ pa ̭ miˇ buˬ k’eh ̭-awˇ, gaˇ ma-ahˇ k’awˬ nehˬ-euˬ meh. 9 Mehˬ hu paw cah-eu tsawˇ haˬ deuˬ hawˇ-eu mehˬ nah paw cah-eu tsawˇ haˬ deuˬ heu lo ̭-ehˇ guˇ-eu meh. "Miˬyehˇ-ahˇ ja ceuˬ-awˬ. 10 Aˬ dui-euˬ aˬ poeˬ sahˬ paˬ Daˬbiˇ-euˬ miˇk’ahˬ pyeu ̭-eu, nymˬ-mˇ keuˆ le lu ̭-eu miˇ k’ahˬ heu k’ahˬ-ahˇ Miˬyehˇ guiˬ lahˬ bi ̭ lu ̭-uˇ. Miˬyehˇ-ahˇ ja ceuˬ-awˬ." 11 Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ uˇ leˇ-awˇ, Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma-ahˇ le-awˇ, yawˬ jeˬ na lu ̭-ahˇ haw doe-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, uˬ ci ̭ ci ̭ le-euˬ miˇ neh, zaˬ lahˇ tseˇ nyi ̭ g’aˬ sheuˬ-awˇ Beˬtaˬniˇ pu-ahˇ iˇ-euˬ meh. 12 Yawˬ nah yawˬ, Beˬtaˬniˇpu-ahˇ neh aˬ yaw ̭ ma ̭ g’o ̭ laˇ lu ̭ ngeh, Yeˬsuˇ hawˬ meh ̭ meh ̭ laˇ-euˬ meh. 13 Ui cuiˆ gaˇ mahˇ kaˬ gaˇ deh ̭ lu ̭-eu aˇ pa ̭ tiˬ byah ni tso ̭-eu siˬ guˬ aˇ bawˇ tiˬ bawˇ mawˇ-awˇ, aˇ siˬ maˬ siˬ nga loˇ lehˇ haw-iˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ iˇ keuˆ ngeh, siˬ guˬ aˇ siˬ siˬ yamˬ maˬ tsaˬ-eu miˇ neh, aˇ siˬ maˬ siˬ ni aˇ pa ̭ teh ̭-ehˇ tso ̭ lu ̭ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. 14 "Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ nawˬ-euˬ aˇ siˬ maˬ paˇ ya dzaˬ haw-aˇ" lehˇ, siˬ guˬ k’oeˇ bawˇ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ gaˬ-euˬ meh. 15 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ le keuˆ ngeh, Uˬ duˬ tahˬ nymˇnymˇ ma-ahˇ Yeˬsuˇ uˇ leˇ-awˇ, k’oeˇ gaˇ ahˬ ta ̭ zeuˇ ta ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ teh doˆ-euˬ meh. Pyuˇ dawˬ paˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ hawˬ jeh hawˇ-eu, lawˇ gaˇ shehˇ gaˇ geu ̭-eu yaˇ miˇ k’aˬ k’oeˬ ahˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ nuiˇ mahˬ deuˬ-ahˇ, aˬ yaw ̭ ngawˬ dzeh-euˬ meh. 16 Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma-euˬ lahˇ la ̭ k’oeˇ, myawˬ tiˬ jeˬ-iˬ aˬ yaw ̭ maˬ bi yuˇ tsehˆ-a. 17 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-eu, "’Ngaˬ-euˬ Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma-ahˇ, tsawˇ jeuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ guiˬ lahˬ shaˇ-eu nymˇ lehˇ kuˇ teh ̭-a’ lehˇ Miˬyehˇ neh ehˇ taˬ-euˬ, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ bo ̭ taˬ-euˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ. Ehˇ k’aw ̭, smˇ k’oeˬ tahˇ joe deuˬ baˇ smˇ duˬ pyeu ̭ laˇ ni naw ma ̭ jahˇ lu ̭-eu ngaˇ." 18 Piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ hawˇ-eu Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ dawˬ k’oeˇ dawˬ ya gaˬ ngeh, aˬ yaw ̭-ahˇ seh ̭-eu gaˇ ma poˆ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭, aˬ yaw ̭ neh mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ gaˇ zahˬ dui dui leˇ-euˬ meh. 19 Uˬ ci ̭ ci ̭ le ngeh, Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ meuˬ-ahˇ neh doˆ-iˇ-euˬ meh. 20 Yawˬ nah yawˬ uˬ shawˬ yaw na ̭-ehˇ, gaˇ ma k’oeˇ kahˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ paˇ oe ngeh, siˬ guˬ aˇ bawˇ k’oeˇ bawˇ duˬ ciˇ-ahˇ keuˆ ni baw guˇ guˇ-iˇ taˬ-euˬ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. 21 Beˬtuˆluˆ gaˇ kawˆ k’oeˇ noeˬ doˆ laˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, haw sheˇ. Nawˬ neh yaˬ k’ehˇ yaˬ-euˬ siˬ guˬ aˇ bawˇ k’oeˇ bawˇ baw guˇ guˇ-iˇ taˬ-euˬ nga." 22 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Miˬyehˇ-ahˇ jah-awˬ. 23 Tsawˇ haˬ aˬ geu g’aˬ maˬ kaˬ, nui ma poˆ poˆ laˆ laˆ-ehˇ maˬ g’eh ni, yawˬ ha neh k’aˇ ehˇ-euˬ lo ̭-ehˇ pyeu ̭ laˇ teh ̭-a lehˇ maˇ maˇ ni jah-eu la ̭ k’oeˇ, gawˬ jawˬ heu jawˬ-ahˇ ’Tsawˬ diˇ leˇ-awˇ iˬ ma laˆ shaˆ-ahˇ ga pu ̭-iˇ-awˬ’ lehˇ ehˇ nehˬ naˇ, aˬ yaw ̭ neh k’aˇ ehˇ-euˬ lo ̭-ehˇ pyeu ̭ laˇ teh ̭-a lehˇ, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma. 24 Teu miˇ neh, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ ehˇ nehˬ nyaˇ. Naw ma ̭ tiˬ jeˬ paˬ za ni guiˬ lahˬ shaˇ ngeh, za ma lehˇ jah-awˇ shaˇ naˇ, naw ma ̭ neh k’aˇ shaˇ-euˬ jeˬ za teh ̭-a. 25 Naw ma ̭ gawˬ yaw ̭ yaw ̭-awˇ guiˬ lahˬ k’aˇ shaˇ ngeh, tsawˇ haˬ tiˬ g’a na-ahˇ iˬ baˇ taˬ lu ̭-eu jeˬ jaˆ naˇ, iˬ baˇ pyehˬ nehˬ-awˬ. K’oeˇ lo ̭-ehˇ jahˇ naˇ, mˬ k’oeˇ taˆ jawˇ-eu naw ma ̭-euˬ Aˬda k’aw ̭, naw ma ̭ neh mˇ bahˬ laˆ bahˬ-euˬ jeˬ-ahˇ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ la ̭ teh ̭-a." 27 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ tiˬ poˆ paˇ laˇ keuˆ-euˬ meh. Yeˬsuˇ Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ cah lu ̭ ngeh, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ hawˇ-eu, aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ laˇ-awˇ ehˇ-eu, 28 "Nawˇ aˬ gaˇ-euˬ baoˬ-ahˇ g’oe-awˇ teu lo ̭-ehˇ mˇ te. Aˬ suˇ g’aˬ neh nawˬ-ahˇ baoˬ bi ̭ taˬ ta." 29 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˇ g’eh naw ma ̭-ahˇ tiˬ dawˬ naˇ haˬ la. Naw ma ̭ ehˇ k’o ̭ nehˬ la ̭ naˇ, ngaˇ aˬ gaˇ-euˬ baoˬ-ahˇ g’oe-awˇ heu lo ̭-ehˇ mˇ lu ̭-eu gaˇ kawˆ, naw ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ ma. 30 Yoˇhaˬ iˇ cu ̭ shawˇ-eu k’oeˇ, aˬ gaˇ-euˬ baoˬ za-awˇ mˇ ta. Miˬyehˇ neh bi mˇ taˬ loˇ. Tsawˇ haˬ zaˬ neh bi mˇ taˬ loˇ." 31 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ yaw kaˬ heu lo ̭-ehˇ ja ja-ehˇ shaˬ-euˬ meh. "Aˬ dui ma ̭ aˬ joˆ-ehˇ ehˇ paˬ nga. ’Miˬyehˇ neh bi mˇ-euˬ meh’ lehˇ aˬ dui ma ̭ ehˇnaˇ, ’Toˆ-ehˇ maˇ-iˬ, naw ma ̭ aˬ jeˬ miˇ neh Yoˇhaˬ-ahˇ maˬ jah te’ lehˇ aˬ yaw ̭ ehˇ laˇ teh ̭-a. 32 Tsawˇ haˬ neh bi mˇ-euˬ meh lehˇ paˇ ehˇ naˇ k’aw ̭..." (Aˬ yaw ̭ ma ̭ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭-ahˇ guˆ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Yoˇhaˬ-aˬ, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ meh lehˇ, yawˬ g’aˬ na lu ̭ jah duˬ taˬ-euˬ meh.) 33 K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ k’o ̭ nehˬ-eu, "Nga ma ̭ maˬ siˬ nya nya." Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, aˬ gaˇ-euˬ baoˬ-ahˇ g’oe-awˇ ngaˇ heu lo ̭-ehˇ mˇ lu ̭-eu gaˇ kawˆ, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ maˬ ehˇ nehˬ."

12

1 K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ yaw jeˬ ma jeˬ heu hmˬ ja mehˬ nehˬ-euˬ meh. "Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ aˬ ga ̭ ga ̭ yaˇ tiˬ yaˇ ka-awˇ, yaˇ kmˇ mˇ jawˬ-awˇ, aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ nawˬ-eu duˬ k’ahˬ jahˇ-awˇ, yaˇ kmˇ-ahˇ lo ̭-eu nymˇ goˇ tiˬ nymˇ tsoˆ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, yaˇ kmˇ mˇ-eu deuˬ-ahˇ mˇ paˆ bi paˆ ya ̭-awˇ, yawˬ k’ahˬ yawˬ miˇ yawˬ-ahˇ iˇ-euˬ meh. 2 Aˬ ga ̭ aˇ siˬ pyaˆ yamˬ tsaˬ laˇ ngeh, yaˇ kmˇ mˇ paˆ paˆ-euˬ deuˬ jawˇ gaˇ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ k’aˆ ti ̭ g’aˬ k’ehˇ g’eh-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ o ̭-eu aˬ ga ̭ aˇ siˬ bi pi laˬ-iˇ-euˬ meh. 3 Yaˇ kmˇ mˇ paˆ paˆ-eu deuˬ neh zaˬ k’aˆ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ nyeh ̭-awˇ diˬ-awˇ, tiˬ jeˬ-iˬ maˬ bi ̭ ni bi g’o ̭ leˇ-euˬ meh. 4 K’oeˇ naˇ, yaˇ kmˇ-euˬ yaw sahˇ k’oeˇ g’aˬ zaˬ k’aˆ yawˬ g’aˬ yawˬ paˇ k’ehˇ g’eh-euˬ meh. Zaˬ k’aˆ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ neh uˬ duˬ-ahˇ diˬ-awˇ, sha ̭ dawˇ dui dui-eu jeˬ jahˇ nehˬ-euˬ meh. 5 Yaˇ kmˇ-euˬ yaw sahˇ k’oeˇ g’aˬ zaˬ kaˆ tiˬ g’aˬ paˇ k’ehˇ g’eh ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ neh bi seh ̭-euˬ meh. Zaˬ k’aˆ nui deuˬ g’awˬ mya g’aˬ-ahˇ k’aw ̭, diˬ-eu deuˬ-ahˇ diˬ-awˇ, seh ̭-eu deuˬ-ahˇ seh ̭-euˬ meh. 6 K’oeˇ ngeh poˆ jawˇ, aˬ yaw ̭ k’ehˇ g’eh paˬ-ehˇ g’eh-eu tsawˇ haˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ gaˬ dui dui-eu aˬ yaw ̭-euˬ aˬ li tiˬ g’aˬ dzeˇ-eu teh ̭ meh. Aˇ saˬ saˬ ngeh poˆ, aˬ yaw ̭-euˬ aˬ li k’oeˇ g’aˬ-ahˇ yaˇ kmˇ mˇ paˆ paˆ-eu tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ jawˇ gaˇ k’ehˇ g’eh-euˬ meh. ’Ngaˬ li-ahˇ maˇ diˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ yaw zeu baw teh ̭-a lehˇ ngaˇ siˬ duˬ ma’ lehˇ aˬ yaw ̭ ehˇ-eu meh. 7 Ehˇ k’aw ̭, aˬ ga ̭ yaˇ kmˇ mˇ paˆ paˆ-eu tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ ehˇ-eu, ’Heu g’aˬ-aˬ, aˬ ga ̭ yaˇ kmˇ yaw sahˇ g’aˬ-euˬ aˬ li ngaˇ. Oe-awˬ, aˬ dui ma aˬ yaw ̭-ahˇ seh ̭ kaˇ-euˇ. Aˬ yaw ̭-ahˇ o ̭-eu jeˬ biˇ aˬ dui ma ̭ za teh ̭-a’ lehˇ ehˇ-eu meh. 8 Aˬ li k’oeˇ g’aˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ nyeh ̭-awˇ seh ̭-awˇ, yaˇ kmˇ la ̭ nyiˇ ba ̭ dzeh-euˬ meh. 9 "K’oeˇ ngeh jawˇ, aˬ ga ̭ yaˇ kmˇ-euˬ yaw sahˇ k’oeˇ g’aˬ aˬ joˆ-ehˇ jahˇ nmˇ. Aˬ yaw ̭ oe-awˇ, aˬ ga ̭ yaˇ kmˇ mˇ paˆ paˆ-eu tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ seh ̭-awˇ, aˬ ga ̭ yaˇ kmˇ k’oeˇ yawˬ deuˬ yawˬ-ahˇ a nehˬ-awˇ paˇ bi mˇ paˆ teh ̭-a. 10 Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ heu lo ̭-ehˇ bo ̭ taˬ-euˬ naw ma ̭ maˬ gui haw-aˬ loˇ. ’Nymˇ gawˬ-eu deuˬ maˬ geu ̭ nahˇ-ehˇ, ba ̭ dzeh taˬ-euˬ k’aˬ lo k’oeˇ siˬ, k’aˬ lo dawˬ tawˆ maˬ tseˇ poeˬ-eu, la ̭ coeˇ lo zi ̭ pyeu ̭ laˇ-euˬ meh. 11 Sahˬpaˬ Miˬyehˇ k’oeˇ loˇ jahˇ-euˬ, aˇ naˆ ni zahˬ leˇ duˬ jaˆ nga."’ 12 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ nyeh ̭-eu lehˇ leh jeh-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ yaw jeˬ ma jeˬ heu hmˬ ja-eu-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ maw ̭-eu meh lehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ siˬ nya-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭-ahˇ guˆ-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ nyeh ̭ ni doˆ-iˇ-euˬ meh. 13 K’oeˇ naˇ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu k’oeˇ deuˬ neh, Paˬliˬsehˇ deuˬ hawˇ-eu Heˬloˆ aˇ muˇ la ̭ k’oeˇ uˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh-awˇ, Yeˬsuˇ dawˬ bi ngehˬ bahˬ ni, dawˬ lahˇ ju bi k’mˇ-iˇ-euˬ meh. 14 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ oe-awˇ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, nawˇ-aˬ, tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ noeˬ doeˇ laˇ gaˇ maˬ guˆ ni dawˇ coe ni ngehˬ-eu tmˇ-eu tsawˇ haˬ meh lehˇ nga ma ̭ siˬ nya ma. Nawˇ tsawˇ haˬ-euˬ myaˆ pyawˬ naˇ mehˇ-ahˇ maˬ haw ni, tsawˇ haˬ zaˬ g’aˇ duˬ Miˬyehˇ-euˬ nui k’ahˇ aˬ joˆ-ehˇ jaˆ-eu gaˇ kawˆ dawˇ coe ni mehˬ-eu meh. Loˇmaˆ Sahˬ pahˬ-ahˇ kawˬ doˆ nehˬ-eu aˬ dui-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ bahˬ meh loˇ, maˬ bahˬ-a loˇ lehˇ tiˬ poˆ ehˇ nehˬ la ̭ sheˇ. 15 Nga ma ̭ doˆ nehˬ-eu tsaˬ meh loˇ. Maˬ tsaˬ-a loˇ." Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ nui ma la ̭ k’oeˇ aˬ joˆ-ehˇ noeˬ-awˇ dawˬ ngehˬ lu ̭-eu Yeˬsuˇ mawˇ jiˇ-awˇ ehˇ-eu, "Aˬ jeˬ miˇ neh naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ lahˇ ju k’mˇ-eu lehˇ leh jeh te. Pyuˇ mehˇ byaˆ tiˬ byaˆ hehˇ la ̭-awˬ. Ngaˇ haw la." 16 Aˬ yaw ̭ ma ̭ mehˇ byaˆ tiˬ byaˆ yuˇ la ̭ ngeh, aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Heu gaˇ ahˇ-eu heu aˬ suˇ g’aˬ-euˬ aˇ baˇ hawˇ-eu tsawˇ myahˇ nga." Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Loˇmaˆ Sahˬ paˬ-euˬ aˇ baˇ nga." 17 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇnehˬ-eu, "Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, Loˇmaˆ Sahˬ paˬ-euˬ myawˬ Loˇmaˆ Sahˬ paˬ-ahˇ bi ̭-awˇ, Miˬyehˇ-euˬ myawˬ Miˬyehˇ-ahˇ bi ̭-awˬ." K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ zahˬ dui dui leˇ-euˬ meh. 18 K’oeˇ naˇ, shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ maˬ g’o ̭ deh ̭ laˇ nya-aˇ lehˇ ehˇ-eu Saˬduˬgehˇ deuˬ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ laˇ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ naˇ haˬ-euˬ meh. 19 "Saˬ laˬ-oˇ, Moˇseˬ neh nga ma ̭ g’aˇ duˬ bo ̭ taˬ ya ̭-euˬ zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ heu lo ̭-ehˇ jaˆ-eu meh. ’Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ miˬ zaˬ sheuˬ-awˇ, zaˬ maˬ jawˇ le mi naˆ-ehˇ shiˇ naˇ, aˬ yaw ̭-euˬ tsui ̭ maˬ ya bi dahˬ-iˇ ni zaˬ bi jawˇ le-eu g’aˇ duˬ, aˬ yaw ̭-euˬ miˬ zaˬ-ahˇ aˬ yaw ̭-euˬ aˬ nyiˇ paˇ ya bi sheuˬ meh’ lehˇ bo ̭ taˬ-euˬ meh. 20 Mehˇ nmˇ shi ̭ g’aˬ jawˇ-eu meh. Aˬ yui ̭ yui ̭ saˬ g’aˬ miˬ zaˬ sheuˬ-awˇ, zaˬ maˬ jawˇ le mi naˆ-ehˇ shiˇ-euˬ meh. 21 Aˬ yaw ̭-euˬ miˬ zaˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ la ̭ oˆ saˬ-i g’eh-eu aˬ nyiˇ g’aˬ paˇ sheuˬ-awˇ, k’oeˇ g’aˬ k’aw ̭ zaˬ maˬ jawˇ le ni shiˇ-euˬ meh. Mehˇ nmˇ smˇ g’aˬ tiˬ g’aˬ k’aw ̭, k’oeˇ lo ̭-ehˇ g’eh-awˇ shiˇ-euˬ meh. 22 Tiˬ g’aˬ saˇ-iˬ tiˬ g’aˬ k’oeˇ lo ̭-ehˇ pyeu ̭ ka le ̭-awˇ, mehˇ nmˇ shi ̭ g’aˬ lu ̭ zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ sheuˬ-awˇ, zaˬ maˬ jawˇ le mi naˆ-ehˇ shiˇ jiˇ-euˬ meh. Aˇ saˬ saˬ laˇ ngeh, zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ k’aw ̭ shiˇ-euˬ meh. 23 Shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ Miˬyehˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ ngeh nah, zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ aˬ geu g’aˬ-euˬ miˬ zaˬ geu ̭ nmˇ. Shi ̭ mehˇ nmˇ lu ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ sheuˬ-euˬ meh." 24 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Naw ma ̭ lehˬ dui dui ngaˇ. Aˬ jeˬ miˇ neh lehˬ-eu nga lehˇ siˬ nya ma loˇ. Naw ma ̭ Jaˇli ̭ maˬ siˬ nya-eu uˬ ta ̭, Miˬyehˇ-euˬ baoˬ-ahˇ k’aw ̭ maˬ siˬ nya-eu miˇ neh, lehˬ-eu ngaˇ. 25 Shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ Miˬyehˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ ngeh, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ lo ̭-ehˇ pyeu ̭-awˇ, sheuˬ dahˬ dzaˬ-eu maˬ paˇ baw meh. 26 Shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ g’o ̭ deh ̭ laˇ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ ta ̭ leˇ-awˇ, Moˇseˬ-euˬ Sahˬ bo ̭ la ̭ k’oeˇ bo ̭ taˬ-euˬ miˬ dzaˬ do ̭-eu baw duˆ gaˇ kawˆ naw ma ̭ ma gui haw-aˬ loˇ. ’Ngaˇ-aˬ, Aˬbyaˬhaˬ, Iˇtsaˆ, Yaˬkoˆ-euˬ Miˬyehˇ ma’ lehˇ, Moˇseˬ-ahˇ Miˬyehˇ ehˇ nehˬ-euˬ gaˇ kawˆ, k’oeˇ gaˇ bo ̭ taˬ-euˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ. 27 Aˬ yaw ̭-aˬ, deh ̭ lu ̭-eu deuˬ-euˬ Miˬyehˇ meh. Shiˇ-euˬ deuˬ-euˬ Miˬyehˇ maˬ ngeuˇ-a. Naw ma ̭ lehˬ dui dui ngaˇ." 28 K’oeˇ ngeh, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ tiˬ g’aˬ k’oeˇ gaˇ laˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ja ceh ceh lu ̭ gaˇ ya gaˬ-euˬ meh. Saˬduˬgehˇ deuˬ neh naˇ haˬ-euˬ dawˬ-ahˇ Yeˬsuˇ yaw muiˬ paˬ-ehˇ ehˇ k’o ̭ nehˬ nya gaˇ aˬ yaw ̭ ya mawˇ ngeh, aˬ yaw ̭ k’aw ̭ heu lo ̭-ehˇ tiˬ dawˬ naˇ haˬ-euˬ meh. "Saˬ laˬ-oˇ, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇaˬ geu dawˬ aˬ cawˬ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ ta." 29 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Aˬ cawˬ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ-eu dawˬ-aˬ, heu dawˬ meh. ’Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-oˇ, naˇ haˬ-awˬ. Aˬ dui-euˬ Miˬyehˇ pyeu ̭-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ teh ̭-ehˇ Sahˬpaˬ meh. 30 Nawˬ-euˬ nui ma dawˬ tawˆ lu ̭, nawˬ-euˬ sa ̭ laˇ dawˬ tawˆ lu ̭, nawˬ-euˬ nui noeˬ nui duˇ dawˬ tawˆ lu ̭, nawˬ-euˬ g’aˬ dawˬ tawˆ lu ̭, nawˬ-euˬ Miˬyehˇ pyeu ̭-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-ahˇ gaˬ-awˬ.’ 31 Aˬ cawˬ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ-eu nyiˬ dawˬ tiˬ dawˬ-aˬ, heu lo ̭-ehˇ meh. ’Nawˬ-euˬ g’awˇ mawˇ-ahˇ gaˬ-eu lo ̭-ehˇ, nawˬ-euˬ dawˬ peh jawˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ gaˬ-awˬ.’ Heu nyiˬ dawˬ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ-eu zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ maˬ paˇ jaˆ meh." 32 Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ k’oeˇ g’aˬ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Nawˇ ehˇ-eu tsaˬ meh saˬ laˬ-oˇ. Sahˬpaˬ Miˬyehˇ teh ̭-ehˇ Miˬyehˇ pyeu ̭-awˇ, miˬyehˇ nui g’aˬ maˬ jawˇ-a lehˇ ehˇ-eu teu tsaˬ meh. 33 Yawˬ ha-euˬ nui ma dawˬ tawˆ lu ̭, sa ̭ laˇ dawˬ tawˆ lu ̭, g’aˬ dawˬ tawˆ lu ̭, Miˬyehˇ-ahˇ ya gaˬ-awˇ, yawˬ haˇ yawˬ ha gaˬ-eu lo ̭-ehˇ, yawˬ ha dawˬ peh jawˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ ya gaˬ meh. Miˬyehˇ-ahˇ, jeˬ zaˬ mawˇ lah-ehˇ miˬ dzaˬ-ahˇ dzah puiˆ-awˇ lawˇ nehˬ-eu hawˇ-eu, nui jeˬ damˬ nehˬ-eu naˆ maˬ tseˇ, zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ heu nyiˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭-eu muiˬ dzehˬ meh." 34 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ yaw muiˬ paˬ-ehˇ shaˇ noeˬ-awˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ Yeˬsuˇ ya mawˇ ngeh, heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Nawˇ-aˬ, Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ-ahˇ yaw k’aˆ-ehˇ maˬ paˇ kaˬ ngaˇ." K’oeˇ naˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ Yeˬsuˇ-ahˇ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ paˇ naˇ haˬ peuˬ ni pyeu ̭-iˇ-euˬ meh. 35 Yeˬsuˇ Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ lu ̭ ngeh, heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Ka li-aˬ, Daˬbiˇ-euˬ zaˬ meh lehˇ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ aˬ joˆ-ehˇ ehˇ nya ta. 36 Daˬbiˇ-ahˇ Muiˬ-eu shawˇ-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ neh bi noeˬ doˆ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ bi ehˇ-euˬ meh. ’Nawˬ-ahˇ muiˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ, nawˬ-euˬ aˬ kuiˇ pehˬ zaˬ uˬ moˆ, ngaˇ maˬ nyeh ̭ uiˬ jiˇ k’oeˇ keuˆ ni, ngaˬ-euˬ aˇ maˇ paw nuiˇ-awˬ lehˇ, ngaˬ-euˬ Sahˬpaˬ kuˇ hawˇ kamˇ-ahˇ, SahˬpaˬMiˬyehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh.’ 37 Daˬbiˇ-euˬ mawˇ do k’aw ̭, aˬ yaw ̭-ahˇ Sahˬ paˬ lehˇ kuˇ-euˬ meh. Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, Ka li-aˬ, Daˬbiˇ-euˬ zaˬ aˬ joˆ-ehˇ pyeu ̭ nya ta." Yeˬsuˇ neh mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma laˬ k’aˬ tiˬ cehˇ naˇ haˬ lu ̭-eu meh. 38 Aˬ yaw ̭ mehˬ-eu tsoˆ-eu la ̭ k’oeˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ dm dm-ehˇ cah-awˇ, lehˆ kawˆ doe ni aˬ cawˬ yaw zeu baw nehˬ-eu jeˬ-ahˇ geu ̭ maw ̭-eu, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ-ahˇ yahˇ-awˬ. 39 Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, uˬ duˬ tahˬ nymˇ la ̭ k’oeˇ hawˇ-eu bawˬ-iˬ g’eh-eu jawˇ duˬ deuˬ-ahˇ, aˬ cawˬ ta ̭-ehˇ muiˬ dzehˬ-eu nuiˇ duˬ-ahˇ nuiˇ maw ̭-eu meh. 40 Miˬ coeˬ miˬ ma deuˬ-euˬ nymˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ nawˬ dzaˬ k’aˆ dzaˬ-awˇ, aˬ cawˬ neh yaw muiˬ ngaˇ lehˇ bi haw-eu g’aˇ duˬ guiˬ lahˬ g’awˬ myahˇ ni shaˇ-eu meh. Doeˇ dui dui-eu k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ya daˬ teh ̭-a." 41 Pyuˇ daˬ dawˆ duˬ-euˬ mehˬ shi Yeˬsuˇ nuiˇ-awˇ,tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni pyuˇ daˬ dawˆ laˇ gaˇ haw lu ̭-eu meh. Smˇ muiˬ smˇ baw g’awˬ mya g’aˬ laˇ-awˇ, pyuˇ g’awˬ mya ni damˬ-eu meh. 42 K’oeˇ naˇ, shaˬ dui dui-eu miˬ coeˬ miˬ ma tiˬ g’aˬ laˇ-awˇ, tiˬ pehˆ poeˬ-eu guiˬ shuiˇ mehˇ byaˆ nyiˬ byaˆ damˬ-euˬ meh. 43 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ kuˇ uiˬ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Shaˬ dui dui-eu miˬ coeˬ miˬ ma heu g’aˬ-aˬ, pyuˇ daˬ k’aˇ dawˆ laˇ-euˬ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ la ̭ k’oeˇ, aˬ cawˬ myaˆ maˬ tseˇ damˬ-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu meh. 44 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, nui deuˬ-aˬ, g’awˬ mya ni jaˆ-eu la ̭ k’oeˇ yuˇ doˆ-awˇ damˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-aˬ, shaˬ dui dui-eu la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ yaw deh ̭ deh ̭-eu g’aˇ duˬ maˬ dzeˇ ni, k’aˇ ahˇ-eu dawˬ tawˆ lu ̭ damˬ jiˇ-euˬ meh."

13

1 Yeˬsuˇ Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ neh doˆ le lu ̭ ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ tiˬ g’aˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, haw sheˇ. K’aˬ lo heu deuˬ hawˇ-eu nymˇ heu deuˬ aˇ naˆ ni zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu nga." 2 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Huiˬ dui muiˬ dui dui-eu nymˇ heu deuˬ-ahˇ nawˇ ya mawˇ lu ̭ nga laˬ. Nymˇ k’aˇ gawˬ taˬ-euˬ k’aˬ lo heu deuˬ tiˬ siˬ-iˬ ma jaˆ ni byaˆ-iˇ jiˇ gaˇ keuˆ teh ̭-a." 3 Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma-euˬ nui baˬ paw jaˆ-eu Saˬloˬ gawˬ jawˬ-ahˇ Yeˬsuˇ nuiˇ lu ̭ ngeh, Beˬtuˆluˆ, Yaˬkoˆ, Yoˇhaˬ, Aˬdehˬleh aˬ ha ma ̭ teh ̭-ehˇ ciˬ cuˇ ni laˇ-awˇ naˇ haˬ-eu, 4 "K’oeˇ lo ̭-ehˇ aˬ myah pyeu ̭ laˇ ta lehˇ ehˇ nehˬ la ̭ sheˇ. K’oeˇ deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ pyeu ̭ laˇ-eu aˇ yamˬ keuˆ le-euˬ nga lehˇ, nga ma ̭ aˬ jeˬ-ahˇ haw-awˇ ya siˬ nmˇ." 5 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ naw ma ̭-ahˇ gaˇ ma maˬ bi sheuˬ bahˬ ni yaw gahˇ gahˇ-ehˇ deh ̭-awˬ. 6 Ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ ngehˬ dah le-euˬ ma lehˇ ehˇ-eu tsawˇ haˬ g’awˬ mya g’aˬ doˆ le-awˇ, ’Ngaˇ a yaw ̭ ma’ lehˇ ehˇ-eu la ̭ k’oeˇ, tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni-ahˇ gaˇ ma sheuˬ bahˬ teh ̭-a. 7 Dawˬ peh guiˇ deuˆ lu ̭-eu teˇ saˇ hawˇ-eu, gaˇ mahˇ kaˬ gaˇ guiˇ deuˆ lu ̭-eu gaˇ kawˆ naw ma ̭ ya gaˬ ngeh, taˬ tsawˬ guˆ-iˇ. K’oeˇ lo ̭-ehˇ g’eh-eu jeˬ yaw beh keu le teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, aˇ saˬ saˬ-eu aˇ yamˬ keuˆ le-euˬ maˬ ngeuˇ-a siˬ. 8 Miˇ k’ahˬ tiˬ k’ahˬ tiˇ k’ahˬ guiˇ deuˆ-awˇ, tsawˇ jeuˬ tiˬ jeuˬ tiˇ jeuˬ ceh teh ̭-a. Yawˬ gaˇ na lu ̭ miˇ luˆ luˆ-awˇ, meh ̭-eu shu ̭-eu jeˬ keuˆ le teh ̭-a. Heu deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭, zaˬ baw-eu lehˇ g’eh ngeh uˬ maˆ naˇ dahˬ beh laˇ-euˬ lo ̭-ehˇ teh ̭-a siˬ. 9 "Naw ma ̭ yaw gahˇ gahˇ-ehˇ ya deh ̭ meh. Naw ma ̭-ahˇ aˬ cawˬ pa ̭-awˇ, yaˇ k’aˬ daˇ-eu saˇ naˇ-ahˇ tsahˇ g’eh teh ̭-a. Uˬ duˬ tahˬ nymˇ la ̭ k’oeˇ naw ma ̭-ahˇ aˬ cawˬ diˬ teh ̭-a. Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ jah-eu jeˬ baˬ da neh, sahˬ paˬ sahˬ ma deuˬ mehˬ shi naw ma ̭ ya yaw ̭ leˇ-awˇ, saˇ kiˇ ya kamˬ teh ̭-a. 10 Ehˇ k’aw ̭, aˇ saˬ saˬ-eu aˇ nah aˇ yamˬ maˬ keuˆ le mi naˆ-ehˇ, tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ laˬ k’aˬ cehˇ-eu guiˬ lahˬ dawˬ ya mehˬ doe teh ̭-a. 11 Naw ma ̭-ahˇ aˬ cawˬ pa ̭-awˇ yaˇ k’aˬ daˇ-eu saˇ naˇ-ahˇ tsahˇ g’eh ngeh, aˬ joˆ-ehˇ ya ngehˬ ya tmˇ-eu gaˇ kawˆ aˇ yamˬ maˬ keuˆ laˇ mi naˆ-ehˇ k’ahˬ taˬ lahˇ. Aˇ yamˬ keuˆ laˇ ngeh, naw ma ̭-ahˇ k’aˇ bi ngehˬ-euˬ jeˬ ngehˬ-awˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, naw ma ̭ ya ngehˬ-eu dawˬ k’oeˇ-aˬ, naw ma ̭-euˬ dawˬ maˬ ngeuˇ-a. Muiˬ-eu shawˇ-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ meh. 12 Mehˇ nmˇ yaw kaˬ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ seh ̭-eu g’aˇ duˬ aˬ cawˬ-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ a nehˬ teh ̭-a. Aˬ da deuˬ k’aw ̭ zaˬ deuˬ-ahˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ jahˇ nehˬ teh ̭-a. Zaˬ deuˬ aˬ da aˬ ma-ahˇ puiˬ-awˇ seh ̭ teh ̭-a. 13 Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ jah-eu baˬ da neh, tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ naw ma ̭-ahˇ bye teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, aˇ saˬ saˬ ngeh keuˆ ni zi ̭-eu tsawˇ haˬ ka k’o ̭-eu jeˬ za teh ̭-a. 14 "’Guˆ dui dui laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu yaw jaw ̭ jeˬ’ k’oeˇ, maˬ bi jaˆ k’mˬ-eu jawˇ duˬ-ahˇ jaˆ laˇ taˬ-euˬ gaˇ naw ma ̭ ya mawˇ teh ̭-a." (Jaˇli ̭ gui-eu deuˬ dawˬ heu dawˬ-euˬ dawˬ tsui ̭ g’oˆ shaw-awˬ.) "K’oeˇ ngeh, Yuˇdaˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ gawˬ jawˬ paw ya cehˆ daˆ meh. 15 Nymˇ mˬ k’oeˇ taˆ jawˇ lu ̭-eu tsawˇ haˬ, nymˇ la ̭ k’oeˇ za ̭ uˇ-iˇ-awˇ myawˬ yuˇ doˆ laˬ-iˇ-eu maˬ dah-aˇ. 16 Yaˇ ngeh jawˇ-eu tsawˇ haˬ iˇ kahˇ-ahˇ mehˬ tsoeˬ cehˆ laˬ-iˇ-eu maˬ dah-aˇ. 17 Aˇ nah aˇ yamˬ k’oeˇ keuˆ le ngeh, aˬ nyiˇ pi lu ̭-eu zaˬ miˬ zaˬ deuˬ hawˇ-eu, zaˬ nahˬ aˬ ma deuˬ shaˬ zahˬ na ̭ dui dui teh ̭-a. 18 K’oeˇ lo ̭-ehˇ g’eh-eu jeˬ bi keuˆ le-eu aˇ yamˬ k’oeˇ, tsahˬ gaˆ yamˬ-ahˇ maˬ bi tsaˬ laˇ ni, Miˬyehˇ-ahˇ guiˬ lahˬ shaˇ-awˬ. 19 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, k’oeˇ ngeh poˆ keuˆ le-eu guˆ-eu gaˆ-eu jeˬ k’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ mˬ beh miˇ beh beh ngeh neh k’aˇ keuˆ le dzeuˇ ya ̭-euˬ jeˬ hawˇ-eu, aˬ kaˇ k’aˇ keuˆ le-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ naˆ maˬ tseˇ, guˆ dui dui laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu meh. 20 Ehˇ k’aw ̭, aˇ nah aˇ yamˬ k’oeˇ Sahˬpaˬ Miˬyehˇ neh laˆ nymˇ taˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ maˬ laˆ nymˇ law nmˇ-aˬ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ dzeuˇ-iˇ nya-aˇ. Aˬ yaw ̭ neh tseˇ doˆ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ g’aˇ duˬ shaˇ noeˬ-awˇ, aˇ nah aˇ yamˬ k’oeˇ nymˇ le ni aˬ yaw ̭ jahˇ-euˬ meh. 21 "’Haw-awˬ. Ka li heu gaˇ jawˇ ngaˇ. K’oeˇ gaˇ jawˇ ngaˇ’ lehˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na ehˇ laˇ gaˇ naw ma ̭ taˬ jah. 22 Ka li jaˬ myaw ̭ deuˬ hawˇ-eu, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu jaˬ myaw ̭ deuˬ oe doˆ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ hawˇ-eu, k’aˆ jehˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ jahˇ mehˬ-eu la ̭ k’oeˇ, g’eh nya naˇ, Miˬyehˇ neh tseˇ doˆ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ k’aw ̭, mehˇ shuiˇ shuiˇ tawˆ-awˇ gaˇ ma sheuˬ bahˬ g’eh teh ̭-a. 23 Yaw gahˇ gahˇ-ehˇ deh ̭-awˬ. Aˇ yamˬ maˬ keuˆ le mi naˆ-ehˇ yawˬ jeˬ na lu ̭ naw ma ̭-ahˇ ngaˇ ehˇ nehˬ taˬ-eu ma. 24 Guˆ-eu gaˆ-eu aˇ nah aˇ yamˬ k’oeˇ dzeuˇ-iˇ ngeh jawˇ, nahˇ ma zahˇ tsui ni pyeu ̭-iˇ-awˇ, ba la yaw sheh ̭ maˬ paˇ bya-ehˇ, 25 aˬ guiˇ deuˬ mˬ k’oeˇ taˆ neh ga ka le-awˇ, mˬ k’oeˇ taˆ-euˬ baoˬ dawˬ tawˆ lu ̭ nyeh laˇ yaˇ laˇ jiˇ teh ̭-a. 26 K’oeˇ naˇ, Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬ maˇ mˬ dmˇ dziˬ-awˇ, baoˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ tiˬ byah ni oe gaˇ ya mawˇ teh ̭-a. 27 Aˬ yaw ̭-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ miˇ ma oeˬ coeˇ oeˬ pyawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ pyehˬ g’eh-awˇ, mˬ dzeˇ miˇ dzeˇ k’oeˇ dzeˇ heu dzeˇ doˆ ni jawˇ lu ̭-eu, Miˬyehˇ neh tseˇ doˆ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ bi sheuˬ uiˬ la ̭ teh ̭-a. 28 siˬ guˬ aˇ bawˇ-ahˇ haw-awˇ yamˬ law to ̭-awˬ. La ̭ myaˆ myaˆ laˇ-awˇ, baw nmˬ nmˬ laˇ naˇ, jawˇ la doˆ le meh lehˇ naw ma ̭ siˬ nya meh. 29 K’oeˇ lo ̭-ehˇ duˇ ni, gaˇ kawˆ k’oeˇ deuˬ pyeu ̭ laˇ lu ̭ gaˇ naw ma ̭ ya mawˇ ngeh, miˇ tsaˬ heu aˇ saˬ saˬ-eu aˇ yamˬ keuˆ le lu ̭-eu naw ma ̭ siˬ nya-awˬ. 30 Nymˬ-mˇ deh ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ heu deuˬ maˬ shiˇ jiˇ mi naˆ-ehˇ, k’oeˇ deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ pyeu ̭ laˇ teh ̭-a lehˇ, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma. 31 Mˬ hawˇ-eu miˇ maˬ jaˆ coeˇ-ehˇ byoˆ-iˇ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, ngaˬ-euˬ dawˬ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ byoˆ-iˇ-aˇ. 32 "Aˇ nah aˇ yamˬ k’oeˇ aˬ geu ngeh keuˆ le-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ siˬ nya-a. Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ maˬ ehˇ, Zaˬ maˇ maˬ ehˇ, maˬ siˬ nya-a. Aˬda Miˬyehˇ tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ siˬ nya-eu meh. 33 Aˇ yamˬ k’oeˇ aˬ geu ngeh keuˆ le-eu naw ma ̭ maˬ siˬ nya-eu miˇ neh, yaw gahˇ gahˇ-ehˇ deh ̭-awˇ, yaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-awˬ. 34 Gaˇ kawˆ k’oeˇ-aˬ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ k’aˆ deuˬ-ahˇ gaˇ biˇ nehˬ ya ̭-awˇ gaˇ ma doˆ-iˇ gaˇ duˇ teh ̭-a. Zaˬ k’aˆ aˬ yaw ̭ g’aˬ yaw ̭-ahˇ gaˇ bi ̭ ya ̭-awˇ, laˇ g’oˆ-ahˇ lo ̭-eu g’aˬ-ahˇ yaw beuˇ beuˇ-ehˇ lo ̭-eu g’aˇ duˬ mehˬ nehˬ ya ̭-awˇ doˆ-iˇ-euˬ meh. 35 Nymˇ sahˇ g’aˬ g’o ̭ laˇ-eu aˇ yamˬ naw ma ̭ maˬ siˬ nya-eu miˇ neh, noeˬ gahˇ-awˇ jawˇ-awˬ. Uˬ ci ̭ uˬ taw paw maˬ siˬ. Sehˇ g’ahˇ ceh laˇ ngeh maˬ siˬ. 36 Naw ma ̭ maˬ noeˬ gahˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ja pyuˬ ni g’o ̭ keuˆ le ngeh, naw ma ̭ yu ̭ k’aˆ lu ̭ gaˇ zaˬ leˇ teh ̭-a. 37 Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ ehˇ-eu heu, tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ ehˇ-eu ma. Yaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-awˬ."

14

1 Baˬ saˬ kaˬ Bawˬ-iˬ hawˇ-eu Dehˬ tseˬ maˬ dawˆ-euˬ Kaˬ muˇ dzaˬ-eu Bawˬ-iˬ g’eh-eu aˇ yamˬ keuˆ le-eu nyiˬ nah dzeˇ-eu teh ̭ meh. Piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ hawˇ-eu Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ-aˬ, Yeˬsuˇ-ahˇ ciˬ cuˇ ni nyeh ̭ k’oeˬ-awˇ seh ̭-eu g’aˇ duˬ nawˬ jawˬ lu ̭-eu meh. 2 "Bawˬ-iˬ g’eh lu ̭ ngeh aˬ dui ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ nyeh ̭ nya nga siˬ. K’oeˇ lo ̭-ehˇ jahˇ naˇ, miˇ k’ahˬ zaˬ luiˬ g’a laˇ gaˇ ya yahˇ nga" lehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu meh. 3 Beˬtaˬniˇ pu-ahˇ jawˇ-eu Siˇmoˬ lehˇ myahˇ-euˬ coiˬ doi tiˬ g’aˬ-euˬ nymˇ-ahˇ Yeˬsuˇ jawˇ lu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ hawˬ dzaˬ lu ̭ ngeh, zaˬ miˬ zaˬ tiˬ g’aˬ aˇ poeˬ k’aˆ dui dui-eu tsiˇ yaw saw jeˬ shehˆ ahˇ taˬ-euˬ lo pyuˇ maˇ tsa ̭ ciˬ la ̭-awˇ, maˇ tsa ̭ deh paˆ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ uˬ duˬ-ahˇ tsiˇ yaw saw jeˬ shehˆ daˆ nehˬ-euˬ meh. 4 K’oeˇ gaˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ maˬ jawˇ tehˬ coeˇ-ehˇ ehˇ-eu, "Aˬ jeˬ g’eh-eu lehˇ tsiˇ yaw saw teu, gaˇ dahˇ maˬ tsoeˬ gaˇ zmˬ dzeh niˇ g’a-eu nga. 5 Ahˬ law nmˇ-aˬ, k’aˇ teˬ-eu pyuˇ mehˇ byaˆ smˬ yaˇ byaˆ za teh ̭-a tawˇ. Pyuˇ k’oeˇ yuˇ-awˇ shaˬ zaˬ zahˬ zaˬ-ahˇ biˇ nehˬ law nmˇ-aˬ, aˇ naˆ ni gaˇ dahˇ tsoeˬ nmˇ" lehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ yaw kaˬ ja ja-ehˇ zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ yaw k’aˆ-ehˇ ehˇ doeˇ-eu meh. 6 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Zaˬ miˬ zaˬ heu g’aˬ-ahˇ tiˬ jeˬ-iˬ taˬ paˇ ehˇ. Aˬ jeˬ miˇ neh naw ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ doeˇ te. Aˬ yaw ̭-aˬ, ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ muiˬ dui dui-eu jeˬ mˇ-euˬ meh. 7 Shaˬ zaˬ zahˬ zaˬ deuˬ naw ma ̭ nehˬ-ehˇ aˬ myah lu ̭ jawˇ-awˇ, naw ma ̭ k’aˇ caw ba nehˬ maw ̭ ngeh caw ba nehˬ nya teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ-aˬ, naw ma ̭ nehˬ-ehˇ aˬ myah lu ̭ jawˇ-eu maˬ ngeuˇ. 8 Zaˬ miˬ zaˬ heu g’aˬ aˬ yaw ̭ k’aˇ g’eh nya-eu lo ̭-ehˇ mˇ-euˬ meh. Ngaˬ-ahˇ ba ̭ pahˬ-eu aˇ yamˬ maˬ keuˆ laˇ mi naˆ-ehˇ, ngaˬ-euˬ g’awˇ mawˇ-ahˇ tsiˇ yaw saw jeˬ shehˆ daˆ-awˇ, ba ̭ pahˬ-eu g’aˇ duˬ laˆ saˆ nehˬ la ̭-euˬ meh. 9 Miˇ tsaˬ tahˬ k’awˇ heu doe ni, Laˬ k’aˬ cehˇ-eu Guiˬ lahˬ dawˬ heu k’aˇ mehˬ keuˆ gaˇ, zaˬ miˬ zaˬ heu g’aˬ neh mˇ-euˬ gaˇ kawˆ heu ja-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ noeˬ keuˆ teh ̭-a lehˇ, naw ma ̭-ahˇngaˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma." 10 K’oeˇ naˇ, zaˬ lahˇ tseˇ nyi ̭ g’aˬ la ̭ k’oeˇ ahˇ-eu Yuˇdaˆ Iˇsaˬgaˬliˬoˆ lehˇ kuˇ-eu g’aˬ, Yeˬsuˇ-ahˇ ahˬ dzaˬ-eu g’aˇ duˬ, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ jawˇ gaˇ le-euˬ meh. 11 Aˬ yaw ̭ ehˇ gaˇ piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ laˬ k’aˬ cehˇ dui dui-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ pyuˇ bi ̭-eu g’aˇ duˬ saˇ jaˇ dzaˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ a nehˬ-eu g’aˇ duˬ aˬ myah yeh ̭ laˇ nga lehˇ, Yuˇdaˆ jawˬ lu ̭-eu meh. 12 Dehˬ tseˬ maˬ ahˇ-eu Kaˬ muˇ dzaˬ-eu Bawˬ-iˬ g’eh dahˬ beh ngeh nah pyeu ̭-eu, Baˬsaˬkaˬ dzaˬ byawˇ g’aˇ duˬ yawˇ seh ̭-eu aˇ nah k’oeˇ nah-ahˇ, zaˬ lahˇ deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ naˇ haˬ-eu, "Nawˇ nga ma ̭-ahˇ Baˬsaˬkaˬ dzaˬ byawˇ aˬ gaˇ bi lehˬ hmˬ maw ̭-eu nya." 13 K’oeˇ ngeh, zaˬ lahˇ nyiˬ g’aˬ-ahˇ Yeˬsuˇ heu lo ̭-ehˇ mehˬ nehˬ-awˇ k’ehˇ g’eh-euˬ meh. "Naw nya ̭ meuˬ-ahˇ iˇ-awˬ. Iˇ cu ̭ mui deuˇ oeˬ lahˬ ba ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ ya tahˬ pu ̭ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah naw nya ̭ caw teh g’eh-awˬ. 14 Aˬ yaw ̭ aˬ geu nymˇ-ahˇ uˇ-iˇ-eu maˬ kaˬ, nymˇ sahˇ g’aˬ-ahˇ ’Saˬ laˬ nyaˇ-eu aˬ yaw ̭ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ Baˬsaˬkaˬ dzaˬ byawˇ dzaˬ-eu g’aˇ duˬ aˇ lawˆ aˬ geu gaˇ jaˆ ta jeˇ’ lehˇ naˇ haˬ-awˬ. 15 K’oeˇ ngeh, nymˇ la ̭ taˆ tiˆ-ahˇ laˆ saˆ taˬ-euˬ aˇ lawˆ lawˆ ma tiˬ lawˆ, naw nya ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ mehˬ nehˬ la ̭ teh ̭-a. Aˬ dui ma ̭ g’aˇ duˬ yawˬ jeˬ na lu ̭ k’oeˇ gaˇ lehˬ hmˬ taˬ-awˬ." 16 Zaˬ lahˇ k’oeˇ nyi g’aˬ doˆ-iˇ-awˇ meuˬ-ahˇ iˇ ngeh, yawˬ jeˬ na lu ̭ Yeˬsuˇ neh ehˇ nehˬ-euˬ lo ̭-ehˇ jaˆ gaˇ ya mawˇ-awˇ, Baˬsaˬkaˬ dzaˬ byawˇ lehˬ hmˬ laˆ dawˆ-euˬ meh. 17 Uˬ ci ̭ ci ̭ le ngeh, Yeˬsuˇ zaˬ lahˇ tseˇ nyi ̭ g’aˬ sheuˬ-awˇ oe-euˬ meh. 18 Aˬ yaw ̭ ma ̭ hawˬ jeh-ahˇ jawˬ leˇ-awˇ dzaˬ lu ̭ ngeh, Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ tiˬ g’aˬ ngaˬ-ahˇ ahˬ dzaˬ teh ̭-a. Ngaˬ nehˬ-ehˇ tiˬ gaˇ dzaˬ lu ̭-eu g’aˬ ngaˬ-ahˇ ahˬ dzaˬ teh ̭-a lehˇ, ngaˇ maˇ maˇ ni ehˇ-eu ma." 19 Zaˬ lahˇ deuˬ dawˬ k’oeˇ dawˬ-ahˇ nui ma maˬ saˇ-ehˇ, "Ngaˬ-ahˇ ehˇ te loˇ" lehˇ, tiˬ g’aˬ saˇ-iˬ tiˬ g’aˬ aˬ yaw ̭-ahˇ naˇ haˬ-eu meh. 20 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ tseˇ nyi ̭ g’aˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ g’aˬ meh. Ngaˬ nehˬ-ehˇ g’awˬ nyoeˇ k’mˬ maˬ ta ̭-eu g’aˬ meh. 21 Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-aˬ, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ ya shiˇ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ ahˬ dzaˬ-eu k’oeˇ g’aˬ ya noeˬ shaˬ dui dui teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ maˬ deh ̭ le-euˬ law nmˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ g’aˇ duˬ muiˬ dzehˬ teh ̭-a." 22 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ci ̭ hawˬ dzaˬ lu ̭ ngeh, Yeˬsuˇ kaˬ muˇ yuˇ-awˇ, Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, kaˬ muˇ k’oeˇ ngawˬ pyehˬ-awˇ, zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ biˇ nehˬ-awˇ ehˇ-eu, "Yuˇ dzaˬ-awˬ. Heu-aˬ, ngaˬ-euˬ g’awˇ mawˇ ma." 23 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ k’mˬ maˬ ciˬ-awˇ, Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ-euˬ meh. K’mˬ maˬ k’oeˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ciˬ nehˬ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˇ-euˬ meh. 24 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Heu-aˬ, tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni g’aˇ duˬ yoeˇ le-euˬ, Miˬyehˇ-euˬ dawˬ ma saˇ jaˇ-ahˇ ta ̭-eu ngaˬ-euˬ shiˬ ma. 25 Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ la ̭ k’oeˇ aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ yaw shui ̭-ahˇ ngaˇ ya dawˇ-eu aˇ nah maˬ keuˆ laˇ k’oeˇ keuˆ ni, aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ heu ngaˇ maˬ paˇ dawˇ ma lehˇ, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ ehˇ-eu ma." 26 K’oeˇ naˇ, ja ceuˬ-eu caˇ dawˬ tiˬ bymˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ caˇ-awˇ, Saˬloˬ gawˬ jawˬ-ahˇ le-euˬ meh. 27 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Naw ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭ ngaˬ-ahˇ byehˇ dzeh-awˇ cehˆ teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ’Yawˇ bo-eu yaw sahˇ-ahˇ Miˬyehˇ seh ̭-awˇ, yawˇ yawˇ ma ̭ cehˆ byaˆ jiˇ teh ̭-a’ lehˇ, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. 28 Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ ngaˬ-ahˇ paˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ g’aˬ ngeh, naw ma ̭-euˬ mehˬ hu Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ ngaˇ iˇ tawˬ ma." 29 Beˬtuˆluˆ ehˇ-eu, "Aˬ cawˬ nawˬ-ahˇ byehˇ dzeh-awˇ cehˆ jiˇ k’aw ̭, ngaˇ nawˬ-ahˇ maˬ byehˇ dzeh." 30 Yeˬsuˇ Beˬtuˆluˆ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Nymˇ ci ̭ ya poeˇ nyiˬ tahˬ maˬ doeˇ laˇ mi naˆ-ehˇ, nawˇ ngaˬ-ahˇ maˬ siˬ lehˇ smˬ poˆ keuˆ ni pyehˇ teh ̭-a lehˇ, ngaˇ nawˬ-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma." 31 Beˬtuˆluˆ ui cuiˆ teˇ k’aˆ jeˬ-ehˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ nawˬ- nehˬ-ehˇ ya shiˇ paˬ-ehˇ tsaˬ laˇ k’aw ̭, nawˬ-ahˇ ngaˇ maˬ siˬ lehˇ maˬ ehˇ." K’oeˇ ngeh, zaˬ lahˇ dawˬ tawˆ lu ̭ k’aw ̭, k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. 32 Geˬseˬmaˬniˇ lehˇ kuˇ-eu jawˇ duˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ oe keuˆ-euˬ meh. Zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Heu gaˇ nuiˇ-awˇ ngaˇ guiˬ lahˬ shaˇ gaˇ dawˬ tawˬ-awˬ." 33 Beˬtuˆluˆ, Yaˬkoˆ, Yoˇhaˬ, aˬ ha smˇ g’aˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ sheuˬ g’eh-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ noeˬ shaˬ dui dui-awˇ, nui ma la ̭ k’oeˇ shaˬ zahˬ mˇ dui dui lu ̭-eu meh. 34 Aˬ ha smˇ g’aˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˬ-euˬ nui ma la ̭ k’oeˇ shaˬ zahˬ mˇ-eu shiˇ taw tehˬ ni miˇ-a. Heu gaˇ jawˇ-awˇ lo ̭ tawˬ-awˬ." 35 Aˬ yaw ̭ mehˬ hu paw heu myaˆ to ̭ iˇ jiˆ-awˇ, miˇ tsa awˆ byaˆ-awˇ, shaˬ zahˬ na ̭ dui dui-eu aˇ yamˬ k’oeˇ aˬ yaw ̭-ahˇ bi dzeuˇ-iˇ nya naˇ bi dzeuˇ-iˇ la ̭-eu g’aˇ duˬ guiˬ lahˬ shaˇ-euˬ meh. 36 "Aˬda-oˇ. Ngaˬ Da-oˇ. Nawˇ maˬ mˇ nya-eu tiˬ jeˬ-iˬ maˬ jaˆ-a. Shaˬ zahˬ na ̭ dui dui-eu k’mˬ maˬ heu k’mˬ-ahˇ bi dzeuˇ-iˇ la ̭. Ehˇ k’aw ̭, ngaˬ-euˬ nui noeˬ taˬ bi pyeu ̭ la ̭. Nawˬ-euˬ nui noeˬ bi pyeu ̭-awˬ." 37 K’oeˇ naˇ, zaˬ lahˇ k’oeˇ smˇ g’aˬ jawˇ gaˇ aˬ yaw ̭ g’o ̭ le ngeh, yu ̭ k’aˆ jiˇ taˬ-euˬ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. Beˬtuˆluˆ-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-eu, "Siˇmoˬ-oˇ. Nawˇ yu ̭ k’aˆ teˬ loˇ. Naˬ liˬ tiˬ la ̭ teh ̭-ehˇ k’aw ̭ maˬ yu ̭ ni maˬ dawˬ keuˆ coeˇ nya loˇ." 38 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-eu, "Muˇ juˇ juˇ-eu mehˬ nah naw ma ̭ maˬ ya caw teh-iˇ ni, guiˬ lahˬ shaˇ-awˇ yaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-awˬ. Nui ma keuˆ k’aw ̭, g’awˇ mawˇ g’aˬ baˬ meh." 39 Aˬ yaw ̭ tiˬ poˆ paˇ iˇ-awˇ, yaw beh poˆ k’aˇ shaˇ-euˬ lo ̭-ehˇ guiˬ lahˬ paˇ shaˇ-euˬ meh. 40 Zaˬ lahˇ deuˬ jawˇ gaˇ aˬ yaw ̭ paˇ g’o ̭ le ngeh, yu ̭ yoeˇ dui dui-eu miˇ neh yu ̭ k’aˆ jiˇ taˬ-euˬ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ k’o ̭ nehˬ tsaˬ maˬ siˬ-a. 41 Aˬ yaw ̭ smˬ poˆ tiˬ poˆ paˇ g’o ̭ le ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Naw ma ̭ nymˬ-mˇ keuˆ ni yu ̭ k’aˆ-awˇ g’aˬ naˬ naˬ lu ̭ te siˬ loˇ. G’aˬ-aˇ. Aˇ yamˬ keuˆ laˇ-euˬ ngaˇ. Haw-awˬ. Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ iˬ baˇ zaˬ deuˬ-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ a nehˬ shaw-iˬ meh. 42 Tuˇ-awˬ. Iˇ kaˇ-euˇ. Haw sheˇ. Ngaˬ-ahˇ ahˬ dzaˬ-eu lehˇ g’eh-eu g’aˬ heu gaˇ oe keuˆ taˬ-euˬ ngaˇ." 43 Yeˬsuˇ dawˬ ngehˬ g’aˬ-eu maˬ dah ni, zaˬ lahˇ tseˇ nyi ̭ g’aˬ la ̭ k’oeˇ ahˇ-eu Yuˇdaˆ lehˇ myahˇ-euˬ g’aˬ ja pyuˬ ni oe keuˆ-euˬ meh. Mi cehˇ hawˇ-eu daˇ kawˬ ba ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma tiˬ ma ̭ aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ oe-euˬ meh. Piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ hawˇ-eu, tsawˇ mawˬ tsawˇ k’aˆ deuˬ neh aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ meh. 44 Yeˬsuˇ-ahˇ ahˬ dzaˬ-euˬ k’oeˇ g’aˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ ma ̭-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ taˬ-euˬ meh. "Ngaˇ mehˬ cuˇ cuˇ nehˬ-eu g’aˬ-aˬ, naw ma ̭ poˆ lu ̭-eu k’oeˇ g’aˬ meh de. Aˬ yaw ̭-ahˇ nyeh ̭-awˇ, yaw muiˬ paˬ-ehˇ bi lo ̭-awˇ tsahˇ g’eh-awˬ." 45 Yuˇdaˆ oe keuˆ-euˬ nehˬ-ehˇ, Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ iˇ-awˇ, "Saˬ laˬ-oˇ" lehˇ ehˇ-awˇ mehˬ cuˇ cuˇ nehˬ-euˬ meh. 46 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ nyeh ̭-awˇ, zi ̭ dah ni daw ̭ tehˬ taˬ-euˬ meh. 47 Ehˇ k’aw ̭, k’oeˇ gaˇ yaw ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ mi cehˇ g’awˇ doˆ-awˇ, Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ-euˬ zaˬ k’aˆ-ahˇ coeˇ-awˇ, naˬ pa ̭ coeˇ tsehˆ dzeh-euˬ meh. 48 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Smˇ k’oeˬ tahˇ joe-ahˇ nyeh ̭-eu lo ̭-ehˇ, mi cehˇ hawˇ-eu daˇ kawˬ ba ̭-awˇ ngaˬ-ahˇ ya nyeh ̭ le ta loˇ. 49 Aˬ yaw ̭ nah yaw ̭ Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma-ahˇ mehˬ-eu tsoˆ-eu la ̭ k’oeˇ, naw ma ̭ nehˬ-ehˇ ngaˇ jawˇ lu ̭ k’aw ̭, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ maˬ nyeh ̭ le-a. Ehˇ k’aw ̭, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ jeˬ ya bi byah laˇ teh ̭-a." 50 K’oeˇ ngeh, zaˬ lahˇ dawˬ tawˆ lu ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ byehˇ dzeh ya ̭-awˇ cehˆ jiˇ-euˬ meh. 51 Zaˬ guˬ tiˬ g’aˬ shawˇ jehˆ ni g’eh-eu saˬ paˇ neh za ̭ taˬ-euˬ aˇ bui tiˬ kahˇ tsahˇ lahˇ-awˇ, Yeˬsuˇ mehˬ nah caw teh lu ̭-eu meh. 52 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ nyeh ̭-eu lehˇ g’eh-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ aˇ bui k’oeˇ kahˇ teuˆ lehˆ ya ̭-awˇ, neˇ myawˆ ni cehˆ dzeuˇ-euˬ meh. 53 K’oeˇ naˇ, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ, tsawˇ mawˬ tsawˇ k’aˆ deuˬ hawˇ-eu, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ uiˬ leˇ jiˇ-awˇ jawˇ-eu, Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ-euˬ nymˇ-ahˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ sheuˬ g’eh-euˬ meh. 54 Beˬtuˆluˆ-aˬ, naˇ k’ah paw ui cuiˆ gaˇ mahˇ kaˬ gaˇ cah-awˇ, Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ-euˬ nymˇ-ahˇ gawˬ lahˇ taˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ paw keuˆ ni caw teh keuˆ g’eh-euˬ meh. K’oeˇ gaˇ lo ̭-eu yehˇ deuˬ nehˬ-ehˇ aˬ yaw ̭ ga dzuˇ-iˇ-awˇ, miˬ dzaˬ lmˇ lmˇ-ehˇ jawˇ-euˬ meh. 55 Piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ hawˇ-eu Ba ̭ dzah aˇ muˇ muˇ lah-ehˇ ga uiˬ-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ yaw lehˬ poˆ doˆ-awˇ seh ̭-eu lehˇ leh jeh k’aw ̭, yaw lehˬ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ poˆ doˆ nya-a. 56 Tsawˇ haˬ g’awˬ mya g’aˬ Yeˬsuˇ gaˇ kawˆ jaˬ myaw ̭ myaw ̭-eu la ̭ k’oeˇ saˇ kiˇ kamˬ k’aw ̭, tiˬ g’aˬ ehˇ-euˬ tiˬ jeˬ beu beu-ehˇ, yaw duˬ maˬ laˆ baw nya-a. 57 K’oeˇ ngeh, tsawˇ haˬ tiˬ deuˬ tuˇ laˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ gaˇ kawˆ jaˬ myaw ̭ myaw ̭-awˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. 58 "’Tsawˇ haˬ zaˬ neh tsoˆ-euˬ Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma heu nymˇ-ahˇ ngaˇ deh pyaˆ dzeh jiˇ-awˇ, smˬ nah la ̭ k’oeˇ tsawˇ haˬ zaˬ neh maˬ tsoˆ-euˬ Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma ngaˇ paˇ tsoˆ k’o ̭ ma’ lehˇ, tsawˇ haˬ teu g’aˬ ehˇ-eu nga ma ̭ gaˬ duˬ taˬ-euˬ ma." 59 Tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu gaˇ kawˆ k’oeˇ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ duˇ leˇ ni maˬ ehˇ tsaˬ nya-a. 60 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭ mehˬ shi Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ tuˇ laˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ heu deuˬ nawˬ-euˬ yaw lehˬ dzawˇ gaˇ nawˇ ehˇ k’o ̭ nehˬ-eu dawˬ maˬ jaˆ loˇ." 61 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ dawˬ maˬ tmˇ-ehˇ ciˬ cuˇ ni jawˇ-euˬ meh. Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ Yeˬsuˇ-ahˇ tiˬ poˆ paˇ naˇ haˬ-eu, "Guiˬ lahˬ huiˬ-eu Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ pyeu ̭-eu Ka li lehˇ ehˇ-eu k’oeˇ g’aˬ nawˇ ma loˇ." 62 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngeuˇ ma. Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-aˬ, Baoˬ huiˬ-eu Miˬyehˇ-euˬ aˇ maˇ paw nuiˇ lu ̭ gaˇ maˬ ehˇ, mˬ dmˇ dziˬ-awˇ za ̭ ka le gaˇ maˬ ehˇ, naw ma ̭ yawˬ g’aˬ na lu ̭ ya mawˇ teh ̭-a." 63 K’oeˇ ngeh poˆ jawˇ, Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ yawˬ ha-euˬ pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ g’eu paˆ-awˇ ehˇ-eu, "Aˬ dui saˇ kiˇ yawˬ-awˇ yawˬ maˬ paˇ loˬ meh. 64 Aˬ yaw ̭ Miˬyehˇ-ahˇ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ ehˇ-eu naw ma ̭ gaˬ jiˇ-euˬ meh. Naw ma ̭ aˬ joˆ-ehˇ noeˬ-eu nya." K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ bahˬ-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭-ahˇ seh ̭-eu g’aˇ duˬ dawˬ tawˆ lu ̭ nui ma tsaˬ-euˬ meh. 65 Tiˬ paˆ na deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ duˬ k’aˬ k’a daˆ-awˇ, myaˆ nuiˆ ka ̭ kaˬ nehˬ-awˇ diˬ diˬ-ehˇ, "Nawˬ-ahˇ diˬ-euˬ aˬ suˇ g’aˬ nga lehˇ ja maw maw haw sheˇ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ lo ̭-eu yehˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ tsahˇ-awˇ, baˬ ba-ahˇ tehˆ nehˬ-euˬ meh. 66 Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ-euˬ zaˬ miˬ zaˬ zaˬ k’aˆ tiˬ g’aˬ oe ngeh keuˆ ni, nymˇ-ahˇ gawˬ lahˇ taˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ Beˬtuˆluˆ jawˇ lu ̭-eu meh. 67 Beˬtuˆluˆ miˬ dzaˬ lmˇ lu ̭ gaˇ aˬ yaw ̭ ya mawˇ ngeh, yaw muiˬ paˬ-ehˇ haw duˬ-awˇ ehˇ-eu, "Nawˇ jiˇ Naˬzaˬlehˇ tsawˇ haˬ Yeˬsuˇ nehˬ-ehˇ jawˇ-euˬ tsawˇ haˬ meh." 68 Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ tsawˇ pyehˇ pyehˇ-awˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ maˬ siˬ. Nawˇ ehˇ-eu teu ngaˇ tiˬ paw ̭-iˬ maˬ siˬ nya nya." K’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ-awˇ, lahˇ k’ehˬ paw iˇ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, ya poeˇ tiˬ tahˬ doeˇ doˆ laˇ-euˬ meh. 69 Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ aˬ yaw ̭-ahˇ paˇ mawˇ-awˇ, k’oeˇ gaˇ yaw ̭ lu ̭-eu tsawˬ haˬ deuˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Teu g’aˬ jiˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ aˇ muˇ la ̭ k’oeˇ ahˇ-eu tsawˇ haˬ meh." 70 Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ maˬ ngeuˇ lehˇ Beˬtuˆluˆ tsawˇ pyehˇ paˇ pyehˇ-euˬ meh. Tiˬ k’ehˬ paˇ kaˇ-iˇ ngeh, dawˬ peh yaw ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ Beˬtuˆluˆ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Nawˇ g’eh Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ aˇ muˇ-ahˇ ahˇ-eu yaw duˬ baw ngaˇ." 71 Beˬtuˆluˆ ehˇ-eu, "Ngaˇ jaˬ myaw ̭ maˬ myaw ̭ lehˇ kamˬ peuˬ ma. Ngaˇ jaˬ myaw ̭ myaw ̭ lawˬ naˇ, Miˬyehˇ ngaˬ-ahˇ k’ehˬ lu ̭-uˇ. Naw ma ̭ ehˇ-eu tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ ngaˇ maˇ maˇ ni maˬ siˬ nya nya." 72 K’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ-eu maˬ dah ni, ya poeˇ nyiˬ tahˬ tiˬ tahˬ doeˇ doˆ laˇ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, "Ya poeˇ nyiˬ tahˬ maˬ doeˇ laˇ mi naˆ-ehˇ, nawˇ ngaˬ-ahˇ maˬ siˬ lehˇ smˬ poˆ keuˆ ni pyehˇ teh ̭-a" lehˇ, Yeˬsuˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ dawˬ k’oeˇ dawˬ-ahˇ noeˬ doˆ leˇ-awˇ, nui ma-ahˇ maˬ nyeh ̭ tehˬ g’aˬ coeˇ-ehˇ ngoeˇ-euˬ meh.

15

1 Uˬ bya bya laˇ-euˬ nehˬ-ehˇ, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ, tsawˇ mawˬ tsawˇ k’aˆ deuˬ, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ hawˇ-eu, Ba ̭dzah aˇ muˇ-ahˇ k’aˇ uˇ-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭, yaw kawˇ-ehˇ tahˬ dzoeˇ-awˇ, mehˬ bawˬ mˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ shmˇ caˆ pa ̭-awˇ, sahˬ paˬ Piˇlaˆ jawˇ gaˇ bi tsahˇ ha-iˇ-euˬ meh. 2 Sahˬ paˬ Piˇlaˆ aˬ yaw ̭-ahˇ naˇ haˬ-eu, "Nawˇ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ sahˬ paˬ ngeuˇ ma loˇ." Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Nawˇ ehˇ ngaˇ tawˇ." 3 K’oeˇ naˇ, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ Yeˬsuˇ gaˇ kawˆ yaw lehˬ g’awˬ mya jeˬ ja-eu meh. 4 Sahˬ paˬ Piˇlaˆ aˬ yaw ̭-ahˇ paˇ naˇ haˬ-eu, "Aˬ yaw ̭ ma ̭ nawˬ-euˬ yaw lehˬ teu naˆ naˆ-ehˇ ja gaˇ naˇ haˬ sheˇ. Nawˇ ehˇ k’o ̭ nehˬ-eu dawˬ maˬ jaˆ loˇ." 5 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ dawˬ maˬ tmˇ ni ciˬ cuˇ ni jawˇ-eu miˇ neh, sahˬ paˬ Piˇlaˆ zahˬ leˇ-euˬ meh. 6 Baˬsaˬkaˬ Bawˬ-iˬ k’aˇ g’eh ngeh, tawˬ-ahˇ nyeh ̭ uˇ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ la ̭ k’oeˇ, miˇ k’ahˬ zaˬ deuˬ bi pyehˬ doˆ maw ̭-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ sahˬ paˬ Piˇlaˆ pyehˬ doˆ nehˬ-eu meh. 7 Aˇ yamˬ k’oeˇ yamˬ-ahˇ, miˇ k’ahˬ-ahˇ puiˬ-eu jeˬ hawˇ-eu, tsawˇ haˬ-ahˇ seh ̭-eu jeˬ mˇ-euˬ miˇ neh tawˬ-ahˇ bi nyeh ̭ uˇ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ muˇ jawˇ-eu meh. Baˬlaˬbaˇ lehˇ myahˇ-euˬ tiˬ g’aˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ tawˬ-ahˇ uˇ-eu meh. 8 Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ uiˬ laˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ k’o ̭ yaw ̭ jahˇ lu ̭-eu lo ̭-ehˇ, tawˬ-ahˇ uˇ-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ pyehˬ doˆ nehˬ-eu g’aˇ duˬ, sahˬ paˬ Piˇlaˆ-ahˇ shaˇ laˇ-euˬ meh. 9 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ naˇ haˬ-eu, "Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ sahˬ paˬ-ahˇ bi pyehˬ doˆ maw ̭ miˇ-a loˇ." 10 Piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ myaˆ naˆ-eu baˬ da neh, Yeˬsuˇ-ahˇ aˬ yaw ̭-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ a nehˬ laˇ-euˬ gaˇ kawˆ, sahˬ paˬ Piˇlaˆ yaw muiˬ paˬ-ehˇ siˬ duˬ taˬ-euˬ meh. 11 Ehˇ k’aw ̭, Baˬlaˬbaˇ-ahˇ bi pyehˬ ni sahˬ paˬ Piˇlaˆ-ahˇ shaˇ-eu g’aˇ duˬ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭-ahˇ piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ neh mehˬ gahˇ taˬ-euˬ meh. 12 Sahˬ paˬ piˇ laˆ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ paˇ naˇ haˬ-eu, "Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ sahˬ paˬ lehˇ naw ma ̭ kuˇ-eu k’oeˇ g’aˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ bi jahˇ nehˬ maw ̭-eu nya." 13 Aˬ yaw ̭ ma ̭ guˇ-awˇ ehˇ-eu, "La ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ seh ̭-awˬ." 14 Sahˬ paˬ Piˇlaˆ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭ neh mˇ bahˬ taˬ-euˬ aˬ jeˬ jaˆ ta." Aˬ yaw ̭ ma ̭ yaw k’aˆ-ehˇ paˇ guˇ-awˇ ehˇ-eu, "La ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ seh ̭-awˬ." 15 Sahˬ paˬ Piˇlaˆ-aˬ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ nui k’ahˇ shiˇ ni mˇ nehˬ maw ̭-eu miˇ neh, Baˬlaˬbaˇ-ahˇ pyehˬ doˆ nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ yahˬ caˆ neh bi jui ̭-awˇ, la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ bi ta ̭ seh ̭-eu g’aˇ duˬ a nehˬ-euˬ meh. 16 Yehˇ deuˬ neh Yeˬsuˇ-ahˇ miˇ k’ahˬ sahˬ paˬ-euˬ hawˇ nymˇ gawˬ lahˇ taˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ tsahˇ uˇ g’eh-awˇ, yehˇ k’oeˇ ma ̭ ma ̭ lah-ehˇ kuˇ uiˬ jiˇ-euˬ meh. 17 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ neˇ naˆ naˆ-eu pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ nyeh ̭ dm nehˬ-awˇ, aˬ gah ciˇ ni neh shuiˇ uˬ k’oˆ lo ̭-ehˇ daˇ k’ahˇ k’ahˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ uˬ duˬ-ahˇ nyeh ̭ k’oˆ nehˬ-euˬ meh. 18 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ la ̭ ba ̭ diˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ yaw zeu baw nehˬ-eu lo ̭-ehˇ jahˇ niˇ g’a-awˇ, "Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ sahˬ paˬ ziˇ baw ziˇ za lu ̭-uˇ" lehˇ ehˇ niˇ g’a-eu meh. 19 K’oeˇ naˇ, aˇ to ̭ aˇ kahˬ neh aˬ yaw ̭-euˬ uˬ duˬ-ahˇ diˬ-awˇ, duˬ k’aˬ k’a daˆ k’a daˆ-ehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ shi pawˬ tsui ̭ pawˬ dmˬ dmˬ-awˇ uˬ duˬ tahˬ niˇ g’a-euˬ meh. 20 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ niˇ g’a dehˆ g’aˬ ngeh, neˇ naˆ naˆ-eu pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ k’oeˇ kahˇ nyeh ̭ lehˆ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ tsoeˬ paˇ nyeh ̭ dm nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ seh ̭-eu lehˇ tsahˇ doˆ g’eh-euˬ meh. 21 Aˬ yaw ̭ ma ̭ gaˇ pehˇ le lu ̭ ngeh, pu paw neh meuˬ-ahˇ laˇ lu ̭-eu Siˇmoˬ lehˇ myahˇ-euˬ g’aˬ-ahˇ mawˇ-awˇ, yehˇ deuˬ neh aˬ yaw ̭-ahˇ nyeh ̭-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ la ̭ ya ̭ bi ba ̭-euˬ meh. (Siˇmoˬ-aˬ, Kuˇleˬniˬ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu meh. Aˬleˬsaˬduˇ hawˇ-eu Luˇpuˇ-euˬ aˬ da meh.) 22 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ Gawˇlaˬgawˇda lehˇ kuˇ-eu jawˇ duˬ-ahˇ sheuˬ g’eh-euˬ meh. Gawˇlaˬgawˇda lehˇ ehˇ-eu dawˬ tsui ̭-aˬ, ’Uˬ duˬ k’mˬ’ lehˇ ehˇ maw ̭-eu meh. 23 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ muˇlaˬ lehˇ kuˇ-eu jaˆ g’aˬ yaw saw jeˬ keuˬ taˬ-euˬ aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ bi dawˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ maˬ dawˇ-a. 24 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ tehˬ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ tsoeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ shehˆ tsaˬ tsaˬ-awˇ biˇ geu ̭-euˬ meh. 25 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ tehˬ ngeh, uˬ shawˬ paw naˬ liˬ g’oeˬ la ̭ byah laˇ-euˬ meh. 26 "Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ sahˬ paˬ" lehˇ bo ̭ taˬ-euˬ, aˬ yaw ̭-ahˇ yaw lehˬ no-euˬ dawˬ ta ̭ myahˬ taˬ-euˬ meh. 27 Tahˇ joeˬ nyiˬ g’aˬ-ahˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ, aˇ maˇ paw tiˬ g’aˬ, aˇ caˇ paw tiˬ g’aˬ lehˇ, la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ tehˬ taˬ-euˬ meh. 29 K’aˇ iˇ k’aˇ laˇ tsehˆ-eu tsawˇ haˬ deuˬ uˬ duˬ jui ̭ jui ̭-ehˇ naˬ g’a-eu, "Aˬ heuˇ. Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma deh pyaˆ dzeh-awˇ smˬ nah la ̭ k’oeˇ paˇ tsoˆ k’o ̭ nya-eu g’aˬ-oˇ, 30 yawˬ haˇ yawˬ ha ka k’o ̭-awˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ neh za ̭ ka le-awˬ tawˇ le." 31 K’oeˇ lo ̭-ehˇ duˇ ni, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ hawˇ-eu, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ k’aw ̭, tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ naˬ g’a-eu meh. "Aˬ yaw ̭ aˬ cawˬ-ahˇ ka k’o ̭ nya-euˬ k’aw ̭, yawˬ haˇ yawˬ ha maˬ ka k’o ̭ nya law hawˇ ngaˬ laˬ. 32 Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ jeuˬ-euˬ sahˬ paˬ pyeu ̭-eu Ka li heu g’aˬ, hehˬ nymˬ-mˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ neh za ̭ ka le gaˇ ya mawˇ law nmˇ-aˬ, aˬ dui ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ jah ma ehˇ lawˬ." Aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ bi ta ̭ tehˬ taˬ-euˬ k’oeˇ nyiˬ g’aˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-ahˇ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ ehˇ-eu meh. 33 Nah loˆ ceh laˇ ngeh, miˇ k’ahˬ k’oeˇ k’ahˬ k’ahˬ lah-ehˇ zahˇ tsui ni pyeu ̭-iˇ-awˇ, yaw zahˇ k’oeˇ naˬ liˬ smˇ la ̭ byah ni jaˆ-euˬ meh. 34 Uˬ ci ̭ uˬ taw naˬ liˬ smˇ la ̭ byah laˇ ngeh, Yeˬsuˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ, "Eˇ liˇ, Eˇliˇ, laˬ maˬ saˬ baˇ taˬ niˬ" lehˇ ehˇ-eu meh. Dawˬ tsui ̭-aˬ, "Ngaˬ-euˬ Miˬyehˇ-oˇ, ngaˬ-euˬ Miˬyehˇ-oˇ, aˬ jeˬ miˇ neh ngaˬ-ahˇ byehˇ dzeh nehˬ la ̭ te" lehˇ ehˇ maw ̭-eu meh. 35 K’oeˇ gaˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ aˬ yaw ̭ guˇ gaˇ gaˬ ngeh, "Naˇ haˬ sheˇ. Aˬ yaw ̭ Eˇliˇya-ahˇ kuˇ-eu nya" lehˇ ehˇ-eu meh. 36 Aˬ yaw ̭ ma ̭ la ̭ k’oeˇ tiˬ g’aˬ, behˇ baˆ la ̭ daˬ-ahˇ duˇ-eu laˆ shaˆ iˇ jaˬ caˆ luˆ tiˬ luˆ yuˇ-awˇ coeˬ daˆ g’eh-awˇ, aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ yaw byawˬ-ahˇ laˆ duiˆ-awˇ, aˇ to ̭ aˇ kahˬ-euˬ mehˬ dzaˬ-ahˇ g’oˆ tehˬ-awˇ, Yeˬsuˇ bi cuˆ dawˇ-eu lehˇ cawˬ miˇ nehˬ-awˇ ehˇ-eu, "Taˬ tehˬ lawˬ siˬ. Eˇliˇya oe-awˇ aˬ yaw ̭-ahˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ neh ciˬ ka nehˬ le nga loˇ lehˇ tiˬ k’ehˬ dawˬ haw kaˇ-euˇ." 37 Yeˬsuˇ tiˬ teˇ guˇ k’aˆ laˇ-awˇ, sa ̭ g’awˇ tsehˆ-euˬ meh. 38 Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ taw taˬ-euˬ saˬ paˇ lawˆ kaˬ k’oeˇ, uˬ duˬ-ahˇ neh dawˬ dahˬ-ahˇ doˆ ni, nyiˬ paˆ paˆ-iˇ-euˬ meh. 39 La ̭ ya ̭-euˬ mehˬ shi yaw ̭ lu ̭-eu yehˇ deuˬ k’oeˇ taˆ aˬ yui ̭ geu ̭-eu g’aˬ, Yeˬsuˇ sa ̭ g’awˇ tsehˆ gaˇ haw duˬ-awˇ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ heu g’aˬ maˇ maˇ ni Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ law hawˇ nga." 40 Zaˬ miˬ zaˬ tiˬ deuˬ ui cuiˆ gaˇ mahˇ kaˬ gaˇ jawˇ-awˇ haw lu ̭-eu meh. Maˬliˇ Maˬgaˬdaˬlaˇ, Yaˬkoˆ yaw nyiˇ g’aˬ hawˇ-eu Yoˇsehˆ aˬ nya ̭ nmˇ-euˬ aˬ ma Maˬliˇ hawˇ-eu, Saˬloˬmeˬ aˬ ha smˇ g’aˬ k’aw ̭, k’oeˇ gaˇ ahˇ-eu meh. 41 Yeˬsuˇ Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah caw teh-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ caw ba nehˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ caw teh laˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ k’aw ̭, k’oeˇ gaˇ ahˇ-eu meh. 42 K’oeˇ ngeh nah-aˬ, Jawˇ nah-euˬ mehˬ hu ngeh nah pyeu ̭-eu Lehˬhmˬ-eu aˇ nah meh. K’oeˇ miˇ neh, uˬ ci ̭ uˬ taw taw le ngeh, 43 Ba ̭dzah aˇ muˇ la ̭ k’oeˇ aˬ cawˬ yaw zeu baw-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ pyeu ̭-awˇ, Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ keuˆ le gaˇ dawˬ lu ̭-eu g’aˬ pyeu ̭-eu Aˬliˇma ̭tehˬ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu Yoˇsehˆ-aˬ, sahˬ paˬ Piˇlaˆ jawˇ gaˇ nui ma k’aˬ duˬ ni le-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ g’awˇ mawˇ shaˇ leˇ-euˬ meh. 44 Yeˬsuˇ shiˇ-euˬ meh lehˇ ehˇ gaˇ ya gaˬ ngeh, sahˬ paˬ Piˇlaˆ zahˬ leˇ-euˬ meh. K’oeˇ miˇ neh, guiˇ ma ̭ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu yaw huiˬ yaw mahˇ tiˬ g’aˬ-ahˇ kuˇ-awˇ, "Aˬ yaw ̭ shiˇ-euˬ tiˬ k’ehˬ k’awˆ laˇ mehˬ loˇ" lehˇ naˇ haˬ-euˬ meh. 45 Yaw huiˬ yaw mahˇ k’oeˇ g’aˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ duˬ nehˬ ngeh, Yeˬsuˇ-euˬ g’awˇ mawˇ ba ̭ g’eh nya teh ̭-a lehˇ, Yoˇsehˆ-ahˇ sahˬ paˬ Piˇlaˆ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 46 Yoˇsehˆ-aˬ, shawˇ jehˆ ni g’eh-eu saˬ paˇ paˇ pyuˇ zeuˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ g’awˇ mawˇ ba ̭ ka-awˇ, mawˇ tawˆ tawˆ-awˇ, lo guˇ-ahˇ ta ̭ byoe-awˇ jahˇ taˬ-euˬ lmˬ bymˇ la ̭ k’oeˇ ba ̭ pahˬ-iˇ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, lmˬ bymˇ-euˬ mehˬ k’ehˬ-ahˇ k’aˬ lo lo ma ngawˬ tsoeˬ ya ̭-euˬ meh. 47 Maˬliˇ Maˬgaˬdaˬlaˇ hawˇ-eu, Yoˇsehˆ-euˬ aˬ ma Maˬ liˇ aˬ ha nya ̭ k’aw ̭, k’oeˇ gaˇ haw haw-ehˇ jawˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ aˬ geu tsahˇ-ahˇ ba ̭ pahˬ-euˬ mawˇ duˬ ya ̭-euˬ meh.

16

1 Jawˇ nah dzeuˇ ngeh, Maˬliˇ Maˬgaˬdaˬlaˇ, Yaˬkoˆ-euˬ aˬ ma Maˬliˇ hawˇ-eu, Saˬloˬmeˬ aˬ ha smˇ g’aˬ, Yeˬsuˇ-euˬ g’awˇ mawˇ-ahˇ shehˆ daˆ nehˬ-iˇ-eu g’aˇ duˬ, tsiˇ yaw saw g’awˬ mya jeˬ zeuˇ-euˬ meh. 2 Tiˬ jaw la ̭ k’oeˇ aˇ dahˬ beh ngeh nah ngeh nah uˬ shawˬ yaw na ̭-ehˇ, nahˇ ma maˬ doˆ laˇ mi naˆ-ehˇ lmˬ bymˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ iˇ lu ̭-eu meh. 3 "Lmˬ bymˇ-euˬ mehˬ k’ehˬ-ahˇ tsoeˬ-eu k’aˬ lo k’oeˇ siˬ aˬ dui ma ̭-ahˇ aˬ suˇ g’aˬ ngawˬ dzeh nehˬ la ̭ nmˇ" lehˇ ja ja-ehˇ iˇ-euˬ meh. 4 Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ haw g’eh le ̭ ngeh, huiˬ dui dui-eu k’aˬ lo k’oeˇ siˬ ngawˬ dzeh taˬ-euˬ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. 5 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ lmˬ bymˇ la ̭ k’oeˇ uˇ leˇ ngeh, mehˬ tsoeˬ pyuˇ deuˬ ni dm taˬ-euˬ k’aˬ dzeˇ zaˬ zaˬ guˬ tiˬ g’aˬ aˇ maˇ paw pyawˬ-ahˇ nuiˇ lu ̭ gaˇ ya mawˇ-awˇ, tsawˬ guˆ-iˇ-euˬ meh. 6 Zaˬ guˬ k’oeˇ g’aˬ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Taˬ guˆ. La ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ bi ta ̭ seh ̭-euˬ Naˬzaˬlehˇ tsawˇ haˬ Yeˬsuˇ-ahˇ naw ma ̭ haw le-euˬ meh lehˇ ngaˇ siˬ nya ma. Aˬ yaw ̭ heu gaˇ maˬ paˇ jawˇ meh. Miˬyehˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ g’aˬ-euˬ meh. Haw sheˇ. Aˬ yaw ̭-ahˇ heu gaˇ ba ̭ taˬ-awˇ bi jaˆ-euˬ meh tawˇ. 7 Aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ hawˇ-eu Beˬtuˆluˆ jawˇ gaˇ iˇ-awˇ, ’Aˬ yaw ̭ naw ma ̭-euˬ mehˬ hu Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ iˇ dzeuˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ naw ma ̭-ahˇ ehˇ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ k’oeˇ gaˇ ya mawˇ teh ̭-a’ lehˇ ehˇ nehˬ-iˇ-awˬ." 8 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ lmˬ bymˇ la ̭ nyiˇ doˆ-iˇ-awˇ, cehˆ coeˬ coeˬ k’o ̭ g’eh-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ zahˬ dui dui leˇ-awˇ yaw dzuˬ dzuˬ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ guˆ-eu miˇ neh, tiˬ g’aˬ-ahˇ-iˬ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ ehˇ ni, ciˬ cuˇ ni jawˇ-euˬ meh. 9 (Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ smˇ g’aˬ Beˬtuˆluˆ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ cawˬ deuˬ jawˇ gaˇ iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ k’aˇ ehˇ nehˬ-euˬ jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭, yaw nymˇ nymˇ-ehˇ dzawˇ poˆ nehˬ-euˬ meh. 10 K’oeˇ naˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ ka k’o ̭-eu jeˬ-ahˇ ta ̭-eu deh ̭ lu ̭-eu muiˬ-eu shawˇ-eu dawˬ kawˬ k’oeˇ, nahˇ ma doˆ k’ehˬ ga k’ehˬ doe ni bi gaˬ keuˆ-iˇ-eu g’aˇ duˬ, zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ k’ehˇ g’eh-euˬ meh.) 11 Yeˬsuˇ yaw deh ̭-ehˇ jawˇ gaˇ aˬ yaw ̭ ya mawˇ-euˬ gaˇ kawˆ, aˬ yaw ̭ maˬ-ahˇ dzawˇ nehˬ ngeh, aˬ yaw ̭ maˬ maˬ jah-a. 12 Aˬ yaw ̭ ma ̭ la ̭ k’oeˇ nyiˬ g’aˬ, meuˬ-ahˇ neh pu paw iˇ lu ̭ ngeh, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-euˬ g’awˇ mawˇ bi beu gaˇ laˇ-euˬ la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ nya ̭ jawˇ gaˇ doˆ le-euˬ meh. 13 Aˬ yaw ̭ nya ̭ g’o ̭ leˇ-awˇ, nui deuˬ-ahˇ dzawˇ mehˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ jah-a. 14 Aˇ saˬ saˬ-eu poˆ, zaˬ lahˇ tseˇ ti ̭ g’aˬ hawˬ dzaˬ dzaˬ lu ̭ gaˇ Yeˬsuˇ g’awˇ mawˇ bi mawˇ le-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ jah ni nui ma g’ahˇ gaˇ aˬ yaw ̭ dehˬ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ g’o ̭ deh ̭ laˇ-awˇ jawˇ gaˇ ya mawˇ-euˬ deuˬ neh dzawˇ nehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ jah-a. 15 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-eu, "Miˇ tsaˬ tahˬ k’awˇ heu doe ni iˇ-awˇ, tsawˇ jeuˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ Laˬ k’aˬ cehˇ-eu Guiˬ lahˬ dawˬ mehˬ-iˇ-awˬ. 16 Jah-awˇ iˇ cu ̭ k’aˇ shawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ ka k’o ̭-eu jeˬ za teh ̭-a. Maˬ jah-eu tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, yaˇ k’aˬ daˇ nehˬ gaˇ ya daˬ teh ̭-a. 17 Jah-eu tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ mˇ nya-eu baoˬ za teh ̭-a. Ngaˬ-euˬ tsawˇ myahˇ uˬ moˆ aˬ yaw ̭ ma ̭ neh ̭ teh doˆ teh ̭-a. Maˬ gaˬ haw-euˬ dawˬ g’awˬ mya jeˬ aˬ yaw ̭ ma ̭ ngehˬ nya teh ̭-a. 18 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˇ lawˇ-ahˇ nyeh ̭-eu maˬ kaˬ, dzaˇ do ̭ dzaˬ-eu maˬ kaˬ, tiˬ jeˬ-iˬ maˬ g’eh-aˇ. Aˬ yaw ̭ ma ̭ naˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ k’oeˇ taˆ aˬ la ̭ ba ̭ daˆ nehˬ ngeh, naˇ-eu taˬ leˇ teh ̭-a." 19 Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ dawˬ ngehˬ cawˬ g’aˬ ngeh, aˬ yaw ̭-ahˇ mˬ k’oeˇ taˆ sheuˬ k’o ̭ daˆ le ̭-awˇ, Miˬyehˇ-euˬ aˇ maˇ paw nuiˇ-euˬ meh. 20 Zaˬ lahˇ deuˬ yawˬ paw na lu ̭ iˇ-awˇ, dawˬ mehˬ mehˬ-iˇ-euˬ meh. Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ gaˇ mˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ mehˬ mehˬ-euˬ aˬ diˇ aˬ maˇ tsaˬ-eu gaˇ kawˆ, zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ mˇ mehˬ-awˇ bi siˬ bi mawˇ duˬ-euˬ meh.)