YOˇHAˬ

1

1 Mˬ hawˇ-eu miˇ maˬ seu le mi naˆ-ehˇ, Dawˬ jawˇ-euˬ meh. Dawˬ k’oeˇ Miˬyehˇ nehˬ-ehˇ jawˇ-euˬ meh. Dawˬ k’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ pyeu ̭-eu meh. 2 Aˇ dahˬ beh ngeh neh, Dawˬ k’oeˇ Miˬyehˇ nehˬ-ehˇ jawˇ-euˬ meh. 3 K’aˇ jawˇ k’aˇ jaˆ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭, aˬ yaw ̭-ahˇ g’oe-awˇ beh taˬ-euˬ meh. K’aˇ beh taˬ-euˬ jeˬ dawˬ tawˆlu ̭, aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ g’oe ni beh taˬ-euˬ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ jaˆ-a. 4 Aˬ yaw ̭-aˬ, deh ̭-eu jeˬ doˆ le duˬ pyeu ̭-awˇ, deh ̭-eu jeˬ k’oeˇ-aˬ, tsawˇ haˬ zaˬ g’aˇ duˬ yaw sheh ̭ pyeu ̭-eu meh. 5 Yaw sheh ̭ k’oeˇ yaw zahˇ la ̭ k’oeˇ bya le-awˇ, yaw zahˇ k’oeˇ yaw sheh ̭-ahˇ maˬ g’aˬ leˇ-a. 6 Yoˇhaˬ lehˇ myahˇ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ Miˬyehˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ meh. 7 Tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ ya gaˬ-awˇ jah laˇ ni, yaw sheh ̭ k’oeˇ-euˬ gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ saˇ kiˇ kamˬ le-euˬ meh. 8 Aˬ yaw ̭-aˬ, yaw sheh ̭ k’oeˇ maˬ ngeuˇ-a. Yaw sheh ̭ k’oeˇ-euˬ gaˇ kawˆ saˇ kiˇ kamˬ le-euˬ teh ̭ meh. 9 Yaw sheh ̭ k’oeˇ-aˬ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ oe-awˇ, tsawˇ haˬ zaˬ dawˬ tawˆ lu ̭ k’oeˇ taˆ bya nehˬ le-euˬ maˇ maˇ ni g’eh-eu yaw sheh ̭ meh. 10 Miˬyehˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ g’oe-awˇ beh taˬ-euˬ miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ, aˬ yaw ̭ jawˇ lu ̭ meh. Ehˇ k’aw ̭, miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ siˬ nya-a. 11 Aˬ yaw ̭-euˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ oe-euˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ ha geu ̭-a. 12 Ehˇ k’aw ̭, tiˬ paˆ na deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ha geu ̭-awˇ jah-eu meh. K’oeˇ miˇ neh, Miˬyehˇ-euˬ zaˬ bi pyeu ̭ laˇ-eu a kawˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ bi ̭-euˬ meh. 13 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Miˬyehˇ-euˬ zaˬ pyeu ̭ laˇ-eu k’oeˇ-aˬ, miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ aˬ da o neh deh ̭ le-awˇ aˬ da-euˬ zaˬ deuˬ pyeu ̭ gaˇ maˬ duˇ-a. Miˬyehˇ neh aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ bi pyeu ̭ laˇ-euˬ tiˬ jeˬ meh. 14 Dawˬ k’oeˇ tsawˇ haˬ zaˬ pyeu ̭ le-awˇ, g’awˬ shaˬ gaˬ-eu jeˬ hawˇ-eu saˇ jaˇ zi ̭-eu jeˬ tiˬ byah ni ahˇ-eu la ̭ k’oeˇ, aˬ dui nehˬ-ehˇ jawˇ-euˬ meh. Aˬda-euˬ Zaˬmaˇ tiˬ g’aˬ teh ̭-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ-ahˇ aˬ dui mawˇ-euˬ ma. 15 Aˬ yaw ̭-euˬ gaˇ kawˆ Yoˇhaˬ saˇ kiˇ kamˬ-awˇ ehˇ-eu, "’Ngaˬ-euˬ mehˬ nah oe lu ̭-eu g’aˬ ngaˇ naˆ maˬ tseˇ huiˬ-eu mahˇ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˇ maˬ deh ̭ le mi naˆ-ehˇ aˬ yaw ̭ jawˇ lu ̭-eu meh’ lehˇ ngaˬ neh ehˇ-euˬ k’oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu ma." 16 Aˬ yaw ̭ la ̭ k’oeˇ g’awˬ shaˬ gaˬ-eu jeˬ tiˬ byah ni ahˇ-awˇ, aˬ dui-ahˇ guiˬ lahˬ tiˬ jeˬ saˇ-iˬ tiˬ jeˬ bi ̭ la ̭ lu ̭-eu meh. 17 Miˬyehˇ aˬ dui-ahˇ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ bi ̭ la ̭ ngeh, Moˇseˬ-ahˇ g’oe-awˇ bi ̭ la ̭-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ aˬ dui-ahˇ g’awˬ shaˬ gaˬ-eu jeˬ hawˇ-eu saˇ jaˇ zi ̭-eu jeˬ pah mehˬ la ̭ ngeh, Yeˬsuˇ-ahˇ g’oe-awˇ pah mehˬ la ̭-euˬ meh. 18 Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ Miˬyehˇ-ahˇ maˬ mawˇ haw-aˬ. Aˬda-euˬ bawˇ k’ahˇ-ahˇ nuiˇ-eu Zaˬmaˇ tiˬ g’aˬ teh ̭ neh, Miˬyehˇ aˬ suˇ g’aˬ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ pah mehˬ le-euˬ meh. 19 Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ neh, piˇ ma deuˬ hawˇ-eu Leˬbiˇ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ Yoˇhaˬ jawˇ gaˇ k’ehˇ g’eh-awˇ, "Nawˇ aˬ suˇ g’aˬ te" lehˇ bi naˇ haˬ-iˇ-euˬ meh. 20 Yoˇhaˬ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ za ̭ taˬ ni, bya cehˆ ni ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˇ Ka li maˬ ngeuˇ." 21 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, nawˇ aˬ suˇ g’aˬ te. Eˇliˇyaˆ te loˇ." Yoˇhaˬ ehˇ-eu, "Maˬ ngeuˇ." Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ te loˇ." Yoˇhaˬ ehˇ-eu, "Maˬ ngeuˇ." 22 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, nawˇ aˬ suˇ g’aˬ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ nga ma ̭-ahˇ tiˬ poˆ ehˇ nehˬ la ̭ sheˇ. Nga ma ̭-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ nga ma ̭ ya dzawˇ poˆ nehˬ leˇ meh. Nawˇ yawˬ haˇ yawˬ ha aˬ suˇ g’aˬ te lehˇ ehˇ nmˇ." 23 Yoˇhaˬ ehˇ-eu, "’SahˬpaˬMiˬyehˇ oe-eu g’aˇ duˬ gaˇ ma shaˇ dahˇ-awˬ’ lehˇ, bawˇ tsahˬ bawˇ dahˇ la ̭ k’oeˇ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ guˇ teh ̭-a lehˇ, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu Iˇsaˬyaˆ neh ehˇ-euˬ k’oeˇ ngaˇ ma." 24 Tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-aˬ, Paˬliˬsehˇ deuˬ neh k’ehˇ le ̭-euˬ tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu meh. 25 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yoˇhaˬ-ahˇ naˇ haˬ-eu, "Nawˇ-aˬ, Ka li k’aw ̭ maˬ ngeuˇ, Eˇliˇyaˆ k’aw ̭ ma ̭ ngeuˇ, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ k’aw ̭ maˬ ngeuˇ lehˇ ehˇ-eu jeˬ maˇ-iˬ, aˬ jeˬ miˇ neh aˬ cawˬ-ahˇ iˇ cu ̭ shawˇ nehˬ te." 26 Yoˇhaˬ ehˇ-eu, "Ngaˇ-aˬ, iˇ cu ̭ neh iˇ cu ̭ shawˇ nehˬ-eu ma. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ maˬ siˬ nya-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ naw ma ̭ nehˬ-ehˇ jawˇ lu ̭ meh. 27 Aˬ yaw ̭ ngaˬ-euˬ mehˬ nah oe lu ̭ meh. Ngaˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ sehˬ nawˆ aˇ caˆ puiˇ nehˬ-eu teh ̭-ehˇ k’aw ̭ maˬ geuˇ nya." 28 Yoˇhaˬ iˇ cu ̭ shawˇ nehˬ lu ̭-eu jawˇ duˬ pyeu ̭-eu Yawˇdaˬ lawˇ baˬ-euˬ nahˇ ma doˆ k’ehˬ paw dzeˇ jaˆ-eu Beˬtaˬniˇ pu-ahˇ, Yoˇhaˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ naˇ haˬ-euˬ meh. 29 Yawˬ nah yawˬ, Yeˬsuˇ oe lu ̭ gaˇ Yoˇhaˬ mawˇ-awˇ ehˇ-eu, "Miˇ tsaˬ zaˬ-euˬ iˬ baˇ-ahˇ pi dzeh le-euˬ Miˬyehˇ-euˬ yawˇ zaˬ-ahˇ haw sheˇ. 30 ’Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ ngaˬ-euˬ mehˬ nah oe lu ̭ meh. Aˬ yaw ̭-aˬ, ngaˇ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˇ maˬ deh ̭ le mi naˆ-ehˇ aˬ yaw ̭ jawˇ lu ̭ meh’ lehˇ ngaˬ neh ehˇ-euˬ k’oeˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu ma. 31 Aˬ yaw ̭ aˬ suˇ g’aˬ-a lehˇ ngaˇ maˬ siˬ nya-aˬ. Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ siˬ duˬ laˇ nya ni, ngaˇ iˇ cu ̭ neh iˇ cu ̭ shawˇ nehˬ le-euˬ ma." 32 K’oeˇ naˇ, Yoˇhaˬ heu lo ̭-ehˇ saˇ kiˇ kamˬ-eu meh. "Yaw sahˇ Miˬyehˇ k’aˬ k’oeˬ lo ̭-ehˇ mˬ k’oeˇ taˆ neh za ̭ le-awˇ, aˬ yaw ̭ k’oeˇ taˆ jawˇ lu ̭-eu ngaˇ mawˇ-euˬ ma. 33 Ngaˇ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ siˬ nya-aˬ siˬ. Ehˇ k’aw ̭, iˇ cu ̭ neh iˇ cu ̭ bi shawˇ nehˬ le-eu lehˇ ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ Miˬyehˇ ehˇ-eu, ’Yaw sahˇ Miˬyehˇ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ k’oeˇ taˆ za ̭ le-awˇ jawˇ gaˇ nawˇ ya mawˇ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭-aˬ, Yaw sahˇ Miˬyehˇ neh iˇ cu ̭ shawˇ nehˬ-euˬ g’aˬ meh’ lehˇ ehˇ-eu meh. 34 K’oeˇ lo ̭-ehˇ pyeu ̭ laˇ-euˬ gaˇ ngaˇ ya mawˇ g’aˬ-euˬ miˇ neh, aˬ yaw ̭ Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ meh lehˇ saˇ kiˇ kamˬ-eu ma." 35 Yawˬ nah yawˬ keuˆ laˇ ngeh, Yoˇhaˬ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ nyiˬ g’aˬ k’oeˇ gaˇ paˇ yaw ̭ lu ̭-eu meh. 36 Yeˬsuˇ oe lu ̭ gaˇ aˬ yaw ̭ ya mawˇ ngeh, "Miˬyehˇ-euˬ Yawˇ zaˬ-ahˇ haw sheˇ" lehˇ ehˇ-eu meh. 37 Zaˬ lahˇ k’oeˇ nyiˬ g’aˬ Yoˇhaˬ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ gaˬ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ mehˬ nah iˇ-euˬ meh. 38 Yeˬsuˇ nahˇ g’o ̭ g’o ̭ haw-awˇ, aˬ yaw ̭ nya ̭ aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah oe lu ̭ gaˇ ya mawˇ ngeh, "Naw nya ̭ aˬ jeˬ shaˇ caw te" lehˇ naˇ haˬ-euˬ meh. "Laˬ biˇ-oˇ, nawˇ aˬ gaˇ jawˇ te" lehˇ aˬ yaw ̭ nya ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu meh. (’Laˬ biˇ’ lehˇ ehˇ-eu-aˬ, ’saˬ laˬ’ lehˇ ehˇ maw ̭-eu meh.) 39 "Laˇ-awˇ haw laˇ-awˬ" lehˇ, aˬ yaw ̭ nya ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh.) K’oeˇ naˇ aˬ yaw ̭ nya ̭ aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah caw teh g’eh-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ jawˇ duˬ-ahˇ ya mawˇ-awˇ, k’oeˇ ngeh nah k’oeˇ gaˇ jawˇ ci ̭-euˬ meh. 40 Tiˬ g’aˬ-aˬ, Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ-euˬ mehˇ nmˇ Aˬdehˬlehˬ meh. 41 Aˬ yaw ̭-euˬ mehˇ nmˇ Siˇmoˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ yaw kawˇ-ehˇ poˆ mawˇ-awˇ, "Nga nya ̭ Meˬsiˇyaˆ-ahˇ ya mawˇ g’aˬ-euˬ ma" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (’Meˬsiˇyaˆ’ hawˇ-eu ’Ka li’ lehˇ ehˇ-eu tsawˇ myahˇ heu nyiˬ myahˇ dawˬ tsui ̭ tiˬ kawˆ meh.) 42 K’oeˇ naˇ, Siˇmoˬ-ahˇ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ aˬ yaw ̭ sheuˬ g’eh-euˬ meh. Yeˬsuˇ Siˇmoˬ-ahˇ haw-awˇ ehˇ-eu, "Nawˬ-euˬ tsawˇ myahˇ-aˬ, Yoˇhaˬ-euˬ aˬ li Siˇmoˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, nawˬ-ahˇ Geˬpaˇ lehˇ kuˇ teh ̭-a." lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (’Geˬpaˇ’ hawˇ-eu ’Beˬtuˆluˆ’ lehˇ ehˇ-eu tsawˇ myahˇ heu nyiˬ myahˇ dawˬ tsui ̭ duˇ leˇ-awˇ, ’K’aˬ lo’ lehˇ ehˇ maw ̭-eu meh. 43 Yawˬ nah yawˬ Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ iˇ-eu lehˇ Yeˬsuˇ noeˬ tsehˆ-euˬ meh. Piˇliˇpuˆ-ahˇ aˬ yaw ̭ mawˇ-awˇ, "Ngaˬ nehˬ-ehˇ oe-awˬ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 44 (Piˇliˇpuˆ-aˬ, Aˬdehˬlehˬ hawˇ-eu Beˬtuˆluˆ aˬ nya ̭ nmˇ jawˇ-eu Behˬdzeˇdaˬ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu meh.) 45 Naˬdaˬneˬlaˇ-ahˇ Piˇluˇpuˆ mawˇ-awˇ ehˇ nehˬ-eu, "Moˇseˬ neh bo ̭-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇ hawˇ-eu Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu deuˬ-euˬ sahˬ bo ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ nga ma ̭ mawˇ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭-aˬ, Naˬzaˬlehˇ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu Yoˇsehˆ-euˬ aˬ li meh." 46 Naˬdaˬneˬlaˇ ehˇ-eu, "Naˬzaˬlehˇ meuˬ-ahˇ gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ mˇ doˆ la ̭ nya-eu tsawˇ haˬ jawˇ teh ̭-a loˇ." Piˇliˇpuˆ ehˇ-eu, "Haw laˇ-awˬ tawˇ." 47 Naˬdaˬneˬlaˇ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ laˇ lu ̭-eu ya mawˇ ngeh, Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Maˇ maˇ ni g’eh-eu Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ laˇ ngaˇ. Aˬ yaw ̭ la ̭ k’oeˇ jaˬ myaw ̭ myaw ̭-eu jeˬ tiˬ paw ̭-iˬ maˬ ahˇ-a." 48 Naˬdaˬneˬlaˇ ehˇ-eu, "Nawˇ ngaˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ siˬ nya te." Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Piˇliˇpuˆ nawˬ-ahˇ maˬ kuˇ le mi naˆ-ehˇ, nawˇ siˬ guˬ aˇ bawˇ dawˬ pehˬ-ahˇ nuiˇ lu ̭ ngeh neh nawˬ-ahˇ ngaˇ mawˇ-euˬ ma." 49 Naˬdaˬneˬlaˇ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, nawˇ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ Zaˬ maˇ ngaˇ. Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ jeuˬ-euˬ Sahˬ paˬ ngaˇ." 50 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Nawˇ siˬ guˬ aˇ bawˇ dawˬ pehˬ-ahˇ jawˇ ngeh neh nawˬ-ahˇ ngaˇ mawˇ-euˬ ma lehˇ ngaˇ ehˇ-eu miˇ neh jah te loˇ. Heu naˆ maˬ tseˇ huiˬ-eu gaˇ kawˆ deuˬ-ahˇ nawˇ ya mawˇ teh ̭-a." 51 K’oeˇ naˇ, aˬ ha ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Mˬ pah le-awˇ, Miˬyehˇ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ Tsawˇ haˬ-euˬ Zaˬ maˇ k’oeˇ taˆ tsawˬ toeˬ tsawˬ daˆ-ehˇ yaˇ gaˇ gaˇ taw ̭ le gaˇ naw ma ̭ ya mawˇ teh ̭-a."

2

1 Smˬ nah byah laˇ ngeh, Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ Gaˬnaˬ meuˬ-ahˇ oeˇ mˇ baˇ-eu bawˬ-iˬ jaˆ-eu meh. Yeˬsuˇ-euˬ aˬ ma k’aw ̭ k’oeˇ gaˇ jawˇ-eu meh. 2 Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ k’aw ̭, oeˇ mˇ baˇ gaˇ kuˇ taˬ-euˬ meh. 3 Aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ k’aˇ jaˆ-eu dawˇ jiˇ shaw-euˬ miˇ neh, Yeˬsuˇ-euˬ aˬ ma Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Aˬ ha ma ̭ aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ maˬ paˇ jaˆ ngaˇ." 4 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Aˬ ma nawˇ ngaˬ-ahˇ heu loˇ nga, k’oeˇ loˇ nga lehˇ maˬ ehˇ ni jawˇ sheˇ. Ngaˬ-euˬ aˇ yamˬ maˬ keuˆ laˇ-aˬ siˬ." 5 K’oeˇ ngeh, "Ngaˬ li k’aˇ ehˇ-eu lo ̭-ehˇ mˇ-awˬ" lehˇ, zaˬ k’aˆ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ-euˬ aˬ ma ehˇ nehˬ-euˬ meh. 6 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, zahˇ sahˇ k’o ̭-ahˇ ta ̭ leˇ-awˇ iˇ cu ̭ ya dzui ̭ shawˇ-eu zahˇ jaˆ-eu meh. K’oeˇ-euˬ g’aˇ duˬ iˇ cu ̭ k’aw ̭ ahˇ-eu k’aˬ lo ciˬ cuˇ ko ̭ siˬ k’oeˇ gaˇ bi jaˆ-euˬ meh. K’aˬ lo ciˬ cuˇ k’oeˇ tiˬ siˬ-euˬ iˇ cu ̭ ngaˬ keuˆ ko ̭ keuˆ ehˇ g’aˬ ni deˇ leˇ-eu meh. 7 "Ciˬ cuˇ teu deuˬ-ahˇ iˇ cu ̭ k’aw ̭ ahˇ-awˬ" lehˇ, zaˬ k’aˆ k’oeˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ ngeh, bi lehˬ lehˬ ni k’aw ̭ byah jiˇ-euˬ meh. 8 K’oeˇ naˇ, "Nymˬ-mˇ poˆ jawˇ-aˬ, ciˬ cuˇ teu deuˬ-ahˇ k’aw ̭ dahˬ taˬ-euˬ iˇ cu ̭ paˇ kuˬ doˆ-awˇ, aˬ jaˇ mˇ gaˇ haw-eu aˬ yui ̭ g’aˬ-ahˇ ciˬ ha nehˬ-iˇ-awˬ" lehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ ciˬ ha nehˬ-iˇ-euˬ meh. 9 Yeˬsuˇ neh aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ bi pyeu ̭-iˇ-euˬ iˇ cu ̭ k’oeˇ-ahˇ, aˬ jaˇ mˇ-eu aˬ yui ̭ g’aˬ kuiˇ haw-euˬ meh. Aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ k’oeˇ aˬ gaˇ neh oe-euˬ aˬ yaw ̭ maˬ siˬ nya-a. (Iˇ cu ̭ kuˬ doˆ le ̭-euˬ zaˬ k’aˆ k’oeˇ deuˬ teh ̭-ehˇ siˬ nya-eu meh. K’oeˇ miˇ neh, miˬ zaˬ sheuˬ-eu g’aˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ kuˇ-awˇ, 10 heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Aˬ cawˬ-aˬ, kuiˇ dzehˬ-eu aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ jeˬ huˬ k’aˇ nehˬ-awˇ, daˬ yah deuˬ dawˇ dehˆ la ̭ jawˬ-ehˇ byawˬ dzehˬ-eu aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ k’aˇ nehˬ nmˇ. Nawˇ beu kuiˇ dzehˬ-eu aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ nymˬ-mˇ keuˆ ni maˬ k’aˇ nehˬ-ehˇ bi jaˆ-euˬ law hawˇ ngaˬ tawˇ." 11 Yeˬsuˇ-aˬ, Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ Gaˬnaˬ meuˬ-ahˇ k’aˆ jeˬ-ehˇ g’eh-eu yaw beh hmˬ k’oeˇ lo ̭-ehˇ mˇ mehˬ nehˬ-eu la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ pah mehˬ nehˬ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ jah laˇ-euˬ meh. 12 K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ aˬ ma, aˬ yaw ̭-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ, Gaˬbeˬneˬoˬ meuˬ-ahˇ iˇ-awˇ, nah kaˬ nah jawˇ byah ni g’aˬ naˬ naˬ-euˬ meh. 13 Baˬ saˬ kaˬ bawˬ-iˬ g’eh-eu aˇ yamˬ dawˬ peh peh laˇ-euˬ miˇ neh, Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ le-euˬ meh. 14 Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma-euˬ lahˇ la ̭ k’oeˇ, mawˇ neˇ, yawˇ hawˇ-eu yaˇ miˇ k’aˬ k’oeˬ ahˬ-eu deuˬ hawˇ-eu pyuˇ dawˬ paˇ-eu deuˬ ka ̭ g’a lu ̭ gaˇ aˬ yaw ̭ ya mawˇ-euˬ meh. 15 Yeˬsuˇ aˇ caˆ caˆ zaˬ deuˬ nyeh ̭ bawˆ-awˇ tmˬ tehˬ-awˇ, jeˬ zaˬ-ahˇ jui ̭-eu aˇ caˆ jahˇ-euˬ meh. Yawˇ deuˬ maˬ ehˇ, mawˇ neˇ deuˬ maˬ ehˇ, Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ k’aˇ jawˇ-eu jeˬ zaˬ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ teh doˆ jiˇ-euˬ meh. Pyuˇ dawˬ paˇ nehˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ hawˬ jeh ngawˬ coˬ nehˬ-awˇ, pyuˇ bi yoeˇ k’aˇ jiˇ-euˬ meh. 16 Yaˇ miˇ k’aˬ k’oeˬ ahˬ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ k’aw ̭, "Yaˇ miˇ k’aˬ k’oeˬ teu deuˬ yuˇ doˆ g’eh-awˬ. Ngaˬ Da-euˬ nymˇ-ahˇ lehˆ ju ̭-eu nymˇ taˬ paˇ bi pyeu ̭" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 17 K’oeˇ ngeh, "Miˬyehˇ-oˇ, nawˬ-euˬ nymˇ-ahˇ ngaˇ gaˬ-eu ngaˬ-euˬ nui ma la ̭ k’oeˇ miˬ dzaˬ do ̭ gaˇ duˇ miˇ-a" lehˇ Jaˇ li ̭ la ̭ k’oeˇ bo ̭ taˬ-euˬ k’oeˇ tsahˇ, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ noeˬ doˆ leˇ-euˬ meh. 18 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Nawˇ teu lo ̭-ehˇ jahˇ nya-eu a kawˬ-aˬ jaˆ-eu nga ma ̭ ya siˬ duˬ ni, k’aˆ jeˬ-ehˇ g’eh-eu bi siˬ bi mawˇ-eu aˬ geu jeˬ nga ma ̭-ahˇ jahˇ mehˬ-eu g’eh te." 19 Yeˬsuˇ eh-eu, "Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma heu pyaˆ dzeh jiˇ-awˬ. Smˬ nah la ̭ k’oeˇ ngaˇ paˇ tsoˆ g’aˬ nya ma." 20 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Smˬ nah teh ̭-ehˇ nawˇ tsoˆ g’aˬ nya ma lehˇ la. Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma heu tsoˆ g’aˬ-eu g’aˇ duˬ smˬ tseˇ ko ̭ k’o ̭ ga-euˬ nawˇ siˬ nya ma loˇ." 21 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ ehˇ maw ̭-eu Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma k’oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ g’awˇ mawˇ-ahˇ ehˇ maw ̭-eu meh. etl 22 K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ shiˇ-awˇ paˇ g’o ̭ deh ̭ laˇ ngeh jawˇ, aˬ yaw ̭ neh ehˇ-euˬ dawˬ heu dawˬ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ paˇ noeˬ doˆ leˇ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh jawˇ, Jaˇ li ̭ la ̭ k’oeˇ bo ̭ taˬ-euˬ gaˇ kawˆ deuˬ hawˇ-eu, Yeˬsuˇ neh ehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ jah-euˬ meh. 23 Baˬ saˬ kaˬ bawˬ-iˬ g’eh-eu aˇ yamˬ la ̭ k’oeˇ, Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ jawˇ lu ̭ ngeh, aˬ yaw ̭ neh mˇ-euˬ k’aˆ jeˬ-ehˇ g’eh-eu bi siˬ bi mawˇ-eu jeˬ-ahˇ aˬ cawˬ ya mawˇ-awˇ, tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni aˬ yaw ̭-ahˇ jah laˇ-euˬ meh. 24 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭-euˬ g’awˇ mawˇ maˬ a nehˬ peuˬ-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ siˬ nya-eu meh. 25 Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭-ahˇ ja mehˬ-eu maˬ loˬ-a. Aˬ jeˬ miˇ meh ehˇ naˇ, tsawˇ haˬ-euˬ nui ma-ahˇ aˬ yaw ̭ siˬ nya-eu meh.

3

1 Niˇgawˇdeˬ lehˇ myahˇ-euˬ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu tiˬ g’aˬ jawˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭-aˬ, Paˬ liˬ sehˇ aˇ muˇ-ahˇ uˇ-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ meh. 2 Tiˬ miˇ-aˬ, Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ aˬ yaw ̭ le-awˇ, heu loˬ-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Saˬ laˬ-oˇ, nawˇ-aˬ Miˬyehˇ neh k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ saˬ laˬ tiˬ g’aˬ meh lehˇ nga ma ̭ siˬ nya ma. Miˬyehˇ aˬ yaw ̭ la ̭ k’oeˇ maˬ jawˇ naˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ nawˬ neh mˇ-euˬ k’aˆ jeˬ-ehˇ g’eh-eu heu jeˬ maˬ mˇ mehˬ nya-aˇ." 3 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ nawˬ-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma. Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ nyiˬ poˆ tiˬ poˆ maˬ deh ̭ paˇ naˇ, Miˬyehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ maˬ ya mawˇ-aˇ." 4 Niˇgawˇdeˬ ehˇ-eu, "Tsawˇ k’aˆ aˬ da tiˬ g’aˬ nyiˬ poˆ tiˬ poˆ aˬ joˆ-ehˇ paˇ deh ̭ paˇ nya nmˇ. Yawˬ ha aˬ ma-euˬ uˬ maˆ la ̭ k’oeˇ paˇ uˇ poˆ leˇ-awˇ, nyiˬ poˆ tiˬ poˆ paˇ deh ̭ doˆ le nya teh ̭-a loˇ." 5 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ nawˬ-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma. Iˇ cu ̭ la ̭ k’oeˇ hawˇ-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ la ̭ k’oeˇ maˬ deh ̭ le-euˬ tsawˇ haˬ-aˬ, Miˬyehˇ Miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ maˬ ya uˇ leˇ-a. 6 Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-euˬ shiˬ shaˬ jiˇ g’awˇ mawˇ-aˬ, aˬ da aˬ ma baˬ da neh deh ̭ le-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-euˬ la ̭ k’oeˇ ahˇ-eu yaw sahˇ-aˬ, Yaw sahˇ Miˬyehˇ baˬ da neh deh ̭ le-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. 7 Nyiˬ poˆ tiˬ poˆ paˇ ya deh ̭ paˇ meh lehˇ nawˬ-ahˇ ngaˇ ehˇ-eu baˬ da neh taˬ zahˬ leˇ. 8 Jaˬ lehˇ-aˬ, yawˬ ha k’aˇ baw maw ̭-eu paw baw g’eh-eu meh. Jaˬ lehˇ baw-eu teˇ saˇ-ahˇ nawˇ gaˬ nya k’aw ̭, aˬ gaˇ neh oe-awˇ aˬ geu paw iˇ-eu nawˇ maˬ siˬ nya-a. Yaw sahˇ Miˬyehˇ la ̭ k’oeˇ deh ̭ le-eu tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ k’oeˇ gaˇ duˇ-eu meh." 9 Niˇgawˇdeˬ ehˇ-eu, "Teu lo ̭-ehˇ aˬ joˆ-ehˇ pyeu ̭ nya ta." 10 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Nawˇ-aˬ, Iˇsaˬleˬlaˆ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ saˬ laˬ yaw huiˬ tiˬ g’aˬ pyeu ̭-eu k’aw ̭, ngaˇ ehˇ gaˇ aˬ joˆ-ehˇ maˬ g’oˆ shaw nya-eu nya. 11 Ngaˇ nawˬ-ahˇ aˬ diˇ aˬ maˇ ngeuˇ-eu jeˬ ehˇ nehˬ lu ̭-eu ma. Nga ma ̭ ya siˬ-euˬ jeˬ ja mehˬ-awˇ, nga ma ̭ ya mawˇ-euˬ jeˬ dzawˇ mehˬ-eu k’aw ̭, naw ma ̭ tiˬ g’aˬ-iˬ nga ma ̭ neh ehˇ-euˬ jeˬ-ahˇ maˬ ha geu ̭ maw ̭-a. 12 Miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ pyeu ̭ lu ̭-eu gaˇ kawˆ deuˬ ngaˇ ja mehˬ gaˇ naw ma ̭ maˬ jah-eu-aˬ, mˬ k’oeˇ taˆ pyeu ̭ lu ̭-eu gaˇ kawˆ deuˬ ngaˇ ja mehˬ gaˇ naw ma ̭ aˬ joˆ-ehˇ paˇ jah coeˇ nmˇ. 13 Mˬ k’oeˇ taˆ neh za ̭ ka le-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Tsawˇ haˬ-euˬ Zaˬmaˇ maˬ ngeuˇ naˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ mˬ k’oeˇ taˆ maˬ le keuˆ haw-aˬ." 14 Moˇseˬ neh bawˇ tsahˬ-ahˇ guiˬ shuiˇ aˇ lawˇ mawˇ kawˇ k’oeˇ kawˇ ka tuˇ-euˬ lo ̭-ehˇ, Tsawˇ haˬ-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ aˬ cawˬ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ka tuˇ teh ̭-a. 15 K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭-ahˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭, aˬ yaw ̭ la ̭ k’oeˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ za teh ̭-a. 16 Miˬyehˇ miˇ tsaˬ zaˬ-ahˇ gaˬ dui dui-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭-euˬ Zaˬmaˇ tiˬ g’aˬ teh ̭ k’aw ̭ bi ̭ nehˬ le ̭-euˬ meh. Zaˬmaˇ-ahˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ maˬ ya cawˆ-iˇ-eu uˬ ta ̭, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ za-eu meh. 17 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ neh aˬ yaw ̭-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ k’oeˇ-aˬ, miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ-ahˇ yaˇ k’aˬ bi daˇ-eu g’aˇ duˬ maˬ ngeuˇ-a. Bi ka k’o ̭-eu g’aˇ duˬ meh. 18 Zaˬmaˇ-ahˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ-aˬ, yaˇ k’aˬ daˇ gaˇ maˬ ya daˬ-a. Ehˇ k’aw ̭, maˬ jah-eu tsawˇ haˬ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ maˬ jah-eu k’oeˇ baˬ da neh, nymˬ-mˇ mi naˆ-ehˇ yaˇ k’aˬ daˇ tsehˆ taˬ-euˬ gaˇ ya daˬ lu ̭ meh. 19 Yaˇ k’aˬ daˇ-eu k’oeˇ-aˬ, heu lo ̭-ehˇ meh. Yaw sheh ̭ k’oeˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ oe-euˬ k’aw ̭, tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ yaw sheh ̭-ahˇ naˆ maˬ tseˇ yaw zahˇ-ahˇ gaˬ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ yaw haiˬ jeˬ mˇ-eu meh. 20 Yaw haiˬ jeˬ mˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, yaw sheh ̭-ahˇ bye-awˇ, yaw sheh ̭ jaˆ gaˇ maˬ laˇ-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ neh mˇ-euˬ yaw haiˬ jeˬ-ahˇ aˬ cawˬ mawˇ gaˇ guˆ-eu meh. 21 Ehˇ k’aw ̭, yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ mˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ neh mˇ-euˬ jeˬ Miˬyehˇ nui k’ahˇ shiˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ yaw sheh ̭ la ̭ k’oeˇ bya cehˆ ni bi doˆ laˇ-eu g’aˇ duˬ, yaw sheh ̭ jaˆ gaˇ laˇ-eu meh. 22 K’oeˇ naˇ Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ Yuˇdaˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ k’oeˇ gaˇ heu myaˆ jaw jawˇ-awˇ, aˬ cawˬ-ahˇ iˇ cu ̭ shawˇ nehˬ-euˬ meh. 23 Yoˇhaˬ k’aw ̭, Saˬliˬ meuˬ-ahˇ yaw k’aˆ-ehˇ maˬ kaˬ-eu Eˇnoˬ lehˇ kuˇ-eu jawˇ duˬ-ahˇ iˇ cu ̭ shawˇ nehˬ lu ̭-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, jawˇ duˬ k’oeˇ tsahˇ iˇ cu ̭ yaw yeh ̭ meh. Aˬ cawˬ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ iˇ iˇ-ehˇ, aˬ yaw ̭ neh iˇ cu ̭ bi shawˇ nehˬ-eu meh. 24 (K’oeˇ-aˬ, Yoˇhaˬ-ahˇ pa ̭ kuˆ la ̭ k’oeˇ maˬ nyeh ̭ ahˇ mi naˆ-ehˇ meh.) 25 Yoˇhaˬ-euˬ zaˬ lahˇ tiˬ paˆ na deuˬ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ nehˬ-ehˇ, g’awˇ mawˇ shawˇ-eu zahˇ jahˇ-eu gaˇ kawˆ tsawˇ pyehˇ pyehˇ lu ̭-eu meh. 26 K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ ma ̭ Yoˇhaˬ jawˇ gaˇ le-awˇ ehˇ nehˬ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, Yawˇdaˬ lawˇ baˬ nahˇ ma doˆ k’ehˬ paw baˬ-ahˇ nawˬ nehˬ-ehˇ oe-awˇ, nawˇ aˬ yaw ̭ gaˇ kawˆ saˇ kiˇ kamˬ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ nymˬ-mˇ iˇ cu ̭ shawˇ nehˬ lu ̭ meh. Tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ iˇ lu ̭ meh." 27 Yoˇhaˬ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ aˬ geu g’aˬ maˬ kaˬ, Miˬyehˇ neh maˬ bi ̭-euˬ gaˇ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ za nya-a. 28 ’Ngaˇ-aˬ, Ka li maˬ ngeuˇ. Ka li-euˬ mehˬ hu Miˬyehˇ neh k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ teh ̭ ma’ lehˇ ehˇ-eu naw ma ̭ gaˬ duˬ taˬ-euˬ meh. 29 Smˇ miˇ iˇ-eu zaˬ miˬ-aˬ, miˬ zaˬ laˬ-eu zaˬ yo-ahˇ o ̭-eu meh. Miˬ zaˬ sheuˬ-eu g’aˬ-euˬ dawˬ peh yaw ̭ caw nehˬ-awˇ naˇ haˬ lu ̭-eu aˬ yaw ̭-euˬ cawˬ k’oeˇ g’aˬ-aˬ, miˬ zaˬ sheuˬ-eu g’aˬ-euˬ dawˬ-ahˇ ya gaˬ ngeh, laˬ k’aˬ cehˇ-eu meh. K’oeˇ gaˇ duˇ ni, nymˬ-mˇ ngaˇ laˬ k’aˬ cehˇ-eu jeˬ byah miˇ-a. 30 Aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah caw teh-eu tsawˇ haˬ deuˬ ya myaˬ laˇ-awˇ, ngaˬ-euˬ mehˬ nah caw teh-eu tsawˇ haˬ deuˬ ya cuiˆ-iˇ teh ̭-a." 31 Mˬ-ahˇ neh oe-euˬ g’aˬ-aˬ, dawˬ tawˆ k’oeˇ taˆ huiˬ dzehˬ-eu meh. Miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jawˇ-eu g’aˬ-aˬ, miˇ tsaˬ-ahˇ ta ̭-awˇ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ-euˬ gaˇ kawˆ teh ̭-ehˇ ngehˬ-eu tmˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, mˬ-ahˇ neh oe-euˬ g’aˬ-aˬ, dawˬ tawˆ lu ̭ k’oeˇ taˆ huiˬ dzehˬ-eu g’aˬ meh. 32 Aˬ yaw ̭ neh ya gaˬ ya mawˇ-euˬ jeˬ aˬ yaw ̭ ja mehˬ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ehˇ gaˇ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ jah-a. 33 Aˬ yaw ̭ ehˇ gaˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ dawˬ tsaˬ meh lehˇ jah gaˇ duˇ-eu meh. 34 Miˬyehˇ neh k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ dawˬ ngehˬ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ Miˬyehˇ-euˬ Yaw sahˇ tiˬ byah ni bi ̭ taˬ-euˬ meh. 35 Aˬda-aˬ, Zaˬmaˇ-ahˇ gaˬ-eu miˇ neh, yawˬ jeˬ na lu ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ a nehˬ jiˇ taˬ-euˬ meh. 36 Zaˬmaˇ-ahˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ-aˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ za-eu meh. Zaˬmaˇ-ahˇ maˬ jah-eu tsawˇ haˬ-aˬ, deh ̭-eu jeˬ maˬ za-ehˇ, Miˬyehˇ k’ehˬ nehˬ k’aˆ nehˬ-eu uˬ moˆ ya jawˇ teh ̭-a.

4

1 Yoˇhaˬ-euˬ mehˬ nah caw teh-eu deuˬ myaˆ maˬ tseˇ, Yeˬsuˇ-euˬ mehˬ nah caw teh-awˇ Yeˬsuˇ neh iˇ cu ̭ bi shawˇ nehˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ myaˬ dzehˬ-eu gaˇ kawˆ, Paˬ liˬ sehˇ deuˬ-ahˇ gaˬ keuˆ leˇ-euˬ meh. 2 (Aˬ diˇ aˬ maˇ ehˇ naˇ, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-euˬ mawˇ do iˇ cu ̭ shawˇ nehˬ-euˬ maˬ ngeuˇ-a. Aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ shawˇ nehˬ-eu teh ̭ meh.) 3 Aˬ cawˬ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu Yeˬsuˇ ya gaˬ ngeh, Yuˇdaˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ neh doˆ-iˇ-awˇ, Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ g’o ̭ leˇ-euˬ meh. 4 Aˬ yaw ̭ g’o ̭ leˇ ngeh, Saˬmaˬliˆ miˇ k’ahˬ paw neh g’o ̭ leˇ-euˬ meh. 5 Saˬmaˬliˆ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ, Suˇkaˬ lehˇ kuˇ-eu meuˬ tiˬ meuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ iˇ keuˆ-euˬ meh. Meuˬ k’oeˇ meuˬ-aˬ, Yaˬkoˆ neh aˬ yaw ̭-euˬ aˬ li Yoˇsehˆ-ahˇ bi ̭ tsehˆ nehˬ-euˬ deh yaˇ miˇ tsaˬ dawˬ peh jaˆ-eu meh. 6 Yaˬkoˆ-euˬ lah duˬ k’oeˇ gaˇ jaˆ-eu meh. Yeˬsuˇ gaˇ ma cah doeˇ la ̭-euˬ miˇ neh, lah duˬ dawˬ peh nuiˇ-euˬ meh. K’oeˇ-aˬ, nah loˆ ceh ngeh yamˬ meh. 7 Saˬmaˬliˆ tsawˇ haˬ zaˬ miˬ zaˬ tiˬ g’aˬ iˇ cu ̭ k’aw ̭ le gaˇ, "Ngaˬ-ahˇ iˇ cu ̭ ui cuiˆ bi dawˇ la ̭ sheˇ" lehˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 8 (Aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-aˬ, dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ zeuˇ-eu g’aˇ duˬ meuˬ-ahˇ le uˇ-euˬ meh.) 9 Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Nawˇ-aˬ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ meh. Ngaˇ-aˬ, Saˬmaˬliˆ tsawˇ haˬ ma. Nawˇ ngaˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ iˇ cu ̭ shaˇ dawˇ k’mˬ-eu nya." (Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, Saˬmaˬliˆ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ nui daˆ daˆ-awˇ, k’mˬ maˬ hawˇ-eu iˇ ceuˆ tiˬ gaˇ maˬ ta ̭ nahˇ-a.) 10 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Miˬyehˇ neh bi ̭ le ̭-euˬ jeˬ hawˇ-eu nawˬ-ahˇ iˇ cu ̭ shaˇ dawˇ-eu g’aˬ-ahˇ nawˇ siˬ nya law nmˇ-aˬ, nawˇ aˬ yaw ̭-ahˇ iˇ cu ̭ shaˇ dawˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ nawˬ-ahˇ deh ̭-eu sa ̭ laˇ bi ̭-eu iˇ cu ̭ bi dawˇ la ̭ teh ̭-a." 11 Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, nawˇ iˇ cu ̭ k’aw ̭ doˆ-eu g’aˇ duˬ iˇ cu ̭ bahˬ keuˆ maˬ ahˇ-eu uˬ ta ̭, lah duˬ heu duˬ na ̭ dui dui-eu meh. Deh ̭-eu sa ̭ laˇ bi ̭-eu iˇ cu ̭ k’oeˇ nawˇ aˬ gaˇ k’aw ̭ laˬ-iˇ-eu duˇ teˬ. 12 Aˬ dui-euˬ aˬ poeˬ Yaˬkoˆ neh lah duˬ heu duˬ nga ma ̭-ahˇ bi ̭ taˬ ya ̭-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ aˬ li deuˬ maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ jeˬ zaˬ deuˬ maˬ ehˇ, daw ̭ tawˆ lu ̭ lah duˬ heu duˬ-ahˇ dawˇ-euˬ meh. Nawˇ Yaˬkoˆ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ ma lehˇ ehˇ maw ̭-eu maˬ ngeuˇ-eu paˬ. Ngeuˇ te loˇ." 13 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Iˇ cu ̭ heu dawˇ-eu tsawˇ haˬ iˇ cu ̭ paˇ meh ̭ laˇ teh ̭-a. 14 Ehˇ k’aw ̭, ngaˬ neh bi ̭-euˬ iˇ cu ̭ dawˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, iˇ cu ̭ meh ̭ laˇ-eu maˬ paˇ baw-aˇ. Ngaˬ neh bi dawˇ-euˬ iˇ cu ̭ k’oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ la ̭ k’oeˇ deh ̭-eu sa ̭ laˇ bi ̭-eu iˇ cu ̭ yoeˇ doˆ-eu iˇ cu ̭ iˇ byoe pyeu ̭-iˇ-awˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ aˬ yaw ̭-ahˇ bi ̭ teh ̭-a." 15 Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, ngaˇ iˇ cu ̭ meh ̭ laˇ-eu maˬ paˇ baw-ehˇ, heu gaˇ oe-awˇ iˇ cu ̭ maˬ paˇ ya k’aw ̭ le ni, nawˬ-euˬ iˇ cu ̭ k’oeˇ ngaˬ-ahˇ bi dawˇ la ̭-awˬ." 16 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Nawˬ-euˬ k’aˬ dzeˇ zaˬ kuˇ laˬ leˇ-awˇ oe-awˬ." 17 Aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Ngaˇ k’aˬ dzeˇ zaˬ maˬ baw." Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Nawˇ k’aˬ dzeˇ zaˬ maˬ baw lehˇ ehˇ-eu-aˬ, k’aˇ ngeuˇ-eu lo ̭-ehˇ dawˇ coe ni ehˇ-eu meh. 18 Nawˇ-aˬ, ngaˬ zahˇ iˇ paˇ g’aˬ-euˬ zaˬ miˬ zaˬ tiˬ g’aˬ pyeu ̭-awˇ, nymˬ-mˇ nawˬ nehˬ-ehˇ jawˇ lu ̭-eu g’aˬ k’aw ̭, nawˬ-euˬ k’aˬ dzeˇ zaˬ maˇ maˇ ni maˬ ngeuˇ-a. Nawˇ ngaˬ-ahˇ ehˇ-eu teu tsaˬ meh." 19 Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, nawˇ-aˬ Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ ngaˇ. 20 Nga ma ̭ Saˬmaˬliˆ tsawˇ haˬ-euˬ aˬ poeˬ aˬ bawˇ deuˬ gawˬ jawˬ heu jawˬ k’oeˇ taˆ Miˬyehˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ ya ̭-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu-aˬ, Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ tahˬ-eu tsaˬ meh lehˇ naw ma ̭ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ deuˬ ehˇ-eu meh." 21 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Zaˬ miˬ aˬ buˇ-oˇ, ngaˇ ehˇ gaˇ jah-awˬ. Gawˬ jawˬ heu jawˬ k’oeˇ taˆ maˬ ehˇ, Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ maˬ ehˇ, Aˬda-ahˇ uˬ duˬ maˬ paˇ tahˬ-eu aˇ nah keuˆ le teh ̭-a. 22 Naw ma ̭ Saˬmaˬliˆ tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, yawˬ ha uˬ duˬ tahˬ lu ̭-eu g’aˬ-ahˇ yaw duˬ duˬ-ehˇ maˬ siˬ nya-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ka k’o ̭-eu jeˬ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ la ̭ k’oeˇ neh doˆ le-euˬ meh. 23 Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ-euˬ Yaw sahˇ-euˬ baoˬ baˬ da neh, Aˬda-ahˇ siˬ duˬ-eu la ̭ k’oeˇ uˬ duˬ tahˬ-awˇ, maˇ maˇ ni aˬ yaw ̭ geu ̭ maw ̭-eu uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ mˇ byah nya-eu aˇ nah keuˆ le lu ̭ meh. Nymˬ-mˇ k’aw ̭ keuˆ le taˬ-euˬ meh. 24 Miˬyehˇ-aˬ, Yaw sahˇ meh. Aˬ yaw ̭-euˬ Yaw sahˇ-euˬ baoˬ baˬ da neh teh ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ siˬ duˬ-awˇ uˬ duˬ tahˬ nya-eu meh." 25 Zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "(Ka li lehˇ kuˇ-eu) Meˬsiˇya oe meh lehˇ ngaˇ siˬ nya ma. Aˬ yaw ̭ oe keuˆ ngeh, aˬ dui-ahˇ yawˬ jeˬ na lu ̭ ehˇ mehˬ nehˬ la ̭ teh ̭-a." 26 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Nymˬ-mˇ nawˬ-ahˇ dawˬ ngehˬ cawˬ lu ̭-eu ngaˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma." 27 K’oeˇ ngeh, Yeˬsuˇ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ g’o ̭ keuˆ le-awˇ, aˬ yaw ̭ zaˬ miˬ zaˬ tiˬ g’aˬ nehˬ-ehˇ dawˬ ngehˬ cawˬ lu ̭ gaˇ ya mawˇ ngeh, zahˬ leˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭ aˬ yaw ̭ ma ̭ tiˬ g’aˬ-iˬ zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ "Nawˇ aˬ jeˬ loˬ-eu nya" lehˇ maˬ naˇ haˬ-a. Yeˬsuˇ-ahˇ k’aw ̭, "Nawˇ aˬ jeˬ miˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ dawˬ ngehˬ cawˬ te" lehˇ maˬ ehˇ nehˬ-a. 28 K’oeˇ naˇ, zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ miˇ tsaˬ oeˬ lahˬ taˬ ya ̭-awˇ, meuˬ-ahˇ g’o ̭ leˇ-awˇ, aˬ cawˬ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ gaˬ leˇ-euˬ meh. 29 "Ngaˬ neh k’aˇ mˇ dzeuˇ ya ̭-euˬ yawˬ jeˬ na lu ̭ ehˇ mehˬ la ̭ nya-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ haw le sheˇ. Meˬsiˇya maˬ ngeuˇ nga lehˇ maˬ ehˇ nya lu ̭-a." 30 K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ ma ̭ meuˬ-ahˇ neh doˆ-iˇ-awˇ, Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ iˇ-euˬ meh. 31 K’oeˇ ngeh, zaˬ lahˇ deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, tiˬ jeˬ paˬ dzaˬ laˇ-awˬ." 32 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ maˬ siˬ nya-eu dzaˬ-eu jeˬ ngaˇ dzaˬ g’aˬ-euˬ ma." 33 K’oeˇ ngeh, zaˬ lahˇ deuˬ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na aˬ yaw ̭-ahˇ tiˬ jeˬ paˬ yuˇ le ̭-awˇ bi dzaˬ-euˬ ngeuˇ-eu paˬ." 34 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˬ-euˬ dzaˇ-aˬ, ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ-euˬ ehˇ dawˬ naˇ haˬ-awˇ aˬ yaw ̭ neh bi mˇ la ̭-euˬ gaˇ-ahˇ mˇ jiˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu ma. 35 ’Ba la oeˬ siˬ dzeuˇ naˇ cehˇ yehˬ-eu’ lehˇ ehˇ-eu dawˬ daˬ jaˆ-eu maˬ ngeuˇ loˇ. Ehˇ k’aw ̭, cehˇ yaˇ-ahˇ yaw muiˬ paˬ-ehˇ haw sheˇ lehˇ, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ ehˇ-eu ma. Cehˇ myah laˇ-awˇ yehˬ yamˬ tsaˬ laˇ taˬ-euˬ meh. 36 Cehˇ yehˬ-eu g’aˬ-ahˇ Miˬyehˇ aˇ poeˬ bi ̭-awˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ g’aˇ duˬ cehˇ laˆ luiˆ-eu meh. K’oeˇ miˇ neh, siˬ yoeˬ sehˬ-eu g’aˬ hawˇ-eu cehˇ yehˬ-eu g’aˬ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ laˬ k’aˬ ya cehˇ teh ̭-a. 37 ’Tiˬ g’aˬ sehˬ-awˇ tiˬ g’aˬ yehˬ-eu’ lehˇ dawˬ daˬ daˬ taˬ-euˬ k’oeˇ tsaˬ meh. 38 Naw ma ̭ neh maˬ mˇ taˬ-euˬ cehˇ yaˇ-ahˇ cehˇ bi yehˬ-eu lehˇ, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ k’ehˇ g’eh-euˬ ma. Aˬ cawˬ neh mˇ doˆ taˬ-euˬ gaˇ naw ma ̭ ya yehˬ dzaˬ-eu meh." 39 Meuˬ k’oeˇ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni Yeˬsuˇ-ahˇ jah laˇ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, "Ngaˬ neh k’aˇ mˇ dzeuˇ ya ̭-euˬ yawˬ jeˬ na lu ̭ a yaw ̭ ngaˬ-ahˇ ehˇ mehˬ la ̭ nya eu nga" lehˇ, zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 40 Saˬmaˬliˆ tsawˇ haˬ deuˬ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ oe ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ tiˬ k’ehˬ jawˇ nehˬ la ̭ lehˇ Yeˬsuˇ-ahˇ shaˇ-eu miˇ neh, nyiˬ nah jawˇ nehˬ-euˬ meh. 41 Yeˬsuˇ-euˬ dawˬ-ahˇ paˇ ya gaˬ-euˬ miˇ neh, tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni paˇ jah laˇ-euˬ meh. 42 K’oeˇ naˇ, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Nawˇ ehˇ-eu miˇ neh nga ma ̭ jah-eu maˬ ngeuˇ. Nga ma ̭-euˬ naˬ bawˇ aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ ya gaˬ-euˬ miˇ neh jah-awˇ, aˬ yaw ̭-aˬ, aˬ diˇ aˬ maˇ miˇ tsaˬ zaˬ-ahˇ ka k’o ̭-eu g’aˬ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ nga ma ̭ siˬ duˬ-euˬ ma." 43 K’oeˇ gaˇ nyiˬ nah jawˇ g’aˬ ngeh, Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ Yeˬsuˇ iˇ-euˬ meh. 44 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, "Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ-ahˇ, yawˬ ha-euˬ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ aˬ cawˬ yaw zeu maˬ baw-a" lehˇ, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ neh ehˇ taˬ-euˬ dawˬ jaˆ-eu meh. 45 Aˬ yaw ̭ Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ iˇ keuˆ ngeh, k’oeˇ gaˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ laˬ k’aˬ tiˬ cehˇ ha-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ Baˬ saˬ kaˬ bawˬ-iˬ g’eh gaˇ le-awˇ, bawˬ-iˬ g’eh lu ̭-eu aˇ yamˬ la ̭ k’oeˇ Yeˬsuˇ neh k’aˇ mˇ-euˬ jeˬ-ahˇ ya mawˇ ya ̭-euˬ meh. 46 K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ neh iˇ cu ̭-ahˇ aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ bi pyeu ̭-iˇ-euˬ meuˬ pyeu ̭-eu Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ Gaˬnaˬ meuˬ-ahˇ g’o ̭-iˇ-euˬ meh. Sahˬ paˬ sahˬ ma-euˬ gaˇ mˇ lu ̭-eu yaw huiˬ yaw mahˇ tiˬ g’aˬ k’oeˇ gaˇ jawˇ lu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭-euˬ aˬ li-aˬ, Gaˬbeˬneˬoˬ meuˬ-ahˇ naˇ lu ̭-eu meh. 47 Yeˬsuˇ Yuˇdaˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ neh Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ oe keuˆ-euˬ gaˇ kawˆ yaw huiˬ yaw mahˇ k’oeˇ g’aˬ ya gaˬ ngeh, Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ le-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ Gaˬbeˬneˬoˬ meuˬ-ahˇ oe-awˇ, shiˇ leˇ lu ̭-eu aˬ yaw ̭-euˬ aˬ li-ahˇ laˆ taˬ nehˬ la ̭ lehˇ shaˇ leˇ-euˬ meh. 48 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "K’aˆ jeˬ-ehˇ g’eh-eu bi siˬ bi mawˇ-eu jeˬ hawˇ-eu zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ maˬ ya mawˇ naˇ, naw ma ̭ maˬ jah-a." 49 Yaw huiˬ yaw mahˇ k’oeˇ g’aˬ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Sahˬ paˬ-oˇ, ngaˬ-euˬ zaˬ maˬ shiˇ mi naˆ-ehˇ tiˬ poˆ oe nehˬ la ̭-awˬ." 50 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "G’o ̭-iˇ-awˬ. Nawˬ li jawˇ saˇ doˆ laˇ g’aˬ-euˬ meh." Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ Yeˬsuˇ-euˬ dawˬ-ahˇ jah-awˇ, g’o ̭-iˇ-euˬ meh. 51 Aˬ yaw ̭ iˇ kahˇ g’o ̭-iˇ lu ̭ ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ k’aˆ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ tahˬ puˬ laˇ-awˇ, "Nawˬ li jawˇ saˇ doˆ laˇ lu ̭ meh" lehˇ tsa ̭ gaˬ laˇ-euˬ meh. 52 "Ngaˬ li maˬ gaˇ laˇ-euˬ aˬ geu yamˬ-ahˇ-a" lehˇ aˬ yaw ̭ naˇ haˬ ngeh, "Miˇ nah nah g’ahˇ paw naˬ liˬ tiˬ la ̭ k’oeˇ yamˬ-ahˇ pyaˬ-eu tsehˆ leˇ-euˬ meh" lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu meh. 53 Yeˬ suˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ "Nawˬ li jawˇ saˇ doˆ laˇ g’aˬ-euˬ meh" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ k’oeˇ, aˇ yamˬ k’oeˇ yamˬ nyiˬ paˆ-ehˇ tsaˬ-eu gaˇ kawˆ, aˬ da k’oeˇ g’aˬ siˬ duˬ-euˬ meh. K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ miˬ sawˇ zaˬ dawˬ tawˆ lu ̭, Yeˬsuˇ-ahˇ jah laˇ-euˬ meh. 54 Heu-aˬ, Yeˬsuˇ Yuˇdaˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ neh Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ g’o ̭ laˇ g’aˬ miˇ tsa mˇ-euˬ, k’aˆ jeˬ-ehˇ g’eh-eu bi siˬ bi mawˇ-eu nyiˬ hmˬ tiˬ hmˬ pyeu ̭-eu meh.

5

1 K’oeˇ naˇ, Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ zahˇ sahˇ k’o ̭ bawˬ-iˬ g’eh gaˇ Yeˬsuˇ le-euˬ meh. 2 Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-euˬ Yawˇ lahˇ k’ehˬ dawˬ peh, sehˬ g’awˆ ngaˬ g’awˆ g’awˆ taˬ-euˬ lah tiˬ lah jaˆ-eu meh. Lah k’oeˇ lah-ahˇ Heˬbyehˇ dawˬ Beˬzaˬdaˬ lehˇ kuˇ-eu meh. 3 Myaˆ beh ̭ deuˬ, kuiˇ kuˆ deuˬ, kuiˇ shiˇ la ̭ shiˇ shiˇ-eu deuˬ ahˇ leˇ-ehˇ, naˇ-eu tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni sehˬ g’awˆ k’oeˇ deuˬ la ̭ k’oeˇ yu ̭ lu ̭-eu meh. 5 Smˬ tseˇ yeh ̭ k’o ̭ naˇ keuˆ la ̭-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ k’oeˇ gaˇ jawˇ-eu meh. 6 Aˬ yaw ̭ k’oeˇ gaˇ yu ̭ lu ̭ gaˇ Yeˬsuˇ mawˇ-awˇ, g’awˬ mya k’o ̭ naˇ keuˆ la ̭-euˬ tsawˇ haˬ ngaˇ lehˇ siˬ nya-euˬ meh. K’oeˇ miˇneh, "Nawˬ-ahˇ naˇ gawˇ taˬ leˇ maw ̭ miˇ-a loˇ" lehˇ naˇ haˬ nehˬ-euˬ meh. 7 Naˇ-eu tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, iˇ cu ̭ heu nyeh laˇ ngeh ngaˬ-ahˇ lah la ̭ k’oeˇ ciˬ uˇ nehˬ la ̭-eu tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ jawˇ-a. Ngaˇ k’aˇ uˇ-iˇ-eu lehˇ g’eh ngeh, aˬ cawˬ ngaˬ-euˬ mehˬ hu uˇ keuˆ-iˇ-eu meh." 8 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Tuˇ-awˇ, nawˬ-euˬ gawˬ pu ba ̭-awˇ cah-awˬ." 9 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-euˬ naˇ gawˇ ja pyuˬ ni taˬ leˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ gawˬ pu ba ̭-awˇ cah-euˬ meh. K’oeˇ ngeh nah-aˬ, Jawˇ nah-ahˇ tsaˬ-eu meh. 10 K’oeˇ miˇ neh, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ naˇ gawˇ taˬ leˇ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Iˬ nah Jawˇ nah pyeu ̭-eu miˇ neh, nawˬ-euˬ gawˬ pu ba ̭-awˇ cah-eu teu zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ bahˬ-eu meh." 11 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Ngaˬ-euˬ gawˬ pu ba ̭-awˇ cah-awˬ lehˇ, ngaˬ-ahˇ naˇ gawˇ laˆ taˬ nehˬ la ̭-euˬ g’aˬ ehˇ-eu meh." 12 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Nawˬ-ahˇ gawˬ pu ba ̭-awˇ cah-awˬ lehˇ ehˇ-eu aˬ suˇ g’aˬ-a." 13 Naˇ gawˇ taˬ leˇ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ, Yeˬsuˇ aˬ geu g’aˬ pyeu ̭-eu maˬ siˬ nya-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, k’oeˇ gaˇ tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni jawˇ-eu miˇ neh, aˬ cawˬ-euˬ yaw kaˬ-ahˇ Yeˬsuˇ cah byoˆ-euˬ meh. 14 K’oeˇ naˇ k’ah, Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma-euˬ lahˇ la ̭ k’oeˇ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ Yeˬsuˇ paˇ tahˬ puˬ-awˇ ehˇ nehˬ-eu, "Naˇ haˬ sheˇ. Nymˬ-mˇ nawˇ jawˇ saˇ doˆ laˇ-euˬ meh. Teu miˇ neh iˬ baˇ taˬ paˇ mˇ. Maˬ ngeuˇ naˇ yaw beh naˆ maˬ tseˇ nawˇ paˇ ya shaˬ teh ̭-a." 15 K’oeˇ naˇ, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ doˆ-iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ naˇ gawˇ laˆ taˬ nehˬ-euˬ g’aˬ Yeˬsuˇ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-iˇ-euˬ meh. 16 K’oeˇ ngeh neh naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ laˆ shaˬ-eu jeˬ aˇ dahˬ beh-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Jawˇ nah ngeh nah aˬ yaw ̭ aˬ cawˬ-ahˇ naˇ gawˇ laˆ taˬ nehˬ-euˬ meh. 17 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˬ Da nymˬ-mˇ keuˆ ni maˬ tsehˆ leˇ ni gaˇ mˇ lu ̭-eu miˇ neh, ngaˇ k’aw ̭ ya mˇ meh." 18 Aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu miˇ neh, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ seh ̭-eu g’aˇ duˬ noeˬ tsehˆ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-aˬ, Jawˇ nah-ahˇ maˬ mˇ k’mˬ-eu jeˬ mˇ-eu teh ̭-ehˇ maˬ lo ̭ ni, Miˬyehˇ-aˬ aˬ yaw ̭-euˬ Aˬ da ma lehˇ ehˇ-eu la ̭ k’oeˇ, Miˬyehˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭ tiˬ kawˆ ma lehˇ ehˇ gaˇ duˇ leˇ-euˬ meh. 19 K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ k’o ̭ nehˬ-euˬ meh. "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma. Aˬda k’aˇ mˇ-eu jeˬ Zaˬmaˇ mˇ nya-eu meh. 20 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Aˬda-aˬ, Zaˬmaˇ-ahˇ gaˬ-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭ k’aˇ mˇ lu ̭-eu yawˬ jeˬ na lu ̭ mehˬ -euˬ meh. Heu naˆ maˬ tseˇ huiˬ-eu deuˬ k’aw ̭ mˇ nya ni, aˬ yaw ̭ mehˬ teh ̭-a. Naw ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭ ya zahˬ leˇ dui dui teh ̭-a. 21 Aˬda-aˬ, shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ-awˇ, deh ̭-eu jeˬ bi ̭-eu lo ̭-ehˇ, Zaˬmaˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ bi ̭ maw ̭-eu tsawˇ haˬ-ahˇ deh ̭-eu jeˬ bi ̭-eu meh. 22 Aˬda-euˬ mawˇ do yaˇ k’aˬ maˬ daˇ-a. Yaˇ k’aˬ daˇ-eu baoˬ dawˬ tawˆ lu ̭ aˬ yaw ̭-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ bi ̭ jiˇ taˬ-euˬ meh. 23 K’oeˇ miˇ neh, tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ Aˬda-ahˇ taˬ huiˬ taˬ mahˇ-eu lo ̭-ehˇ, Zaˬmaˇ-ahˇ taˬ huiˬ taˬ mahˇ teh ̭-a. Zaˬ maˇ-ahˇ maˬ taˬ huiˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, aˬ yaw ̭-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ Aˬda-ahˇ maˬ taˬ huiˬ gaˇ duˇ-eu meh. 24 "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma. Ngaˬ-euˬ dawˬ ya gaˬ-awˇ, ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ-ahˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ-aˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ za meh. Miˬyehˇ neh yaˇ k’aˬ daˇ nehˬ gaˇ maˬ ya daˬ-eu uˬ ta ̭, shiˇ-eu jeˬ-ahˇ neh deh ̭-eu jeˬ-ahˇ tsehˆ doˆ dzeuˇ-euˬ meh. 25 Shiˇ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ duˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ, Miˬyehˇ Zaˬmaˇ-euˬ dawˬ ya gaˬ-eu aˇ nah keuˆ le lu ̭-awˇ, aˇ nah k’oeˇ nah heu gaˇ keuˆ le taˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ yaw deh ̭ ya deh ̭ teh ̭-a. 26 Aˬda-aˬ, deh ̭-eu jeˬ doˆ le duˬ pyeu ̭-eu lo ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ Zaˬmaˇ k’aw ̭ deh ̭-eu jeˬ doˆ le duˬ pyeu ̭ ni aˬ yaw ̭ jahˇ nehˬ-euˬ meh. 27 Zaˬmaˇ-ahˇ yaˇ k’aˬ daˇ-eu baoˬ bi ̭ taˬ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-aˬ Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ meh. 28 Gaˇ kawˆ heu hmˬ-ahˇ naw ma ̭ taˬ zahˬ leˇ. Shiˇ dzeuˇ-euˬ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ ya gaˬ-eu aˇ nah keuˆ le lu ̭ meh. 29 Lmˬ bymˇ la ̭ k’oeˇ neh aˬ yaw ̭ ma ̭ doˆ laˇ-awˇ, yaw muiˬ jeˬ mˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, deh ̭-eu jeˬ za teh ̭-a. Yaw haiˬ jeˬ mˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, yaˇ k’aˬ daˇ nehˬ gaˇ ya daˬ teh ̭-a. 30 "Ngaˬ-euˬ baoˬ-ahˇ ngaˇ g’oe-awˇ yawˬ haˇ yawˬ ha tiˬ jeˬ-iˬ maˬ mˇ nya-a. Miˬyehˇ ngaˬ-ahˇ ehˇ nehˬ la ̭-euˬ lo ̭-ehˇ ngaˇ yaˇ k’aˬ daˇ-eu ma. K’oeˇ miˇ neh, ngaˬ neh yaˇ k’aˬ daˇ-euˬ-aˬ, tsaˬ-eu dawˇ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˬ-euˬ nui k’ahˇ ngaˇ maˬ mˇ-ehˇ, ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ-euˬ nui k’ahˇ mˇ-eu ma. 31 "Ngaˇ yawˬ haˇ yawˬ ha saˇ kiˇ kamˬ naˇ, yawˬ ha ehˇ-euˬ ngeuˇ meh lehˇ maˬ ehˇ nya-a. 32 Ehˇ k’aw ̭, ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ saˇ kiˇ kamˬ-eu tiˬ g’aˬ jawˇ meh. Aˬ yaw ̭ ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ saˇ kiˇ kamˬ-euˬ k’oeˇ tsaˬ meh lehˇ ngaˇ siˬ nya ma. 33 Yoˇ haˬ jawˇ gaˇ naw ma ̭ tsawˇ haˬ k’ehˇ g’eh-awˇ bi naˇ haˬ-iˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ k’aˇ ngeuˇ-eu loˬ-ehˇ ehˇ mehˬ nehˬ-euˬ meh. 34 Ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ aˬ cawˬ saˇ kiˇ bi kamˬ-eu lehˇ ngaˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu maˬ ngeuˇ. Naw ma ̭ ka k’o ̭-eu jeˬ bi za ni ehˇ-eu ma. 35 Yoˇhaˬ neh ehˇ-euˬ dawˬ-aˬ, bya cehˆ ni do ̭ lu ̭-eu tsiˇ k’mˬ-ahˇ duˇ-awˇ, naw ma ̭-ahˇ laˬ k’aˬ bi cehˇ-eu meh. Naw ma ̭-ahˇ laˬ k’aˬ bi cehˇ-eu yaw sheh ̭-ahˇ duˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ k’oeˇ-ahˇ, naw ma ̭ tiˬ k’ehˬ tiˬ yamˬ ha geu ̭-euˬ meh. 36 Ehˇ k’aw ̭, Yoˇhaˬ neh saˇ kiˇ kamˬ-euˬ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ-eu ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ saˇ kiˇ kamˬ taˬ-euˬ jaˆ ma. Ngaˬ Da neh ngaˬ-ahˇ bi mˇ la ̭-euˬ ngaˬ neh mˇ-euˬ gaˇ k’oeˇ deuˬ ngaˬ-euˬ dah zaˇ dawˬ ngehˬ gaˇ duˇ ni, Aˬda neh ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ meh lehˇ saˇ kiˇ kamˬ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 37 K’oeˇ uˬ ta ̭, ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Aˬda k’aw ̭, ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ saˇ kiˇ kamˬ-eu meh. Aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ-ahˇ naw ma ̭ maˬ gaˬ haw-ehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ myaˆ pyawˬ-ahˇ naw ma ̭ maˬ mawˇ haw-aˬ. 38 Aˬ yaw ̭ neh bi oe-euˬ g’aˬ-ahˇ naw ma ̭ maˬ jah-eu miˇ neh, naw ma ̭ aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ-ahˇ nui ma la ̭ k’oeˇ maˬ jeˬ hmˬ taˬ-a. 39 Jaˇ li ̭ la ̭ k’oeˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ-ahˇ poˆ mawˇ nya teh ̭-a lehˇ naw ma ̭ noeˬ-awˇ, Jaˇ li ̭ gui-eu meh. Naw ma ̭ gui-eu Jaˇ li ̭ k’oeˇ-euˬ la ̭ k’oeˇ, ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ ehˇ taˬ-euˬ meh. 40 Ehˇ k’aw ̭, maˇ maˇ ni g’eh-eu deh ̭-eu jeˬ-ahˇ za ni, ngaˇ jawˇ gaˇ naw ma ̭ maˬ laˇ maw ̭-a. 41 Tsawˇ haˬ zaˬ neh bi ja ceuˬ-eu jeˬ-ahˇ ngaˇ poˆ lu ̭-eu maˬ ngeuˇ. 42 Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ aˬ joˆ-ehˇ g’eh-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu ngaˇ siˬ nya-awˇ, naw ma ̭-euˬ nui ma la ̭ k’oeˇ Miˬyehˇ-ahˇ gaˬ-eu nui ma maˬ ahˇ-eu ngaˇ siˬ nya ma. 43 Ngaˬ Da-euˬ baoˬ pi-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ dah zaˇ ngaˇ oe-euˬ ma. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ maˬ ha geu ̭-a. Yawˬ ha-euˬ baoˬ pi-awˇ yawˬ ha-euˬ g’aˇ duˬ teh ̭-ehˇ ngehˬ le tmˇ le-euˬ g’aˬ jawˇ naˇ, naw ma ̭ ha geu ̭ teh ̭-a. 44 Naw ma ̭ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ ja ceuˬ nehˬ la ̭-eu jeˬ-ahˇ geu ̭ maw ̭-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ Miˬyehˇ pyeu ̭-eu g’aˬ neh bi ja ceuˬ ni naw ma ̭ maˬ deh ̭-a. K’oeˇ miˇ neh, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ jah nya nmˇ. 45 Ngaˇ-aˬ, naw ma ̭-euˬ yaw lehˬ Ngaˬda-ahˇ ja mehˬ leˇ-eu g’aˬ meh lehˇ taˬ noeˬ. Naw ma ̭ noeˬ tmˬ-awˇ nui ma huiˬ taˬ-euˬ Moˇseˬ-aˬ, naw ma ̭-euˬ yaw lehˬ Ngaˬda-ahˇ ja mehˬ leˇ teh ̭-a. 46 Naw ma ̭ Moˇseˬ-ahˇ aˬ diˇ jah law nmˇ-aˬ, ngaˬ-ahˇ k’aw ̭ jah teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ bo ̭-euˬ meh. 47 Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ neh bo ̭ taˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ naw ma ̭ maˬ jah-eu-aˬ, ngaˬ-euˬ dawˬ-ahˇ naw ma ̭ aˬ joˆ-ehˇ paˇ jah nmˇ.

6

1 K’oeˇ naˇ, Gaˬliˬlehˇ lah-euˬ nui baˬ-ahˇ Yeˬsuˇ tsehˆ-iˇ-euˬ meh. (Gaˬliˬlehˇ lah-ahˇ Deˬbeˬliˇ lah lehˇ k’aw ̭ kuˇ-eu meh.) 2 Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah caw teh g’eh-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ neh mˇ-euˬ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu naˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ laˆ taˬ nehˬ-euˬ jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ya mawˇ haw-euˬ meh. 3 Yeˬsuˇ gawˬ duˇ tiˬ duˇ-ahˇ daˆ leˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ nehˬ-ehˇ nuiˇ-euˬ meh. 4 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ bawˬ-iˬ pyeu ̭-eu Baˬsaˬkaˬ Bawˬ-iˬ g’eh-eu aˇ yamˬ keuˆ laˇ taˬ-euˬ meh. 5 Yeˬsuˇ haw g’eh ngeh, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma uiˬ laˇ lu ̭ gaˇ ya mawˇ-awˇ, "Tsawˇ haˬ heu deuˬ-ahˇ bi dzaˬ bi dawˇ-eu g’aˇ duˬ, dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ aˬ gaˇ zeuˇ lo ̭ laˬ-iˇ nmˇ" lehˇ, Piˇliˇpuˆ-ahˇ naˇ haˬ-euˬ meh. 6 Piˇliˇpuˆ-euˬ nui ma-ahˇ lawˬ haw maw ̭-eu miˇ neh, k’oeˇ lo ̭-ehˇ naˇ haˬ-euˬ meh. Maˇ maˇ ni ehˇ naˇ, Yeˬ suˇ-aˬ, aˬ joˆ-ehˇ ya jahˇ-eu gaˇ kawˆ siˬ duˬ taˬ-awˇ jawˇ-eu meh. 7 Piˇliˇpuˆ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ heu deuˬ-ahˇ tiˬ g’aˬ ui cuiˆ ui cuiˆ bi dzaˬ-eu kaˬ muˇ zeuˇ k’aw ̭, pyuˇ maˇ byaˆ nyiˬ yaˇ byaˆ neh maˬ zeuˇ lo ̭ nya-aˇ." 8 Yeˬsuˇ-euˬ zaˬ lahˇ yawˬ g’aˬ yawˬ pyeu ̭-eu Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ-euˬ aˬ nyiˇ Aˬdehˬlehˬ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. 9 "Lawˬ loeˇ neh jahˇ taˬ-euˬ kaˬ muˇ ngaˬ yaˆ hawˇ-eu ngaˬ shaˬ nyiˬ mawˇ pi lu ̭-eu aˬ li tiˬ li jawˇ meh. Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ heu deuˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-awˇ biˇ o ̭ nehˬ nya nmˇ." 10 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ bi nuiˇ jiˇ-awˬ." Jawˇ duˬ k’oeˇ tsahˇ-aˬ, daˬ zawˬ deh pyeu ̭-awˇ, tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ k’oeˇ gaˇ nuiˇ jiˇ-euˬ meh. K’aˬ dzeˇ zaˬ deuˬ teh ̭-ehˇ ngaˬ heˇ g’aˬ dawˬ peh byah-eu meh. 11 Yeˬsuˇ kaˬ muˇ k’oeˇ yuˇ-awˇ, Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ-awˇ, k’oeˇ gaˇ nuiˇ lu ̭-eu tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ bi biˇ nehˬ-euˬ meh. Ngaˬ shaˬ k’oeˇ k’aw ̭, k’oeˇ lo ̭-ehˇ bi biˇ nehˬ-euˬ meh. Tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ tiˬ dehˆ dzaˬ-euˬ meh. 12 Aˬ yaw ̭ ma ̭ dzaˬ dehˆ g’aˬ jiˇ ngeh, "K’aˇ dzehˬ laˇ-euˬ dawˬ tawˆ lu ̭ tiˬ paw ̭-iˬ maˬ bi cawˆ-iˇ ni g’oˆ uiˬ jiˇ-awˬ" lehˇ, zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 13 K’oeˇ naˇ, lawˬ loeˇ kaˬ muˇ k’oeˇ ngaˬ yaˆ-ahˇ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ dzaˬ dehˆ g’aˬ-awˇ, dzeˇ laˇ-euˬ deuˬ paˇ g’oˆ uiˬ ngeh, k’aˆ puˬ tseˇ nyi ̭ puˬ byah laˇ-euˬ meh. 14 Yeˬsuˇ neh mˇ-euˬ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu k’oeˇ-ahˇ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ ya mawˇ ngeh, "Tsawˇ haˬ heu g’aˬ-aˬ, maˇ maˇ ni miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ oe meh lehˇ ehˇ taˬ-euˬ Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu k’oeˇ g’aˬ ngaˇ" lehˇ ehˇ-eu meh. 15 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ nyeh ̭-awˇ, sahˬ paˬ maˬ geu ̭-ehˇ maˬ juˬ ni jahˇ teh ̭-a lehˇ Yeˬsuˇ siˬ duˬ taˬ-euˬ miˇ neh, gawˬ duˇ paw paˇ le daˆ le ̭-euˬ meh. 16 Uˬ ci ̭ ci ̭ le ngeh, Yeˬ suˇ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ lah-ahˇ g’o ̭ ka le-euˬ meh. 17 Aˬ yaw ̭ ma ̭ lawˬ-ahˇ dziˬ leˇ-awˇ, lah nui baˬ paw jaˆ-eu Gaˬbeˬneˬoˬ meuˬ-ahˇ g’o ̭ tsehˆ-iˇ-euˬ meh. Uˬ ci ̭ zahˇ le-euˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ jawˇ gaˇ Yeˬsuˇ maˬ g’o ̭ doˆ le-a. 18 K’oeˇ naˇ, jaˬ lehˇ lehˇ ma baw laˇ-awˇ, iˇ luˆ dzeh dui dui-eu meh. 19 Aˬ yaw ̭ ma ̭ lawˬ heu g’eh le ̭-euˬ smˬ laˇ oeˬ laˇ ehˇ g’aˬ ni byah laˇ ngeh, Yeˬsuˇ iˇ cu ̭ k’oeˇ taˆ gaˇ ma cah cah-ehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ jawˇ gaˇ oe lu ̭-eu ya mawˇ-awˇ, guˆ dui dui-iˇ-euˬ meh. 20 "Taˬ guˆ. Ngaˇ ma." lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 21 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ laˬ k’aˬ tiˬ cehˇ aˬ yaw ̭-ahˇ lawˬ la ̭ k’oeˇ bi uˇ laˇ-euˬ meh. Tiˬ k’ehˇ laˇ k’ehˬ la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ iˇ lu ̭-eu lawˇ deh k’oeˇ tsahˇ-ahˇ iˇ keuˆ-euˬ meh. 22 Lah lah dzeˇ lawˬ tiˬ laˇ teh ̭-ehˇ jaˆ-awˇ, lawˬ k’oeˇ laˇ-ahˇ zaˬ lahˇ deuˬ nehˬ-ehˇ Yeˬsuˇ maˬ dziˬ-ehˇ, zaˬ lahˇ deuˬ teh ̭-ehˇ dziˬ-awˇ doˆ-iˇ-euˬ gaˇ kawˆ, lah nui baˬ-ahˇ jawˇ ya ̭-euˬ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ k’oeˇ ma ̭ yawˬ nah yawˬ siˬ duˬ-euˬ meh. 23 Ehˇ k’aw ̭, Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ neh Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ-awˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ kaˬ muˇ dzaˬ-euˬ jawˇ duˬ k’oeˇ tsahˇ-euˬ dawˬ peh, Deˬbeˬliˇ meuˬ-ahˇ neh lawˬ tiˬ deuˬ oe-euˬ meh. 24 Yeˬsuˇ maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ maˬ ehˇ, k’oeˇ gaˇ maˬ paˇ jawˇ-euˬ gaˇ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ k’oeˇ ma ̭ ya mawˇ ngeh, Yeˬsuˇ-ahˇ poˆ-iˇ-eu g’aˇ duˬ, lawˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ dziˬ-awˇ Gaˬbeˬneˬoˬ meuˬ-ahˇ iˇ-euˬ meh. 25 Lah k’oeˇ baˬ-ahˇ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ poˆ mawˇ ngeh, "Saˬ laˬ-oˇ, nawˇ heu gaˇ aˬ myah oe keuˆ teˬ" lehˇ naˇ haˬ-euˬ meh. 26 Yeˬ suˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Naw ma ̭ kaˬ muˇ tiˬ dehˆ ya dzaˬ-euˬ miˇ neh ngaˬ-ahˇ poˆ-eu meh. Ngaˬ neh mˇ-euˬ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ-euˬ dawˬ tsui ̭ g’oˆ shaw-euˬ miˇ neh poˆ-eu maˬ ngeuˇ-a. 27 Bu ̭-iˇ cehˇ-iˇ nya-eu dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ g’aˇ duˬ maˬ leh jeh ni, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ bi deh ̭-eu dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ g’aˇ duˬ leh jeh-awˬ. Tsawˇ haˬ-euˬ Zaˬmaˇ pyeu ̭-eu ngaˇ naw ma ̭-ahˇ dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ k’oeˇ jeˬ bi ̭ ma. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Aˬda Miˬyehˇ ngaˬ-ahˇ nui ma tsaˬ-awˇ juˬ diˬ taˬ-euˬ meh." 28 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ naˇ haˬ-eu, "Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ-eu lehˇ nga ma ̭ aˬ geuˬ jeˬ ya mˇ ta." 29 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Miˬyehˇ-euˬ gaˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ neh k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ-ahˇ naw ma ̭ jah-eu k’oeˇ meh." 30 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Nga ma ̭ nawˬ-ahˇ jah laˇ ni nawˇ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu aˬ geu jeˬ mˇ mehˬ nmˇ. Nawˇ aˬ geu jeˬ mˇ mehˬ-eu g’eh te. 31 ’Aˬ yaw ̭ neh aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ mˬ taˆ-euˬ kaˬ muˇ bi dzaˬ-euˬ meh’ lehˇ Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, nga ma ̭-euˬ aˬ poeˬ aˬ bawˇ deuˬ bawˇ tsahˬ bawˇ dahˇ k’aˇ shui ̭ deh yaˇ-ahˇ cah ngeh, maˬ naˆ kaˬ muˇ ya dzaˬ-euˬ meh." 32 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Moˇseˬ neh naw ma ̭-ahˇ bi dzaˬ-euˬ k’oeˇ-aˬ, mˬ taˆ-euˬ kaˬ muˇ maˬ ngeuˇ-a. Naw ma ̭-ahˇ maˇ maˇ ni g’eh-eu mˬ taˆ kaˬ muˇ bi ̭-eu g’aˬ-aˬ, ngaˬ Da meh. 33 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ neh bi ̭ le ̭-euˬ kaˬ muˇ lehˇ ehˇ-eu k’oeˇ-aˬ, mˬ k’oeˇ taˆ neh za ̭ ka le-awˇ, miˇ tsaˬ zaˬ-ahˇ deh ̭-eu sa ̭ laˇ bi ̭ le-euˬ g’aˬ-ahˇ ehˇ-eu meh." 34 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, kaˬ muˇ k’oeˇ jeˬ nga ma ̭-ahˇ aˬ myah lu ̭ bi dzaˬ la ̭-awˬ." 35 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˇ-aˬ, sa ̭ laˇ bi deh ̭-eu kaˬ muˇ ma. Ngaˇ jawˇ gaˇ k’aˇ laˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, tiˬ jawˇ-iˬ hawˬ maˬ paˇ meh ̭-aˇ. Ngaˬ-ahˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ-aˬ, tiˬ jawˇ-iˬ iˇ cu ̭ maˬ paˇ meh ̭-aˇ. 36 Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ mawˇ-euˬ k’aw ̭ maˬ jah-aˇ lehˇ, naw ma ̭-ahˇngaˇ ehˇ nehˬ-euˬ ma. 37 Ngaˬ Da neh ngaˬ-ahˇ k’aˇ bi ̭ la ̭-euˬ tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ yawˬ na lu ̭ ngaˇ jawˇ gaˇ laˇ teh ̭-a. Ngaˇ jawˇ gaˇ laˇ-eu tsawˇ haˬ aˬ geu g’aˬ-ahˇ maˬ kaˬ, ngaˇ maˬ ha geu ̭ nehˬ ni maˬ byehˇ. 38 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˇ mˬ k’oeˇ taˆ neh oe-euˬ-aˬ, ngaˬ-euˬ nui k’ahˇ mˇ le-euˬ maˬ ngeuˇ. Ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ-euˬ nui k’ahˇ mˇ le-euˬ ma. 39 Ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ-euˬ nui k’ahˇ-aˬ, ngaˬ-ahˇ k’aˇ bi ̭ la ̭-euˬ dawˬ tawˆ lu ̭, tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ ya byoˆ-iˇ-eu uˬ ta ̭, aˇ saˬ saˬ ngeh nah yawˬ g’aˬ yawˬ na lu ̭ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ-eu g’aˇ duˬ pyeu ̭-eu meh. 40 Ngaˬ Da-euˬ nui k’ahˇ-aˬ, Zaˬmaˇ-ahˇ mawˇ-awˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ bi za-eu g’aˇ duˬ meh. Aˇ saˬ saˬ ngeh nah, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ngaˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ ma." 41 "Ngaˇ-aˬ, mˬ k’oeˇ taˆ neh oe-euˬ kaˬ muˇ ma" lehˇ aˬ yaw ̭ ehˇ-eu miˇ neh, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ toˇ-eu meh. 42 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ teu g’aˬ Yoˇsehˆ-euˬ aˬ li Yeˬsuˇ maˬ ngeuˇ-a loˇ. Aˬ yaw ̭-euˬ aˬ da aˬ ma-ahˇ aˬ dui ma ̭ siˬ nya ma. Aˬ yawˇ yaw ̭ mˬ k’oeˇ taˆ neh oe-euˬ ma lehˇ aˬ joˆ-ehˇ ehˇ nya-eu nga." 43 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ maˬ toˇ ni naˬ leˇ sheˇ. 44 Aˬda neh sheuˬ ha laˇ-euˬ maˬ ngeuˇ naˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ ngaˇ jawˇ gaˇ maˬ laˇ nya-a. Aˬda neh sheuˬ ha laˇ-euˬ tsawˇ haˬ-ahˇ, aˇ saˬ saˬ ngeh nah ngaˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ ma. 45 "’Tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭-ahˇ Miˬyehˇ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ teh ̭-a’ lehˇ, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ deuˬ neh bo ̭ taˬ-euˬ jaˆ-eu meh. Aˬda-euˬ dawˬ ya gaˬ-awˇ dzaw geu ̭-eu tsawˇ haˬ aˬ geu g’aˬ maˬ kaˬ, ngaˇ jawˇ gaˇ laˇ teh ̭-a. 46 Heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu-aˬ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na Aˬda-ahˇ mawˇ haw-euˬ meh lehˇ ehˇ maw ̭-eu maˬ ngeuˇ. Miˬyehˇ jawˇ gaˇ neh oe-euˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ Aˬda-ahˇ mawˇ haw-euˬ meh. 47 Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Jah-eu tsawˇ haˬ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ za-eu meh. 48 Ngaˇ-aˬ, sa ̭ laˇ bi deh ̭-eu kaˬ muˇ ma. 49 Naw ma ̭-euˬ aˬ poeˬ aˬ bawˇ deuˬ bawˇ tsahˬ bawˇ dahˇ k’aˇ shui ̭ deh yaˇ-ahˇ cah ngeh, maˬ naˆ kaˬ muˇ ya dzaˬ-euˬ ngeuˇ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ shiˇ ni deh ̭-euˬ maˬ ngeuˇ-a. 50 Mˬ k’oeˇ taˆ neh oe-euˬ kaˬ muˇ heu-aˬ, k’aˇ dzaˬ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ shiˇ ni bi deh ̭-eu meh. 51 Ngaˇ-aˬ, mˬ k’oeˇ taˆ neh oe-euˬ deh ̭ lu ̭-eu kaˬ muˇ ma. Kaˬ muˇ heu-ahˇ k’aˇ dzaˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭ teh ̭-a. Ngaˇ bi ̭-eu kaˬ muˇ-aˬ, ngaˬ-euˬ g’awˇ mawˇ ma. Miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ sa ̭ laˇ deh ̭-eu jeˬ za ni bi ̭-eu ma." 52 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ nui ma pehˇ laˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ yaw kaˬ ja dui dui-awˇ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ teu g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ g’awˇ mawˇ aˬ dui-ahˇ bi ̭-awˇ aˬ joˆ-ehˇ bi dzaˬ nya-eu lehˇ ehˇ ta." 53 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Naw ma ̭ Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-euˬ shaˬ jiˇ maˬ dzaˬ-ehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ shiˬ maˬ dawˇ naˇ, deh ̭-eu sa ̭ laˇ maˬ za nya-a. 54 Ngaˬ-euˬ shaˬ jiˇ dzaˬ-awˇ ngaˬ-euˬ shiˬ k’aˇ dawˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ za-eu meh. Aˇ saˬ saˬ ngeh nah, aˬ yaw ̭-ahˇ ngaˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ ma. 55 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˬ-euˬ shaˬ jiˇ-aˬ, maˇ maˇ ni g’eh-eu dzaˬ-eu jeˬ pyeu ̭-awˇ, ngaˬ-euˬ shiˬ-aˬ, maˇ maˇ ni g’eh-eu dawˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu ma. 56 Ngaˬ-euˬ shaˬ jiˇ dzaˬ-awˇ ngaˬ-euˬ shiˬ dawˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-awˇ, ngaˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-euˬ la ̭ k’oe jawˇ-eu ma. 57 Deh ̭ lu ̭-eu Aˬda neh ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ meh. Ngaˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ baˬ da neh deh ̭ lu ̭-eu ma. K’oeˇ gaˇ duˇ ni, ngaˬ-ahˇ k’aˇ dzaˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˇ baˬ da neh deh ̭ teh ̭-a. 58 Heu-aˬ, mˬ k’oeˇ taˆ neh oe-euˬ kaˬ muˇ meh. Kaˬ muˇ heu-aˬ, naw ma ̭-euˬ aˬ poeˬ aˬ bawˇ deuˬ neh dzaˬ-euˬ kaˬ muˇ k’oeˇ-ahˇ maˬ duˇ-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, kaˬ muˇ k’oeˇ dzaˬ-euˬ k’aw ̭ shiˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, kaˬ muˇ heu-ahˇ dzaˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ ya deh ̭ meh." 59 Gaˬbeˬneˬoˬ meuˬ-ahˇ jaˆ-eu Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ la ̭ k’oeˇ Yeˬsuˇ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ ngeh, k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-euˬ meh. 60 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ ya gaˬ ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ g’awˬ mya g’aˬ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭ mehˬ-euˬ gaˇ kawˆ teu hmˬ teu naˆ naˆ-ehˇ k’aˆ-eu beu tawˇ. Aˬ suˇ g’aˬ ha geu ̭ coeˇ paˬ nga." 61 Aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ toˇ lu ̭-eu gaˇ kawˆ aˬ cawˬ Yeˬsuˇ-ahˇ maˬ ehˇ nehˬ-euˬ k’aw ̭, Yeˬsuˇ siˬ nya-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Ngaˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu miˇ neh, jah-eu jeˬ-ahˇ naw ma ̭ byehˇ dzeh maw ̭-eu nya loˇ. 62 Toˆ-ehˇ maˇ-iˬ, Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ aˬ yaw ̭-euˬ jawˇ duˬ-ahˇ paˇ daˆ g’o ̭ leˇ naˇ, naw ma ̭ aˬ joˆ-ehˇ jahˇ nmˇ. 63 Naw ma ̭-ahˇ deh ̭-eu sa ̭ laˇ bi ̭-euˬ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ Yaw sahˇ meh. Tsawˇ haˬ zaˬ-euˬ baoˬ neh tiˬ jeˬ-iˬ maˬ g’eh nya-a. Ngaˬ neh naw ma ̭-ahˇ ehˇ-euˬ gaˇ kawˆ heu-aˬ, deh ̭-eu sa ̭ laˇ bi ̭-eu Miˬyehˇ-euˬ Yaw sahˇ-ahˇ naw ma ̭ bi za nya-eu g’aˇ duˬ pyeu ̭-eu ma. 64 Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ tiˬ paˆ na deuˬ maˬ jah nga siˬ." (Aˬ geu deuˬ maˬ jah-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-awˇ, aˬ geu g’aˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ahˬ dzaˬ teh ̭-a lehˇ, na ̭ ngeh neh Yeˬsuˇ siˬ nya taˬ-euˬ meh.) 65 Aˬ yaw ̭ paˇ ehˇ-eu, "K’oeˇ miˇ neh, Aˬda neh bi laˇ-euˬ maˬ ngeuˇ naˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ ngaˇ jawˇ gaˇ maˬ laˇ nya-a lehˇ, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ ehˇ nehˬ-euˬ ma." 66 K’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-euˬ baˬ da neh, Yeˬsuˇ-euˬ mehˬ nah caw teh-eu tsawˇ haˬ g’awˬ mya g’aˬ g’o ̭-iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah maˬ paˇ caw teh ni byehˇ-euˬ meh. 67 K’oeˇ ngeh, "Naw ma ̭ g’eh byehˇ-awˇ g’o ̭-iˇ maw ̭-eu nya loˇ" lehˇ, zaˬ lahˇ tseˇ nyi ̭ g’aˬ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 68 Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ bi ̭-eu dawˬ nawˇ jawˇ gaˇ jaˆ ngeh keuˆ keuˆ-ehˇ-aˬ, nga ma ̭ aˬ suˇ g’aˬ jawˇ gaˇ paˇ iˇ nmˇ. 69 Nawˇ-aˬ, Miˬyehˇ jawˇ gaˇ neh oe-euˬ Muiˬ-eu Shawˇ-eu G’aˬ meh lehˇ nga ma ̭ siˬ duˬ jah duˬ g’aˬ-euˬ ma." 70 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ tseˇ nyi ̭ g’aˬ-ahˇ ngaˬ neh tseˇ doˆ-euˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ tiˬ g’aˬ-aˬ, Neh ̭sahˬpaˬ meh." 71 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu-aˬ, Siˇmoˬ Iˇsaˬgaˬliˬoˆ-euˬ aˬ li Yuˇdaˆ Iˇsaˬgaˬliˬoˆ-ahˇ ehˇ maw ̭-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Yuˇdaˆ-aˬ, zaˬ lahˇ tseˇ nyi ̭ g’aˬ la ̭ k’oeˇ ahˇ-eu k’aw ̭, Yeˬsuˇ-ahˇ ahˬ dzaˬ-eu lehˇ g’eh-eu meh.

7

1 K’oeˇ naˇ, Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ Yeˬsuˇ cah-euˬ meh. Yuˇdaˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ maˬ cah maw ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ seh ̭ maw ̭-eu meh. 2 Sehˬ g’awˆ-euˬ Bawˬ-iˬ g’eh-eu aˇ yamˬ peh laˇ-euˬ meh. 3 K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Nawˬ-euˬ mehˬ nah caw teh-eu tsawˇ haˬ deuˬ nawˬ neh mˇ mehˬ-euˬ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu gaˇ deuˬ-ahˇ ya mawˇ ni, heu gaˇ dzuˇ dzuˇ-ehˇ maˬ jawˇ ni Yuˇdaˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ iˇ-awˬ. 4 Yawˬ ha neh mˇ-euˬ jeˬ aˬ cawˬ-ahˇ bi siˬ bi mawˇ maw ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, yawˬ ha neh mˇ-euˬ jeˬ-ahˇ maˬ za ̭ taˬ-aˇ. Nawˇ heu lo ̭-ehˇ g’eh-eu gaˇ deuˬ mˇ lu ̭-eu-aˬ, nawˬ-euˬ gaˇ kawˆ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ k’aˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ bi siˬ jiˇ-awˬ tawˇ." 5 Aˬ yaw ̭-euˬ uˇ pyehˆ mehˇ nmˇ deuˬ k’aw ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ jah-a. 6 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ aˇ yamˬ maˬ tsaˬ laˇ-aˬ siˬ. Nawˬ ha mehˇ nmˇ-euˬ g’aˇ duˬ law nmˇ-aˬ, aˇ yamˬ maˬ tsaˬ laˇ-euˬ maˬ baw-a. 7 Miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ nawˬ ha mehˇ nmˇ-ahˇ muiˇ-eu gaˇ kawˆ maˬ jaˆ-a. Ehˇ k’aw ̭, ngaˬ-ahˇ muiˇ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ deh ̭ jeˬ deh ̭ kawˆ maˬ muiˬ gaˇ ngaˇ maˬ tsehˆ leˇ ni ehˇ lu ̭-eu miˇ neh meh. 8 Bawˬ-iˬ g’eh gaˇ nawˬ ha mehˇ nmˇ iˇ-awˬ. Ngaˇ maˬ iˇ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ aˇ yamˬ maˬ tsaˬ laˇ-aˬ siˬ." 9 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-awˇ, Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ ya ̭-euˬ meh. 10 Yeˬsuˇ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ Sehˬ g’awˆ-euˬ bawˬ-iˬ-ahˇ iˇ dzeuˇ ngeh, Yeˬsuˇ jiˇ iˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ bya cehˆ ni maˬ iˇ-ehˇ, ciˬ cuˇ ni iˇ k’oeˬ-euˬ meh. 11 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ, "Aˬ yaw ̭ aˬ gaˇ jawˇ ta" lehˇ naˇ haˬ naˇ haˬ-ehˇ, Bawˬ-iˬ la ̭ k’oeˇ Yeˬsuˇ-ahˇ poˆ lu ̭-eu meh. 12 Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭-euˬ gaˇ kawˆ g’awˬ mya jeˬ ja k’oeˬ lu ̭-eu meh. Tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ muiˬ-eu gaˇ kawˆ ja-eu meh. Tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, k’oeˇ lo ̭-ehˇ maˬ ja ni, aˬ yaw ̭ aˬ cawˬ-ahˇ gaˇ ma sheuˬ bahˬ-eu tsawˇ haˬ meh lehˇ ja-eu meh. 13 Ehˇ k’aw ̭, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ-ahˇ gaˬ leˇ gaˇ guˆ-eu miˇ neh, tiˬ g’aˬ-iˬ bya cehˆ ni maˬ ja doˆ peuˬ-a. 14 Bawˬ-iˬ g’eh-eu aˇ nah aˇ yamˬ tiˬ paˆ jiˇ leˇ ngeh, Yeˬsuˇ Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma-ahˇ le-awˇ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ leˇ-euˬ meh. 15 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ zahˬ leˇ-awˇ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ heu g’aˬ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ ya dzaw haw-euˬ gaˇ, aˇ naˆ naˆ-ehˇ siˬ nya-eu nga teu." 16 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ mehˬ-eu heu-aˬ, ngaˬ-euˬ dawˬ maˬ ngeuˇ. Ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ meh. 17 Miˬyehˇ-euˬ nui k’ahˇ mˇ maw ̭-eu tsawˇ haˬ aˬ geu g’aˬ maˬ kaˬ, ngaˇ mehˬ-eu dawˬ heu Miˬyehˇ-euˬ dawˬ nga loˇ, ngaˬ-euˬ baoˬ-ahˇ g’oe-awˇ mehˬ-eu tsoˆ-eu dawˬ nga loˇ lehˇ, tseˇ paˆ geu ̭ nya teh ̭-a. 18 Yawˬ ha-euˬ nui noeˬ ngehˬ-eu tmˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, yawˬ ha yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ za ni mˇ-eu teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, yawˬ ha-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ Miˬyehˇ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ bi doˆ laˇ maw ̭-eu g’aˬ-aˬ, yaw sui yaw dawˇ jeˬ ahˇ-awˇ, yaw lehˬ tiˬ paw ̭-iˬ maˬ ahˇ-a. 19 Moˇseˬ neh naw ma ̭-ahˇ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ bi ̭ ya ̭-euˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ tiˬ g’aˬ-iˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ maˬ caw teh-a. Aˬ jeˬ miˇ neh naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ seh ̭-eu lehˇ leh jeh te." 20 Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ehˇ-eu, "Nawˇ neh ̭ uˇ-eu ngaˇ. Aˬ suˇ g’aˬ nawˬ-ahˇ seh ̭-eu g’eh nga lehˇ ehˇ te." 21 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ mˇ mehˬ ngeh, naw ma ̭ zahˬ leˇ-eu meh. 22 (Baˆ k’oˆ mehˬ dzaˬ yehˬ-eu zahˇ-ahˇ Moˇsehˬ neh mˇ dahˬ beh-euˬ maˬ ngeuˇ-ehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ hu deh ̭ dzeuˇ ya ̭-euˬ naw ma ̭-euˬ aˬ poeˬ aˬ bawˇ deuˬ neh mˇ dahˬ beh-euˬ k’aw ̭,) naw ma ̭-euˬ aˬ li deuˬ-ahˇ baˆ k’oˆ mehˬ dzaˬ yehˬ-eu g’aˇ duˬ Moˇseˬ neh dawˬ bi ̭ taˬ ya ̭-euˬ miˇ neh, Jawˇ nah ngeh nah naw ma ̭-euˬ aˬ li deuˬ-ahˇ naw ma ̭ baˆ k’oˆ mehˬ dzaˬ yehˬ-eu meh. 23 Jawˇ nah ngeh nah aˬ li tiˬ li-ahˇ baˆ k’oˆ mehˬ dzaˬ yehˬ-euˬ k’oeˇ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ maˬ bahˬ-a lehˇ ngeuˇ naˇ, Jawˇ nah ngeh nah tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-euˬ g’awˇ mawˇ mawˇ lah-ehˇ muiˬ laˇ ni ngaˬ neh laˆ taˬ nehˬ-euˬ gaˇ, naw ma ̭ aˬ jeˬ miˇ neh nui ma pehˇ te. 24 K’oeˇ taˆ paw teh ̭-ehˇ haw-awˇ daˇ-eu jeˬ-ahˇ byehˇ-awˇ, maˇ maˇ ni k’aˇ ngeuˇ-eu lo ̭-ehˇ daˇ-awˬ." 25 Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ ehˇ-eu, "Aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ seh ̭-eu lehˇ poˆ lu ̭-eu k’oeˇ heu g’aˬ-ahˇ poˆ-eu maˬ ngeuˇ-a loˇ. 26 Haw sheˇ. Aˬ yaw ̭ tsawˇ haˬ heu myaˆ ni g’eh-eu mehˬ shi bya cehˆ ni dawˬ ngehˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ ehˇ nehˬ nga tawˇ. Aˬ yaw ̭ Meˬsiˇya pyeu ̭-eu ngaˇ lehˇ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ siˬ duˬ-eu miˇ neh nga loˇ. 27 Aˬ diˇ ehˇ naˇ, Meˬsiˇya oe ngeh, aˬ geu gaˇ neh oe-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ ya siˬ-aˇ. Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ heu g’aˬ aˬ gaˇ neh oe-euˬ aˬ dui ma ̭ siˬ nya ma." 28 Yeˬsuˇ Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ lu ̭ ngeh, teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Ngaˇ aˬ suˇ g’aˬ pyeu ̭-awˇ aˬ gaˇ neh oe-euˬ naw ma ̭ siˬ duˬ ma loˇ. Ngaˇ ngaˬ-euˬ nui noeˬ oe-euˬ maˬ ngeuˇ. Ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ-aˬ, yaw tsaˬ yaw dawˇ meh. Naw ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ siˬ nya-a. 29 Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ aˬ yaw ̭-ahˇ siˬ nya ma. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˇ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ neh oe-awˇ, aˬ yaw ̭ neh ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ meh." 30 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ nyeh ̭-eu lehˇ g’eh-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-euˬ aˇ yamˬ maˬ keuˆ le dah-euˬ miˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ nyeh ̭ nya-a. 31 Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ la ̭ k’oeˇ g’awˬ mya ni aˬ yaw ̭-ahˇ jah laˇ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Meˬsiˇya oe ngeh, tsawˇ haˬ heu g’aˬ naˆ maˬ tseˇ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ mˇ mehˬ la ̭ nya teh ̭-a lehˇ duˇ te loˇ." 32 Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ja k’oeˬ lu ̭ gaˇ Paˬliˬsehˇ deuˬ ya gaˬ-euˬ meh. K’oeˇ miˇ neh, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ hawˇ-eu Paˬliˬsehˇ deuˬ bawˬ dzaˬ-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ bi nyeh ̭-eu g’aˇ duˬ k’ehˇ g’eh-euˬ meh. 33 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ naw ma ̭ nehˬ-ehˇ tiˬ k’ehˬ jawˇ g’aˬ naˇ, ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ jawˇ gaˇ g’o ̭ leˇ ma. 34 Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ poˆ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, maˬ poˆ mawˇ nya-aˇ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˇ jawˇ gaˇ naw ma ̭ maˬ laˇ keuˆ nya-a." 35 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ yaw kaˬ heu lo ̭-ehˇ ja-eu meh. "Aˬ dui ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ poˆ mawˇ nya paˬ-ehˇ aˬ yaw ̭ aˬ gaˇ iˇ-eu lehˇ nga. Heˬlaˬsaˇ tsawˇ haˬ-euˬ meuˬ deuˬ-ahˇ jawˇ-iˇ-euˬ aˬ dui-euˬ tsawˇ jeuˬ jawˇ gaˇ iˇ-awˇ, Heˬlaˬsaˇ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ mehˬ-iˇ tsoˆ-iˇ-eu lehˇ nga loˇ. 36 Aˬ dui ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ poˆ k’aw ̭ maˬ poˆ mawˇ nya-ehˇ, aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ aˬ dui ma ̭ maˬ le keuˆ nya-aˇ lehˇ aˬ yaw ̭ ehˇ-eu k’oeˇ aˬ jeˬ ehˇ mawˬ-eu nga." 37 Sehˬ g’awˆ-euˬ Bawˬ-iˬ g’eh-eu aˇ saˬ saˬ-eu aˇ nah pyeu ̭-eu huiˬ dui dui-eu aˇ nah k’oeˇ nah-ahˇ, Yeˬsuˇ tuˇ -awˇ, teˇ saˇ yaw k’aˆ k’aˆ-ehˇ -ehˇ-eu, "Iˇ cu ̭ k’aˇ meh ̭-eu tsawˇ haˬ ngaˇ jawˇ gaˇ laˇ-awˇ dawˇ laˇ-awˬ. 38 Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, ’Ngaˬ-ahˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ-euˬ nui ma la ̭ k’oeˇ deh ̭-eu sa ̭ laˇ bi ̭-eu iˇ cu ̭ lawˇ gawˆ yoeˇ doˆ le teh ̭-a."’ 39 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu-aˬ, aˬ yaw ̭-ahˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ deuˬ Yaw sahˇ Miˬyehˇ za gaˇ ehˇ maw ̭-eu meh. Aˇ yamˬ k’oeˇ yamˬ-ahˇ keuˆ ni Yaw sahˇ Miˬyehˇ maˬ bi ̭ le ̭-aˬ siˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ la ̭ k’oeˇ maˬ ciˬ daˆ k’o ̭ le ̭-aˬ siˬ. 40 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ ya gaˬ ngeh, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ la ̭ k’oeˇ tiˬ paˆ na deuˬ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ teu g’aˬ aˬ diˇ aˬ maˇ Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ ngaˇ." 41 Yawˬ deuˬ yawˬ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭ Meˬsiˇya ngaˇ." Ehˇ k’aw ̭, tiˬ deuˬ paˇ ehˇ-eu, "Meˬsiˇya Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ neh maˬ oe-aˇ. 42 Meˬsiˇya-aˬ, Daˬbiˇ-euˬ zaˬ deuˬ uˆ deuˬ la ̭ k’oeˇ doˆ le- ̭ awˇ, Daˬbiˇ-euˬ meuˬ pyeu ̭-eu Behˬlehˬhehˬ meuˬ-ahˇ deh ̭ le teh ̭-a lehˇ, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ." 43 Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ k’oeˇ ma ̭, Yeˬsuˇ gaˇ kawˆ tiˬ g’aˬ tiˬ jeˬ k’oeˇ lo ̭-ehˇ noeˬ-eu meh. 44 Tiˬ paˆ na deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ nyeh ̭ maw ̭-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, a yaw ̭-ahˇ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ nyeh ̭ nya-a. 45 Yehˇ k’oeˇ deuˬ g’o ̭ keuˆ leˇ ngeh, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ hawˇ-eu Paˬliˬsehˇ deuˬ ehˇ-eu, "Aˬ jeˬ miˇ neh naw ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ nyeh ̭ la ̭ teˬ." 46 Yehˇ k’oeˇ deuˬ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ tsawˇ haˬ heu g’aˬ lo ̭-ehˇ dawˬ ngehˬ-eu maˬ gaˬ haw-aˬ." 47 Paˬliˬsehˇ deuˬ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ g’eh aˬ yaw ̭ neh paˇ bi laˆ jah teˬ loˇ. 48 Aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ hawˇ-eu Paˬliˬsehˇ deuˬ la ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭-ahˇ jah-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na mawˇ haw teˬ loˇ. 49 Haw taˬ-awˬ. Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ k’oeˇ ma ̭ Moˇseˬ-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ maˬ siˬ nya-eu miˇ neh Miˬyehˇ neh yaˬ k’ehˇ bi yaˬ teh ̭-a." 50 Yaw beh Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ iˇ-euˬ Niˇgawˇdeˬ lehˇ myahˇ-euˬ k’oeˇ g’aˬ k’aw ̭, Paˬliˬsehˇ k’oeˇ deuˬ la ̭ k’oeˇ ahˇ-eu meh. 51 Aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Aˬ dui-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ tsaˬ ni ya ehˇ naˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ, aˬ yaw ̭ neh ngehˬ-euˬ dawˬ maˬ ya gaˬ duˬ-ehˇ, aˬ yaw ̭ neh mˇ-euˬ gaˇ deuˬ-ahˇ maˬ ya siˬ duˬ k’oeˇ keuˆ ni, aˬ yaw ̭-ahˇ yaˇ k’aˬ maˬ daˇ nya-aˇ." 52 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Nawˇ g’eh Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ neh oe-euˬ tsawˇ haˬ te loˇ. Jaˇli ̭-ahˇ gui duˬ haw sheˇ. Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ-ahˇ neh maˬ doˆ le haw-euˬ nawˇ ya siˬ duˬ teh ̭-a." 53 K’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ ngeh jawˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ yawˬ g’aˬ na lu ̭ g’o ̭-iˇ jiˇ-euˬ meh.

8

1 Yeˬsuˇ-aˬ, Saˬloˬ gawˬ jawˬ-ahˇ le-euˬ meh. 2 Yawˬ nah yawˬ uˬ shawˬ yaw na ̭-ehˇ Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma-ahˇ aˬ yaw ̭ le-euˬ meh. Tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ uiˬ laˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ nuiˇ-awˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ meh. 3 Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ mehˬ-eu saˬ laˬ deuˬ hawˇ-eu Paˬliˬsehˇ deuˬ, aˬ cawˬ nehˬ-ehˇ bahˬ-euˬ zaˬ miˬ zaˬ tiˬ g’aˬ sheuˬ ahˇ la ̭-awˇ, dawˬ tawˆ lu ̭ mehˬ shi bi yaw ̭-euˬ meh. 4 Aˬ yaw ̭ maˬ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, zaˬ miˬ zaˬ heu g’aˬ aˬ cawˬ nehˬ-ehˇ bahˬ lu ̭ gaˇ nyeh ̭-euˬ ma. 5 Heu lo ̭-ehˇ g’eh-eu zaˬ miˬ zaˬ-ahˇ k’aˬ lo neh ya biˬ seh ̭ meh lehˇ, aˬ duiˬ-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇ Moˇseˬ neh ehˇ taˬ-euˬ jaˆ-eu meh. Nawˇ aˬ joˆ-ehˇ ehˇ nmˇ." 6 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ lahˇ ju k’mˇ pa ̭-awˇ, yaˇ k’aˬ ja maw ̭-eu miˇ neh, k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ awˆ k’o ̭ taˬ-awˇ, la ̭ noeˇ neh miˇ tsaˬ-ahˇ kawˆ bo ̭ kawˆ bo ̭-ehˇ jawˇ-eu meh. 7 Aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ gaˇ yaw ̭-awˇ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ naˬ leˇ ni naˇ haˬ-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭ tuˇ laˇ-awˇ, "Naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ iˬ baˇ maˬ mˇ haw-euˬ g’aˬ aˬ yaw ̭-ahˇ k’aˬ lo biˬ daw ̭ daw ̭-awˬ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 8 K’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ ngeh, aˬ yaw ̭ paˇ awˆ k’o ̭-awˇ, miˇ tsaˬ-ahˇ kawˆ bo ̭ kawˆ bo ̭-ehˇ paˇ jawˇ-euˬ meh. 9 Dawˬ k’oeˇ dawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ya gaˬ ngeh, aˇ k’o ̭ k’awˆ dzehˬ-eu deuˬ jeˬ huˬ huˬ-awˇ, tiˬ g’aˬ saˇ-iˬ tiˬ g’aˬ g’o ̭ doˆ-iˇ jiˇ-euˬ meh. Yeˬsuˇ tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ k’oeˇ gaˇ jawˇ ya ̭-awˇ, zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ k’oeˇ gaˇ yaw ̭ lu ̭-eu meh. 10 Yeˬsuˇ awˆ tuˇ laˇ-awˇ zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ gaˇ iˇ jiˇ taˬ. Nawˬ-ahˇ iˬ baˇ poˆ-eu tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ paˇ jawˇ meh loˇ." 11 Aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ paˇ jawˇ meh." Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ jiˇ nawˬ-ahˇ iˬ baˇ maˬ poˆ. G’o ̭-iˇ-awˬ. Ehˇ k’aw ̭, iˬ baˇ taˬ paˇ mˇ de." 12 K’oeˇ naˇ, Paˬliˬsehˇ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Ngaˇ-aˬ, miˇ tsaˬ-euˬ yaw sheh ̭ ma. Ngaˬ-euˬ mehˬ nah k’aˇ caw teh-eu tsawˇ haˬ-aˬ, deh ̭-eu sa ̭ laˇ yaw sheh ̭ za-awˇ, yaw zahˇ la ̭ k’oeˇ maˬ paˇ cah-aˇ." 13 Paˬliˬsehˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Nymˬ-mˇ poˆ jawˇ-aˬ, nawˇ yawˬ ha gaˇ kawˆ yawˬ ha saˇ kiˇ kamˬ-eu teh ̭ ngaˇ. Nawˬ neh k’aˇ ehˇ-euˬ jeˬ yaw duˬ yaw ciˇ maˬ baw nga." 14 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ saˇ kiˇ kamˬ-eu nga lehˇ ehˇ k’aw ̭, ngaˬ neh k’aˇ ehˇ-euˬ jeˬ tsaˬ ma dawˇ ma. Ngaˇ aˬ gaˇ neh oe-awˇ aˬ gaˇ iˇ lu ̭-eu ngaˇ siˬ nya ma. Naw ma ̭-aˬ, ngaˇ aˬ gaˇ neh oe-awˇ aˬ gaˇ iˇ lu ̭-eu maˬ siˬ nya-a. 15 Naw ma ̭ shiˬ shaˬ jiˇ nui noeˬ-ahˇ g’oe-awˇ aˬ cawˬ-ahˇ yaw lehˬ poˆ-eu meh. Ngaˇ-aˬ, aˬ cawˬ-ahˇ yaw lehˬ maˬ poˆ. 16 Ehˇ law hawˇ k’aw ̭, ngaˇ aˬ cawˬ-ahˇ yaw lehˬ nga lehˇ daˇ naˇ, ngaˬ neh daˇ-euˬ k’oeˇ tsaˬ ma. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˇ tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ daˇ-eu maˬ ngeuˇ. Ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ Aˬda ngaˬ nehˬ-ehˇ jawˇ ma. 17 Tsawˇ haˬ nyiˬ g’aˬ tiˬ jeˬ teh ̭-ehˇ saˇ kiˇ kamˬ naˇ, saˇ kiˇ kamˬ-euˬ k’oeˇ tsaˬ meh lehˇ, naw ma ̭-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. 18 Ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ ngaˇ saˇ kiˇ kamˬ-eu ma. Ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Aˬda k’aw ̭, ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ saˇ kiˇ kamˬ-eu meh." 19 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Nawˬ da aˬ gaˇ jawˇ ta." Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˬ-ahˇ maˬ ehˇ, ngaˬ Da-ahˇ maˬ ehˇ, naw ma ̭ maˬ siˬ nya-a. Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ siˬ nya law nmˇ-aˬ, ngaˬ Da-ahˇ k’aw ̭ siˬ nya teh ̭-a." 20 Yeˬsuˇ-aˬ, Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ jaˆ-eu pyuˇ daˬ bahˬ keuˆ deuˬ ba ̭ taˬ-euˬ lawˆ-ahˇ jawˇ-awˇ, gaˇ kawˆ k’oeˇ deuˬ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ nyeh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-euˬ aˇ yamˬ maˬ keuˆ laˇ-euˬ miˇ neh meh. 21 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Ngaˇ le ma. Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ poˆ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭-euˬ iˬ baˇ la ̭ k’oeˇ naw ma ̭ ya shiˇ teh ̭-a. ngaˇ le-eu jawˇ duˬ-ahˇ naw ma ̭ maˬ le nya-a." 22 K’oeˇ ngeh, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭ le-eu jawˇ duˬ-ahˇ aˬ dui maˬ le nya-aˇ lehˇ ehˇ-eu teu, aˬ yaw ̭ yawˬ haˇ yawˬ ha seh ̭ ma lehˇ ehˇ maw ̭ law hawˇ maˬ siˬ." 23 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naw ma ̭-aˬ, la ̭ oˆ miˇ tsaˬ zaˬ meh. Ngaˇ-aˬ, mˬ taˆ-euˬ tsawˇ haˬ ma. Naw ma ̭-aˬ miˇ tsaˬ heu-ahˇ ta ̭-eu tsawˇ haˬ meh. Ngaˇ-aˬ, miˇ tsaˬ heu-ahˇ maˬ ta ̭. 24 K’oeˇ miˇ neh, naw ma ̭-euˬ iˬ baˇ la ̭ k’oeˇ naw ma ̭ ya shiˇ meh lehˇ ngaˇ ehˇ-eu ma. ’Ngaˇ ehˇ lu ̭-eu k’oeˇ g’aˬ ngaˇ meh’ lehˇ naw ma ̭ maˬ jah naˇ, naw ma ̭ yawˬ ha-euˬ iˬ baˇ la ̭ k’oeˇ ya shiˇ teh ̭-a." 25 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Nawˇ aˬ suˇ g’aˬ te." Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Aˇ dahˬ beh ngeh neh naw ma ̭-ahˇ ngaˇ ehˇ nehˬ g’aˬ-euˬ ma. 26 Ngaˇ naw ma ̭ gaˇ kawˆ ehˇ paˬ-ehˇ g’awˬ mya ni jaˆ ma. Naw ma ̭-ahˇ dehˬ paˬ-ehˇ g’awˬ mya ni jaˆ ma. Ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ-aˬ, yaw tsaˬ yaw dawˇ meh. Aˬ yaw ̭ neh k’aˇ ehˇ nehˬ la ̭-euˬ jeˬ teh ̭-ehˇ miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ-ahˇ ngaˇ ehˇ nehˬ-eu ma." 27 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Aˬda gaˇ kawˆ ja mehˬ lu ̭-eu meh lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ g’oˆ siˬ nya-a. 28 K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ ma ̭ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-eu, "Tsawˇ haˬ-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ teh ̭-awˇ ka tuˇ ngeh nah, "Ngaˇ ehˇ lu ̭-eu k’oeˇ g’aˬ ngaˇ law hawˇ ngaˇ leh naw ma ̭ siˬ nya laˇ teh ̭-a. K’oeˇ ngeh jawˇ, ngaˇ ngaˬ-euˬ nui noeˬ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ mˇ ni, Aˬda neh k’aˇ bi ngehˬ k’aˇ bi tmˇ-euˬ jeˬ teh ̭-ehˇ ngaˇ ngehˬ-eu tmˇ-eu ngaˇ lehˇ, naw ma ̭ ya siˬ duˬ teh ̭-a. 29 Ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ ngaˬ nehˬ-ehˇ jawˇ ma. Aˬ yaw ̭ ngaˬ-ahˇ maˬ byehˇ dzeh nehˬ la ̭-a. A jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ myah lu ̭ aˬ yaw ̭ nui ma tsaˬ-eu jeˬ teh ̭-ehˇ ngaˇ mˇ-eu ma." 30 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ ya gaˬ-euˬ tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni aˬ yaw ̭-ahˇ jah laˇ-euˬ meh. 31 K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ jah-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Naw ma ̭ ngaˬ neh mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ dawˬ deuˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭ naˇ, maˇ maˇ ni ngaˬ-euˬ zaˬ lahˇ ma. 32 Yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-ahˇ naw ma ̭ siˬ nya laˇ-awˇ, yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ naw ma ̭-ahˇ bi buˬ-iˇ teh ̭-a." 33 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Nga ma ̭ Aˬbyaˬhaˬ-euˬ zaˬ deuˬ uˆ deuˬ ma. Aˬ cawˬ-euˬ zaˬ k’aˆ k’aw ̭ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ geu ̭ haw-aˬ. ’Naw ma ̭ ya buˬ-iˇ teh ̭-a’ lehˇ nawˇ ehˇ-eu teu, aˬ jeˬ ehˇ maw ̭ te." 34 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Iˬ baˇ k’aˇ mˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, iˬ baˇ-euˬ zaˬ k’aˆ meh. 35 Zaˬ k’aˆ-aˬ, nymˇ sahˇ deuˬ nehˬ-ehˇ aˬ myah lu ̭ jawˇ-eu maˬ ngeuˇ-a. Ehˇ k’aw ̭, aˬ li-aˬ, nymˇ sahˇ deuˬ nehˬ-ehˇ aˬ myah lu ̭ jawˇ-eu meh. 36 Zaˬ maˇ neh naw ma ̭-ahˇ bi buˬ-iˇ la ̭ naˇ, naw ma ̭ aˬ diˇ buˬ-iˇ-euˬ teh ̭-a. 37 Naw ma ̭-aˬ, Aˬbyaˬhaˬ-euˬ zaˬ deuˬ uˆ deuˬ meh lehˇ ngaˇ siˬ nya ma. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ seh ̭-eu lehˇ leh jeh-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˬ neh mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ jeˬ-ahˇ naw ma ̭ maˬ ha geu ̭-a. 38 Ngaˬ Da neh bi mawˇ la ̭-euˬ jeˬ-ahˇ ngaˇ ja-eu ma. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭-aˬ, naw ma ̭-euˬ aˬ da deuˬ neh ehˇ mehˬ nehˬ-euˬ jeˬ mˇ-eu meh." 39 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Nga ma ̭-euˬ aˬ da-aˬ, Aˬbyaˬhaˬ ma." Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ maˇ maˇ ni Aˬbyaˬhaˬ-euˬ zaˬ ma lehˇ ngeuˇ naˇ, aˬ yaw ̭ neh mˇ-euˬ jeˬ naw ma ̭ mˇ teh ̭-a. 40 Ngaˬ neh k’aˇ mˇ-euˬ-aˬ, Miˬyehˇ neh bi ehˇ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ naw ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ teh ̭ ma. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ seh ̭-eu lehˇ leh jeh-eu meh. Aˬbyaˬhaˬ-aˬ, teu lo ̭-ehˇ g’eh-eu jeˬ maˬ mˇ-aˬ. 41 Naw ma ̭-aˬ, naw ma ̭-euˬ aˬ da mˇ-euˬ lo ̭-ehˇ mˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Nga ma ̭-euˬ aˬ da-aˬ, Miˬyehˇ tiˬ g’aˬ teh ̭ ma. Nga ma ̭ maˇ maˇ ni aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ ma. Jawˇ zaˇ shaˬ leˇ-awˇ deh ̭ le-euˬ zaˬ deuˬ maˬ ngeuˇ." 42 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Miˬyehˇ-aˬ, maˇ maˇ ni naw ma ̭-euˬ Aˬ da ma lehˇ ngeuˇ naˇ, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ gaˬ teh ̭-a. Miˬyehˇ jawˇ gaˇ neh ngaˇ oe taˬ-euˬ ma. Ngaˬ-euˬ nui noeˬ oe-euˬ maˬ ngeuˇ. Aˬ yaw ̭ neh k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ meh. 43 Ngaˇ ehˇ gaˇ aˬ jeˬ miˇ neh naw ma ̭ maˬ g’oˆ shaw nya ta lehˇ naw ma ̭ siˬ nya ma loˇ. Ngaˬ-euˬ dawˬ-ahˇ naw ma ̭ maˬ naˇ haˬ nahˇ-eu miˇ neh meh. 44 Naw ma ̭-aˬ, naw ma ̭-euˬ aˬ da nehˬ sahˬ paˬ-euˬ zaˬ deuˬ pyeu ̭-awˇ, naw ma ̭-euˬ aˬ da-euˬ nui k’ahˇ mehˬ nah caw teh maw ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭-aˬ, aˇ dahˬ beh ngeh neh aˬ cawˬ-ahˇ seh ̭-euˬ g’aˬ pyeu ̭-awˇ, yaw tsaˬ yaw dawˇ paw tiˬ paw ̭-iˬ maˬ pyawˬ-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇnaˇ, aˬ yaw ̭ la ̭ k’oeˇ yaw tsawˬ yaw dawˇ jeˬ maˬ ahˇ-a. Aˬ yaw ̭ jaˬ myaw ̭ myaw ̭-eu k’oeˇ-aˬ, k’oeˇ lo ̭-ehˇ mˇ-eu lehˇ seu le-euˬ miˇ neh meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-aˬ, jaˬ myaw ̭ myaw ̭-eu deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭-euˬ aˬ da yaw dzahˇ g’aˬ meh. 45 Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ-aˬ, yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ ngehˬ-eu ma. K’oeˇ miˇ neh, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ maˬ jah-eu meh. 46 Naw ma ̭ ngaˬ-euˬ iˬ baˇ toeˬ ceh nya-eu aˬ suˇ g’aˬ jawˇ te. Ngaˇ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ ngehˬ-eu ngeuˇ naˇ k’aw ̭, aˬ jeˬ miˇ neh naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ maˬ jah te. 47 Miˬyehˇ jawˇ gaˇ neh oe-euˬ tsawˇ haˬ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ ehˇ dawˬ naˇ haˬ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭-aˬ, Miˬyehˇ jawˇ gaˇ neh oe-euˬ maˬ ngeuˇ-a. K’oeˇ miˇ neh, Miˬyehˇ-euˬ ehˇ dawˬ naw ma ̭ maˬ naˇ haˬ maw ̭-a." 48 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Nawˇ-aˬ, Saˬmaˬliˆ tsawˇ haˬ pyeu ̭-awˇ, nawˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ neh ̭ uˇ ngaˇ lehˇ nga ma ̭ ehˇ-eu maˬ tsaˬ nya loˇ." 49 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ neh ̭ maˬ uˇ. Ngaˇ ngaˬ Da-ahˇ taˬ huiˬ lu ̭ ma. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ maˬ taˬ huiˬ-a. 50 Ngaˇ-aˬ, aˬ cawˬ neh bi taˬ huiˬ bi taˬ mahˇ-eu jeˬ-ahˇ poˆ lu ̭-eu maˬ ngeuˇ. Ehˇ k’aw ̭, ngaˬ-ahˇ aˬ cawˬ bi taˬ huiˬ-eu jeˬ-ahˇ poˆ-awˇ, ngaˇ jawˇ paw pyawˬ-awˇ daˇ tsehˆ-eu tiˬ g’aˬ jawˇ meh. 51 Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Ngaˬ neh mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ gaˇ k’aˇ naˇ haˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, tiˬ jawˇ-iˬ maˬ shiˇ-aˇ." 52 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Nymˬ-mˇ poˆ jawˇ-aˬ, nawˇ neh ̭ uˇ-eu nga ma ̭-ahˇ siˬ duˬ laˇ ngaˇ. Aˬbyaˬhaˬ g’eh shiˇ-euˬ meh. Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu deuˬ g’eh shiˇ jiˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, nawˬ neh mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ gaˇ k’aˇ naˇ haˬ geu ̭-eu tsawˇ haˬ maˬ shiˇ-aˇ lehˇ nawˇ ehˇ-eu nga laˬ. 53 Aˬ dui-euˬ aˬ da Aˬbyaˬhaˬ shiˇ-euˬ meh. Nawˇ Aˬbyaˬhaˬ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ ma lehˇ ehˇ maw ̭ te loˇ. Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu deuˬ g’eh shiˇ-euˬ meh. Nawˇ aˬ suˇ g’aˬ te lehˇ ehˇ-eu g’eh te." 54 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ yawˬ haˇ yawˬ ha taˬ huiˬ naˇ, ngaˬ neh taˬ huiˬ-euˬ k’oeˇ maˬ poeˬ maˬ lawˬ-aˇ. Ngaˬ-ahˇ taˬ huiˬ-eu g’aˬ-aˬ, ngaˬ Da meh. Naw ma ̭-euˬ Miˬyehˇ ma lehˇ naw ma ̭ ehˇ-eu k’oeˇ g’aˬ meh. 55 Naw ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ siˬ nya-a. Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ aˬ yaw ̭-ahˇ siˬ nya ma. Aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ siˬ nya nya lehˇ ngaˇ ehˇ naˇ, ngaˇ k’aw ̭ naw ma ̭ lo ̭-ehˇ jaˬ myaw ̭ myaw ̭-eu tsawˇ haˬ-ahˇ duˇ teh ̭-a. Ngaˇ aˬ yaw ̭-ahˇ a diˇ siˬ nya-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭ lu ̭-eu ma. 56 Ngaˇ oe-eu aˇ nah-ahˇ ya mawˇ teh ̭-a lehˇ noeˬ-awˇ, naw ma ̭-euˬ aˬ da Aˬbyaˬhaˬ laˬ k’aˬ cehˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ aˬ diˇ ya mawˇ-awˇ laˬ k’aˬ ya cehˇ-euˬ meh." 57 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Nawˇ ngaˬ tseˇ k’o ̭ k’aw ̭ maˬ byah laˇ-euˬ gaˇ, aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-awˇ Aˬbyaˬhaˬ-ahˇ mawˇ haw teˬ." 58 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Aˬbyaˬhaˬ maˬ deh ̭ le mi naˆ-ehˇ ngaˇ jawˇ-euˬ ma." 59 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ k’aˬ lo g’oˆ-awˇ Yeˬsuˇ-ahˇ biˬ-eu lehˇ g’eh-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ g’awˇ mawˇ maˬ bi mawˇ ni Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ neh iˇ doˆ-euˬ meh.

9

1 Yeˬsuˇ iˇ lu ̭ ngeh, deh ̭ le ngeh neh myaˆ beh ̭ beh ̭-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ ya mawˇ-euˬ meh. 2 Aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, aˬ yaw ̭ deh ̭ le ngeh neh myaˆ beh ̭ beh ̭-eu teu aˬ suˇ g’aˬ-euˬ iˬ baˇ baˬ da neh g’eh ta. Aˬ yaw ̭-euˬ iˬ baˇ baˬ da neh nga loˇ. Aˬ da aˬ ma-euˬ iˬ baˇ baˬ da neh nga loˇ." 3 Yeˬ suˇ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭ myaˆ beh ̭ beh ̭-eu k’oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ iˬ baˇ baˬ da neh maˬ ngeuˇ-a. Aˬ da aˬ ma euˬ iˬ baˇ baˬ da neh k’aw ̭ maˬ ngeuˇ-a. Miˬyehˇ teh ̭-ehˇ mˇ nya-eu zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ-ahˇ aˬ cawˬ ya mawˇ ni aˬ yaw ̭ myaˆ beh ̭ beh ̭-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 4 Uˬ ci ̭ maˬ ci ̭ le k’oeˇ keuˆ ni, ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ-euˬ gaˇ-ahˇ aˬ dui ya mˇ meh. Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ gaˇ maˬ mˇ nya-eu uˬ ci ̭ aˇ yamˬ keuˆ le lu ̭ meh. 5 Ngaˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ k’aˇ jawˇ k’oeˇ keuˆ ni, miˇ tsaˬ-euˬ yaw sheh ̭ pyeu ̭-eu ma." 6 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ-awˇ, miˇ tsaˬ-ahˇ duˬ k’aˬ k’a shehˬ-awˇ shaˬ jehˆ laˆ pyeu ̭-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-euˬ myaˆ nuiˆ-ahˇ leh ̭ nehˬ-awˇ, 7 "Siˇlamˬ lah-ahˇ myaˆ du ̭ pu ̭ shawˇ-iˇ-awˬ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (Siˇlamˬ lehˇ ehˇ-eu dawˬ tsui ̭-aˬ, ’K’ehˇ g’eh-euˬ’ lehˇ ehˇ maw ̭-eu meh.) K’oeˇ ngeh, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ myaˆ du ̭ pu ̭ shawˇ-iˇ-awˇ, myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ-awˇ g’o ̭ laˇ-euˬ meh. 8 Aˬ yaw ̭-ahˇ nymˇ kaˬ ta ̭-eu deuˬ hawˇ-eu, yaw beh aˬ yaw ̭ hawˬ shaˇ shaˇ dzaˬ ngeh mawˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ, "Tsawˇ haˬ heu g’aˬ nuiˇ nuiˇ-ehˇ hawˬ shaˇ shaˇ dzaˬ-euˬ k’oeˇ g’aˬ maˬ ngeuˇ nga loˇ" lehˇ ehˇ-eu meh. 9 Tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, "Ngeuˇ ngaˇ" lehˇ ehˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, "Maˬ ngeuˇ nga. Aˬ yaw ̭-ahˇ duˇ leˇ-eu yawˬ g’aˬ yawˬ nga" lehˇ ehˇ-eu meh. K’oeˇ ngeh, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ, "Hawˬ shaˇ shaˇ dzaˬ-euˬ k’oeˇ g’aˬ ngaˇ ma" lehˇ ehˇ duˬ nehˬ-euˬ meh. 10 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Nawˇ aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-awˇ myaˆ nuiˆ paˇ mawˇ laˇ teˬ." 11 Aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Yeˬsuˇ lehˇ myahˇ-euˬ g’aˬ neh shaˬ jehˆ ui cuiˆ jahˇ-awˇ, ngaˬ-euˬ myaˆ nuiˆ-ahˇ leh ̭ nehˬ la ̭-awˇ, ’Siˇlamˬ lah-ahˇ myaˆ du ̭ pu ̭ shawˇ-iˇ-awˬ’ lehˇ ehˇ nehˬ la ̭-euˬ meh. Ngaˇ iˇ-awˇ myaˆ du ̭ pu ̭-euˬ nehˬ-ehˇ, tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ-euˬ miˇ-a." 12 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ "Aˬ yaw ̭ aˬ gaˇ jawˇ ta" lehˇ naˇ haˬ ngeh, "Ngaˇ maˬ siˬ" lehˇ aˬ yaw ̭ ehˇ k’o ̭ nehˬ-euˬ meh. 13 K’oeˇ naˇ, yaw beh myaˆ beh ̭ beh ̭-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ, Paˬliˬsehˇ deuˬ jawˇ gaˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ sheuˬ g’eh-euˬ meh. 14 Yeˬsuˇ neh shaˬ jehˆ jahˇ-awˇ aˬ yaw ̭-euˬ myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ nya ni laˆ taˬ nehˬ-euˬ aˇ nah k’oeˇ nah-aˬ, Jawˇ nah pyeu ̭-eu meh. 15 Aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-awˇ myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ-euˬ gaˇ kawˆ, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ Paˬliˬsehˇ deuˬ paˇ naˇ haˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭ ngaˬ-euˬ myaˆ nuiˆ-ahˇ shaˬ jehˆ leh ̭ nehˬ la ̭-awˇ, ngaˇ myaˆ du ̭ pu ̭ shawˇ-iˇ ngeh, myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ-euˬ ma." 16 Paˬliˬsehˇ tsawˇ haˬ tiˬ paˆ na deuˬ ehˇ-eu, "Myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ ni jahˇ nehˬ-euˬ k’oeˇ g’aˬ Miˬyehˇ jawˇ gaˇ neh oe-euˬ tsawˇ haˬ maˬ ngeuˇ lu ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Jawˇ nah-ahˇ ya lah ya daw-eu zahˇ sahˇ k’o ̭-ahˇ maˬ caw teh ni, maˬ mˇ k’mˬ-eu jeˬ aˬ yaw ̭ mˇ-euˬ nga." Ehˇ k’aw ̭, tiˬ paˆ na deuˬ ehˇ-eu, "Iˬ baˇ zaˬ tiˬ g’aˬ heu naˆ naˆ-ehˇ zahˬ lehˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ aˬ joˆ-ehˇ mˇ nya ta." Aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ tiˬ g’aˬ tiˬ jeˬ noeˬ-eu meh. 17 K’oeˇ naˇ, Paˬliˬsehˇ k’oeˇ deuˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ paˇ naˇ haˬ-euˬ meh. "Nawˬ-euˬ myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ ni aˬ yaw ̭ neh jahˇ nehˬ la ̭-euˬ meh lehˇ nawˇ ehˇ-eu-aˬ, aˬ yaw ̭-ahˇ nawˇ aˬ joˆ-ehˇ noeˬ-eu nya." Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭-aˬ, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu tsawˇ haˬ meh." 18 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ-aˬ, tsawˇhaˬ k’oeˇ g’aˬ-euˬ aˬ da aˬ ma-ahˇ kuˇ-awˇ maˬ naˇ haˬ duˬ k’oeˇ keuˆ ni, yaw beh aˬ yaw ̭ myaˆ beh ̭ beh ̭-awˇ nymˬ-mˇ mawˇ laˇ-euˬ meh lehˇ ehˇ gaˇ maˬ jah-a. 19 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭ nya ̭-ahˇ naˇ haˬ-eu, "Aˬ yaw ̭ naw nya ̭-euˬ zaˬ ngeuˇ ma loˇ. Aˬ yaw ̭ deh ̭ le ngeh neh myaˆ beh ̭ beh ̭-eu meh lehˇ naw nya ̭ ehˇ-eu meh. Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, nymˬ-mˇ aˬ yaw ̭ aˬ joˆ-ehˇ myaˆ nuiˆ paˇ mawˇ laˇ nya taˬ." 20 Aˬ yaw ̭-euˬ aˬ da aˬ ma ehˇ-eu, "Nga nya ̭-euˬ zaˬ ma. Deh ̭ le ngeh neh myaˆ beh ̭ meh lehˇ nga nya ̭ siˬ duˬ-eu ma. 21 Ehˇ k’aw ̭, nymˬ-mˇ aˬ yaw ̭ aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-awˇ myaˆ nuiˆ paˇ mawˇ laˇ-euˬ gaˇ kawˆ hawˇ-eu, aˬ suˇ g’aˬ neh myaˆ nuiˆ laˆ dahˇ nehˬ-euˬ gaˇ kawˆ nga nya ̭ maˬ siˬ nya nya. Aˬ yaw ̭-ahˇ naˇ haˬ-awˬ. Aˬ yaw ̭ huiˬ laˇ-euˬ meh. Aˬ yawˇ yaw ̭ ja mehˬ nehˬ la ̭ nya teh ̭-a." 22 Aˬ da aˬ ma k’oeˇ nyiˬ g’aˬ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ-ahˇ guˆ-eu miˇ neh k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ Meˬsiˇya meh lehˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ-ahˇ maˬ bi ta ̭ ni teh dzeh-eu g’aˇ duˬ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ neh bawˬ tsehˆ taˬ-euˬ meh. 23 K’oeˇ miˇ neh, "Aˬ yaw ̭ huiˬ laˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭-ahˇ naˇ haˬ-awˬ" lehˇ, aˬ yaw ̭ nya ̭ ehˇ-eu meh. 24 Deh ̭ le ngeh neh myaˆ beh ̭ beh ̭-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ tiˬ poˆ paˇ kuˇ-awˇ ehˇ nehˬ-eu, "Nawˇ dawˇ coe ni ehˇ ma lehˇ Miˬyehˇ mehˬ shi kamˬ-awˬ. Nawˬ-ahˇ myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ ni jahˇ nehˬ-euˬ k’oeˇ g’aˬ iˬ baˇ zaˬ meh lehˇ nga ma ̭ siˬ nya ma." 25 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭ iˬ baˇ zaˬ ngeuˇ-eu maˬ ngeuˇ-eu k’oeˇ law nmˇ-aˬ ngaˇ maˬ siˬ. Ngaˇ siˬ nya-eu-aˬ, yaw beh ngaˇ myaˆ beh ̭ beh ̭-euˬ k’aw ̭, nymˬ-mˇ myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ-euˬ heu tiˬ hmˬ teh ̭ ma." 26 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭ nawˬ-ahˇ aˬ jeˬ jahˇ nehˬ la ̭ taˬ. Nawˇ myaˆ beh ̭ beh ̭-eu mawˇ nya laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ laˆ taˬ nehˬ la ̭ taˬ." 27 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ g’a-euˬ ma tawˇ. Aˬ jeˬ miˇ neh paˇ gaˬ poˆ maw ̭-eu nya. Naw ma ̭ jiˇ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ geu ̭ maw ̭-eu nya loˇ." 28 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ yaˬ k’ehˇ yaˬ-awˇ ehˇ-eu, "Nawˇ-aˬ, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-euˬ zaˬ lahˇ ngaˇ. Nga ma ̭-aˬ, Moˇseˬ-euˬ zaˬ lahˇ ma. 29 Moˇseˬ-ahˇ Miˬyehˇ dawˬ ngehˬ cawˬ-euˬ nga ma ̭ siˬ nya ma. Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ aˬ gaˇ neh doˆ le-euˬ jiˇ nga ma ̭ maˬ siˬ." 30 Myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ ngehˬ-eu dawˬ teu dawˬ-ahˇ ngaˇ zahˬ dui dui leˇ nya. Aˬ yaw ̭ ngaˬ-ahˇ myaˆ nuiˆ bi mawˇ laˇ ngeh keuˆ ni, aˬ yaw ̭ aˬ gaˇ neh oe-euˬ naw ma ̭ maˬ siˬ nya nya lehˇ la. 31 Iˬ baˇ zaˬ-euˬ shaˇ dawˬ-ahˇ Miˬyehˇ maˬ naˇ haˬ-a lehˇ aˬ dui siˬ nya ma. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-ahˇ yaw zeu baw-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ nui k’ahˇ mˇ-eu deuˬ-euˬ shaˇ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ nehˬ meh. 32 Mˬ beh miˇ beh ngeh neh iˬ nah keuˆ ni, myaˆ beh ̭ beh ̭-eu tsawˇ haˬ-ahˇ myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ ni jahˇ nehˬ nya-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ gaˬ haw-aˬ siˬ. 33 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ Miˬyehˇ jawˇ gaˇ neh oe-euˬ maˬ ngeuˇ law nmˇ-aˬ, tiˬ jeˬ-iˬ maˬ jahˇ nya-aˇ." 34 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-eu, "Nawˇ lo ̭-ehˇ g’eh-eu iˬ baˇ la ̭ k’oeˇ deh ̭ le-awˇ huiˬ laˇ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ nga ma ̭-ahˇ paˇ mehˬ paˇ tsoˆ-eu g’eh te loˇ." K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ-ahˇ maˬ bi ta ̭ ni teh dzeh nehˬ-euˬ meh. 35 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ teh dzeh nehˬ-euˬ gaˇ kawˆ Yeˬsuˇ ya gaˬ ngeh, aˬ yaw ̭-ahˇ poˆ mawˇ-awˇ, "Tsawˇ haˬ-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ nawˇ jah ma loˇ" lehˇ naˇ haˬ-euˬ meh. 36 Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ ngaˇ jah nya ni aˬ yaw ̭ aˬ suˇ g’aˬ-a lehˇ tiˬ poˆ ehˇ nehˬ la ̭-awˬ." 37 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Nawˇ aˬ yaw ̭-ahˇ tahˬ puˬ g’aˬ-euˬ meh. Nymˬ-mˇ nawˬ-ahˇ ngehˬ cawˬ lu ̭-eu g’aˬ aˬ yaw ̭ meh." 38 K’oeˇ ngeh jawˇ, tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ "Sahˬ paˬ-oˇ, ngaˇ jah ma" lehˇ ehˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ mehˬ shi pawˬ tsui ̭ pawˬ dmˬ dmˬ-euˬ meh. 39 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Myaˆ beh ̭ deuˬ-ahˇ myaˆ nuiˆ bi mawˇ laˇ-awˇ, myaˆ nuiˆ mawˇ lu ̭-eu deuˬ myaˆ beh ̭ bi beh ̭-iˇ ni yaˇ k’aˬ daˇ-eu g’aˇ duˬ, miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ ngaˇ oe-euˬ ma." 40 K’oeˇ gaˇ jawˇ-eu Paˬliˬsehˇ tiˬ paˆ na deuˬ aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ gaˇ ya gaˬ ngeh, "Nga ma ̭-ahˇ myaˆ beh ̭ nga lehˇ nawˇ ehˇ maw ̭-eu maˬ ngeuˇ-eu paˬ" lehˇ ehˇ-eu meh. 41 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ myaˆ beh ̭ law nmˇ-aˬ, iˬ baˇ maˬ ahˇ-aˇ. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ myaˆ nuiˇ mawˇ nya ma lehˇ yawˬ haˇ yawˬ ha ehˇ-eu miˇ neh, iˬ baˇ ahˇ-eu meh."

10

1 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma. Yawˇ yawˇ kuˆ la ̭ k’oeˇ g’oˆ k’ehˬ-ahˇ neh maˬ uˇ laˇ-ehˇ, yawˬ gaˇ yawˬ neh daˆ uˇ laˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, smˇ k’oeˬ tahˇ joe meh. 2 Ehˇ k’aw ̭, g’oˆ k’ehˬ-ahˇ neh uˇ laˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, yawˇ bo-eu yaw sahˇ meh. 3 G’oˆ k’ehˬ-ahˇ lo ̭-eu g’aˬ aˬ yaw ̭-ahˇ laˇ g’oˆ pah nehˬ-awˇ, yawˇ deuˬ aˬ yaw ̭-euˬ teˇ saˇ ya gaˬ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ yawˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ tsawˇ myahˇ kuˇ kuˇ-ehˇ la ̭ nyiˇ sheuˬ doˆ g’eh-eu meh. 4 Yawˇ deuˬ-ahˇ la ̭ nyiˇ sheuˬ doˆ jiˇ ngeh, aˬ yaw ̭ mehˬ hu paw cah-awˇ, yawˇ deuˬ aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah caw teh-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-euˬ teˇ saˇ-ahˇ yawˇ deuˬ siˬ nya-eu meh. 5 Aˬ cawˬ-euˬ mehˬ nah yawˇ k’oeˇ deuˬ maˬ iˇ ni cehˆ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ cawˬ-euˬ teˇ saˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ siˬ nya-a." 6 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ yaw jeˬ ma jeˬ heu hmˬ ja mehˬ-euˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ tsui ̭ maˬ g’oˆ shaw nya-a. 7 K’oeˇ miˇ neh, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ paˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˇ-aˬ, yawˇ deuˬ g’aˇ duˬ g’oˆ k’ehˬ pyeu ̭-eu ma. 8 Ngaˬ-euˬ mehˬ hu k’aˇ oe-euˬ deuˬ-aˬ, smˇ k’oeˬ tahˇ joe teh ̭ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ ehˇ dawˬ-ahˇ yawˇ deuˬ maˬ naˇ haˬ-a. 9 Ngaˇ-aˬ, g’oˆ k’ehˬ ma. Ngaˬ-ahˇ neh k’aˇ uˇ laˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ka k’o ̭-eu jeˬ za teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ iˇ doˆ laˇ doˆ-ehˇ cah-awˇ, gaˆ dzaˬ duˬ ya mawˇ teh ̭-a. 10 Smˇ k’oeˬ tahˇ joe-aˬ, k’oeˬ-eu, seh ̭-eu, laˆ cawˆ-eu g’aˇ duˬ oe-eu teh ̭ meh. Ngaˇ-aˬ, naw ma ̭ deh ̭-eu sa ̭ laˇ za nya ni oe-euˬ ma. Deh ̭-eu sa ̭ laˇ k’oeˇ-ahˇ naw ma ̭ tiˬ byah tiˬ lo ̭ za ni oe-euˬ ma. 11 "Ngaˇ-aˬ, muiˬ-eu yawˇ bo-eu yaw sahˇ ma. Yawˇ deuˬ-euˬ g’aˇ duˬ ngaˇ shiˇ dah peuˬ ma. 12 Maˇ maˇ ni yawˇ bo-eu tsawˇ haˬ maˬ ngeuˇ-ehˇ, aˇ poeˬ bi ̭-awˇ bi bo-euˬ deuˬ-aˬ, k’aˬ yehˇ oe gaˇ ya mawˇ ngeh, yawˇ deuˬ-ahˇ byehˇ dzeh ya ̭-awˇ cehˆ-eu meh. K’oeˇ ngeh, k’aˬ yehˇ k’oeˇ yawˇ deuˬ-ahˇ kaw ̭ kaw ̭-ehˇ teh byaˆ-eu meh. 13 Aˬ yaw ̭-aˬ, aˇ poeˬ bi ̭-awˇ bi bo-euˬ tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu miˇ neh, yawˇ deuˬ-ahˇ k’ahˇ maˬ k’o ̭ ni byehˇ dzeh-awˇ cehˆ-eu meh. 14 Ngaˇ-aˬ, muiˬ-eu yawˇ bo-eu yaw sahˇ ma. Aˬda ngaˬ-ahˇ siˬ nya-awˇ, ngaˇ k’aw ̭ Aˬda-ahˇ siˬ nya gaˇ duˇ ni, ngaˬ-euˬ yawˇ deuˬ-ahˇ ngaˇ siˬ nya-awˇ, ngaˬ-euˬ yawˇ deuˬ k’aw ̭ ngaˬ-ahˇ siˬ nya-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ g’aˇ duˬ ngaˇ shiˇ dah peuˬ-eu ma. 16 Yawˇ yawˇ kuˆ heu kuˆ-ahˇ maˬ uˇ-eu ngaˬ-euˬ yawˇ deuˬ jawˇ te siˬ. Yawˇ k’oeˇ deuˬ-ahˇ k’aw ̭ ngaˇ ya sheuˬ uˇ la ̭-a siˬ. Aˬ yaw ̭ ma ̭ ngaˬ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ teh ̭-a. K’oeˇ ngeh jawˇ, yawˇ dawˬ tawˆ lu ̭ yawˇ yawˇ ma ̭ ti ̭ ma ̭ teh ̭-ehˇ pyeu ̭ laˇ-awˇ, yawˇ bo-eu yaw sahˇ tiˬ sahˇ teh ̭-ehˇ bo teh ̭-a. 17 "Ngaˇ tiˬ poˆ paˇ ya deh ̭ ni ngaˬ-euˬ g’awˇ mawˇ shiˇ dah peuˬ-eu miˇ neh, Aˬda ngaˬ-ahˇ gaˬ-euˬ meh. 18 Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ ngaˬ-euˬ sa ̭ laˇ-ahˇ maˬ seh ̭ doˆ geu ̭-aˬ. Ngaˬ neh nui ma keuˆ-awˇ shiˇ dah-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu ma. Shiˇ maw ̭-eu maˬ ehˇ, deh ̭ maw ̭-eu maˬ ehˇ, ngaˇ na ̭-i jaˆ-eu ma. Ngaˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ jahˇ-eu g’aˇ duˬ, ngaˬ Da neh dawˬ bi ̭ taˬ-euˬ meh." 19 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu miˇ neh, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ tiˬ g’aˬ tiˬ jeˬ noeˬ-eu meh. 20 Aˬ yaw ̭ ma ̭ myaˬ tiˬ paˆ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ teu g’aˬ neh ̭ uˇ-awˇ uˬ tsehˆ-euˬ ngaˇ. Aˬ jeˬ miˇ neh aˬ yaw ̭ ehˇ gaˇ naw ma ̭ naˇ haˬ te." 21 Ehˇ k’aw ̭, yawˬ deuˬ yawˬ ehˇ-eu, "Neh ̭ uˇ-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ teu lo ̭-ehˇ g’eh-eu dawˬ aˬ joˆ-ehˇ ngehˬ nya ta. Myaˆ beh ̭ beh ̭-eu tsawˇ haˬ myaˆ nuiˆ mawˇ laˇ nya ni neh ̭ jahˇ nya ta loˇ." 22 Tsahˬ gaˆ ahˇ le-awˇ, Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma A nehˬ-eu Bawˬ-iˬ g’eh lu ̭-eu aˇ yamˬ pyeu ̭-eu meh. 23 Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma-euˬ lahˇ la ̭ k’oeˇ jaˆ-eu Sawˇlaˬmoˬ-euˬ sehˬ g’awˆ la ̭ k’oeˇ Yeˬsuˇ cah lu ̭-eu meh. 24 K’oeˇ ngeh, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ deuˬ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ uiˬ le-awˇ ehˇ-eu, "Nawˇ nga ma ̭-ahˇ k’aˇ ngeuˇ-eu lo ̭-ehˇ maˬ ehˇ mehˬ nehˬ la ̭ ni, aˇ myah keuˆ ni nyi naˬ-eu g’eh te. Nga ma ̭-ahˇ dawˇ coe ni ehˇ nehˬ la ̭ sheˇ. Nawˇ Meˬsiˇya ngeuˇ ma loˇ." 25 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ g’aˬ dzeuˇ-euˬ ma. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ maˬ jah-a. Ngaˬ Da-euˬ baoˬ-ahˇ g’oe-awˇ ngaˬ neh mˇ-euˬ gaˇ deuˬ, ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ saˇ kiˇ kamˬ lu ̭ meh. 26 Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ maˬ jah-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, naw ma ̭ ngaˬ-euˬ yawˇ maˬ ngeuˇ-a. 27 Ngaˬ-euˬ yawˇ deuˬ ngaˬ-euˬ dawˬ naˇ haˬ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ngaˇ siˬ nya-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ ngaˬ-euˬ mehˬ nah caw teh-eu meh. 28 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ ngaˇ bi ̭-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ ti jawˇ-iˬ maˬ paˇ shiˇ meh. Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ngaˬ-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ neh maˬ ceh doˆ geu ̭ nya-a. 29 Yawˇ k’oeˇ deuˬ ngaˬ-ahˇ bi ̭ la ̭-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu ngaˬ Da-aˬ, dawˬ tawˆ k’oeˇ taˆ huiˬ-eu g’aˬ meh. Ngaˬ Da neh haw lahˇ taˬ-euˬ uˬ moˆ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ ceh doˆ geu ̭ g’eh nya-a. 30 Aˬda hawˇ-eu ngaˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ tiˬ g’aˬ ma." 31 K’oeˇ ngeh, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ k’aˬ lo g’oˆ-awˇ aˬ yaw ̭-ahˇ biˬ-eu lehˇ g’eh-eu meh. 32 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Aˬda neh bi mˇ la ̭-euˬ muiˬ-eu gaˇ g’awˬ mya jeˬ naw ma ̭ mehˬ shi ngaˇ mˇ g’aˬ-euˬ ma. Gaˇ k’oeˇ deuˬ la ̭ k’oeˇ aˬ geu hmˬ-ahˇ dehˬ leh ̭-awˇ naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ k’aˬ lo biˬ-eu g’eh te." 33 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Muiˬ-eu gaˇ mˇ-euˬ miˇ neh nawˬ-ahˇ nga ma ̭ k’aˬ lo biˬ-eu lehˇ g’eh-eu maˬ ngeuˇ. Nawˇ Miˬyehˇ-ahˇ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ ehˇ-eu miˇ neh biˬ-eu lehˇ g’eh-eu ma. Nawˇ tsawˇ haˬ zaˬ pyeu ̭ k’aw ̭, yawˬ haˇ yawˬ ha Miˬyehˇ tsaˬ geu ̭-eu beu tawˇ." 34 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Naw ma ̭-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇ, ’Naw ma ̭ miˬyehˇ meh’ lehˇ Miˬyehˇ neh ehˇ-euˬ dawˬ tiˬ dawˬ bo ̭ ahˇ taˬ-euˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ. 35 Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ k’aˇ ehˇ taˬ-euˬ dawˬ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ tsaˬ meh lehˇ aˬ dui siˬ duˬ-eu ma. Miˬyehˇ neh aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ bi gaˬ-iˇ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ miˬyehˇ lehˇ kuˇ nehˬ-euˬ meh. 36 Ngaˬ-ahˇ maˇ diˇ-aˬ, Aˬda neh tseˇ doˆ-awˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ meh. Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, ngaˇ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ ma lehˇ yawˬ haˇ yawˬ ha ehˇ gaˇ, ngaˇ Miˬyehˇ-ahˇ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ ehˇ-eu nga lehˇ naw ma ̭ aˬ joˆ-ehˇ ehˇ nya te. 37 Ngaˬ Da neh bi mˇ-euˬ jeˬ-ahˇ ngaˇ mˇ lu ̭-eu maˬ ngeuˇ nga lehˇ duˬ naˇ, ngaˬ-ahˇ taˬ jah. 38 Ehˇ k’aw ̭, ngaˬ Da neh bi mˇ-euˬ gaˇ deuˬ-ahˇ ngaˇ mˇ lu ̭-eu yaw duˬ baw naˇ, naw ma ̭ ngaˬ-euˬ mawˇ do-ahˇ maˬ jah k’aw ̭, ngaˬ neh mˇ-euˬ gaˇ deuˬ-ahˇ jah-eu tsaˬ teh ̭-a. Aˬda ngaˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ jawˇ-awˇ, ngaˇ Aˬda-euˬ la ̭ k’oeˇ jawˇ-eu gaˇ kawˆ naw ma ̭ siˬ duˬ nya ni k’oeˇ lo ̭-ehˇ jah-eu tsaˬ teh ̭-a." 39 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ nyeh ̭-eu lehˇ paˇ leh jeh-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ neh maˬ bi nyeh ̭ mi ni law-iˇ-euˬ meh. 40 K’oeˇ naˇ, Yawˇdaˬ lawˇ baˬ nui baˬ paw Yoˇhaˬ iˇ cu ̭ shawˇ nehˬ lu ̭-eu jawˇ duˬ-ahˇ Yeˬsuˇ paˇ g’o ̭-iˇ-awˇ jawˇ-euˬ meh. 41 Tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ oe-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Yoˇhaˬ-aˬ, zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ maˬ mˇ-aˬ. Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ heu g’aˬ gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ neh k’aˇ ehˇ-euˬ yawˬ jeˬ na lu ̭ tsaˬ law hawˇ nga." 42 K’oeˇ gaˇ, tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni aˬ yaw ̭-ahˇ jah laˇ-euˬ meh.

11

1 Beˬtaˬniˇ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu Laˬzaˬluˇ lehˇ myahˇ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ naˇ lu ̭-eu meh. Beˬtaˬniˇ meuˬ-aˬ, Maˬliˇ hawˇ-eu Maˬta aˬ nya ̭ nmˇ jawˇ-eu meuˬ k’oeˇ meuˬ meh. 2 Maˬliˇ-aˬ, Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ-euˬ aˬ kuiˇ-ahˇ tsiˇ yaw saw jeˬ shehˆ daˆ-awˇ aˬ yaw ̭-euˬ uˬ duˬ tsehˇ kahˇ neh shiˆ gui nehˬ-euˬ zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ meh. Naˇ lu ̭-eu Laˬzaˬluˇ-aˬ, Maˬliˇ-euˬ aˬ mahˇ aˬ da meh. 3 "Sahˬpaˬ-oˇ, nawˇ g’oeˇ dui dui-eu g’aˬ naˇ lu ̭ meh" lehˇ, Maˬliˇ hawˇ-eu Maˬta aˬ nya ̭ nmˇ neh Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ bi tsa ̭ gaˬ leˇ-euˬ meh. 4 Dawˬ k’oeˇ dawˬ-ahˇ Yeˬsuˇ ya gaˬ ngeh, heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Naˇ-eu gawˇ-eu k’oeˇ baˬ da neh, Laˬzaˬluˇ shiˇ gaˇ aˇ saˬ maˬ saˬ-aˇ. Miˬyehˇ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ bi doˆ laˇ-eu g’aˇ duˬ k’oeˇ lo ̭-ehˇ pyeu ̭ laˇ-awˇ, K’oeˇ baˬ da neh Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ za teh ̭-a." 5 Maˬliˇ, Maˬta, Laˬzaˬluˇ aˬ ha mehˇ nmˇ-ahˇ Yeˬsuˇ g’oeˇ dui dui-eu meh. 6 Ehˇ k’aw ̭, Laˬzaˬluˇ naˇ lu ̭-eu gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ ya gaˬ g’aˬ-euˬ k’aw ̭, yaw kawˇ-ehˇ maˬ iˇ ni aˬ yaw ̭ jawˇ lu ̭-eu jawˇ duˬ-ahˇ nyiˬ nah jawˇ-euˬ meh. 7 K’oeˇ naˇ, "Aˬ dui ma ̭ Yuˇdaˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ g’o ̭-iˇ kaˇ-euˇ" lehˇ, zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 8 Zaˬ lahˇ deuˬ ehˇ-eu, "Saˬ laˬ-oˇ, miˇ nah huˬ nah hawˇ-eu k’oeˇ gaˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ nawˬ-ahˇ k’aˬ lo biˬ-eu lehˇ g’eh-eu maˬ ngeuˇ-a loˇ. Nawˇ k’oeˇ gaˇ paˇ g’o ̭-iˇ-eu g’eh te loˇ." 9 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Tiˬ nah-euˬ tseˇ nyi ̭ naˬ liˬ jaˆ-eu maˬ ngeuˇ-a loˇ. Nah g’ahˇ paw k’aˇ cah-eu tsawˇ haˬ miˇ tsaˬ-euˬ yaw sheh ̭ bya-eu miˇ neh maˬ pehˆ toˆ-aˇ. 10 Ehˇ k’aw ̭, uˬ ci ̭ paw cah naˇ, aˬ yaw ̭ la ̭ k’oeˇ yaw sheh ̭ maˬ ahˇ-eu miˇ neh pehˆ toˆ teh ̭-a." 11 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ miˇ tsa tiˬ poˆ paˇ ehˇ-eu, "Aˬ dui-euˬ cawˬ Laˬzaˬluˇ yu ̭ k’aˆ taˬ-euˬ meh. Ngaˇ iˇ-awˇ laˆ noeˬ nehˬ-iˇ ma." 12 Zaˬ lahˇ deuˬ ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, aˬ yaw ̭ yu ̭ k’aˆ-euˬ teh ̭ ngeuˇ naˇ, maˬ gaˇ laˇ teh ̭-a." 13 Yeˬsuˇ ehˇ maw ̭-eu-aˬ, Laˬzaˬluˇ shiˇ-euˬ meh lehˇ ehˇ maw ̭-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, zaˬ lahˇ deuˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ maˇ maˇ ni yu ̭ k’aˆ taˬ-eu meh lehˇ g’oˆ shaw-euˬ meh. 14 K’oeˇ miˇ neh, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ dawˇ coe ni ehˇ nehˬ-eu, "Laˬzaˬluˇ shiˇ-euˬ meh. 15 Ngaˇ Laˬzaˬluˇ nehˬ-ehˇ maˬ jawˇ zaˬ-euˬ miˇ neh, naw ma ̭ g’aˇ duˬ laˬ k’aˬ cehˇ miˇ-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, gaˇ kawˆ heu hmˬ baˬ da neh naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ jah laˇ teh ̭-a. Aˬ dui ma ̭ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ iˇ kaˇ-euˇ." 16 ’Nyiˬ g’aˬ deh ̭ le-euˬ’ lehˇ kuˇ-eu Toˇmaˆ g’aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ cawˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ, "Aˬ dui ma ̭ g’eh saˬ laˬ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ nehˬ-ehˇ tiˬ gaˇ shiˇ ma." 17 Yeˬsuˇ oe keuˆ ngeh, Laˬzaˬluˇ-ahˇ ba ̭ pahˬ dzeuˇ-euˬ oeˬ nah byah laˇ-euˬ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. 18 Beˬtaˬniˇ meuˬ-aˬ, Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ neh nyiˬ laˇ kaˬ-eu meh. 19 Miˇ k’ahˬ k’oeˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni, Maˬliˇ hawˇ-eu Maˬta aˬ mahˇ aˬ da bi shiˇ-euˬ miˇ neh, g’aˬ bi ̭ nehˬ-eu lehˇ uiˬ le taˬ-euˬ meh. 20 Yeˬsuˇ oe-euˬ gaˇ kawˆ ya gaˬ ngeh, Maˬta iˇ doˆ-awˇ ha-iˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, Maˬ liˇ g’aˬ iˇ kahˇ-ahˇ jawˇ ya ̭-euˬ meh. 21 Maˬta Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, nawˇ heu gaˇ jawˇ zaˬ-euˬ law nmˇ-aˬ, ngaˬ-euˬ aˬ mahˇ aˬ da maˬ shiˇ-aˇ. 22 Ehˇ k’aw ̭, nymˬ-mˇ k’aw ̭ ni, nawˇ k’aˇ shaˇ-eu jeˬ Miˬyehˇ nawˬ-ahˇ mˇ nehˬ la ̭ teh ̭-a lehˇ ngaˇ siˬ nya ma." 23 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Nawˬ-euˬ aˬ mahˇ aˬ da paˇ g’o ̭ deh ̭ laˇ teh ̭-a." 24 Maˬta ehˇ-eu, "Miˇ tsaˬ heu aˇ saˬ saˬ ngeh nah aˬ yaw ̭ paˇ g’o ̭ deh ̭ laˇ teh ̭-a lehˇ ngaˇ siˬ nya ma." 25 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ-aˬ, g’o ̭ deh ̭ laˇ-eu jeˬ hawˇ-eu sa ̭ laˇ deh ̭-eu jeˬ pyeu ̭-eu ma. Ngaˬ-ahˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ-aˬ, shiˇ-euˬ k’aw ̭, deh ̭ teh ̭-a. 26 Deh ̭ lu ̭-awˇ ngaˬ-ahˇ jah-eu tsawˇ haˬ-aˬ, tiˬ jawˇ-iˬ maˬ paˇ shiˇ-aˇ. Ngaˇ ehˇ gaˇ nawˇ jah ma loˇ." 27 Maˬta ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, ngaˇ jah ma. Nawˇ-aˬ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ oe meh lehˇ ehˇ taˬ-euˬ Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ Meˬsiˇya meh lehˇ ngaˇ jah ma." 28 Maˬta k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ ngeh, Maˬliˇ jawˇ gaˇ g’o ̭-iˇ-awˇ, "Saˬ laˬ oe keuˆ-awˇ nawˬ-ahˇ kuˇ lu ̭ meh" lehˇ ehˇ nehˬ-iˇ-euˬ meh. 29 Dawˬ k’oeˇ dawˬ-ahˇ Maˬliˇ ya gaˬ ngeh, yaw kawˇ-ehˇ tsawˬ tuˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ ha laˬ-iˇ-euˬ meh. 30 Yeˬsuˇ pu-ahˇ maˬ oe keuˆ ni, Maˬta-ahˇ tahˬ puˬ-euˬ k’oeˇ tsahˇ-ahˇ jawˇ lu ̭-eu meh. 31 Maˬliˇ-euˬ nymˇ-ahˇ oe-awˇ g’aˬ bi ̭ le-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ k’aw ̭, Maˬliˇ tehˬ law tehˬ tsaˇ-ehˇ iˇ doˆ g’eh gaˇ ya mawˇ ngeh, caw teh g’eh-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ lmˬ bymˇ-ahˇ iˇ-awˇ, tsawˇ ngoeˇ ngoeˇ-iˇ-eu g’eh-eu nga lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ noeˬ-euˬ meh. 32 Maˬliˇ Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ iˇ keuˆ-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ ya tahˬ puˬ-euˬ nehˬ- ehˇ tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ, "Sahˬpaˬ-oˇ, nawˇ heu gaˇ jawˇ-euˬ law nmˇ-aˬ, ngaˬ-euˬ aˬ mahˇ aˬ da maˬ shiˇ-aˇ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 33 Maˬ liˇ ngoeˇ lu ̭-awˇ, Maˬliˇ nehˬ-ehˇ laˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ k’aw ̭ ngoeˇ lu ̭ gaˇ Yeˬsuˇ ya mawˇ ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ nui ma-ahˇ zaw dui dui leˇ-euˬ meh. 34 "Naw ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ aˬ gaˇ ba ̭ pahˬ teˬ" lehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ naˇ haˬ ngeh, "Sahˬpaˬ-oˇ, oe-awˇ haw le-awˬ" lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu meh. 35 Yeˬsuˇ myaˆ biˇ doˆ le-euˬ meh. 36 K’oeˇ ngeh, "Aˬ yaw ̭ Laˬzaˬluˇ-ahˇ aˇ naˆ ni gaˬ gaˇ haw sheˇ" lehˇ, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ ehˇ-eu meh. 37 Ehˇ k’aw ̭, tiˬ paˆ na deuˬ ehˇ-eu, "Myaˆ beh ̭-ahˇ myaˆ nuiˆ mawˇ nya laˇ ni aˬ yaw ̭ jahˇ nehˬ-euˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ. Laˬzaˬluˇ maˬ bi shiˇ ni aˬ yaw ̭ maˬ jahˇ nehˬ nya taˬ loˇ." 38 Yeˬsuˇ nui ma-ahˇ paˇ zaw dui dui leˇ-awˇ, lmˬ bymˇ-ahˇ iˇ-euˬ meh. Lmˬ bymˇ k’oeˇ-aˬ, lo k’ahˬ pyeu ̭-awˇ, mehˬ k’ehˬ-ahˇ k’aˬ lo ngawˬ tsoeˬ taˬ-euˬ meh. 39 "K’aˬ lo ngawˬ dzeh-awˬ" lehˇ, Yeˬsuˇ dawˬ bi ̭-euˬ meh. Shiˇ-euˬ g’aˬ-euˬ dmˇ ma pyeu ̭-eu Maˬta ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, yaw bu ̭ beh ̭ la ̭-iˇ-euˬ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭-ahˇ ba ̭ pahˬ-euˬ oeˬ nah byah laˬ-euˬ meh." 40 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Nawˇ jah naˇ, Miˬyehˇ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ-ahˇ ya mawˇ teh ̭-a lehˇ, ngaˇ nawˬ-ahˇ ehˇ-euˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ." 41 K’oeˇ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ k’aˬ lo ngawˬ dzeh-euˬ meh. Yeˬsuˇ mˬ paw g’awˇ leuˇ-awˇ ehˇ-eu, "Aˬda-oˇ, ngaˬ-euˬ shaˇ dawˬ-ahˇ nawˇ naˇ haˬ nehˬ la ̭-eu miˇ neh nawˬ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ-eu ma. 42 Nawˇ ngaˬ-euˬ shaˇ dawˬ-ahˇ aˬ myah lu ̭ naˇ haˬ nehˬ la ̭ meh lehˇ ngaˇ siˬ nya ma. Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ shaˇ-eu heu-aˬ, heu gaˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ g’aˇ duˬ ma. Ngaˬ-ahˇ nawˬ neh k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ meh lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ jah laˇ ni shaˇ-eu ma." 43 Aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ ngeh, "Laˬzaˬluˇ-oˇ, doˆ le-awˬ" lehˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-euˬ meh. 44 K’oeˇ ngeh, Laˬzaˬluˇ doˆ le-euˬ meh. Aˬ kuiˇ aˬ la ̭-ahˇ mawˇ tawˆ tawˆ taˬ-awˇ, myaˆ pyawˬ-ahˇ paˇ jeh lahˇ cu ̭ taˬ-euˬ meh. "Aˬ yaw ̭-ahˇ mawˇ tawˆ puiˇ dzeh nehˬ-awˬ" lehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 45 Maˬliˇ jawˇ gaˇ oe-euˬ tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ mˇ-euˬ gaˇ ya mawˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ jah laˇ-euˬ meh. 46 Ehˇ k’aw ̭, tiˬ paˆ na deuˬ Paˬliˬsehˇ deuˬ jawˇ gaˇ g’o ̭-iˇ-awˇ, Yeˬsuˇ neh mˇ-euˬ gaˇ kawˆ dzawˇ mehˬ-euˬ meh. 47 K’oeˇ ngeh, Paˬliˬsehˇ deuˬ hawˇ-eu piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ Ba ̭dzah aˇ muˇ-ahˇ tahˬ puˬ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Aˬ dui aˬ joˆ-ehˇ jahˇ nmˇ. Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu g’awˬ mya jeˬ mˇ lu ̭ meh. 48 Aˬ yaw ̭-ahˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ teh ̭-ehˇ mˇ mˇ-ehˇ bi jawˇ naˇ, tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ jah leˇ jiˇ-eu ngaˇ. K’oeˇ lo ̭-ehˇ pyeu ̭ laˇ naˇ, Loˇmaˆ tsawˇ haˬ deuˬ oe-awˇ, aˬ dui-euˬ Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma hawˇ-eu aˬ dui-euˬ tsawˇ jeuˬ-ahˇ laˆ cawˆ le-eu ngaˇ." 49 Aˬ yaw ̭ ma ̭ la ̭ k’oeˇ, Gaˬyaˬpaˇ lehˇ kuˇ-eu, k’oeˇ ngeh k’o ̭-ahˇ Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ geu ̭ lu ̭-eu g’aˬ ehˇ-eu, "Naw ma ̭ aˬ jeˬ dawˇ ga ga te. 50 Tsawˇ jeuˬ tiˬ jeuˬ jeuˬ lah-ehˇ bi laˆ cawˆ-eu naˆ maˬ tseˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ bi shiˇ dah-eu muiˬ dzehˬ meh lehˇ naw ma ̭ maˬ g’oˆ shaw nya te loˇ." 51 Maˇ maˇ ni ehˇ le ̭ naˇ, aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu-aˬ, aˬ yawˇ yaw ̭ noeˬ doˆ-awˇ ehˇ-eu maˬ ngeuˇ-a. Ehˇ k’aw ̭, k’oeˇ ngeh k’o ̭-ahˇ Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ geu ̭ lu ̭-eu miˇ neh, Yuˇdaˆ tsawˇ jeuˬ g’aˇ duˬ Yeˬsuˇ shiˇ dah teh ̭-a lehˇ, Miˬyehˇ-euˬ dawˬ ngehˬ dah-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 52 Aˬ yaw ̭ ma ̭ g’aˇ duˬ teh ̭-ehˇ maˬ ngeuˇ ni, miˇ tsaˬ doe ni bi teh byaˆ taˬ-euˬ Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ tiˬ ma ̭ tiˬ muˇ teh ̭-ehˇ paˇ bi pyeu ̭ laˇ-eu g’aˇ duˬ aˬ yaw ̭ ya shiˇ dah-eu gaˇ kawˆ ngehˬ dah-eu jeˬ k’aw ̭ pyeu ̭-eu meh. 53 K’oeˇ ngeh nah neh dahˬ beh-awˇ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ seh ̭-eu g’aˇ duˬ lehˬ hmˬ-euˬ meh. 54 K’oeˇ miˇ neh, Yeˬsuˇ Yuˇdaˆ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ aˬ cawˬ mawˇ gaˇ maˬ cah ni pyeu ̭-iˇ-awˇ, k’aˇ shui ̭ deh ga bawˇ tsahˬ bawˇ dahˇ dawˬ peh jaˆ-eu Eˇpaˬleˬ meuˬ-ahˇ iˇ-awˇ, zaˬ lahˇ deuˬ nehˬ-ehˇ k’oeˇ gaˇ jawˇ-euˬ meh. 55 Baˬsaˬkaˬ Bawˬ-iˬ g’eh-eu aˇ yamˬ peh laˇ-euˬ miˇ neh, bawˬ-iˬ maˬ g’eh mi naˆ-ehˇ g’awˇ mawˇ shawˇ-eu zahˇ jahˇ leˇ-eu g’aˇ duˬ, dahˇ taˆ jawˇ-eu tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ le lu ̭-eu meh. 56 Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ poˆ lu ̭-awˇ, Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ uiˬ leˇ-awˇ jawˇ ngeh, tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Naw ma ̭-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ noeˬ-eu nya. Aˬ yaw ̭ bawˬ-iˬ g’eh gaˇ maˬ laˇ-eu yaw duˬ baw teh ̭-a. Maˬ ngeuˇ-aˇ loˇ." 57 Yeˬsuˇ jawˇ-eu k’aˇ mawˇ-euˬ tsawˇ haˬ ya tsa ̭ gaˬ laˇ meh lehˇ, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ hawˇ-eu Paˬliˬsehˇ deuˬ neh dawˬ bi ̭ taˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ nyeh ̭ mi nya ni k’oeˇ lo ̭-ehˇ dawˬ bi ̭-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh.

12

1 Baˬsaˬkaˬ Bawˬ-iˬ g’eh-eu mehˬ hu ko ̭ nah huˬ-ehˇ, aˬ yaw ̭ neh bi g’o ̭ deh ̭ laˇ-euˬ Laˬzaˬluˇ k’oeˇ g’aˬ jawˇ-eu Beˬtaˬniˇ meuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ iˇ-euˬ meh. 2 K’oeˇ gaˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ hawˬ byawˇ lawˇ nehˬ-euˬ meh. Maˬta g’aˬ hawˬ lahˬ dzaˇ lahˬ lahˬ-eu g’aˬ geu ̭-awˇ, Laˬzaˬluˇ g’aˬ Yeˬsuˇ nehˬ-ehˇ hawˬ jawˬ jawˬ-euˬ meh. 3 Maˬliˇ-aˬ, naˬduˇ lehˇ kuˇ-eu aˇ bawˇ-euˬ tsiˇ neh jahˇ taˬ-euˬ aˇ poeˬ k’aˆ dui dui-eu tsiˇ yaw saw jeˬ smˬ kaˇ byah ni yuˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-euˬ aˬ kuiˇ-ahˇ shehˆ daˆ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ uˬ duˬ tsehˇ kahˇ neh shiˆ shawˇ nehˬ-euˬ meh. 4 Tsiˇ yaw saw jeˬ k’oeˇ, nymˇ nymˇ lah-ehˇ saw dui dui-eu meh. Yeˬsuˇ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ la ̭ k’oeˇ, aˇ nah Yeˬsuˇ-ahˇ ahˬ dzaˬ-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Yuˇdaˆ Iˇsaˬgaˬliˬoˆ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. 5 "Aˬ jeˬ miˇ neh tsiˇ yaw saw jeˬ teu pyuˇ maˇ byaˆ smˬ yaˇ byaˆ-ehˇ neh ahˬ-awˇ, shaˬ zaˬ zahˬ zaˬ deuˬ-ahˇ maˬ biˇ nehˬ te." 6 Shaˬ zaˬ zahˬ zaˬ deuˬ g’aˇ duˬ shaˇ noeˬ-awˇ aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu maˬ ngeuˇ-a. Aˬ yaw ̭ smˇ k’oeˬ tiˬ g’aˬ miˇ neh, k’oeˇ lo ̭-ehˇ g’eh-eu dawˬ ngehˬ-eu meh. Aˬ yaw ̭-aˬ, pyuˇ pawˬ behˆ tawˬ-eu pyuˇ jeˬ hmˬ-eu g’aˬ pyeu ̭-awˇ, tiˬ poˆ na pyuˇ daˬ yuˇ-awˇ aˬ yaw ̭-euˬ g’aˇ duˬ zmˬ-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu meh. 7 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭-ahˇ tiˬ jeˬ-iˬ taˬ ehˇ bahˬ nehˬ. Ngaˬ-ahˇ ba ̭ pahˬ-eu aˇ nah g’aˇ duˬ aˬ yaw ̭-euˬ tsiˇ yaw saw heu ehˬ-ehˇ zmˬ lu ̭-uˇ. 8 Shaˬ zaˬ zahˬ zaˬ deuˬ naw ma ̭ nehˬ-ehˇ aˬ myah lu ̭ jawˇ meh. Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ naw ma ̭ nehˬ-ehˇ aˬ myah lu ̭ jawˇ-eu maˬ ngeuˇ." 9 Yeˬsuˇ Beˬtaˬniˇ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu gaˇ kawˆ tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni ya gaˬ-awˇ, k’oeˇ gaˇ iˇ-euˬ meh. Yeˬsuˇ k’oeˇ gaˇ jawˇ-eu baˬ da neh teh ̭-ehˇ maˬ ngeuˇ ni, Yeˬsuˇ neh bi g’o ̭ deh ̭ laˇ-euˬ Laˬzaˬluˇ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ haw mawˇ maw ̭-eu miˇ neh k’aw ̭, tsawˇ haˬ iˇ myaˬ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. 10 K’oeˇ miˇ neh, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ Laˬzaˬluˇ-ahˇ g’eh seh ̭-eu lehˇ lehˬ hmˬ-euˬ meh. 11 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ shiˇ-awˇ g’o ̭ deh ̭ laˇ-euˬ baˬ da neh, Yuˇdaˆ tawˇ haˬ g’awˬ mya ni aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ byehˇ dzeh-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ jah laˇ lu ̭-eu meh. 12 Yawˬ nah yawˬ, Baˬsaˬkaˬ Bawˬ-iˬ g’eh laˇ-euˬ tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ma ̭ ma k’oeˇ deuˬ, Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ Yeˬsuˇ laˇ lu ̭-eu gaˇ kawˆ ya gaˬ-euˬ meh. 13 K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ ma ̭ daoˇ uˬ pyaˬ ba ̭-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ ha laˬ-iˇ-eu lehˇ heu lo ̭-ehˇ guˇ guˇ-ehˇ doˆ-iˇ-euˬ meh. "Miˬyehˇ-ahˇ ja ceuˬ-awˬ. Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ myahˇ uˬ moˆ oe-euˬ g’aˬ-ahˇ Miˬyehˇ guiˬ lahˬ bi ̭ lu ̭-uˇ. Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ jeuˬ-euˬ sahˬ paˬ-ahˇ Miˬyehˇ guiˬ lahˬ bi ̭ lu ̭-uˇ." 14 Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ jaˆ-eu lo ̭-ehˇ, Yeˬsuˇ mahˬ tahˬ laˆ tiˬ mawˇ poˆ mawˇ-awˇ dziˬ-euˬ meh. Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. 15 "Ziˇoˬ meuˬ-oˇ taˬ guˆ. Nawˬ-euˬ dzoeˬ dzaˬ sahˬ paˬ, tahˬ laˆ dziˬ-awˇ oe lu ̭ meh." 16 Pyeu ̭ laˇ-euˬ gaˇ kawˆ k’oeˇ-euˬ dawˬ tsui ̭-ahˇ, aˇ dahˬ beh ngeh zaˬ lahˇ deuˬ maˬ siˬ nya-a. Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ g’o ̭ deh ̭ laˇ-awˇ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ za g’aˬ ngeh, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ k’oeˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ-euˬ jeˬ pyeu ̭-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ ha-euˬ k’oeˇ-aˬ, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ dawˬ byah laˇ ni mˇ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ, aˬ yaw ̭ ma ̭ siˬ duˬ-euˬ meh. 17 Yeˬsuˇ Laˬzaˬluˇ-ahˇ lmˬ bymˇ la ̭ k’oeˇ neh kuˇ doˆ le ̭-awˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ gaˇ mawˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ neh ya mawˇ-euˬ lo ̭-ehˇ aˬ cawˬ-ahˇ dzawˇ mehˬ-euˬ meh. 18 Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ k’oeˇ ma ̭ aˬ yaw ̭ neh mˇ-euˬ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu gaˇ kawˆ ya gaˬ taˬ-euˬ miˇ neh, aˬ yaw ̭-ahˇ ha laˬ le-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. 19 K’oeˇ ngeh, Paˬliˬsehˇ deuˬ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Haw sheˇ. Aˬ dui ma ̭ neh noeˬ taˬ-euˬ jeˬ maˬ paˇ mˇ pyeu ̭ nya ngaˇ. Miˇ tsaˬ zaˬ dawˬ tawˆ lu ̭ aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah caw teh-iˇ jiˇ-euˬ ngaˇ." 20 Baˬsaˬkaˬ Bawˬ-iˬ g’eh ngeh, Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ leˇ-euˬ deuˬ la ̭ k’oeˇ, Heˬlaˬsaˇ tsawˇ haˬ k’aw ̭ keuˬ-eu meh. 21 Heˬlaˬsaˇ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ, Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ Behˬdzeˇdaˬ meuˬ-ahˇ jawˇ-euˬ Piˇliˇpuˆ jawˇ gaˇ iˇ-awˇ, "Saˬ laˬ-oˇ, nga ma ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ mawˇ maw ̭ nya" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 22 Piˇliˇpuˆ Aˬdehˬlehˬ-ahˇ cawˬ-iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ nya ̭-ehˇ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ nehˬ leˇ-euˬ meh. 23 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ nya ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Tsawˇ haˬ-euˬ Zaˬmaˇ huiˬ dui dui-eu yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ za-eu aˇ yamˬ keuˆ laˇ-euˬ meh. 24 Ngaˇ naw nya ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma. Cehˇ cehˇ nuiˆ tiˬ nuiˆ-aˬ, miˇ tsaˬ-ahˇ ga-iˇ-awˇ maˬ shiˇ k’oeˇ keuˆ ni, cehˇ cehˇ nuiˆ tiˬ nuiˆ teh ̭ meh. Ehˇ k’aw ̭, cehˇ cehˇ nuiˆ k’oeˇ nuiˆ shiˇ ngeh, cehˇ cehˇ nuiˆ g’awˬ mya ni paˇ myaˬ laˇ-eu meh. 25 Yawˬ ha-euˬ deh ̭-eu jeˬ-ahˇ gaˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, deh ̭-eu jeˬ-ahˇ smˬ-iˇ teh ̭-a. Miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ deh ̭ ngeh yawˬ ha-euˬ deh ̭-eu jeˬ-ahˇ muiˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ-ahˇ za teh ̭-a. 26 Ngaˬ-euˬ gaˇ mˇ maw ̭-eu tsawˇ haˬ aˬ geuˬ g’aˬ maˬ kaˬ, ngaˬ-euˬ mehˬ nah ya caw teh laˇ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˬ-euˬ zaˬ k’aˆ-aˬ, ngaˇ k’aˇ jawˇ gaˇ ya jawˇ teh ̭-a. Ngaˬ-euˬ gaˇ k’aˇ mˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ ngaˬ Da taˬ huiˬ taˬ mahˇ nehˬ teh ̭-a." 27 "Ngaˬ-euˬ nui ma shaˬ zahˬ na ̭ dui dui nya. A joˆ-ehˇ ehˇ paˬ maˬ siˬ miˇ-a. ’Aˬ da-oˇ, aˇ yamˬ heu yamˬ ngaˬ-euˬ k’oeˇ taˆ taˬ bi keuˆ le la ̭’ lehˇ ehˇ naˇ muiˬ-eu maˬ siˬ. Ehˇ k’aw ̭, heu-euˬ g’aˇ duˬ ngaˇ oe-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu ma. K’oeˇ miˇ neh, shaˬ zahˬ heu ngaˇ ya pi meh. 28 Aˬ da-oˇ, nawˬ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ bi mawˇ-awˬ." K’oeˇ ngeh, mˬ k’oeˇ taˆ dawˬ ngehˬ-awˇ ehˇ g’eh le ̭-eu, "Ngaˬ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ bi mawˇ g’aˬ-euˬ ma. Ehˇ k’aw ̭, tiˬ poˆ paˇ bi mawˇ te siˬ." 29 K’oeˇ gaˇ yaw ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ teˇ saˇ k’oeˇ saˇ-ahˇ ya gaˬ ngeh, tiˬ paˆ na deuˬ "Mˬ jeˬ jeˬ-eu nya" lehˇ ehˇ-awˇ, tiˬ paˆ na deuˬ, "Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ aˬ yaw ̭-ahˇ dawˬ ngehˬ cawˬ-eu nya" lehˇ ehˇ-eu meh. 30 Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Dawˬ k’oeˇ ngehˬ doˆ le-euˬ-aˬ, ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ maˬ ngeuˇ-a. Naw ma ̭-euˬ g’aˇ duˬ meh. 31 Nymˬ-mˇ miˇ tsaˬ heu-ahˇ yaˇ k’aˬ daˇ-eu aˇ yamˬ tsaˬ laˇ-euˬ meh. Nymˬ-mˇ miˇ tsaˬ heu-ahˇ uˆ lahˇ lu ̭-eu g’aˬ bi teh dzeh teh ̭-a. 32 Miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ ngaˬ-ahˇ k’ahˬ tuˇ ngeh, tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ ngaˇ jawˇ gaˇ laˇ ni ngaˇ jahˇ ma." 33 Aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu k’oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ aˬ jeˬ-euˬ g’aˇ duˬ shiˇ-eu lehˇ g’eh-eu gaˇ kawˆ ehˇ maw ̭-eu meh. 34 Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ehˇ-eu, "Nga ma ̭-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇ, Meˬsiˇya mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭ meh lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. Tsawˇ haˬ-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ bi k’ahˬ tuˇ teh ̭-a lehˇ nawˇ aˬ joˆ-ehˇ ehˇ nya te. Tsawˇ haˬ-euˬ Zaˬmaˇ k’oeˇ aˬ suˇ g’aˬ-a." 35 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Yaw sheh ̭-aˬ, naw ma ̭ nehˬ-ehˇ tiˬ k’ehˬ jawˇ teh ̭-a. Naw ma ̭ yaw sheh ̭ za lu ̭ ngeh, naw ma ̭ k’oeˇ taˆ yaw zahˇ maˬ bi keuˆ le ni cah tehˇ tehˬ-awˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, yaw zahˇ la ̭ k’oeˇ cah-eu tsawˇ haˬ-aˬ, yawˬ ha aˬ geu paw iˇ lu ̭-eu maˬ siˬ nya-a. 36 Yaw sheh ̭-ahˇ jah-awˬ. Naw ma ̭ yaw sheh ̭ za ngeh jawˇ, yaw sheh ̭-euˬ zaˬ pyeu ̭ laˇ teh ̭-a." Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ mawˇ gaˇ iˇ doˆ-awˇ jawˇ-iˇ-euˬ meh. 37 Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ mehˬ shi zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ k’oeˇ naˆ ni mˇ mehˬ-euˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ jah-a. 38 Aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ jah-eu k’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu Iˇsaˬyaˇ neh ehˇ taˬ-euˬ dawˬ heu dawˬ byah laˇ-eu g’aˇ duˬ pyeu ̭-eu meh. "Gaˇ kawˆ heu nga ma ̭ ja mehˬ gaˇ, jah nehˬ la ̭-eu aˬ suˇ jawˇ nmˇ. Heu-euˬ la ̭ k’oeˇ Miˬyehˇ aˬ la ̭, ahˇ lu ̭ meh lehˇ aˬ suˇ mawˇ nmˇ." 39 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ diˇ maˬ jah-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Iˇsaˬyaˇ neh heu lo ̭-ehˇ paˇ ehˇ taˬ-euˬ jaˆ-eu meh. 40 "Tsawˇ haˬ heu deuˬ nui ma g’ahˇ-awˇ, naˬ bawˇ yaw tuˇ bi tuˇ laˇ-awˇ, myaˆ nuiˆ myaˆ beh ̭ laˆ beh ̭ nehˬ-awˬ. K’oeˇ lo ̭-ehˇ maˬ jahˇ nehˬ taˬ naˇ, yaw ̭ ma ̭ myaˆ nuiˆ haw mawˇ nya-awˇ, naˬ bawˇ gaˬ nya laˇ-eu uˬ ta ̭, nui ma g’oˆ shaw nya-eu miˇ neh, ngaˇ jawˇ paw paˇ g’o ̭ k’o ̭ laˇ-awˇ, naˇ gawˇ bi yaˇ taˬ laˇ teh ̭-a." 41 Iˇsaˬyaˇ neh k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ taˬ-euˬ k’oeˇ-aˬ, Yeˬsuˇ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ya mawˇ-awˇ aˬ yaw ̭-euˬ gaˇ kawˆ ehˇ taˬ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. 42 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ la ̭ k’oeˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ-ahˇ jah-eu g’awˬ mya ni jawˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ-ahˇ maˬ bi ta ̭ ni Paˬliˬsehˇ deuˬ teh dzeh laˇ gaˇ guˆ-eu miˇneh, bya cehˆ ni maˬ ehˇ doˆ peuˬ-a. 43 Miˬyehˇ neh ciˬ poeˬ nehˬ-euˬ jeˬ-ahˇ naˆ maˬ tseˇ, tsawˇ haˬ zaˬ neh ciˬ poeˬ nehˬ-euˬ jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ geu ̭ maw ̭-eu meh. 44 Yeˬsuˇ teˇ saˇ yaw k’aˆ k’aˆ-ehˇ ehˇ-eu, "Ngaˬ-ahˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ jah-eu maˬ ngeuˇ-a. Ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-eu g’aˬ-ahˇ k’aw ̭ jah gaˇ duˇ-eu meh. 45 Ngaˬ-ahˇ mawˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ-ahˇ mawˇ gaˇ duˇ-eu meh. 46 Ngaˬ-ahˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ yaw zahˇ la ̭ k’oeˇ maˬ paˇ ya jawˇ ni, yaw sheh ̭ lo ̭-ehˇ miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ ngaˇ za ̭ le-euˬ ma. 47 Ngaˬ-euˬ dawˬ ya gaˬ-awˇ maˬ jah-eu tsawˇ haˬ-ahˇ ngaˇ yaˇ k’aˬ maˬ daˇ. Miˇ tsaˬ-ahˇ yaˇ k’aˬ daˇ le-eu lehˇ ngaˇ oe-euˬ maˬ ngeuˇ. Ka k’o ̭ le-eu lehˇ oe-euˬ ma. 48 Ngaˬ-ahˇ maˬ ha geu ̭-ehˇ ngaˬ-euˬ dawˬ-ahˇ maˬ naˇ haˬ geu ̭-eu tsawˇ haˬ-ahˇ yaˇ k’aˬ daˇ-eu g’aˬ jawˇ meh. Miˇ tsaˬ heu aˇ saˬ saˬ ngeh nah, ngaˬ neh ngehˬ dzeuˇ-euˬ dawˬ heu deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ yaˇ k’aˬ daˇ teh ̭-a. 49 Ngaˇ ehˇ-eu heu tsaˬ ma. Aˬ jeˬ miˇ neh-ehˇ naˇ, ngaˬ-euˬ nui noeˬ nui loˆ ngehˬ-eu maˬ ngeuˇ. Ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ Aˬda neh bi ngehˬ bi tmˇ la ̭-euˬ meh. 50 Aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ la ̭ k’oeˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ ahˇ meh lehˇ ngaˇ siˬ nya ma. Ngaˬ neh ngehˬ-euˬ dawˬ-aˬ, Aˬ da Miˬ yehˇ neh ngaˬ-ahˇ bi ngehˬ la ̭-euˬ dawˬ meh."

13

1 Baˬsaˬkaˬ Bawˬ-iˬ keuˆ le-eu mehˬ hu ngeh nah, aˬ yaw ̭ miˇ tsaˬ heu-ahˇ g’awˬ-iˇ-awˇ, Aˬda jawˇ gaˇ ya g’o ̭ leˇ-eu aˇ yamˬ tsaˬ laˇ-euˬ gaˇ kawˆ Yeˬsuˇ siˬ nya-eu meh. Miˇtsaˬ k’oeˇ taˆ jawˇ-eu aˬ yaw ̭-ahˇ jah-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ gaˬ-awˇ, aˇ saˬ saˬ ngeh keuˆ ni gaˬ-euˬ meh. 2 Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ ci ̭ hawˬ dzaˬ lu ̭-eu meh. Siˇmoˬ Iˇsaˬgaˬliˬoˆ-euˬ aˬ li Yuˇdaˆ-euˬ nui ma la ̭ k’oeˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ ahˬ dzaˬ maw ̭-eu nui ma Neh ̭sahˬpaˬ neh dawˆ ahˇ g’aˬ nehˬ-euˬ meh. 3 Aˬda neh Yeˬsuˇ-ahˇ baoˬ tiˬ byah ni bi ̭ taˬ-euˬ gaˇ kawˆ Yeˬsuˇ siˬ nya-eu meh. Aˬ yaw ̭ Aˬda jawˇ gaˇ neh oe-awˇ, Aˬda jawˇ gaˇ ya g’o ̭ leˇ-eu gaˇ kawˆ k’aw ̭, siˬ nya-eu meh. 4 K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ hawˬ jeh-ahˇ tuˇ-awˇ, k’oeˇ taˆ dm lu ̭-eu pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ lehˆ-awˇ, jo ̭-ahˇ paˇ jeh pa ̭-euˬ meh. 5 K’oeˇ naˇ, k’mˬ maˬ shehˇ byehˇ-ahˇ iˇ cu ̭ shehˆ ahˇ-awˇ, zaˬ lahˇ deuˬ-euˬ aˬ kuiˇ dzui ̭ nehˬ-awˇ, jo ̭-ahˇ pa ̭ taˬ-euˬ paˇ jeh neh shiˆ gui nehˬ-euˬ meh. 6 Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ jawˇ gaˇ iˇ keuˆ ngeh, heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Sahˬpaˬ-oˇ, nawˇ ngaˬ-euˬ aˬ kuiˇ dzui ̭-eu lehˇ g’eh te loˇ." 7 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ mˇ lu ̭-eu heu nawˇ nymˬ-mˇ maˬ g’oˆ shaw-a siˬ. Ehˇ k’aw ̭, ni shawˇ pehˬ siˬ nya laˇ teh ̭-a." 8 Beˬtuˆluˆ ehˇ-eu, "Nawˬ neh ngaˬ-euˬ aˬ kuiˇ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ bi dzui ̭." Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Nawˬ-euˬ aˬ kuiˇ ngaˇ maˬ ya dzui ̭ nehˬ naˇ, nawˇ ngaˬ-ahˇ maˬ paˇ ta ̭ nya meh." 9 Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, toˆ-ehˇ jeˬ maˬ-iˬ, ngaˬ-euˬ aˬ kuiˇ teh ̭-ehˇ maˬ ngeuˇ ni, aˬ la ̭ hawˇ-eu uˬ duˬ jiˇ dzui ̭ nehˬ la ̭-awˬ." 10 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Iˇ cu ̭ dzui ̭ g’aˬ-euˬ tsawˇ haˬ-aˬ, yaw shawˇ miˇ neh, aˬ kuiˇ maˬ ngeuˇ naˇ dzui ̭-eu maˬ paˇ loˬ meh. Naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ tiˬ g’aˬ maˬ ngeuˇ naˇ dawˬ tawˆ lu ̭ yaw shawˇ meh." 11 Aˬ geu g’aˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ahˬ dzaˬ-eu lehˇ g’eh-eu gaˇ kawˆ Yeˬsuˇ siˬ duˬ taˬ-euˬ miˇ neh, "Naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ tiˬ g’aˬ maˬ ngeuˇ naˇ dawˬ tawˆ lu ̭ yaw shawˇ meh" lehˇ ehˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 12 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ kuiˇ dzui ̭ nehˬ jiˇ g’aˬ ngeh, pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ paˇ dm-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ nuiˇ duˬ-ahˇ hawˬ jawˬ paˇ jawˬ leˇ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Naw ma ̭-ahˇ ngaˬ neh mˇ nehˬ-euˬ heu naw ma ̭ g’oˆ shaw ma loˇ." 13 Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ ’Saˬ laˬ-oˇ’, ’Sahˬpaˬ-oˇ’ lehˇ kuˇ-eu meh. Naw ma ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ kuˇ-eu tsaˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˇ-aˬ, naw ma ̭ kuˇ-eu lo ̭-ehˇ naw ma ̭-euˬ saˬ laˬ hawˇ-eu Sahˬpaˬ pyeu ̭-eu ma. 14 Naw ma ̭-euˬ Sahˬpaˬ hawˇ-eu naw ma ̭-euˬ saˬ laˬ pyeu ̭-eu ngaˇ-aˬ, naw ma ̭-euˬ aˬ kuiˇ dzui ̭ nehˬ g’aˬ-euˬ ma. K’oeˇ miˇ neh, naw ma ̭ k’aw ̭ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ aˬ kuiˇ dzui ̭ nehˬ-eu tsaˬ meh. 15 Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ dzaw geu ̭-awˇ mˇ nya ni, ngaˇ naw ma ̭-ahˇ mˇ mehˬ nehˬ g’aˬ-euˬ ma. 16 Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Zaˬ k’aˆ-aˬ baw leˬ naˆ maˬ tseˇ maˬ huiˬ dzehˬ-aˇ. Myawˬ k’ehˇ g’oˆ le-euˬ g’aˬ-aˬ, aˬ yaw ̭-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ naˆ maˬ tseˇ maˬ huiˬ dzehˬ-aˇ. 17 Nymˬ-mˇ, gaˇ kawˆ heu deuˬ naw ma ̭ ya siˬ g’aˬ jiˇ-euˬ meh. Siˬ nya-eu lo ̭-ehˇ mˇ naˇ, naw ma ̭ aˇ naˆ ni guiˬ lahˬ huiˬ-eu nga. 18 "Naw ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭ gaˇ kawˆ ngaˇ ehˇ lu ̭-eu maˬ ngeuˇ. Ngaˬ neh tseˇ doˆ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ ngaˇ siˬ nya ma. Ehˇ k’aw ̭, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ, ’Ngaˬ nehˬ-ehˇ g’awˬ nyoeˇ k’mˬ maˬ ta ̭-eu g’aˬ ngaˬ-ahˇ puiˬ-eu meh’ lehˇ ehˇ-eu dawˬ k’oeˇ dawˬ maˬ byah laˇ-ehˇ maˬ g’eh nya-a. 19 Aˬ diˇ aˬ maˇ pyeu ̭ laˇ ngeh jawˇ, ngaˬ neh ehˇ-euˬ lo ̭-ehˇ ngaˇ-aˬ ngaˇ law hawˇ nga lehˇ naw ma ̭ siˬ nya ni, maˬ pyeu ̭ laˇ mi naˆ-ehˇ naw ma ̭-ahˇ ehˇ k’mˬ taˬ-eu ma." 20 Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Ngaˬ neh k’ehˇ g’eh-euˬ tsawˇ haˬ-ahˇ k’aˇ ha geu ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ-ahˇ ha geu ̭ gaˇ duˇ-awˇ, ngaˬ-ahˇ k’aˇ ha geu ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ-ahˇ ha geu ̭ gaˇ duˇ-eu meh." 21 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ ngeh jawˇ, aˬ yaw ̭-euˬ nui ma shaˬ zahˬ mˇ dui dui-eu la ̭ k’oeˇ, heu lo ̭-ehˇ bya cehˆ ni ehˇ doˆ nehˬ-euˬ meh. "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma. Naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ tiˬ g’aˬ ngaˬ-ahˇ ahˬ dzaˬ teh ̭-a." 22 Zaˬ lahˇ deuˬ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ haw haw-ehˇ, aˬ yaw ̭ aˬ suˇ g’aˬ-ahˇ ehˇ maw ̭-eu maˬ siˬ lehˇ zahˬ leˇ-euˬ meh. 23 Yeˬsuˇ gaˬ-euˬ zaˬ lahˇ tiˬ g’aˬ Yeˬsuˇ-euˬ dawˬ peh nuiˇ lu ̭-eu meh. 24 Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ neh zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ la ̭ dzawˇ dzawˇ nehˬ-awˇ, "Aˬ suˇ g’aˬ-ahˇ ehˇ maw ̭ te lehˇ aˬ yaw ̭-ahˇ tiˬ poˆ naˇ haˬ-iˬ sheˇ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 25 Zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ Yeˬsuˇ dawˬ peh jiˆ tuˆ leˇ-awˇ, "Sahˬpaˬ-oˇ, aˬ suˇ g’aˬ-ahˇ ehˇ maw ̭ te" lehˇ naˇ haˬ-euˬ meh. 26 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ kaˬ muˇ yuˇ-awˇ g’awˬ nyoeˇ-ahˇ tahˬ leh ̭-awˇ bi ̭ nehˬ ma. Ngaˬ neh bi ̭ nehˬ-euˬ k’oeˇ g’aˬ-aˬ, ngaˇ ehˇ-eu k’oeˇ g’aˬ meh." K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ kaˬ muˇ yuˇ-awˇ g’awˬ nyoeˇ-ahˇ tahˬ leh ̭-awˇ, Siˇmoˬ Iˇsaˬgaˬliˬoˆ-euˬ aˬ li Yuˇdaˆ-ahˇ bi ̭-euˬ meh. 27 Kaˬ muˇ k’oeˇ-ahˇ Yuˇdaˆ yuˇ-eu nehˬ-ehˇ, Saˬdaˬ aˬ yaw ̭-euˬ la ̭ k’oeˇ uˇ leˇ-euˬ meh. "Nawˇ mˇ-eu lehˇ g’eh-eu jeˬ-ahˇ yaw kawˇ-ehˇ mˇ-awˬ" lehˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 28 Aˬ jeˬ miˇ neh Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ k’oeˇ lo ̭-eh ehˇ nehˬ-eu gaˇ kawˆ, hawˬ jawˬ jawˬ lu ̭-eu tsawˇ haˬ nui deuˬ maˬ siˬ nya-a. 29 Yuˇdaˆ-aˬ, pyuˇ pawˬ behˆ tawˬ-eu pyuˇ jeˬ hmˬ-eu g’aˬ pyeu ̭-eu miˇ neh, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ k’ehˇ-awˇ, Bawˬ-iˬ g’eh gaˇ zmˬ-eu jeˬ maˬ ngeuˇ naˇ, shaˬ zaˬ zahˬ zaˬ-ahˇ bi ̭-eu tiˬ jeˬ paˬ bi zeuˇ-iˇ-eu lehˇ ehˇ-eu paˬ lehˇ, zaˬ lahˇ tiˬ paˆ na deuˬ noeˬ-euˬ meh. 30 Yuˇdaˆ-aˬ, kaˬ muˇ k’oeˇ jeh ̭ yuˇ-awˇ doˆ-iˇ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh, sehˇ g’ahˇ ceh laˇ taˬ-euˬ meh. 31 Yuˇdaˆ doˆ-iˇ dzeuˇ ngeh, Yeˬsuˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Nymˬ-mˇ poˆ jawˇ-aˬ, Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ-ahˇ ya mawˇ teh ̭-a. Zaˬmaˇ-euˬ la ̭ k’oeˇ, Miˬyehˇ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ-ahˇ ya mawˇ teh ̭-a. 32 Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ la ̭ k’oeˇ Miˬyehˇ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ ya mawˇ-eu jeˬ ngeuˇ naˇ, Miˬyehˇ-euˬ la ̭ k’oeˇ Tsawˇhaˬ-euˬ Zaˬmaˇ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ pah mehˬ le teh ̭-a. Miˬyehˇ yaw kawˇ-ehˇ pah mehˬ le teh ̭-a. 33 Ngaˇ gaˬ-eu ngaˬ-euˬ zaˬ deuˬ-oˇ, ngaˇ naw ma ̭ nehˬ-ehˇ g’awˬ myahˇ ni maˬ paˇ ya jawˇ meh. Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ poˆ teh ̭-a. Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ-ahˇ ngaˬ neh ehˇ nehˬ-euˬ dawˬ ngaˇ naw ma ̭-ahˇ paˇ ehˇ nehˬ nyaˇ. ’Ngaˇ le-eu lehˇ g’eh-eu jawˇ duˬ-ahˇ naw ma ̭ maˬ le nya-a.’ 34 Nymˬ-mˇ ngaˇ naw ma ̭-ahˇ zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ yaw shui ̭ bi ̭ ya ̭-eu ma. Tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ gaˬ-awˬ. Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ gaˬ gaˇ duˇ ni, naw ma ̭ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ ya gaˬ meh. 35 Naw ma ̭ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ gaˬ-eu jeˬ ahˇ naˇ, naw ma ̭ ngaˬ-euˬ zaˬ lahˇ ngaˇ lehˇ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ siˬ nya teh ̭-a." 36 Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ nawˇ aˬ gaˇ le-eu lehˇ g’eh te." Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ le-eu lehˇ g’eh gaˇ nawˇ nymˬ-mˇ mi naˆ-ehˇ maˬ caw teh laˇ nya-a siˬ. Ehˇ k’aw ̭, aˬ kaˇ caw teh laˇ nya teh ̭-a." 37 Beˬtuˆluˆ ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, aˬ jeˬ miˇ neh ngaˇ nawˬ-euˬ mehˬ nah nymˬ-mˇ mi naˆ-ehˇ maˬ caw teh laˇ nya ta. Ngaˇ nawˬ-euˬ g’aˇ duˬ shiˇ dah peuˬ ma." 38 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Nawˇ ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ aˬ diˇ aˬ maˇ shiˇ dah peuˬ ma loˇ. Ngaˇ nawˬ-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma. Ya poeˇ maˬ doeˇ laˇ mi naˆ-ehˇ, ngaˬ-ahˇ maˬ siˬ lehˇ smˬ poˆ keuˆ ni nawˇ pyehˇ teh ̭-a."

14

1 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Naw ma ̭ nui ma shaˬ zahˬ taˬ mˇ. Miˬyehˇ-ahˇ jah-awˇ, ngaˬ-ahˇ k’aw ̭ jah-awˬ. 2 Ngaˬ Da-euˬ nymˇ-ahˇ jawˇ k’aˇ za gahˬ meh. Ngaˇ naw ma ̭ g’aˇ duˬ jawˇ zaˇ laˆ saˆ leˇ ma. Jawˇ k’aˇ maˬ za law nmˇ-aˬ, maˬ za-a lehˇ ngaˇ dawˇ coe ni ehˇ ma. 3 Ngaˇ jawˇ zaˇ laˆ saˆ leˇ g’aˬ ngeh, naw ma ̭-ahˇ paˇ sheuˬ laˬ le-awˇ, ngaˬ nehˬ-ehˇ bi jawˇ laˇ ma. 4 Ngaˇ le-eu lehˇ g’eh-eu jawˇ duˬ k’oeˇ tsahˇ-ahˇ le-eu gaˇ ma naw ma ̭ siˬ nya meh." 5 Toˇmaˆ ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, nawˇ aˬ gaˇ le-eu lehˇ g’eh-eu nga ma ̭ maˬ siˬ nya nya. Nawˇ le-eu jawˇ duˬ k’oeˇ tsahˇ-ahˇ le-eu gaˇ ma nga ma ̭ aˬ joˆ-ehˇ siˬ nya nmˇ." 6 Toˇmaˆ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˇ-aˬ, gaˇ ma pyeu ̭-eu ma. Yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ hawˇ-eu sa ̭ laˇ deh ̭-eu jeˬ k’aw ̭ pyeu ̭-eu ma. Ngaˬ-ahˇ maˬ g’oe naˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ Aˬda jawˇ gaˇ ma le keuˆ nya-a. 7 Nymˬ-mˇ ngaˇ aˬ suˇ g’aˬ pyeu ̭-eu naw ma ̭ siˬ duˬ-euˬ miˇ neh, ngaˬ Da aˬ suˇ g’aˬ pyeu ̭-eu siˬ duˬ teh ̭-a. Iˬ nah ta ̭ naˇ, naw ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ yaw muiˬ paˬ-ehˇ siˬ duˬ mawˇ duˬ g’aˬ-euˬ meh." 8 Piˇliˇpuˆ ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, nga ma ̭-ahˇ Aˬda bi mawˇ la ̭-awˬ. Aˬ yaw ̭-ahˇ ya mawˇ naˇ, nga ma ̭ nui k’ahˇ shiˇ ma." 9 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ naw ma ̭ nehˬ-ehˇ heu myah ni jawˇ keuˆ la ̭-euˬ k’aw ̭, Piˇliˇpuˆ nawˇ ngaˬ-ahˇ maˬ siˬ nya nga siˬ laˬ. Ngaˬ-ahˇ k’aˇ ya mawˇ-euˬ tsawˇ haˬ-aˬ, Aˬda-ahˇ ya mawˇ-euˬ gaˇ duˇ meh. ’Nga ma ̭-ahˇ Aˬda bi mawˇ la ̭’ lehˇ aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ te. 10 Aˬda-euˬ la ̭ k’oeˇ ngaˇ jawˇ-awˇ, ngaˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ Aˬda jawˇ meh lehˇ Piˇliˇpuˆ nawˇ maˬ jah te loˇ. Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ ehˇ-eu dawˬ heu deuˬ-aˬ, ngaˬ-euˬ nui noeˬ ehˇ-eu maˬ ngeuˇ. Ngaˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ jawˇ lu ̭-eu Aˬda gaˇ mˇ lu ̭-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 11 Aˬda-euˬ la ̭ k’oeˇ ngaˇ jawˇ-awˇ, ngaˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ Aˬda jawˇ meh lehˇ ngaˇ ehˇ gaˇ naw ma ̭ jah-awˬ. Toˆ-ehˇ maˬ ngeuˇ naˇ k’aw ̭, ngaˬ neh mˇ-euˬ gaˇ deuˬ baˬ da neh jah-awˬ. 12 Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Ngaˬ-ahˇ k’aˇ jah-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ neh mˇ-euˬ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu gaˇ deuˬ mˇ teh ̭-a. Ngaˬ neh mˇ-euˬ gaˇ deuˬ myaˆ maˬ tseˇ aˬ yaw ̭ mˇ huiˬ g’eh teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˇ-aˬ, Aˬda jawˇ gaˇ ya g’o ̭ leˇ meh. 13 Zaˬmaˇ la ̭ k’oeˇ Aˬda-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ ya mawˇ ni, naw ma ̭ ngaˬ-euˬ tsawˇ myahˇ la ̭ k’oeˇ k’aˇ shaˇ-eu yawˬ jeˬ na lu ̭ ngaˇ mˇ byah nehˬ ma. 14 Naw ma ̭ ngaˬ-euˬ tsawˇ myahˇ la ̭ k’oeˇ ngaˬ-ahˇ k’aˇ shaˇ-eu jeˬ ngaˇ mˇ byah nehˬ ma. 15 "Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ gaˬ naˇ, ngaˬ neh bi ̭-euˬ dawˬ deuˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭ teh ̭-a. 16 Ngaˇ Aˬda-ahˇ shaˇ-awˇ, naw ma ̭ nehˬ-ehˇ aˬ myah lu ̭ bi jawˇ-eu g’aˇ duˬ Caw ba-eu g’aˬ bi bi ̭ le ̭ ma. 17 Aˬ yaw ̭-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ gaˇ kawˆ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ pah mehˬ-eu g’aˬ pyeu ̭-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ meh. Miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ nui ma la ̭ k’oeˇ maˬ ha geu ̭ nya-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ siˬ maˬ mawˇ nya-a. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ siˬ nya meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ naw ma ̭ nehˬ-ehˇ jawˇ-awˇ, naw ma ̭-euˬ nui ma la ̭ k’oeˇ uˇ-eu meh. 18 "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ muˇ coe aˬ nmˇ lo ̭-ehˇ byehˇ dzeh-awˇ bi shaˬ ya ̭-eu maˬ ngeuˇ. Naw ma ̭ jawˇ gaˇ paˇ g’o ̭ le ma. 19 Tiˬ k’ehˬ tiˬ yamˬ la ̭ k’oeˇ, miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ ngaˬ-ahˇ maˬ paˇ ya mawˇ meh. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ ya mawˇ teh ̭-a. Ngaˇ deh ̭-eu baˬ da neh, naw ma ̭ k’aw ̭ ya deh ̭ teh ̭-a. 20 Aˇ nah k’oeˇ nah keuˆ le ngeh, ngaˇ ngaˬ Da-euˬ la ̭ k’oeˇ jawˇ-eu gaˇ kawˆ hawˇ-eu, ngaˇ naw ma ̭-euˬ la ̭ k’oeˇ jawˇ-eu lo ̭-ehˇ naw ma ̭ k’aw ̭ ngaˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ jawˇ-eu gaˇ kawˆ, naw ma ̭ ya siˬ duˬ teh ̭-a. 21 Ngaˬ neh bi ̭-euˬ dawˬ-ahˇ ya gaˬ-euˬ lo ̭-ehˇ naˇ haˬ geu ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ-ahˇ gaˬ-eu tsawˇ haˬ meh. Ngaˬ-ahˇ k’aˇ gaˬ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ ngaˬ Da gaˬ teh ̭-a. Ngaˇ k’aw ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ gaˬ-awˇ, ngaˇ aˬ suˇ g’aˬ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ a yaw ̭-ahˇ bi siˬ bi mawˇ ma." 22 (Yuˇdaˆ Iˇsaˬgaˬliˬoˆ maˬ ngeuˇ-eu) Yuˇdaˆ ehˇ-eu, "Sahˬpaˬ-oˇ, nawˇ aˬ suˇ g’aˬ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ nga ma ̭-ahˇ bi siˬ bi mawˇ la ̭-awˇ, miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ-ahˇ-aˬ, maˬ bi siˬ maˬ bi mawˇ lehˇ ehˇ-eu teu, aˬ joˆ-ehˇ pyeu ̭ nya ta." 23 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˬ-ahˇ gaˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ neh mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭ teh ̭-a. K’oeˇ lo ̭-ehˇ naˇ haˬ geu ̭-eu tsawˇ haˬ-ahˇ ngaˬ Da gaˬ-awˇ, ngaˬ Da nga nya ̭ aˬ yaw ̭-euˬ nui ma la ̭ k’oeˇ jawˇ le ma. 24 Ngaˬ-ahˇ maˬ gaˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ neh mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ dawˬ deuˬ-ahˇ maˬ naˇ haˬ geu ̭-a. Naw ma ̭ ya gaˬ-euˬ ngaˬ neh mehˬ-euˬ tsoˆ-euˬ dawˬ k’oeˇ deuˬ-aˬ, ngaˬ-euˬ nui noeˬ ngehˬ-euˬ dawˬ maˬ ngeuˇ. Ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ Aˬda-euˬ dawˬ meh. 25 "Ngaˇ naw ma ̭ nehˬ-ehˇ jawˇ lu ̭ ngeh, dawˬ heu deuˬ naw ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ taˬ-euˬ ma. 26 Aˬda k’ehˇ g’eh le ̭-eu lehˇ g’eh-eu Caw ba-eu g’aˬ pyeu ̭-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ-aˬ, naw ma ̭-ahˇ yawˬ jeˬ na lu ̭ mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ la ̭-awˇ, ngaˬ neh ehˇ taˬ ya ̭-euˬ dawˬ deuˬ-ahˇ naw ma ̭ noeˬ mawˇ ni caw ba nehˬ la ̭ teh ̭-a. 27 "Ngaˬ neh naw ma ̭-ahˇ bi ̭ taˬ ya ̭-euˬ jeˬ-aˬ, nui saˇ o ̭-eu jeˬ pyeu ̭-eu ma. Ngaˇ nui saˇ o ̭-eu jeˬ bi ̭-eu-aˬ, miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ nui saˇ o ̭-eu jeˬ bi ̭ gaˇ maˬ duˇ. Naw ma ̭ nui ma shaˬ zahˬ taˬ mˇ. Taˬ guˆ. 28 ’Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ byehˇ ya ̭-euˬ k’aw ̭, tiˬ poˆ paˇ oe ma’ lehˇ, naw ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ g’aˬ-euˬ ma. Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ gaˬ law nmˇ-aˬ, ngaˇ Aˬda jawˇ gaˇ g’o ̭ leˇ ngeh, naw ma ̭ laˬ k’aˬ cehˇ teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-aˬ, ngaˇ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ mahˇ dzehˬ-eu meh. 29 Aˇ yamˬ k’oeˇ keuˆ le ngeh naw ma ̭ jah zi ̭ ni, aˇ yamˬ maˬ keuˆ le mi naˆ-ehˇ naw ma ̭-ahˇ ngaˇ nymˬ-mˇ neh ehˇ k’mˬ taˬ-eu ma. 30 Ngaˇ naw ma ̭ nehˬ-ehˇ ngehˬ cawˬ ngehˬ cawˬ-ehˇ jawˇ-eu aˇ yamˬ maˬ paˇ jaˆ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, miˇ tsaˬ-ahˇ uˆ lahˇ-eu g’aˬ oe lu ̭ meh. Aˬ yaw ̭-aˬ, ngaˬ-ahˇ maˬ zuiˆ g’aˬ nya-a. 31 Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ Aˬda-ahˇ gaˬ-eu gaˇ kawˆ siˬ nya-eu tsaˬ meh. K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ neh ngaˬ-ahˇ dawˬ k’aˇ bi ̭ taˬ-euˬ yawˬ jeˬ na lu ̭ ngaˇ mˇ-eu ma. "Zoˬ-awˬ. Jawˇ duˬ heu tsahˇ-ahˇ neh aˬ dui ma ̭ doˆ-iˇ kaˇ-euˇ."

15

1 Ngaˇ-aˬ, maˇ maˇ ni g’eh-eu aˬ ga ̭ ciˇ ni ma. Ngaˬ Da-aˬ, aˬ ga ̭ yaˇ kmˇ-ahˇ bo saˆ-eu g’aˬ meh. 2 Aˇ siˬ maˬ siˬ le-eu ngaˬ-euˬ uˬ la ̭ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ deuˆ cuˬ dzeh jiˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, aˇ siˬ siˬ le-eu uˬ la ̭ deuˬ-ahˇ-aˬ, bi siˬ dzehˬ le-eu g’aˇ duˬ, uˬ pyaˬ daw nehˬ-eu meh. 3 Ngaˬ neh mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ dawˬ deuˬ baˬ da neh, naw ma ̭ muiˬ laˇ shawˇ laˇ g’aˬ-euˬ meh. 4 Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ tso ̭ tsa ̭ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ tso ̭ tsa ̭-awˬ. Uˬ la ̭-aˬ, baw duˆ-ahˇ maˬ tso ̭ tsa ̭ naˇ aˇ siˬ maˬ siˬ le nya-eu lo ̭-ehˇ, naw ma ̭ k’aw ̭, ngaˬ-ahˇ maˬ tso ̭ tsa ̭ naˇ, aˇ siˬ maˬ siˬ le nya-a. 5 "Ngaˇ-aˬ, aˬ ga ̭ ciˇ ni ma. Naw ma ̭-aˬ, uˬ pyaˬ uˬ la ̭ meh. Ngaˬ-ahˇ tso ̭ tsa ̭-awˇ, ngaˇ k’aw ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ tso ̭ tsa ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, aˇ siˬ g’awˬ mya ni siˬ le-eu meh. Ngaˬ-ahˇ maˬ tso ̭ tsa ̭ naˇ, naw ma ̭ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ jahˇ nya-a. 6 Ngaˬ-ahˇ maˬ k’aˇ tso ̭ tsa ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, uˬ la ̭ bi deuˆ tsehˆ dzeh-awˇ koˆ-iˇ gaˇ duˇ teh ̭-a. K’oeˇ lo ̭-ehˇ g’eh-eu uˬ la ̭ deuˬ-ahˇ g’oˆ uiˬ-awˇ, miˬ dzaˬ jehˆ bymˇ-ahˇ ba ̭ ahˇ-awˇ bi puiˆ dzaˬ jiˇ teh ̭-a. 7 Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ tso ̭ tsa ̭-awˇ, ngaˬ-euˬ dawˬ naw ma ̭-ahˇ tso ̭ tsa ̭ taˬ naˇ, naw ma ̭ k’aˇ shaˇ maw ̭-eu jeˬ shaˇ-awˬ. K’aˇ shaˇ-eu jeˬ za teh ̭-a. 8 Naw ma ̭ aˇ siˬ siˬ dui dui le gaˇ haw-awˇ, ngaˬ Da-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ-ahˇ aˬ cawˬ ya mawˇ teh ̭-a. K’oeˇ ngeh jawˇ, naw ma ̭ ngaˬ-euˬ zaˬ lahˇ pyeu ̭ laˇ-euˬ meh lehˇ ehˇ nya meh. 9 Aˬda ngaˬ-ahˇ gaˬ-eu lo ̭-ehˇ, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ gaˬ-eu ma. Ngaˬ-euˬ g’oeˇ-eu gaˬ-eu jeˬ la ̭ k’oeˇ jawˇ-awˬ. 10 Ngaˬ Da-euˬ dawˬ-ahˇ ngaˇ naˇ haˬ geu ̭-awˇ, ngaˬ Da-euˬ g’oeˇ-eu gaˬ-eu jeˬ la ̭ k’oeˇ ngaˇ jawˇ-eu lo ̭-ehˇ, naw ma ̭ ngaˬ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭ naˇ, ngaˬ-euˬ g’oeˇ-eu gaˬ-eu jeˬ la ̭ k’oeˇ naw ma ̭ jawˇ teh ̭-a. 11 Ngaˬ-euˬ laˬ k’aˬ cehˇ-eu jeˬ naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ ahˇ-awˇ, naw ma ̭ laˬ k’aˬ cehˇ-eu jeˬ byah laˇ ni, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu ma. 12 Naw ma ̭-ahˇ dawˬ heu dawˬ bi ̭-eu ma. Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ gaˬ-eu lo ̭-ehˇ, naw ma ̭ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ gaˬ-awˬ. 13 Yawˬ ha-euˬ cawˬ g’aˇ duˬ shiˇ dah nehˬ-eu naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ-eu g’oeˇ-eu gaˬ-eu jeˬ maˬ paˇ jaˆ meh. 14 Ngaˬ neh dawˬ bi ̭ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ naw ma ̭ mˇ naˇ, naw ma ̭ ngaˬ-euˬ cawˬ ma. 15 Aˬ kaˇ naˇ, ngaˇ naw ma ̭-ahˇ zaˬ k’aˆ lehˇ maˬ paˇ kuˇ ma. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, zaˬ k’aˆ-aˬ, yawˬ ha-euˬ baw leˬ aˬ jeˬ mˇ lu ̭-eu gaˇ kawˆ maˬ siˬ nya-a. Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ ngaˬ-euˬ cawˬ lehˇ kuˇ ma. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˬ Da neh k’aˇ ehˇ nehˬ la ̭-euˬ jeˬ naw ma ̭-ahˇ ngaˇ dzawˇ nehˬ g’aˬ jiˇ-euˬ ma. 16 Naw ma ̭ neh ngaˬ-ahˇ tseˇ geu ̭-euˬ maˬ ngeuˇ-a. Ngaˬ neh naw ma ̭-ahˇ tseˇ doˆ-euˬ ma. Naw ma ̭ iˇ-awˇ zi ̭-eu gmˬ-eu aˇ siˬ g’awˬ mya ni siˬ le-eu g’aˇ duˬ tseˇ doˆ-euˬ ma. K’oeˇ ngeh jawˇ, ngaˬ-euˬ tsawˇ myahˇ la ̭ k’oeˇ naw ma ̭ k’aˇ shaˇ-eu jeˬ, Aˬda naw ma ̭-ahˇ bi ̭ nehˬ la ̭ teh ̭-a. 17 Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ bi ̭-euˬ dawˬ-aˬ, heu lo ̭-ehˇ ma. Naw ma ̭ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ gaˬ-awˬ. 18 "Miˇ tsaˬ zaˬ naw ma ̭-ahˇ muiˇ laˇ ngeh, naw ma ̭-ahˇ maˬ muiˇ mi naˆ-ehˇ ngaˬ-ahˇ jeˬ huˬ muiˇ-euˬ meh lehˇ siˬ nya-awˬ. 19 Naw ma ̭ miˇ tsaˬ heu-ahˇ ta ̭ naˇ, miˇ tsaˬ heu naw ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lo ̭-ehˇ gaˬ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, miˇ tsaˬ heu-euˬ la ̭ k’oeˇ neh naw ma ̭-ahˇ ngaˇ tseˇ doˆ g’aˬ-euˬ ma. Miˇ tsaˬ heu-ahˇ naw ma ̭ maˬ paˇ ta ̭ meh. K’oeˇ miˇ neh, miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ naw ma ̭-ahˇ muiˇ-eu meh. 20 ’Baw leˬ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ-eu zaˬ k’aˆ maˬ jawˇ-a’ lehˇ ngaˬ neh naw ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ taˬ ngehˇ. Aˬ yaw ̭ ma ̭ ngaˬ-ahˇ k’ehˬ nehˬ k’aˆ nehˬ la ̭-euˬ-aˬ, naw ma ̭-ahˇ k’aw ̭ k’ehˬ nehˬ k’aˆ nehˬ la ̭ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭ ngaˬ neh mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭ naˇ, naw ma ̭ neh mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-euˬ dawˬ-ahˇ k’aw ̭ naˆ haˬ geu ̭ teh ̭ -a. 21 Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ ngaˬ-euˬ tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭ ma ̭ naw ma ̭-ahˇ k’ehˬ nehˬ k’aˆ nehˬ la ̭ teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˬ-ahˇ aˬ suˇ g’aˬ neh k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ siˬ nya-a. 22 Ngaˇ oe-awˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ maˬ ehˇ mehˬ le law nmˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ iˬ baˇ maˬ ahˇ lehˇ ehˇ nya teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, nymˬ-mˇ poˆ jawˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ neh mˇ-euˬ jeˬ iˬ baˇ ahˇ teh ̭-a lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ duˇ-aˬ lehˇ maˬ paˇ pyehˇ nya meh. 23 Ngaˬ-ahˇ muiˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ Da-ahˇ k’aw ̭ muiˇ gaˇ duˇ-eu meh. 24 Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ mˇ haw-euˬ gaˇ heu deuˬ aˬ yaw ̭ ma ̭ jawˇ gaˇ ngaˇ maˬ mˇ-euˬ law nmˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ iˬ baˇ maˬ ahˇ-aˇ. Ehˇ k’aw ̭, ngaˬ neh mˇ-euˬ gaˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ya mawˇ-awˇ, ngaˬ-ahˇ maˬ ehˇ, ngaˬ Da-ahˇ maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ muiˇ-eu meh. 25 Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇ, ’Gaˇ kawˆ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ jaˆ gaˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ngaˬ-ahˇ muiˇ-eu meh’ lehˇ ehˇ taˬ-euˬ jaˆ-eu miˇ neh, k’oeˇ lo ̭-ehˇ maˬ pyeu ̭ laˇ-ehˇ maˬ g’eh nya-a. 26 "Caw ba-eu g’aˬ oe teh ̭-a. Aˬ yaw ̭-aˬ, Miˬyehˇ gaˇ kawˆ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ bi siˬ bi mawˇ le-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu, Aˬda jawˇ gaˇ neh oe-euˬ Yaw sahˇ Miˬyehˇ meh. Aˬda jawˇ gaˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ ngaˇ bi oe-awˇ, ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ saˇ kiˇ kamˬ teh ̭-a. 27 Naw ma ̭ k’aw ̭, aˇ dahˬ beh ngeh neh ngaˬ nehˬ-ehˇ jawˇ-euˬ miˇ neh, ngaˬ-euˬ g’aˇ duˬ saˇ kiˇ kamˬ teh ̭-a.

16

1 "Naw ma ̭ jah-eu jeˬ-ahˇ maˬ ya byehˇ dzeh ni, ngaˇ naw ma ̭-ahˇ heu lo ̭ehˇ ehˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu ma. 2 Naw ma ̭-ahˇ Yuˇdaˆ tawˇ haˬ-euˬ uˬ duˬ tahˬ nymˇ-ahˇ maˬ bi ta ̭ ni teh dzeh nehˬ la ̭ teh ̭-a. Naw ma ̭-ahˇ seh ̭-eu k’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ nui k’ahˇ mˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu ma lehˇ, naw ma ̭-ahˇ seh ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ noe-eu aˇ nah keuˆ le teh ̭-a. 3 Aˬda-ahˇ maˬ ehˇ, ngaˬ-ahˇ maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ siˬ nya-eu miˇ neh, naw ma ̭-ahˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ k’ehˬ nehˬ la ̭ teh ̭-a. 4 Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ naw ma ̭-ahˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ k’ehˬ nehˬ k’aˆ nehˬ la ̭-eu aˇ yamˬ keuˆ le ngeh, k’oeˇ lo ̭-ehˇ keuˆ le teh ̭-a lehˇ ngaˬ neh naw ma ̭-ahˇ ehˇ taˬ-euˬ gaˇ naw ma ̭ bi noeˬ mawˇ-eu g’aˇ duˬ, ngaˇ naw ma ̭-ahˇ na ̭ ngeh neh heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-eu ma." Naw ma ̭ ngaˬ-euˬ zaˬ lahˇ pyeu ̭ laˇ beh beh ngeh, gaˇ kawˆ heu naw ma ̭-ahˇ ngaˇ maˬ ehˇ nehˬ-aˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, naw ma ̭ nehˬ-ehˇ ngaˬ-euˬ g’awˇ mawˇ jawˇ-euˬ ma. 5 Nymˬ-mˇ-aˬ, ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ jawˇ gaˇ ngaˇ g’o ̭ leˇ-eu lehˇ g’eh-eu ma. Ehˇ k’aw ̭, ’Nawˇ aˬ gaˇ iˇ-eu g’eh te’ lehˇ, naw ma ̭ tiˬ g’aˬ-iˬ ngaˬ-ahˇ maˬ naˇ haˬ-a. 6 Gaˇ kawˆ heu deuˬ naw ma ̭-ahˇ ngaˇ ehˇ nehˬ-euˬ miˇ neh, naw ma ̭ nui ma shaˬ zahˬ mˇ lu ̭ meh. 7 Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ-eu ma. Ngaˇ g’o ̭ leˇ-eu-aˬ, naw ma ̭ g’aˇ duˬ muiˬ dzehˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˇ maˬ g’o ̭ leˇ naˇ, Caw ba-eu g’aˬ naw ma ̭ jawˇ gaˇ maˬ oe nya-a. Ngaˇ g’o ̭ leˇ naˇ, caw ba-eu g’aˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭ ma. 8 Aˬ yaw ̭ oe ngeh, iˬ baˇ gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, Miˬyehˇ yaˇ k’aˬ daˇ-eu gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ jah lehˬ-eu meh lehˇ aˬ yaw ̭ saˇ kiˇ kamˬ teh ̭-a. 9 Iˬ baˇ gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ ma ̭ jah lehˬ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ ngaˬ-ahˇ maˬ jah-a. 10 Yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ ma ̭ jah lehˬ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˇ Aˬda jawˇ gaˇ g’o ̭ leˇ-awˇ naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ paˇ ya mawˇ meh. 11 Yaˇ k’aˬ daˇ-eu gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ ma ̭ jah lehˬ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, miˇ tsaˬ-ahˇ uˆ lahˇ-eu g’aˬ yaˇ k’aˬ daˇ-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ g’aˬ-euˬ meh. 12 "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ paˬ-ehˇ g’eh-eu g’awˬ mya ni jaˆ te siˬ. Ehˇ k’aw ̭, nymˬ-mˇ naw ma ̭-euˬ nui ma la ̭ k’oeˇ maˬ g’oˆ taˬ jiˇ coeˇ-a. 13 Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ gaˇ kawˆ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ pah mehˬ le-eu g’aˬ pyeu ̭-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ oe ngeh, yaw tsaˬ yaw dawˇ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ naw ma ̭ siˬ nya laˇ ni aˬ yaw ̭ sheuˬ mehˬ la ̭ teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ aˇ, aˬ yaw ̭-euˬ nui noeˬ nui loˆ maˬ ngehˬ maˬ tmˇ-ehˇ, Aˬda neh k’aˇ ehˇ nehˬ-euˬ jeˬ naw ma ̭-ahˇ dzawˇ nehˬ-awˇ, mehˬ hu paw pyeu ̭ laˇ-eu lehˇ g’eh-eu gaˇ kawˆ deuˬ ehˇ mehˬ la ̭ teh ̭-a. 14 Ngaˬ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ doˆ laˇ ni aˬ yaw ̭ mˇ teh ̭-a. 15 Ngaˬ Da k’aˇ jaˆ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ ngaˬ-euˬ ma. K’oeˇ miˇ neh, Yaw sahˇ Miˬyehˇ-aˬ, ngaˬ neh k’aˇ bi ̭ nehˬ-euˬ dawˬ deuˬ yuˇ-awˇ, naw ma ̭-ahˇ paˇ ehˇ nehˬ le teh ̭-a lehˇ, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ ehˇ-eu ma. 16 "Tiˬ k’ehˬ g’eh naˇ, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ maˬ paˇ ya mawˇ-aˇ. Tiˬ k’ehˬ paˇ g’eh naˇ, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ paˇ ya mawˇ teh ̭-a." 17 Zaˬ lahˇ deuˬ yaw kaˬ ja-eu, "Aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ maw ̭-eu nga. Tiˬ k’ehˬ g’eh naˇ aˬ dui ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ paˇ ya mawˇ-ehˇ, tiˬ k’ehˬ paˇ g’eh naˇ, aˬ dui ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ paˇ ya mawˇ teh ̭-a lehˇ ehˇ-eu meh. ’Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˬ Da jawˇ gaˇ ngaˇ g’o ̭ leˇ ma’ lehˇ k’aw ̭ paˇ ehˇ-eu meh. 18 ’Tiˬ k’ehˬ g’eh naˇ’ lehˇ ehˇ-eu teu aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ-eu nga. Aˬ yaw ̭ aˬ jeˬ ehˇ maw ̭-eu maˬ g’oˆ shaw nya nya." 19 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ naˇ haˬ maw ̭-eu Yeˬsuˇ siˬ nya-eu miˇ neh, heu lo ̭-ehˇ ehˇ k’o ̭ nehˬ-euˬ meh. "Tiˬ k’ehˬ g’eh naˇ naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ maˬ paˇ ya mawˇ-ehˇ, tiˬ k’ehˬ paˇ g’eh naˇ, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ paˇ ya mawˇ teh ̭-a lehˇ ngaˇ ehˇ-eu ma. Ngaˇ aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ maw ̭-eu nga lehˇ naw ma ̭ yaw kaˬ ja naˇ haˬ lu ̭-eu maˬ ngeuˇ loˇ. 20 Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ dawˇ coe ni ehˇ-eu ma. Naw ma ̭ myaˆ biˇ doˆ le-eu uˬ ta ̭, tsawˇ ngoeˇ k’aw ̭ ya ngoeˇ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, miˇ k’ahˬ zaˬ deuˬ laˬ k’aˬ cehˇ teh ̭-a. Naw ma ̭ nui ma shaˬ zahˬ ya mˇ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ neh noeˬ shaˬ-euˬ jeˬ k’oeˇ, laˬ k’aˬ cehˇ-eu jeˬ paˇ pyeu ̭ laˇ teh ̭-a. 21 Zaˬ miˬ zaˬ tiˬ g’aˬ zaˬ baw-eu lehˇ g’eh ngeh, shaˬ zahˬ ya mˇ-eu aˇ yamˬ keuˆ le-euˬ miˇ neh noeˬ shaˬ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, zaˬ ciˬ doˆ le ̭ g’aˬ ngeh, shaˬ zahˬ na ̭-eu jeˬ-ahˇ ngehˇ jiˇ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, zaˬ tiˬ g’aˬ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ deh ̭ doˆ le-euˬ miˇ neh, aˬ yaw ̭ laˬ k’a ̭ cehˇ-eu meh. 22 Naw ma ̭ k’aw ̭, k’oeˇ gaˇ duˇ-eu meh. Nymˬ-mˇ naw ma ̭ ya noeˬ shaˬ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ paˇ haw mawˇ le ngeh, naw ma ̭ laˬ k’aˬ cehˇ dui dui teh ̭-a. K’oeˇ ngeh jawˇ, naw ma ̭ laˬ k’aˬ cehˇ-eu jeˬ-ahˇ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ paˇ lu doˆ geu ̭ g’eh nya-aˇ. 23 "Aˇ nah k’oeˇ nah keuˆ le ngeh, naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ paˇ shaˇ-aˇ. Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Ngaˬ-euˬ tsawˇ myahˇ la ̭ k’oeˇ naw ma ̭ k’aˇ shaˇ-eu jeˬ-ahˇ, Aˬda bi ̭ nehˬ la ̭ teh ̭-a. 24 Iˬ nah keuˆ ni, ngaˬ-euˬ tsawˇ myahˇ la ̭ k’oeˇ naw ma ̭ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ shaˇ-aˬ siˬ. Naw ma ̭ laˬ k’aˬ cehˇ-eu jeˬ tiˬ byah tiˬ lo ̭ za ni shaˇ-awˬ. Shaˇ naˇ za teh ̭-a." 25 "Ngaˇ yaw jeˬ ma jeˬ ja ja-ehˇ, gaˇ kawˆ heu deuˬ naw ma ̭-ahˇ mehˬ nehˬ-euˬ ma. Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ yaw jeˬ ma jeˬ maˬ paˇ ja ni, Aˬda gaˇ kawˆ naw ma ̭-ahˇ dawˇ coe ni ya ehˇ nehˬ-eu aˇ nah keuˆ le teh ̭-a. 26 Aˇ nah k’oeˇ nah keuˆ le ngeh, naw ma ̭ ngaˬ-euˬ tsawˇ myahˇ la ̭ k’oeˇ Aˬda-ahˇ shaˇ teh ̭-a. Naw ma ̭-euˬ dah zaˇ ngaˇ aˬ yaw ̭-ahˇ shaˇ-eu maˬ paˇ loˬ meh. 27 Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ gaˬ-awˇ, Miˬyehˇ jawˇ gaˇ neh oe-euˬ meh lehˇ jah-eu miˇ neh, Aˬda naw ma ̭-ahˇ gaˬ-eu meh. 28 Ngaˇ Aˬda jawˇ gaˇ neh oe-awˇ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ oe-euˬ ma. Nymˬ-mˇ ngaˇ miˇ tsaˬ heu-ahˇ byehˇ ya ̭-awˇ, Aˬda jawˇ gaˇ g’o ̭ leˇ ma." 29 K’oeˇ ngeh, zaˬ lahˇ deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Nymˬ-mˇ poˆ jawˇ-aˬ, nawˇ yaw jeˬ ma jeˬ maˬ paˇ ja mehˬ ni dawˇ coe ni ngehˬ-eu tmˇ-eu meh. 30 Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ dawˬ maˬ ngehˬ doˆ laˇ mi naˆ-ehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ nui ma la ̭ k’oeˇ k’aˇ noeˬ lu ̭-eu yawˬ jeˬ na lu ̭ nawˇ siˬ nya meh lehˇ, nymˬ-mˇ nga ma ̭ siˬ duˬ-eu ma." 31 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Naw ma ̭ nymˬ-mˇ jah duˬ g’aˬ maˬ loˇ. 32 Naw ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭ bi teh byaˆ jiˇ-awˇ, yawˬ ha-euˬ nymˇ-ahˇ yawˬ ha cehˆ g’o ̭ jiˇ-awˇ, ngaˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ byehˇ dzeh ya ̭-eu aˇ yamˬ keuˆ le lu ̭ meh. Aˇ yamˬ k’oeˇ aˬ diˇ keuˆ le taˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, ngaˇ-aˬ, tiˬ g’aˬ teh ̭ maˬ ngeuˇ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Aˬda ngaˬ nehˬ-ehˇ jawˇ ma. 33 Ngaˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ naw ma ̭ nui saˇ o ̭-eu jeˬ za nya ni, naw ma ̭-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu ma. Miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ, k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ naw ma ̭ ya daˬ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, tiˬ paw ̭-iˬ taˬ guˆ. Miˇ tsaˬ heu-ahˇ ngaˇ g’aˬ leˇ-euˬ ma."

17

1 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ngehˬ g’aˬ tmˇ g’aˬ ngeh, mˬ paw g’awˇ leuˇ-awˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. "Aˬda-oˇ, aˇ yamˬ keuˆ le-euˬ meh. Zaˬ maˇ baˬ da neh nawˬ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ-ahˇ aˬ cawˬ mawˇ nya ni, nawˬ-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ bi ̭ la ̭-awˬ. 2 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, nawˬ neh aˬ yaw ̭-ahˇ k’aˇ a nehˬ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ aˬ yaw ̭ bi ̭ nya ni, miˇ tsaˬ tsawˇ jeuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ k’oeˇ taˆ aˬ yaw ̭-ahˇ nawˇ baoˬ bi ̭ taˬ-euˬ meh. 3 Nawˇ tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ maˇ maˇ ni Miˬyehˇ meh lehˇ siˬ nya-awˇ, nawˬ neh k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ Yeˬsuˇ Ka li-ahˇ siˬ nya-eu k’oeˇ-aˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 4 Miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ nawˬ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ ngaˇ bi mawˇ g’aˬ-euˬ ma. Nawˬ neh bi mˇ la ̭-euˬ gaˇ-ahˇ ngaˇ mˇ luiˆ g’aˬ-euˬ ma. 5 Miˇ tsaˬ tahˬ k’awˇ maˬ beh mi naˆ-ehˇ, nawˬ neh ngaˬ-ahˇ bi ̭ taˬ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ k’oeˇ, nawˬ-euˬ mehˬ shi aˬ cawˬ-ahˇ bi mawˇ la ̭-awˬ. 6 Miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ nawˬ neh ngaˬ-ahˇ bi ̭ doˆ nehˬ la ̭-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ nawˬ-ahˇ siˬ nya ni ngaˇ mˇ g’aˬ-euˬ ma. Aˬ yaw ̭ ma ̭ nawˬ-euˬ tsawˇ haˬ pyeu ̭ laˇ-awˇ, nawˬ neh ngaˬ-ahˇ bi ̭ la ̭-euˬ meh. Nawˬ-euˬ dawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ naˇ haˬ geu ̭-euˬ meh. 7 Nawˬ neh ngaˬ-ahˇ k’aˇ bi ̭ la ̭-euˬ yawˬ jeˬ na lu ̭ nawˇ jawˇ gaˇ neh oe-euˬ meh lehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ nymˬ-mˇ siˬ nya-eu meh. 8 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, nawˬ neh ngaˬ-ahˇ bi ̭ la ̭-euˬ dawˬ deuˬ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ngaˇ bi ̭ nehˬ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ ha geu ̭-euˬ meh. Ngaˇ-aˬ nawˇ jawˇ gaˇ neh oe-euˬ meh lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ siˬ duˬ-awˇ, nawˬ neh ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ meh lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ jah-eu meh. 9 Nawˬ neh ngaˬ-ahˇ bi ̭ la ̭-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ g’aˇ duˬ ngaˇ guiˬ lahˬ shaˇ-eu ma. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ nawˬ-euˬ tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu meh. Miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ g’aˇ duˬ ngaˇ guiˬ lahˬ shaˇ-eu maˬ ngeuˇ. 10 Ngaˇ k’aˇ jaˆ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ nawˬ-euˬ pyeu ̭-awˇ, nawˇ k’aˇ jaˆ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ ngaˬ-euˬ pyeu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ la ̭ k’oeˇ ngaˬ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ-ahˇ aˬ cawˬ ya mawˇ-eu meh. 11 Nymˬ-mˇ nawˇ jawˇ gaˇ ngaˇ g’o ̭ laˇ-eu lehˇ g’eh-eu ma. Ngaˇ-aˬ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ maˬ paˇ jawˇ ma. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ ya jawˇ-a siˬ. Muiˬ-eu shawˇ-eu Aˬda-oˇ, aˇ nya ̭ Da zaˬ tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ pyeu ̭ lu ̭-eu lo ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ k’aw ̭ nui ma tiˬ siˬ teh ̭-ehˇ taˬ nya ni, nawˬ neh ngaˬ-ahˇ bi ̭ la ̭-euˬ tsawˇ myahˇ k’oeˇ myahˇ-euˬ baoˬ neh aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ haw lahˇ nehˬ-awˬ. 12 Ngaˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ jawˇ lu ̭ ngeh, nawˬ neh ngaˬ-ahˇ bi ̭ la ̭-euˬ tsawˇ myahˇ k’oeˇ myahˇ-euˬ baoˬ neh aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ haw lahˇ-euˬ ma. Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ byah laˇ ni byoˆ-iˇ-euˬ k’oeˇ tiˬ g’aˬ maˬ ngeuˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ bi byoˆ-iˇ ni ngaˇ haw lahˇ-euˬ ma. 13 Nymˬ-mˇ nawˇ jawˇ gaˇ ngaˇ g’o ̭ laˇ-eu lehˇ g’eh-eu ma. Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ nui ma la ̭ k’oeˇ ngaˬ-euˬ laˬ k’aˬ cehˇ-eu jeˬ tiˬ byah ni za-eu g’aˇ duˬ, ngaˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jawˇ lu ̭ ngeh heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu ma. 14 Ngaˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ nawˬ-euˬ dawˬ bi ̭-euˬ ma. Miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ muiˇ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˇ miˇ tsaˬ heu-ahˇ maˬ ta ̭-eu lo ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ k’aw ̭ miˇ tsaˬ heu-ahˇ maˬ ta ̭-a. 15 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ maˬ paˇ bi jawˇ ni sheuˬ doˆ-eu g’aˇ duˬ, ngaˇ nawˬ-ahˇ shaˇ-eu maˬ ngeuˇ. Ehˇ k’aw ̭, Haiˬ dui dui-eu G’aˬ-euˬ la ̭-ahˇ maˬ ya bi ahˇ-iˇ ni haw lahˇ nehˬ-awˬ lehˇ shaˇ-eu ma. 16 Ngaˇ miˇ tsaˬ heu-ahˇ maˬ ta ̭-eu lo ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ k’aw ̭ miˇ tsaˬ heu-ahˇ maˬ ta ̭-a. 17 Yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-ahˇ g’oe-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ nawˬ-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ ha ahˇ geu ̭-awˬ. Nawˬ-euˬ dawˬ-aˬ, yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ meh. 18 Nawˬ neh ngaˬ-ahˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ lo ̭-ehˇ, ngaˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ k’ehˇ g’eh-eu ma. 19 Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ g’awˇ mawˇ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ la ̭ k’oeˇ nawˬ-ahˇ a nehˬ nya ni, aˬ yaw ̭ ma ̭ g’aˇ duˬ ngaˬ-euˬ g’awˇ mawˇ nawˬ-ahˇ a nehˬ-eu ma. 20 "Aˬ yaw ̭ ma ̭ g’aˇ duˬ teh ̭-ehˇ ngaˇ nawˬ-ahˇ guiˬ lahˬ shaˇ-eu maˬ ngeuˇ. Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ dawˬ baˬ da neh ngaˬ-ahˇ jah-eu tsawˇ haˬ deuˬ g’aˇ duˬ k’aw ̭ shaˇ-eu ma. 21 Aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭ nui ma tiˬ siˬ teh ̭-ehˇ taˬ nya laˇ ni ngaˇ guiˬ lahˬ shaˇ-eu ma. Aˬda-oˇ, ngaˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ nawˇ jawˇ-awˇ, nawˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ ngaˇ jawˇ-eu lo ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ aˇ nya ̭ Da zaˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ jawˇ lu ̭-uˇ. Nawˬ neh ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ meh lehˇ miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ jah laˇ ni, aˬ yaw ̭ ma ̭ nui ma tiˬ siˬ teh ̭-ehˇ taˬ lu ̭-uˇ. 22 Aˇ nya ̭ Da zaˬ nui ma tiˬ siˬ teh ̭-ehˇ taˬ-eu lo ̭-ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ k’aw ̭ nui ma tiˬ siˬ teh ̭-ehˇ taˬ nya laˇ ni, nawˬ neh ngaˬ-ahˇ bi ̭-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ngaˇ bi ̭-eu ma. 23 Nawˬ neh ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ gaˇ kawˆ hawˇ-eu, ngaˬ-ahˇ nawˇ gaˬ-eu lo ̭-ehˇ, ngaˬ-ahˇ jah-eu tsawˇ haˬ heu deuˬ-ahˇ k’aw ̭ nawˇ gaˬ-eu gaˇ kawˆ miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ bi siˬ nya-eu g’aˇ duˬ, ngaˬ-ahˇ jah-eu tsawˇ haˬ heu deuˬ nui ma g’awˇ mawˇ ta ̭ leˇ nya ni, ngaˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ nawˇ jawˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ la ̭ k’oeˇ ngaˇ jawˇ-eu ma. 24 Aˬda-oˇ, nawˬ neh bi ̭ la ̭-euˬ tsawˇ haˬ heu deuˬ nawˇ ngaˬ-ahˇ bi ̭ la ̭-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ-ahˇ mawˇ nya ni, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ngaˇ k’aˇ jawˇ gaˇ bi jawˇ maw ̭-eu ma. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, miˇ tsaˬ tahˬ k’awˇ maˬ beh mi naˆ-ehˇ nawˇ ngaˬ-ahˇ gaˬ-euˬ meh. 25 Tsaˬ dui dawˇ dui dui-eu Aˬda-oˇ, miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ nawˬ-ahˇ maˬ siˬ nya k’aw ̭, ngaˇ nawˬ-ahˇ siˬ nya-awˇ, nawˬ neh ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ meh lehˇ tsawˇ haˬ heu deuˬ siˬ nya meh. 26 Nawˬ neh ngaˬ-ahˇ gaˬ-euˬ g’oeˇ-eu gaˬ-eu k’oeˇ hmˬ aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ la ̭ k’oeˇ ahˇ-awˇ, ngaˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ la ̭ k’oeˇ jawˇ nya-eu g’aˇ duˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ nawˬ-ahˇ siˬ nya laˇ ni ngaˇ mˇ-euˬ lo ̭-ehˇ, mehˬ hu paw paˇ mˇ daˆ le ̭ ma."

18

1 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ guiˬ lahˬ shaˇ g’aˬ ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ sheuˬ-awˇ, Giˇdaˬloˬ lawˇ gawˆ nui baˬ paw iˇ-euˬ meh. K’oeˇ gaˇ yaˇ kmˇ tiˬ kmˇ jaˆ-awˇ, Yeˬsuˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ yaˇ kmˇ k’oeˇ kmˇ la ̭ k’oeˇ uˇ leˇ-euˬ meh. 2 Yeˬsuˇ-ahˇ ahˬ dzaˬ-euˬ Yuˇdaˆ k’oeˇ g’aˬ k’aw ̭, yaˇ kmˇ k’oeˇ kmˇ jaˆ-eu jawˇ duˬ siˬ nya-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ yaˇ kmˇ k’oeˇ kmˇ la ̭ k’oeˇ g’awˬ mya poˆ mawˇ dzoeˇ haw-euˬ meh. 3 Yuˇdaˆ-aˬ, Loˇmaˆ yehˇ yehˇ ma ̭ tiˬ ma ̭ hawˇ-eu, piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ hawˇ-eu Paˬliˬsehˇ deuˬ neh k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma-ahˇ lo ̭-eu yehˇ deuˬ sheuˬ-awˇ, yaˇ kmˇ k’oeˇ kmˇ-ahˇ iˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, guiˇ deuˆ-eu keu ka yuˇ-awˇ, tsiˇ k’mˬ hawˇ-eu tsiˇ du keuˬ-awˇ iˇ-euˬ meh. 4 Yeˬsuˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ k’oeˇ taˆ keu le lu ̭-eu yawˬ jeˬ na lu ̭-ahˇ siˬ nya-eu miˇ neh, mehˬ hu paw le doˆ-awˇ, "Naw ma ̭ aˬ suˇ g’aˬ-ahˇ poˆ te" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 5 "Naˬzaˬlehˇ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu Yeˬsuˇ-ahˇ poˆ-eu ma" lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu meh. "Ngaˇ Yeˬsuˇ ma" lehˇ aˬ yaw ̭ ehˇ k’o ̭ nehˬ-euˬ meh. Yeˬsuˇ-ahˇ ahˬ dzaˬ-euˬ Yuˇdaˆ g’eh, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ nehˬ-ehˇ yaw ̭ lu ̭-eu meh. 6 "Ngaˇ Yeˬsuˇ ma" lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ naˇ k’ah paw jiˆ k’o ̭-iˇ-awˇ sehˇ pyaˆ-ehˇ coˬ-iˇ-euˬ meh. 7 "Naw ma ̭ aˬ suˇ g’aˬ-ahˇ poˆ te" lehˇ Yeˬsuˇ tiˬ poˆ paˇ naˇ haˬ-euˬ meh. "Naˬzaˬlehˇ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu Yeˬsuˇ-ahˇ poˆ-eu ma" lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ paˇ ehˇ-eu meh. 8 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ Yeˬsuˇ ma lehˇ naw ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ lu ̭-eu ma tawˇ. Naw ma ̭ ngaˬ-ahˇ poˆ-eu ngeuˇ naˇ, ngaˬ-euˬ mehˬ nah caw teh-eu tsawˇ haˬ heu deuˬ-ahˇ maˬ nyeh ̭ ni bi go ̭-iˇ-awˬ." 9 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu k’oeˇ-aˬ, "Aˬda-oˇ, nawˬ neh ngaˬ-ahˇ bi ̭ la ̭-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ bi byoˆ-iˇ-aˬ" lehˇ, aˬ yaw ̭ neh ehˇ taˬ-euˬ dawˬ k’oeˇ dawˬ bi byah laˇ-eu g’aˇ duˬ pyeu ̭-eu meh. 10 Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ mi cehˇ tiˬ kahˇ ahˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ mi cehˇ k’oeˇ kahˇ g’awˇ doˆ-awˇ, Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ-euˬ zaˬ k’aˆ-ahˇ coeˇ-awˇ, naˬ pa ̭ aˇ maˇ pyawˬ coeˇ tsehˆ dzeh-euˬ meh. Zaˬ k’aˆ k’oeˇ g’aˬ-euˬ tsawˇ myahˇ-aˬ, Maˬlaˬkuˇ meh. 11 Beˬtuˆluˆ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Nawˬ-euˬ mi cehˇ paˇ soeˬ ahˇ k’o ̭-awˬ. Nga Da neh ngaˬ-ahˇ bi dawˇ la ̭-euˬ k’aˬ dui dui-eu k’mˬ maˬ heu-ahˇ ngaˇ maˬ dawˇ-aˇ lehˇ nawˇ noeˬ te loˇ." 12 K’oeˇ ngeh, Loˇmaˆ yehˇ k’oeˇ ma ̭ hawˇ-eu aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu yaw huiˬ yaw mahˇ k’oeˇ g’aˬ, Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma-ahˇ lo ̭-eu yehˇ deuˬ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ nyeh ̭-awˇ pa ̭-euˬ meh. 13 K’oeˇ naˇ, Aˬna jawˇ gaˇ jeˬ huˬ sheuˬ g’eh-euˬ meh. Aˬ na-aˬ, k’oeˇ ngeh k’o ̭-ahˇ Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ geu ̭ lu ̭-eu Gaˬyaˬpaˇ-euˬ tsawˇ mawˬ meh. 14 Tsawˇ jeuˬ tiˬ jeuˬ jeuˬ lah ni ya cawˆ-iˇ-eu dah zaˇ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ bi shiˇ dah-eu muiˬ dzehˬ meh lehˇ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ-ahˇ ja noeˬ nehˬ-euˬ g’aˬ-aˬ, Gaˬyaˬpaˇ meh. 15 Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ hawˇ-eu zaˬ lahˇ yawˬ g’aˬ yawˬ Yeˬsuˇ mehˬ nah caw teh g’eh-euˬ meh. Zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ-ahˇ yaw muiˬ paˬ-ehˇ siˬ nya-eu miˇ neh, Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ-euˬ nymˇ-ahˇ kmˇ cehˇ gawˬ lahˇ taˬ-euˬ la ̭ k’oeˇ, Yeˬsuˇ mehˬ nah caw teh uˇ g’eh-euˬ meh. 16 Beˬtuˆluˆ-aˬ, la ̭ nyiˇ paw lahˇ k’ehˬ dawˬ peh jawˇ ya ̭-euˬ meh. Zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ paˇ g’o ̭ poˆ-iˇ-awˇ, lahˇ k’ehˬ-ahˇ lo ̭-eu zaˬ miˬ zaˬ-ahˇ ehˇ nehˬ-awˇ, Beˬtuˆluˆ-ahˇ sheuˬ uˇ g’eh-euˬ meh. 17 Lahˇ k’ehˬ-ahˇ lo ̭-eu zaˬ miˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ Beˬtuˆluˆ-ahˇ ehˇ-eu, "Nawˇ g’eh tsawˇ haˬ k’oeˇ g’a-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ la ̭ k’oeˇ ahˇ-eu maˬ ngeuˇ loˇ." Beˬtuˆluˆ ehˇ-eu, "Ngaˇ maˬ ahˇ." 18 Yaw gaˆ gaˆ-eu miˇ neh, zaˬ k’aˆ deuˬ hawˇ-eu lo ̭ lu ̭-eu yehˇ deuˬ k’aˬ g’eu baw do ̭-awˇ, tiˬ jawˬ yaw ̭-awˇ yaw gaˆ lmˇ-euˬ meh. Beˬtuˆluˆ g’eh, k’oeˇ gaˇ yaw ̭ leˇ-awˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ yaw gaˆ lmˇ-euˬ meh. 19 Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ Yeˬsuˇ-ahˇ, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ gaˇ kawˆ hawˇ-eu aˬ yaw ̭ neh mehˬ-euˬ tsoˆ-euˬ gaˇ kawˆ deuˬ pyehˆ tseˇ naˇ haˬ-euˬ meh. 20 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ aˬ cawˬ-ahˇ dawˬ k’aˇ ngehˬ cawˬ ngeh, tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni jawˇ-eu mehˬ shi bya cehˆ ni ngehˬ cawˬ-euˬ ma. Tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭ uiˬ laˇ-eu jawˇ duˬ pyeu ̭-eu uˬ duˬ tahˬ nymˇ deuˬ hawˇ-eu, Uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma la ̭ k’oeˇ teh ̭-ehˇ ngaˇ mehˬ-euˬ tsoˆ-euˬ ma. Yaw za ̭-ahˇ ngehˬ k’oeˬ tmˇ k’oeˬ-euˬ tiˬ jeˬ-iˬ maˬ jaˆ. 21 Aˬ jeˬ miˇ neh nawˇ ngaˬ-ahˇ pyehˆ tseˇ naˇ haˬ te. Ngaˬ-euˬ dawˬ-ahˇ ya gaˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ ngaˇ aˬ jeˬ ehˇ ta lehˇ naˇ hawˬ-awˬ." 22 Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ ngeh, k’oeˇ gaˇ lo ̭ lu ̭-eu yehˇ tiˬ g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ baˬ ba-ahˇ tehˆ-awˇ ehˇ-eu, "Nawˇ Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ-ahˇ teu lo ̭-ehˇ ehˇ k’mˬ ta loˇ." 23 Piˇma Yaw huiˬ g’aˬ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˬ neh ngehˬ-euˬ maˬ ngeuˇ naˇ, maˬ ngeuˇ-a lehˇ heu gaˇ jawˇ-eu tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ mehˬ shi ehˇ duˬ-awˬ. Ehˇ k’aw ̭, ngaˬ neh ngehˬ-euˬ ngeuˇ naˇ, aˬ jeˬ miˇ neh ngaˬ-euˬ baˬ ba-ahˇ bi tehˆ te." 24 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ pa ̭ taw ̭ taˬ-euˬ maˬ puiˇ nehˬ ni, Aˬna neh aˬ yaw ̭-ahˇ Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Gaˬyaˬpaˇ jawˇ gaˇ bi sheuˬ ha-iˇ-euˬ meh. 25 Beˬtuˆluˆ-aˬ, k’oeˇ gaˇ yaw ̭-awˇ yaw gaˆ lmˇ lu ̭-eu meh. Aˬ cawˬ a yaw ̭-ahˇ naˇ haˬ-eu, "Nawˇ g’eh tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-euˬ zaˬ lahˇ maˬ ngeuˇ loˇ." Beˬtuˆluˆ tsawˇ pyehˇ pyehˇ-awˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ maˬ ngeuˇ." 26 Beˬtuˆluˆ neh naˬ pa ̭ bi coeˇ tsehˆ-euˬ g’aˬ-ahˇ aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ ta ̭-eu, Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ-euˬ zaˬ k’aˆ tiˬ g’aˬ Beˬtuˆluˆ-ahˇ ehˇ-eu, "Nawˇ g’eh Yeˬsuˇ nehˬ-ehˇ yaˇ kmˇ la ̭ k’oeˇ jawˇ lu ̭-eu ngaˇ mawˇ-euˬ ma." 27 Beˬtuˆluˆ tsawˇ pyehˇ paˇ pyehˇ-awˇ ehˇ-eu, "Maˬ ngeuˇ." Aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ-eu maˬ dah ni, ya poeˇ doeˇ doˆ laˇ-euˬ meh. 28 Yawˬ nah yawˬ uˬ shawˬ yaw na ̭-ehˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ Gaˬyaˬpaˇ-euˬ nymˇ-ahˇ neh sheuˬ doˆ g’eh-awˇ, sahˬ paˬ-euˬ hawˇ nymˇ-ahˇ sheuˬ g’eh-euˬ meh. Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ-aˬ, Baˬsaˬkaˬ Bawˬ-iˬ dzaˬ gaˇ uˇ leˇ-eu g’aˇ duˬ yawˬ ha-euˬ g’awˇ mawˇ maˬ bi jaw ̭-iˇ-ehˇ shawˇ jehˆ ni bi jaˆ maw ̭-eu miˇ neh, sahˬ paˬ-euˬ hawˇ nymˇ la ̭ k’oeˇ maˬ uˇ keuˆ leˇ ni jawˇ-euˬ meh. 29 K’oeˇ miˇ neh, sahˬ paˬ-euˬ mawˇ do la ̭ nyiˇ doˆ le-awˇ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ heu g’aˬ aˬ geu jeˬ lehˬ nga lehˇ naw ma ̭ ehˇ te." 30 Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu, "Tsawˇ haˬ heu g’aˬ yaw haiˬ jeˬ mˇ taˬ-euˬ maˬ jaˆ law nmˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-ahˇ nawˇjawˇ gaˇ nga ma ̭ maˬ sheuˬ ha laˇ nya-aˇ." 31 Sahˬ paˬ Piˇlaˆ ehˇ-eu, "Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, naw ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ sheuˬ k’o ̭ g’eh-awˇ, naw ma ̭-euˬ zahˇ sahˇ k’o ̭ k’aˇ jaˆ-eu lo ̭-ehˇ yaˇ k’a daˇ-awˬ." Aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ-eu "Nga ma ̭ tsawˇ haˬ maˬ seh ̭ k’mˬ-a." 32 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ aˬ joˆ-ehˇ ya shiˇ-eu gaˇ kawˆ aˬ yawˇ yaw ̭ ehˇ taˬ-euˬ jeˬ byah laˇ nya ni, aˬ yaw ̭ ma ̭ dawˬ k’oeˇ jeˬ-ehˇ ngehˬ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 33 Sahˬ paˬ Piˇlaˆ hawˇ nymˇ la ̭ k’oeˇ paˇ g’o ̭ k’o ̭ leˇ-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ kuˇ-awˇ naˇ haˬ-eu, "Nawˇ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ Sahˬ paˬ ma loˇ." 34 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Dawˬ teu dawˬ maˇ maˇ ni nawˬ-euˬ dawˬ ma loˇ. Maˬ ngeuˇ naˇ, ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ aˬ cawˬ neh nawˬ-ahˇ ehˇ nehˬ la ̭-euˬ dawˬ-ahˇ g’oe-awˇ ngehˬ te loˇ." 35 Sahˬ paˬ Piˇlaˆ ehˇ-eu, "Ngaˇ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ nga loˇ. Nawˬ-euˬ tsawˇ jeuˬ hawˇ-eu piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ neh nawˬ-ahˇ ngaˬ-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ a nehˬ la ̭-euˬ meh. Nawˇ aˬ jeˬ mˇ teˬ." 36 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˬ-euˬ miˇ k’ahˬ-aˬ, miˇ tsaˬ heu-ahˇ ta ̭-eu jeˬ maˬ ngeuˇ. Ngaˬ-euˬ miˇ k’ahˬ miˇ tsaˬ heu-ahˇ ta ̭-eu jeˬ law nmˇ-aˬ, ngaˬ-ahˇ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ neh maˬ bi nyeh ̭ ni ngaˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ guiˇ deuˆ teh ̭-a. Ngaˬ-euˬ miˇ k’ahˬ-aˬ, miˇ tsaˬ heu-ahˇ maˬ ta ̭." 37 K’oeˇ ngeh, sahˬ paˬ Piˇlaˆ aˬ yaw ̭-ahˇ naˇ haˬ-eu, "Nawˇ sahˬ paˬ ngeuˇ ma loˇ." Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ sahˬ paˬ nga lehˇ ehˇ-euˬ-aˬ, naw ma ̭ meh. Ngaˇ miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ za ̭ le-awˇ deh ̭ le-euˬ-aˬ, yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ ngehˬ le tmˇ le-euˬ teh ̭ ma. Yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-ahˇ k’aˇ ta ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, ngaˬ-euˬ dawˬ naˇ haˬ geu ̭-eu meh." 38 Sahˬ paˬ Piˇlaˆ ehˇ-eu, "Yaw tsaˬ yaw dawˇ ehˇ-eu aˬ jeˬ-a." 39 K’oeˇ naˇ, hawˇ nymˇ-euˬ la ̭ nyiˇ jawˇ-eu deuˬ jawˇ gaˇ sahˬ paˬ Piˇlaˆ iˇ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Tsawˇ haˬ heu g’aˬ-euˬ yaw lehˬ ngaˇ maˬ poˆ mawˇ nya nya. Ehˇ k’aw ̭, Baˬsaˬkaˬ Bawˬ-iˬ k’aˇ keuˆ le ngeh, naw ma ̭ g’aˇ duˬ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ ngaˇ ya pyehˬ nehˬ-eu zahˇ sahˇ k’o ̭ jaˆ-eu ma. Naw ma ̭ g’aˇ duˬ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ Sahˬ paˬ heu g’aˬ-ahˇ bi pyehˬ nehˬ maw ̭-eu nya loˇ." 40 Aˬ yaw ̭ ma ̭ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ-awˇ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭-ahˇ taˬ pyehˬ. Baˬlaˬbaˇ-ahˇ pyehˬ-awˬ." Baˬlaˬbaˇ-aˬ, Loˇmaˆ sahˬ paˬ-ahˇ puiˬ-euˬ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ pyeu ̭-eu meh.

19

1 K’oeˇ naˇ, sahˬ paˬ Piˇlaˆ neh Yeˬsuˇ-ahˇ bi sheuˬ doˆ g’eh-awˇ, yahˬ caˆ neh bi jui ̭-euˬ meh. 2 Yehˇ k’oeˇ deuˬ aˬ gah ciˇ ni neh sahˬ paˬ-euˬ uˬ k’oˆ lo ̭-ehˇ daˇ k’ahˇ k’ahˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ uˬ duˬ-ahˇ nyeh ̭ k’oˆ nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, neˇ naˆ naˆ-eu pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ nyeh ̭ dm nehˬ-euˬ meh. 3 Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭ dawˬ peh le-awˇ, "Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ Sahˬ paˬ ziˇ baw ziˇ za lu ̭-uˇ" lehˇ ehˇ-awˇ, baˬ ba-ahˇ tehˆ nehˬ-euˬ meh. 4 Sahˬpaˬ Piˇlaˆ tiˬ poˆ paˇ iˇ doˆ-awˇ, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh, "Naˇ haˬ sheˇ. Tsawˇ haˬ heu g’aˬ-euˬ yaw lehˬ ngaˇ maˬ poˆ mawˇ nya-euˬ naw ma ̭ ya siˬ duˬ ni, aˬ yaw ̭-ahˇ naw ma ̭ jawˇ gaˇ sheuˬ doˆ nehˬ le ̭ ma." 5 K’oeˇ ngeh, Yeˬsuˇ doˆ le-euˬ meh. Aˬ gah neh jahˇ taˬ-euˬ sah paˬ-euˬ uˬ k’oˆ k’oˆ lu ̭-awˇ, neˇ naˆ naˆ-eu pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ dm lu ̭-eu meh. Sahˬ paˬ Piˇlaˆ ehˇ-eu, "Hehˬ. Tsawˇ haˬ heu g’aˬ sheuˬ doˆ ha le-euˬ ma." 6 Piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ hawˇ-eu Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ya mawˇ ngeh, "La ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ seh ̭-awˬ. La ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ seh ̭-awˬ" lehˇ guˇ-eu meh. Sahˬ paˬ Piˇlaˆ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, naw ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ sheuˬ g’eh-awˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ seh ̭-iˇ-awˬ. Ngaˇ aˬ yaw ̭-euˬ yaw lehˬ maˬ poˆ mawˇ nya nya." 7 Tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ ehˇ-eu, "Nga ma ̭-euˬ zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ tiˬ dawˬ-ahˇ g’oe-awˇ ya ehˇ naˇ, yawˬ haˇ yawˬ ha Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ ma lehˇ ehˇ-eu baˬ da neh aˬ yaw ̭ shiˇ-eu tsaˬ meh." 8 Dawˬ k’oeˇ dawˬ-ahˇ sahˬ paˬ Piˇlaˆ ya gaˬ ngeh, paˇ guˆ dzehˬ laˇ-euˬ meh. 9 Aˬ yaw ̭ hawˇ nymˇ la ̭ k’oeˇ paˇ g’o ̭ k’o ̭-iˇ-awˇ, "Nawˇ aˬ gaˇ neh oe teˬ" lehˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ naˇ haˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, Yeˬ suˇ dawˬ maˬ tmˇ-a. 10 Sahˬ paˬ Piˇlaˆ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Aˬ jeˬ miˇ neh nawˇ ngaˬ-ahˇ dawˬ maˬ ngehˬ cawˬ te. Nawˬ-ahˇ pyehˬ nehˬ-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ bi ta ̭ seh ̭-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, ngaˬ-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ jaˆ ma." 11 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Miˬyehˇ neh nawˬ-ahˇ baoˬ bi ̭ taˬ-euˬ miˇ neh, nawˇ ngaˬ-euˬ k’oeˇ taˆ baoˬ jaˆ-eu meh. K’oeˇ miˇ neh, ngaˬ-ahˇ nawˬ-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ a nehˬ laˇ-euˬ g’aˬ-aˬ, nawˇ naˆ maˬ tseˇ iˬ baˇ huiˬ dzehˬ meh." 12 Dawˬ k’oeˇ dawˬ-ahˇ sahˬ paˬ Piˇlaˆ ya gaˬ ngeh, Yeˬsuˇ-ahˇ pyehˬ nehˬ-eu gaˇ ma poˆ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ aˇ ma ̭ guˇ-awˇ ehˇ-eu, "Nawˇ aˬ yaw ̭-ahˇ pyehˬ nehˬ te lehˇ ngeuˇ naˇ, nawˇ sahˬ paˬ Gehˇsaˬ-euˬ cawˬ maˬ paˇ ngeuˇ meh. Yawˬ haˇ yawˬ ha sahˬ paˬ ma lehˇ ehˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, sahˬ paˬ Gehˇsaˬ-ahˇ puiˬ-eu tsawˇ haˬ meh." 13 Dawˬ k’oeˇ dawˬ-ahˇ sahˬ paˬ Piˇlaˆ ya gaˬ ngeh, Yeˬsuˇ-ahˇ la ̭ nyiˇ sheuˬ doˆ le ̭-awˇ, "K’aˬ lo k’awˬ taˬ-euˬ jawˇ duˬ" lehˇ kuˇ gaˇ jaˆ-eu yaˇ k’aˬ daˇ-eu nuiˇ mahˬ-ahˇ nuiˇ le-euˬ meh. K’aˬ lo k’awˬ taˬ-euˬ jawˇ duˬ-ahˇ, Heˬbyeˇ dawˬ "Gaˬbaˬdaˬ" lehˇ ehˇ-eu meh. 14 K’oeˇ ngeh nah-aˬ, Baˬsaˬkaˬ Bawˬ-iˬ g’eh-eu g’aˇ duˬ lehˬ hmˬ-eu aˇ nah pyeu ̭-awˇ, nah loˆ ceh laˇ maw ̭ laˇ-euˬ meh, Tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ Sahˬ paˬ Piˇlaˆ ehˇ nehˬ-eu, "Naw ma ̭-euˬ sahˬ paˬ-ahˇ haw sheˇ." 15 Aˬ yaw ̭ ma ̭ guˇ-eu, "Aˬ yaw ̭-ahˇ seh ̭-awˬ. Aˬ yawˬ-ahˇ sehˬ-awˬ. La ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ seh ̭-awˬ." Sahˬ paˬ Piˇla ̭ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Naw ma ̭-euˬ sahˬ paˬ-ahˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ seh ̭-awˬ loˇ." Piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ ehˇ-eu, "Nga ma ̭-euˬ sahˬ paˬ-aˬ sahˬ paˬ Gehˇsaˬ tiˬ g’aˬ teh ̭ ma." 16 K’oeˇ naˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ bi ta ̭ seh ̭-eu g’aˇ duˬ, sahˬ paˬ Piˇlaˆ neh aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ aˬ la ̭ la ̭ k’oeˇ a k’o ̭ nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, yehˇ deuˬ neh Yeˬsuˇ-ahˇ sheuˬ doˆ g’eh-euˬ meh. 17 Aˬ yaw ̭-aˬ yawˬ ha-euˬ la ̭ ya ̭ ba ̭-awˇ Uˬ duˬ k’mˬ lehˇ kuˇ-eu jawˇ duˬ-ahˇ le keuˆ-euˬ meh. Jawˇ duˬ k’oeˇ tsahˇ-ahˇ, Heˬbyehˇ dawˬ Gawˇlaˬgawˇda lehˇ kuˇ-eu meh. 18 K’oeˇ gaˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ tehˬ-euˬ meh. Tsawˇ haˬ nyiˬ g’aˬ-ahˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-euˬ gaˇ dzeˇ tiˬ paw tiˬ g’aˬ-ehˇ ta ̭ tehˬ taˬ-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ g’ahˇ ceh ta ̭ tehˬ taˬ-euˬ meh. 19 Sahˬ paˬ Piˇlaˆ neh sahˬ bo ̭ bo ̭-awˇ, la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ bi ta ̭ myahˬ-euˬ meh. "Heu-aˬ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ Sahˬpaˬ pyeu ̭-eu Naˬzaˬlehˇ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu Yeˬsuˇ meh" lehˇ bo ̭ taˬ-euˬ meh. 20 Yeˬsuˇ-ahˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ tehˬ taˬ-euˬ jawˇ duˬ k’oeˇ-aˬ, meuˬ-ahˇ neh yaw k’aˆ-ehˇ maˬ kaˬ-eu miˇ neh, tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni sahˬ bo ̭ bo ̭ myahˬ taˬ-euˬ gaˇ ya gui-euˬ meh. Sahˬ bo ̭ k’oeˇ-aˬ, Heˬbyehˇ dawˬ, Laˬteˬ dawˬ, Heˬlaˬsaˇ dawˬ, heu smˇ jeˬ lu ̭ bo ̭ taˬ-euˬ meh. 21 Piˇ ma aˬ yui ̭ deuˬ sahˬ paˬ Piˇlaˆ-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "’Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ sahˬ paˬ’ lehˇ maˬ bo ̭ ni, ’Tsawˇ haˬ heu g’aˬ yawˬ haˇ yawˬ ha Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ sahˬ paˬ ma lehˇ tsaˬ geu ̭-euˬ meh’ lehˇ bo ̭-eu tsaˬ dzehˬ teh ̭-a." 22 Sahˬ paˬ Piˇlaˆ ehˇ-eu, "Ngaˬ neh bo ̭ g’aˬ-euˬ jeˬ-aˬ, k’aˇ bo ̭ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ ya bi jaˆ meh." 23 Yehˇ k’oeˇ deuˬ Yeˬsuˇ-ahˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ tehˬ g’aˬ ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ tsoeˬ-ahˇ oeˬ bymˇ bymˇ-awˇ, tiˬ g’aˬ tiˬ bymˇ geu ̭-euˬ meh. La ̭ k’oeˇ dm ahˇ-eu pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ k’oeˇ kahˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ yuˇ geu ̭-euˬ meh. Pehˇ k’ahˬ k’oeˇ kahˇ-aˬ, saˬ paˇ tiˬ dzeh teh ̭-ehˇ za ̭ taˬ-euˬ, paˇ k’awˇ maˬ baw-eu pehˇ k’ahˬ pyeu ̭-eu meh. 24 Yehˇ k’oeˇ deuˬ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ ehˇ-eu, "Pehˇ k’ahˬ heu kahˇ maˬ cehˬ paˆ ni, aˬ geu g’aˬ geu ̭-eu tsaˬ nga lehˇ, pyuˇ maˇ byaˆ dzeh diˇ-awˇ tsaˬ geu ̭ kaˇ-euˇ." Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ taˬ-euˬ jeˬ byah laˇ ni, k’oeˇ lo ̭-ehˇ pyeu ̭ laˇ-euˬ meh. "Ngaˬ-euˬ dm g’aˬ dm lmˇ deuˬ-ahˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ yaw kaˬ biˇ geu ̭-awˇ, la ̭ k’oeˇ dm-eu pehˇ k’ahˬ pehˇ mahˇ, peh ̭ sa dzeh-awˇ tsaˬ geu ̭-euˬ meh" Yehˇ k’oeˇ deuˬ mehˬ tsoeˬ biˇ geu ̭-euˬ k’oeˇ-aˬ, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ gaˇ tsaˬ-eu meh. 25 Yeˬsuˇ-euˬ la ̭ ya ̭ dawˬ peh tehˬ ni yaw ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, Yeˬsuˇ-euˬ aˬ ma, Yeˬsuˇ-euˬ aˬ mui, Gaˬlawˇpaˇ-euˬ nymˇ dahˬ pyeu ̭-eu Maˬliˇ hawˇ-eu, Maˬgaˬdaˬlaˇ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu Maˬliˇ, aˬ ha oeˬ g’aˬ meh. 26 Yeˬsuˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ aˬ ma hawˇ-eu aˬ yaw ̭ gaˬ dui dui-eu zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ k’oeˇ gaˇ yaw ̭ lu ̭ gaˇ ya mawˇ ngeh, "Aˬ ma-oˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ nawˬ li lo ̭-ehˇ sawˇ-awˬ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 27 K’oeˇ naˇ, zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ k’aw ̭, "Aˬ yaw ̭-ahˇ nawˬ ma lo ̭-ehˇ sawˇ-awˬ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh nah neh naˇ, zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ Yeˬsuˇ-euˬ aˬ ma-ahˇ sheuˬ k’o ̭ g’eh-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ nymˇ-ahˇ bi jawˇ-euˬ meh. 28 Nymˬ-mˇ poˆ jawˇ, yawˬ jeˬ na lu ̭ byah laˇ g’aˬ-euˬ gaˇ kawˆ Yeˬsuˇ siˬ nya-euˬ meh. Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ byah laˇ ni, "Iˇ cu ̭ meh ̭ nya" lehˇ Yeˬsuˇ ehˇ-eu meh. 29 Aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ uiˇ cehˇ tiˬ byah ni dahˬ-eu ciˬ cuˇ cuˇ zaˬ tiˬ siˬ k’oeˇ gaˇ jaˆ-eu meh. Boeˇ baˆ la ̭ daˬ-ahˇ duˇ-eu laˆ shaˆ iˇ jaˬ caˆ luˆ tiˬ luˆ-ahˇ k’oeˇ gaˇ dawˆ duiˆ-awˇ, hiˇ soˆ kahˬ zaˬ uˬ du g’oˆ tehˬ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ luˬ-ahˇ cawˬ miˇ nehˬ-euˬ meh. 30 Yeˬsuˇ aˬ ga ̭ dzaˇ uiˇ k’oeˇ cuˆ dawˇ g’aˬ-awˇ, "Gaˇ mˇ jiˇ-euˬ ma" lehˇ ehˇ-eu meh. K’oeˇ naˇ, uˬ duˬ ga mo ̭ le-awˇ, sa ̭ tsehˆ leˇ-euˬ meh. 31 K’oeˇ naˇ, la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ bi ta ̭ tehˬ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-euˬ aˬ kuiˇ deh k’eh ̭-awˇ, la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ neh ba ̭ ka le ̭-eu g’aˇ duˬ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ sahˬ paˬ Piˇlaˆ-ahˇ shaˇ-euˬ meh. K’oeˇ ngeh nah-aˬ, Jawˇ nah g’aˇ duˬ lehˬ hmˬ dah-eu aˇ nah pyeu ̭-awˇ, shiˇ taˬ-euˬ g’awˇ mawˇ k’oeˇ deuˬ-ahˇ Jawˇ nah ngeh nah keuˆ ni la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ maˬ bi jaˆ maw ̭-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ shaˇ-eu meh. K’oeˇ uˬ ta ̭, jawˇ nah k’oeˇ ngeh nah-aˬ, muiˬ dzehˬ shawˇ dzehˬ-eu Jawˇ nah tiˬ nah pyeu ̭-eu miˇ neh meh. 32 K’oeˇ miˇ neh, yehˇ k’oeˇ deuˬ le-awˇ, Yeˬsuˇ nehˬ-ehˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ bi ta ̭ tehˬ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ nyiˬ g’aˬ-euˬ aˬ kuiˇ deh k’eh ̭-euˬ meh. 33 Yehˇ k’oeˬ deuˬ Yeˬsuˇ-euˬ dawˬ peh le keuˆ ngeh, Yeˬsuˇ shiˇ tsehˆ-euˬ gaˇ ya mawˇ-awˇ, aˬ kuiˇ maˬ deh k’eh ̭ nehˬ ni byehˇ-euˬ meh. 34 ehˇ k’aw ̭, yehˇ tiˬ g’aˬ neh Yeˬsuˇ-euˬ byaˇ g’aˇ-ahˇ gahˬ tsawˆ-awˇ, shiˬ hawˇ-eu iˇ cu ̭ tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ yoeˇ doˆ le-euˬ meh. 35 (Pyeu ̭ laˇ-euˬ gaˇ kawˆ k’oeˇ-ahˇ mawˇ duˬ-euˬ k’oeˇ g’aˬ, naw ma ̭ k’aw ̭ jah laˇ nya ni dzawˇ duˬ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ehˇ-eu maˇ maˇ ni ngeuˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ dawˇ coe ni ehˇ-eu ma lehˇ aˬ yawˇ yaw ̭ siˬ duˬ-eu meh.) 36 "Aˬ yaw ̭-euˬ shaˬ yoeˬ tiˬ kahˬ-iˬ ma ya k’eh ̭-iˇ-aˇ" lehˇ Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ dawˬ k’oeˇ dawˬ byah laˇ ni, k’oeˇ lo ̭-ehˇ pyeu ̭ laˇ-euˬ meh. 37 Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ tiˬ tsahˇ paˇ ehˇ taˬ-euˬ, "Aˬ yaw ̭ ma ̭ neh gahˬ tsawˆ byoe-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ aˬ cawˬ haw teh ̭-a." 38 K’oeˇ naˇ, Aˬliˇma ̭tehˬ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu Yoˇsehˆ k’oeˇ g’aˬ, Yeˬsuˇ-euˬ g’awˇ mawˇ ba ̭ k’o ̭ g’eh-eu g’aˇ duˬ, sahˬ paˬ Piˇlaˆ-ahˇ shaˇ leˇ-euˬ meh. Yoˇsehˆ k’oeˇ g’aˬ-aˬ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ-ahˇ guˆ-eu miˇ neh, Yeˬsuˇ-euˬ zaˬ lahˇ ciˬ cuˇ ni geu ̭ k’oeˬ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ meh. Yeˬsuˇ-euˬ g’awˇ mawˇ ba ̭ k’o ̭ g’eh-eu g’aˇ duˬ sahˬ paˬ Piˇlaˆ neh aˬ yaw ̭-ahˇ aˬ kawˬ-aˬ bi ̭-euˬ miˇ neh, aˬ yaw ̭ le-awˇ, ba ̭ k’o ̭ laˬ leˇ-euˬ meh. 39 Yaw beh Yeˬsuˇ-ahˇ uˬ ci ̭ tiˬ miˇ tahˬ puˬ leˇ haw-euˬ Niˇgawˇdeˬ k’oeˇ g’aˬ k’aw ̭, muˇlaˬ hawˇ-eu aˇjawˬ keuˬ-awˇ jahˇ taˬ-euˬ mawˇ tawˆ tawˆ gaˇ zmˬ-eu tsiˇ yaw saw jeˬ nyiˬ tseˇ jaw ̭-i ehˇ g’aˬ ni yuˇ-awˇ, Yoˇsehˆ nehˬ-ehˇ iˇ-euˬ meh. 40 Aˬ yaw ̭ nya ̭ Yeˬsuˇ-euˬ g’awˇ mawˇ ba ̭-awˇ, tsiˇ yaw saw jeˬ k’oeˇ byaˆ shehˬ byaˆ shehˬ-ehˇ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ mawˇ tawˆ tawˆ-eu zahˇ sahˇ k’o ̭ jaˆ-eu lo ̭-ehˇ, shawˇ jehˆ ni g’eh-eu saˬ paˇ neh mawˇ tawˆ tawˆ-euˬ meh. 41 Yeˬsuˇ-ahˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ta ̭ seh ̭-euˬ jawˇ duˬ dawˬ peh yaˇ kmˇ tiˬ kmˇ jaˆ-eu meh. Yaˇ kmˇ k’oeˇ kmˇ la ̭ k’oeˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ ba ̭ pahˬ haw-euˬ lmˬ bymˇ lo k’ahˬ yaw shui ̭ tiˬ k’ahˬ jaˆ-eu meh. 42 Jawˇ nah tah tehˬ le taˬ-euˬ uˬ ta ̭, lmˬ bymˇ k’oeˇ hmˬ k’aw ̭ dawˬ peh jaˆ-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭ nya ̭ Yeˬsuˇ-ahˇ k’oeˇ gaˇ ba ̭ pahˬ-euˬ meh.

20

1 Tiˬ jaw la ̭ k’oeˇ aˇ dahˬ beh-eu nah uˬ shawˬ paw uˬ bya maˬ bya laˇ mi naˆ-ehˇ, Maˬgaˬdaˬlaˇ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu Maˬliˇ k’oeˇ g’aˬ lmˬ bymˇ-ahˇ iˇ haw ngeh, lmˬ bymˇ mehˬ k’ehˬ-ahˇ jaˆ-eu k’aˬ lo ngawˬ dzeh-awˇ jaˆ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. 2 K’oeˇ ngeh, Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ hawˇ-eu Yeˬsuˇ gaˬ dui dui-eu zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ jawˇ gaˇ aˬ yaw ̭ cehˆ g’eh-awˇ, "Aˬ yaw ̭ ma ̭ Sahˬpaˬ-ahˇ lmˬ bymˇ la ̭ k’oeˇ neh ba ̭ doˆ g’eh-awˇ, aˬ gaˇ ba ̭ taˬ-iˇ-euˬ lehˇ maˬ paˇ siˬ ngaˇ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 3 K’oeˇ naˇ, Beˬtuˆluˆ hawˇ-eu zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ lmˬ bymˇ-ahˇ iˇ-euˬ meh. 4 Aˬ yaw ̭ nya ̭ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ cehˆ cehˆ-ehˇ iˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ Beˬtuˆluˆ naˆ maˬ tseˇ kawˇ dzehˬ-eu miˇ neh, Beˬtuˆluˆ-euˬ jeˬ hu lmˬ nymˇ-ahˇ cehˆ keuˆ-euˬ meh. 5 Aˬ yaw ̭ awˆ k’o ̭-awˇ haw ngeh, mawˇ tawˆ saˬ paˇ jaˆ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ lmˬ bymˇ lo k’ahˬ la ̭ k’oeˇ maˬ uˇ-iˇ haw ni jawˇ-euˬ meh. 6 Aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah Beˬtuˆluˆ cehˆ keuˆ le ̭-awˇ, tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ lmˬ bymˇ lo k’ahˬ la ̭ k’oeˇ uˇ-iˇ-euˬ meh. Mawˇ tawˆ saˬ paˇ ga gaˇ Beˬtuˆluˆ mawˇ-euˬ meh. 7 Yeˬsuˇ-euˬ uˬ duˬ-ahˇ lahˇ nehˬ-euˬ paˇ jeh k’oeˇ kahˇ k’aw ̭, k’oeˇ gaˇ ga-eu meh. Paˇ jeh k’oeˇ-aˬ, mawˇ tawˆ saˬ paˇ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ maˬ ga ni, yawˬ gaˇ yawˬ yaw yoˆ yoˆ-ehˇ jaˆ-eu meh. 8 K’oeˇ ngeh, lmˬ bymˇ-ahˇ jeˬ huˬ cehˆ keuˆ le ̭-euˬ zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ g’eh lmˬ bymˇ lo k’ahˬ la ̭ k’oeˇ uˇ leˇ-awˇ, k’oeˇ lo ̭-ehˇ jaˆ gaˇ ya mawˇ-awˇ jah-euˬ meh. 9 K’oeˇ ngeh keuˆ ni, Yeˬsuˇ g’o ̭ deh ̭ laˇ teh ̭-a lehˇ Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ gaˇ kawˆ k’oeˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ nya ̭ yaw muiˬ paˬ-ehˇ maˬ g’oˆ shaw-aˬ siˬ. 10 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ nya ̭ g’o ̭ leˇ-euˬ meh. 11 Maˬliˇ-aˬ, lmˬ bymˇ lo k’ahˬ la ̭ nyiˇ yaw ̭-awˇ ngoeˇ lu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ ngoeˇ ngoeˇ-ehˇ awˆ k’o ̭-awˇ, lmˬ bymˇ lo k’ahˬ la ̭ k’oeˇ haw ahˇ g’eh-euˬ meh. 12 Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ nyiˬ g’aˬ mehˬ tsoeˬ yaw pyuˇ dm-awˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ ba ̭ taˬ-awˇ bi jaˆ-euˬ k’oeˇ tsahˇ-ahˇ, mˬ g’mˬ paw tiˬ g’aˬ, kuiˇ bi paw tiˬ g’aˬ jawˇ lu ̭ gaˇ aˬ yaw ̭ ya mawˇ-euˬ meh. 13 "Zaˬ miˬ aˬ buˇ-oˇ, aˬ jeˬ miˇ neh ngoeˇ te" lehˇ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ k’oeˇ nyiˬ g’aˬ ehˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭ ma ̭ neh ngaˬ-euˬ sahˬ paˬ-ahˇ ba ̭ doˆ g’eh-awˇ, aˬ gaˇ ba ̭ taˬ-iˇ-euˬ maˬ siˬ ngaˇ." 14 Aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ-awˇ zeuˆ pyawˇ ngeh, Yeˬsuˇ k’oeˇ gaˇ yaw ̭ lu ̭ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ nga lehˇ aˬ yaw ̭ maˬ siˬ nya-a. 15 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Zaˬ miˬ aˬ buˇ-oˇ, aˬ jeˬ miˇ neh ngoeˇ te. Nawˇ aˬ suˇ g’aˬ-ahˇ poˆ lu ̭ te." Yeˬsuˇ-ahˇ yaˇ kmˇ laˆ saˆ-eu tsawˇ haˬ nga lehˇ duˇ-awˇ ehˇ-eu, "Aˬ yui ̭-oˇ, nawˬ neh aˬ yaw ̭-ahˇ ba ̭ doˆ g’eh-euˬ ngeuˇ naˇ, aˬ gaˇ ba ̭ taˬ teˬ lehˇ ngaˬ-ahˇ tiˬ poˆ ehˇ nehˬ la ̭-awˬ. Aˬ yaw ̭-ahˇ ngaˇ ba ̭ k’o ̭ laˬ-iˇ ma." 16 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ "Maˬliˇ-oˇ" lehˇ kuˇ nehˬ ngeh, aˬ yaw ̭ ciˬ pyawˇ-awˇ, "Laˬboˇniˇ-oˇ" lehˇ oˬ toˬ k’o ̭ nehˬ-euˬ meh. "Laˬboˇniˇ" lehˇ ehˇ-eu-aˬ, Heˬbyehˇ dawˬ pyeu ̭-awˇ, "saˬlaˬ" lehˇ ehˇ maw ̭-euˬ meh. 17 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˬ-ahˇ taˬ nyeh ̭ tehˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˇ Aˬda jawˇ gaˇ maˬ g’o ̭ leˇ-aˬ siˬ. Ngaˬ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ jawˇ gaˇ iˇ-awˇ, ngaˬ-euˬ Aˬda hawˇ-eu aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ Aˬda pyeu ̭-eu, ngaˬ-euˬ Miˬyehˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ Miˬyehˇ jawˇ gaˇ ngaˇ g’o ̭ leˇ ma lehˇ ehˇ-eu meh lehˇ ehˇ nehˬ-iˇ-awˬ." 18 K’oeˇ ngeh, zaˬ lahˇ deuˬ jawˇ gaˇ Maˬliˇ Maˬgaˬdaˬlaˇ iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ-ahˇ ya mawˇ-euˬ gaˇ kawˆ hawˇ-eu, Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ dawˬ deuˬ dzawˇ nehˬ-euˬ meh. 19 Tiˬ jaw la ̭ k’oeˇ aˇ dahˬ beh-eu aˇ nah pyeu ̭-eu k’oeˇ ngeh nah uˬ ci ̭ paw, zaˬ lahˇ deuˬ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ-ahˇ guˆ-eu miˇ neh, tiˬ gaˇ uiˬ leˇ jiˇ-awˇ, laˇ g’oˆ sehˬ sehˬ tehˬ-awˇ jawˇ-eu meh. K’oeˇ ngeh, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ jawˇ gaˇ yaw ̭ le-awˇ, "Naw ma ̭ nui saˇ o ̭ lu ̭-uˇ" lehˇ ehˇ le-euˬ meh. 20 K’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭-euˬ aˬ la ̭ hawˇ-eu byaˇ g’aˇ bi haw-euˬ meh. Zaˬ lahˇ deuˬ Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ-ahˇ ya mawˇ-euˬ miˇ neh laˬ k’aˬ cehˇ dui dui-eu meh. 21 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ tiˬ poˆ paˇ ehˇ nehˬ-eu, "Naw ma ̭ nui saˇ o ̭ lu ̭-uˇ. Aˬda ngaˬ-ahˇ k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ lo ̭-ehˇ, naw ma ̭-ahˇ ngaˇ k’ehˇ g’eh-eu ma." 22 K’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ g’aˬ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ taˆ aˬ yaw ̭ sa ̭ baw nehˬ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Muiˬ-eu Shawˇ-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ-ahˇ ha geu ̭-awˬ. 23 Naw ma ̭ neh iˬ baˇ pyehˬ nehˬ-euˬ tsawˇ haˬ-ahˇ Miˬyehˇ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ teh ̭-a. Naw ma ̭ neh iˬ baˇ maˬ pyehˬ nehˬ-euˬ tsawˇ haˬ-ahˇ Miˬyehˇ iˬ baˇ maˬ pyehˬ nehˬ-aˇ." 24 Zaˬ lahˇ deuˬ jawˇ gaˇ Yeˬsuˇ oe ngeh, Yeˬsuˇ-euˬ zaˬ lahˇ tiˬ g’aˬ pyeu ̭-eu "Nyiˬ g’aˬ deh ̭ le-euˬ" lehˇ kuˇ-eu Toˇmaˆ k’oeˇ g’aˬ k’oeˇ gaˇ maˬ jawˇ-a. 25 K’oeˇ miˇ neh, "Nga ma ̭ Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ-ahˇ ya mawˇ-euˬ ma" lehˇ, zaˬ lahˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Toˇmaˆ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭-euˬ aˬ la ̭-ahˇ shmˇ sehˬ ta ̭-euˬ maˇ byaw ̭-ahˇ ngaˇ mawˇ duˬ-awˇ, ngaˬ-euˬ la ̭ noeˇ neh maˇ byaw ̭ k’oeˇ-ahˇ toeˬ haw g’aˬ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ byaˇ g’aˇ-ahˇ ngaˬ-euˬ la ̭ zaˬ neh yaw muiˬ paˬ-ehˇ sawˆ duˬ haw g’aˬ miˇ tsa maˬ ngeuˇ naˇ, ngaˇ maˬ jah." 26 Tiˬ jaw dzeuˇ-iˇ ngeh, zaˬ lahˇ deuˬ nymˇ tiˬ nymˇ la ̭ k’oeˇ uiˬ leˇ-awˇ jawˇ-eu meh. Toˇmaˆ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ maˬ nehˬ-ehˇ jawˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ laˇ g’oˆ sehˬ sehˬ tehˬ taˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ jawˇ gaˇ yaw ̭ le-awˇ, "Naw ma ̭ nui saˇ o ̭ lu ̭-uˇ" lehˇ ehˇ-eu meh. 27 K’oeˇ ngeh, Toˇmaˆ-ahˇ aˬ yaw ̭ ehˇ nehˬ-eu, "Nawˬ-euˬ la ̭ noeˇ neh toeˬ haw-awˇ ngaˬ-euˬ aˬ la ̭-ahˇ haw duˬ laˇ sheˇ. K’oeˇ naˇ, nawˬ-euˬ aˬ la ̭ cawˬ ja-awˇ, ngaˬ-euˬ byaˇ g’aˇ-ahˇ sawˆ haw-awˇ, poˆ poˆ laˆ laˆ-ehˇ maˬ paˇ noeˬ ni jah-awˬ." 28 Toˇmaˆ ehˇ-eu, "Nawˇ-aˬ, ngaˬ-euˬ Sahˬpaˬ hawˇ-eu ngaˬ-euˬ Miˬyehˇ meh." 29 Aˬ yaw ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Nawˇ ngaˬ-ahˇ mawˇ-euˬ miˇ neh jah te loˇ. Ngaˬ-ahˇ maˬ mawˇ-euˬ k’aw ̭ jah-eu tsawˇ haˬ deuˬ aˇ naˆ ni guiˬ lahˬ huiˬ-eu nga." 30 Sahˬ bo ̭ heu ta ̭ la ̭ k’oeˇ maˬ bo ̭ ahˇ jiˇ taˬ-euˬ zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu g’awˬ mya jeˬ, zaˬ lahˇ deuˬ mehˬ shi Yeˬsuˇ mˇ-euˬ meh. 31 Ehˇ k’aw ̭, heu gaˇ k’aˇ bo ̭ taˬ-euˬ heu deuˬ-aˬ, Yeˬsuˇ-aˬ Meˬsiˇya hawˇ-eu Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ pyeu ̭-eu naw ma ̭ jah laˇ ni maˬ ehˇ, naw ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ jah-eu la ̭ k’oeˇ deh ̭-eu jeˬ za nya ni maˬ ehˇ, bo ̭ taˬ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu ma.

21

1 K’oeˇ naˇ, Deˬbeˬliˇ lah lah dzeˇ, zaˬ lahˇ deuˬ jawˇ gaˇ Yeˬsuˇ tiˬ poˆ paˇ doˆ le-euˬ meh. Gaˇ kawˆ k’oeˇ-aˬ, heu lo ̭-ehˇ meh. 2 Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ, nyiˬ g’aˬ deh ̭ le-euˬ lehˇ kuˇ-eu Toˇmaˆ, Gaˬliˬlehˇ miˇ k’ahˬ Gaˬnaˬ meuˬ-ahˇ jawˇ-eu Naˬdaˬneˬlaˇ, Zeˬbeˬdehˇ-euˬ aˬ li nyiˬ li, k’oeˇ maˬ ngeuˇ-eu Yeˬsuˇ-euˬ zaˬ lahˇ nyiˬ g’aˬ, heu deuˬ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ jawˇ lu ̭-eu meh. 3 "Ngaˇ za dzeh-iˇ la" lehˇ Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ aˬ yawˬ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ ngeh, "Nga ma ̭ g’eh nawˬ nehˬ-ehˇ iˇ ma" lehˇ aˬ yaw ̭ maˬ ehˇ-eu meh. K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ lawˬ dziˬ-awˇ doˆ-iˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, k’oeˇ ngeh miˇ miˇ lah-ehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ ngaˬ shaˬ tiˬ mawˇ-iˬ maˬ dzeh mi nya-a. 4 Uˬ shawˬ paw nahˇ ma doˆ laˇ ngeh, Yeˬsuˇ lah lah dzeˇ yaw ̭ lu ̭-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ nga lehˇ zaˬ lahˇ deuˬ maˬ haw siˬ-aˬ. 5 "Zaˬ guˬ deuˬ-oˇ, ngaˬ shaˬ dzeh mi maˬ loˇ" lehˇ Yeˬsuˇ naˇ haˬ ngeh, "Maˬ dzeh mi-aˬ" lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ehˇ k’o ̭ nehˬ-euˬ meh. 6 "Lawˬ-euˬ aˇ maˇ paw dzeh ahˇ g’eh-awˬ. Ngaˬ shaˬ mi laˇ teh ̭-a" lehˇ Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ehˇ nehˬ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ dzeh ahˇ g’eh-awˇ, ngaˬ shaˬ pa ̭ dui dui leˇ-euˬ miˇ neh, za maˬ g’eu k’o ̭ coeˇ-a. 7 Yeˬsuˇ gaˬ dui dui-eu zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ Beˬtuˇluˆ-ahˇ, "Tsawˇ haˬ k’oeˇ g’aˬ Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ nga" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ nga lehˇ ehˇ gaˇ Beˬtuˆluˆ ya gaˬ ngeh, mehˬ tsoeˬ g’eu dm-awˇ iˇ cu ̭-ahˇ tsawˬ pu ̭-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ mehˬ tsoeˬ maˬ dm ni za dzeh lu ̭-eu meh. 8 Zaˬ lahˇ nui deuˬ-aˬ, lawˬ heu-awˇ, ngaˬ shaˬ tiˬ byah ni pa ̭ leˇ taˬ-euˬ za-ahˇ lah lah dzeˇ g’eu doˆ la ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ za dzeh-euˬ k’oeˇ-aˬ, lah lah dzeˇ-ahˇ neh ngaˬ tseˇ lmˇ ehˇ g’aˬ ni kaˬ-eu teh ̭ meh. 9 Aˬ yaw ̭ ma ̭ dahˇ taˆ daˆ doˆ laˇ ngeh, k’aˬ g’euˬ baw do ̭ taˬ-euˬ gaˇ ngaˬ shaˬ tehˬ ba taˬ-awˇ, kaˬ muˇ g’eh jaˆ luˬ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. 10 "Naw ma ̭ neh nymˬ-mˇ dzeh mi-euˬ ngaˬ shaˬ teu ui cuiˆ hehˇ la ̭-awˬ" lehˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 11 Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ lawˬ-ahˇ uˇ-iˇ-awˇ, ngaˬ shaˬ yaw huiˬ tiˬ byah ni pa ̭ leˇ taˬ-euˬ za-ahˇ lah lah dzeˇ g’eu doˆ la ̭-euˬ meh. Ngaˬ shaˬ yaw huiˬ k’oeˇ dawˬ tawˆ lu ̭ tiˬ yaˇ ngaˬ tseˇ smˬ mawˇ byah-eu meh. Ngaˬ shaˬ k’oeˇ myaˆ myaˆ-ehˇ dzeh pa ̭-euˬ k’aw ̭, za k’oeˇ kahˇ maˬ pyaˬ-iˇ ni jaˆ-eu meh. 12 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ "Shawˬ hawˬ dzaˬ laˇ-awˬ" lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. Zaˬ lahˇ k’oeˇ deuˬ aˬ yaw ̭-ahˇ "Nawˇ aˬ suˇ g’aˬ te" lehˇ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ naˇ haˬ peuˬ-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ meh lehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ siˬ nya-eu meh. 13 Yeˬsuˇ kaˬ muˇ yuˇ laˬ-iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ biˇ nehˬ-euˬ meh. Ngaˬ shaˬ tehˬ ba-euˬ k’oeˇ k’aw ̭ paˇ yuˇ laˬ-iˇ-awˇ biˇ nehˬ-euˬ meh. 14 Heu-aˬ, Yeˬsuˇ g’o ̭ deh ̭ laˇ g’aˬ miˇ tsa, zaˬ lahˇ deuˬ jawˇ gaˇ doˆ le-euˬ smˬ poˆ tiˬ poˆ pyeu ̭-eu meh. 15 Aˬ yaw ̭ ma ̭ dzaˬ g’aˬ dawˇ g’aˬ ngeh, Siˇmoˬ Beˬtuˆluˆ-ahˇ Yeˬsuˇ naˇ haˬ-eu, "Yoˇhaˬ-euˬ aˬ li Siˇmoˬ-oˇ, tsawˇ haˬ heu deuˬ ngaˬ-ahˇ gaˬ-eu naˆ maˬ tseˇ nawˇ ngaˬ-ahˇ gaˬ ma loˇ." Beˬtuˆluˆ ehˇ-eu, "Gaˬ ma Sahˬpaˬ-oˇ. Ngaˇ nawˬ-ahˇ gaˬ-eu nawˇ siˬ nya meh." Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Yawˇ zaˬ-ahˇ bo saˆ-eu lo ̭-ehˇ, ngaˬ-euˬ yawˇ deuˬ-ahˇ bo saˆ-awˬ." 16 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ nyiˬ poˆ tiˬpoˆ paˇ naˇ haˬ-eu, "Yoˇhaˬ-euˬ aˬ li Siˇmoˬ-oˇ, nawˇ ngaˬ-ahˇ gaˬ ma loˇ." Aˬ yaw ̭ ehˇ-eu, "Gaˬ ma Sahˬpaˬ-oˇ. Ngaˇ nawˬ-ahˇ gaˬ-eu nawˇ siˬ nya meh. Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˬ-euˬ yawˇ deuˬ-ahˇ bo saˆ-awˬ." 17 Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ smˬ poˆ tiˬ poˆ paˇ naˇ haˬ-eu, "Yoˇhaˬ-euˬ aˬ li Siˇmoˬ-oˇ, nawˇ ngaˬ-ahˇ gaˬ ma loˇ." "Nawˇ ngaˬ-ahˇ gaˬ ma loˇ" lehˇ Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ smˬ poˆ naˇ haˬ keuˆ la ̭-euˬ miˇ neh, Beˬtuˆluˆ nui ma maˬ saˇ-ehˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ k’o ̭ nehˬ-euˬ meh. "Sahˬpaˬ-oˇ, nawˇ yawˬ jeˬ na lu ̭ siˬ nya meh. Ngaˇ nawˬ-ahˇ aˇ naˆ ni gaˬ-eu nawˇ siˬ nya meh." Yeˬsuˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˬ-euˬ yawˇ deuˬ-ahˇ bo saˆ-awˬ. 18 Ngaˇ nawˬ-ahˇ maˇ jawˆ ni ehˇ nehˬ nyaˇ. Nawˇ zaˬ guˬ pyeu ̭ ngeh, yawˬ haˇ yawˬ ha jo ̭ pa ̭ pa ̭ deuˇ-awˇ, yaw haˬ k’aˇ iˇ maw ̭ gaˇ iˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, nawˇ tsawˇ mawˬ mawˬ le ngeh, nawˬ-euˬ aˬ la ̭ cawˬ diˇ nehˬ-awˇ, aˬ cawˬ neh jo ̭ pa ̭ bi pa ̭-awˇ, yawˬ ha maˬ iˇ maw ̭ gaˇ bi tsahˇ g’eh teh ̭-a." 19 (Yeˬsuˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu k’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ-ahˇ aˬ cawˬ ya mawˇ ni, aˬ kaˇ Beˬtuˆluˆ aˬ joˆ-ehˇ ya shiˇ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ toeˬ mehˬ maw ̭-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh.) K’oeˇ naˇ, Beˬtuˆluˆ-ahˇ Yeˬsuˇ ehˇ nehˬ-eu, "Ngaˬ-euˬ mehˬ nah laˇ g’eh la ̭-awˬ." 20 Beˬtuˆluˆ zeuˆ pyawˇ haw ngeh, Yeˬsuˇ gaˬ dui dui-eu zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ nah cah lu ̭ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. Zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ-aˬ, ci ̭ hawˬ dzaˬ ta ̭ ngeh miˇ Yeˬsuˇ-euˬ dawˬ peh tah tehˬ leˇ-awˇ, "Sahˬpaˬ-oˇ, nawˬ-ahˇ ahˬ dzaˬ-eu lehˇ g’eh-eu aˬ suˇ g’aˬ-a" lehˇ naˇ haˬ-euˬ k’oeˇ g’aˬ meh. 21 Beˬtuˆluˆ zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ mawˇ ngeh, Yeˬsuˇ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ naˇ haˬ-euˬ meh. "Sahˬpaˬ-oˇ, heu g’aˬ toe. Aˬ yaw ̭-euˬ g’aˇ duˬ mehˬ hu paw aˬ joˆ-ehˇ jaˆ ta." 22 Yeˬsuˇ ehˇ-eu, "Ngaˇ oe ngeh keuˆ ni aˬ yaw ̭-ahˇ ngaˇ bi deh ̭ keuˆ maw ̭ lawˬ naˇ, nawˇ aˬ jeˬ k’ahˇ k’o ̭ k’aˇ za ta. Ngaˬ-euˬ mehˬ nah laˇ g’eh la ̭-awˬ." 23 K’oeˇ ngeh jawˇ, zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ shiˇ-eu maˬ paˇ baw meh jeˇ lehˇ, Yeˬsuˇ-euˬ mehˬ nah caw teh lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ yaw kaˬ ja byah taˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ maˬ shiˇ-a lehˇ Yeˬsuˇ ehˇ maw ̭-eu maˬ ngeuˇ-a. "Ngaˇ oe ngeh keuˆ ni aˬ yaw ̭-ahˇ bi deh ̭ keuˆ maw ̭ lawˬ naˇ, nawˇ aˬ jeˬ k’ahˇ k’o ̭ k’aˇ za ta" lehˇ ehˇ-euˬ teh ̭ meh. 24 Zaˬ lahˇ k’oeˇ g’aˬ-aˬ, gaˇ kawˆ heu deuˬ saˇ kiˇ kamˬ-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu uˬ ta ̭, bo ̭ doˆ-euˬ g’aˬ k’aw ̭ pyeu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ neh ehˇ-euˬ gaˇ kawˆ heu deuˬ maˇ maˇ ni ngeuˇ meh lehˇ aˬ dui siˬ nya-eu ma. 25 Yeˬsuˇ neh mˇ-euˬ gaˇ g’awˬ mya ni jaˆ-a siˬ. Aˬ yaw ̭ neh k’aˇ mˇ-euˬ gaˇ deuˬ tiˬ jeˬ saˇ-iˬ tiˬ jeˬ bo ̭ doˆ jiˇ naˇ, bo ̭ doˆ-euˬ sahˬ bo ̭ paˇ dmˬ k’oeˇ deuˬ miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ maˬ deˇ leˇ-aˇ lehˇ ngaˇ noeˬ-eu ma.