YAˬKOˆ

1

1 Miˬyehˇ hawˇ-eu Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ Ka li-euˬ zaˬ k’aˆ pyeu ̭-eu ngaˇ Yaˬkoˆ, Miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ jawˇ byaˆ taˬ-euˬ Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ dawˬ cawˬ puˬ ahˇ la ̭-eu ma. 2 Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, lawˬ haw-eu g’awˬ mya jeˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ ngeh, yaw muiˬ jeˬ keuˆ le-euˬ lo ̭-ehˇ laˬ k’aˬ cehˇ-awˬ. 3 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, naw ma ̭-euˬ jah-eu jeˬ-ahˇ lawˬ haw-eu k’oeˇ-aˬ, naw ma ̭-ahˇ daˬ coeˇ oˇ coeˇ-eu tsawˇ haˬ bi pyeu ̭ laˇ-eu meh. 4 Naw ma ̭ tiˬ jeˬ-iˬ ehˇ k’aˇ maˬ za ni byah-eu lo ̭-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭ laˇ nya ni, aˬ myah lu ̭ maˬ tsehˆ leˇ ni daˬ dzeuˇ oˇ dzeuˇ nya-eu yaw duˬ bi baw-awˬ. 5 Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ tiˬ g’aˬ na zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ teˬ lu ̭ naˇ, Miˬyehˇ-ahˇ guiˬ lahˬ shaˇ-eu tsaˬ meh. Miˬyehˇ aˬ yaw ̭-ahˇ zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ bi ̭ teh ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ-aˬ, tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ g’awˬ shaˬ gaˬ-eu la ̭ k’oeˇ tsawˇ tsiˇ maˬ tsiˇ ni bi ̭-eu meh. 6 Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ guiˬ lahˬ shaˇ ngeh maˬ jah coeˇ-eu nui ma maˬ bi ahˇ ni, jah-eu la ̭ k’oeˇ shaˇ-awˬ. Maˬ jah coeˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, jaˬ lehˇ k’aˇ hehˇ-eu paw pyawˇ-iˇ-eu iˬ ma laˆ shaˆ iˇ luˆ dzeh gaˇ duˇ-eu meh. 7 K’oeˇ lo ̭-ehˇ g’eh-eu tsawˇ haˬ-aˬ, yawˬ ha loˬ-eu jeˬ Sahˬpaˬ Miˬyehˇ bi ̭ la ̭ teh ̭-a lehˇ maˬ noeˬ pyawˬ-eu zaˬ dzehˬ meh. 8 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ k’aˇ mˇ k’aˇ shaˇ-eu jeˬ la ̭ k’oeˇ nui ma poˆ poˆ laˆ laˆ-ehˇ noeˬ-awˇ, nui tsehˆ maˬ ahˇ-a. 9 Iˇ shaˬ shaˬ-eu Ka li zaˬ tiˬ g’aˬ-aˬ, Miˬyehˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ciˬ goˇ nehˬ ngeh laˬ k’aˬ cehˇ-eu tsaˬ meh. 10 Smˇ muiˬ muiˬ-eu Ka li zaˬ tiˬ g’aˬ-aˬ, Miˬyehˇ aˬ yaw ̭-ahˇ taˬ awˆ nehˬ ngeh la ̭ k’aˬ cehˇ-eu tsaˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, smˇ muiˬ muiˬ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, yaˇ mo ̭ aˇ yehˆ lo ̭-ehˇ ya byoˆ-iˇ teh ̭-a. 11 Nahˇ ma doˆ laˇ-awˇ nahˇ tsaˇ k’aˆ laˇ ngeh, yaˇ mo ̭ k’oeˇ nyoeˬ-iˇ koˆ-iˇ-eu meh. K’oeˇ ngeh jawˇ, aˇ yehˆ k’oeˇ ga ka-awˇ haw muiˬ-eu jeˬ cawˆ-iˇ jiˇ-eu meh. K’oeˇ gaˇ duˇ ni, smˇ muiˬ muiˬ-eu tsawˇ haˬ k’aw ̭, yawˬ ha-euˬ gaˇ-ahˇ k’o ̭ g’a lu ̭ ngeh ya luˬ ya seˇ-iˇ teh ̭-a. 12 Lawˬ haw-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ ngeh saˇ jaˇ zi ̭-eu tsawˇ haˬ guiˬ lahˬ huiˬ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, lawˬ haw-eu jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ daˬ dzeuˇ oˇ dzeuˇ g’aˬ ngeh jawˇ, Miˬyehˇ-ahˇ gaˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ g’aˇ duˬ Miˬyehˇ neh lehˬ hmˬ taˬ-euˬ deh ̭-eu jeˬ-euˬ shuiˇ uˬ k’oˆ la ̭ sawˬ za teh ̭-a. 13 Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na, k’oeˇ lo ̭-ehˇ lawˬ haw-awˇ muˇ juˇ juˇ gaˇ ya daˬ ngeh, "Muˇ juˇ juˇ-eu heu, Miˬyehˇ jawˇ gaˇ neh oe-euˬ meh" lehˇ ehˇ-eu maˬ tsaˬ-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, yaw haiˬ jeˬ Miˬyehˇ-ahˇ muˇ juˇ maˬ juˇ nya-a. K’oeˇ lo ̭-ehˇ duˇ ni, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-ahˇ-iˬ Miˬyehˇ muˇ juˇ maˬ juˇ-a. 14 Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-aˬ, yawˬ ha-euˬ maˬ muiˬ maˬ jaˬ-eu nui k’ahˇ neh bi tsahˇ pyawˇ-awˇ lahˇ ju bi k’mˇ ngeh, muˇ juˇ juˇ-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ-eu meh. 15 K’oeˇ naˇ, aˬ yaw ̭-euˬ maˬ muiˬ maˬ jaˬ-eu nui k’ahˇ k’oeˇ zaˬ jeuˬ-eu lo ̭-ehˇ jeuˬ leˇ-awˇ, iˬ baˇ bi deh ̭ doˆ le-eu meh. Iˬ baˇ k’oeˇ huiˬ loˆ laˇ ngeh, shiˇ-eu jeˬ bi deh ̭ doˆ le-eu meh. 16 Ngaˇ gaˬ dui dui-eu aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, taˬ noeˬ lehˬ. 17 Muiˬ-eu guiˬ lahˬ hawˇ-eu byah-eu la ̭ sawˬ dawˬ tawˆ lu ̭, mˬ paw neh yaw sheh ̭-euˬ Aˬda jawˇ gaˇ neh oe-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ la ̭ k’oeˇ poˆ laˇ paˇ laˇ nya-eu naˇ shmˇ maˬ ahˇ-a. 18 K’aˇ beh deh ̭ taˬ-euˬ jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ la ̭ k’oeˇ aˬ dui aˬ cawˬ jeˬ hu hu saˬ ya jawˇ ni, aˬ yaw ̭ nui ma k’aˇ tsaˬ-eu lo ̭-ehˇ yaw tsaˬ yaw dawˇ dawˬ-ahˇ g’oe-awˇ aˬ dui-ahˇ beh deh ̭ taˬ-euˬ meh. 19 Ngaˇ gaˬ dui dui-eu aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, gaˇ kawˆ heu deuˬ-ahˇ yaw muiˬ paˬ-ehˇ noeˬ taˬ-awˬ. Tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ aˬ cawˬ ehˇ gaˇ yaw kawˇ-ehˇ naˇ haˬ-awˬ. Ehˇ k’aw ̭, dawˬ ngehˬ-eu taˬ tehˬ. Nui ma pehˇ-eu aˬ huˬ taˬ huˬ. 20 A jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, tsawˇ haˬ zaˬ-euˬ nui ma pehˇ-eu jeˬ-aˬ, Miˬyehˇ neh noeˬ taˬ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ maˬ mˇ doˆ la ̭ nya-a. 21 K’oeˇ miˇ neh, yaw jaw ̭ jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ hawˇ-eu maˬ muiˬ maˬ jaˬ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ byehˇ dzeh jiˇ-awˇ, Miˬyehˇ-euˬ nui noeˬ geu ̭-eu la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ neh naw ma ̭-euˬ nui ma la ̭ k’oeˇ ka taˬ-euˬ naw ma ̭-ahˇ ka k’o ̭ nya-eu dawˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭-awˬ. 22 Aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ-ahˇ naˬ bawˇ teh ̭-ehˇ gaˬ-awˇ, yawˬ haˇ yawˬ ha jaˬ myaw ̭ myaw ̭-eu tsawˇ haˬ taˬ bi pyeu ̭. Naˇ haˬ geu ̭-eu tsawˇ haˬ bi pyeu ̭-awˬ. 23 Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ ya gaˬ-euˬ lo ̭-ehˇ maˬ mˇ maˬ shaˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, pyawˬ haw la ̭ k’oeˇ yawˬ ha-euˬ myaˆ pyawˬ-ahˇ yawˬ ha haw-eu tsawˇ haˬ-ahˇ duˇ-eu teh ̭ meh. 24 Aˬ yaw ̭ yaw muiˬ paˬ-ehˇ haw duˬ g’aˬ-awˇ doˆ-iˇ ngeh, yawˬ ha-euˬ pyawˬ naˬ aˇ g’ehˇ-ahˇ tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ ngehˇ shaw-euˬ meh. 25 Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ bi buˬ bi law-iˇ-eu byah dui dui-eu zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ haw duˬ-awˇ, k’aˇ ya gaˬ-euˬ jeˬ maˬ ngehˇ byoˆ ni yaw muiˬ paˬ-ehˇ caw teh-awˇ mˇ g’eh shaˇ g’eh-eu tsawˇ haˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ k’aˇ mˇ k’aˇ shaˇ-eu jeˬ la ̭ k’oeˇ Miˬyehˇ guiˬ lahˬ bi ̭ nehˬ teh ̭-a. 26 Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na uˬ duˬ tahˬ-eu zahˇ sahˇ k’o ̭-ahˇ yaw muiˬ paˬ-ehˇ caw teh lu ̭ ma lehˇ noeˬ lu ̭ ta loˇ. Yawˬ haˬ-euˬ k’aˬ meh mehˬ boeˬ-ahˇ yawˬ ha maˬ g’aˬ leˇ naˇ, aˬ yaw ̭-euˬ uˬ duˬ tahˬ-eu zahˇ sahˇ k’o ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭ g’aˇ duˬ gaˇ dahˇ maˬ tsoeˬ-eu uˬ ta ̭, yawˬ haˇ yawˬ ha jaˬ myaw ̭ myaw ̭ gaˇ duˇ-eu meh. 27 Aˬ da Miˬyehˇ-euˬ mehˬ shi shawˇ jehˆ ni g’eh-awˇ maˇ jawˆ ni g’eh-eu uˬ duˬ tahˬ-eu zahˇ sahˇ k’o ̭-aˬ, muˇ coe aˬ nmˇ deuˬ hawˇ-eu miˬ coeˬ miˬ ma deuˬ shaˬ gaˇ zahˬ gaˇ caw ba nehˬ-awˇ, miˇ tsaˬ shiˬ shaˬ jiˇ-euˬ nui k’ahˇ neh maˬ bi laˆ jaw ̭ ni yawˬ haˇ yawˬ ha yahˇ-awˇ deh ̭-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh.

2

1 Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ ka li zaˬ deuˬ-oˇ, yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ huiˬ-eu Sahˬpaˬ pyeu ̭-eu aˬ dui-euˬ Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ Ka li-ahˇ jah-eu aˬ dui-aˬ, aˬ cawˬ-ahˇ k’oeˇ taˆ paw haw-awˇ myaˆ pyawˬ huiˬ nyiˇ maˬ ya tseˇ-a. 2 Naw ma ̭ uˬ duˬ tahˬ-eu lehˇ uiˬ leˇ ngeh, shuiˇ la ̭ behˬ behˬ-awˇ mehˬ tsoeˬ yaw muiˬ dm lu ̭-eu smˇ muiˬ smˇ baw ti g’aˬ hawˇ-eu, mehˬ tsoeˬ yaw cehˇ yaw ju-ehˇ dm lu ̭-eu iˇ shaˬ iˇ taw tiˬ g’aˬ laˇ-euˬ ehˇ-awˬ. 3 Mehˬ tsoeˬ yaw muiˬ dm lu ̭-eu g’aˬ-ahˇ naw ma ̭ yaw zeu baw dzehˬ-eu la ̭ k’oeˇ, "Nuiˇ duˬ yaw muiˬ heu tsahˇ-ahˇ nuiˇ laˇ-awˬ" lehˇ ehˇ nehˬ-awˇ, iˇ shaˬ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-ahˇ-aˬ, "K’oeˇ gaˇ yaw ̭-awˬ. Maˬ ngeuˇ naˇ, heu gaˇ ngaˬ-euˬ aˬ kuiˇ dawˬ peh miˇ tsa nuiˇ laˇ-awˬ" lehˇ naw ma ̭ ehˇ nehˬ-euˬ ehˇ-awˬ. 4 K’oeˇ-aˬ, naw ma ̭ yaw kaˬ myaˆ pyawˬ huiˬ nyiˇ tseˇ-awˇ, nui ma maˬ sui maˬ dawˇ-eu la ̭ k’oeˇ aˬ cawˬ-ahˇ noeˬ doeˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 5 Ngaˇ gaˬ-euˬ aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, ngaˇ ehˇ gaˇ naˇ haˬ sheˇ. Jah-eu jeˬ la ̭ k’oeˇ smˇ muiˬ muiˬ-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭ laˇ-awˇ, Miˬyehˇ-ahˇ gaˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ bi ̭-eu g’aˇ duˬ aˬ yaw ̭ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ bi uˇ leˇ-eu lehˇ, miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ deh ̭ lu ̭-eu shaˬ-eu zahˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ Miˬyehˇ neh tseˇ doˆ taˬ-euˬ meh. 6 Ehˇ k’aw ̭, shaˬ-eu zahˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ naw ma ̭ yaw zeu maˬ baw-a. Naw ma ̭-euˬ k’oeˇ taˆ nawˬ tehˬ-awˇ naw ma ̭-ahˇ yaˇ k’aˬ daˇ duˬ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu k’oeˇ, aˬ suˇ g’aˬ-a. Smˇ muiˬ smˇ baw deuˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ. 7 Naw ma ̭-ahˇ bi ̭ taˬ-euˬ tsawˇ myahˇ yaw muiˬ-ahˇ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ ehˇ-eu deuˬ-aˬ, smˇ muiˬ smˇ baw k’oeˇ deuˬ meh. 8 "Yawˬ haˇ yawˬ ha gaˬ-eu lo ̭-ehˇ, yawˬ ha dawˬ peh jawˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ gaˬ-awˬ" lehˇ Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ Miˬyehˇ Miˇk’ahˬ-ahˇ ta ̭-eu zahˇdawˬ k’o ̭ dawˬ k’oeˇ dawˬ-ahˇ naw ma ̭ naˇ haˬ geu ̭ naˇ, tsaˬ-eu jeˬ-ahˇ naw ma ̭ mˇ-eu meh. 9 Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ k’oeˇ taˆ paw teh ̭-ehˇ haw-awˇ myaˆ pyawˬ huiˬ nyiˇ tseˇ naˇ, ’Iˬ baˇ mˇ-eu jeˬ pyeu ̭-awˇ, zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ bahˬ-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu meh’ lehˇ, Zahˇ daw ̭ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇ pah mehˬ taˬ-euˬ meh. 10 Tsawˇ haˬ aˬ geuˬ g’aˬ maˬ kaˬ, zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ caw teh lu ̭ k’aw ̭, tiˬ dawˬ-ahˇ mˇ bahˬ naˇ, dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ mˇ bahˬ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. 11 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, "Aˬ cawˬ-euˬ miˬ sawˇ yo zaˬ-ahˇ maˬ ya bahˬ maˬ ya muˆ-a" lehˇ ehˇ-eu hawˇ-eu, "Tsawˇ haˬ-ahˇ maˬ ya seh ̭-a" lehˇ ehˇ-eu k’oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ tiˬ g’aˬ neh ehˇ-euˬ dawˬ meh. Aˬ cawˬ-euˬ miˬ sawˇ yo zaˬ-ahˇ nawˇ maˬ bahˬ maˬ muˆ-euˬ k’aw ̭, tsawˇ haˬ seh ̭ naˇ, zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ mˇ bahˬ-euˬ meh. 12 Aˬ dui-ahˇ bi buˬ-iˇ la ̭-euˬ zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ k’oeˇ neh yaˇ k’aˬ ya bi daˇ meh lehˇ siˬ nya-eu tsawˇ haˬ lo ̭-ehˇ ngehˬ-awˬ tmˇ-awˬ, mˇ-awˬ shaˇ-awˬ. 13 Aˬ cawˬ-ahˇ g’awˬ shaˬ maˬ gaˬ nehˬ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ Miˬyehˇ g’awˬ shaˬ maˬ gaˬ ni yaˇ k’aˬ daˇ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, g’awˬ shaˬ gaˬ-eu jeˬ-aˬ, yaˇ k’aˬ daˇ-eu jeˬ-ahˇ g’aˬ leˇ nya-eu meh. 14 Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na jah ma lehˇ ehˇ k’aw ̭, maˬ mˇ maˬ shaˇ naˇ, aˬ jeˬ gaˇ dahˇ tsoeˬ nmˇ. Jah-eu k’oeˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ ka k’o ̭ nehˬ nya teh ̭-a loˇ. 15 Aˬ yui ̭ aˬ yiˇ Ka li zaˬ deuˬ la ̭ k’oeˇ, k’aˬ dzeˇ zaˬ maˬ ehˇ, zaˬ miˬzaˬ maˬ ehˇ, tiˬ g’aˬ na dm g’aˬ dm lmˇ hawˇ-eu dzaˬ dzaˬ dawˇ dawˇ maˬ jaˆ ni shaˬ lu ̭-eu ehˇ-awˬ. 16 Naw ma ̭ aˬ yaw ̭-ahˇ k’aˇ loˬ-eu jeˬ maˬ caw ba nehˬ ni, "Miˬyehˇ guiˬ lahˬ bi ̭ lu ̭-uˇ. Yaw lmˇ lmˇ-ehˇ jawˇ-awˇ tiˬ dehˆ dzaˬ-awˬ dawˇ-awˬ" lehˇ ehˇ nehˬ naˇ, naw ma ̭ ehˇ-eu k’oeˇ aˬ jeˬ gaˇ dahˇ tsoeˬ nmˇ. 17 K’oeˇ miˇ neh, jah-eu jeˬ-aˬ, mˇ-eu shaˇ-eu jeˬ maˬ ahˇ naˇ, shiˇ taˬ-euˬ gaˇ duˇ-eu meh. 18 "Tiˬ g’aˬ-ahˇ jah-eu jeˬ o ̭-awˇ, tiˬ g’aˬ-ahˇ mˇ-eu jeˬ o ̭-eu meh" lehˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na ehˇ teh ̭-a. Mˇ-eu shaˇ-eu jeˬ maˬ ahˇ-eu nawˬ-euˬ jah-eu jeˬ ngaˬ-ahˇ mehˬ nehˬ la ̭ sheˇ. Ngaˇ-aˬ, mˇ-eu shaˇ-eu la ̭ k’oeˇ ngaˬ-euˬ jah-eu jeˬ nawˬ-ahˇ mehˬ nehˬ ma. 19 Miˬyehˇ tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ jawˇ-eu meh lehˇ nawˇ jah-eu miˇ neh maˬ gaˇ dzehˬ ma lehˇ noeˬ te loˇ. Neh ̭ deuˬ k’aw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ jah-awˇ, guˆ guˆ-ehˇ yaw dzuˬ dzuˬ lu ̭ meh. 20 A dzawˬ aˇ gah deuˬ-oˇ, mˇ-eu shaˇ-eu jeˬ maˬ ahˇ-eu jah-eu jeˬ-aˬ yaw ̭ ngeh ̭ meh lehˇ bi mehˬ duˬ maw ̭-eu nya loˇ. 21 Aˬ dui-euˬ aˬ poeˬ Aˬbyaˬhaˬ aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-awˇ Miˬyehˇ-ahˇ tsaˬ leˇ tsahˇ leˇ-euˬ ta. Aˬ yaw ̭-euˬ aˬ li Iˇtsaˆ-ahˇ lawˇ duˬ k’oeˇ taˆ lawˇ-euˬ mˇ-eu shaˇ-eu k’oeˇ baˬ da neh, aˬ yaw ̭ Miˬyehˇ-ahˇ tsaˬ leˇ tsahˇ leˇ-euˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ. 22 Aˬ yaw ̭-euˬ jah-eu jeˬ hawˇ-eu aˬ yaw ̭ neh mˇ-euˬ shaˇ-euˬ jeˬ tiˬ gaˇ ta ̭-eu k’oeˇ, nawˇ maˬ haw mawˇ nya te loˇ. Aˬ yaw ̭-euˬ jah-eu jeˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ neh mˇ-euˬ shaˇ-euˬ jeˬ la ̭ k’oeˇ byah laˇ-euˬ meh. 23 K’oeˇ ngeh jawˇ, "Aˬbyaˬhaˬ Miˬyehˇ-ahˇ jah-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ jah-eu jeˬ baˬ da neh, Miˬyehˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ yaw tsaˬ yaw dawˇ tsawˇ haˬ lehˇ sawˇ nehˬ-euˬ meh" lehˇ ehˇ-eu Jaˇ li ̭ dawˬ kawˬ k’oeˇ byah laˇ-euˬ meh. K’oeˇ miˇ neh, Aˬbyaˬhaˬ-ahˇ Miˬyehˇ-euˬ cawˬ lehˇ kuˇ-eu meh. 24 Nymˬ-mˇ poˆ jawˇ-aˬ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ Miˬyehˇ-ahˇ tsaˬ leˇ tsahˇ leˇ nya-eu-aˬ, jah-eu tiˬ jeˬ baˬ da neh teh ̭-ehˇ maˬ ngeuˇ-ehˇ, mˇ-eu shaˇ-eu jeˬ k’aw ̭ ahˇ-eu baˬ da neh tsaˬ leˇ tsahˇ leˇ nya-eu meh lehˇ naw ma ̭-ahˇ siˬ duˬ laˇ miˇ-a loˇ. 25 Meh maˬ laˇ Laˬhaˇ-euˬ gaˇ kawˆ k’aw ̭, k’oeˇ lo ̭-ehˇ meh. Miˇ k’ahˬ k’oeˇ k’ahˬ-ahˇ k’oeˬ sho haw leˇ-euˬ Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ha geu ̭-awˇ, gaˇ ma yawˬ kahˇ yawˬ mehˬ pyawˇ nehˬ-awˇ bi buˬ bi law-iˇ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ mˇ-euˬ shaˇ-euˬ miˇ neh, Miˬyehˇ-ahˇ tsaˬ leˇ tsahˇ leˇ-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭ laˇ-euˬ meh. 26 K’oeˇ baˬ da neh, sa ̭ laˇ maˬ ahˇ-eu g’awˇ mawˇ-aˬ, yaw shiˇ pyeu ̭-eu lo ̭-ehˇ, mˇ-eu shaˇ-eu jeˬ maˬ ahˇ-eu jah-eu jeˬ k’aw ̭, yaw shiˇ meh.

3

1 Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, naw ma ̭ mehˬ-eu tsoˆ-eu saˬ laˬ g’awˬ mya g’aˬ geu ̭-eu maˬ tsaˬ-a. Naw ma ̭ siˬ nya-eu lo ̭-ehˇ, mehˬ-eu tsoˆ-eu saˬ laˬ deuˬ-aˬ, aˬ cawˬ naˆ maˬ tseˇ bi pyehˆ tseˇ-awˇ yaˇ k’aˬ daˇ nehˬ gaˇ ya daˬ teh ̭-a. 2 Aˬ dui dawˬ tawˆ lu ̭ tiˬ k’ehˬ maˬ taˬ ni mˇ lehˬ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na ngehˬ lehˬ tmˇ lehˬ-eu maˬ baw naˇ, byah-eu lo ̭-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-awˇ, yawˬ ha-euˬ nui ma g’awˇ mawˇ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ yaw muiˬ paˬ-ehˇ g’aˬ leˇ-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu meh. 3 Aˬ dui-euˬ dawˬ g’oˆ bi g’oˆ-eu g’aˇ duˬ, mahˬ-ahˇ mahˬ kaw ̭ dawˆ-awˇ, aˬ dui k’aˇ bi iˇ maw ̭-eu paw bi iˇ-eu meh. 4 Saˇ baoˬ gaˇ kawˆ shaˇ noeˬ haw sheˇ. Saˇ baoˬ k’oeˇ huiˬ dui dui-awˇ, g’aˬ k’aˆ dui dui-eu jaˬ lehˇ neh bi baw g’eh-euˬ k’aw ̭, daˇ laˆ laˆ zaˬ tiˬ hmˬ neh yeu ̭ pyawˇ nya-awˇ, saˇ baoˬ teh-eu g’aˬ k’aˇ bi iˇ maw ̭-eu paw bi iˇ nya-eu meh. 5 K’oeˇ gaˇ duˇ ni, mehˬ laˇ-aˬ, nyiˇ dui dui k’aw ̭, huiˬ dui dui-eu gaˇ kawˆ deuˬ-ahˇ k’ahˬ sehˇ jehˆ nya-eu meh. Huiˬ dui dui-eu aˇ bawˇ sahˬ k’aˆ k’aˆ ma-ahˇ miˬ dzaˬ miˬ dzui ̭ tiˬ dzui ̭ neh bi puiˆ dzeh nya gaˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ. 6 Mehˬ laˇ-aˬ, miˬ dzaˬ-ahˇ duˇ-eu meh. Mehˬ laˇ k’oeˇ-aˬ, aˬ dui-euˬ g’awˇ mawˇ la ̭ k’oeˇ jaˆ-eu haiˬ-eu miˇ k’ahˬ tiˬ k’ahˬ pyeu ̭-awˇ, aˬ dui-euˬ nui ma g’awˇ mawˇ dawˬ tawˆ lu ̭ la ̭ k’oeˇ yaw haiˬ jeˬ bi byah laˇ-eu meh. Mehˬ laˇ k’oeˇ-aˬ, shiˬ buiˇ lah ma-ahˇ do ̭-eu miˬ dzaˬ yuˇ-awˇ, aˬ dui yaw deh ̭ deh ̭-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ bi puiˆ dzaˬ-eu meh. 7 Tsawˇ haˬ zaˬ-aˬ, jeˬ zaˬ aˇ jiˇ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ laˆ yah nya-eu meh. Bawˇ tsahˬ jeˬ zaˬ deuˬ, aˇ jiˇ deuˬ, miˇ tsa joe joe-ehˇ cah-eu jeˬ zaˬ deuˬ hawˇ-eu, ngaˬ shaˬ ngaˬ deˇ deuˬ-ahˇ laˆ yah-awˇ cu geu ̭ nya-eu meh. 8 Ehˇ k’aw ̭, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ mehˬ laˇ-ahˇ maˬ laˆ yah nya-a. Mehˬ laˇ-aˬ, maˬ nyeh ̭ g’aˬ nya-eu yaw haiˬ jeˬ pyeu ̭-awˇ, do ̭ tiˬ byah ni ahˇ-eu meh. 9 Aˬda pyeu ̭-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ mehˬ laˇ neh aˬ dui ja ceuˬ-eu lo ̭-ehˇ, Miˬyehˇ-euˬ aˇ g’ehˇ-ahˇ duˇ ni beh taˬ-euˬ tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ-ahˇ k’aw ̭, mehˬ laˇ neh aˬ dui yaˬ k’ehˇ yaˬ-eu meh. 10 Guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ-eu dawˬ maˬ ehˇ, yaˬ k’ehˇ yaˬ-eu dawˬ maˬ ehˇ, k’aˬ meh mehˬ boeˬ-ahˇ neh teh ̭-ehˇ doˆ laˇ-eu meh. Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, k’oeˇ lo ̭-ehˇ bi g’eh-eu maˬ tsaˬ-a. 11 Iˇ cu ̭ iˇ byoe tiˬ byoe-ahˇ teh ̭-ehˇ i cu ̭ yaw kuiˇ hawˇ-eu iˇ cu ̭ yaw k’aˬ maˬ doˆ laˇ-a. 12 Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, siˬ guˬ aˇ bawˇ-ahˇ saˬ loˬ aˇ siˬ maˬ siˬ le nya-a. Aˬ ga ̭ baw duˆ-ahˇ siˬ guˬ aˇ siˬ maˬ siˬ le nya-a. Saˬ deu ̭ kuiˇ-eu iˇ cu ̭ doˆ-eu cuˬ-ahˇ iˇ cu ̭ yaw kuiˇ maˬ doˆ laˇ nya-a. 13 Naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ, tsawˇ gahˇ ahˇ-awˇ siˬ-eu nya-eu tsawˇ haˬ jawˇ te loˇ. Muiˬ-eu deh ̭-eu jawˇ-eu jeˬ la ̭ k’oeˇ maˬ ehˇ, nui nahˬ nui yu hawˇ-eu nui gahˇ neh mˇ doˆ shaˇ doˆ la ̭-eu muiˬ-eu gaˇ deuˬ la ̭ k’oeˇ maˬ ehˇ, zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ k’oeˇ bi doˆ laˇ-awˬ. 14 Ehˇ k’aw ̭, myaˆ naˆ-eu jeˬ, aˬ cawˬ-ahˇ nui ma naˇ-eu jeˬ hawˇ-eu, yawˬ ha-euˬ g’aˇ duˬ teh ̭-ehˇ shaˇ noeˬ-eu jeˬ naw ma ̭-euˬ nui ma la ̭ k’oeˇ ahˇ naˇ, zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ ahˇ ma lehˇ k’ahˬ sehˇ jehˆ-awˇ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-ahˇ taˬ mˇ bahˬ. 15 K’oeˇ lo ̭-ehˇ g’eh-eu zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ-aˬ, mˬ-ahˇ eh doˆ le-euˬ jeˬ maˬ ngeuˇ-a. K’oeˇ-aˬ, miˇ tsaˬ heu-ahˇ ta ̭-eu zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ pyeu ̭-awˇ, guiˬ lahˬ sa ̭ laˇ-ahˇ ta ̭-eu jeˬ maˬ ngeuˇ-ehˇ, neh ̭-ahˇ ta ̭-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 16 Myaˆ naˆ-eu jeˬ hawˇ-eu yawˬ ha g’aˇ duˬ teh ̭-ehˇ shaˇ noeˬ-eu jeˬ k’aˇ jaˆ gaˇ, maˬ tsaˬ maˬ dzoeˇ leˇ-eu jeˬ hawˇ-eu yaw haiˬ g’awˬ mya jeˬ jaˆ-eu meh. 17 Ehˇ k’aw ̭, mˬ-ahˇ neh doˆ le-euˬ zaˬ siˬ tsawˇ gahˇ gaˇ kawˆ ya ehˇ naˇ, yaw beh tiˬ jeˬ-aˬ, muiˬ-eu shawˇ-eu jeˬ meh. K’oeˇ jiˇ naˇ, tsaˬ leˇ dzoeˇ leˇ-eu, nui nahˬ nui yu ahˇ-eu, bya cehˆ ni cawˬ cawˬ ta ̭-eu heu deuˬ meh. G’awˬ shaˬ gaˬ-eu nui ma tiˬ byah ni ahˇ-awˇ, yaw muiˬ jeˬ mˇ doˆ shaˇ doˆ la ̭-eu meh. Myaˆ pyawˬ huiˬ nyiˇ maˬ tseˇ-eu uˬ ta ̭, nui ma la ̭ g’o ̭ maˬ baw-a. 18 Tsaˬ leˇ dzoeˇ leˇ ni mˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ neh tsaˬ leˇ dzoeˇ leˇ-eu siˬ yoeˬ sehˬ-euˬ gaˇ, yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ ya yehˬ-eu meh.

4

1 Naw ma ̭ yaw kaˬ iˬ dehˬ iˬ ceh myaˬ-eu jeˬ aˬ gaˇ neh doˆ le-euˬ ta. Naw ma ̭-euˬ g’awˇ mawˇ la ̭ k’oeˇ aˬ myah lu ̭ ceh lu ̭-eu jeˬ pyeu ̭-eu byawˬ g’a mo g’a-eu nui k’ahˇ-ahˇ neh doˆ le-euˬ meh. 2 Naw ma ̭ nui k’ahˇ jaˆ-eu jeˬ-ahˇ naw ma ̭ maˬ za nya-eu miˇ neh aˬ cawˬ-ahˇ seh ̭-eu meh. Naw ma ̭ maw ̭ dui dui-eu jeˬ-ahˇ maˬza nya-eu miˇ neh iˬ dehˬ iˬ ceh doˆ laˇ-eu meh. Naw ma ̭ Miˬyehˇ-ahˇ maˬ shaˇ-eu miˇ neh yawˬ haˬ geu ̭ maw ̭-eu jeˬ-ahˇ maˬ za nya-a. 3 Naw ma ̭ paˇ shaˇ-euˬ k’aw ̭, nui ma taˬ-euˬ maˬ tsaˬ-eu miˇ neh maˬ shaˇ za nya-a. Shiˬ shaˬ jiˇ-euˬ nui k’ahˇ geu ̭-eu g’aˇ duˬ naw ma ̭ shaˇ-eu meh. 4 Miˬyehˇ-ahˇ saˇ jaˇ maˬ zi ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-oˇ, miˇ tsaˬ heu-ahˇ cawˬ cawˬ ta ̭-eu jeˬ-aˬ, Miˬyehˇ-ahˇ muiˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh lehˇ naw ma ̭ maˬ siˬ nya te loˇ. Miˇ tsaˬ heu-ahˇ cawˬ k’aˇ cawˬ ta ̭ maw ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, Miˬyehˇ-ahˇ muiˇ-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭ laˇ ni mˇ gaˇ duˇ-eu meh. 5 "Miˬyehˇ neh aˬ dui-euˬ la ̭ k’oeˇ dawˆ ahˇ nehˬ la ̭-euˬ nui ma-aˬ, guˆ laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu nui k’ahˇ tiˬ byah ni ahˇ-eu meh" lehˇ ehˇ-eu Jaˇli ̭ dawˬ kawˬ k’oeˇ, aˬ diˇ aˬ maˇ maˬ ngeuˇ-a lehˇ taˬ noeˬ. 6 Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ neh bi ̭ la ̭-euˬ guiˬ lahˬ yaw dzahˇ-aˬ, k’oeˇ naˆ maˬ tseˇ na ̭ dzehˬ-eu meh. "Nui ma huiˬ-eu mahˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ Miˬyehˇ muiˇ-awˇ, nui nahˬ nui yu ahˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ guiˬ lahˬ bi ̭-eu meh" lehˇ, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. 7 K’oeˇ miˇ neh, Miˬyehˇ-euˬ ehˇ dawˬ geu ̭-awˬ. Neh ̭ sahˬ paˬ-ahˇ muiˇ-awˬ. Aˬ yaw ̭ naw ma ̭ jawˇ gaˇ neh cehˆ doˆ teh ̭-a. 8 Miˬyehˇ-euˬ dawˬ peh jiˆ laˇ-awˬ. Naw ma ̭-euˬ dawˬ peh Miˬyehˇ jiˆ le teh ̭-a. Iˬ baˇ zaˬ deuˬ-oˇ, naw ma ̭-euˬ aˬ la ̭ dzui ̭ shawˇ-awˬ. Nui ma nyiˬ jeˬ noeˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-oˇ, naw ma ̭-euˬ nui ma shawˇ-awˬ. 9 Noeˬ shaˬ dui dui-awˇ ngoeˇ dui dui-awˬ. Naw ma ̭ uiˇ-euˬ jeˬ-ahˇ ngoeˇ-eu jeˬ bi pyeu ̭-iˇ-awˇ, laˬ k’aˬ cehˇ-euˬ jeˬ-ahˇ noeˬ shaˬ-eu jeˬ bi pyeu ̭-iˇ-awˬ. 10 Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ mehˬ shi nui ma nahˬ yu ni taˬ-awˬ. Aˬ yaw ̭ naw ma ̭-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ nehˬ la ̭ teh ̭-a. 11 Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ ja bu ja doeˇ-eu jeˬ taˬ mˇ. Ka li zaˬ cawˬ cawˬ ja doeˇ-awˇ yaw lehˬ poˆ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ ja doeˇ-awˇ yaw lehˬ poˆ gaˇ duˇ-eu meh. Naw ma ̭ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ yaw lehˬ poˆ naˇ, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ geu ̭-eu tsawˇ haˬ maˬ paˇ ngeuˇ-ehˇ, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ yaˇ k’aˬ daˇ-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu meh. 12 Miˬyehˇ tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ bi ̭ nya-awˇ yaˇ k’aˬ daˇ nya-eu g’aˬ pyeu ̭-eu meh. Ka k’o ̭-eu maˬ ehˇ, laˆ lu ̭ laˆ seˇ-eu maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭ tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ mˇ nya-eu meh. Ka li zaˬ cawˬ cawˬ yaw lehˬ poˆ paˬ-ehˇ naw ma ̭ aˬ joˆ-ehˇ g’eh-eu tsawˇ haˬ ma lehˇ yawˬ haˇ yawˬ ha noeˬ lu ̭ te. 13 "Iˬ nah maˬ ngeuˇ naˇ ni shawˬ meuˬ tiˬ meuˬ-ahˇ iˇ-awˇ, tiˬ k’o ̭ byah ni jeˬ ga ̭ ga ̭-awˇ pyuˇ g’awˬ mya ni poˆ za ma" lehˇ ehˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-oˇ, ngaˇ ehˇ gaˇ naˇ haˬ sheˇ. 14 Ni shawˬ nah nawˇ yaw deh ̭ deh ̭-eu aˬ joˆ-ehˇ pyeu ̭ laˇ-eu gaˇ kawˆ nawˇ siˬ nya te loˇ. Naw ma ̭-aˬ, tiˬ k’ehˇ k’ehˬ teh ̭-ehˇ ya mawˇ-awˇ byoˆ-iˇ-eu iˇ cu ̭ sa ̭ k’oeˬ-ahˇ duˇ-eu meh. 15 "Miˬyehˇ nui ma tsaˬ-awˇ aˬ dui yaw deh ̭ ya deh ̭ naˇ, heu lo ̭-ehˇ mˇ ma, k’oeˇ Lo ̭-ehˇ mˇ ma" lehˇ, naw ma ̭ ehˇ-eu tsaˬ meh. 16 Ehˇ k’aw ̭, nymˬ-mˇ naw ma ̭ nui ma huiˬ-awˇ k’ahˬ sehˇ jehˆ-eu meh. Teu lo ̭-ehˇ k’ahˬ sehˇ k’aˇ jehˆ-eu dawˬ tawˆ lu ̭ yaw lehˬ meh. 17 K’oeˇ miˇ neh, yawˬ ha mˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ-ahˇ siˬ nya-awˇ maˬ mˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, iˬ baˇ ahˇ-eu meh.

5

1 Smˇ muiˬ smˇ baw deuˬ-oˇ, ngaˇ ehˇ gaˇ naˇ haˬ sheˇ. Naw ma ̭ k’oeˇ taˆ shaˬ-eu zahˬ-eu jeˬ keuˆ le-eu lehˇ g’eh-eu miˇ neh guˇ guˇ-ehˇ ngoeˇ-awˬ. 2 Naw ma ̭-euˬ myawˬ gahˬ peuˬ byoˆ jiˇ-awˇ, naw ma ̭-euˬ dm g’aˬ dm lmˇ aˬ iˬ jaˬ byoˆ jiˇ-euˬ meh. 3 Naw ma ̭-euˬ pyuˇ shuiˇ shmˇ kaw kaw leˇ jiˇ-awˇ, shmˇ kaw k’oeˇ naw ma ̭-euˬ iˬ baˇ gaˇ kawˆ saˇ kiˇ pyeu ̭-eu uˬ ta ̭, miˬ dzaˬ puiˆ-eu lo ̭-ehˇ naw ma ̭-euˬ shaˬ jiˇ dzaˬ byoˆ jiˇ teh ̭-a. Aˇ saˬ saˬ-eu aˇ yamˬ heu la ̭ k’oeˇ naw ma ̭-euˬ pyuˇ shuiˇ myawˬ gahˬ pu cu cu laˇ taˬ-euˬ meh. 4 Naw ma ̭-euˬ deh yaˇ-ahˇ gaˇ bi mˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ naw ma ̭ g’aˬ gaˇ poeˬ maˬ bi ̭-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭ toˇ gaˇ naˇ haˬ sheˇ. Naw ma ̭-euˬ cehˇ laˆ luiˆ nehˬ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ ngoeˇ ngoeˇ-ehˇ guˇ-eu teˇ saˇ k’oeˇ, Baoˬ huiˬ-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ naˬ bawˇ-ahˇ gaˬ keuˆ leˇ-euˬ meh. 5 Miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ naw ma ̭ yaw deh ̭ deh ̭-euˬ-aˬ, laˬ k’aˬ tiˬ cehˇ, nui k’ahˇ tiˬ shiˇ deh ̭-euˬ meh. Bi seh ̭ dzaˬ-eu aˇ nah k’oeˇ nah-euˬ g’aˇ duˬ, naw ma ̭ yawˬ haˇ yawˬ ha cu tsuˇ taˬ-euˬ meh. 6 Maˬ lehˬ maˬ ca-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ naw ma ̭ yaˇ k’aˬ daˇ-awˇ seh ̭-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ la ̭ poˆ maˬ poˆ ni daˬ-euˬ meh. 7 Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ za ̭ le ngeh keuˆ ni oˇ oˇ-ehˇ jawˇ-awˬ. Deh ma mˇ-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ aˇ poeˬ k’aˆ dui dui-eu cehˇ deuˬ keuˆ le ngeh keuˆ ni, aˬ yaw ̭-euˬ deh ma-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ dawˬ-eu gaˇ kawˆ shaˇ sawˇ-awˬ. Yehˇ g’ahˇ ahˇ dahˬ beh le ngeh neh yehˇ g’ahˇ jiˇ le ngeh keuˆ ni oˇ oˇ-ehˇ dawˬ-eu meh. 8 Naw ma ̭ k’aw ̭, k’oeˇ lo ̭-ehˇ ya oˇ meh. Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ za ̭ le-eu Aˇnah peh laˇ-euˬ miˇ neh, noeˬ tmˬ-eu nui ma zi ̭ dah ni bi jaˆ-awˬ. 9 Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, Miˬyehˇ yaˇ k’aˬ daˇ gaˇ maˬ ya daˬ-eu g’aˇ duˬ, tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ iˬ baˇ taˬ-eu dawˬ maˬ ngehˬ ni yahˇ-awˬ. Yaˇ k’aˬ daˇ le-eu g’aˬ, laˇ g’oˆ dawˬ peh oe keuˆ-awˇ yaw ̭ lu ̭ meh. 10 Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ myahˇ uˬ moˆ ngehˬ-euˬ tmˇ-euˬ Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah ya ̭-euˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ noeˬ keuˆ-awˬ. Shaˬ-eu zahˬ-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ ngeh, aˬ yaw ̭ ma ̭ oˇ oˇ-ehˇ daˬ dzeuˇ ya ̭-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ noeˬ mawˇ-awˬ. 11 Aˬ yaw ̭ ma ̭ daˬ dzeuˇ oˇ dzeuˇ nya-euˬ miˇ neh guiˬ lahˬ huiˬ-eu tsawˇ haˬ lehˇ aˬ dui kuˇ-eu ma. Yawˇbaˆ aˬ joˆ-ehˇ oˇ-euˬ gaˇ kawˆ hawˇ-eu, aˇ saˬ saˬ ngeh Sahˬpaˬ Miˬyehˇ aˬ yaw ̭-ahˇ guiˬ lahˬ aˬ joˆ-ehˇ bi ̭ nehˬ-euˬ gaˇ kawˆ naw ma ̭ siˬ nya meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-aˬ, g’awˬ shaˬ gaˬ-eu jeˬ tiˬ byah ni ahˇ-eu meh. 12 Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, dawˬ tawˆ lu ̭ k’oeˇ taˆ naw ma ̭ yahˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ-aˬ, naw ma ̭ tiˬ jeˬ paˬ saˇ jaˇ dzaˬ ngeh kamˬ-eu jeˬ taˬ jahˇ. Mˬ-ahˇ g’oe-awˇ maˬ ehˇ, miˇ tsaˬ-ahˇ g’oe-awˇ maˬ ehˇ, aˬ geu jeˬ-ahˇ g’oe-awˇ maˬ ehˇ, taˬ kamˬ. Ngeuˇ naˇ, "Ngeuˇ ma", maˬ ngeuˇ naˇ, "Maˬ ngeuˇ" lehˇ teh ̭-ehˇ ehˇ-awˬ. Koeˇ lo ̭-ehˇ jahˇ naˇ, Miˬyehˇ neh yaˇ k’aˬ daˇ-euˬ jeˬ-ahˇ naw ma ̭ maˬ ya daˬ-aˇ. 13 Naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ, tsawˇ haˬ ti g’aˬ na shaˬ dui zahˬ dui dui-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ lu ̭ ta loˇ. Aˬ yaw ̭ guiˬ lahˬ shaˇ-eu tsaˬ meh. Tiˬ g’aˬ na laˬ k’aˬ cehˇ lu ̭ ta loˇ. Aˬ yaw ̭ Miˬyehˇ-ahˇ ja ceuˬ-awˇ caˇ-eu tsaˬ meh. 14 Ti g’aˬ na naˇ lu ̭ gawˇ lu ̭ ta loˇ. Aˬ yaw ̭-euˬ g’aˇ duˬ guiˬ lahˬ bi shaˇ nehˬ-awˇ, Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ-euˬ tsawˇ myahˇ uˬ moˆ aˬ yaw ̭-ahˇ saˬ loˬ tsiˇ bi leh ̭-eu g’aˇ duˬ, Ka li zaˬ aˇ muˇ-euˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ-ahˇ bi kuˇ-iˇ-eu tsaˬ meh. 15 Jah-eu la ̭ k’oeˇ guiˬ lahˬ shaˇ-eu jeˬ-aˬ, naˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ bi taˬ leˇ-eu meh. Sahˬpaˬ Miˬyehˇ aˬ yaw ̭-ahˇ jawˇ saˇ bi doˆ laˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ iˬ baˇ mˇ taˬ-euˬ jaˆ naˇ, iˬ baˇ pyehˬ nehˬ teh ̭-a. 16 K’oeˇ miˇ neh, naw ma ̭ naˇ-eu gawˇ-eu taˬ leˇ nya ni tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ iˬ baˇ ja doˆ-awˇ, tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ guiˬ lahˬ shaˇ nehˬ-awˬ. Yaw tsaˬ yaw dawˇ tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ neh guiˬ lahˬ shaˇ-euˬ-aˬ, baoˬ jaˆ-eu meh. 17 Eˇliˇyaˆ-aˬ, aˬ dui lo ̭-ehˇ g’eh-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ meh. Uˬ yehˇ maˬ bi yehˇ le-eu g’aˇ duˬ aˬ yaw ̭ nui ma keuˆ dui dui-eu la ̭ k’oeˇ guiˬ lahˬ shaˇ ngeh, miˇ k’ahˬ k’oeˇ k’ahˬ smˇ k’o ̭ tiˬ paˆ keuˆ ni mˬ g’mˇ g’mˇ-euˬ meh. 18 Aˬ yaw ̭ guiˬ lahˬ tiˬ poˆ paˇ shaˇ ngeh, mˬ-ahˇ neh uˬ yehˇ paˇ yehˇ le-awˇ, miˇ tsaˬ-ahˇ dzaˬ la g’o cehˇ loˆ le-euˬ meh. 19 Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ tiˬ g’aˬ na, yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-ahˇ gaˇ mahˇ kaˬ-iˇ-awˇ, yawˬ g’aˬ yawˬ neh aˬ yaw ̭-ahˇ paˇ sheuˬ k’o ̭ la ̭ naˇ, 20 heu lo ̭-ehˇ siˬ nya-awˬ. Iˬ baˇ zaˬ tiˬ g’aˬ yawˬ ha-euˬ yaw lehˬ-ahˇ noeˬ poˆ leˇ ni sheuˬ pyawˇ nehˬ-euˬ tsawˇ haˬ aˬ geu g’aˬ maˬ kaˬ, iˬ baˇ zaˬ k’oeˇ g’aˬ-euˬ sa ̭ laˇ-ahˇ shiˇ-eu jeˬ la ̭ k’oeˇ neh ka k’o ̭-awˇ, myaˬ dui dui-eu iˬ baˇ g’aˇ duˬ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ-eu jeˬ bi keuˆ le-eu meh.