HEˬBYEHˇ

1

1 Aˇ hu ba, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu deuˬ-ahˇ g’oe-eu la ̭ k’oeˇ, aˬ dui-euˬ aˬ poeˬ aˬ bawˇ deuˬ-ahˇ Miˬyehˇ g’awˬ mya poˆ, g’awˬ mya jeˬ dawˬ ngehˬ cawˬ-euˬ meh. 2 Ehˇ k’aw ̭, aˇ saˬ saˬ-eu aˇ yamˬ pyeu ̭-eu heu ziˇ la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ g’oe-awˇ aˬ dui-ahˇ dawˬ ngehˬ cawˬ-euˬ meh. Mˬ hawˇ-eu miˇ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ Miˬyehˇ beh ngeh, Zaˬmaˇ-ahˇ g’oe-awˇ beh-euˬ meh. Zaˬmaˇ-aˬ, aˇ saˬ saˬ ngeh k’aˇ jawˇ k’aˇ jaˆ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ jeˬ biˇ za-euˬ g’aˬ pyeu ̭ ni Miˬyehˇ neh tseˇ doˆ-euˬ meh. 3 Aˬ yaw ̭-euˬ la ̭ k’oeˇ Miˬyehˇ-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ bya doˆ lu ̭-awˇ, Miˬyehˇ-ahˇ duˇ duˇ deh ̭ deh ̭ pyeu ̭-eu meh. Baoˬ huiˬ dui dui-eu aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ-ahˇ g’oe-awˇ, mˬ hawˇ-eu miˇ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ haw lu ̭ pyaˆ lu ̭-eu meh. Tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ Miˬyehˇ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ nya ni mˇ g’aˬ shaˇ g’aˬ-awˇ, Dawˬ tawˆ k’oeˇ taˆ Baoˬ huiˬ-eu g’aˬ pyeu ̭-eu Miˬyehˇ-euˬ aˇ maˇ paw, mˬ k’oeˇ taˆ aˬ yaw ̭ nuiˇ lu ̭-eu meh. 4 Miˬyehˇ neh Zaˬmaˇ-ahˇ bi ̭ taˬ-euˬ tsawˇ myahˇ-aˬ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ bi ̭ taˬ-euˬ tsawˇ myahˇ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ mahˇ dzehˬ-eu lo ̭-ehˇ, Zaˬmaˇ-aˬ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ naˆ maˬ tseˇ huiˬ-eu mahˇ-eu meh. 5 "Nawˇ ngaˬ-euˬ Zaˬmaˇ ma. Iˬ nah ngaˇ nawˬ Da ma" lehˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ-ahˇ-iˬ Miˬyehˇ maˬ ehˇ nehˬ haw-aˬ. "Ngaˇ aˬ yaw ̭-euˬ Aˬda pyeu ̭-awˇ, aˬ yaw ̭ ngaˬ-euˬ Zaˬmaˇ ma" lehˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ na-euˬ g’aˇ duˬ Miˬyehˇ neh ehˇ taˬ-euˬ maˬ jaˆ-a. 6 Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-euˬ aˬ li aˬ yui ̭ yui ̭ saˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Zaˬmaˇ-ahˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ bi oe-eu lehˇ g’eh ngeh, "Miˬyehˇ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ, yaw ̭-ahˇ uˬ duˬ ya tahˬ jiˇ meh" lehˇ, Miˬyehˇ ehˇ-euˬ meh. 7 Ehˇ k’aw ̭, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ-aˬ, "Miˬyehˇ-euˬ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ, jaˬ lehˇ lo ̭-ehˇ bi pyeu ̭-iˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ k’aˆ deuˬ-ahˇ-aˬ, miˬ dzaˬ miˬ lmˇ bi pyeu ̭-iˇ meh" lehˇ, Miˬyehˇ neh ehˇ taˬ-euˬ jaˆ-eu meh. 8 Ehˇ k’aw ̭, Zaˬmaˇ-euˬ gaˇ kawˆ Miˬyehˇ neh heu lo ̭-ehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. "Miˬyehˇ-oˇ, nawˬ-euˬ miˇ k’ahˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ zi ̭ meh. Nawˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ k’oeˇ taˆ nawˇ, yaw tsaˬ yaw dawˇ neh uˆ lahˇ meh. 9 Yaw tsaˬ yaw dawˇ-ahˇ nawˇ gaˬ-awˇ, yaw lehˬ jeˬ-ahˇ nawˇ bye-eu meh. K’oeˇ baˬ da neh nawˬ-euˬ miˬ yehˇ, Miˬ yehˇ neh nawˬ-ahˇ tseˇ doˆ-awˇ, nawˬ-euˬ cawˬ deuˬ-ahˇ bi ̭ taˬ-euˬ, laˬ k’aˬ cehˇ-eu jeˬ byah k’aˇ-eu, ciˬ huiˬ nehˬ-eu jeˬ naˆ maˬ tseˇ, huiˬ dzehˬ-eu ciˬ huiˬ nehˬ-eu jeˬ, aˬ yaw ̭ nawˬ-ahˇ bi ̭ nehˬ-euˬ meh." 10 Aˬ yaw ̭ heu lo ̭-ehˇ paˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. Aˇ dahˬ beh ngeh miˇ tsaˬ heu-ahˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ nawˇ beh-euˬ meh. K’oeˇ taˆ jaˆ-eu mˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ, nawˬ-euˬ aˬ la ̭ neh beh-euˬ meh. 11 K’oeˇ deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ byoˆ jiˇ k’aw ̭, nawˇ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ byoˆ-iˇ-a. Dm g’aˬ dm lmˇ yaw cehˇ lo ̭-ehˇ, k’oeˇ deuˬ dawˬ tawˆ cehˇ-iˇ teh ̭-a. 12 Pehˇ k’ahˬ byaˆ dmˇ k’o ̭-eu lo ̭-ehˇ, k’oeˇ deuˬ-ahˇ nawˇ byaˆ dmˇ k’o ̭-awˇ, mehˬ tsoeˬ jawˇ paˇ paˇ-eu lo ̭-ehˇ, yaw shui ̭ bi beˬ paˇ jiˇ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭ nawˇ maˬ poˆ maˬ paˇ-ehˇ, nawˬ-euˬ ziˇ maˬ jiˇ le nya-a. 13 ’Nawˇ aˬ kuiˇ bi cawˬ daˆ-eu lehˇ, nawˬ-euˬ aˬ kuiˇ pehˬ zaˬ uˬ moˆ, muiˇ-eu deuˬ ngaˇ sheuˬ taˬ ngeh keuˆ, ngaˬ-euˬ aˇ maˇ paw nuiˇ-awˬ’lehˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ tiˬ g’aˬ-ahˇ-iˬ, Miˬ yehˇ ehˇ nehˬ-euˬ maˬ jaˆ-a." 14 Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ aˬ jeˬ-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, ka k’o ̭-eu jeˬ za-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ bi caw ba-eu g’aˇ duˬ Miˬyehˇ neh k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ, aˬ yaw ̭-euˬ gaˇ mˇ-eu yaw sahˇ deuˬ pyeu ̭-eu meh.

2

1 K’oeˇ miˇ neh, aˬ dui-ahˇ yawˬ paw yawˬ maˬ bi tsahˇ jiˆ g’eh-eu g’aˇ duˬ, aˬ dui ya gaˬ taˬ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-ahˇ heu naˆ maˬ tseˇ zi ̭ dah ni ya tuˆ tehˬ taˬ meh. 2 Aˬ dui-euˬ aˬ poeˬ aˬ bawˇ deuˬ-ahˇ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ neh bi ̭ nehˬ-euˬ dawˬ deuˬ-aˬ, tsaˬ-eu dawˇ-eu dawˬ pyeu ̭-awˇ, maˬ naˇ haˬ geu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, yawˬ ha-ahˇ geuˇ-eu lo ̭-ehˇ k’ehˬ nehˬ k’aˆ nehˬ gaˇ ya daˬ-eu meh. 3 Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, heu naˆ naˆ-ehˇ huiˬ-eu ka k’o ̭-eu jeˬ heu-ahˇ aˬ dui myaˆ haw maˬ cawˬ naˇ, k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ dzeuˇ-iˇ nya nmˇ. Ka k’o ̭-eu gaˇ kawˆ heu, Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ neh jeˬ huˬ ehˇ nehˬ la ̭-awˇ, k’aˇ ya gaˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ tsaˬ meh lehˇ saˇ kiˇ kamˬ-eu meh. 4 Miˬyehˇ aˬ yaw ̭ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ nui ma k’aˇ tsaˬ-eu lo ̭-ehˇ, zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ hawˇ-eu k’aˆ jeˬ-ehˇ g’eh-eu g’awˬ mya jeˬ mˇ-eu uˬ ta ̭, Yaw sahˇ Miˬyehˇ neh bi ̭-euˬ la ̭ sawˬ deuˬ-ahˇ bi za-eu la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ saˇ kiˇ caw kamˬ lu ̭-eu meh. 5 Miˬyehˇ-aˬ, nymˬ-mˇ aˬ dui ja lu ̭-eu, aˬ kaˇ keuˆ le-eu lehˇ g’eh-eu miˇ tsaˬ tahˬ k’awˇ yaw shui ̭ k’oeˇ-ahˇ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ neh bi uˆ lahˇ-eu lehˇ g’eh-eu maˬ ngeuˇ-a. 6 Ehˇ k’aw ̭, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ heu lo ̭-ehˇ tiˬ tsahˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. "Miˬyehˇ-oˇ tsawˇ haˬ zaˬ g’aˇ duˬ, nawˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ nehˬ paˬ-ehˇ, tsawˇ haˬ zaˬ aˬ jeˬ-a. Yaw ̭ ma ̭ g’aˇ duˬ k’ahˇ k’o ̭ paˬ-ehˇ, tsawˇ haˬ zaˬ aˬ jeˬ-a. 7 Tiˬ k’ehˬ tiˬ yamˬ la ̭ k’oeˇ nawˬ neh, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-euˬ la ̭ oˆ, aˬ yaw ̭-ahˇ yuˇ awˆ nehˬ-euˬ meh. Yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ huiˬ dui dui-eu, ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu shuiˇ uˬ k’oˆ, aˬ yaw ̭-ahˇ nawˇ nyeh ̭ k’oˆ nehˬ-awˇ, 8 K’aˇ jawˇ k’aˇ jaˆ-eu jeˬ k’oeˇ taˆ, uˆ lahˇ-eu g’aˬ bi geu ̭-euˬ meh." Miˬyehˇ neh tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ, "k’aˇ jawˇ k’aˇ jaˆ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu g’aˬ" bi geu ̭-euˬ meh lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. Heu-aˬ, k’aˇ jawˇ k’aˇ jaˆ-eu yawˬ jeˬ na lu ̭ ahˇ leˇ jiˇ-eu meh lehˇ, bya cehˆ ni ehˇ maw ̭-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, k’aˇ jawˇ k’aˇ jaˆ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ k’oeˇ taˆ tsawˇ haˬ zaˬ uˆ lahˇ lu ̭ gaˇ aˬ dui maˬ ya mawˇ-aˬ siˬ. 9 Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ yaw dzahˇ baˬ da neh, tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ g’aˇ duˬ bi shiˇ dah-eu lehˇ, tiˬ k’ehˬ tiˬ yamˬ la ̭ k’oeˇ mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-euˬ la ̭ oˆ bi jawˇ-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Yeˬsuˇ-ahˇ aˬ dui mawˇ-euˬ ma. Shiˇ gaˇ keuˆ ni aˬ yaw ̭ ya daˬ g’aˬ-euˬ miˇ neh, nymˬ-mˇ aˬ yaw ̭-ahˇ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ huiˬ-eu ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu shuiˇ uˬ k’oˆ bi k’oˆ-euˬ gaˇ aˬ dui ya mawˇ lu ̭ ma. 10 Yawˬ jeˬ na lu ̭-ahˇ beh-awˇ bo saˆ haw piˇ lu ̭-eu g’aˬ pyeu ̭-eu Miˬyehˇ neh, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ g’awˬ mya ni-ahˇ aˬ yaw ̭-euˬ yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ za ni bi sheuˬ la ̭-eu g’aˇ duˬ, Yeˬsuˇ-ahˇ shaˬ-eu zahˬ-eu jeˬ bi daˬ-eu la ̭ k’oeˇ byah laˇ ni jahˇ-euˬ k’oeˇ-aˬ, tsaˬ dui dui meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ ka k’o ̭-eu jeˬ za ni sheuˬ g’eh-eu g’aˬ-aˬ, Yeˬsuˇ meh. 11 Aˬ yaw ̭-aˬ, tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ iˬ baˇ shawˇ nehˬ-eu g’aˬ pyeu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ hawˇ-eu aˬ yaw ̭ neh iˬ baˇ shawˇ nehˬ-euˬ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭, Aˬ da tiˬ da-ahˇ ta ̭-eu teh ̭ meh. K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭-euˬ mehˇ nmˇ lehˇ ya kuˇ gaˇ aˬ yaw ̭ maˬ sha ̭ dawˇ-a. 12 Aˬ yaw ̭ Miˬyehˇ-ahˇ ehˇ-eu, "Nawˬneh mˇtaˬ-euˬ gaˇ k’oeˇdeuˬ, ngaˬ-euˬ mehˇ nmˇ-ahˇ dzawˇ nehˬ ma. Aˬ yaw ̭ ma ̭ uiˬ leˇ-awˇ jawˇ gaˇ, nawˬ-ahˇ ngaˇ ja ceuˬ ma." 13 "Ngaˇ Miˬyehˇ-ahˇ g’oe-awˇ jah ma" lehˇ aˬ yaw ̭ ehˇ-eu meh. "Miˬyehˇ neh ngaˬ-ahˇ bi ̭ la ̭-euˬ zaˬ deuˬ nehˬ-ehˇ ngaˇ jawˇ lu ̭ ma" lehˇ k’aw ̭ ehˇ-eu meh. 14 Aˬ yaw ̭ neh aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ deuˬ lehˇ kuˇ-euˬ k’oeˇ deuˬ-aˬ, shiˬ shaˬ jiˇ pi lu ̭-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu lo ̭-ehˇ, Yeˬsuˇ k’aw ̭ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ duˇ leˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ lo ̭-ehˇ shiˬ shaˬ jiˇ pi lu ̭-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ kamˇ shiˇ-eu la ̭ k’oeˇ, tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ bi shiˇ nya-eu baoˬ jaˆ-eu Neh ̭ sahˬ paˬ-ahˇ laˆ lu ̭ laˆ seˇ-eu g’aˇ duˬ, aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ pyeu ̭ le-euˬ meh. 15 K’oeˇ lo ̭-ehˇ mˇ-eu la ̭ k’oeˇ, tiˬ ziˇ jiˇ tiˬ yehˆ juˬ ni shiˇ gaˇ guˆ-eu jeˬ-euˬ zaˬ k’aˆ ya geu ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ-ahˇ, aˬ yaw ̭ bi buˬ bi law-iˇ-euˬ meh. 16 Aˬ yaw ̭ caw ba nehˬ lu ̭-eu k’oeˇ-aˬ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ maˬ ngeuˇ-a lehˇ bya cehˆ ni siˬ duˬ mawˇ duˬ laˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, Aˬbyaˬhaˬ-euˬ zaˬ deuˬ uˆ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ caw ba-eu meh. 17 Ehˇ maw ̭-eu dawˬ tsui ̭-aˬ, tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ Miˬyehˇ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ nya ni, saˇ jaˇ zi ̭-awˇ g’awˬ shaˬ gaˬ-eu nui ma ahˇ-eu Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ-eu Piˇma Yaw huiˬ g’aˬ geu ̭-eu g’aˇ duˬ, yawˬ jeˬ na lu ̭ la ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭-euˬ mehˇ nmˇ pyeu ̭-eu tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ lo ̭-ehˇ maˇ maˇ ni tsawˇ haˬ zaˬ ya pyeu ̭ tsehˆ-euˬ meh. 18 Nymˬ-mˇ, iˬ baˇ muˇ juˇ juˇ gaˇ ya daˬ lu ̭-eu tsawˇ haˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ngehˬ g’eh nehˬ nya-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-euˬ mawˇ do k’aw ̭, iˬ baˇ muˇ juˇ juˇ-eu jeˬ hawˇ-eu k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ dzeuˇ ya ̭-euˬ meh.

3

1 Aˬ cawˬ lo ̭-ehˇ Miˬyehˇ neh kuˇ-euˬ tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu ngaˬ-euˬ aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ deuˬ-oˇ, aˬ dui jah-eu jeˬ-euˬ Piˇma Yaw huiˬ g’aˬ bi geu ̭-eu g’aˇ duˬ, Miˬyehˇ neh k’ehˇ g’eh le ̭-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Yeˬsuˇ-euˬ gaˇ kawˆ shaˇ noeˬ haw sheˇ. 2 Moˇseˬ Miˬyehˇ-euˬ nymˇ jiˇ la ̭ k’oeˇ gaˇ mˇ-euˬ saˇ jaˇ zi ̭-eu lo ̭-ehˇ, Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ-eu g’aˇ duˬ aˬ yaw ̭-ahˇ tseˇ doˆ-eu g’aˬ pyeu ̭-eu Miˬyehˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ saˇ jaˇ zi ̭-euˬ meh. 3 Nymˇ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu naˆ maˬ tseˇ, nymˇ tsoˆ-euˬ g’aˬ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ dzehˬ-eu meh. K’oeˇ gaˇ duˇ ni, Yeˬsuˇ-aˬ, Moˇseˬ naˆ maˬ tseˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ nehˬ-eu jeˬ-ahˇ za geuˇ-eu meh. 4 Nymˇ yawˬ nymˇ na lu ̭ tsoˆ-euˬ yaw sahˇ baw-eu meh. Yawˬ jeˬ na lu ̭-ahˇ tsoˆ-euˬ g’aˬ-aˬ, Miˬyehˇ meh. 5 Moˇseˬ-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ nymˇ jiˇ la ̭ k’oeˇ zaˬ k’aˆ geuˬ-euˬ saˇ jaˇ zi ̭-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ pyeu ̭-awˇ, aˬ kaˇ mehˬ hu paw-euˬ g’aˇ duˬ Miˬyehˇ aˬ geu jeˬ ehˇ-eu lehˇ g’eh-eu gaˇ kawˆ, tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ toeˬ mehˬ-euˬ meh. 6 Ehˇ k’aw ̭, Ka li-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ nymˇ jiˇ-ahˇ haw-eu pyaˆ-eu g’aˬ pyeu ̭-eu saˇ jaˇ zi ̭-eu Zaˬmaˇ meh. Aˬ dui k’aw ̭, aˬ dui neh noeˬ tmˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ nui ma k’aˬ duˬ ni taˬ-awˇ, zi ̭ dah ni tuˆ tehˬ taˬ naˇ, Miˬyehˇ-euˬ nymˇ jiˇ la ̭ k’oeˇ jawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ deuˬ lehˇ ehˇ nya ma. 7 K’oeˇ miˇ neh, Muiˬ-eu shawˇ-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ neh ehˇ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, "Iˬ nah Miˬyehˇ ehˇ lu ̭-eu dawˬ, naw ma ̭ ya gaˬ g’aˬ-euˬ ngeuˇ naˇ, 8 naw ma ̭-euˬ aˬ poeˬ aˬ bawˇ deuˬ, Miˬyehˇ-ahˇ puiˬ-eu aˇ yamˬ-ahˇ, yaw ̭ ma ̭ nui ma g’ahˇ-euˬ lo ̭-ehˇ, K’oeˇ ngeh nah bawˇ tsahˬ bawˇ dahˇ-ahˇ, Miˬyehˇ-ahˇ lawˬ haw-euˬ lo ̭-ehˇ, naw ma ̭-euˬ nui ma taˬ bi g’ahˇ. 9 Miˬyehˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu meh. Oeˬ tseˇ k’o ̭ oeˬ tseˇ myaˇ byah ni, ngaˬ neh mˇ mehˬ-euˬ gaˇ deuˬ-ahˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ ya mawˇ duˬ-euˬ k’aw ̭, ngaˬ-ahˇ k’oeˇ gaˇ lawˬ haw-euˬ meh. 10 K’oeˇ baˬ da neh ziˇ k’oeˇ ziˇ-ahˇ, ngaˇ nui ma pehˇ-awˇ ehˇ nehˬ-euˬ, ’Tiˬjawˇ-iˬ saˇ jaˇ maˬ zi ̭-ehˇ, ngaˬ-euˬ dawˬ-ahˇ maˬ naˇ haˬ-a.’ 11 Ngaˇnui ma pehˇdui dui laˇ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ saˇ jaˇ dzaˬ-euˬ ma. ’Yaw ̭ ma ̭ g’aˬ naˬ bi naˬ-eu lehˇ, lehˬ hmˬ taˬ-euˬ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ, tiˬ jawˇ-iˬ maˬ bi uˇ leˇma."’ 12 Jah-eu tsawˇ haˬ deuˬ pyeu ̭-eu gaˬ-eu cawˬ deuˬ-oˇ, deh ̭ lu ̭-eu Miˬyehˇ-ahˇ byehˇ dzeh gaˇ keuˆ ni haiˬ-eu, maˬ jah-eu nui ma pi lu ̭-eu tsawˇ haˬ naw ma ̭ la ̭ k’oeˇ maˬ ya bi ahˇ ni yahˇ-awˬ. 13 Naw ma ̭ tiˬ g’aˬ-iˬ iˬ baˇ neh mehˇ shuiˇ maˬ bi shuiˇ g’aˬ-ehˇ, nui ma maˬ ya g’ahˇ laˇ ni, "Iˬnah" lehˇ JaˇLi ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ dawˬ k’oeˇ dawˬ aˬ dui-ahˇ k’aˇ toeˬ ceh lu ̭ k’oeˇ keuˆ ni, yawˬ nah na lu ̭ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ ngehˬ g’eh-awˬ. 14 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˇ dahˬ beh ngeh neh aˬ dui zi ̭ dah ni jah-euˬ lo ̭-ehˇ, aˇ saˬ saˬ ngeh keuˆ ni zi ̭ naˇ, aˬ dui dawˬ tawˆ lu ̭ Ka li-euˬ mˇ cawˬ shaˇ cawˬ deuˬ pyeu ̭-eu ma. 15 Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. "Iˬ nah Miˬyehˇ ehˇ lu ̭-eu dawˬ, naw ma ̭ ya gaˬ g’aˬ-euˬ ngeuˇ naˇ, Miˬyehˇ-ahˇ puiˬ-euˬ aˇ yamˬ-ahˇ, yaw ̭ ma ̭ nui ma g’ahˇ-euˬ lo ̭-ehˇ, naw ma ̭-euˬ nui ma taˬ bi g’ahˇ." 16 Miˬyehˇ-euˬ dawˬ ya gaˬ-awˇ Miˬyehˇ-ahˇ puiˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ aˬ suˇ g’aˬ-a. Iˇjiˇtuˆ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ Moˇseˬ neh sheuˬ doˆ nehˬ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭ maˬ ngeuˇ-a loˇ. 17 Oeˬ tseˇ k’o ̭ byah ni Miˬyehˇ nui ma pehˇ-euˬ k’oeˇ aˬ suˇ g’aˬ-ahˇ pehˇ-euˬ ta. Iˬ baˇ mˇ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ pehˇ-euˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ. Bawˇ tsahˬ bawˇ dahˇ-ahˇ coˬ dzeh-awˇ shiˇ-euˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ pehˇ-euˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ. 18 "Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ngaˇ bi ̭ nehˬ-awˇ g’aˬ naˬ bi naˬ-eu lehˇ lehˬ hmˬ taˬ-euˬ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ paˇ bi uˇ leˇ ma" lehˇ Miˬyehˇ ehˇ-awˇ saˇ jaˇ dzaˬ-euˬ k’oeˇ, aˬ suˇ g’aˬ-ahˇ ehˇ-euˬ ta. Aˬ yaw ̭-ahˇ puiˬ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ ehˇ-euˬ maˬ ngeuˇ-a loˇ. 19 Aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ jah-euˬ baˬ da neh, miˇ k’ahˬ k’oeˇ k’ahˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ ya uˇ leˇ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh lehˇ aˬ dui ya siˬ ya mawˇ-euˬ ma.

4

1 Nymˬ-mˇ poˆ jawˇ, Miˬyehˇ aˬ yaw ̭ neh ehˇ dzeuˇ-euˬ g’aˬ naˬ naˬ-eu jeˬ-ahˇ aˬ dui za ni saˇ jaˇ dzaˬ maw ̭-eu meh. K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ g’aˬ naˬ naˬ-eu jeˬ k’oeˇ-ahˇ, naw ma ̭ tiˬ g’aˬ-iˬ ma ya smˬ-iˇ ni yahˇ kaˇ-euˇ. 2 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Laˬ k’aˬ cehˇ-eu Guiˬlahˬ dawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ya gaˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, aˬ dui k’aw ̭ ya gaˬ g’aˬ-euˬ ma. Guiˬ lahˬ dawˬ k’oeˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ya gaˬ-euˬ k’aw ̭, jah-eu la ̭ k’oeˇ maˬ ha geu ̭-euˬ miˇ neh aˬ yaw ̭ ma ̭ g’aˇ duˬ tiˬ jeˬ-iˬ gaˇ dahˇ maˬ tsoeˬ-a. 3 Aˬ dui jah-eu tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ g’aˬ naˬ naˬ-eu jeˬ k’oeˇ-ahˇ za-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ neh ehˇ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, "Ngaˇ nui ma pehˇ dui dui laˇ-awˇ, heu lo ̭-ehˇ saˇ jaˇ dzaˬ-euˬ ma. ’Yaw ̭ ma ̭ g’aˬ naˬ bi naˬ-eu lehˇ, lehˬ hmˬ taˬ-euˬ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ, tiˬ jawˇ-iˬ maˬ bi uˇ leˇ ma.’ Miˬyehˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ mˬ miˇ beh ngeh neh aˬ yaw ̭-euˬ gaˇ dawˬ tawˆ lu ̭ mˇ g’aˬ jiˇ-euˬ k’aw ̭, k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-euˬ meh. 4 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, "Shi ̭ nah tiˬ nah-ahˇ, Miˬyehˇ mˬ beh miˇ beh beh-eu g’aˬ naˬ naˬ-euˬ meh" lehˇ, Jaˇli ̭ la ̭ koeˇ tiˬ tsahˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. 5 Gaˇ kawˆ k’oeˇ aˬ yaw ̭ tiˬ hmˬ-ahˇ, "Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ ngaˇ bi ̭ nehˬ-awˇ, g’aˬ naˬ bi naˬ-eu lehˇ lehˬ hmˬ taˬ-euˬ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ maˬ paˇ bi uˇ leˇ ma" lehˇ paˇ ehˇ poˆ taˬ-euˬ meh. 6 Laˬ k’aˬ cehˇ-eu Guiˬ lahˬ dawˬ-ahˇ gaˬ dahˬ beh-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-aˬ, maˬ jah-euˬ baˬ da neh g’aˬ naˬ naˬ-eu jeˬ k’oeˇ-ahˇ maˬ za-aˬ. K’oeˇ naˇ, g’aˬ naˬ naˬ-eu jeˬ k’oeˇ-ahˇ bi za-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ jawˇ-eu meh. 7 "Iˬnah" lehˇ ehˇ-eu aˇ nah tiˬ nah-ahˇ Miˬyehˇ nah tsaˬ tsoˆ paˇ-euˬ gaˇ haw-awˇ, gaˇ kawˆ heu aˬ dui siˬ duˬ nya-eu meh. Aˇ k’o ̭ aˇ la g’awˬ myahˇ ni dzeuˇ-iˇ g’aˬ miˇ tsa, Daˬbiˇ-ahˇ g’oe-awˇ Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ Miˬyehˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ taˬ-eu meh. "Iˬ nah Miˬyehˇ ehˇ lu ̭-eu dawˬ, naw ma ̭ ya gaˬ g’aˬ-euˬ ngeuˇ naˇ, naw ma ̭-euˬ nui ma taˬ bi g’ahˇ." 8 Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ g’aˬ naˬ naˬ-eu jeˬ k’oeˇ, Yawˇshuˆ neh aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ bi ̭ nehˬ g’aˬ-euˬ ngeuˇ law nmˇ-aˬ, nah tsaˬ tsoˆ paˇ-eu g’aˇ duˬ Miˬyehˇ maˬ paˇ ehˇ-aˇ. 9 K’oeˇ miˇ neh, shi ̭ nah tiˬ nah-ahˇ Miˬyehˇ g’aˬ naˬ naˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, Miˬyehˇ-euˬ zaˬ deuˬ g’aˇ duˬ g’aˬ naˬ naˬ-eu jeˬ jaˆ lu ̭-a siˬ. 10 Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ g’aˬ naˬ naˬ-eu jeˬ k’oeˇ-ahˇ k’aˇ za-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, Miˬyehˇ aˬ yaw ̭ gaˇ mˇ jiˇ-awˇ g’aˬ naˬ naˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, yawˬ ha-euˬ gaˇ mˇ jiˇ-awˇ g’aˬ naˬ ya naˬ teh ̭-a. 11 Tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ maˬ jah-euˬ baˬ da neh, g’aˬ naˬ naˬ-eu jeˬ-ahˇ maˬ za-euˬ lo ̭-ehˇ aˬ dui maˬ ya pyeu ̭-iˇ-ehˇ, g’aˬ naˬ naˬ-eu jeˬ k’oeˇ-ahˇ aˬ dui za nya ni leh jeh dui dui kaˇ-euˇ. 12 Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-aˬ, yaw deh ̭ deh ̭ lu ̭-awˇ baoˬ tiˬ byah ni ahˇ-eu uˬ ta ̭, mi seuˬ nyiˬ pyawˬ tso ̭-eu mi cehˇ naˆ maˬ tseˇ taˆ dui dui-eu miˇ neh, nui ma hawˇ-eu sa ̭ laˇ tsmˇ leˇ gaˇ keuˆ ni maˬ ehˇ, yoeˬ tsui ̭ yoeˬ la ̭ dzmˇ leˇ gaˇ keuˆ ni maˬ ehˇ, ceu ̭ paˇ doˆ g’eh nya-awˇ, tsawˇ haˬ zaˬ-euˬ nui noeˬ nui loˆ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ caw duˬ nya-eu meh. 13 Miˬyehˇ-euˬ mehˬ shi dehˬ kaˬ za ̭ taˬ nya-eu tiˬ jeˬ-iˬ maˬ jaˆ-a. K’aˇ beh taˬ-euˬ yawˬ jeˬ na lu ̭ aˬ yaw ̭-euˬ myaˆ nuiˆ mehˬ shi bya cehˆ ni pah dzeh taˬ-euˬ gaˇ duˇ-eu meh. Aˬ dui neh k’aˇ mˇ k’aˇ shaˇ taˬ-euˬ jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭, aˬ yaw ̭ mehˬ shi aˬ dui ya dzawˇ mehˬ leˇ-eu meh. 14 Aˬ dui jah ma lehˇ ehˇ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ zi ̭ dah ni tuˆ tehˬ taˬ kaˇ-euˇ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ-euˬ mehˬ shi keuˆ ni uˇ keuˆ leˇ-euˬ Piˇ ma Yaw huiˬ tiˬ g’aˬ aˬ dui jawˇ-eu ma. Aˬ yaw ̭-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ pyeu ̭-eu Yeˬsuˇ meh. 15 Aˬ dui-euˬ Piˇma Yaw huiˬ g’aˬ-aˬ, aˬ dui-euˬ g’aˬ baˬ duˬ-ahˇ g’awˬ shaˬ gaˬ-eu maˬ siˬ nya-eu g’aˬ maˬ ngeuˇ-a. Aˬ dui lo ̭-ehˇ muˇ juˇ juˇ-eu yawˬ jeˬ na lu ̭-ahˇ ya daˬ haw-euˬ Piˇma Yaw huiˬ tiˬ g’aˬ aˬ dui jawˇ-eu ma. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ iˬ baˇ maˬ mˇ haw-aˬ. 16 Aˬ dui nui ma zi ̭ dah ni taˬ-awˇ guiˬ lahˬ yaw dzahˇ tiˬ byah ni jaˆ-eu Miˬyehˇ-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ mehˬ shi jiˆ uˇ leˇ kaˇ-euˇ. K’oeˇ gaˇ, aˬ dui k’aˇ loˬ ngeh caw ba nehˬ la ̭-eu g’awˬ shaˬ gaˬ nehˬ la ̭-eu jeˬ-ahˇ aˬ dui za-awˇ, guiˬ lahˬ yaw dzahˇ-ahˇ ya mawˇ teh ̭-a.

5

1 Piˇ ma yaw huiˬ g’aˬ k’aˇ bi geu ̭-euˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭-ahˇ, jeˬ zaˬ seh ̭-awˇ lawˇ-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, iˬ baˇ shawˇ-eu lawˇ-eu shehˇ-eu jeˬ mˇ-eu g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, tsawˇ haˬ zaˬ-euˬ dah zaˇ Miˬyehˇ-euˬ gaˇ bi mˇ-eu lehˇ tsawˇ haˬ zaˬ la ̭ k’oeˇ Miˬyehˇ neh tseˇ doˆ-euˬ meh. 2 Aˬ yaw ̭ k’aw ̭, g’aˬ baˬ duˬ g’awˬ mya ni jaˆ-eu lo ̭-ehˇ, maˬ siˬ nya-ehˇ mˇ lehˬ shaˇ lehˬ-euˬ deuˬ k’oeˇ taˆ nui ma nahˬ yu ni taˬ nya-eu meh. 3 Aˬ yaw ̭ g’aˬ baˬ duˬ g’awˬ mya ni jaˆ-eu miˇ neh, aˬ cawˬ-euˬ iˬ baˇ g’aˇ duˬ teh ̭-ehˇ maˬ ngeuˇ ni, yawˬ ha-euˬ iˬ baˇ g’aˇ duˬ k’aw ̭ ya lawˇ ya shehˇ-eu meh. 4 Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ yawˬ haˇ yawˬ ha piˇ ma yaw huiˬ g’aˬ maˬ tsaˬ geu ̭ nya-a. Aˬloˬ-ahˇ Miˬyehˇ neh kuˇ-euˬ gaˇ duˇ ni, Miˬyehˇ neh kuˇ-euˬ tsawˇ haˬ teh ̭-ehˇ piˇ ma yaw huiˬ g’aˬ geu ̭ nya-eu meh. 5 K’oeˇ lo ̭-ehˇ duˇ ni, Ka li k’aw ̭, yawˬ haˇ yawˬ ha ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-awˇ piˇ ma yaw huiˬ g’aˬ tsaˬ geu ̭-euˬ maˬ ngeuˇ-a. Miˬyehˇ aˬ yaw ̭-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ, "Nawˇ ngaˬ-euˬ Zaˬ maˇ ma. Iˬ nah ngaˇ nawˬ Da ma" 6 Yawˬ tsahˇ yawˬ la ̭ k’oeˇ k’aw ̭ heu lo ̭-ehˇ paˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. "Maˬlaˬkiˇsaˬdehˇ neh tawˬ-euˬ, piˇ ma-euˬ gaˇ nawˇ ya tawˬ-awˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ jiˇ ni, nawˇ piˇ ma ya geu ̭ daˆ le ̭ meh." 7 Yeˬsuˇ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ deh ̭ ngeh, shiˇ-eu jeˬ la ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭-ahˇ bi buˬ-iˇ nya-eu Miˬyehˇ-ahˇ, teˇ saˇ yaw k’aˆ-ehˇ guˇ guˇ-ehˇ myaˆ biˇ doˆ-eu la ̭ k’oeˇ guiˬ lahˬ shaˇ dui dui-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ Miˬyehˇ-ahˇ yaw zeu baw-awˇ Miˬyehˇ-euˬ nui noeˬ geu ̭-euˬ miˇ neh, aˬ yaw ̭-euˬ shaˇ dawˬ-ahˇ Miˬyehˇ naˇ haˬ nehˬ-euˬ meh. 8 Aˬ yaw ̭ Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ pyeu ̭-eu k’aw ̭, shaˬ-eu zahˬ-eu jeˬ-ahˇ daˬ-eu la ̭ k’oeˇ, Miˬyehˇ-euˬ ehˇ dawˬ naˇ haˬ-eu jeˬ-ahˇ siˬ nya laˇ-euˬ meh. 9 Aˬ yaw ̭ la ̭ k’oeˇ byah laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ bi byah laˇ g’aˬ jiˇ ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ-ahˇ k’aˇ naˇ haˬ geu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ ka k’o ̭-eu jeˬ maˬ tsehˆ leˇ ni bi ̭-eu g’aˬ pyeu ̭ laˇ-euˬ meh. 10 K’oeˇ naˇ, Miˬyehˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ piˇ ma yaw huiˬ g’aˬ bi geu ̭-awˇ, Maˬlaˬkiˇsaˬdehˇ neh tawˬ-euˬ piˇ ma-euˬ gaˇ tawˬ daˆ le ̭-eu g’aˬ bi geu ̭-euˬ meh. 11 Gaˇ kawˆ heu hmˬ-ahˇ ta ̭ leˇ-awˇ, ehˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu g’awˬ mya ni jaˆ-eu ma. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ g’oˆ shaw nya ni ehˇ mehˬ-eu ui cuiˆ yaw k’aˆ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, naw ma ̭ g’oˆ shaw-eu yaw mya ̭ meh. 12 Aˇ yamˬ myahˇ laˇ-euˬ gaˇ shaˇ sawˇ naˇ, naw ma ̭-aˬ, aˬ cawˬ-ahˇ mehˬ nya tsoˆ nya deˇ laˇ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ ta ̭ leˇ-awˇ dzaw dahˬ ya beh-eu gaˇ kawˆ deuˬ-ahˇ keuˆ ni, naw ma ̭-ahˇ paˇ mehˬ poˆ nehˬ paˬ-ehˇ g’eh-eu meh. Naw ma ̭ dzaˇ yaw g’ahˇ dzaˬ nya deˇ laˇ-euˬ k’aw ̭, aˬ coeˇ dawˇ zaˬ-euˬ aˇ tiˆ-ahˇ deh ̭ lu ̭-a siˬ. 13 Aˬ coeˇ k’aˇ dawˇ k’oeˇ keuˆ ni, yaw muiˬ yaw doeˇ maˬ tseˇ paˆ nya laˇ-euˬ aˇ neˇ zaˬ nahˬ-ahˇ duˇ-a siˬ. 14 Dzaˇ yaw g’ahˇ-aˬ, yaw muiˬ yaw doeˇ tseˇ paˆ geu ̭ nya-eu huiˬ loˆ laˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ g’aˇ duˬ meh.

6

1 Ka li-euˬ gaˇ kawˆ aˇ dahˬ beh gaˇ teh ̭-ehˇ aˬ dui dzaw dzaw-ehˇ maˬ paˇ jawˇ ni, jah-eu la ̭ k’oeˇ huiˬ loˆ laˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ lo ̭-ehˇ mehˬ hu paw dzaw daˆ le ̭ kaˇ-euˇ. Gaˇ dahˇ maˬ tsoeˬ-eu jeˬ-ahˇ maˬ mˇ ni byehˇ dzeh-eu hawˇ-eu, Miˬyehˇ-ahˇ jah-eu jeˬ-ahˇ aˇ dahˬ beh poˆ beh poˆ-ehˇ jawˇ yamˬ maˬ paˇ ngeuˇ meh. 2 Iˇ cu ̭ shawˇ-eu gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, aˬ la ̭ cawˬ daˆ-awˇ aˇ yaˬ bi ̭-eu gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ-eu gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, Miˬyehˇ neh yaˇ k’aˬ daˇ-euˬ jeˬ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ zi ̭-eu gaˇ kawˆ maˬ ehˇ, aˬ dui dzaw poˆ dzaw poˆ-ehˇ jawˇ yamˬ maˬ paˇ ngeuˇ meh. 3 Aˬ dui mehˬ hu paw le kaˇ-euˇ. Miˬyehˇ nui ma tsaˬ naˇ, aˬ dui heu lo ̭-ehˇ mˇ daˆ le ̭ kaˇ-euˇ. 4 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, jah-eu jeˬ-ahˇ byehˇ dzeh dzeuˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ, iˬ baˇ noeˬ poˆ-eu tsahˇ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ paˇ bi g’o ̭ k’o ̭ keuˆ laˇ nya nmˇ. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ yaw sheh ̭ la ̭ k’oeˇ jawˇ haw-awˇ, mˬ k’oeˇ taˆ neh oe-euˬ Miˬyehˇ neh bi ̭-euˬ la ̭ sawˬ-euˬ yaw kuiˇ ya myeu ̭ haw-awˇ, aˬ cawˬ lo ̭-ehˇ Muiˬ-eu shawˇ-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ za haw-euˬ tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu meh. 5 Miˬyehˇ-euˬ dawˬ kawˬ aˇ naˆ ni muiˬ-eu gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ nui maˬ la ̭ k’oeˇ ya siˬ ya mawˇ duˬ-awˇ, Miˬyehˇ uˆ lahˇ le-eu aˇ yamˬ-ahˇ ta ̭ leˇ-eu baoˬ k’oeˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ ya siˬ duˬ g’aˬ-euˬ meh. 6 K’oeˇ sawˇ miˇ tsa, jah-eu jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ byehˇ dzeh-euˬ meh. Iˬ baˇ noeˬ poˆ-eu tsahˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ paˇ bi g’o ̭ poˆ laˇ-eu g’aˇ duˬ maˬ paˇ awˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ paˇ ta ̭ tehˬ poˆ-awˇ, miˇ k’ahˬ zaˬ mehˬ shi paˇ bi sha ̭ dawˇ poˆ-eu jeˬ mˇ lu ̭-eu meh. 7 Uˬ yehˇ uiˇ dawˇ-awˇ mˇ dzaˬ k’aw ̭ dawˇ-eu deuˬ g’aˇ duˬ gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu sahˬ lahˬ bi deh ̭ laˇ-eu miˇ tsaˬ-ahˇ Miˬyehˇ guiˬ lahˬ bi ̭-eu meh. 8 Ehˇ kaw ̭, aˬ gah baw duˆ hawˇ-eu yaˇ mo ̭ teh ̭-ehˇ bi deh ̭ laˇ naˇ, tiˬ jeˬ-iˬ gaˇ dahˇ maˬ tsoeˬ-a. K’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ neh yaˬ k’ehˇ bi yaˬ-awˇ, miˬ dzaˬ bi puiˆ byoˆ maw ̭ laˇ-euˬ miˇ tsaˬ pyeu ̭-eu meh. 9 Gaˬ-eu cawˬ deuˬ-oˇ, nga ma ̭ heu lo ̭-ehˇ ehˇ-eu k’aw ̭, naw ma ̭-euˬ g’aˇ duˬ nga ma ̭ k’ahˬ lahˇ k’aˇ maˬ za. Ka k’o ̭-eu jeˬ-ahˇ ta ̭ leˇ-awˇ, muiˬ dzehˬ-eu guiˬ lahˬ yaw dzahˇ-ahˇ naw ma ̭ za taˬ-euˬ meh lehˇ nga ma ̭ siˬ nya ma. 10 Miˬyehˇ-aˬ, dawˇ coe ni yaˇ k’aˬ daˇ-eu g’aˬ meh. Naw ma ̭ neh mˇ-euˬ gaˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ maˬ ngehˇ-a. Naw ma ̭ neh Ka li zaˬ cawˬ cawˬ caw ba dzeuˇ-euˬ la ̭ k’oeˇ maˬ ehˇ, nymˬ-mˇ caw ba lu ̭-eu la ̭ k’oeˇ maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭-euˬ g’oeˇ-eu gaˬ-eu jeˬ aˬ cawˬ mawˇ nya ni naw ma ̭ neh mˇ-euˬ jeˬ-ahˇ maˬ ngehˇ-a. 11 Naw ma ̭ neh noeˬ tmˬ taˬ-euˬ jeˬ keuˆ le ni, naw ma ̭ yawˬ g’aˬ na lu ̭ aˇ saˬ saˬ ngeh keuˆ ni nui ma keuˆ gaˇ nga ma ̭ geu ̭ maw ̭ dui dui-eu ma. 12 Naw ma ̭ yaw doeˇ doeˇ-eu tsawˇ haˬ maˬ bi pyeu ̭ maw ̭ nya. Ehˇ k’aw ̭, jah-eu la ̭ k’oeˇ nui ma g’awˬ mahˇ ni taˬ-eu baˬ da neh, Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ za-eu tsawˇ haˬ bi pyeu ̭ maw ̭-eu ma. 13 Aˬbyaˬhaˬ-ahˇ Miˬyehˇ saˇ jaˇ dzaˬ ngeh, aˬ yaw ̭ neh k’aˇ ehˇ-euˬ lo ̭-ehˇ mˇ ma lehˇ kamˬ tsehˆ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ mahˇ dzehˬ-eu tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ jawˇ-eu baˬ da neh, aˬ yaw ̭-euˬ tsawˇ myahˇ-ahˇ g’oe-awˇ aˬ yaw ̭ kamˬ-euˬ meh. 14 "Nawˬ-euˬ zaˬ deuˬ jeuˬ le o le ni ngaˇ nawˬ-ahˇ guiˬ lahˬ bi ̭-eu ma" lehˇ aˬ yaw ̭ ehˇ-euˬ meh. 15 Aˬbyaˬhaˬ nui ma g’awˬ mahˇ ni taˬ-euˬ baˬ da neh, Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ-euˬ jeˬ-ahˇ za-euˬ meh. 16 Tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ na tiˬ jeˬ paˬ gaˇ kawˆ kamˬ ngeh, yawˬ ha naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ mahˇ dzehˬ-eu tsawˇ haˬ tiˬ g’a-euˬ tsawˇ myahˇ-ahˇ g’oe-awˇ kamˬ-eu meh. K’oeˇ lo ̭-ehˇ kamˬ-eu baˬ da neh, gaˇ kawˆ k’oeˇ-ahˇ tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ laˆ pyawˆ nya-a. 17 Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ Miˬyehˇ aˬ yaw ̭ neh noeˬ taˬ-euˬ jeˬ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ poˆ maˬ paˇ-eu gaˇ kawˆ bi siˬ duˬ maw ̭-eu meh. K’oeˇ miˇ neh, aˬ yaw ̭ saˇ jaˇ dzaˬ ngeh, dzaˬ-euˬ lo ̭-ehˇ maˇ maˇ ni bi pyeu ̭ laˇ-eu g’aˇ duˬ kamˬ tsehˆ-eu meh. 18 Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ-euˬ jeˬ hawˇ-eu aˬ yaw ̭ neh kamˬ-euˬ heu nyiˬ jeˬ-aˬ, tiˬ jawˇ-iˬ maˬ poˆ maˬ paˇ laˇ nya-eu, Miˬyehˇ jaˬ myaw ̭ maˬ myaw ̭ k’mˬ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. K’oeˇ miˇ neh, guˆ-eu gaˆ-eu jeˬ-ahˇ dzeuˇ-awˇ Miˬyehˇ la ̭ k’oeˇ ya jawˇ lu ̭-eu aˬ dui-aˬ, aˬ dui mehˬ shi jaˆ-eu noeˬ tmˬ duˬ-ahˇ zi ̭ dah ni tuˆ tehˬ taˬ-eu g’aˇ duˬ nui ma zi ̭ dah ni jaˆ-eu ma. 19 Saˇ baoˬ maˬ bi luˆ-iˇ nya ni shmˇ kuˆ seuˬ seuˬ ma neh g’eu tehˬ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ, aˬ dui deh ̭-eu jeˬ maˬ poˆ maˬ paˇ laˇ nya ni, aˬ dui-euˬ noeˬ tmˬ-eu jeˬ k’oeˇ aˬ dui-ahˇ zi ̭ dah ni bi jaˆ-eu meh. Noeˬ tmˬ-eu jeˬ k’oeˇ aˬ dui-euˬ nui ma-ahˇ zi ̭ dah ni bi pyeu ̭ laˇ-awˇ, aˬ dui noeˬ tmˬ taˬ-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Yeˬsuˇ-aˬ, mˬ k’oeˇ taˆ jaˆ-eu uˬ duˬ tahˬ nymˇ nymˇ ma-ahˇ taw taˬ-euˬ saˬ paˇ lawˆ kaˬ le dzeuˇ-awˇ, muiˬ-eu shawˇ-eu jawˇ duˬ-ahˇ uˇ keuˆ leˇ-eu meh. 20 Aˬ dui-euˬ mehˬ hu, muiˬ-eu shawˇ-eu jawˇ duˬ k’oeˇ tsahˇ-ahˇ aˬ dui-euˬ dah zaˇ Yeˬsuˇ le uˇ-awˇ, Maˬlaˬkiˇsaˬdehˇ neh tawˬ dzeuˇ ya ̭-euˬ gaˇ-ahˇ tawˬ-eu mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ piˇ ma yaw huiˬ g’aˬ pyeu ̭ laˇ-euˬ meh.

7

1 Maˬlaˬkiˇsaˬdehˇ k’oeˇ g’aˬ-aˬ, Saˬleˬ meuˬ-euˬ sahˬ paˬ pyeu ̭-awˇ, Huiˬ dui Mahˇ dui dui-eu Miˬyehˇ-euˬ piˇ ma pyeu ̭-eu meh. Sahˬ paˬ oeˬ g’aˬ-ahˇ Aˬbyaˬhaˬ guiˇ deuˆ g’aˬ-awˇ g’o ̭ laˇ ngeh, Maˬlaˬkiˇsaˬdehˇ aˬ yaw ̭-ahˇ tahˬ puˬ le-awˇ, dawˬ ngehˬ g’eh nehˬ-euˬ meh. 2 Aˬbyaˬhaˬ g’eh, aˬ yaw ̭ neh guiˇ k’aˇ deuˆ za la ̭-euˬ jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ la ̭ k’oeˇ, tseˇ bymˇ tiˬ bymˇ yuˇ doˆ-awˇ aˬ yaw ̭-ahˇ bi ̭ nehˬ-euˬ meh. (Maˬlaˬkiˇsaˬdehˇ lehˇ ehˇ-eu tsawˇ myahˇ heu myahˇ-euˬ dawˬ tsui ̭ yaw beh hmˬ-aˬ, "Yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-euˬ Sahˬpaˬ" lehˇ ehˇ maw ̭-eu meh. Dawˬ tsui ̭ nyiˬ hmˬ tiˬ hmˬ pyeu ̭-eu aˬ yaw ̭-ahˇ "Saˬleˬ meuˬ-euˬ Sahˬpaˬ" lehˇ ehˇ-eu k’oeˇ-aˬ, "Nui saˇ o ̭-eu jeˬ-euˬ Sahˬpaˬ" lehˇ ehˇ maw ̭-eu meh.) 3 Maˬlaˬkiˇsaˬdehˇ-euˬ aˬ da aˬ ma hawˇ-eu aˬ poeˬ aˬ bawˇ deuˬ gaˇ kawˆ bo ̭ taˬ-euˬ tiˬ gaˇ-iˬ maˬ jaˆ-a. Aˬ yaw ̭ deh ̭ le-euˬ gaˇ kawˆ hawˇ-eu shiˇ-euˬ gaˇ kawˆ bo ̭ taˬ-euˬ k’aw ̭ maˬ jaˆ-a. Aˬ yaw ̭-aˬ, Miˬyehˇ-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ duˇ-awˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ piˇ ma pyeu ̭-eu meh. 4 Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, aˬ yaw ̭ aˇ naˆ ni huiˬ-eu mahˇ-eu gaˇ kawˆ naw ma ̭ noeˬ mawˇ nya teh ̭-a. Aˬ dui-euˬ tsawˇ myahˇ doˆ dui dui-eu aˬ poeˬ pyeu ̭-eu Aˬbyaˬhaˬ g’eh, guiˇ k’aˇ deuˆ za-euˬ jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ la ̭ k’oeˇ tseˇ bymˇ tiˬ bymˇ aˬ yaw ̭-ahˇ bi ̭-euˬ meh. 5 Leˬbiˇ-euˬ zaˬ deuˬ uˆ deuˬ pyeu ̭-eu piˇ ma deuˬ-ahˇ, yawˬ ha-euˬ tsawˇ jeuˬ Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ deuˬ tseˇ bymˇ tiˬ bymˇ ya damˬ nehˬ meh lehˇ, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ jaˆ-eu meh. Yawˬ ha-euˬ tsawˇ jeuˬ k’oeˇ-aˬ, yawˬ ha lo ̭-ehˇ Aˬbyaˬhaˬ-euˬ zaˬ deuˬ uˆ deuˬ pyeu ̭-eu k’aw ̭, k’oeˇ lo ̭-ehˇ ya damˬ nehˬ-eu meh. 6 Maˬlaˬkiˇsaˬdehˇ-aˬ, Leˬbiˇ-euˬ tsui ̭-ahˇ maˬ ta ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, Aˬbyaˬhaˬ neh damˬ nehˬ-euˬ tseˇ bymˇ tiˬ bymˇ ha geu ̭-awˇ, Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ-euˬ jeˬ-ahˇ za-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Aˬbyaˬhaˬ-ahˇ dawˬ ngeh g’eh nehˬ-euˬ meh. 7 Dawˬ ngehˬ g’eh nehˬ-eu g’aˬ-aˬ, dawˬ bi ngehˬ g’eh nehˬ-euˬ g’aˬ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ meh lehˇ, tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ siˬ nya meh. Piˇ ma deuˬ-ahˇ tseˇ bymˇ tiˬ bymˇ ta ̭ nehˬ-euˬ k’oeˇ-aˬ, shiˇ nya-eu tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ-ahˇ ta ̭ nehˬ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. 8 Ehˇ k’aw ̭, Maˬlaˬkiˇsaˬdehˇ-ahˇ tseˇ bymˇ tiˬ bymˇ ta ̭ nehˬ-euˬ k’oeˇ-aˬ, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ ta ̭-euˬ lo ̭-ehˇ, tiˬ jawˇ-iˬ maˬ shiˇ-eu g’aˬ-ahˇ ta ̭ nehˬ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. 9 K’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ naˇ, Aˬbyaˬhaˬ tseˇ bymˇ tiˬ bymˇ bi ̭ ngeh, Leˬbiˇ k’aw ̭ tseˇ bymˇ tiˬ bymˇ bi ̭-euˬ gaˇ duˇ-eu meh. (Leˬbiˇ-euˬ zaˬ deuˬ-aˬ, tseˇ bymˇ tiˬ bymˇ za-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ meh.) 10 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, k’oeˇ ngeh yamˬ-ahˇ Leˬbiˇ maˬ deh ̭ le dah-euˬ k’aw ̭, Aˬbyaˬhaˬ-ahˇ Maˬlaˬkiˇsaˬdehˇ tahˬ puˬ ngeh, Leˬbiˇ k’aw ̭ aˬ yaw ̭-euˬ aˬ poeˬ Aˬbyaˬhaˬ-euˬ g’awˇ mawˇ la ̭ k’oeˇ jawˇ lu ̭ meh lehˇ ehˇ nya meh. 11 Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ bi ̭-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-aˬ, Leˬbiˇ tsawˇ jeuˬ piˇ ma geu ̭ gaˇ ta ̭ leˇ-awˇ bi ̭-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ daw ̭ pyeu ̭-eu meh. Nymˬ-mˇ-aˬ, Leˬbiˇ tsawˇ jeuˬ piˇ ma deuˬ neh mˇ byah jiˇ-euˬ law nmˇ-aˬ, Aˬloˬ-ahˇ maˬ ta ̭-ehˇ Maˬlaˬkiˇsaˬdehˇ-ahˇ ta ̭-eu piˇ ma yawˬ jeuˬ yawˬ doˆ laˇ-eu maˬ paˇ loˬ meh. 12 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, piˇ ma yawˬ jeuˬ yawˬ laˆ paˇ naˇ, zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ k’aw ̭ ya laˆ paˇ-eu meh. 13 Gaˇ kawˆ heu-ahˇ ta ̭ leˇ-awˇ aˬ dui ehˇ lu ̭-eu k’oeˇ g’aˬ-aˬ, Leˬbiˇ tsawˇ jeuˬ maˬ ngeuˇ-eu tsawˇ jeuˬ yawˬ jeuˬ yawˬ pyeu ̭-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ tiˬ g’aˬ-iˬ piˇ ma geu ̭-awˇ lawˇ duˬ-ahˇ gaˇ maˬ mˇ haw-aˬ. 14 Aˬ yaw ̭ Yuˇdaˆ tsawˇ jeuˬ la ̭ k’oeˇ deh ̭ le-euˬ meh lehˇ yawˬ g’aˬ na lu ̭ siˬ nya-meh. Piˇ ma bi geu ̭-eu gaˇ kawˆ Moˇseˬ ehˇ ngeh, tsawˇ jeuˬ heu jeuˬ-ahˇ maˬ ehˇ-aˬ. 15 Nymˬ-mˇ ehˇ lu ̭-eu gaˇ kawˆ heu aˬ dui-ahˇ mawˇ duˬ dzehˬ laˇ-euˬ meh. Piˇ ma yawˬ jeuˬ yawˬ pyeu ̭-eu Maˬlaˬkiˇsaˬdehˇ-ahˇ duˇ-eu piˇ ma tiˬ g’aˬ doˆ laˇ-euˬ meh. 16 Tsawˇ haˬ zaˬ-euˬ zahˇ sahˇ k’o ̭ neh aˬ yaw ̭-ahˇ piˇ ma bi geu ̭-euˬ maˬ ngeuˇ-a. Tiˬ jawˇ-iˬ maˬ cawˆ-iˇ nya-eu deh ̭-eu jeˬ-euˬ baoˬ neh bi geu ̭-euˬ meh. 17 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, "Nawˇ-aˬ, Maˬlaˬkiˇsaˬdehˇ neh tawˬ dzeuˇ ya ̭-euˬ gaˇ-ahˇ tawˬ daˆ le ̭-eu, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ piˇ ma ya geu ̭ teh ̭-a" lehˇ, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. 18 Zahˇ sahˇ k’o ̭ yaw oeˇ k’oeˇ-aˬ, g’aˬ baˬ-awˇ gaˇ dahˇ maˬ tsoeˬ-eu miˇ neh, maˬ zmˬ ni bi jaˆ-euˬ meh. 19 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Moˇseˬ-ahˇ g’oe-awˇ Miˬyehˇ neh bi ̭-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ k’oeˇ-aˬ, tiˬ jeˬ-ahˇ-iˬ byah laˇ ni maˬ mˇ byah nehˬ nya-a. Nymˬ-mˇ-aˬ, aˬ dui-ahˇ Miˬyehˇ jawˇ paw bi peh dzehˬ laˇ-euˬ muiˬ dzehˬ-eu noeˬ tmˬ-eu jeˬ-ahˇ aˬ dui za-euˬ ma. 20 K’oeˇ uˬ ta ̭, Miˬyehˇ neh kamˬ taˬ-euˬ dawˬ k’aw ̭ jaˆ-eu ma. Piˇ ma k’oeˇ deuˬ-ahˇ piˇ ma ka nehˬ ngeh, Miˬyehˇ kamˬ taˬ-euˬ maˬ jaˆ-a. 21 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ-aˬ, Miˬyehˇ neh kamˬ-awˇ piˇ ma bi pyeu ̭ laˇ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ piˇ ma ka nehˬ ngeh Miˬyehˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Sahˬpaˬ Miˬyehˇ kamˬ tsehˆ-euˬ jeˬ, maˬ poˆ maˬ paˇ nya-a. Mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ, nawˇ piˇ ma ya geu ̭ meh." 22 Beu gaˇ duˬ k’oeˇ lo ̭-ehˇ jaˆ-eu baˬ da neh, Yeˬsuˇ-aˬ, muiˬ dzehˬ byah dzehˬ-eu dawˬ ma saˇ jaˇ heu hmˬ-euˬ yaw duˬ yaw ciˇ pyeu ̭-eu meh. 23 Beu gaˇ duˬ heu lo ̭-ehˇ tiˬ hmˬ paˇ jaˆ-a siˬ. Piˇ ma k’oeˇ deuˬ-aˬ, g’awˬ mya g’aˬ jawˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ ziˇ deh ̭ jiˇ-euˬ baw-eu miˇ neh, tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ g’awˬ myahˇ ni maˬ mˇ daˆ le ̭ nya-a. 24 Ehˇ k’aw ̭, Yeˬsuˇ-aˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu miˇ neh, aˬ yaw ̭ piˇ ma geu ̭-awˇ mˇ-euˬ gaˇ-ahˇ yawˬ g’aˬ yawˬ ya mˇ daˆ le ̭-eu maˬ baw-a. 25 K’oeˇ miˇ neh, nymˬ-mˇ maˬ ehˇ, aˬ kaˇ mehˬ hu paw aˬ geu yamˬ-ahˇ maˬ ehˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ g’oe-awˇ Miˬyehˇ jawˇ gaˇ k’aˇ laˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ka k’o ̭ nehˬ nya-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, tsawˇ haˬ zaˬ-euˬ dah zaˇ Miˬyehˇ-ahˇ tahˬ shaˇ -eu g’aˇ duˬ aˬ yaw ̭ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu meh. 26 K’oeˇ baˬ da neh, Yeˬsuˇ-aˬ, aˬ dui k’aˇ loˬ-eu jeˬ mˇ byah nehˬ nya-eu Piˇma Yaw huiˬ g’aˬ pyeu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭-aˬ, yaw muiˬ yaw shawˇ meh. Ehˇ k’aˇ tiˬ paw ̭-iˬ maˬ za-eu uˬ ta ̭, iˬ baˇ tiˬ paw ̭-iˬ maˬ ahˇ-a. Iˬ baˇ zaˬ deuˬ nehˬ-ehˇ maˬ bi keuˬ ni aˬ yaw ̭-ahˇ Miˬyehˇ yuˇ doˆ taˬ-awˇ, mˬ naˆ maˬ tseˇ goˇ-eu tiˆ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ keuˆ nehˬ-euˬ meh. 27 Piˇ ma yaw huiˬ nui deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ maˬ duˇ-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭ lo ̭-ehˇ yawˬ nah na lu ̭ yawˬ ha-euˬ iˬ baˇ g’aˇ duˬ jeˬ hu lawˇ g’aˬ shehˇ g’aˬ ngeh, aˬ cawˬ-euˬ i baˇ g’aˇ duˬ ya lawˇ ya shehˇ-eu heu deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ mˇ-eu maˬ loˬ-a. Aˬ yaw ̭-euˬ g’awˇ mawˇ lawˇ nehˬ-euˬ k’oeˇ-aˬ, tiˬ poˆ lawˇ-awˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ gmˬ-eu lawˇ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. 28 Moˇseˬ-ahˇ g’oe-awˇ Miˬyehˇ neh bi ̭-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ k’oeˇ-aˬ, piˇ ma yaw huiˬ g’aˬ geu ̭-eu g’aˇ duˬ maˬ byah maˬ lo ̭-eu deuˬ-ahˇ bi geu ̭-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-euˬ jeˬ nah hawˇ-eu oe-euˬ Miˬyehˇ neh kamˬ tsehˆ taˬ-euˬ saˇ jaˇ k’oeˇ-aˬ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ byah-eu lo ̭-eu aˬ yaw ̭-euˬ Zaˬmaˇ-ahˇ Piˇma Yaw huiˬ g’aˬ bi geu ̭-euˬ meh.

8

1 Aˬ dui ehˇ lu ̭-eu gaˇ kawˆ heu dawˬ tawˆ lu ̭-euˬ uˬ dzah-aˬ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ maw ̭-eu ma. Mˬ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ lu ̭-eu Sahˬpaˬ pyeu ̭-eu Miˬyehˇ-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ-euˬ aˇ maˇ paw nuiˇ lu ̭-eu Piˇma Yaw huiˬ tiˬ g’aˬ aˬ dui jawˇ-eu ma. 2 Aˬ yaw ̭-aˬ, tsawˇ haˬ zaˬ neh tsoˆ-euˬ sehˬ g’awˆ maˬ ngeuˇ-eu, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ neh tsoˆ-euˬ maˇ maˇ ni g’eh-eu sehˬ g’awˆ la ̭ k’oeˇ, Muiˬ dui shawˇ dui dui-eu Jawˇduˬ-ahˇ gaˇ mˇ-eu Piˇma Yaw huiˬ g’aˬ pyeu ̭-eu meh. 3 Piˇ ma yawˬ huiˬ g’aˬ k’aˇ geu ̭-eu yawˬ g’aˬ na lu ̭, Miˬyehˇ-ahˇ damˬ nehˬ-eu jeˬ hawˇ-eu lawˇ-eu shehˇ-eu jeˬ ya mˇ-eu meh. K’oeˇ lo ̭-ehˇ duˇ ni, aˬ dui-euˬ Piˇma Yaw huiˬ g’aˬ k’aw ̭, Miˬyehˇ-ahˇ ya lawˇ ya shehˇ meh. 4 Aˬ yaw ̭-aˬ, mˬ k’oeˇ taˆ-euˬ piˇ ma pyeu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ jawˇ law nmˇ-aˬ, piˇ ma maˬ ya geu ̭-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇ k’aˇ ehˇ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ lawˇ nehˬ shehˇ nehˬ-eu piˇ ma deuˬ jawˇ lu ̭-eu meh. 5 Aˬ yaw ̭ ma ̭ piˇ ma geu ̭-awˇ mˇ lu ̭-eu k’oeˇ-aˬ, mˬ k’oeˇ taˆ mˇ lu ̭-eu jeˬ-euˬ naˇ shmˇ aˇ baˇ loˆ ni teh ̭ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, Moˇseˬ neh k’aˇ mˇ-euˬ lo ̭-ehˇ mˇ lu ̭-eu teh ̭ meh. Moˇseˬ aˬ yaw ̭ Dawˬ ma saˇ jaˇ Sehˬ g’awˆ tsoˆ-eu lehˇ g’eh ngeh, "Yawˬ jeˬ na lu ̭ gawˬ jawˬ k’oeˇ taˆ nawˬ-ahˇ mehˬ nehˬ-euˬ Sehˬ g’awˆ-ahˇ duˇ leˇ ni yaw duˬ duˬ-ehˇ tsoˆ-awˬ" lehˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ Miˬyehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 6 Miˬyehˇ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ tsawˇ haˬ yaw kaˬ-ahˇ Yeˬsuˇ neh lehˬ hmˬ taˬ-euˬ dawˬ ma saˇ jaˇ k’oeˇ-aˬ, muiˬ dzehˬ byah dzehˬ-eu saˇ jaˇ dawˬ-ahˇ g’oe-awˇ mˇ taˬ-euˬ miˇ neh, dawˬ ma saˇ jaˇ yaw oeˇ naˆ maˬ tseˇ muiˬ dzehˬ byah dzehˬ-eu dawˬ ma saˇ jaˇ pyeu ̭-eu meh. K’oeˇ lo ̭-ehˇ duˇ ni, piˇ ma k’oeˇ deuˬ mˇ lu ̭-eu gaˇ naˆ maˬ tseˇ huiˬ dzehˬ-eu gaˇ, Yeˬsuˇ-ahˇ aˬ nehˬ taˬ-euˬ meh. 7 Dawˬ ma saˇ jaˇ yaw beh hmˬ ehˇ k’aˇ maˬ za law nmˇ-aˬ, dawˬ ma saˇ jaˇ nyiˬ hmˬ tiˬ hmˬ mˇ poˆ-eu maˬ loˬ-aˇ. 8 Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ aˬ yaw ̭-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ iˬ baˇ taˬ k’aˇ za-awˇ, heu lo ̭-ehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. "Iˇ saˬ leˬ laˇ tsawˇ haˬ hawˇ-eu, Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ nehˬ-ehˇ, dawˬ ma saˇ jaˇ yaw shui ̭ tiˬ hmˬ, ngaˇ paˇ ya dzaˬ poˆ-eu aˇ yamˬ, aˇ nah paˇ keuˆ le lu ̭ meh lehˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. 9 Dawˬ ma saˇ jaˇ yaw shui ̭ k’oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ aˬ poeˬ deuˬ-ahˇ, Iˇjiˇtuˆ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ neh, ngaˬ neh sheuˬ doˆ nehˬ la ̭ ngeh nah, dzaˬ-euˬ dawˬ ma saˇ jaˇ pyeu ̭-eu, yaw oeˇ k’oeˇ dawˬ-ahˇ maˬ duˇ-a. Ngaˬ-euˬ dawˬ ma saˇ jaˇ k’oeˇ-ahˇ, yaw ̭ ma ̭ saˇ jaˇ puiˬ-euˬ miˇ neh, myaˆ haw maˬ cawˬ ni byehˇ-euˬ ma. 10 Nymˬ-mˇ dawˬ ma saˇ jaˇ heu hmˬ, aˬ kaˇ mehˬ hu aˇ yamˬ la ̭ k’oeˇ, Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ nehˬ-ehˇ, ngaˇ dzaˬ ta ̭ mˇ ta ̭ geu ̭ ma lehˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ nui noeˬ la ̭ k’oeˇ, zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ dawˆ ahˇ nehˬ-awˇ, nui ma la ̭ k’oeˇ bo ̭ myahˬ nehˬ ma. Ngaˇ yaw ̭ ma ̭-euˬ Miˬyehˇ geu ̭-awˇ, Yaw ̭ ma ̭ ngaˬ-euˬ tsawˇ haˬ geu ̭ ma. 11 Yawˬ ha tsawˇ jeuˬ yaw kaˬ hawˇ-eu, yawˬ ha miˇ k’ahˬ zaˬ deuˬ yaw kaˬ, ’Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-ahˇ siˬ-awˬ’lehˇ, mehˬ nehˬ tsoˆ nehˬ-eu maˬ loˬ-aˇ. Huiˬ zaˬ nyiˇ zaˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭, ngaˬ-ahˇ siˬ nya jiˇ laˇ teh ̭-a. 12 Aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ iˬ baˇ pyehˬ-awˇ, yaw lehˬ yaw ca dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ, maˬ juiˇ taˬ ni byehˇ byoˆ nehˬ ma." 13 Dawˬ ma saˇ jaˇ yaw shui ̭ gaˇ kawˆ Miˬyehˇ ehˇ-eu la ̭ k’oeˇ, yaw beh dzaˬ taˬ-euˬ dawˬ ma saˇ jaˇ k’oeˇ hmˬ bi oeˇ-iˇ-euˬ meh. Myahˇ laˇ-awˇ oeˇ-iˇ-euˬ jeˬ-aˬ, g’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ piˬ-iˇ byoˆ-iˇ teh ̭-a.

9

1 Dawˬ ma saˇ jaˇ yaw beh hmˬ la ̭ k’oeˇ, uˬ duˬ aˬ joˆ-ehˇ ya tahˬ-eu zahˇ sahˇ k’o ̭ deuˬ ahˇ-awˇ, tsawˇ haˬ zaˬ neh jahˇ-euˬ uˬ duˬ tahˬ-eu jawˇ duˬ k’aw ̭ baw-eu meh. 2 Muiˬ-eu shawˇ-eu Jawˇ duˬ lehˇ kuˇ-eu Sehˬg’awˆ la ̭ nyiˇ lawˆ, g’awˆ taˬ-euˬ meh. K’oeˇ-euˬ la ̭ k’oeˇ, tsiˇ k’mˬ do ̭ daˆ duˬ hawˇ-eu Miˬyehˇ-ahˇ lawˇ nehˬ-euˬ ka muˇ ciˬ daˆ-eu hawˬ jeh tiˬ jeh jaˆ-eu meh. 3 Lawˆ kaˬ saˬ paˇ nyiˬ hmˬ tiˬ hmˬ-euˬ naˇ k’ah paw, Muiˬ dui Shawˇ dui dui-eu Jawˇ duˬ lehˇ kuˇ-eu Sehˬg’awˆ paˇ jaˆ-eu meh. 4 K’oeˇ-euˬ la ̭ k’oeˇ, shuiˇ neh jahˇ taˬ-euˬ tsiˇ yaw saw jeˬ do ̭ damˬ-eu lawˇ duˬ maˬ ehˇ, maˬ naˆ kaˬ muˇ ahˇ-eu shuiˇ ciˬ cuˇ ciˬ ahˇ taˬ-euˬ shuiˇ yaw taˬ-euˬ Dawˬ ma saˇ jaˇ Bahˬ keuˆ maˬ ehˇ, baw nmˬ tso ̭-eu Aˬloˬ-euˬ gawˬ yoeˬ maˬ ehˇ, zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ tseˇ dawˬ bo ̭ taˬ-euˬ k’aˬ lo teˇ bya ̭ nyiˬ bya ̭ maˬ ehˇ, bi jaˆ-euˬ meh. 5 Dawˬ ma saˇ jaˇ Bahˬ keuˆ k’oeˇ taˆ, Jeˬluˇbeˬ mawˇ kawˇ bi jaˆ-euˬ meh. Jeˬluˇbeˬ mawˇ kawˇ-euˬ aˬ dahˇ k’oeˇ, iˬ baˇ pyehˬ nehˬ-eu jawˇ duˬ k’oeˇ taˆ aˬ dahˇ cawˬ ja taˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, jawˇ duˬ heu tsahˇ aˬ joˆ-ehˇ g’eh-eu jawˇ duˬ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ nymˬ-mˇ yaw duˬ duˬ-ehˇ maˬ dzawˇ duˬ nya-a siˬ. 6 Uˬ duˬ tahˬ-eu jawˇ duˬ k’oeˇ tsahˇ-ahˇ ta ̭ leˇ-awˇ, zahˇ sahˇ k’o ̭ heu lo ̭-ehˇ jaˆ-eu meh. Piˇ ma deuˬ sehˬ g’awˆ la ̭ nyiˇ lawˆ-ahˇ yawˬ nah na lu ̭ uˇ leˇ-awˇ, yawˬ ha-euˬ gaˇ ya mˇ-eu meh. 7 Piˇma Yaw huiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ sehˬ g’awˆ la ̭ k’oeˇ lawˆ-ahˇ ya uˇ leˇ-awˇ, tiˬ k’o ̭ tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ ya uˇ leˇ-eu meh. Aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ uˇ leˇ ngeh, yawˬ ha-euˬ iˬ baˇ g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ neh iˬ baˇ meh lehˇ maˬ siˬ nya-ehˇ mˇ lehˬ-euˬ iˬ baˇ g’aˇ duˬ maˬ ehˇ, Miˬyehˇ-ahˇ lawˇ-eu g’aˇ duˬ shiˬ ya yuˇ ahˇ g’eh-eu meh. 8 Sehˬ g’awˆ la ̭ nyiˇ lawˆ k’oeˇ gaˇ k’aˇ jaˆ k’oeˇ keuˆ ni, Muiˬ dui shawˇ dui dui-eu Jawˇ duˬ k’oeˇ tsahˇ-ahˇ uˇ leˇ-eu gaˇ ma maˬ pah laˇ-a siˬ lehˇ, uˬ duˬ tahˬ-eu jawˇ duˬ k’oeˇ tsahˇ-euˬ zahˇ sahˇ k’o ̭-ahˇ ta ̭ leˇ-awˇ Muiˬ-eu shawˇ-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ bya cehˆ ni mehˬ nehˬ la ̭-eu meh. 9 Heu-aˬ, nymˬ-mˇ-euˬ aˇ yamˬ heu-ahˇ mehˬ nehˬ la ̭-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. Ehˇ maw ̭-eu dawˬ tsui ̭-a ̭, Miˬyehˇ-ahˇ damˬ nehˬ-euˬ jeˬ hawˇ-eu jeˬ zaˬ seh ̭-awˇ lawˇ-eu shehˇ-eu jeˬ-aˬ, Miˬyehˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu tsawˇ haˬ-euˬ nui ma muiˬ laˇ shawˇ laˇ ni maˬ mˇ byah nehˬ nya-a lehˇ ehˇ maw ̭-eu meh. 10 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, heu deuˬ-aˬ, dzaˬ-eu dawˇ-eu jeˬ hawˇ-eu muiˬ laˇ shawˇ laˇ ni mˇ-eu zahˇ sahˇ k’o ̭ deuˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ ta ̭-eu meh. Heu deuˬ-aˬ, Miˬyehˇ zahˇ yaw shui ̭ maˬ laˆ paˇ k’oeˇ keuˆ ni teh ̭-ehˇ geu ̭ nya-eu, la ̭ nyiˇ paw teh ̭-ehˇ ta ̭ leˇ-eu zahˇ sahˇ k’o ̭ pyeu ̭-eu meh. 11 Ehˇ k’aw ̭, Ka li-aˬ, nymˬ-mˇ heu gaˇ keuˆ le taˬ-euˬ yaw muiˬ jeˬ heu deuˬ-ahˇ bi ̭ nehˬ la ̭-eu Piˇma Yaw huiˬ g’aˬ lo ̭-ehˇ oe keuˆ taˬ-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ gaˇ mˇ lu ̭-eu sehˬ g’awˆ-aˬ, muiˬ dzehˬ byah dzehˬ-eu meh. Sehˬ g’awˆ k’oeˇ-aˬ, tsawˇ haˬ zaˬ neh g’awˆ-euˬ sehˬ g’awˆ maˬ ngeuˇ-eu uˬ ta ̭, beh taˬ-euˬ miˇ tsaˬ tahˬ k’awˇ heu-ahˇ ta ̭-eu seh ̭ g’awˆ maˬ ngeuˇ-a. 12 Sehˬ g’awˆ k’oeˇ-ahˇ Yeˬsuˇ le uˇ-awˇ, Muiˬ dui shawˇ dui dui-eu Jawˇ duˬ-ahˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ g’aˇ duˬ tiˬ poˆ uˇ leˇ ngeh, ci ̭ myeh ̭ hawˇ-eu mawˇ neˇ-euˬ shiˬ yuˇ ahˇ g’eh-awˇ lawˇ leˇ-euˬ maˬ ngeuˇ-a. Aˬ yaw ̭-euˬ shiˬ yuˇ ahˇ g’eh-awˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ ka k’o ̭-eu jeˬ-ahˇ aˬ dui za ni lawˇ leˇ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. 13 Ciˬ myeh ̭ hawˇ-eu mawˇ neˇ-euˬ shiˬ hawˇ-eu, mawˇ neˇ mawˇ zaˬ dzah puiˆ-awˇ lawˇ-euˬ lehˇ kuˇ laˆ keuˬ-awˇ, maˬ shawˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ byaˆ shehˬ naˇ shawˇ laˇ-eu meh. 14 K’oeˇ lo ̭-ehˇ jahˇ-eu baˬ da neh shawˇ laˇ nya naˇ, Ka li-euˬ shiˬ baˬ da neh aˇ naˆ ni paˇ shawˇ dzehˬ laˇ nmˇ. Mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ deh ̭-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ-ahˇ g’oe-eu la ̭ k’oeˇ, byah dui dui-eu lawˇ-eu jeˬ lo ̭-ehˇ aˬ yaw ̭-euˬ g’awˇ mawˇ Miˬyehˇ-ahˇ damˬ nehˬ-euˬ meh. Deh ̭ lu ̭-eu Miˬyehˇ-euˬ nui k’ahˇ aˬ dui mˇ nya ni, gaˇ dahˇ maˬ tsoeˬ-eu zahˇ sahˇ k’o ̭ k’oeˇ deuˬ neh maˬ shawˇ nehˬ la ̭ nya-euˬ aˬ dui-euˬ nui ma-ahˇ aˬ yaw ̭ shawˇ nehˬ la ̭ teh ̭-a. 15 K’oeˇ baˬ da neh, dawˬ ma saˇ jaˇ yaw shui ̭ pyeu ̭ leˇ ni mˇ-eu g’aˬ-aˬ, Ka li meh. Miˬyehˇ neh kuˇ doˆ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ guiˬ lahˬ jeˬ biˇ za ni, aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ mˇ-euˬ meh. Dawˬ ma saˇ jaˇ yaw beh hmˬ-ahˇ g’oe-awˇ deh ̭ lu ̭ ngeh, Ka li shiˇ dah-awˇ tsawˇ haˬ zaˬ deuˬ-ahˇ yawˬ ha neh mˇ-euˬ iˬ baˇ-ahˇ bi buˬ-iˇ nya-euˬ miˇ neh, k’oeˇ lo ̭-ehˇ mˇ pyeu ̭ nya-euˬ meh. 16 Jeˬ biˇ bi ̭-eu g’aˇ duˬ bo ̭ tsehˆ taˬ-euˬ sahˬ bo ̭ jaˆ naˇ, jeˬ biˇ bi ̭-eu g’aˬ maˇ maˇ ni shiˇ-euˬ gaˇ kawˆ yaw duˬ ya bi baw meh. 17 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, jeˬ biˇ bi ̭-eu g’aˬ k’aˇ deh ̭ k’oeˇ keuˆ ni, jeˬ biˇ k’oeˇ-ahˇ maˬ za nya-a siˬ. Jeˬ biˇ bi ̭-eu g’aˬ shiˇ g’aˬ miˇ tsa teh ̭-ehˇ, jeˬ biˇ k’oeˇ-ahˇ za nya-eu meh. 18 K’oeˇ miˇ neh, dawˬ ma saˇ jaˇ yaw beh hmˬ k’aw ̭, tiˬ jeˬ paˬ seh ̭ dah-awˇ shiˬ neh mˇ taˬ-euˬ dawˬ ma saˇ jaˇ pyeu ̭-eu meh. 19 Aˇ dahˬ beh ngeh Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇ k’aˇ bo ̭ taˬ-euˬ zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ dawˬ tawˆ lu ̭, Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ Moˇseˬ ehˇ nehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, mawˇ neˇ hawˇ-eu ci ̭ myeh ̭-euˬ shiˬ iˇ cu ̭ nehˬ-ehˇ keuˬ-awˇ, hiˇsoˆ baw nmˬ hawˇ-eu yawˇ ca ̭ hm laˆ duiˆ-awˇ, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ hawˇ-eu Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ byaˆ shehˬ-euˬ meh. 20 "Shiˬ heu-aˬ, naw ma ̭ bi caw teh-eu g’aˇ duˬ Miˬyehˇ neh naw ma ̭-ahˇ bi ̭-euˬ dawˬ ma saˇ jaˇ-euˬ shiˬ pyeu ̭-eu meh" lehˇ, Moˇseˬ ehˇ-eu meh. 21 K’oeˇ lo ̭-ehˇ duˇ ni, Dawˬ ma saˇ jaˇ Sehˬ g’awˆ-ahˇ maˬ ehˇ, uˬ duˬ tahˬ gaˇ zmˬ-eu mˇ myawˬ keu ka deuˬ k’oeˇ taˆ maˬ ehˇ, shiˬ k’oeˇ neh Moˇseˬ byaˆ shehˬ-euˬ meh. 22 Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ-aˬ, yawˬ jeˬ na lu ̭ ehˇ g’aˬ ni-ahˇ shiˬ neh ya shawˇ-awˇ, shiˬ shehˆ-awˇ neh teh ̭-ehˇ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ-eu jeˬ-ahˇ za nya-eu meh. 23 Maˇ maˇ ni mˬ k’oeˇ taˆ jaˆ-eu jeˬ maˬ ngeuˇ-ehˇ, k’oeˇ-euˬ aˇ baˇ naˇ shmˇ loˆ ni teh ̭-ehˇ g’eh-eu deuˬ-ahˇ, k’oeˇ lo ̭-ehˇ ya mˇ shawˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, maˇ maˇ ni mˬ k’oeˇ taˆ jaˆ-eu jeˬ-ahˇ shawˇ-eu g’aˇ duˬ, k’oeˇ naˆ maˬ tseˇ muiˬ dzehˬ-eu jeˬ ya lawˇ ya shehˇ-eu meh. 24 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, maˇ maˇ ni g’eh-eu jeˬ maˬ ngeuˇ-ehˇ, k’oeˇ-euˬ aˇ baˇ naˇ shmˇ loˆ ni teh ̭-ehˇ pyeu ̭-eu, tsawˇ haˬ zaˬ neh jahˇ taˬ-euˬ Muiˬ-eu shawˇ-eu jawˇ duˬ-ahˇ Ka li uˇ leˇ-euˬ maˬ ngeuˇ-a. Maˇ maˇ ni mˬ k’oeˇ taˆ aˬ yaw ̭ le uˇ-awˇ, k’oeˇ gaˇ aˬ duiˬ-euˬ dah zaˇ Miˬyehˇ mehˬ shi aˬ yaw ̭ le keuˆ-euˬ meh. 25 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ Piˇma Yaw huiˬ g’aˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ k’o ̭ yaw ̭ jeˬ zaˬ-euˬ shiˬ yuˇ-awˇ, Muiˬ dui shawˇ dui dui-eu Jawˇ duˬ-ahˇ uˇ leˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, Ka li-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ g’awˇ mawˇ g’awˬ mya poˆ lawˇ-eu maˬ loˬ-a. 26 K’oeˇ lo ̭-ehˇ ya lawˇ law nmˇ-aˬ, mˬ beh miˇ beh ngeh neh aˇ dahˬ beh-awˇ, aˬ yaw ̭ g’awˬ mya poˆ ya kamˇ shiˇ-euˬ teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, nymˬ-mˇ miˇ tsaˬ heu aˇ saˬ saˬ-eu dawˬ peh peh laˇ-euˬ aˇ yamˬ heu la ̭ k’oeˇ, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ g’aˇ duˬ gmˬ ni aˬ yaw ̭ tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ doˆ le-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ g’awˇ mawˇ lawˇ nehˬ-eu la ̭ k’oeˇ, iˬ baˇ yuˇ dzeh le-euˬ meh. 27 Tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ tiˬ poˆ ya shiˇ-awˇ, shiˇ g’aˬ ngeh Miˬyehˇ neh yaˇ k’aˬ ya bi daˇ teh ̭-a. 28 K’oeˇ gaˇ duˇ ni, tsawˇ haˬ g’awˬ mya ni-euˬ iˬ baˇ yuˇ dzeh-eu g’aˇ duˬ, Ka li-euˬ g’awˇ mawˇ tiˬ poˆ lawˇ dah-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ tiˬ poˆ paˇ doˆ le teh ̭-a. Ehˇ k’aw ̭, iˬ baˇ shawˇ-eu g’aˇ duˬ oe-euˬ maˬ ngeuˇ-a. Aˬ yaw ̭-ahˇ lo ̭ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ ka k’o ̭-eu g’aˇ duˬ oe-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh.

10

1 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-aˬ, maˇ maˇ ni g’eh-eu jeˬ maˬ ngeuˇ-a. Keuˆ le lu ̭-eu maˇ maˇ ni g’eh-eu yaw muiˬ jeˬ-euˬ aˇ baˇ naˇ shmˇ loˆ ni teh ̭ meh. Tiˬ jawˇ-iˬ lawˇ g’aˬ shehˇ g’aˬ-euˬ maˬ baw ni, aˬ yaw ̭ tiˬ jeˬ teh ̭-ehˇ g’awˬ mya k’o ̭ g’awˬ mya la ya lawˇ ya shehˇ poˆ-eu meh. Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ k’oeˇ, k’oeˇ lo ̭-ehˇ lawˇ poˆ shehˇ poˆ poˆ-eu la ̭ k’oeˇ, Miˬyehˇ jawˇ gaˇ laˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ byah-eu tsawˇ haˬ aˬ joˆ-ehˇ bi pyeu ̭ laˇ nya nmˇ. 2 Miˬyehˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ maˇ maˇ ni iˬ baˇ bi shawˇ g’aˬ jiˇ-euˬ ngeuˇ naˇ, yawˬ haˇ yawˬ ha iˬ baˇ ahˇ ma lehˇ maˬ paˇ noeˬ-ehˇ, lawˇ-eu shehˇ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ naˬ jiˇ teh ̭-a. 3 Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ k’o ̭ yaw ̭ lawˇ-eu shehˇ-eu k’oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ iˬ baˇ ahˇ-eu gaˇ kawˆ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ bi siˬ-eu tiˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. 4 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, mawˇ neˇ hawˇ-eu ci ̭ myeh ̭-euˬ shiˬ-aˬ, tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ iˬ baˇ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ shawˇ nehˬ nya-a. 5 K’oeˇ baˬ da neh, Ka li miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ za ̭ le-eu lehˇ g’eh ngeh, aˬ yaw ̭ Miˬyehˇ-ahˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. "Lawˇ nehˬ-eu jeˬ, damˬ nehˬ-eu jeˬ, heu deuˬ-ahˇ nawˇ maˬ geu ̭ maw ̭-a. Ehˇ k’aw ̭ ngaˬ-ahˇ g’awˇ mawˇ tiˬ mawˇ, nawˬ neh laˆ saˆ nehˬ la ̭-euˬ meh. 6 Lawˇ duˬ k’oeˇ taˆ jeˬ zaˬ puiˆ-awˇ, iˬ baˇ shawˇ-eu lawˇ-eu k’oeˇ-ahˇ, nawˇ laˬ k’aˬ cehˇ-eu maˬ ngeuˇ-a. 7 K’oeˇ naˇ, ngaˇ heu dawˬ ngehˬ-euˬ ma. ’Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ sahˬ bo ̭ la ̭ k’oeˇ, ngaˬ-euˬ gaˇ kawˆ ehˇ-euˬ lo ̭-ehˇ, nawˬ-euˬ nui k’ahˇ mˇ byah-eu lehˇ, Miˬyehˇ-oˇ ngaˇ oe taˬ-euˬ ma."’ 8 "Lawˇ-eu shehˇ-eu jeˬ hawˇ-eu damˬ-eu jeˬ-ahˇ maˬ ehˇ, lawˇ duˬ k’oeˇ taˆ jeˬ zaˬ dzah puiˆ-awˇ iˬ baˇ shawˇ-eu lawˇ-eu jeˬ-ahˇ maˬ ehˇ, nawˇ maˬ geu ̭ maw ̭-eu uˬ ta ̭, laˬ k’aˬ k’aw ̭ maˬ cehˇ-a" lehˇ, aˬ yaw ̭ yaw beh ehˇ-euˬ meh. Lawˇ-eu shehˇ-eu k’oeˇ deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭, Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ tsaˬ ni mˇ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu k’aw ̭, aˬ yaw ̭ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-euˬ meh. 9 K’oeˇ naˇ, "Miˬyehˇ-oˇ, nawˬ-euˬ nui k’ahˇ mˇ byah-eu g’aˇ duˬ ngaˇ oe-euˬ ma" lehˇ aˬ yaw ̭ ehˇ-euˬ meh. K’oeˇ miˇ neh, lawˇ-eu shehˇ-eu yaw oeˇ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ Miˬyehˇ byehˇ-awˇ, k’oeˇ-euˬ dah zaˇ Ka li lawˇ dah-euˬ meh. 10 Yeˬsuˇ Ka li-aˬ, Miˬyehˇ bi mˇ maw ̭-eu jeˬ-ahˇ mˇ byah-euˬ miˇ neh, aˬ dui iˬ baˇ-ahˇ law-iˇ-euˬ ma. Mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ gmˬ ni aˬ yaw ̭-euˬ g’awˇ mawˇ lawˇ dah-euˬ miˇ neh, aˬ dui-euˬ iˬ baˇ shawˇ laˇ g’aˬ-euˬ meh. 11 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ piˇ ma aˬ yaw ̭ g’aˬ yaw ̭, yawˬ nah na lu ̭ piˇ ma-euˬ gaˇ ya mˇ-awˇ, aˬ yaw ̭ tiˬ jeˬ-ahˇ g’awˬ mya poˆ ya lawˇ ya shehˇ poˆ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ ma ̭ neh lawˇ-euˬ shehˇ-euˬ k’oeˇ iˬ baˇ maˬ shawˇ nya-a. 12 Ka li-aˬ, iˬ baˇ shawˇ-eu g’aˇ duˬ tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ lawˇ-euˬ k’aw ̭, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ gmˬ-eu lawˇ-eu jeˬ pyeu ̭-awˇ, nymˬ-mˇ Miˬyehˇ-euˬ aˇ maˇ paw nuiˇ lu ̭-eu meh. 13 Aˬ yaw ̭-ahˇ muiˇ-eu deuˬ-ahˇ Miˬyehˇ neh tsahˇ uiˬ la ̭-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ k’oeˇ taˆ aˬ yaw ̭-euˬ aˬ kuiˇ cawˬ daˆ duˬ bi geu ̭ gaˇ dawˬ keuˆ lu ̭-eu meh. 14 Aˬ yaw ̭ tiˬ poˆ teh ̭-ehˇ lawˇ-euˬ la ̭ k’oeˇ, i baˇ shawˇ-iˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ byah-eu tsawˇ haˬ pyeu ̭ ni mˇ luiˆ jiˇ-euˬ meh. 15 Muiˬ-eu shawˇ-eu Yaw sahˇ Miˬyehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-euˬ g’aˇ duˬ aˬ dui-ahˇ heu lo ̭-eh saˇ kiˇ kamˬ-eu meh. Yaw beh ehˇ-eu, 16 "Sahˬpaˬ Miˬyehˇ ehˇ-eu, Dawˬ ma saˇ jaˇ heu hmˬ, mehˬ hu paw-euˬ aˇ yamˬ la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ ngaˇ dzaˬ ma. Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ nui noeˬ la ̭ k’oeˇ, zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ dawˆ ahˇ nehˬ-awˇ, nui ma la ̭k’oeˇ bo ̭ myahˬ nehˬ ma." 17 K’oeˇ naˇ, Yaw sahˇ Miˬyehˇ tiˬ poˆ paˇ ehˇ-eu, "Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ iˬ baˇ hawˇ-eu, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ yaw haiˬ jeˬ-ahˇ, maˬ juiˇ taˬ ni byehˇ byoˆ nehˬ ma." 18 K’oeˇ miˇ neh, k’oeˇ deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ iˬ baˇ pyehˬ nehˬ g’aˬ ngeh jawˇ, iˬ baˇ shawˇ-eu lawˇ-eu jeˬ maˬ paˇ loˬ meh. 19 K’oeˇ miˇ neh aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, Yeˬsuˇ shiˇ dah-euˬ baˬ da neh Muiˬ dui Shawˇ dui dui-eu Jawˇ duˬ la ̭ k’oeˇ aˬ dui k’aˬ duˬ ni uˇ leˇ nya laˇ-euˬ ma. 20 Saˬ paˇ lawˆ kaˬ nyiˬ paˆ-ehˇ, deh ̭-eu gaˇ ma pyeu ̭-eu gaˇ ma yaw shui ̭ tiˬ kahˇ aˬ yaw ̭ shaˇ dahˇ-euˬ meh. Saˬ paˇ lawˆ kaˬ k’oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ g’awˇ mawˇ pyeu ̭-eu meh. 21 Miˬyehˇ-euˬ nymˇ-ahˇ haw-eu pyaˆ-eu huiˬ dui dui-eu piˇ ma tiˬ g’aˬ aˬ dui jawˇ-eu ma. 22 K’oeˇ miˇ neh, dawˇ coe ni g’eh-eu nui ma hawˇ-eu zi ̭ dah ni g’eh-eu jah-eu jeˬ ahˇ-eu la ̭ k’oeˇ, Miˬyehˇ-euˬ dawˬ peh aˬ dui jiˆ uˇ leˇ kaˇ-euˇ. Iˬ baˇ-ahˇ k’ahˬ lahˇ-eu jeˬ bi tsiˬ shawˇ g’aˬ-euˬ nui ma hawˇ-eu, shawˇ jehˆ ni g’eh-eu iˇ cu ̭ neh bi tsiˬ shawˇ g’aˬ-euˬ g’awˇ mawˇ la ̭ k’oeˇ aˬ dui jiˆ uˇ leˇ kaˇ-euˇ. 23 Aˬ dui neh jah duˬ taˬ-euˬ noeˬ tmˬ-eu jeˬ-ahˇ zi ̭ dah ni tuˆ tehˬ taˬ kaˇ-euˇ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ lo ̭-ehˇ mˇ byah nehˬ la ̭ teh ̭-a lehˇ aˬ dui jah-eu ma. 24 Aˬ cawˬ-ahˇ g’oeˇ nya gaˬ nya-awˇ yaw muiˬ jeˬ mˇ nya ni, aˬ dui ti g’aˬ tiˇ g’aˬ k’ahˇ k’o ̭-awˇ ngehˬ g’eh kaˇ-euˇ. 25 Aˬ cawˬ lo ̭-ehˇ maˬ g’eh ni, tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ tahˬ dzoeˇ-awˇ uˬ duˬ tahˬ-eu gaˇ heu hmˬ maˬ byehˇ ni mˇ daˆ le ̭ kaˇ-euˇ. Sahˬpaˬ Miˬyehˇ yaˇ k’aˬ daˇ le-eu Aˇnah dawˬ peh peh le-euˬ naw ma ̭ siˬ lu ̭ mawˇ lu ̭-eu lo ̭-ehˇ, tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ g’aˬ bi ̭ tehˇ tehˬ kaˇ-euˇ. 26 Yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-ahˇ aˬ dui siˬ nya g’aˬ miˇ tsa, diˇ daˬ-ehˇ iˬ baˇ mˇ daˆ le ̭-eu ngeuˇ naˇ, aˬ dui g’aˇ duˬ iˬ baˇ shawˇ-eu lawˇ-eu shehˇ-eu jeˬ maˬ paˇ baw meh. 27 Aˬ dui k’oeˇ taˆ keuˆ le-eu yaˇ k’aˬ daˇ-eu jeˬ hawˇ-eu Miˬyehˇ-ahˇ puiˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ laˆ luˬ laˆ seˇ le-eu, guˆ dui dui laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu miˬ dzaˬ-ahˇ guˆ guˆ-ehˇ dawˬ-eu jeˬ maˬ ngeuˇ naˇ, aˬ dui g’aˇ duˬ nui jeˬ noeˬ tmˬ k’aˇ maˬ paˇ za meh. 28 Miˬyehˇ neh Moˇseˬ-ahˇ bi ̭-euˬ Zahˇ dawˬ k’o ̭ dawˬ-ahˇ maˬ naˇ haˬ geu ̭-eu tsawˇ haˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ neh mˇ lehˬ-euˬ gaˇ kawˆ saˇ kiˇ kamˬ-eu tsawˇ kaˬ nyiˬ g’aˬ smˇ g’aˬ jawˇ naˇ, g’awˬ shaˬ maˬ gaˬ ni seh ̭ gaˇ ya daˬ-eu meh. 29 Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, Miˬyehˇ-euˬ Zaˬ maˇ-ahˇ nawˬ tehˬ taˬ-awˇ, yawˬ ha-euˬ iˬ baˇ-ahˇ shawˇ nehˬ-euˬ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ ma saˇ jaˇ shiˬ-ahˇ poeˬ sawˇ lawˬ maˬ baw-eu lo ̭-ehˇ sawˇ-awˇ, Miˬyehˇ g’awˬ shaˬ gaˬ-eu guiˬ lahˬ yaw dzahˇ mehˬ nehˬ la ̭-euˬ Yaw sahˇ Miˬyehˇ-ahˇ yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ ehˇ-eu tsawˇ haˬ-aˬ, aˇ naˆ ni doeˇ dzehˬ-eu k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ nmˇ lehˇ shaˇ noeˬ haw-awˬ. 30 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, "La ̭ poˇ poˆ-eu jeˬ-aˬ, ngaˬ-euˬ gaˇ ma. Ngaˇ jahˇ k’o ̭ nehˬ ma" lehˇ ehˇ-eu k’oeˇ dawˬ hawˇ-eu, "Aˬ yaw ̭-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ Sahˬpaˬ Miˬyehˇ yaˇ k’aˬ daˇ teh ̭-a" lehˇ ehˇ-eu k’oeˇ dawˬ, aˬ suˇ g’aˬ neh ehˇ-euˬ dawˬ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ aˬ dui siˬ nya ma. 31 Deh ̭ lu ̭-eu Miˬyehˇ-euˬ la ̭-ahˇ ya uˇ keuˆ-iˇ-eu jeˬ-aˬ, guˆ dui dui laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu meh. 32 Dzeuˇ laˇ ngeh naw ma ̭ aˬ joˆ-ehˇ pyeu ̭ dzeuˇ ya ̭-euˬ gaˇ noeˬ mawˇ-awˬ. Miˬyehˇ-euˬ yaw sheh ̭-ahˇ naw ma ̭ ya mawˇ g’aˬ ngeh, k’ehˬ-eu k’aˆ-eu g’awˬ mya jeˬ-ahˇ naw ma ̭ ya daˬ-euˬ meh. Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭ daˬ dzeuˇ oˇ dzeuˇ la ̭-euˬ meh. 33 Tiˬ poˆ-aˬ, aˬ cawˬ-euˬ mehˬ shi yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ g’eh nehˬ gaˇ ya daˬ-euˬ meh. Tiˬ poˆ na, k’oeˇ lo ̭-ehˇ g’eh nehˬ-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ nehˬ-ehˇ naw ma ̭ caw daˬ-euˬ meh. 34 Tawˬ-ahˇ dawˆ nehˬ gaˇ ya daˬ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ nehˬ-ehˇ naw ma ̭ caw daˬ-awˇ, naw ma ̭ k’aˇ jaˆ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ aˬ cawˬ yuˇ geu ̭ jiˇ ngeh, yawˬ ha-euˬ mˇ myawˬ smˬ-iˇ-euˬ jeˬ-ahˇ naw ma ̭ nui ma maˬ cawˆ ni daˬ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, k’oeˇ naˆ maˬ tseˇ muiˬ-eu mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ zi ̭-eu myawˬ gahˬ jaˆ te siˬ lehˇ naw ma ̭ siˬ nya-eu meh. 35 K’oeˇ miˇ neh, naw ma ̭ nui ma zi ̭-eu jeˬ-ahˇ taˬ byehˇ dzeh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, k’oeˇ baˬ da neh huiˬ dui dui-eu la ̭ sawˬ naw ma ̭ za teh ̭-a. 36 Miˬyehˇ-euˬ nui k’ahˇ mˇ byah-awˇ aˬ yaw ̭ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ za nya ni, nui ma g’awˬ mahˇ ni ya taˬ meh. 37 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ heu lo ̭-ehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. "Aˇ yamˬ tiˬ k’ehˇ laˇ k’ehˬ dzeuˇ naˇ, oe-eu lehˇ g’eh lu ̭-eu k’oeˇ g’aˬ, maˬ nyi naˬ ni oe keuˆ teh ̭-a. 38 Ehˇ k’aw ̭ tsaˬ-eu dawˇ-eu tsawˇ haˬ, jah-eu baˬ da neh deh ̭ teh ̭-a. Aˬ yaw ̭ ngaˬ-ahˇ byehˇ dzeh la ̭ naˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ ngaˇ nui k’ahˇ maˬ shiˇ." 39 Ehˇ k’aw ̭, aˬ dui-aˬ, mehˬ nah paw zeuˆ pyawˇ-awˇ luˬ-iˇ seˇ-iˇ-eu paw iˇ lu ̭-eu tsawˇ haˬ maˬ ngeuˇ. Jah-eu nui ma ahˇ-awˇ, ka k’o ̭-eu jeˬ za-euˬ tsawˇ haˬ ma.

11

1 Jah-eu jeˬ-aˬ, noeˬ tmˬ taˬ-euˬ jeˬ aˬ diˇ pyeu ̭ laˇ teh ̭-a lehˇ nui jah bi ahˇ-awˇ, maˬ ya mawˇ-euˬ jeˬ-ahˇ nui k’aˬ bi tsmˬ-eu meh. 2 Aˇ hu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ Miˬyehˇ nui k’ahˇ shiˇ-euˬ k’oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ jah-euˬ miˇ neh meh. 3 Miˬyehˇ-euˬ dawˬ neh boeˬ boeˬ luˆ luˆ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ beh-awˇ, maˬ mawˇ nya-eu jeˬ yuˇ-awˇ mawˇ nya-eu jeˬ jahˇ doˆ taˬ-euˬ meh lehˇ aˬ dui siˬ nya-eu heu-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh siˬ nya-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 4 Gaˬiˇnaˆ neh lawˇ-euˬ naˆ maˬ tseˇ muiˬ dzehˬ-eu jeˬ-ahˇ Aˬbeˬlaˆ lawˇ nya-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. Aˬ yaw ̭-euˬ jah-eu jeˬ baˬ da neh Miˬyehˇ aˬ yaw ̭-ahˇ yaw tsaˬ yaw dawˇ tsawˇ haˬ lehˇ sawˇ nehˬ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ neh damˬ-euˬ jeˬ-ahˇ Miˬyehˇ nui k’ahˇ shiˇ-eu meh. Aˬbeˬlaˆ shiˇ dzeuˇ-euˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-euˬ jah-eu jeˬ baˬ da neh iˬ nah keuˆ ni dawˬ ngehˬ lu ̭-a siˬ. 5 Eˇnawˆ maˬ shiˇ-euˬ tsawˇ haˬ pyeu ̭-eu k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. Aˬ yaw ̭-ahˇ Miˬyehˇ jawˇ gaˇ bi ciˬ daˆ le ̭-awˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ paˇ ya mawˇ haw-aˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ neh aˬ yaw ̭-ahˇ ciˬ k’o ̭ daˆ le ̭-euˬ meh. Aˬ yaw ̭-ahˇ maˬ bi ciˬ k’o ̭ daˆ le ̭ mi naˆ-ehˇ Miˬyehˇ nui k’ahˇ shiˇ ni aˬ yaw ̭ deh ̭-euˬ meh lehˇ Jaˇli ̭ la ̭ k’oeˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. 6 Jah-eu jeˬ maˬ ahˇ naˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ Miˬyehˇ nui k’ahˇ shiˇ ni maˬ deh ̭ nya-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ jawˇ gaˇ k’aˇ laˇ-eu tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭, Miˬyehˇ aˬ diˇ jawˇ-eu gaˇ kawˆ hawˇ-eu, aˬ yaw ̭-ahˇ k’aˇ poˆ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ guiˬ lah bi ̭-eu gaˇ kawˆ ya jah meh. 7 Mehˬ hu paw pyeu ̭ laˇ-eu lehˇ g’eh-eu maˬ ya mawˇ-eu gaˇ kawˆ deuˬ-ahˇ yahˇ-awˇ deh ̭-eu g’aˇ duˬ, Miˬyehˇ Noˇaˬ-ahˇ dawˬ bi ̭ ngeh Noˇaˬ naˇ haˬ geu ̭-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. Miˬyehˇ-euˬ ehˇ dawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ naˇ haˬ-eu la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ hawˇ-eu aˬ yaw ̭-euˬ nymˇ k’ahˬ zaˬ deuˬ ya buˬ-iˇ ni saˇ baoˬ tiˬ laˇ tsoˆ-euˬ meh. K’oeˇ lo ̭-ehˇ mˇ-eu la ̭ k’oeˇ, Miˬyehˇ-ahˇ byehˇ dzeh-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ g’awˬ tsehˆ tsehˆ-awˇ, jah-eu baˬ da neh Miˬyehˇ-euˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ za-euˬ meh.; 8 Miˬyehˇ neh Aˬbyaˬhaˬ-ahˇ bi ̭-eu lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ iˇ-eu g’aˇ duˬ Miˬyehˇ kuˇ ngeh, Aˬbyaˬhaˬ naˇ haˬ geu ̭-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. Yawˬ ha aˬ gaˇ ya iˇ-eu maˬ siˬ nya k’aw ̭, aˬ yaw ̭-euˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ byehˇ dzeh ya ̭-awˇ doˆ-iˇ-euˬ meh. 9 Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ maˬ siˬ maˬ suˇ-eu miˇ k’ahˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ jawˇ-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. Aˬ yaw ̭-ahˇ duˇ ni Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ-euˬ jeˬ-ahˇ za-euˬ Iˇtsaˆ hawˇ-eu Yaˬkoˆ lo ̭-ehˇ, sehˬ g’awˆ g’awˆ g’awˆ-ehˇ aˬ yaw ̭ jawˇ-euˬ meh. 10 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, Miˬyehˇ neh shaˇ noeˬ-awˇ tsoˆ taˬ-euˬ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ zi ̭-eu meuˬ-ahˇ Aˬbyaˬhaˬ noeˬ tmˬ taˬ-euˬ meh. 11 Aˬbyaˬhaˬ mawˬ dui dui laˇ-awˇ, aˬ yaw ̭-euˬ nymˇ dahˬ zaˬ ciˬ zaˬ cu mˇ yamˬ dzeuˇ-euˬ k’aw ̭ zaˬ paˇ jawˇ le nya-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. Miˬyehˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ neh saˇ jaˇ dzaˬ-euˬ lo ̭-ehˇ mˇ byah teh ̭-a lehˇ aˬ yaw ̭ jah-euˬ meh. 12 Ziˇ jiˇ-eu dawˬ peh peh le-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ tiˬ g’aˬ o neh, mˬ taˆ tsehˬ-eu aˬ guiˇ hawˇ-eu iˬ ma laˆ shaˆ lawˇ deh-ahˇ jaˆ-eu k’aˇ shuiˬ lo ̭-ehˇ myaˬ dui dui-eu zaˬ deuˬ uˆ deuˬ jeuˬ le o le-euˬ meh. 13 Tsawˇ haˬ heu deuˬ dawˬ tawˆ lu ̭, jah-eu jeˬ la ̭ k’oeˇ shiˇ-euˬ meh. Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ za-aˬ. Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ jeˬ byah laˇ gaˇ, gaˇ mahˇ kaˬ gaˇ neh aˬ yaw ̭ ma ̭ ya mawˇ-awˇ laˬ k’aˬ cehˇ nui k’ahˇ shiˇ-eu la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ tiˬ k’ehˬ tiˬ yamˬ jawˇ naˬ mˇ-eu daˬ yah teh ̭ ma lehˇ ehˇ-eu meh. 14 K’oeˇ lo ̭-ehˇ ehˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-aˬ, yawˬ ha-euˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ noeˬ tmˬ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ meh lehˇ bya cehˆ ni siˬ duˬ laˇ-eu meh. 15 Aˬ yaw ̭ ma ̭ neh byehˇ dzeh ya ̭-euˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ paˇ shaˇ noeˬ meh. K’oeˇ lo ̭-ehˇ shaˇ noeˬ law nmˇ-aˬ, paˇ g’o ̭ jawˇ le nya-eu meh. 16 K’oeˇ naˆ maˬ tseˇ muiˬ dzehˬ-eu mˬ taˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ noeˬ tsoˆ taˬ-euˬ meh. K’oeˇ miˇ neh, tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ Miˬyehˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ Miˬyehˇ ma lehˇ kuˇ gaˇ Miˬyehˇ maˬ sha ̭ dawˇ-a. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ g’aˇ duˬ meuˬ tiˬ meuˬ aˬ yaw ̭ lehˬ hmˬ taˬ-euˬ meh. 17 Aˬbyaˬhaˬ-ahˇ Miˬyehˇ lawˬ haw ngeh aˬ yaw ̭-euˬ aˬ li Iˇtsaˆ lawˇ nehˬ-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. Aˬbyaˬhaˬ-aˬ, Miˬyehˇ nehˬ-ehˇ saˇ jaˇ dzaˬ ta ̭-euˬ tsawˇ haˬ pyeu ̭ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-euˬ aˬ li tiˬ g’aˬ teh ̭-ehˇ jawˇ-eu lawˇ nehˬ coeˇ-eu meh. 18 "Ngaˬ neh nawˬ-ahˇ bi ̭ ma lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ zaˬ deuˬ uˆ deuˬ, Iˇtsaˆ o neh jeuˬ le o le teh ̭-a" lehˇ, Aˬbyaˬhaˬ-ahˇ Miˬyehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. 19 Iˇtsaˆ-ahˇ shiˇ-eu jeˬ la ̭ k’oeˇ Miˬyehˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ nya meh lehˇ Aˬbyaˬhaˬnoeˬ-euˬ meh. Dawˬ yehˆ zmˬ-awˇ ya ehˇ naˇ, Iˇtsaˆ shiˇ dzeuˇ-euˬ paˇ za k’o ̭-euˬ gaˇ duˇ-eu meh. 20 Yaˬkoˆ hawˇ-eu Iˇsawˇ aˬ nya ̭ nmˇ mehˬ hu paw deh ̭ daˆ le ̭ ngeh guiˬ lahˬ za nya ni, Iˇtsaˆ dawˬ ngehˬ g’eh nehˬ-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. 21 Yaˬkoˆ maˬ shiˇ mi naˆ-ehˇ Yoˇsehˆ-euˬ aˬ li nyiˬ li-ahˇ dawˬ ngehˬ g’eh nehˬ ya ̭-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. Aˬ yaw ̭-aˬ, yawˬ ha-euˬ gawˬ yoeˬ-ahˇ g’oˆ toˆ shaˇ-awˇ Miˬyehˇ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ-euˬ meh. 22 Yoˇsehˆ sa ̭ maˬ g’awˇ li mi naˆ-ehˇ, Iˇsaˬleˬlaˆtsawˇ haˬ deuˬ Iˇjiˇtuˆ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ neh ya doˆ-iˇ-eu gaˇ kawˆ ehˇ taˬ ya ̭-awˇ, aˬ yaw ̭-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ ya ba ̭ pahˬ-eu gaˇ kawˆ mehˬ taˬ ya ̭-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. 23 Moˇseˬ deh ̭ le ngeh, aˬ yaw ̭-euˬ aˬ da aˬ ma aˬ yaw ̭-ahˇ ba la smˇ siˬ byah ni cu za ̭ taˬ-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu-jeˬ baˬ da neh meh. Zaˬ k’oeˇ g’aˬ muiˬ dui dui gaˇ aˬ yaw ̭ nya ̭ ya mawˇ-euˬ miˇ neh, sahˬ paˬ neh bi ̭ taˬ-euˬ dawˬ-ahˇ maˬ naˇ haˬ ni k’oeˇ lo ̭-ehˇ cu za ̭-euˬ meh. 24 Moˇseˬ huiˬ loˆ laˇ ngeh, aˬ yaw ̭-ahˇ sahˬpaˬ zaˬ miˬ-euˬ aˬ li lehˇ kuˇ gaˇ maˬ gaˬ nahˇ-eu k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. 25 Iˬbaˇ-ahˇ tiˬ k’ehˇ laˇ k’ehˬ byawˬ g’a muˆ g’a-eu naˆ maˬ tseˇ, Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ daˬ maw ̭-eu meh. 26 Ka li-euˬ g’aˇ duˬ daˬ ga-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ-eu-aˬ, Iˇjiˇtuˆ miˇ k’ahˬ la ̭ k’oeˇ k’aˇ jaˆ-eu pyuˇ shuiˇ myawˬ gahˬ dawˬ tawˆ lu ̭ naˆ maˬ tseˇ poeˬ dui lawˬ dui dui ma lehˇ aˬ yaw ̭ jah duˬ taˬ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ kaˇ za-eu la ̭ sawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ noeˬ tsoˆ taˬ-euˬ meh. 27 Sahˬ paˬ nui ma pehˇ gaˇ maˬ yahˇ ni Iˇjiˇtuˆ miˇ k’ahˬ-ahˇ neh Moˇseˬ doˆ-iˇ-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. Maˬ mawˇ nya-eu Miˬyehˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ya mawˇ haw-euˬ lo ̭-ehˇ, naˇ k’ah nahˇ g’o ̭ maˬ g’o ̭ haw ni aˬ yaw ̭ nui ma zi ̭-euˬ meh. 28 Baˬsaˬkaˬ Bawˬ-iˬ g’eh-awˇ Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ deh ̭ beh beh le-euˬ aˬ li deuˬ-ahˇ Shiˇ-eu jeˬ-euˬ Mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ neh maˬ bi seh ̭-eu g’aˇ duˬ, aˬ yaw ̭ dawˬ bi ̭-awˇ laˇ g’oˆ-ahˇ shiˬ bi byaˆ shehˬ-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. 29 Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ deuˬ Iˬ ma laˆ shaˆ Yaw neˇ nyiˬ tsehˆ-ehˇ gui coˇ ni g’eh-eu miˇ tsaˬ-ahˇ nawˬ-awˇ tsehˆ doˆ nya-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. Iˇjiˇtuˆ tsawˇ haˬ deuˬ k’oeˇ lo ̭-ehˇ tsehˆ doˆ-eu lehˇ leh jeh ngeh, iˇ cu ̭ neh bi dahˬ pymˬ seh ̭ jiˇ-euˬ meh. 30 Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ deuˬ Yeˬliˇkoˇ meuˬ-ahˇ shi ̭ nah cah jawˬ nehˬ ngeh meuˬ lahˇ byaˆ-iˇ-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. 31 Laˬhaˇ lehˇ myahˇ-euˬ meh maˬ laˇ k’oeˇ g’aˬ Miˬyehˇ-euˬ ehˇ dawˬ maˬ naˇ haˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ nehˬ-ehˇ maˬ ya shiˇ caw-euˬ k’oeˇ-aˬ, jah-eu jeˬ baˬ da neh meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, k’oeˬ sho haw laˇ-euˬ Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ yaw muiˬ paˬ-ehˇ ha-euˬ meh. 32 Heu naˆ maˬ tseˇ paˇ ja siˬ loˇ. Giˇdoˬ, Baˬlehˇ, Saˬsoˬ, Yeˬpaˬtaˆ, Daˬbiˇ, Saˬmeuˬlaˆ aˬ ha ma ̭ hawˇ-eu, Miˬyehˇ g’aˇ duˬ ngehˬ dah-eu deuˬ-euˬ gaˇ kawˆ maˬ paˇ ja jiˇ coeˇ miˇ-a. 33 Jah-eu jeˬ baˬ da neh aˬ cawˬ-euˬ miˇ k’ahˬ deuˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ guiˇ deuˆ g’aˬ-euˬ meh. Yaw tsaˬ yaw dawˇ jeˬ aˬ yaw ̭ ma ̭ mˇ-awˇ, Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ za-euˬ meh. Aˇ laˬ jaˬ shiˇ-ahˇ mehˬ cu ̭ cu ̭ nya-euˬ meh. 34 Guˆ dui dui laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu miˬ dzaˬ-ahˇ laˆ miˆ nya-awˇ, mi cehˇ neh maˬ bi seh ̭ ni dzeuˇ-iˇ nya-euˬ meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭ g’aˬ baˬ dui dui-euˬ k’aw ̭, g’aˬ k’aˆ dui dui laˇ-awˇ aˬ cawˬ tsawˇ jeuˬ-euˬ guiˇ ma ̭ deuˬ-ahˇ deuˆ g’aˬ nya-euˬ meh. 35 Jah-eu jeˬ baˬ da neh, zaˬ miˬ zaˬ deuˬ shiˇ dzeuˇ-euˬ yawˬ ha-euˬ aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ deuˬ-ahˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ nya-euˬ meh. Tiˬ deuˬ-aˬ, muiˬ dzehˬ-eu g’o ̭ deh ̭ laˇ-eu jeˬ-ahˇ za nya ni, bi buˬ bi law-iˇ-eu jeˬ-ahˇ maˬ ha geu ̭-ehˇ bi k’ehˬ bi k’aˆ seh ̭ le ̭-euˬ meh. 36 Tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, yehˬ bawˬ sehˇ lu-ehˇ bi ehˇ niˇ g’a-awˇ, yahˬ caˆ neh bi jui ̭-euˬ meh. Tiˬ paˆ na deuˬ-aˬ, shmˇ caˆ bi pa ̭-awˇ, tawˬ-ahˇ bi tsahˇ uˇ g’eh-euˬ meh. 37 K’aˬ lo neh bi biˬ seh ̭-euˬ meh. Yehˬ ma neh bi yehˬ tsehˆ-euˬ meh. Mi cehˇ neh bi deuˆ seh ̭-euˬ meh. Yawˇ baˆ k’oˆ hawˇ-eu ci ̭ myeh ̭ baˆ k’oˆ dm dm-ehˇ cah-euˬ meh. Shaˬ dui dui-awˇ, k’ehˬ dui k’aˆ dui bi dui-euˬ uˬ ta ̭, k’aˇ g’eh maw ̭-eu jeˬ bi g’eh-euˬ meh. 38 Miˇ tsaˬ tahˬ k’awˇ heu-aˬ, aˬ yaw ̭ ma ̭ lo ̭-ehˇ muiˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ maˬ geuˇ-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, gawˬ jawˬ gawˬ duˇ bawˇ tsahˬ bawˇ dahˇ doe ni pawˇ pawˇ-ehˇ, miˇ tsa dahˇ-eu lo k’ahˬ lo byoe doe ni jawˇ-euˬ meh. 39 Aˬ yaw ̭ ma ̭ jah-eu jeˬ baˬ da neh k’oeˇ naˆ naˆ-ehˇ g’eh-eu jeˬ mˇ taˬ ya ̭-euˬ jaˆ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ neh saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ jeˬ-ahˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ za-aˬ siˬ. 40 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, k’oeˇ naˆ maˬ tseˇ muiˬ-eu jeˬ aˬ dui g’aˇ duˬ Miˬyehˇ laˆ saˆ taˬ-euˬ meh. Aˬ dui ma ̭ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ aˬ yaw ̭ ma ̭-ahˇ bi byah laˇ-eu g’aˇ duˬ Miˬyehˇ shaˇ noeˬ taˬ-euˬ meh.

12

1 Jah-eu jeˬ gaˇ kawˆ saˇ kiˇ kamˬ-euˬ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ, aˬ dui-euˬ tiˬ jawˬ tiˬ byah ni jawˇ lu ̭ ma. K’oeˇ miˇ neh, gaˇ ma-ahˇ k’aˇ jaˆ tsoeˬ-eu yawˬ jeˬ na lu ̭-ahˇ aˬ dui teuˆ lehˆ-awˇ, aˬ dui-ahˇ deuˇ geuˆ ni lahˇ cu ̭ ta ̭-euˬ iˬ baˇ-ahˇ behˇ lehˆ-awˇ, aˬ dui mehˬ shi laˆ saˆ taˬ-euˬ cehˆ ceh ceh-eu gaˇ ma-ahˇ nui ma zi ̭ dah ni cehˆ g’eh kaˇ-euˇ. 2 Aˬ dui-euˬ myaˆ nuiˆ Yeˬsuˇ-ahˇ haw tsoˆ taˬ kaˇ-euˇ. Aˬ dui Miˬyehˇ-ahˇ aˇ dahˬ beh ngeh neh aˇ saˬ saˬ ngeh keuˆ ni jah-euˬ-aˬ, aˬ yaw ̭ baˬ da neh ma. La ̭ ya ̭ baˬ da neh aˬ yaw ̭ nui ma maˬ cawˆ-a. Aˬ yaw ̭-euˬ mehˬ shi jaˆ lu ̭-eu laˬ k’aˬ cehˇ-eu jeˬ baˬ da neh, la ̭ ya ̭ k’oeˇ taˆ ya shiˇ-eu daˬ ga dui dui-eu jeˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ k’ahˬ maˬ lahˇ-a. Nymˬ-mˇ aˬ yaw ̭ Miˬyehˇ-euˬ dzoeˬ dzaˬ nuiˇ mahˬ-euˬ aˇ maˇ paw nuiˇ lu ̭-eu meh. 3 Aˬ yaw ̭ aˇ naˆ ni ya daˬ dzeuˇ ya ̭-euˬ gaˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ. Aˬ yaw ̭-ahˇ muiˇ-eu iˬ baˇ zaˬ deuˬ-euˬ la ̭-ahˇ aˬ yaw ̭ aˇ naˆ ni ya daˬ-euˬ nga. K’oeˇ miˇ neh, naw ma ̭ nui ma baˬ-awˇ Miˬyehˇ-ahˇ jah-eu jeˬ-ahˇ taˬ byehˇ dzeh. 4 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, naw ma ̭ iˬ baˇ-ahˇ deuˆ ceh ceh-eu k’oeˇ-aˬ, shiˇ-eu aˇ tiˆ-ahˇ maˬ keuˆ-a siˬ. 5 Miˬyehˇ naw ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ deuˬ lo ̭-ehˇ sawˇ-awˇ g’aˬ bi ̭-euˬ dawˬ-ahˇ naw ma ̭ ngehˇ-euˬ te loˇ. "Ngaˬli nawˇ deh ̭ lehˬ-euˬ miˇ neh, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ mehˬ ngeh tsoˆ ngeh, yaw muiˬ paˬ-ehˇ naˇ haˬ geu ̭-awˬ. Aˬ yaw ̭ nawˬ-ahˇ zuiˆ-awˇ mehˬ ngeh, nui ma taˬ baˬ, nui ma taˬcawˆ. 6 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇnaˇ, Sahˬpaˬ Miˬyehˇ gaˬ-eu g’aˬ-ahˇ, aˬ yaw ̭ mehˬ paˇ tsoˆ paˇ nehˬ-awˇ, Yaw ̭-euˬ zaˬ lehˇ sawˇ-euˬ g’aˬ-ahˇ, aˬ yaw ̭ diˬ paˇ dzaw paˇ-eu meh." 7 Naw ma ̭ ya daˬ lu ̭-eu jeˬ-ahˇ aˬ da neh diˬ paˇ dzaw paˇ nehˬ la ̭-euˬ jeˬ lo ̭-ehˇ sawˇ-eu la ̭ k’oeˇ, oˇ-awˇ daˬ-awˬ. Naw ma ̭ ya daˬ-eu k’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ naw ma ̭-ahˇ aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ lo ̭-ehˇ sawˇ-eu saˇ kiˇ pyeu ̭-eu meh. 8 Aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ deuˬ-ahˇ diˬ-eu lo ̭-ehˇ naw ma ̭-ahˇ maˬ diˬ naˇ, naw ma ̭-aˬ, aˬ yaw ̭-euˬ zaˬ maˇ maˇ ni maˬ ngeuˇ-a. G’oˆ baˬ la ̭ nyiˇ-euˬ zaˬ-ahˇ duˇ-eu meh. 9 Aˬ dui-euˬ zaˬ baw aˬ da deuˬ k’aw ̭, aˬ dui-ahˇ diˬ laˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, yawˬ ha-euˬ aˬ da-ahˇ aˬ dui yaw zeu baw-eu ma. Toˆ-ehˇ ngeuˇ naˇ, mˬ k’oeˇ taˆ jawˇ-eu aˬ dui-euˬ Aˬ da pyeu ̭-eu Miˬyehˇ-ahˇ aˬ dui aˇ naˆ ni yaw zeu baw-awˇ deh ̭ paˬ nga. 10 Aˬ dui-euˬ zaˬ baw aˬ da deuˬ-aˬ aˬ yaw ̭ ma ̭ neh tsaˬ meh lehˇ noeˬ-euˬ lo ̭-ehˇ aˬ dui-ahˇ tiˬ k’ehˇ laˇ k’ehˬ mehˬ paˇ zuiˆ paˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, Miˬyehˇ aˬ dui-ahˇ mehˬ-eu zuiˆ-eu k’oeˇ-aˬ, aˬ dui g’aˇ duˬ muiˬ ni mˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ lo ̭-ehˇ bi muiˬ bi shawˇ laˇ-eu g’aˇ duˬ mˇ-eu meh. 11 Aˬ dui-ahˇ k’ehˬ nehˬ k’aˆ nehˬ la ̭ gaˇ ya daˬ ngeh, aˬ dui-ahˇ bi noeˬ shaˬ la ̭ gaˇ duˇ-awˇ, laˬ k’aˬ maˬ cehˇ nya-a. Ehˇ k’aw ̭, k’oeˇ lo ̭-ehˇ bi k’ehˬ bi k’aˆ-euˬ tsawˇ haˬ-aˬ, aˇ nah yaw tsaˬ yaw dawˇ dawˇ-ehˇ deh ̭-awˇ nui saˇ o ̭-eu guiˬ lahˬ za-eu meh. 12 K’oeˇ miˇ neh, la ̭ guˬ shiˇ laˇ-euˬ naw ma ̭-euˬ aˬ la ̭ paˇ cawˬ diˇ-awˇ, g’aˬ juˬ laˇ-euˬ naw ma ̭-euˬ pawˬ tsui ̭ g’aˬ paˇ bi ahˇ k’o ̭ laˇ-awˬ. 13 Kuiˇ shiˇ shiˇ-eu tsawˇ haˬ yoeˬ tsui ̭ maˬ bi jiˆ paˇ-iˇ-eu uˬ ta ̭, bi taˬ leˇ nya-eu g’aˇ duˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ gaˇ ma-ahˇ cah-awˬ. 14 Tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ nehˬ-ehˇ tsaˬ leˇ tsahˇ leˇ-eu la ̭ k’oeˇ yaw muiˬ yaw shawˇ shawˇ-ehˇ deh ̭-awˬ. K’oeˇ lo ̭-ehˇ maˬ deh ̭ naˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-ahˇ maˬ mawˇ nya-a. 15 Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ maˬ ya byehˇ dzeh ni yahˇ-awˬ. K’aˬ dui dui-eu baw duˆ mehˇ laˇ-awˇ aˬ yaw ̭-euˬ do ̭ k’oeˇ neh aˬ cawˬ-ahˇ laˆ bahˬ laˆ muˆ-eu lo ̭-ehˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ taˬ bi pyeu ̭. 16 Aˬ li aˬ yui ̭-ahˇ o ̭-eu aˇ yaˬ-ahˇ hawˬ tiˬ byawˇ neh paˇ dzeh-euˬ Iˇsawˇ lo ̭-ehˇ, tsawˇ haˬ tiˬ g’aˬ-iˬ k’aˬ miˬ sheu-awˇ Miˬyehˇ-ahˇ yaw zeu maˬ baw-eu tsawˇ haˬ maˬ ya bi pyeu ̭ ni yahˇ-awˬ. 17 Aˇ nah hawˇ-eu aˬ da neh dawˬ ngehˬ g’eh nehˬ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ Iˇsawˇ geu ̭ maw ̭-eu gaˇ kawˆ naw ma ̭ siˬ nya meh. Ehˇ k’aw ̭, aˬ yaw ̭-ahˇ byehˇ dzeh nehˬ gaˇ ya daˬ-euˬ meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yaw ̭ myaˆ biˇ doˆ doˆ-ehˇ aˇ naˆ ni leh jeh-euˬ k’aw ̭, aˬ yaw ̭ neh mˇ dzeuˇ-euˬ jeˬ-ahˇ maˬ paˇ laˆ paˇ nya meh. 18 Naw ma ̭-aˬ, Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ k’oeˇ deuˬ lo ̭-ehˇ toeˬ haw sawˆ haw nya-eu Siˇnaˆ gawˬ jawˬ-ahˇ laˇ-euˬ maˬ ngeuˇ-a. Aˬ yaw ̭ ma ̭-aˬ, miˬ dzaˬ do ̭ lu ̭-eu Siˇnaˆ gawˬ jawˬ-ahˇ, zahˇ dui dui gaˇ maˬ ehˇ, jaˬ lehˇ lehˇ ma baw gaˇ maˬ ehˇ, 19 daˇ heh teˇ saˇ-ahˇ maˬ ehˇ, dawˬ ngehˬ-eu teˇ saˇ-ahˇ maˬ ehˇ, ya gaˬ ya mawˇ-euˬ meh. 20 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, "Gawˬ jawˬ heu jawˬ-ahˇ k’aˇ tahˬ ciˆ-euˬ jeˬ zaˬ tiˬ mawˇ-ahˇ keuˆ ni, k’aˬ lo neh biˬ seh ̭ gaˇ ya daˬ meh" lehˇ ehˇ taˬ-euˬ dawˬ k’oeˇ dawˬ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ maˬ pi coeˇ-a. 21 Aˬ yaw ̭ ma ̭ myaˆ ya mawˇ-euˬ k’oeˇ-aˬ, guˆ dui dui laˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu miˇ neh, "Ngaˇ guˆ dui dui-awˇ, yaw dzuˬ dzuˬ dui dui nya" lehˇ Moˇseˬ ehˇ-eu meh. 22 Ehˇ k’aw ̭, naw ma ̭-aˬ, Ziˇoˬ gawˬ jawˬ hawˇ-eu deh ̭ lu ̭-eu Miˬyehˇ-euˬ meuˬ-ahˇ laˇ-euˬ meh. K’oeˇ-aˬ, mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ aˇ muiˇ aˇ seh jawˇ-eu mˬ taˆ-euˬ Yeˬluˇsaˬlehˬ meuˬ meh. 23 Mˬ k’oeˇ taˆ tsawˇ myahˇ bi bo ̭ ahˇ taˬ-euˬ deuˬ pyeu ̭-eu, deh ̭ beh beh le-euˬ Miˬyehˇ-euˬ zaˬ deuˬ laˬ k’aˬ tiˬ cehˇ uiˬ leˇ taˬ-euˬ gaˇ naw ma ̭ laˇ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. Tsawˇ haˬ zaˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ yaˇ k’aˬ daˇ-eu g’aˬ pyeu ̭-awˇ, tsawˇ muiˬ deuˬ-euˬ sa ̭ laˇ-ahˇ bi muiˬ bi byah laˇ-eu g’aˬ pyeu ̭-eu Miˬyehˇ jawˇ gaˇ naw ma ̭ laˇ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. 24 Dawˬ ma saˇ jaˇ yaw shui ̭ lehˬ hmˬ laˆ saˆ-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu Yeˬsuˇ jawˇ gaˇ maˬ ehˇ, Aˬbeˬlaˆ-euˬ shiˬ naˆ maˬ tseˇ baoˬ huiˬ dzehˬ-eu saˇ jaˇ dawˬ kawˬ pyeu ̭-eu byaˆ shehˬ-euˬ shiˬ jaˆ gaˇ maˬ ehˇ, naw ma ̭ laˇ-euˬ jeˬ pyeu ̭-eu meh. 25 Naw ma ̭-ahˇ ngehˬ cawˬ lu ̭-eu g’aˬ-euˬ dawˬ-ahˇ maˬ naˇ haˬ-ehˇ maˬ ya g’eh ni yahˇ-awˬ. Miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ bi ngehˬ le-euˬ g’aˬ-ahˇ maˬ naˇ haˬ geu ̭-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ k’aw ̭ maˬ dzeuˇ-iˇ nya-euˬ-aˬ, mˬ taˆ neh dawˬ ngehˬ le ̭-euˬ g’aˬ-euˬ dawˬ-ahˇ aˬ dui maˬ naˇ haˬ geu ̭ naˇ, aˬ joˆ-ehˇ paˇ dzeuˇ-iˇ nya nmˇ. 26 Yaw beh poˆ ngehˬ-euˬ aˬ yaw ̭-euˬ dawˬ k’oeˇ, miˇ tsaˬ heu-ahˇ g’eu nyeh-euˬ meh. K’oeˇ naˆ maˬ tseˇ, nymˬ-mˇ poˆ jawˇ-aˬ, "Miˇ tsaˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ maˬ ngeuˇ ni, mˬ-ahˇ k’aw ̭ ngaˇ paˇ g’eu nyeh ma" lehˇ, aˬ yaw ̭ saˇ jaˬ dzaˬ taˬ-euˬ jaˆ-eu meh. 27 "Tiˬ poˆ paˇ g’eu nyeh ma" lehˇ ehˇ-eu dawˬ k’oeˇ dawˬ-aˬ, maˬ nyeh laˇ nya-eu jeˬ bi zi ̭-awˇ, k’aˇ beh taˬ-euˬ jeˬ bi nyeh laˇ-awˇ bi byoˆ-iˇ jiˇ ma lehˇ bya cehˆ ni ehˇ maw ̭-eu meh. 28 K’oeˇ baˬ da neh, maˬ nyeh laˇ nya-eu miˇ k’ahˬ aˬ dui za taˬ-euˬ miˇ neh Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ-ahˇ ja ceuˬ kaˇ-euˇ. Miˬyehˇ-ahˇ guiˬ lahˬ huiˬ-awˇ guˆ guˆ-ehˇ yaw zeu baw-eu la ̭ k’oeˇ, aˬ yaw ̭ nui ma tsaˬ-eu lo ̭-ehˇ uˬ duˬ tahˬ kaˇ-euˇ. 29 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ dui-euˬ Miˬyehˇ-aˬ, maˇ maˇ ni laˆ luˬ laˆ seˇ-eu miˬ dzaˬ pyeu ̭-eu meh.

13

1 Aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ lo ̭-ehˇ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ aˬ myah lu ̭ gaˬ-awˬ. 2 Daˬ yah-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ ha-eu g’aˇ duˬ taˬ ngehˇ. Tiˬ paˆ na deuˬ daˬ yah-ahˇ k’oeˇ lo ̭-ehˇ ha-eu la ̭ k’oeˇ, yawˬ ha maˬ siˬ nya ni mˬ taˆ g’aˬ k’ehˇ-ahˇ ha zaˬ-euˬ tsawˇ haˬ k’aw ̭ jawˇ haw-euˬ meh. 3 Tawˬ-ahˇ uˇ lu ̭-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ, yawˬ ha g’eh aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ tawˬ-ahˇ caw uˇ lu ̭-eu lo ̭-ehˇ noeˬ keuˆ-awˬ. Kehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ, yawˬ ha g’eh aˬ yaw ̭ ma ̭ nehˬ-ehˇ caw daˬ lu ̭-eu lo ̭-ehˇ noeˬ keuˆ-awˬ. 4 Sheuˬ dahˬ dzaˬ ta ̭-eu jeˬ-ahˇ tsawˇ haˬ yawˬ g’aˬ na lu ̭ ya taˬ huiˬ-awˇ, miˬ zaˬ yo zaˬ tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ saˇ jaˇ ya zi ̭ meh. Maˬ tsaˬ maˬ dawˇ-eu la ̭ k’oeˇ k’aˬ miˬ sheu-eu tsawˇ haˬ deuˬ hawˇ-eu, aˬ cawˬ nehˬ-ehˇ joe-eu tsawˇ ha deuˬ-ahˇ Miˬyehˇ yaˇ k’aˬ daˇ teh ̭-a. 5 Pyuˇ shuiˇ myawˬ gahˬ-ahˇ mehˇ juiˇ taˬ juiˇ. Yawˬ ha k’aˇ jaˆ-eu myaˆ ni nui k’ahˇ shiˇ-awˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, "Ngaˇ naw ma ̭-ahˇ tiˬ jawˇ-iˬ maˬ taˬ ya ̭. Tiˬ jawˇ-iˬ maˬ byehˇ dzeh" lehˇ, Miˬyehˇ neh ehˇ taˬ-euˬ jaˆ-eu meh. 6 K’oeˇ miˇ neh, aˬ dui nui ma k’aˬ duˬ ni g’eh-eu la ̭ k’oeˇ, "Sahˬpaˬ Miˬyehˇ ngehˬ g’eh lu ̭meh. Ngaˇ tiˬ jeˬ-iˬ guˆ k’aˇ maˬ za. Aˬcawˬ aˬ jeˬ jahˇ laˇ nya nmˇ" lehˇ ehˇ kaˇ-euˇ. 7 Naw ma ̭-ahˇ Miˬyehˇ dawˬ kawˬ mehˬ-euˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu deuˬ-ahˇ taˬ ngehˇ. Aˬ yaw ̭ ma ̭ aˬ joˆ-ehˇ deh ̭ ya ̭ jaˇ ya ̭-awˇ shiˇ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ shaˇ noeˬ-awˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ jah-eu jeˬ-ahˇ dzaw geu ̭-awˬ. 8 Yeˬsuˇ Ka liˬ-aˬ, miˇ nah, iˬ nah hawˇ-eu, mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ tiˬ kawˆ meh. 9 La k’aˬ cehˇ-eu Guiˬ lahˬ dawˬ-ahˇ beu gaˇ-eu mehˬ-eu tsoˆ-eu g’awˬ mya jeˬ neh gaˇ ma taˬ bi sheuˬ bahˬ. Dzaˇ dzaˬ sheuˬ-eu baˬ da neh naw ma ̭-euˬ sa ̭ laˇ g’aˬ k’aˆ laˇ-eu maˬ ngeuˇ-a. Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ yaw dzahˇ-aˬ, naw ma ̭-euˬ sa ̭ laˇ g’aˬ bi k’aˆ laˇ-eu g’aˇ duˬ muiˬ dui dui-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. Dzaˇ dzaˬ sheuˬ-eu k’oeˇ-aˬ, tsawˇ haˬ zaˬ g’aˇ duˬ gaˇ dahˇ maˬ tsoeˬ-a. 10 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ uˬ duˬ tahˬ-eu jawˇ duˬ-ahˇ gaˇ mˇ-eu piˇ ma deuˬ-aˬ, aˬ dui-euˬ lawˇ duˬ k’oeˇ taˆ lawˇ-euˬ lawˇ dzaˇ maˬ dzaˬ k’mˬ-a. 11 Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ Piˇ ma Yaw huiˬ g’aˬ-aˬ, Muiˬ dui shawˇ dui dui-eu Jawˇ duˬ la ̭ k’oeˇ jeˬ zaˬ-euˬ shiˬ yuˇ ahˇ g’eh-awˇ, iˬ baˇ shawˇ-eu lawˇ-eu jeˬ lawˇ-eu meh. Ehˇ k’aw ̭, lawˇ-eu g’aˇ duˬ seh ̭-euˬ jeˬ zaˬ deuˬ-ahˇ-aˬ, pu pu dzeˇ ya dzah puiˆ dzeh-eu meh. 12 K’oeˇ baˬ da neh, Yeˬsuˇ g’eh aˬ yaw ̭-euˬ shiˬ neh tsawˇ haˬ zaˬ-euˬ iˬ baˇ shawˇ-eu g’aˇ duˬ meuˬ meuˬ dzeˇ shiˇ-euˬ meh. 13 K’oeˇ miˇ neh, aˬ dui k’aw ̭, pu pu dzeˇ aˬ yaw ̭ jawˇ gaˇ iˇ-awˇ, sha ̭ dawˇ-eu jeˬ-ahˇ tiˬ kawˆ lo ̭-ehˇ caw daˬ kaˇ-euˇ. 14 Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, miˇ tsaˬ heu k’oeˇ taˆ aˬ dui g’aˇ duˬ zi ̭-eu meuˬ maˬ jaˆ-a. Aˬ kaˇ keuˆ le-eu meuˬ-ahˇ aˬ dui noeˬ tmˬ lu ̭-eu ma. 15 K’oeˇ miˇ neh, aˬ dui Yeˬsuˇ-ahˇ g’oe-eu la ̭ k’oeˇ Miˬyehˇ-ahˇ ja ceuˬ-eu jeˬ lawˇ nehˬ kaˇ-euˇ. K’oeˇ-aˬ, aˬ yaw ̭ aˬ dui-euˬ Sahˬpaˬ pyeu ̭-eu gaˇ kawˆ bi siˬ bi mawˇ-eu, k’aˬ meh mehˬ boeˬ neh lawˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 16 Yaw muiˬ jeˬ hawˇ-eu tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ caw ba ngehˬ g’eh-eu jeˬ-ahˇ maˬ ngehˇ ni mˇ-awˬ. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, k’oeˇ-aˬ, Miˬyehˇ nui ma tsaˬ-eu lawˇ-eu shehˇ-eu jeˬ pyeu ̭-eu meh. 17 Naw ma ̭ k’oeˇ taˆ aˬ yui ̭ aˬ tsu geu ̭-eu deuˬ-euˬ ehˇ dawˬ yaw muiˬ paˬ-ehˇ naˇ haˬ geu ̭-awˬ. Aˬ yaw ̭ ma ̭ neh mˇ-euˬ gaˇ deuˬ Miˬyehˇ mehˬ shi ya dzawˇ mehˬ leˇ-eu baˬ da neh, jawˇ naˬ maˬ mˇ ni naw ma ̭-euˬ sa ̭ laˇ-ahˇ haw piˇ lu ̭-eu meh. Aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ ehˇ dawˬ-ahˇ naw ma ̭ naˇ haˬ geu ̭ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭-euˬ gaˇ-ahˇ aˬ yaw ̭ ma ̭ laˬ k’aˬ cehˇ-eu la ̭ k’oeˇ ya mˇ teh ̭-a. Naw ma ̭ maˬ naˇ haˬ geu ̭ naˇ, aˬ yaw ̭ ma ̭ noeˬ shaˬ-eu la ̭ k’oeˇ ya mˇ-awˇ, naw ma ̭ g’aˇ duˬ gaˇ dahˇ maˬ tsoeˬ-a. 18 Nga ma ̭ g’aˇ duˬ maˬ tsehˆ leˇ ni guiˬ lahˬ shaˇ nehˬ la ̭-awˬ. Nga ma ̭-euˬ siˬ nya-eu nui ma shawˇ jehˆ ni jaˆ ma lehˇ nga ma ̭ jah-eu ma. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ myah lu ̭ yaw muiˬ jeˬ-ahˇ teh ̭-ehˇ nga ma ̭ mˇ maw ̭-eu ma. 19 Miˬyehˇ ngaˬ-ahˇ naw ma ̭ jawˇ gaˇ yaw kawˇ-ehˇ bi g’o ̭ laˇ nehˬ la ̭ ni guiˬ lahˬ shaˇ nehˬ la ̭-awˬ lehˇ, ngaˇ naw ma ̭-ahˇ shaˇ dui dui-eu ma. 20 Mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ zi ̭-eu dawˬ ma saˇ jaˇ-euˬ shiˬ baˬ da neh Huiˬ dui dui-eu Yawˇ bo-eu yaw sahˇ pyeu ̭ laˇ-euˬ aˬ dui-euˬ Sahˬpaˬ Yeˬsuˇ-ahˇ bi g’o ̭ deh ̭ laˇ-euˬ g’aˬ pyeu ̭-eu nui saˇ o ̭-eu jeˬ bi ̭-eu Miˬyehˇ-aˬ, 21 naw ma ̭ aˬ yaw ̭-euˬ nui k’ahˇ mˇ nya ni, naw ma ̭ k’aˇ loˬ-eu jeˬ dawˬ tawˆ lu ̭ bi ̭ nehˬ la ̭-awˇ, Yeˬsuˇ Ka li-ahˇ g’oe-awˇ aˬ dui la ̭ k’oeˇ aˬ yaw ̭ nui k’ahˇ shiˇ-eu jeˬ mˇ lu ̭-uˇ. Mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ Ka li yaw sheh ̭ k’ahˬ sehˇ huiˬ lu ̭-uˇ. 22 A yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ-oˇ, naw ma ̭-ahˇ g’aˬ bi ̭-eu dawˬ heu deuˬ-ahˇ nui ma g’awˬ mahˇ ni taˬ-awˇ naˇ haˬ geu ̭-awˬ lehˇ shaˇ-eu ma. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, ngaˬ neh naw ma ̭-ahˇ bo ̭ nehˬ la ̭-euˬ sahˬ bo ̭ heu ta ̭-aˬ, yaw mahˇ maˬ ngeuˇ-a. 23 Aˬ dui-euˬ aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Tiˆmoˇseˬ-ahˇ tawˬ-ahˇ neh pyehˬ doˆ nehˬ g’aˬ-euˬ meh lehˇ naw ma ̭-ahˇ ngaˇ bi siˬ-eu ma. Aˬ yaw ̭ yaw kawˇ-ehˇ g’o ̭ keuˆ miˇ le naˇ, ngaˇ naw ma ̭-ahˇ haw mawˇ le ngeh aˬ yaw ̭-ahˇ k’aw ̭ sheuˬ le ̭ ma. 24 Naw ma ̭-euˬ aˬ yui ̭ aˬ tsu dawˬ tawˆ lu ̭ hawˇ-eu Miˬyehˇ-euˬ zaˬ dawˬ tawˆ lu ̭-ahˇ, nga ma ̭ dawˬ cawˬ puˬ ahˇ le ̭-euˬ gaˇ kawˆ tiˬ poˆ tsa ̭ nehˬ-awˬ. Iˇdaˬliˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu aˬ yui ̭ aˬ nyiˇ Ka li zaˬ deuˬ naw ma ̭-ahˇ dawˬ cawˬ puˬ ahˇ le ̭-euˬ meh. 25 Naw ma ̭ dawˬ tawˆ lu ̭-euˬ k’oeˇ taˆ, Miˬyehˇ-euˬ guiˬ lahˬ yaw dzahˇ jaˆ lu ̭-uˇ. Aˬ miˬ