Matie ecʼAmani Mamn eke nↄn
Ów ekʼit eke wɛl kʼuw any
Matie a, wɛl bʼɛsŋʼn Levi yɛji. Lʼel Jwif eke bʼeb wus labm ↄŋ Rom ecʼes ɛw a. Jwifɛl bʼoc wus labm eb ɛsɛl a ɛsɛ agŋ ekʼɛju ɛl ecʼɛb a os eke -li kʼↄny sosiɛm ecʼaf. -Li bʼifn wɛl, gbɛkↄ Jesu ɛsŋ Matie el in e jam ɛsɛl ab ɛm e nyam (Matie 9.9-13).
Matie nↄn Jesu eci Amani Mamn na yecʼɛtŋ ke li yɛ́gm Jwifɛl eke Jesu el Mesi a. Li bʼɛlu Amani Sig ɛm eci susu nↄnↄ ↄkm lʼakm Amani Owr eci lɛl nↄn ɛsɛl a fɛŋ, yecʼɛtŋ ke li yɛ́gm eke kokoba ↄb ɛsɛl a dad Jesu e lís e low a. Amani Sig ɛm ecʼów amua ɛm lele Jesu eci sodad ab ab ɛm a, Matie am ɛlu ↄkm yɛgm eke Mesi a elm Jwifɛl sↄny cɛ ecʼEs Eb Ɛlu Ɛs, kↄ agŋ a fɛŋ eci. Ɛmɛny nʼam ɛlu ↄkm li yɛgm eke Nyam ecʼEs Ɛw a elm es ɛw eke wɛl kok ɛw es wus af aŋa ɛsɛ elel eke Jwifɛl am ↄmn ab af; ow el es ɛw eke anŋ ɛgŋ ɛgŋ fɛŋ ekʼub nawrɛ a ecʼɛrm ab ɛm. Matie oc Mois ecʼol a ɛsɛ ɛb ir eci nyimn ob af, gbɛkↄ nʼam dad elel eke Jesu yɛgmn agŋ ol a e liy a tasi a ekʼanm ɛsɛ Farisiɛl eci low yɛgm ab af (Matie 5.17).
1Kʼígŋ Abraham toŋ Jesu Krist
1Jesu Krist lagŋɛl Abraham ɛm, lele David ɛm ab e mew.
2Abraham ecʼalaw 1.2 Alaw:mew owi a eke wɛl am dad lɛl na ɛm a, Jwifɛl ogŋ a, ow elm ey a eke wɛl inm ew a cɛ, kↄ alaw yɛji. Isak e lʼew ab ɛm ecʼen ecʼes ↄsŋm: Jakↄb, 3Juda lele lisijimɛl ab; Perɛs lele Zera ab (Tamar el ɛl lis), Ɛsrↄm, Aram, 4Aminadab, Nasↄn, Salmↄ, 5Boas (Rahab el lis), Obɛd (Rut el lis) 6Jese, lele jim ɛb ebu David ab. Salomↄ (lis el Uri e yↄw a); 7Roboam, Abia, Asaf, 8Josafat, Joram, Osias, 9Joatam, Akas, Esekias, 10Manase, Amↄ, Josias, 11Yekonia lele lisijimɛl ab. Lɛgŋ ab ɛm anake wɛl ot Israɛl ecʼey im madu ↄkr ɛm Babilↄn wus af a. 1.11 Ɛ̀kn 2 Ɛ́b Ebu 24.12-16.
12Ca eke wɛl ot Israɛl ecʼey im Babilↄn a, ow e jam a, ow el Salatiɛl, Sorobabɛl, 13Abiud, Eliakim, Asↄr, 14Sadↄk, Akim, Eliud, 15Eleasar, Matan, Jakↄb, 16ɛtŋ Jakↄb ew Josɛf, Mari ɛc; Mari anake ew Jesu eke wɛl bʼɛsŋ Mesi a. 1.16 Jwifɛl ɛm a, ɛgŋ ecʼelel ekʼowr in e mew owi ɛm a bi yɛgm low yecʼeke lʼↄtu eke li ki kok ɛb eyŋ ab ɛm a. Agŋ a sↄny coco eke ɛl eci mew owi ab ɛm ecʼagŋ a fɛŋ el Jwifɛl tasi a cɛ ↄny abusu eke kʼɛŋn juma ekʼↄny any (Nehemi 7.61-64; Ɛsdras 2.61-62). Matie ↄb in ecʼodad a nuŋ ɛtŋ am yɛgm mew owi ab ɛm eke Jesu el Jwif mamn tasi.
17Sica kʼigŋ Abraham toŋ David a, ow ij alaw sakp lɛw yar; David toŋ ke kʼok lɛgŋ ab ɛm a eke wɛl ot Israɛl ecʼey im Babilↄn wus af a, ow ij alaw sakp lɛw yar; sica aŋa toŋ ke ok Mesi e mew e lɛgŋ a, ow ij ɛmɛny alaw sakp lɛw yar.
Josɛf ecʼɛrmij ebr Jesu eci mew owi ab ɛm
18Kin Jesu Krist eci mew owi ecʼelel eke ɛcr. Josɛf ɛsu Jesu lis Mari; gbɛkↄ gbuŋ ke -lʼuwarir any a, Abŋ Lala ecʼabusu ɛm, Mari anŋ nimamn. 19Ɛc Josɛf el ɛgŋ eke bʼɛlum Nyam ɛtŋ lʼerurm eke li kʼɛlu ow ↄkm dedeku fɛŋ ecʼany af; ow sosiɛm lʼɛgŋ lʼeb eke ew ew ɛm, li kʼɛlu ow es. 1.19 Jwifɛl ogŋ a, eke yↄw lele igŋ ab kʼɛbirm ɛtŋ -lʼɛru a, ow ecʼabr ɛnym a bʼɛw tuↄtuↄ (Ol Ɔkn 22.13-28). Mari eci lok ab owi ab ɛm a, Josɛf ↄtu eke kʼɛsŋʼn jɛj ok ɛm, ke li kók ow ɛ́s eke kʼocm ow es lís dedeku ecʼaraŋn. Ow ana ke li tutr eke li kʼɛlu ow es eke ów ɛsu owi kʼánm ɛm, ow ɛw pɛtɛ ɛm, ow e liy a kʼɛ́ym ↄkm (Ol Ɔkn 24.1).20Sica eke nʼam tutr low na a, Ɛs Kↄtↄkↄ ecʼafr ɛrm ɛs nyam ow mɛmn ɛm ɛŋnʼn ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Josɛf, David eci lilaw, ɛrmij kʼókʼŋ eke kʼoc Mari ɛsɛ ŋ e yↄw af, aŋke Abŋ Lala ecʼabusu ɛm anake nʼanŋ nimamn a. 21Li bʼow lʼew iy, ŋ bʼow ɛsŋ iy a Jesu, 1.21 Jesu:nin a e nyandrɛ el: Es Eb Ɛlu Ɛs. aŋke in anake li bʼow lʼeb in ecʼagŋ a nimum lʼɛlu es ɛl e sikpl ɛm a.»
22Low na ɛy yecʼɛtŋ ke odad a eke Ɛs Kↄtↄkↄ dad kokoba ↄb ɛs ab ɛm a íy nɛny. 23Kin odad a: Dedyↄwli a eke anm igŋ ab a bʼow anŋ lokab ɛtŋ bʼow ew iy igŋ eke wɛl bʼow ɛsŋ Emanuɛl.1.23 Esayi 7.14. (Nin a e nyandrɛ el: “Nyam anŋ ɛy ab.”)
24Eke Josɛf ufŋm es a, li kok ɛsɛ elel eke Ɛs Kↄtↄkↄ ecʼɛrm ɛs a dadʼr ab af, ɛtŋ lʼoc Mari ɛsɛ in e yↄw af. 25Gbɛkↄ nʼanm ow ab toŋ batŋ Mari ew iy igŋ eke Josɛf ɛw nin Jesu.
2Nuŋ ɛm ↄny ɛsɛl ow am ɛkn Jesu
1Lɛgŋ ab ɛm eke Erↄd el ɛb ebu a anake wɛl ew Jesu Bɛtlehɛm baŋn, 2.1 Bɛtlehɛm baŋn:1 Samiɛl 16.1 ɛm ecʼa, Bɛtlehɛm el David ecʼɛb. Jude wus af a. Sica eke wɛl ew Jesu a, nuŋ ɛm ↄny ɛsɛl ekʼel mílɛ́l ɛm ɛkn ecʼa, anŋ yogŋ a eke ligbn bʼigb a ow toŋ ok Jerusalɛm. 2-Lʼibrm ninɛ: «Bogŋ iy a eke wɛl ew ke el Jwifɛl ecʼɛb ebu ab a ee? Sʼɛkn in eci lɛ́l a yogŋ a eke ligbn bʼanŋ igb a, ow sosiɛm anake sʼow eke si kʼusrʼr sos a.» 2.2 sʼow eke si kʼusrʼr sos:odad na Grɛk ɛm a, wɛl ↄtu ekʼitŋn ɛjecʼɛm dad ɛsɛ sʼow eke si kʼigŋʼn nuŋ.
3Eke ɛb ebu Erↄd amani na ok ↄru ɛm a, ɛrmni ɛdŋʼn es, Jerusalɛm nimum ecʼagŋ a yɛji. 4Erↄd as egb waw ɛsɛl ɛgbɛl a fɛŋ lele ol e low yɛgm ɛsɛl ab ab fɛŋ luku ɛtŋ am ibrm ɛl yogŋ eke wɛl kʼew Mesi a. 5-Li dad ow ninɛ: «Bɛtlehɛm baŋn, Jude wus af, aŋke kin low yecʼeke Nyam dad ke kokoba ↄb ɛs a nↄn: 6Ɛtŋ ŋ, Bɛtlehɛm, elm Jude wus af ecʼɛb ewi a fɛŋ eci jam ɛs. Kↄ ŋ ɛm ɛb ebu a bʼow anŋ ɛy ↄkm, ke nyímn ɛm ecʼagŋ Israɛl.»2.6 Mise 5.1.
7Ow sosiɛm ew ew ɛm Erↄd ɛsŋ nuŋ ɛm ↄny ɛsɛl a ekʼɛl ɛm, li kʼuw lɛgŋ tasi yecʼaf eke lɛ́l a kʼɛy ↄkm ab any. 8Ɛtŋ lʼɛrm wɛl Bɛtlehɛm. Li dad wɛl ninɛ: «Ìmn otarir iy a e lís e low akr sɛnyn sɛnyn toŋ ɛ́ŋan in; eke bʼɛŋan in a òwr dadrʼm yecʼɛtŋ kʼɛm yɛji mʼím mʼusrʼr sos.»
9Eke -lʼirir ɛb ebu a e sodad a, -lʼɛlu lakr -nʼim. Eke -nʼaam a, kin lɛ́l a eke -lʼikŋn anym -lʼɛkan yogŋ a eke ligbn bʼanŋ igb a, ekʼikŋ ɛl anym. Ɛtŋ wanci ab af a eke lɛ́l a im ok yogŋ a eke iy a anŋ a, nʼinym es. 10Eke -lʼɛkan lɛ́l a inym es a, -nʼanŋ sos ɛm iŋn ligbɛl ɛm. 11-Lʼok akŋ a ɛtŋ -lʼɛkn iy a lele lis Mari ab. -Lʼok ↄwrↄkp wus ɛtŋ -nʼam usr iy a sos. -Li kpakpab ɛl eci sekpr ab es ɛtŋ -lʼap ow sika, ogŋ lele kpey ab. 2.11 Jwifɛl bi tutr eke wus na eci ɛb ɛb a fɛŋ ecʼagŋ a bʼow usr Mesi a sos (Esayi 49.23; 60.5-6; Selu 72.10-15). Ob ap na e nyandrɛ el: sika a el eb ebu a eke li bʼow lʼel a eci mɛny ɛwr; ogŋ a el abŋ ɛm owi eci mɛny ɛwr; ɛtŋ kpey a el gbre ij owi eci mɛny ɛwr.12Ow e jam a, Nyam ɛwar ɛl mɛmn ɛm, eke -li kʼɛwlmn mɛny -nʼiimn Erↄd ogŋ a ij; ɛtŋ -lʼeb ejagb ɛjeci -nʼim ɛl eci wus ab af.
Ejipt ecʼim
13Sica eke nuŋ ɛm ↄny ɛsɛl a im a, Ɛs Kↄtↄkↄ ecʼafr ɛrm ɛs nyam ow ɛŋn Josɛf mɛmn ɛm ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ìgb, òc iy a lele lis ab urur es imn Ejipt toŋ bake Ɛs Kↄtↄkↄ dád ↄny e mɛny ɛwl ow ecʼodad, aŋke Erↄd bʼow ↄl iy a eci ibi es.» 14Kpɛkŋ Josɛf igb ncok ɛm, oc iy a lele Mari ab ɛtŋ -nʼim Ejipt. 15-Nʼanŋ yogŋ toŋ Erↄd uw. Low na ɛy yecʼɛtŋ ke Ɛs Kↄtↄkↄ ecʼodad na eke dad kokoba ↄb ɛs ab ɛm a, íy nɛny: Ejipt wus af ɛtŋ mʼɛsŋ ɛm ecʼiy a.2.15 Ose 11.1.
Etuey ecʼibi
16Eke Erↄd bʼuw any eke nuŋ ɛm ↄny ɛsɛl a ɛjuʼr a, ɛrm eblʼl afŋn in es. Na sosiɛm nʼↄŋ abusu eke wɛl kʼibi Bɛtlehɛm lele in e saw saw ab ecʼey mɛny nɛnym, toŋ kʼigŋ akpo yony ɛsɛl a fɛŋ. Nuŋ ɛm ↄny ɛsɛl ecʼamani a ekʼↄŋʼn lɛgŋ ab af eke lɛ́l a ɛy ↄkm a, af yogŋ anake li kok low na a. 17Ɛbɛn eke kokoba ↄb ɛs Jeremi ecʼodad na eke dad a iy nɛny ana:
18Rama ɛb ɛm, wɛl iri lebl ekʼikŋ,
ↄŋn ikŋ lele luw eci likekr ab.
Rashɛl anake am ikŋ in ecʼey a ecʼↄŋn a.
Lʼibram ŋↄŋn aŋke in ecʼey a anm ij. 2.18 Jeremi 31.15. Rama ɛb eke ow ɛm Babilↄn eyŋ as Jwifɛl luku eke kʼot im ɛl madu ↄkr ɛm. Rashɛl el Jakↄb e yↄw ekʼerur tasi (Nuŋ Ɔb 29.30); wɛl bʼocʼr ɛsɛ Israɛl lis af. In eci uwↄmu a anŋ Bɛtlehɛm.
Ejipt ecʼigb
19Eke Erↄd uw a, Ɛs Kↄtↄkↄ ecʼafr ɛrm ɛs nyam mɛmn ɛm ow ɛŋn Josɛf Ejipt wus af 20ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ìgb, òc iy a lele lis ab ke ɛ́wal mɛny imn Israɛl wus af, aŋke agŋ a eke am ↄl iy ab es eke kʼibi a -lʼuw.» 21Ow ↄŋ Josɛf igb oc iy a lele lis ab ɛtŋ -lʼɛwl -nʼim Israɛl wus af. 22Gbɛkↄ Josɛf iri eke Arkelaↄs 2.22 Arkelaↄs:Erↄd ligbɛl a eci luw ɛm a, in ecʼey nyahan a cɛc in ecʼes ɛw a ɛtŋ ɛgŋ ɛgŋ eb in eci. Arkelaↄs ekʼɛw Jude es a, el ɛgŋ eke lokm uŋ akm ɛs. Lisijim Antipas ekʼɛw Galile es a, el ɛgŋ eke in e lokm suŋ a akpl tɛl akm lisijim ecʼa. usr ɛs Erↄd usu ɛsɛ Jude eci es ɛw ɛs af; na sosiɛm erŋn owʼr sos eke li kʼim lʼir Jude. Eke wɛl yɛgmʼn ow ecʼów mɛmn ɛm a, nʼim Galile wus af, 23ɛtŋ nʼim lʼir Nasarɛt baŋn. Ow el ɛbɛn yecʼɛtŋ ke kokoba ↄb ɛsɛl ecʼodad na eke dad a íy nɛny: Wɛl bʼow ɛsŋʼn Nasarɛt iy.2.23 Nasarɛt iy:baŋn eke wɛl úbm. Wɛl bʼow ifn Jesu eke lʼel Nasarɛt ecʼɛgŋ a sosiɛm. Ɛ̀kn Jan 1.46.
3Jan mij ok nuŋ ɛs e Nyam odad eke dad
Mark 1.1-8; Luk 3.1-18; Jan 1.19-28
1Lɛgŋ ab ɛm a, Jan mij ok nuŋ ɛs ɛy ↄkm Jude eci loj 3.1 Jude eci loj:wus ekʼagŋ nↄnↄ irm af. a ɛtŋ am dad Nyam odad ɛsɛ: 2«Ìtŋnin ɛrm ɛm aŋke Afr ecʼes ɛw a ow titm.» 3Jan el ɛgŋ a eke kokoba ↄb ɛs Esayi dad in e ecʼodad, ow a eke nʼam dad lʼɛsɛ: Ɛgŋ nyam anŋ loj am ɛlu lebl dad ɛsɛ: «Kòkr Ɛs Kↄtↄkↄ ecʼejagb a, kòkr in e sebr a ínym nyim nyim!»3.3 Esayi 40.3.
4Jan sus mob eke wɛl kok gbaŋkↄ kedebnam e suw ɛm ɛtŋ lʼɛgŋ ndey lɛl e meb er ɛm; 3.4 Ɛ̀kn 2 Ɛ́b Ebu 1.8. li bʼij tɛtɛ gbaŋgban lele mow mun ab. 5Jerusalɛm ecʼagŋ, Jude wus af ecʼagŋ fɛŋ, lele mij ewl mij Jurdɛn wus ab af ecʼagŋ a am ow Jan ogŋ. 6-Nʼam ɛgŋ ɛl e sikpl a -lʼeb agŋ fɛŋ ecʼany af, ɛtŋ Jan am ok ɛl mij nuŋ Jurdɛn erŋ.
7Eke Jan am ɛkn eke Farisiɛl nↄnↄ lele Sadusiɛl ab am ow in ogŋ mij ok nuŋ ecʼa, li dad wɛl ninɛ: «Ɔny morŋn amua! Kↄ bwo dad ↄny eke, ekʼokr mij nuŋ ke ↄtur eke kʼŋgbroŋn Nyam ecʼɛrm bebl ekʼam ow ab ɛm ee? 8Sica yɛ̀gmn ↄny ecʼes an ab ɛm eke itŋnin ɛrm ɛm! 9Ɛtŋ ɛmɛny kì tutar ↄny ɛm ki dadr kʼɛsrɛ: “Ɛy lagŋ el Abraham.” 3.9 Jwifɛl e tutr ɛm a, ekʼAbraham el ɛl lagŋ a, ke Nyam eb ɛlu ɛl es ŋ̂. Ɛ̀kn Jan 8.33,37,39. Kↄ mʼam dad ↄny eke Nyam ↄtu eke ki kok mebn amua él Abraham ecʼalaw! 10Sica ↄs anŋ eke bʼow bubr ekŋ es min ɛm. Likŋ fɛŋ ekʼↄ́sum ey amamn a, wɛl bʼow ubrʼr es oc ↄwlʼl alm. 11Ɛm ecʼa, mʼam mʼok ↄny mij nuŋ mij ɛm ɛsɛ ɛrm ɛm itŋn eci mɛny ɛwr af, gbɛkↄ ɛgŋ ekʼanŋʼm jam am ow a bʼow ok ↄny mij nuŋ Abŋ Lala lele al ɛm ab.3.11 Ɛ̀kn Ob Kok 2.1-4. Nʼↄny abusu nↄnↄ lʼakm im. Mʼitm bↄbↄ yɛji eke mi kʼↄny in e cↄkrukpↄ meb a mʼotʼr es.3.11 Ɛ̀kn Jan 1.27 ecʼakr otar a.12Nʼↄnym waw ab ɛtŋ li bʼow nʼↄŋ egb a lɛf, lʼéb ey a, ke lʼígŋ suw a lʼok es. Li bʼow lʼeb egb a lʼok egbel ɛm, ke lʼófŋ suw a al ekʼiram es ab ɛm.»
Jesu e mij ok nuŋ
13Sica Jesu anŋ Galile ow Jurdɛn eke Jan kʼokʼr mij nuŋ; 14kↄ Jan ɛgŋm, ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ɛm anake kʼokʼm mij nuŋ a, ɛtŋ ow el ŋ eke am ow ɛm ogŋ!» 15Gbɛkↄ Jesu dadʼr ninɛ: «Caca ɛm a, ɛ̀gŋ ke ow él ɛbɛn, aŋke ɛbɛn eke si bʼow si kok ów fɛŋ eke Nyam am ibrm ɛy ab ana.» Ow sosiɛm Jan ɛgŋ eb okʼr mij nuŋ. 16Eke Jesu ok mij nuŋ ke am ɛy ↄkm erŋ a, kpɛkŋ afr agbr ɛm. Lʼɛkn Nyam ecʼAbŋ ekʼam usʼr es nuŋ af ɛsɛ kel af. 17Ɛtŋ lebl nyam anŋ afr am ikŋ dad ɛsɛ: «Ɛgŋ na el ɛm ecʼIy eke mʼerur tasi; mʼoc ɛm eci sos ɛm iŋn fɛŋ mʼɛluʼl ɛm.» 3.17 Bɛ̀bmn Selu 2.7 lele Esayi 42.1 ab.
4Agn ɛbm Jesu
1Sica Nyam ecʼAbŋ oc Jesu im loj eke agn kʼɛjuʼr. 2Eke nʼɛnŋ nɛny sɛgŋ ekŋ yony, ncok lele lɛgŋ owr ab a, ca namn owʼr sos. 3Agn ekʼel ɛju ɛs a, ɛri ow titmʼn ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ekʼel Nyam ecʼIy, ke dàd mebn amua ítŋn el ob ij.» 4Jesu dadʼr ninɛ: «Wɛl nↄn Nyam Lɛl ɛm eke: Ow elm ob ij sↄny cɛ ↄ́ↄm ɛgŋ sel, kↄ Nyam ecʼodad ebl fɛŋ eke bʼanŋʼn nɛnym ɛy ↄkm a.»4.4 Ol Ɔkn 8.3.
5Ɛmɛny agn ocʼr im uyumʼn Jerusalɛm ɛb lala ab ɛm e Nyamel gbɛl a e luw af ecʼusu gege a, 6ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Eke el Nyam ecʼIy, ke ànŋ aŋa igb us es wus; aŋke wɛl nↄn Nyam Lɛl ɛm eke: Nyam bʼow ↄŋ in ecʼafr ɛrm ɛsɛl a ow ŋ sosiɛm, ɛtŋ -li bʼow -lʼocʼŋ abu ɛm abu ɛm, yecʼɛtŋ ke lebn kaka kí kokmʼŋ ob lakr.»4.6 Selu 91.11-12.7Jesu dadʼr ninɛ: «Nyam Lɛl yɛji dad eke: Kʼɛ́bam Ɛs Kↄtↄkↄ ŋ e Nyam.»4.7 Ol Ɔkn 6.16.
8Ɛmɛny agn ocʼr im lafɛny gege nyam af, yɛgmʼn wus na ecʼes ɛw es ɛw a fɛŋ lele ɛl eci sakpl ab ab, 9ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Mob amua fɛŋ mʼow mʼↄŋ eke ok ↄwrↄkp wus igŋʼm nuŋ.» 10Ca Jesu dadʼr ninɛ: «Ŋ Satan, kpabʼm es lís! Aŋke wɛl nↄn Nyam Lɛl ɛm eke: Bʼow igŋ Ɛs Kↄtↄkↄ ŋ e Nyam sↄny nuŋ, ke kók in sↄny coco e juma.»4.10 Ol Ɔkn 6.13-14.
11Sica agn ɛgbʼr es; ɛtŋ kin afr ɛrm ɛsɛl owʼr saw am kok in e lís e low.
Jesu ↄb juma nuŋ Galile wus af
12Eke Jesu iri eke wɛl ɛlu Jan sobel ɛm a, 4.12 Ɛ̀kn Matie 14.3-12. nʼim Galile wus af. 13Lʼirm Nasarɛt ij, ɛtŋ nʼim nʼanŋ Kapɛrnayum, ɛb eke anŋ Galile eci mij lekpl a saw, Zabulↄn lele Nɛftali ab eci wus ab af. 14Ow el ɛbɛn yecʼɛtŋ ke kokoba ↄb ɛs Esayi eci sodad amua eke dad a íy nɛny:
15Zabulↄn eci wus a, Nɛftali eci wus a ekʼanŋ
okij saw ecʼejagb ab af, Jurdɛn jam a,
Galile ekʼagŋ ekʼelm Jwifɛl a ir af!
16Agŋ a ekʼir ncebn ɛm a ɛkn usuayl ligbɛl!
Ɛtŋ agŋ a ekʼanŋ luw eci lↄw ew a,
usuayl ɛjn ok ɛl af. 4.16 Esayi 8.23–9.1.
17Lɛgŋ na af anake Jesu ↄb nuŋ am dad Nyam odad ɛsɛ: «Ìtŋnin ɛrm ɛm aŋke Afr ecʼes ɛw a ow titm.»
Jesu e jam ɛsɛl krɛkrɛ ekʼɛsŋ
18Jesu am ɛcr Galile eci mij lekpl a e saw saw ɛtŋ lʼɛkn agŋ lisijimɛl yony ekʼel ↄcn ibi ɛsɛl: Simↄ eke wɛl bʼɛsŋ Piɛr lele lisijim Andre ab. -Nʼam ok muw mij lekpl ab ɛm. 19Jesu dad ɛl ninɛ: «Usrʼm jam, mʼow mi kok ↄny eel agŋ eb ɛsɛl.» 20Kpɛkŋ -li digŋ ɛl eci muw a -lʼok es ɛtŋ -lʼus ow jam.
21Eke li bʼim akpoj tɛl a, lʼɛkn agŋ lisijimɛl ɛjeci yony Jak lele Jan ab, Sebede ecʼey. Ɛl ɛs ab -nʼanŋ ɛl eci mijɛtŋ ab ɛm -nʼam kok ɛl eci muw a ɛtŋ Jesu ɛsŋ ɛl. 22Kpɛkŋ -li digŋ ɛl ɛs lele mijɛtŋ ab ab -lʼɛlu es, ɛtŋ -lʼus ow jam.
23Jesu am ɛc Galile eci wus ab af; wus ab af yogŋ, nʼam yɛgm agŋ low Nyam nuŋ igŋ susu a ɛtŋ nʼam ↄb gbreŋgbi usu a ecʼAmani Mamn a e kokoba. Nʼam ewlm ↄ́lu a ɛl ecʼↄl ɛrŋ ɛrŋ fɛŋ ɛm lele ɛl eci dudu fɛŋ ab. 24Siri wus af nimum, Jesu e lís ecʼodad eke wɛl am dad a ecʼamani am ok agŋ ↄru ɛm, ɛtŋ wɛl am isʼr agŋ fɛŋ ekʼam ij ↄl ɛrŋ ɛrŋ e gbre ɛsɛ agŋ ekʼↄny abŋ eŋuŋ, krokro ɛsɛl lele sos ɛ́yru ab; ɛtŋ Jesu am ewlm ɛl. 25Agŋ nↄnↄ ekʼanŋ Galile ow, Ɛb Lɛw a eci wus ab af ecʼagŋ, 4.25 Ɛb Lɛw ekʼanŋ Samari lele Galile ab ecʼogog eke ligbn bʼanŋ igb, ke yogŋ ecʼagŋ a ecʼɛb ir a bʼot Grɛkɛl ecʼab es. Jerusalɛm ecʼagŋ, Jude wus af ecʼagŋ lele Jurdɛn ogog eci wus ab af ecʼagŋ ab, am us Jesu jam.
5Ehe ɛsɛl nawrɛ
1Eke Jesu ɛkn bieku a, lʼuyu lafɛny af ɛtŋ li sig es. In e jam ɛsɛl a ow titmʼn 2ɛtŋ nʼam yɛgm wɛl low li dad lʼɛsɛ:
3«Agŋ ekʼij abŋ ɛm e gbↄr,5.3 Agŋ ekʼij abŋ ɛm e gbↄr:Agŋ ekʼuw any ekʼɛl e low fɛŋ anŋ Nyam ɛm a.
ehe él ɛl eci
aŋke Afr e gbreŋgbi usu a, ɛl eci!5.3 Afr e gbreŋgbi usu a, ɛl eci!Odad na Grɛk ɛm a, wɛl ↄtu ekʼitŋn ɛjecʼɛm dad ɛsɛ -lʼel Afr e gbreŋgbi usu a eci agŋ. Jesu eci low yɛgm na bebl Jwifɛl ɛrm aŋke ɛl eci low yɛgm ɛm a, Afr eci gbreŋgbi usu a, ɛl ecʼɛbr a cɛ ecʼagŋ a sↄny coco eci.
4Agŋ a ekʼanŋ sↄrŋ ɛm a, ehe él ɛl eci
aŋke Nyam bʼow ɛyr ɛl ɛrm es!
5Agŋ ɛrm frↄrↄ ɛsɛl, ehe él ɛl eci,
aŋke -li bʼow -lʼij wus eke Nyam ɛwar a ecʼaja.
6Agŋ eke low nɛnyɛmbri nyam ecʼamn am ↄny a,
ehe él ɛl eci,
aŋke Nyam bʼow iyr ɛl lok.
7Agŋ a eke bʼikŋ agŋ sↄrŋ a, ehe él ɛl eci,
aŋke Nyam bʼow ikŋ ɛl sↄrŋ!
8Agŋ ekʼɛrm ɛm ayl a, ehe él ɛl eci,
aŋke -li bʼow -lʼɛkn Nyam.
9Agŋ a eke bʼis ɛrm es ɛy a, ehe él ɛl eci,
aŋke wɛl bʼow ɛsŋ ɛl Nyam ecʼey.
10Agŋ a eke bʼan es ɛsɛ elel eke Nyam bʼerur ab af,
ke ow sosiɛm wɛl bʼijr gbre a, ehe él ɛl eci,
aŋke Afr e gbreŋgbi usu a, ɛl eci.
11Ànŋn ehe ɛm eke ɛm sosiɛm agŋ bi wɛwr ↄny, bʼijr ↄny gbre, bi dad ów eŋuŋ fɛŋ ok ↄny af yadŋ ɛm. 12Kòkr yaya, ànŋn sos ɛm iŋn ɛm, aŋke afr ob ap ligbɛl nyam am eku ↄny. Kokoba ↄb ɛsɛl ekʼikŋ anym ow a yɛji, ɛbɛn eke wɛl ijr ɛl gbre ana.»
Mok lele usuayl ab owi
13«Ɔny anake eel wus na e mok a. Kↄ eke mok irmn in e ded a, 5.13 Tasi ɛm a, Israɛl wus af eci mok a bʼirmn in eci ded a. Mob ɛjeci e miy kpacam bʼanŋ ɛm ekʼↄnym lɛc ded ɛm. Eke wɛl bʼɛw mok ikŋ na es foŋ ɛm a, mok a tasi bi ler es ke miy kpacam a anŋ. ayaf wɛl ↄtu eke ki kokrʼr ke lʼɛwl li ded ee? Lʼakplm ij, gbeŋ cɛ lʼit eke wɛl kʼoc ↄwlʼl ke agŋ uyuʼr af.
14Ɔny anake eel wus na ecʼusuayl a. Baŋn ekʼanŋ lafɛny af a ↄnym es lↄl. 15Wɛl ígŋm kɛniɛ ɛwm es ob ew; kↄ wɛl bʼitmʼn es ob gege af, ke lʼáyal agŋ a fɛŋ ekʼanŋ akŋ a. 16Ɛbɛn ekʼↄny ecʼusuayl a ki jɛjn agŋ fɛŋ ecʼany af ana, yecʼɛtŋ ke -lʼɛkn ↄny ecʼów amamn a eke bi kokr a, ke -li kↄklm ↄny Ɛs ekʼanŋ afr a.»
Ol eci liy ɛm ɛlu
17«Kì tutar eke mʼow e mi kʼↄny Mois ecʼol a lele kokoba ↄb ɛsɛl e low yɛgm ab ab mʼot es. Mʼowm eke mi kʼↄny mʼot ɛl es, kↄ eke mi kʼɛlu liy ɛm. 18Mʼam dad ↄny nawrɛ ɛm eke afr lele wus ab bʼow ɛc, kↄ ol a eke wɛl nↄn a e mↄni kaka, ow e logli kaka kʼow tɛtŋm es toŋ ke fɛŋ íy nɛny. 5.18 toŋ ke fɛŋ íy nɛny:odad na Grɛk ɛm, wɛl ↄtu ekʼitŋn ɛjecʼɛm dad ɛsɛ toŋ ke ow él wus na e nuŋ ɛdŋ.19Ow sosiɛm, ɛgŋ eke bʼow igŋ sol amua ɛm e likekli nyam ɛlu es, ke bʼow yɛgm agŋ kok ɛbɛn a, Afr e gbreŋgbi usu a, li bʼow lʼel likekli; gbɛkↄ ɛgŋ eke bʼow ↄsu ol a, ke bʼow yɛgm agŋ kok ɛbɛn a, Afr e gbreŋgbi usu a, li bʼow lʼel ligbɛl. 20Kↄ mʼam dad ↄny: eke kokmn low yecʼa eke Nyam am ibrm ↄny a akamn ol e low yɛgm ɛsɛl lele Farisiɛl ab a, kʼow ɛymn Afr e gbreŋgbi usu a.»
Ɛrm bebl owi ecʼakr otar
21«Irir eke wɛl dad ɛy lagŋɛl: “Kʼíbim ɛgŋ,5.21 Ɔkm Ok 20.13; Ol Ɔkn 5.17. ɛgŋ fɛŋ ekʼibi ɛgŋ a, wɛl bʼow ocʼr im jɛj ok ecʼany af.” 22Kↄ ɛm, mʼam dad ↄny mʼɛsɛ: ɛgŋ fɛŋ eke bʼow ebl ɛrm ok lisijim af a, wɛl bʼow ocʼr im jɛj ok ecʼany af; ɛgŋ eke bʼow wɛwr lisijim ɛsɛ: “Ŋ nyamb ɛgŋ a,” wɛl bʼow ocʼr im Sanedrɛn ecʼagŋ a ecʼany af; ɛtŋ ɛgŋ eke bʼow dad lisijim ɛsɛ “Nuŋ ɛm akplm ŋ a,” it eke wɛl kʼocʼr im gbre ij usu ecʼal ab ɛm. 23Eke am oc ob ap im egb waw usu ↄŋ Nyam, ɛtŋ yogŋ ↄkn ekʼesŋ jim ɛw low ŋ ab a, 24egb waw usu yogŋ, ɛ̀w ŋ ecʼob ap ab es, ke íkŋ anym im okar ɛm esŋ jim ab ke sica ɛ́wl ow ke áp Nyam ob a.
25Eke ɛgŋ nyam ɛw low ŋ ab, ɛtŋ usr ejagb aamn jɛj ok ɛm a, ògŋ es fafa okar ɛm eke anŋn ejagb af a, yecʼɛtŋ ke li kʼócmʼŋ nʼↄↄm jɛj ok ɛs, jɛj ok ɛs a ocmʼŋ ↄↄm usu ↄsu ɛs ɛlumʼŋ sobel ɛm. 26Mʼam dadʼŋ nawrɛ ɛm: kʼow ɛym ↄkm yogŋ eke sↄgm ŋ e labm a fɛŋ ekʼↄny a uwarm.»
Nfaci owi ecʼakr otar
27«Irir low yecʼa eke wɛl dad ab ee? Kʼíjm nfaci.5.27 Ɔkm Ok 20.14; Ol Ɔkn 5.18.28Kↄ ɛm mʼam dad ↄny: ɛgŋ fɛŋ eke bi lɛr lawl e yↄw ke bʼↄny erur in ecʼɛrm ɛm a, ow ab lʼij nfaci ŋ̂. 29Eke batŋ ow el ŋ e lidr e nyamn a anake bʼↄŋ ɛy sikpl owi ɛm a, ↄkr ↄny ocʼr es ↄwlʼl usu kpekpe: ow akpl ŋ eci eke kʼirmn ŋ e sos ikpr nyam cɛ, ow a eke ŋ e sos a fɛŋ kʼanŋ ke wɛl ↄny ↄwlʼŋ gbre ij usu a. 30Eke batŋ ow el ŋ e lidr abu a anake bʼↄŋ ɛy sikpl owi ɛm a, ùbrʼr es oc ↄwlʼl kpekpe: ow akpl ŋ eci eke kʼirmn sos ogog nyam, ow a eke kʼim gbre ij usu ab ɛm ŋ e sos a fɛŋ ab a.»
Ɔwarir ecʼakr otar
Matie 19.9; Mark 10.11-12; Luk 16.18
31«Wɛl dad yɛji: “Eke am ogŋ ŋ e yↄw eke ↄl mar ɛbi a, ↄ́ŋʼn igŋnin e lɛl.”5.31 Ol Ɔkn 24.1-4. Igŋnin tasi a ecʼelel eke wɛl ki kok ana; gbɛkↄ Jwifɛl bɛb eci tutr ɛm a, ow el abusu eke wɛl ɛlu ɛl es eke low kaka fɛŋ ɛm -li kʼigŋnin. Ɛ̀kn Matie 19.7-9.32Kↄ ɛm mʼam dad ↄny: ɛgŋ fɛŋ ekʼɛlu in e yↄw e lʼↄl mar lʼɛbi es, ke ow elm egŋ ot owi ɛm a, nʼↄŋ yↄw a bʼow ɛy nfaci ij owi ɛm. Ɛtŋ ɛgŋ ekʼɛbi yↄw eke wɛl ↄwr a, in yɛji lʼij nfaci.»
Nɛny ij owi ecʼakr otar
33«Irir low yecʼa eke wɛl dad ɛy lagŋɛl ab ee? Kʼítŋnm ŋ e nɛny ij a, kↄ ke kók Ɛs Kↄtↄkↄ ecʼany af, yecʼa eke dad nɛny ij ɛm a.5.33 Ob Ap 19.12; Awl 30.3; Ol Ɔkn 23.22-24.34Kↄ ɛm, mʼam dad ↄny eke kʼíjmn nɛny kaka: kʼíjmn nɛny afr e nin ɛm aŋke ow el Nyam eci es sig usu; 35kʼíjmn nɛny wus e nin ɛm aŋke ow el in ecʼakr es ok usu, kʼíjmn nɛny Jerusalɛm e nin ɛm, aŋke ow el Ɛb Ebu gbɛl a ecʼɛb. 5.35 Jwifɛl bɛb e tutr ɛm a, eke -lʼij nɛny ob ɛjeci e nin ɛm ɛtŋ ow elm Nyam e nin ɛm, eke -li kokm yɛji ↄfr ↄfr.36Kʼíjm nɛny okm ŋ e nuŋ ab af aŋke kʼↄtum kokm ŋ e sin nuŋ nyam ibrm oglog ufum. 37Dàdr cɛ ɛsrɛ: “Ɛɛ” oglog “Njaŋ.” Yecʼa eke wɛl bi dad igŋ af a, low ŋuŋn ɛs eci.» 5.37 Ɛ̀kn Jan 8.44.
Efnu ecʼerur owi
38«Irir low yecʼa eke wɛl dad ab ee? Nyamn lele nyamn ab ɛtŋ nɛn lele nɛn ab.5.38 Ɔkm Ok 21.24; Ob Ap 24.20; Ol Ɔkn 19.21.39Kↄ ɛm mʼam dad ↄny eke kʼátarmn ↄny ecʼifnu ab. Eke batŋ ɛgŋ nyam ɛdŋʼŋ any af lidr ogog e láwl a, 5.39 Ɛ́dŋ ɛgŋ any af el Jwifɛl ogŋ eci wɛwr ligbɛl. ↄkŋʼn nɛmn ogog ecʼa yɛji lʼɛ́dŋʼŋ. 40Eke ɛgŋ oc imʼŋ jɛj ok ecʼany af eke kʼeb ŋ eci mob sus ɛm a, yɛ̀bʼr lʼéb ŋ e mob af ɛw a yɛji. 5.40 Jwifɛl ogŋ a, mob af ɛw a, wɛl bʼoc bubur sos es ncok ɛm; na sosiɛm ol ↄŋ abusu eke wɛl kʼoc igŋn ɛgŋ lɛgŋ owr cɛ eci (Ɔkm Ok 22.25-26; Ol Ɔkn 24.13). Jesu am yɛgm eke ɛgŋ ki kok low afŋ ol es yɛ́bʼr lʼoc kpɛkŋ kpɛkŋ.41Eke ɛgŋ nyam ↄnyʼŋ lɛc ɛm eke kʼan es in ab sↄfu kaka fɛŋ a, àn ow eci sakp yony. 5.41 Rom e srↄda eyŋ a ↄny abusu eke kʼↄny ɛgŋ lɛc ɛm uyu ɛl ecʼɛrɛkp an es kilo nyam lele likpr ab cɛ.42Ɛgŋ ekʼam ibrmʼŋ ob a, ↄŋʼn; kʼùŋan ɛgŋ ɛrm suŋ.»
43«Irir low yecʼa eke wɛl dad ab ee? Bʼow erur ɛgŋ kaka fɛŋ5.43 Ob Ap 19.18. ke ífn ŋ ecʼifnu. 44Kↄ ɛm mʼam dad ↄny: èrurir ↄny ecʼefnu, ke ŋↄ́ŋan Nyam ↄŋn agŋ a eke bʼijr ↄny gbre a; 45ow ɛm a bʼow eel ↄny Ɛs ekʼanŋ afr a ecʼey, aŋke in e ligbn a bʼafŋn ów eŋuŋ kok ɛsɛl lele ów amamn kok ɛsɛl ab, ɛtŋ in ecʼafr e mij a bʼaan ów amamn kok ɛsɛl lele ów eŋuŋ kok ɛsɛl ab. 46Eke batŋ ow el agŋ a cɛ eke bʼerur ↄny a bʼerurir, ke bla kʼↄŋ ekur Nyam ogŋ ecʼob ap ee? Wus labm eb ɛsɛl yɛji ɛbɛn cɛ -li bi kok. 47Ekʼow el ↄny lisijimɛl cɛ bʼɛsŋnin, ke low ligbɛl kokr ab ee? Nyam any uwm ɛsɛl yɛji, ɛbɛn cɛ -li bi kok. 48Éel sↄbↄ ɛsɛ elel ekʼↄny Ɛs ekʼanŋ afr a yɛji el sↄbↄ ab af.» 5.48 Bɛ̀bmn Ob Ap 19.2 lele Ɔkm Ok 18.13 ab.
6Nyam nuŋ igŋ ɛm ecʼów ekʼit e wɛl ki kok
1«Ɛ̀wr ɛrm, kì kokr Nyam e lís e low fɛŋ agŋ ecʼany af any ij sosiɛm eci. Eke bʼow kokr ɛbɛn, kʼow ɛŋnmn ↄny Ɛs Nyam ekʼanŋ afr ecʼob ap a. 6.1 Jwifɛl ecʼa, ↄgbↄru ecʼob ap, Nyam ŋↄŋn lele nɛny ɛnŋ ab a, el ɛl e Nyam nuŋ igŋ ɛm ecʼów amamn tasi. Na sosiɛm anake Jesu am dad ow ecʼodad lɛl ikpr usuiy na ɛm a.2Ow sosiɛm, eke am ↄŋ ↄgbↄru os, kʼɛ̀w fuw ɛm agŋ kʼɛ́knʼŋ; Nyam nuŋ igŋ usu lele ɛbɛrŋ ɛm ab, ɛbɛn eke ów ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl bi kok ana. -Li bi kok ɛbɛn ekʼagŋ kʼusr ɛl sos. Low nawrɛ mʼam dad ↄny ekʼɛl ecʼob ap a -nʼɛŋn ŋ̂. 3Kↄ ŋ ecʼa, ekʼam ap ↄgbↄru ob ŋ e lidr abu ab ɛm, ŋ e nɛmn abu a kʼɛ́kn, 4yecʼɛtŋ ke ob ap a él es lↄl ɛm, ke asŋ Nyam eke bʼɛkn es lↄl ɛm e low a, bʼow apʼŋ ob.
5Ɔny e Nyam ŋↄŋn ɛm, kì kokr ɛsɛ ów ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl af; -li bʼerur eke -li kʼinym es Nyam nuŋ igŋ usu a lele ɛbɛrŋ saw saw ab -ni ŋↄŋn Nyam yecʼɛtŋ ke agŋ fɛŋ ɛ́kn ɛl. Low nawrɛ mʼam dad ↄny, ɛl ecʼob ap a, -nʼɛŋn ŋ̂. 6Kↄ ŋ, eke am erur e ki ŋↄŋn Nyam, ɛ̀y ŋ ecʼakŋ abl êl ke yogŋ, ŋↄ́ŋn asŋ Nyam es lↄl ɛm, ke Asŋ Nyam eke bʼɛkn es lↄl ɛm e low a, bʼow ↄŋʼŋ ŋ ecʼob ap a.
7Eke bi ŋↄŋan Nyam, odad ebl nyam coco a cɛ kʼánŋ ↄny nɛnym kʼibn ɛsɛ Nyam any uwm ɛsɛl ecʼab af; -li bi tutr eke odad a bʼↄfu ɛl nɛnym a ke Nyam bʼow iri ɛl e ŋↄŋn e lebl a. 8Kʼèbr ɛl e lakr a, aŋke ↄny Ɛs Nyam, gbuŋ ke íbrmn in low a, li bʼikŋ anym lʼuw low yecʼa ekʼam erurir ab any. 9Ɔny e Nyam ŋↄŋn ɛm, dàdr ɛsrɛ:
Ɛy Ɛs ekʼanŋ afr,
ke ŋ e nin lala a ↄ́ny ɛlum;
10ke ŋ ecʼes ɛw a ów;
ke wɛl kók ŋ ecʼerur wus aŋa
ɛsɛ afr ecʼab af.
11Ɔ̀ŋ ɛy yɛfɛnyna ecʼob ij a ekʼit a.
12Àp ɛy low ŋuŋ a eke si kok a,
ɛsɛ elel eke si bʼap agŋ a eke kok ɛy low ŋuŋ ab af.
13Kì yɛb ɛy si kʼɛy ɛbm owi ɛm,
kↄ ↄny oc ɛy es low ŋuŋ ecʼabu ɛm;
[aŋke akpo akpo fɛŋ, es ɛw, abusu ↄny lele anygbɛl ab él ŋ eci. Amɛn.] 6.13 Matie eci silɛl esig bɛb ɛm a, wɛl ɛ́ŋnm sodad ekʼanŋ ob na [...] ecʼaraŋn ɛm a. Ɛ̀kn 1 Ów e Wɛl Nↄn 29.11-13.
14Tasi ɛm a, ekʼocr low ŋuŋ ekʼagŋ kok ↄny a apr, ↄny Ɛs ekʼanŋ afr a yɛji bʼow oc ap ↄny. 15Kↄ eke ocmn low ŋuŋ ekʼɛgŋ kok ↄny a apmn, ↄny Ɛs ekʼanŋ afr a yɛji, kʼow ocm ↄny e low ŋuŋ e kokr a apm ↄny.
16Ɛtŋ kin, eke am ɛnŋn nɛny, kʼɛ̀wr sↄrŋ e sos ɛsɛ elel eke ów ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl bi kok ab af; -li bʼɛw any ekʼagŋ fɛŋ kʼuw any eke -nʼam ɛnŋ nɛny. Mʼam dad ↄny nawrɛ ɛm ekʼɛl e labm sↄg a -nʼɛŋn ŋ̂. 17Kↄ ŋ ecʼa, ekʼam ɛnŋ nɛny, yↄg any, ɛ̀fŋ sin, 18yecʼɛtŋ kʼagŋ kʼúwm any ekʼanŋ nɛny ɛnŋ ɛm. Asŋ sↄny coco ekʼɛgŋ ɛknm a cɛ bʼow ɛkn, ɛtŋ in eke li bʼɛkn low yecʼa ekʼam kok es lↄl ɛm a, li bʼow li sↄgʼŋ ow e labm.»
Afr eci ob ↄny
19«Kʼàsr ↄny ecʼob ↄny luku wus af aŋa eke sisŋ lele adagra ab bi ŋuŋn, ke elu yɛji bʼok akŋ iy mil a. 20Kↄ àsr ↄny ecʼob ↄny luku afr. Yogŋ, ke ow el sisŋ, ke ow el adagra, -li kʼↄtumn -ni ŋuŋnmn; ɛtŋ yogŋ, elu kʼↄtum okm akŋ iym mil. 21Tasi ɛm a, yogŋ eke ŋ ecʼob ↄny a anŋ a, yogŋ cɛ ŋ ecʼɛrm a yɛji bʼow anŋ.»
Sos eci kɛniɛ
22«Anyamn el sos megl e kɛniɛ. Eke anyamn akplʼŋ a, ŋ e sos megl a fɛŋ anŋ usuayl ɛm; 23kↄ eke anyamn akplmʼŋ a, ke ŋ e sos megl a fɛŋ yɛji anŋ ncebn ɛm ŋ̂. Eke batŋ usuayl ekʼanŋʼŋ ɛm a el ncebn, ke ncebn ligbɛl marɛm ow bʼow el a!»
Nyam bʼow ɛw ↄny e lís e low ɛrm
24«Aduigŋ kaka kʼↄtum kokm es ɛw ɛsɛl yony e juma; oglog li bʼow lʼifn krɛkrɛ ecʼa, ke lʼérur yony ɛm ecʼa; oglog li bʼow lʼij nɛny nyam nyam e lís, ke li kʼɛ́wm nyam e low any. Ɔtumn eke ki kokr Nyam e juma ke kokr jɛtɛ yɛji e juma.
25Ow amua fɛŋ sosiɛm a, mʼam dad ↄny: kʼèbar ob ekʼijr [mij ekʼɛgŋn] ɛsŋn sel, oglog ↄny ecʼob sos ɛw e low ɛrmij. Kↄ sel ɛŋn akplm akam ob ij ee? Ɛtŋ kↄ sos megl apklm akam ob sos ɛw ee? 26Lɛ̀ɛr ↄr: -lʼewlmn egb, -lʼubmn egb, -lʼasmn egb luku egbel ɛm, gbɛkↄ ↄny Ɛs ekʼanŋ afr a bi gbagbl ɛl! Kↄ ilmn an akamn ↄr amua ee? 27Ɔny ɛm a, bwo ecʼɛgŋ ↄtu eke in ecʼɛrmij ebr ɛm kʼobn in ecʼowr anŋ e sɛgŋ a tɛl ee? 6.27 kʼobn in ecʼowr anŋ e sɛgŋ a tɛl ee?Odad na Grɛk ɛm a, wɛl ↄtu ekʼitŋn ɛjecʼɛm dad ɛsɛ kʼigbl sos ogŋ agb tɛl in obi ee?
28Ɛtŋ kↄ bla ɛtŋ ob sos ɛw e low bʼokr ↄny ɛrmij ee? Lɛ̀ɛr ↄgm e suw ↄdↄdↄ ecʼelel eke bʼɛlil: -li kokmn juma, -lʼolmn gbad. 29Gbɛkↄ mʼam dad ↄny eke Salomↄ ekʼↄny ob nↄnↄ a yɛji, ↄnym ob sos ɛw ekʼakpl akm ↄgm suw ↄdↄdↄ amua ɛm e nyam. 30Nyam bʼɛw ↄgm e suw ekʼanŋ yɛfɛnyna, ke efi wɛl bʼow oc ↄwl alm a ob sos. Sakp abi ↄny yɛji li kʼow lʼɛwm ↄny ob sos ɛbɛn ee? Ɔmn ufum ↄny es gbɛ! 31Kʼèbar ɛrmij ki dadr kʼɛsrɛ: “Bla obi si bʼow sʼij ee? Bla mij iy si bʼow sʼɛgŋ ee? Bla obi si bʼow sʼɛw sos ee?” 32Tasi ɛm a, Nyam any uwm ɛsɛl anake sakp sakp fɛŋ bʼↄl ów amua fɛŋ es a. Kↄ, ↄny Ɛs ekʼanŋ afr a uw any eke ↄnyn ow ecʼes abur. 33Nyam e gbreŋgbi usu a eci low íkŋ anym okr ↄny ɛrmij, low nɛnyɛmbri nyam eke nʼam ibrm a yɛji, ke ow e likpr a fɛŋ Nyam bʼow igŋ af ↄŋ ↄny. 34Ca kʼèbar efi e low ɛrmij, efi bʼow ism in e low ab. Lɛgŋ lɛgŋ e gbre a bi bɛbmn lɛgŋ ab ab.»
7Ɛ̀w ɛrm jɛj ok owi ɛm
1«Kì jɛjr agŋ e lís ecʼów kʼokr, yecʼɛtŋ ke ↄny yɛji, Nyam kí jɛjm ↄny e lís ecʼów okm; 2aŋke Nyam bʼow jɛj ↄny e lís e low ok ɛsɛ elel eke bi jɛjr agŋ ɛjeci e lís e low okr ab af, ɛtŋ akunda yecʼɛm eke bʼocr ɛbmnin ob ↄŋn agŋ ɛjecʼa, ow ɛm cɛ Nyam yɛji bʼow oc ɛbmn ↄŋ ↄny. 3Kↄ bla ɛtŋ am lɛr suwli ekʼanŋ esŋ jim e nyamn ɛm a, ɛtŋ ɛ́wm likŋ ikpr ekʼanŋʼŋ nyamn ɛm a e low ɛrm ee? 4Oglog ayaf likŋ ikpr ↄtu ekʼanŋʼŋ nyamn ɛm ke dad esŋ jim ɛsɛ: “Yɛ̀bʼm mʼↄny suwli na mʼócʼŋ es nyamn ɛm ee?” 5Ɛnyɛmbri yony yony ɛs, ìkŋ anym ↄny likŋ ikpr ekʼanŋʼŋ nyamn ɛm a oc es, ke sica bʼow ɛkn es sɛnyn sɛnyn ↄny esŋ jim e suwli ekʼanŋ nyamn ɛm a oc es.
6Kʼòcr Nyam ecʼob kʼↄŋn mↄwr bake -lʼɛwl -li gugŋ ↄny; kʼòcr an gbɛl e miyob kʼokr es sigbroko ecʼany af bake -lʼuyu af.»
Ìbrmn, ↄↄl es, ìcmn lisany abu
7«Ìbrmn ob eke erurir a, Nyam bʼow ↄŋ ↄny. Ɔ̀ↄl ob eke erurir a es, Nyam bʼow ↄŋ ɛŋnʼn. Ìcmn lisany abu, Nyam bʼow fig ↄny. 8Kↄ ɛgŋ fɛŋ eke bʼibrm ob eke lʼerur a, Nyam bʼↄŋʼn; ɛgŋ fɛŋ eke bʼↄl ob eke lʼerur a es a, Nyam bʼↄŋ nʼɛŋn; ɛtŋ Nyam bi fig ɛgŋ fɛŋ eke bʼicmʼn lisany abu a. 9Kↄ ↄny ɛm aŋa, ɛgŋ nyam anŋ ekʼin ecʼiy bʼibrmʼn futufutu ke lʼóc lebn nʼↄŋ ow ee? 10Oglog ow bʼibrmʼn ↄcn, ke lʼóc lorŋn nʼↄŋ ow ee? 11Ɔny nana ekʼeel agŋ eŋuŋ a, bʼuwr ob amamn any ↄŋn ↄny ecʼey; ɛtŋ Nyam ekʼanŋ afr a anake kʼow uwm any ↄↄm agŋ ekʼam ibrmʼn ów amamn ab ee?
12Low fɛŋ ekʼam erurir eke agŋ ki kok ↄŋ ↄny a, ↄny yɛji, kòkr ɛbɛn kpɛŋ ↄŋn agŋ ɛjecʼa. Mois ecʼol a lele kokoba ↄb ɛsɛl e silɛl a e low yɛgm ekʼɛy ↄkm ana.»
Lisany likekli
13«Èbar lisany likekli eci! Aŋke lisany gbada lele ejagb gbada ab bʼirmn ɛgŋ, ɛtŋ agŋ nↄnↄ bʼɛcr yogŋ eci. 14Kↄ lisany eke bʼɛwl ɛgŋ sel ɛŋn ɛm a ɛw likekli afŋn es, ɛtŋ ejagb eke bʼɛwl ɛgŋ sel ɛŋn ɛm a ɛw kↄli nↄnↄ. Agŋ tɛl cɛ bʼɛcr yogŋ eci.»
Likŋ lele in ecʼey ab
15«Ɔ̀sur sos kokoba ↄb ɛsɛl ayadŋu e lís, -li bʼitŋn -lʼɛw mɛcɛb e sos -lʼow ↄny ɛm, kↄ ɛl obi ɛm a, botimbo. 16Bʼow uwr ɛl any ɛl e low kok ɛm. Kↄ kati ɛm wɛl bʼↄw kↄkↄbri, ɛtŋ kↄ librebr ɛm, wɛl bʼↄw babm ee? 17Likŋ mamn, ey amamn li bʼↄsu, ɛtŋ likŋ ŋuŋ ey eŋuŋ li bʼↄsu. 18Likŋ mamn kʼↄtum ↄsum ey eŋuŋ, ɛtŋ likŋ ŋuŋ kʼↄtum ↄsum ey amamn. 19Likŋ fɛŋ ekʼↄ́sum ey amamn a, wɛl bʼow ubrʼr es oc ↄwlʼl alm. 20Ɛbɛn eke bʼow uwr kokoba ↄb ɛsɛl ayadŋu any ɛl ecʼów kok ɛm ana.»
Ús êl lob af
21«Ow elm agŋ a fɛŋ eke bʼɛsŋʼm: “Ɛs Kↄtↄkↄ, Ɛs Kↄtↄkↄ” a, kʼow okm Nyam e gbreŋgbi usu a, kↄ agŋ a cɛ eke bʼow kok ɛm Ɛs ekʼanŋ afr e ecʼerur a. 22Jɛj ok e lɛgŋ a, agŋ nↄnↄ bʼow dadʼm ɛsɛ: “Ɛs Kↄtↄkↄ, Ɛs Kↄtↄkↄ, kↄ ow elm ŋ e nin ɛm sʼelm kokoba ↄb ɛsɛl, ŋ e nin ɛm sʼogŋm abŋ eŋuŋ, ŋ e nin ɛm si kokm sakrowa nↄnↄ ee?” 23Ɛtŋ mʼow mi dad ɛl any af mʼɛsɛ: “Ìmn yogŋ a, ↄny ów eŋuŋ kok ɛsɛl, lɛgŋ kaka mʼuwm ↄny any!”
24Na sosiɛm ɛgŋ kaka fɛŋ ekʼiri sodad amua eke mi dad, ke kok ɛsɛ elel eke lʼirir ab af a, nʼanŋ ɛsɛ ɛwru nyam eke us in ecʼêl lob af af. 25Mij an ok wus, mij ewl mij fɛŋ iy igŋ êl a, lɛf ɛlul êl a lɛc ɛm, kↄ lʼɛym aŋke wɛl usʼr lob af. 26Kↄ ɛgŋ kaka fɛŋ ekʼiri sodad amua eke mi dad, ke kokm ɛsɛ elel eke lʼirir ab af a, nʼanŋ ɛsɛ nyamb ɛgŋ nyam ekʼus in ecʼêl a mrici af af. 27Mij an ok wus, mij ewl mij fɛŋ iy igŋ êl a, lɛf ɛlul êl a ɛtŋ ow ɛy wus kikn es nimum.»
Jesu eci abusu ↄny owi
28Eke Jesu dad ów ↄm e sodad amua bake ow uwr a, agŋ a ekʼam iri in e low yɛgm a, low am iti any in ecʼelel eke nʼam yɛgmn agŋ low a sosiɛm, 29aŋke nʼanm ɛsɛ ɛl ecʼol e low yɛgm ɛsɛl ab af, kↄ nʼam yɛgm wɛl low abusu ↄny ɛm.
8Jesu ewlm kokobe ɛs nyam
1Jesu anŋ lafɛny ab af us es, ɛtŋ agŋ nↄnↄ am usʼr jam. 2Kpɛkŋ kokobe ɛs nyam ow titmʼn, ok ↄwrↄkp wus in ecʼany af ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ɛgŋ gbɛl, eke ŋ erur, ↄtu eke kʼayalʼm.» 3Jesu ɛgŋm abu es itŋn in ɛtŋ dad ninɛ: «Mʼerur, àyl!» Kpɛkŋ kokobe a ocʼr es lís ɛtŋ lʼayl. 4Ɛtŋ Jesu dadʼr ninɛ: «Ìri sɛnyn sɛnyn: kì dad low na kʼok ɛgŋ kaka. Gbɛkↄ ìm yɛgm egb waw ɛs a sos, ke wáw egb a ɛsɛ elel eke Mois ecʼol a ibrm ab af ɛsɛ daŋku ij af.» 8.4 wáw egb a eke Mois ecʼol a ibrm a:egb waw ɛs bʼɛkn kokobe ɛs sos, lʼɛ́gŋ lʼeb ekʼɛgŋ a ewl (ayl) gbuŋ ke ↄlu a ɛ́y dedeku ɛm (Ob Ap 14.2-32). Ow bʼow ij daŋku eke Jesu ↄtu eke kʼewlm kokobe ɛs ɛtŋ li bʼↄny ol yɛji ecʼɛlum.
Jesu ewlm srↄda eyŋ ekŋ yen eci anym ɛs nyam eci juma kok ɛs
5Wanci ab af eke Jesu am ɛy Kapɛrnayum a, Rom e srↄda eyŋ ekŋ yen eci anym ɛs nyam ow titmʼn ɛtŋ am ŋↄŋnʼn 6dad ɛsɛ: «Ɛgŋ gbɛl, ɛm e juma kok ɛs a bubm es ɛru es akŋ, nʼam ij gbre nↄnↄ.» 7Jesu ibrmʼn ninɛ: «Mʼím mʼewlmʼn ee?» 8Gbɛkↄ anym ɛs a dad ninɛ: «Ɛgŋ gbɛl, mʼitm eke kʼɛy ɛm e gbugŋ a. 8.8 ɛy ɛm e gbugŋ a:eke Jwif ecʼɛgŋ nyam ɛy ɛgŋ ekʼelm Jwif ecʼakŋ, ke in yɛji lʼuwm anŋ Nyam ecʼany af ij. Kↄ dàd odad ebl nyam cɛ ke kpɛkŋ ɛm e juma kok ɛs a éwl. 9Ɛm obi yɛji, mʼanŋ abusu ɛsɛl ekpekp ecʼew, ɛtŋ mʼↄny srↄda eyŋ eke mʼɛw es. Eke mi bi dad nyam mʼɛsɛ: “Ìm!”, kpɛkŋ li bʼim; ɛtŋ eke mi bi dad ɛjeci nyam mʼɛsɛ: “Òw!”, kpɛkŋ li bʼow; ɛtŋ eke mi bi dad ɛm ecʼaduigŋ a mʼɛsɛ: “Kòk low na!”, kpɛkŋ li bi kok.»
10Eke Jesu iri sodad amua a, lʼerur anym ɛs a e low ɛtŋ nʼam dad agŋ a ekʼam usʼr jam a lʼɛsɛ: «Mʼam dad ↄny nawrɛ ɛm, mʼɛŋnm ↄmn ɛs nɛnɛ kaka Israɛl eyŋ ɛm bↄbↄ yɛji. 11Kↄ mʼam dad ↄny, agŋ nↄnↄ bʼow anŋ yogŋ eke ligbn bʼanŋ igb lele yogŋ eke ligbn bʼɛru es ab ow Afr eci gbreŋgbi usu a, -lʼok es Abraham, Isak, lele Jakↄb ab ob ij usu a. 8.11 ob ij usu a:Jwifɛl bi tutr eke Afr eci gbreŋgbi usu a ecʼes gbɛgbl a eke Jesu am dad ow ecʼodad a, ɛl ecʼɛbr a sↄny coco eci.12Ɛtŋ agŋ a ekʼit eke blel ɛŋn Afr e gbreŋgbi usu a, wɛl bʼow ogŋ ok ɛl gbeŋ ncebn ab ɛm, yogŋ anake ↄŋn ikŋ lele an ɛm sasagr ab bʼow anŋ a.» 13Ɛtŋ Jesu dad anym ɛs a ninɛ: «Ìm gbugŋ, yecʼa ekʼŋ ecʼↄmn a am erur a, bʼow ɛŋn.» Ɛtŋ anym ɛs a e juma kok ɛs a ewl wanci ab af cɛ.
Jesu ewlm ↄ́lu nↄnↄ
14Ca Jesu im Piɛr ecʼakŋ a, ɛtŋ lʼɛkn Piɛr ɛy lis eke sos am ɛtu es ɛru es. 15Jesu itŋn yↄw a ecʼabu a abu ɛtŋ lɛfr ↄl a ocʼr es lís; lʼigb ɛtŋ nʼam kok Jesu e lís e low.
16Eke lɛgŋ ew es a, 8.16 Ɛ̀kn Mark 1.32 lele ow ecʼakr otar ab ab. wɛl ot agŋ nↄnↄ eke abŋ eŋuŋ am ijr gbre a is Jesu. In ecʼodad ebl ɛm cɛ lʼogŋ abŋ eŋuŋ a ɛtŋ lʼewlm ↄ́lu a fɛŋ. 17Li kok ɛbɛn yecʼɛtŋ ke kokoba ↄb ɛs Esayi ecʼodad na eke dad a íy nɛny: Lʼeb ɛy e sos dudu a ɛtŋ lʼokm ɛy sel es ɛy ecʼↄl ɛm.8.17 Esayi 53.4.
Agŋ ekʼerur e kʼus Jesu jam
18Eke Jesu bʼɛkn bieku a eke did ɛlul il ɛm a, lʼibrm eke in e jam ɛsɛl a kʼubr mij lekpl a e jam in ab. 19Ol e low yɛgm ɛs nyam ɛri ow ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ɛgŋ gbɛl, mʼow mʼusʼŋ jam usu fɛŋ eke bʼow im a.» 20Jesu dadʼr ninɛ: «Ɛkrɛ ↄny ɛl ecʼↄmu wus ɛm eke bʼɛru ɛm, ↄr yɛji ↄny ɛl e mel; kↄ ɛgŋ ecʼIy ↄnym usu nuŋ nyam ekʼↄtu ekʼɛru es eb sel.»
21Ɛgŋ ɛjeci, in e jam ɛsɛl ab ɛm e nyam dadʼr ninɛ: «Ɛgŋ gbɛl, ↄŋʼm abusu mʼím mʼoc ɛm ɛs es gbuŋ ke mʼów.» 8.21 Jwifɛl e tutr ɛm a, ow it ke kók asŋ lele esŋ ab ecʼes oc a e low sɛnyn sɛnyn. “Ɛ̀lum asŋ lele esŋ ab” e liy ab ana (Ɔkm Ok 20.21). Wɛl ↄtu eke kʼiri yɛjʼeke “mʼoc ɛm ɛs es” el odad ebl mum eke bi yɛgm eke “mi kʼanŋ mʼɛkn ɛm ɛs e lís e low toŋ ke lʼuw”.22Jesu dadʼr ninɛ: «Ùsʼm jam ke yɛ́b agŋ a ekʼuw abŋ ɛm a, ót ɛl ecʼagŋ a ekʼuw ab es.»
Jesu adar lidgbegb
23Sica Jesu ɛy mijɛtŋ nyam ɛm ɛtŋ in e jam ɛsɛl a igŋʼn ab im. 24Kpru ɛm, lidgbegb ligbɛl am ɛlu mij lekpl ab af, toŋ batŋ mra am ↄl eke kʼubur mijɛtŋ ab es; kↄ Jesu gbɛ, nʼam ɛru mɛmn. 25Jam ɛsɛl a ɛri ow titmʼn ɛtŋ am uwrʼr dadʼr ɛsɛ: «Ɛgŋ gbɛl, èb ɛy, kↄ sʼam uw!» 26Jesu dad ɛl ninɛ: «Kↄ bla ɛtŋ erŋn am ↄny ↄny ee? Ɔmn ufum ↄny es tasi!» Lʼigb, ɛtŋ lebl tuↄtuↄ ɛm, li dad lidgbegb a lele mra ab ab eke kʼirm es, ɛtŋ usu a fɛŋ irm es tiŋ. 27Agŋ a fɛŋ low iti any ɛtŋ am dad ɛsɛ: «Kↄ bwo el ɛgŋ ikŋ na eke lidgbegb lele mra ab bʼↄny in ecʼɛlum ab ee?» 8.27 Bɛ̀bmn Selu 65.8; 89.10; 107.23-32.
Jesu ewlm agŋ yony eke abŋ eŋuŋ am ijr gbre
28Eke Jesu ubr mij lekpl a e jam, Gadareni eyŋ 8.28 Ɛ̀kn Luk 8.26 ecʼakr otar a. eci wus ab af a, agŋ yony anŋ suwↄmu ecʼaraŋn ok ↄkm ɛtŋ am ow ↄbrʼr. Abŋ eŋuŋ anŋ agŋ amua ɛm, ɛtŋ -li bʼↄr abr nↄnↄ. Ow ↄŋ ɛgŋ ↄ́tum ɛcrm ebr ab af eci. 29Kpɛkŋ abŋ eŋuŋ ɛsɛl a am ↄg dad ɛsɛ: «Nyam ecʼIy, kↄ bla lowi anŋ ɛy araŋn ee? Kↄ ɛy e gbre ijr ecʼow gbuŋ ke lɛgŋ a ów ee?» 30Akpoj ɛm a, gbroko nↄnↄ anŋ ekʼam ↄl ɛl ecʼob ij es ɛc. 31Abŋ eŋuŋ a am ŋↄŋn Jesu ɛsɛ: «Ekʼerur eke kʼogŋ ɛy a, ógŋ ɛy sʼok sigbroko amua ɛm.» 32Jesu dad ɛl ninɛ: «Ìmn.» -Lʼok ↄkm wɛl ɛm -nʼim -lʼir sigbroko ab ɛm. Kpɛkŋ gbroko a fɛŋ anŋ lafɛny ab af uru es ok mij lekpl ab ɛm uw. 33Sigbroko ↄsu ɛsɛl a uru es im baŋn ↄb low a ekʼɛy a ecʼamani; -li dad abŋ eŋuŋ ɛsɛl yony a yɛji ecʼodad. 34Ow sosiɛm, baŋn a ecʼagŋ a fɛŋ ok ↄkm im am ɛkn Jesu; eke -lʼɛkan ow a, -ni ŋↄŋn ow ekʼow kʼŋgboŋ ɛl eci wus ab af.
9Jesu ewlm sos es wɛw ɛs nyam
1Jesu ɛy mijɛtŋ nyam ɛm, ɛtŋ ɛwl ubr mij lekpl a im baŋn. 9.1 Matie 4.13 ɛm a, ɛb a, Kapɛrnayum.2Agŋ oc sos es wɛw ɛs nyam ekʼanŋ faja ɛm isʼr. Eke Jesu bʼɛkn agŋ a ecʼↄmn a, li dad sos es wɛw ɛs a ninɛ: «Ɛm jim, ɛrmij kʼókʼŋ! Mʼoc ŋ e sikpl a mʼapʼŋ!» 3Ow sosiɛm, ol e low yɛgm ɛsɛl bɛb am dad ɛl obi ɛm ɛsɛ: «Ɛgŋ na am ocr in sosi Nyam! Nʼam ↄbr Nyam any!»
4Eke Jesu uw ɛl e tutr ab any a, li dad ninɛ: «Kↄ bla ɛtŋ am ↄnyn sow tutr eŋuŋ amua ee? 5Kↄ bogŋ ecʼanake ɛw fuɛfuɛ eke wɛl ki dad sos es wɛw ɛs ab ee? “Mʼoc ŋ e sikpl a mʼapʼŋ,” oglog wɛl dádʼr ɛsɛ: “Ìgb ke án es ee”? 6Gbɛkↄ mʼerur eke kʼuwr low na any: wus af aŋa, ɛgŋ ecʼIy ↄny abusu eke kʼoc sikpl ap.» Ɛtŋ sica li dad sos es wɛw ɛs a ninɛ: «Ìgb, òc ŋ e eci faja a eb ejagb im gbugŋ!»
7Ɛtŋ sos es wɛw ɛs a igb aam gbugŋ. 8Eke bieku a bʼɛkn low na a, ow am ↄny ɛl erŋn ɛtŋ -nʼam kↄklm Nyam, abusu ikŋ na eke nʼↄŋ agŋ a sosiɛm.
Jesu ɛsŋ Matie eke kʼusʼr jam
9Eke Jesu igb yogŋ aam a, in ecʼɛc ɛm a, lʼɛkn ɛgŋ nyam eke wɛl bʼɛsŋ Matie eke sig es wus labm eb usu. Li dad ow ninɛ: «Ùsʼm jam.» Ɛtŋ lʼigb lʼus ow jam.
10Sica eke Jesu am ij ob Matie ecʼakŋ a, wus labm eb ɛsɛl nↄnↄ lele sikpl ɛsɛl ɛjecʼab ow ɛŋn Jesu lele in e jam ɛsɛl ab ab ɛtŋ -lʼokr af -nʼam ij ob. 11Farisiɛl ɛkn low na ɛtŋ am dad in e jam ɛsɛl a ɛsɛ: «Kↄ bla ɛtŋ ↄny eci low yɛgm ɛs a am ij ob agŋ amua ab ee?» 9.11 Ɛ̀kn Luk 15.2 ecʼakr otar a.12Jesu iri ɛl lebl ɛtŋ dad ninɛ: «Agŋ a eke anŋ sos tuↄtuↄ ɛm a, ibram sos kok ɛs, kↄ ↄ́lu a anake ibrm sos kok ɛs a. 13Ìmn ke wéwar Nyam e sodad amua eke dad a: Mi bʼerur ɛrm mamn owi mʼakm ndey ɛm e segb waw. 9.13 Ose 6.6. Tasi ɛm a, mʼowm eke mi kʼɛsŋ agŋ eke bʼubr ɛl sosi nɛnyɛmbri nyam ɛsɛl a, kↄ mʼow eke mi kʼɛsŋ sikpl ɛsɛl.»
Ob owr lele ob sig ab ókrm af
14Ow e jam a, Jan mij ok nuŋ ɛs eci jam ɛsɛl a ow ɛŋn Jesu ɛtŋ am ibrmʼn ɛsɛ: «Kↄ bla ɛtŋ sakp nↄnↄ ɛy lele Farisiɛl ab si bʼɛnŋ nɛny ɛtŋ ŋ e jam ɛsɛl a ɛ́nŋm ee?» 15Ɛtŋ Jesu dad ɛl ninɛ: «Am tutar ekʼagŋ lawlɛl eke wɛl ɛsŋ mɛbi ecʼes gbɛgbl ɛm a ↄtu eke kʼanŋ sos es ↄw ɛm eke yↄw ɛ́c a anŋ ɛl ab ee? Njaŋ! Gbɛkↄ lɛgŋ am ow eke wɛl bʼow ↄny yↄw ɛ́c a oc es ɛl ecʼaraŋn, ke sica -nʼɛnŋ nɛny gↄŋ.
16Ɛgŋ ócm gbad owr lele gbad sig ab ↄbarm gigŋm; aŋke gbad owr a bʼↄny gbad sig a agbr ɛm, ɛtŋ gbad a ecʼɛm agbr a bʼow agb nↄnↄ. 17Ɛtŋ ɛmɛny ɛgŋ ócm mar owr okm marel sig ɛm; eke kok ɛbɛn a, mar owr a bʼow ↄny marel sig a ↄb es; 9.17 Marel:ob eke Jwifɛl bi gigŋ ndey lɛl ɛm anŋ ɛsɛ ekpr af, eke wɛl bʼok mij, mɛny mij lele mar ab ɛm. Mar a bʼanŋ marel ab ɛm úgŋ a, ow bʼↄdu ndey lɛl a. Eke ndey lɛl a ɛw lisig a, ow bʼagbr ɛm ŋuŋn fɛŋ. mar a bʼow ok es ɛtŋ marel a bʼow uŋ. Tasi ɛm a, mar owr, marel owr ɛm wɛl bʼokʼr ɛtŋ mar a lele marel ab ab bʼanŋ.»
Jesu ewlm yↄw nyam ɛtŋ igbm dedyↄwli nyam luw ɛm
18Eke Jesu am dad ɛl sodad amua a, Jwifɛl ecʼes ɛw ɛs nyam ow. Lʼok ↄwrↄkp wus Jesu ecʼany af ɛtŋ li dad ninɛ: «Ɛm jↄw uw wanci na af cɛ; gbɛkↄ òw itŋn in abu, li bʼow lʼigb.» 19Jesu lele in eci jam ɛsɛl ab ab igb usʼr jam.
20Kpɛkŋ kin yↄw nyam eke bʼub abu ke mebl a ɛ́dŋm es toŋ ow ij akpo lɛw yony. Lʼɛcr jam jam eci lʼow li titm Jesu ɛtŋ lʼitŋn ow e mob sus ɛm a ecʼɛnyɛmbri a abu, 9.20 Jwifɛl ecʼol ɛm a, yↄw ekʼam ɛkn awl ke itŋn ɛgŋ abu a, ɛgŋ a el ɛgŋ ekʼuwm anŋ ij (Ob Ap 15.25-33).21aŋke nʼam dadr in sosi lʼɛsɛ: «Blel mi kʼitŋn in e mob sus ɛm a abu cɛ, ke mʼewl ŋ̂.» 22Jesu ɛwl mɛny lɛrʼr ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ɛm jↄw, ɛrmij kʼòkʼŋ, ŋ ecʼↄmn a ewlmʼŋ!» 9.22 ŋ ecʼↄmn a ewlmʼŋ:odad na Grɛk ɛm, wɛl ↄtu ekʼitŋn ɛjecʼɛm dad ɛsɛ ŋ ecʼↄmn a sↄgʼŋ. Ɛtŋ wanci ab af cɛ yↄw a ewl.
23Sica Jesu im es ɛw ɛs a ecʼakŋ a. Eke li bʼok yogŋ a, lʼɛkn kete afl ɛsɛl eke bɛbm sos ɛgŋ es oc eci lele dedeku a ekʼam ↄg ab ab, 9.23 Sʼuw any eke ow el Jwif ekʼuw ecʼes oc aŋke ɛl ecʼol a bʼibrm eke wɛl ki sↄg kete afl ɛsɛl yony lele yↄw nyam eke bʼikŋ ↄŋn ab labm, ke -lʼow luw gbugŋ a -nʼam afl kete ke -nʼam ikŋ ↄŋn.24ɛtŋ li dad ninɛ: «Òkr ↄkm aŋa, dedyↄwli a, lʼuwm, kↄ mɛmn nʼam ɛru.» Dedeku a am kokr Jesu miyɛr. 25Eke wɛl ogŋ agŋ a ok gbeŋ a, Jesu ɛy ojli ɛm a, nʼↄny dedyↄwli a abu ɛtŋ ow igb. 26Amani a eb es wus ab af nimum.
Jesu ewlm ány eflu yony
27Sica eke Jesu igb yogŋ aam a, ány eflu yony am usʼr jam. -Nʼam ↄgr ow -lʼɛsɛ: «David e lilaw, ìkŋ ɛy sↄrŋ!»
28Eke Jesu im ɛy gbugŋ a, ány eflu a im titmʼn ɛtŋ nʼam ibrm wɛl lʼɛsɛ: «Kↄ ↄnyn ↄmn eke mʼↄtu eke mi kʼewlm ↄny ee?» -Li dad ninɛ: «Ɛɛ, Ɛgŋ gbɛl, ↄtu eke kʼewlm ɛy.» 29Ɛtŋ Jesu itŋn ɛl anyamn abu ɛtŋ dad ninɛ: «Nyam ↄ́ŋ ↄny low a ekʼam ekur ↄmn ɛm a!» 30Ɛtŋ -nʼam ɛkn es. Jesu dad ɛl lebl tuↄtuↄ ɛm ninɛ: «Kì kokr ɛgŋ kaka kʼúw any.» 31Gbɛkↄ ány eflu a im, ɛtŋ wus a nimum af -nʼam dad Jesu ecʼodad.
Jesu ewlm ɛbrm nyam
32Eke ány eflu a bʼim a, kpɛkŋ wɛl oc ɛbrm nyam ekʼabŋ ŋuŋ anŋ ɛm is Jesu. 33Sica eke Jesu ogŋ abŋ ikŋ na a, ɛbrm a am dad odad. Bieku a low iti any ɛtŋ am dad ɛsɛ: «Israɛl wus af aŋa, sʼɛknm low nɛnɛ lɛgŋ kaka.» 34Gbɛkↄ Farisiɛl a gbɛ am dad ɛsɛ: «Abŋ eŋuŋ ecʼes ɛw ɛs a anake bʼↄŋʼn abusu lʼogŋ abŋ eŋuŋ amua a.» 9.34 Ɛ̀kn Matie 12.24.
Jesu bʼↄny agŋ e sↄrŋ ikŋ
35Jesu am ɛc baŋn ɛgbɛl ɛm lele baŋn ekekey ɛm ab. Nʼam yɛgm agŋ low ɛl e Nyam nuŋ igŋ usu a, nʼam ↄb gbreŋgbi usu a ecʼAmani Mamn e kokoba ɛtŋ nʼam ewlm ↄ́lu a ɛl ecʼↄl ɛrŋ ɛrŋ fɛŋ ɛm lele ɛl e dudu fɛŋ ab. 36Agŋ dedeku a eke nʼam ɛkn a e low ↄnyʼn sↄrŋ afŋn in es, aŋke agŋ amua sos kikn es, sos ↄw es ɛsɛ mɛcɛb ekʼↄnym ↄsu ɛs af. 37Ɛtŋ Jesu dad in e jam ɛsɛl a ninɛ: «Egb ub a ufu es nↄnↄ, kↄ juma kok ɛsɛl ɛnym. 38Ìbrmn egb ↄgm ɛs a ke lʼɛ́rm juma kok ɛsɛl nↄnↄ im in ecʼegb ub ab ɛm.»
10Jesu sↄsum ɛrm ɛsɛl lɛw yony ot
1Jesu ɛsŋ in e jam ɛsɛl lɛw yony a ɛtŋ nʼↄŋ wɛl abusu eke wɛl kʼogŋ abŋ eŋuŋ, ewlm ↄ́lu lele ɛl eci ↄl ɛrŋ ɛrŋ fɛŋ ɛm lele ɛl eci dudu fɛŋ ab. 2Kin ɛrm ɛsɛl lɛw yony a ecʼen: krɛkrɛ ɛm a, Simↄ eke wɛl igŋ nin af Piɛr, 10.2 Piɛr:Ow e nyandrɛ el lebn. Ɛ̀kn Matie 16.16-18; Jan 1.42. lele lisijim Andre ab; Jak lele lisijim Jan ab, agŋ a yony mum Sebede ecʼey; 3Filip, Bartelemi, Toma lele Matie ekʼel wus labm eb ɛs; Tade 10.3 Tade:In e nin yony ɛm ana. In e nin krɛkrɛ a el Judas. Luk 6.16. lele Alfe jim Jak ab; 4Simↄ ɛb dogŋn ɛs lele Judas Iskariↄt ekʼↄl Jesu ij ab ab.
Jesu ɛrm in e jam ɛsɛl lɛw yony a
5Sica Jesu ɛrm agŋ lɛw yony amua ɛtŋ am ijl ɛl nɛny dad ɛsɛ: «Kʼìmn agŋ ekʼelm Jwifɛl a eci wus af, ɛtŋ ɛmɛny kʼɛ̀yr Samari eci baŋn fɛŋ ɛm yɛji. 6Kↄ ìmn Israɛl ecʼagŋ ekʼanŋ ɛsɛ mɛcɛb ekʼirm af ogŋ. 7Ejagb us ɛm a, ↄbr Amani a dadr ɛsrɛ: “Afr eci es ɛw a ow titm!” 8Èwlmn ↄ́lu, ìgbmn agŋ luw ɛm, èwlmn kokobe ɛsɛl ayl, ògŋn abŋ eŋuŋ. Ɔfr ɛm ɛŋan, ɛl yɛji ↄŋn ɛl ↄfr ɛm. 9Kʼòcr sika, os, deŋ kaka fɛŋ kʼánŋ ↄny ekpr ɛm. 10Kʼòcr usu im ecʼekpr, kʼòcr kotu yony, cↄkrukpↄ lele kpama ab. Tasi ɛm a, ob kok ɛs it ob ij ↄŋ. 10.10 Bɛ̀bmn 1 Korɛnt 9.14; 1 Timote 5.18.
11Eke okr ɛb nyam ɛm, ìbrmn ɛŋan ɛgŋ ekʼerur eke kʼeb ↄny a, ke ánŋn ɛgŋ ikŋ na ogŋ toŋ ke ókr ↄkm yogŋ. 12Eke bʼokr akŋ nyam, ɛ̀sŋnin ɛl ɛsrɛ: “Ɛrm es ɛy ánŋ ↄny ab.” 10.12 Ɛrm es ɛy ánŋ ↄny ab:Jwifɛl ecʼɛsŋn ana.13Eke akŋ a ecʼagŋ a eb ↄny a, ↄny ecʼɛrm es ɛy a bʼow anŋ ɛl ab; kↄ eke -lʼebm ↄny a, ke ↄny ecʼɛrm es ɛy a ɛ́wl ow ↄny ab. 14Ekʼakŋ nyam oglog ɛb nyam ɛm wɛl ɛgŋm ebm ↄny oglog irim ↄny ecʼodad a, òkr ↄkm yogŋ ke cícr ↄny ecʼakr sɛc a okr ɛl es. 10.14 Akr sɛc eci es cic:Ow el ɛgŋ ab ecʼijarm. Jwifɛl bʼɛkn Nyam any uwm ɛsɛl eci sɛc a ɛsɛ sikpl ob iy af; ow sosiɛm -li bi cic akr sɛc -lʼok es gbuŋ ke -lʼɛy ɛl eci Israɛl wus ab af yecʼɛtŋ kʼow kʼélm sikpl eci wus. Low ikŋ na bi yɛgm eke Jwifɛl e sɛb a eke bʼigŋ Amani a ɛlu es a, wɛl bʼoc ɛl ɛsɛ sikpl ecʼɛb af, ɛsɛ sɛb ekʼelm Jwifɛl ecʼaf. Ɛ̀kn Ob Kok 13.51; 18.6.15Low nawrɛ mʼam dad ↄny: jɛj ok e lɛgŋ a, Sodↄm lele Gomↄr ab 10.15 Sodↄm lele Gomↄr ab:Ɛ̀kn Nuŋ Ɔb 18.19. e low ŋuŋ e wɛl ki kok a bʼow ↄdŋ tɛl akm ɛb na ecʼagŋ ecʼa.»
Efi eci gbre ijr owi
Mark 13.9-13; Luk 12.2-7; Luk 21.5-19
16«Kin mʼam mʼɛrm ↄny ɛsɛ mɛcɛb af sibotimbo ecʼaraŋn. Ɛ̀war ɛsɛ morŋn af, ke ánŋn frↄrↄ ɛsɛ kel af. 17Ɔ̀sur sos kↄ agŋ bʼow ot im ↄny jɛj ok ecʼany af ɛtŋ -li bʼow -lʼↄr ↄny say ɛm Nyam nuŋ igŋ susu. 18Ɛm sosiɛm, wɛl bʼow ot im ↄny es ɛw ɛsɛl lele ɛ́b ebu ab ecʼany af, yecʼɛtŋ ke ɛl lele Nyam any uwm ɛsɛl ab ecʼany af íjr daŋku. 19Lɛgŋ eke wɛl bʼow ot im ↄny jɛj ok ecʼany af a, odad yecʼa eke ki dadr a, lele elel eke ki dadr ab ab ecʼɛrmij kʼók ↄny; wanci ab af cɛ Nyam bʼow dad ↄny sodad a eke ki dadr a. 20Sodad a kʼow anm ↄny ɛm owm, kↄ ↄny Ɛs Nyam ecʼAbŋ a bʼow dad odad ↄŋ ↄny.
21Agŋ lisijimɛl bʼow ot ɛl lisijimɛl lokm ow ibi eci; ey ɛsɛl yɛji bʼow kok ɛbɛn ɛl ecʼey e lís, ey yɛji bʼow ↄbr ɛl ɛsɛl any, ↄŋ wɛl ibi ɛl. 22Ɛm sosiɛm agŋ a fɛŋ bʼow ifn ↄny; gbɛkↄ ɛgŋ eke bʼow inym es kikri toŋ ow e nuŋ ɛdŋ ɛm a, bʼow ɛŋn sel. 23Eke wɛl am ijr ↄny gbre ɛb nyam ɛm a, òkr ↄkm imn ɛb ɛjecʼɛm. Low nawrɛ mʼam dad ↄny: kʼow ɛcmn Israɛl ecʼɛb a fɛŋ ɛm uwrm ɛtŋ ɛgŋ ecʼIy bʼow ow.
24Low wewr ɛs kaka ágbm akam in e low yɛgm ɛs; ɛtŋ juma kok ɛs kaka ágbm akam in ecʼes ɛw. 25Ow it eke low wewr ɛs kʼanŋ ɛsɛ in e low yɛgm ɛs ab af, ke juma kok ɛs yɛji ánŋ ɛsɛ in ecʼes ɛw ɛs ab af. Eke wɛl ɛsŋ akŋ ɛs a Bɛlsebul, ke sakp abi wɛl kʼow wɛwrm akŋ a ecʼagŋ ab ee?
26Ow sosiɛm kʼùrur agŋ amua. Kↄ low fɛŋ eke lↄl es a bʼow ɛy ↄkm; ɛtŋ low fɛŋ ekʼel asre ɛm ecʼa, wɛl bʼow uw any. 27Low yecʼeke mi dad ↄny saw ɛm a, dàdr agŋ fɛŋ ecʼany af; ke ow eke irir asre ut ɛm a, úyur êl luw af ɛlul lebl agŋ iri. 10.27 úyur êl luw af ɛlul lebl agŋ iri:Jwifɛl e mel eke bʼus a, af pɛtɛ; yogŋ anake -li bʼuyu -lʼↄb ɛb ɛm ecʼamani a.28Kʼùrur agŋ a eke bʼibi sos megl ke ↄ́tum ibim ɛgŋ e liy a; kↄ ùrur Nyam ekʼↄny abusu ekʼibi sos megl lele liy ab gbre ij usu a. 10.28 Bɛ̀bmn Jak 4.12.29Kↄ wɛl ↄ́lm yay yony ijm lɛl nyam ee? Ɛbɛn yɛji, yony ab ɛm e nyam ɛ́ym wus ekʼow elm Nyam ecʼerur. 30Ɔny ecʼa, ↄny e sin nuŋ bↄbↄ yɛji Nyam awl uw any. 31Kʼùrur erŋn: ↄny, iil an nↄnↄ akmn siyay nↄnↄ!»
Jesu Krist ecʼɛgbr lel ɛgŋ eb ab e low
32«Eke ɛgŋ nyam bi dad dedeku fɛŋ ecʼany af ekʼin el ɛm eci, ɛm yɛji, ɛm Ɛs ekʼanŋ afr ecʼany af, mʼow mi dad mʼɛsɛ: “Lʼel ɛm eci.” 33Gbɛkↄ ekʼɛgŋ nyam bi dad dedeku fɛŋ ecʼany af ekʼin uwm im any, 10.33 Bɛ̀bmn 2 Timote 2.12. ɛbɛn ɛm yɛji, ɛm Ɛs ekʼanŋ afr ecʼany af a mʼow mi dad mʼɛsɛ: “Mʼuwmʼn any.” »
Jesu sosiɛm ecʼɛm bubr owi
34«Kʼↄ̀nyn ↄmn eke mʼis ɛrm es ɛy wus af aŋa. Mʼowm eke mi kʼis ɛrm es ɛy, kↄ ar owi. 35Tasi ɛm a, mʼow eke mi kʼↄbar ɛgŋ lele ɛs ab nuŋ, yↄwli lele lis ab, yↄw eke wɛl ɛbi ow lele ɛc lis ab. 36Ifanin bʼow anŋ akŋ nyam coco ecʼagŋ ecʼaraŋn.10.36 Mise 7.6.37Ɛgŋ yecʼeke bʼerur ɛs oglog lis akmʼm a, itm eke kʼel ɛm e jam us ɛs; ɛgŋ yecʼeke bʼerur jim oglog jↄw akmʼm a, in yɛji itm eke kʼel ɛm e jam us ɛs. 38Ɛgŋ ekʼabum in obi ecʼolikŋ usm im jam a, itm eke kʼel ɛm e jam us ɛs. 10.38 ábu ŋ obi ecʼolikŋ:Rom eyŋ bʼat eke agŋ a eke wɛl ↄb low luw ecʼa, kʼabu ɛl obi ecʼolikŋ a toŋ im ok ibi usu. Usu a ecʼim ɛm a, agŋ bʼiwr did ɛlul ɛgŋ ab ɛm ke -nʼam kokr ow miyɛr. Nyandrɛ odad na am yɛgm ekʼɛgŋ ki bɛbm sos gbre ij eci, miyɛr kokr eci lele luw ecʼab. Ɛ̀kn Jan 19.17.39Ɛtŋ ɛmɛny ɛgŋ eke bʼow ↄsu in e sel a, li bʼow lʼirmn; kↄ ɛgŋ eke bʼow irmn in e sel a ɛm sosiɛm a, li bʼow nʼɛŋn.»
Ɛgŋ ecʼeb owi
40«Ɛgŋ ekʼeb ↄny a, ebʼm; ɛtŋ ɛgŋ ekʼebʼm a, eb Nyam ekʼɛrmʼm a. 41Ɛgŋ ekʼeb kokoba ↄb ɛs, Nyam e kokoba ↄb ɛs ekʼow el a sosiɛm a, bʼow ɛŋn ob ap ekʼel Nyam e kokoba ↄb ɛsɛl ecʼa. Ɛtŋ ɛgŋ ekʼeb low nɛnyɛmbri nyam ɛs, low nɛnyɛmbri nyam ɛs ekʼɛgŋ na el Nyam ecʼany af a sosiɛm a, li bʼow nʼɛŋn ob ap a ekʼel low nɛnyɛmbri nyam ɛsɛl ecʼa. 42Low nawrɛ mʼam dad ↄny: ɛgŋ yecʼeke bʼow aw mij dra kpↄk nyam cɛ ↄŋ ɛm e jam ɛsɛl ey amua ɛm e nyam, ɛm e jam us ɛs eke iy a el a sosiɛm a, ɛgŋ ikŋ na bʼow ɛŋn in ecʼob ap.»
111Eke sica Jesu dad ów ↄm e sodad amua ok in jam ɛsɛl lɛw yony a bake ow uwr a, lʼigb yogŋ, nʼim eke li ki yɛgm agŋ low ke li dád Nyam ecʼodad wus ab af e sɛb ab ɛm.
Jan mij ok nuŋ ɛs lele Jesu ab
2Jan mij ok nuŋ ɛs ekʼanŋ sobel ɛm a, iri wɛl dad Krist ecʼów eke am kok. Lʼɛrm in e jam ɛsɛl ab ɛm e bɛb Jesu ogŋ 3eke -li kʼibrm ow -lʼɛsɛ: «Kↄ ŋ, Mesi a eke in kʼow ab ana, oglog ɛgŋ ɛjeci ɛl kʼeku ee?» 4Jesu dad ɛl ninɛ: «Ìmn dadr Jan low yecʼa ekʼam irir ke am ɛkan a: 5ány eflu am ɛkn es, akr kpɛcɛ ɛsɛl am an es, kokobe ɛsɛl yɛji am ewl, ↄru ablu yɛji am iri ów, agŋ ekʼuw a yɛji am igb ɛtŋ wɛl am ↄb Amani Mamn a e kokoba ok ↄgbↄru. 11.5 Bɛ̀bmn Esayi 35.5-6; 61.1.6Ehe él ɛgŋ a eke kʼow irmnm in ecʼↄmn eke nʼↄny ɛm ɛm a eci.» 11.6 in ecʼↄmn eke nʼↄny ɛm ɛm a eci:odad na Grɛk ɛm a, wɛl ↄtu ekʼitŋn ɛjecʼɛm dad ɛsɛ in ecʼↄmn eke nʼↄny ɛm sosiɛm a eci.
7Kpɛkŋ eke Jan eci jam ɛsɛl a im a, Jesu oc Jan e lís e low am ibrm dedeku a ɛsɛ: «Kↄ loj yogŋ bla imn eke kʼɛkan ee? Kↄ ɛgŋ ekʼanŋ ɛsɛ anany eke lɛf am ↄny mumu af ee? Njaŋ! 8Ca eke ow elm ɛbɛn a, ke bla im ɛkan ee? Ɛgŋ eke sus mob sɛnyn ee? Njaŋ, agŋ eke bi sus mob sɛnyn sɛnyn a, ɛ́b ebu e gbugŋ -li bʼanŋ. 9Ɛtŋ ca bla tasi im ɛkan ee? Kↄ kokoba ↄb ɛs nyam ee? Ɛɛ, mʼam dad ↄny ekʼɛgŋ a ekʼɛkan a agb akm kokoba ↄb ɛs; 10aŋke Nyam Lɛl ɛm a, Nyam dad Jan e lís e low ninɛ: Kin, mʼam ↄŋ ɛm ecʼɛrm ɛs ikŋʼŋ anym kók ŋ ecʼejagb a.11.10 Malaki 3.1.11Low nawrɛ mʼam dad ↄny: agŋ a eke wɛl ew ab ɛm a, ɛgŋ kaka anm agbm akam Jan mij ok nuŋ ɛs; gbɛkↄ Afr e gbreŋgbi usu a ecʼagŋ a ekʼanŋ a e likekli a agb akm Jan. 12Lɛgŋ a ɛtŋ eke Jan am ↄb Amani a toŋ ke kʼit yɛfɛnyna a, Afr e gbreŋgbi usu a e low am ɛy lɛc, 11.12 Afr e gbreŋgbi usu a e low am ɛy lɛcodad na Grɛk ɛm a, wɛl ↄtu ekʼitŋn ɛjecʼɛm dad ɛsɛ Afr e gbreŋgbi usu a am ɛkn gbre. ɛtŋ ów gaŋgaŋ ɛsɛl a am ↄl ekʼoc lɛc ɛm. 13Toŋ kʼigŋ Jan e lɛgŋ ɛm a, kokoba ↄb ɛsɛl a fɛŋ lele Mois ecʼol ab ab ↄb gbreŋgbi usu a ecʼamani. 14Ɛtŋ ekʼerurir ekʼubrʼm nawrɛ, ke Jan anake el Eli a eke kʼɛwl ow a. 11.14 Jwifɛl am eku kokoba ↄb ɛs nyam ɛsɛ Eli af eke kʼow gbuŋ ke Mesi a ów (Luk 1.17). Eke Jan kok ow e low a, ów fɛŋ iy nɛny eke Jesu el Mesi a. Malaki 3.23; Matie 17.11-12.15Ekʼↄnyn ↄru eke kʼirir, kʼírir sɛnyn sɛnyn.
16Kↄ bwo ecʼɛgŋ mʼↄtu eke mi kʼoc mi bɛbmn yɛfɛnyna ecʼagŋ ab ab ee? -Lʼot etuey ekʼanŋ an ↄl usu es, ke bɛb am dad ɛjeci lebl gege ɛm ɛsɛ: 17“Sʼafl kete ɛj ub eci sʼok ↄny, ɛtŋ ɛgŋmn eke kʼubr ɛj! Sʼɛgŋ sↄrŋ ɛj sʼok ↄny ɛtŋ ɛgŋmn okmn sabu ɛrmni ikŋmn ↄŋn!” 18Kin, Jan ekʼow a, li bʼɛnŋ nɛny, lʼɛ́gŋm mar, ɛtŋ agŋ bi dad ekʼowʼn ↄny abŋ ŋuŋ. 19Sica ɛgŋ ecʼIy ekʼow a, li bʼij ob, li bʼɛgŋ mar, ɛtŋ agŋ bi dad ekʼɛgŋ ikŋ na in el ob iju, mar ɛgŋu, wus labm eb ɛsɛl lele sikpl ɛsɛl ab e lawl. Gbɛkↄ Nyam eci sɛwr a bʼulm es in ecʼów a ecʼↄkm ok ɛm.»
Sɛb ekʼerurm eke kʼub Jesu nawrɛ
20Ɛmɛny Jesu am ɛnym sɛb a eke wɛl ɛm li kok in e sakrowa ɛgbɛl nↄnↄ a abr, aŋke ɛb eyŋ a itŋnm ɛrm ɛm. Li dad ninɛ: 21«Korasin ecʼagŋ, gbre él ↄny eci! Bɛtsayida ecʼagŋ, gbre él ↄny eci! Aŋke sakrowa a eke wɛl kok ↄny ogŋ a, blel ow el Tir lele Sidↄn ab wɛl kok ana, ke blel -lʼɛw sↄrŋ e sos, -li kpakp milakŋ, -lʼok fandi, ɛrm ɛm itŋn eci. 11.21 Tir lele Sidↄn ab ab Fenisi ecʼɛb yony eke wɛl uw any low ŋuŋ kok owi ɛm. Esayi 23.1-18; Ezekiɛl 26; Joɛl 4.4-8; Amↄs 1.9-10. fandi: ɛ̀kn Jeremi 6.26; Jonas 3.5-8.22Na sosiɛm mʼam dad ↄny jɛj ok e lɛgŋ a, Tir lele Sidↄn ab e low ŋuŋ eke Nyam ki kok a bʼow ↄdŋ akm ↄny ecʼa. 23Ɛtŋ ŋ Kapɛrnayum, am tutr eke any ij ɛm bʼow agb toŋ bake ím titm afr ee? Njaŋ, bʼow is es toŋ bake igŋ ↄŋnes baŋn;11.23 ↄŋnes baŋn:Esayi 14.13-15. Jesu am oc Kapɛrnayum bɛbmn Babilↄn ab; Babilↄn el ɛb eke sikpl fɛŋ e kok owi iy ɛm gbↄŋ. Ɛ̀kn Es Ɛkn 17.5. aŋke sakrowa a eke wɛl kok ŋ ogŋ a, blel Sodↄm11.23 Sodↄm:ɛ̀kn Nuŋ Ɔb 19.24-28. ana, ke ɛb ikŋ na ánŋ yɛfɛnyna yɛji. 24Na sosiɛm mʼam dadʼŋ, jɛj ok e lɛgŋ a, Sodↄm e low ŋuŋ eke wɛl ki kok a bʼow ↄdŋ tɛl akm ŋ ecʼa.»
Òwr ɛm ogŋ ebr ɛrm es ɛy
25Lɛgŋ ab ɛm a, Jesu dad ninɛ: «Ɛm Ɛs, ŋ ekʼel afr lele wus ab ecʼƐs Kↄtↄkↄ a, mʼam ɛluʼŋ bia, ów a ekʼot lↄl es, ɛsɛwru lele nuŋ ɛm ↄny ɛsɛl ab ecʼany af, ke yɛgm etuey uw any a eci. 26Ɛɛ! Ɛm Ɛs erur eke ow kʼel ɛbɛn.
27Ɛm Ɛs ocr in sosi nimum ɛlulʼm abu ɛm. Ɛgŋ kaka uwm Iy ab any eke ow elm Ɛs sↄny coco cɛ, ɛtŋ ɛgŋ kaka uwm Ɛs any eke ow elm Iy a sↄny coco lele agŋ a eke Iy a erur eke kʼɛlu ↄkm yɛgm ab ab.
28Ɔny fɛŋ ekʼɛrɛkp am leg leg ↄny a òwr ɛm ogŋ, mʼow mʼↄŋ ↄny ɛrm es ɛy. 29Ɛ̀gŋn ɛm e low ɛbr, ke yɛ́br mi yɛgm ↄny low aŋke mʼel ɛrm frↄrↄ, ɛrm nini ɛs; ow ɛm bʼow ɛŋan ↄny obi ecʼɛrm es ɛy. 30Ɛm e low a eke mʼow mʼↄŋ ↄny a ecʼↄsu a, ɛw fuɛfuɛ, ɛtŋ ɛrɛkp eke mʼow mʼↄŋ ↄny a ɛwm leg leg.»
12Ɛgŋ ecʼIy el nɛnɛgŋ ecʼes ɛw ɛs
1Eke sɛgŋ bɛb ɛc a, nɛnɛgŋ nyam, Jesu lele in e jam ɛsɛl ab ab am ɛcr segb ↄgm eci. Jam ɛsɛl a namn am ↄny ɛtŋ am bubm egbey a ij. 2Eke Farisiɛl bʼɛkn a, -li dad Jesu ninɛ: «Ìs any ɛkn, ŋ e jam ɛsɛl a am kok low eke ɛy ecʼol a ↄↄm abusu eke wɛl ki kok nɛnɛgŋ e lɛgŋ!» 12.2 Ekʼusu im ɛsɛl am ɛcr ↄgm nyam eci ɛtŋ namn am ↄny ɛl a, ol ↄŋ abusu eke -li kʼub egbey -lʼij (Ol Ɔkn 23.25-26). Kↄ nɛnɛgŋ e lɛgŋ gbɛ Jwifɛl eci low yɛgm ɛsɛl a ɛdŋn eke wɛl ki kok. Eke batŋ ub kↄkↄtu nyam, ke egb ub e juma anake am kok a, ɛtŋ juma kaka fɛŋ wɛl ɛdŋn ow e kok nɛnɛgŋ e lɛgŋ (Ɔkm Ok 34.21).3Jesu dad ɛl ninɛ: «Awlmn low a eke ɛb ebu David in obi in obi lele in ecʼagŋ ab ab kok lɛgŋ nyam eke namn am ↄny ɛl ab ee? 4Lʼɛy Nyamel ɛm, ɛtŋ in ecʼagŋ ab ab -lʼij egb waw e futufutu a; ke -nʼↄnym ow ecʼij ecʼabusu kaka. Ɛy ecʼol a ↄŋ abusu eke egb waw ɛsɛl sↄny coco kʼij. 12.4 Ɛ̀kn 1 Samiɛl 21.2-7; Ob Ap 24.5-9.5Ɛtŋ ɛmɛny awlmn Mois ecʼol ab ɛm eke nɛnɛgŋ e lɛgŋ, egb waw ɛsɛl ekʼↄny juma Nyamel gbɛl ab ɛm a, ↄ́sum nɛnɛgŋ ecʼol a, ke ow élm ɛl ecʼów ↄbr ab ee? 12.5 Ɛ̀kn Awl 28.9-10.6Kↄ mʼam dad ↄny ekʼaŋa low nyam anŋ ekʼↄny any akm Nyamel gbɛl a! 7Blel uwr Nyam Lɛl a e sodad amua ekʼam dad ɛsɛ: mi bʼerur ɛrm mamn owi mʼakm ndey ɛm e segb waw e nyandrɛ any tasi ana, 12.7 Ose 6.6. ke agŋ amua ekʼɛknm low a, blel ↄbmn ɛl low. 8Tasi ɛm a, ɛgŋ ecʼIy anake el nɛnɛgŋ ecʼes ɛw ɛs a.»
Jesu ewlm ɛgŋ ekʼabu wɛw es nɛnɛgŋ e lɛgŋ
9Eke Jesu ŋgboŋ yogŋ im ɛy ɛl eci Nyam nuŋ igŋ usu a, 10ɛgŋ nyam ekʼabu wɛw es anŋ yogŋ. Agŋ a ekʼanŋ yogŋ a erur eke kʼok Jesu ów af; ow sosiɛm -lʼibrm ow ninɛ: «Kↄ ɛy ecʼol a ↄŋ abusu eke wɛl kʼewlm ɛgŋ nɛnɛgŋ e lɛgŋ ee?» 12.10 Jwifɛl ecʼol a eke ok Mois ecʼab ɛm a ↄŋ abusu eke nɛnɛgŋ e lɛgŋ wɛl kʼɛlum ɛgŋ cɛ eke luw am ibi a abu.11Jesu dad ɛl ninɛ: «Ekʼↄny ɛm ecʼɛgŋ nyam ↄny licɛb nyam coco ɛtŋ licɛb a ɛy nↄmu croŋ ɛm nɛnɛgŋ e lɛgŋ a, li kʼow nʼiim nʼↄnym lʼocm ow es ee? 12Ɛgŋ il an akm licɛb! Ow sosiɛm ɛy ecʼol a ↄŋ abusu eke wɛl ki kok low mamn ↄŋ ɛgŋ nɛnɛgŋ e lɛgŋ.» 13Jesu dad ɛgŋ a ninɛ: «Ɛ̀gŋm abu es.» Lʼɛgŋm abu a es ɛtŋ ow ɛwl akpl ɛsɛ yecʼab af. 14Ow ↄŋ Farisiɛl a ok ↄkm Nyam nuŋ igŋ usu a, -nʼim -nʼam as luku -lʼↄl elel eke -li kʼↄnyn Jesu bake -lʼibi ow.
Nyam e libↄwi eke sↄsum oc
15Eke Jesu iri in e luw ecʼamani a, nʼŋgboŋ yogŋ ɛtŋ agŋ nↄnↄ am usʼr jam. Nʼam ewlm ↄ́lu a fɛŋ, 16ɛtŋ nʼam ijl wɛl nɛny lʼɛwar eke wɛl kʼulamʼn es. 17Li kok ɛbɛn yecʼɛtŋ ke kokoba ↄb ɛs Esayi eci sodad amua eke dad a íy nɛny:
18Nyam dad ninɛ: «Kin ɛm e libↄwi eke mi sↄsum mʼoc
ke mʼↄny in ecʼerur
ɛtŋ mʼoc ɛm eci sos ɛm iŋn mʼɛluʼl ɛm.
Mʼow mʼɛluʼl ɛm ecʼAbŋ ab ɛm
ɛtŋ li bʼow lʼɛwar ɛbr ɛbr a fɛŋ ɛm e low nɛnyɛmbri nyam a.
19Li kʼow lʼatarm ów es ɛgŋ kaka fɛŋ ab
ɛtŋ li kʼow lʼɛlum lebl,
wɛl kʼow irimʼn lebl ɛbɛrŋ ɛm.
20Anany ekʼibn es a, li kʼow nʼↄnym lʼubm es.
Kɛniɛ ekʼin ecʼal a am irm es a,
li kʼow nʼↄnym lʼirmnm es.
Li bʼow li kok ɛbɛn toŋ ke low nɛnyɛmbri
nyam éb es usu a fɛŋ;
21Ɛtŋ wus na e ɛbr ɛbr a fɛŋ bʼow oc ɛl ecʼↄmn a ɛluʼl ɛm.» 12.21 Esayi 42.1-4, Sɛptant ɛm ecʼodad eke wɛl oc.
Jesu in ↄny agn ecʼabŋ
22Sica ɛmɛny wɛl oc any eflu nyam eke el ɛbrm yɛji, abŋ eŋuŋ ekʼanŋʼn ɛm a sosiɛm is Jesu. Jesu ewlm ɛgŋ a; ow ↄŋ nʼam dad ów ɛtŋ nʼam ɛkn es yɛji. 23Agŋ a fɛŋ low iti any ɛtŋ am dad ɛsɛ: «Kↄ sↄŋ Jesu na David eci lilaw li kʼel ee?» 24Eke Farisiɛl iri odad na a, -li dad ninɛ: «Ɛgŋ na am ogŋ abŋ eŋuŋ aŋke ɛl ecʼes ɛw ɛs Bɛlsebul anake am ↄŋʼn abusu a.»
25Jesu uw ɛl e sow tutr ab any ɛtŋ dad ɛl ninɛ: «Es ɛw fɛŋ eke in ecʼagŋ a ubr ɛm a bʼuŋ. Ɛb fɛŋ, oglog akŋ fɛŋ ekʼin ecʼagŋ a ubr ɛm a, bʼuŋ. 26Eke sica Satan am ogŋ abŋ ekʼel Satan eci, ke in sosi nʼam ogŋn ar a; kↄ in ecʼes ɛw a ↄtu eke kʼanŋ ee? 27Am ubr eke mʼam ogŋ abŋ eŋuŋ Bɛlsebul ecʼabusu ɛm; ɛtŋ ↄny agŋiyɛl ecʼa eke bʼogŋ a, kↄ bwo bʼↄŋ ɛl abusu ee? Ɛl obi ɛl obi -nʼam yɛgm eke ↄnymn low ij! 28Tasi ɛm a, Nyam ecʼAbŋ ɛm anake mʼam ogŋ abŋ eŋuŋ a; ow am yɛgm eke Nyam ecʼes ɛw a ow ↄny ecʼaraŋn ŋ̂. 12.28 Jesu fifn Satan ecʼes ɛw ab es. Ɛ̀kn Luk 10.18.29Eke wɛl erur eke kʼim ɛy lɛc ɛs nyam ecʼakŋ iyʼr mil a, ow it ke wɛl íkŋ anym ↄny awŋʼn gbuŋ ke wɛl ↄ́tu ɛy in ecʼakŋ ot in eci mob a fɛŋ.
30Ɛgŋ ekʼanm ɛm ab a, el ɛm ecʼifnu, ɛtŋ ɛgŋ eke ɛ́luam im abu sʼasm Nyam ecʼey luku a, am ↄmun ɛl es. 31Na sosiɛm a, mʼam dad ↄny: wɛl ↄtu eke kʼoc agŋ e sikpl owi lele wɛwr owi eke dad ab ab a ap ɛl; 12.31 Wɛwr owi eke dad a:odad na Grɛk ɛm a, wɛl ↄtu eke kʼitŋn ɛjecʼɛm dad ɛsɛ wɛwr owi eke wɛl dad ok Nyam af. gbɛkↄ ɛgŋ eke dad odad ŋuŋ ok Abŋ Lala af a, Nyam kʼow ocm apmʼn. 32Ɛgŋ fɛŋ eke dad odad ŋuŋ ok ɛgŋ ecʼIy af a, Nyam bʼow oc apʼr; kↄ ɛgŋ yecʼeke dad odad ŋuŋ ok Abŋ Lala af a, ke ow él yɛfɛnyna, ke ow él efi, Nyam kʼow ocm apmʼn.»
Likŋ lele in ecʼey ab
33«Kòkr likŋ akpl, in ecʼey a yɛji bʼow akpl; kòkr likŋ él likŋ ŋuŋ, in ecʼey a yɛji kʼow akplm, aŋke wɛl bʼuw likŋ fɛŋ any in ecʼey ↄsu ab ɛm. 34Ɔny morŋn, ayaf ↄtur eke ki dadr ów amamn, ↄny ekʼeel agŋ eŋuŋ ab ee? Low yecʼa ekʼiy ɛrm ɛm gbↄŋ a anake nɛny bi dad ɛlu ↄkm a. 35Ɛgŋ mamn, in ɛm ecʼów amamn eke bʼanŋ a anake li bʼoc lʼɛlu ↄkm a; ɛtŋ ɛgŋ ŋuŋ, in ɛm ecʼów eŋuŋ eke bʼanŋ a anake li bʼoc lʼɛlu ↄkm a. 36Mʼam dad ↄny eke jɛj ok e lɛgŋ a, sodad eke agŋ dad ɛsɛ odad ↄfr ↄfr af a, -li bʼow -lʼawl; 37aŋke ŋ ecʼodad ebl ɛm wɛl bʼow jɛj ŋ e low ok ɛgŋʼŋ low oglog ↄbʼŋ low.»
Farisiɛl am ibrm eke Jesu ki kok mɛny ɛwr nyam
38Ɛtŋ ol e low yɛgm ɛsɛl bɛb lele Farisiɛl bɛb ab am dad Jesu ɛsɛ: «Low yɛgm agŋ ɛs, sʼam erur eke kʼɛlu mɛny ɛwr nyam ↄkm yɛgm ɛy.» 39Jesu dad ɛl ninɛ: «Yɛfɛnyna ecʼagŋ eŋuŋ amua ekʼijm nɛny nyam Nyam ecʼany af a, am ibrm mɛny ɛwr, 12.39 Ɛ̀kn 1 Korɛnt 1.22. kↄ wɛl kʼow kokm mɛny ɛwr kaka ↄↄm ɛl ekʼow elm kokoba ↄb ɛs Jonas ecʼa cɛ. 40Tasi ɛm a ɛsɛ elel eke Jonas anŋ ↄcn gbɛl a lokm ij sɛgŋ nyahan ncok lele lɛgŋ owr ab a, ɛbɛn nyam coco ɛgŋ ecʼIy yɛji bʼow anŋ wus ɛm ij sɛgŋ nyahan ncok lele lɛgŋ owr ab. 41Jɛj ok e lɛgŋ a, Ninif eyŋ bʼow igb yɛfɛnyna ecʼagŋ ecʼany af, ɛtŋ bʼow ↄb ɛl low, aŋke ɛl, eke -lʼirir Jonas eci Nyam odad a, -lʼitŋn ɛrm ɛm. Ɛtŋ kin ɛgŋ anŋ ekʼagb akm Jonas! 42Jɛj ok e lɛgŋ a, Seba ecʼes ɛw lis a bʼow igb inym es yɛfɛnyna ecʼagŋ a ecʼany af, ɛtŋ bʼow ↄb ɛl low, aŋke nʼanŋ usu kpekpe lʼow yecʼɛtŋ ke lʼíri eke li kʼiri Salomↄ eci sɛwr e sodad a. 12.42 Ɛ̀kn 1 Ɛ́b Ebu 10.1-10. Ɛtŋ kin, ɛgŋ anŋ ekʼagb akm Salomↄ!»
Abŋ ŋuŋ ekʼɛy ↄkm ɛgŋ ɛm a ↄtu ekʼɛwl ow
43«Ekʼabŋ ŋuŋ nyam anŋ ɛgŋ ɛm ɛy ↄkm a, li bʼanŋ usu wɛwɛ nʼam rereb usu a, nʼám ↄl usu eke li kʼir. Eke sica nʼɛ́ŋnm a, 44ke nʼám dad in ɛm lʼɛsɛ: “Mʼow mʼɛwl mʼim mʼɛy ɛm ecʼakŋ a eke mʼanŋ mʼɛy ↄkm a.” Eke li bʼɛwl mɛny lʼow a, li bʼɛkn eke wɛl apl akŋ ab es ayl, wɛl nyinyimn ow akpl ɛtŋ ɛgŋ irm ɛm. 45Sica li bʼɛwl nʼim lʼɛsŋ lawlɛl abŋ eŋuŋ lↄbŋ ekʼuŋ akmʼn, -li bʼokr af -lʼir yogŋ. Ow e jam a, abŋ amua bʼijr ɛgŋ na gbre akm krɛkrɛ ecʼa. Yɛfɛnyna ecʼagŋ eŋuŋ ecʼa yɛji, ɛbɛn ow bʼow el.»
Jesu lis lele lisijimɛl ab e low
46Eke Jesu odad anŋ nɛnym am dad agŋ a, kpɛkŋ lis lele lisijimɛl ab ow inym es gbeŋ eke ki dadʼr odad. 47Ɛgŋ nyam dad Jesu ninɛ: «Kin esŋ lele esŋ jimɛl ab ekʼow inym es gbeŋ. -Nʼam erur eke -li ki dadʼŋ odad.» 48Jesu dad ɛgŋ a ninɛ: «Kↄ bwo el ɛm lis ee? Ɛtŋ kↄ bwo ɛl el ɛm lisijimɛl ee?» 49Ɛtŋ nʼam ↄkŋ jam ɛsɛl a abu li dad lʼɛsɛ: «Kin ɛm lis lel ɛm lisijimɛl ab ekʼanŋ aŋa, 50aŋke ɛgŋ kaka fɛŋ eke bi kok Ɛs ekʼanŋ afr ecʼerur a, el ɛm lisijim, ɛm lisijↄw lel ɛm lis ab.»
13Wus akpasu yar e nyandrɛ ɛm odad
1Lɛgŋ a cɛ, Jesu anŋ akŋ a 13.1 akŋ a:ɛ̀kn Mark 2.1 lele akr otar ab ab. ɛy ↄkm ɛtŋ im sig es mij saw eke ki yɛgm agŋ low. 2Agŋ nↄnↄ ar ɛlul il ɛm; na sosiɛm lʼɛy mijɛtŋ nyam ɛm li sig es. Kↄ bieku a gbɛ inym es mij nɛny a. 3Nʼam dad wɛl ów nↄnↄ nyandrɛ ɛm lʼɛsɛ: «Lɛgŋ nyam, ɛgb ewl ɛs nyam im ↄgm am ewl egb. 4Eke nʼam ufŋ egb ey ab es a, 13.4 Eke egb ey a eke Jwifɛl a kʼewl a ɛw tↄni tↄni ey a, -lʼagbrm ↄmu -lʼokm ɛm, kↄ -li bʼufŋ es wus a eke -nʼↄmun ab af. bɛb ok ebr af ɛtŋ ↄr ow sus ij. 5Bɛb ok mebn wus af, usu eke sɛc ɛnym. Kpɛkŋ -lʼɛli, sɛc a ekʼɛnym a sosiɛm. 6Kↄ eke ligbn ow afr a, lʼebal egb a eke ɛli ok ↄkm a ɛtŋ li wɛwr wɛl es aŋke min ↄnym ɛl wus tasi. 7Bɛb ɛjeci ok usu eke mirŋ anŋ. Mirŋ a ɛli ↄny awŋ ɛl es. 8Gbɛkↄ egb ey a e bɛb ok wus mamn af ɛtŋ il ewŋ: bɛb ↄny likŋ lele lɛw ab, bɛb ↄny ekŋ nyahan, ɛtŋ ow e bɛb a, ekŋ yen.» 9Ɛtŋ Jesu igŋ af dad ninɛ: «Eke ↄnyn ↄru eke kʼirir, ke írir sɛnyn sɛnyn.»
Jesu bʼoc nyandrɛ odad yɛgmn agŋ low
10Jam ɛsɛl a ow titm Jesu ɛtŋ am ibrmʼn ɛsɛ: «Kↄ bla ɛtŋ bi dad ɛl odad nyandrɛ ɛm ee?» 11Li dad wɛl ninɛ: «Ɔny, ɛŋan Afr eci gbreŋgbi usu a ecʼów a eke lↄl es a ecʼany uw, kↄ ɛl -nʼɛŋnm. 12Tasi ɛm a, ɛgŋ ekʼɛŋn any uw a, wɛl bʼow obnʼn ɛtŋ ow bʼow ufur es; kↄ ɛgŋ ekʼɛŋnm a, tɛl a eke ↄtu eke kʼanŋʼn a, wɛl bʼow eb. 13Ow sosiɛm mi bʼoc nyandrɛ ɛm mi dad ɛl odad, aŋke -li bi lɛr kↄ -lʼɛknmn, ɛtŋ ow bʼok ɛl ↄru ɛm yɛji kↄ -lʼirimn, ɛtŋ ow ókm ɛl es sos ɛm. 14Ɛbɛn eke Nyam ecʼodad eke dad ɛl Esayi eci kokoba ↄb ɛm a, ɛy ↄkm sodad amua ɛm ana:
Ow bʼow ok ↄny ↄru ɛm sɛnyn sɛnyn, kↄ kʼow irimn;
bʼow lɛɛr sɛnyn sɛnyn, kↄ kʼow ɛknmn.
15Tasi ɛm a, agŋ amua na itŋn ɛw tuↄtuↄ;
-li babl ↄru es,
-li bubur anyamn
yecʼɛtŋ ke ɛl ecʼanyamn kʼɛ́knm,
ke ɛl ecʼↄru a kʼírim ów,
ɛl eci nuŋ ɛm ↄny a kʼánm es,
-lʼɛwlmn -lʼowmn ɛm ogŋ bake mʼéwlm ɛl. 13.15 Esayi 6.9-10, Sɛptant ɛm ecʼodad eke wɛl oc.
16Ɔny ecʼa, sos ɛm ↄtu eke kʼiŋn ↄny aŋke ↄny ecʼanyamn am ɛkn es ɛtŋ ↄny ecʼↄru am iri ów! 17Mʼam dad ↄny nawrɛ ɛm: kokoba ↄb ɛsɛl nↄnↄ lele agŋ ekʼij nɛny nyam Nyam ecʼany af ab a erur eke kʼɛkn low na eke am ɛkan a, kↄ -lʼɛknm, iri low na ekʼam irir a, kↄ -lʼirim.» 13.17 Bɛ̀bmn 1 Piɛr 1.10-12.
Wus akpasu yar a ecʼakr otar
18«Ìrir egb ewl ɛs ecʼodad a e nyandrɛ. 19Ebr ab af a eke egb a ok a, el agŋ a eke bʼiri wɛl am dad gbreŋgbi usu a ecʼodad ke ɛ́wm ɛrm af a, agn low ŋuŋ ɛs bʼow oc yecʼa eke wɛl ewl ɛl ecʼɛrm ɛm a. 20Mebn wus a eke egb a ok a, el agŋ a eke bʼiri Nyam ecʼodad ke kpɛkŋ bʼebʼr sos ɛm iŋn ɛm a. 21Gbɛkↄ -li yɛbmn odad a okm min ɛl ɛm, -li bʼɛw ɛrm af tɛl cɛ. Eke sica sos es ↄw owi oglog gbre ij owi bʼow Nyam odad a sosiɛm a, -li bʼɛgbr ↄmn a fafa. 22Wus a eke mirŋ nↄnↄ anŋ af ke egb a ok af a, el agŋ a eke bʼiri Nyam ecʼodad, ke ɛmɛny bʼebr wus na ecʼów a e low ɛrmij a. -Li bʼↄl ob ↄny es. Ɛrmij owi amua bʼɛju ɛl, bʼawŋ odad ab es, ɛtŋ ow ↄ́sum ey kaka. 23Wus mamn a, el agŋ a eke bʼiri Nyam ecʼodad ke bʼɛw ɛrm af a. -Li bʼↄsu ey: bɛb ecʼa likŋ lele lɛw ab oglog ekŋ nyahan ɛtŋ bɛb ecʼa ekŋ yen.»
Nyandrɛ ɛm odad suw eŋuŋ eci
24Jesu am dad ɛl nyandrɛ ɛm odad ɛjeci ɛsɛ: «Kin Afr eci gbreŋgbi usu a eci elel eke anŋn: ɛgŋ nyam ewl egb amamn in ecʼↄgm a. 25Ncok nyam, eke agŋ a fɛŋ am ɛru mɛmn a, in ecʼifnu nyam ow ewl suw eŋuŋ egb ab ɛm ɛtŋ im. 26Eke egb a ɛli bake il ewŋ a, suw eŋuŋ a yɛji ɛli ok ↄkm. 13.26 Eke egb amamn a bʼil ewŋ a, suw eŋuŋ amua ab -li bʼotarir es.27Ɔgm ɛs a eci juma kok ɛsɛl a ow am dadʼr ɛsɛ: “Ɛgŋ gbɛl, kↄ ow elm egb amamn ewlm ŋ ecʼↄgm a ee? Ɛtŋ kↄ bogŋ suw eŋuŋ amua anŋ ow ee?” 28Li dad wɛl ninɛ: “Ifnu nyam e low eke kok ana.” Juma kok ɛsɛl a ibrmʼn ninɛ: “Erur eke si kʼim sʼiri suw eŋuŋ ab es ee?” 29Li dad ninɛ: “Njaŋ, aŋke ow eci es iri ɛm a, ↄtur eke kʼirir egb amamn ab es. 30Yɛ̀br ɛl -lʼokr af -lʼagb toŋ ke ow ít egb ub e lɛgŋ a, ke sica yogŋ, mʼow mi dad egb ub ɛsɛl a mʼɛsɛ: Ìkŋn anym irir suw eŋuŋ ab es awŋ es eku eku ofŋn, ke sica ókr egb a, ɛm ecʼegbel ab ɛm.” »
Likŋ e liy ecʼodad nyandrɛ ɛm
31Jesu am dad ɛl nyandrɛ ɛm odad ɛjeci: «Afr eci gbreŋgbi usu a anŋ ɛsɛ likŋ e liy nyam ekʼigŋ nyam oc ewl in ecʼↄgm af. 32Lʼel egb ey a fɛŋ ɛm eci likekli tasi; kↄ eke lʼɛli a, lʼel egb ewlu ab ɛm e likŋ ligbɛl tasi. Lʼel likŋ toŋ batŋ ↄr bʼow us mel in ecʼál ab ɛm.»
Nyandrɛ ɛm odad ekʼel lijru eci
33Jesu am dad ɛl nyandrɛ ɛm odad ɛjeci: «Afr eci gbreŋgbi usu a anŋ ɛsɛ lijru eke yↄw nyam oc wuwlm ma 13.33 ma:Grɛk ɛm odad a eci iri tasi a el farin. toy likŋ lele yen ab toŋ bake ma a nimum inŋ eb es ab af.»
34Jesu am dad dedeku a ów amua fɛŋ nyandrɛ ɛm; li dádm wɛl low ekʼow elm nyandrɛ ɛm. 35Li bi kok ɛbɛn yecʼɛtŋ ke kokoba ↄb ɛs ecʼodad a íy nɛny: Mʼow mi dad ɛl odad nyandrɛ ɛm, mʼow mʼↄŋ ɛl ów eke lↄl es wus eci nuŋ ↄb ɛm ɛtŋ a ecʼamani.13.35 Selu 78.2.
Jesu am otar nyandrɛ ɛm odad a ekʼel suw eŋuŋ a e low akr
36Sica Jesu ɛlu bieku ab es ɛtŋ im akŋ. In e jam ɛsɛl a im titmʼn ɛtŋ am ibrmʼn ɛsɛ: «Òtar nyandrɛ ɛm odad a ekʼel suw eŋuŋ ekʼanŋ ↄgm a e low akr ok ɛy.» 37Jesu dad ninɛ: «Ɛgŋ ecʼIy anake ewl egb amamn a; 38ↄgm a, ke wus na nimum ana; egb amamn a el agŋ a eke bʼɛlum gbreŋgbi usu a eci low; suw eŋuŋ a, el agŋ a eke bʼɛlum agn low ŋuŋ ɛs e low a; 39ifnu a eke am ewl suw eŋuŋ a, ke agn ana; egb ub a, ke jɛj ok e lɛgŋ ana; ɛtŋ egb ub ɛsɛl a ke afr ɛrm ɛsɛl ana. 40Ɛsɛ elel eke wɛl am iri suw eŋuŋ es eke wɛl kʼↄwl al ɛm a, ɛbɛn eke ow bʼow el jɛj ok e lɛgŋ ecʼab ana: 41ɛgŋ ecʼIy bʼow ɛrm in ecʼafr ɛrm ɛsɛl a, -li bʼow -nʼↄny agŋ a fɛŋ eke bʼirmn ɛl lawlɛl ecʼↄmn a lele ów eŋuŋ kok ɛsɛl ab ab -lʼot es gbreŋgbi usu a, 42ke -lʼot -lʼↄwl wɛl al gbɛl ab ɛm; yogŋ anake ↄŋn ikŋ lele an ɛm sasagr ab bʼow anŋ a. 43Kↄ sica agŋ a eke ij nɛny nyam Nyam ecʼany af a, bʼow jɛjn ɛsɛ ligbn af ɛl Ɛs eci gbreŋgbi usu a. Ekʼↄnyn ↄru eke kʼirir, ke írir sɛnyn sɛnyn.»
Nyandrɛ ɛm odad ekʼel ob ↄny a eke lↄl es a eci
44«Afr eci gbreŋgbi usu a anŋ ɛsɛ ob ↄny eke lↄl es ↄgm nyam af. 13.44 Jesu eci lɛgŋ ab ɛm a, sakp nↄnↄ agŋ bʼagbr nↄmu ɛl ecʼↄgm a ok ɛl ecʼob ↄny ɛm, yecʼɛtŋ ke ɛgŋ kʼíym. Sakp oglog -li bʼijl usu a eke ob ↄny a anŋ ab es. Musu ɛm agŋ ɛjeci bʼuyum ab ot. Jwifɛl ecʼol ɛm a, ob ↄny fɛŋ eke lↄl es ɛgŋ ecʼↄgm a, el ↄgm ɛs a eci. Ɛgŋ nyam iwr ob ↄny na es ɛtŋ ɛmɛny oc lↄlʼl es ↄgm a. Sos ɛm iŋnʼn toŋ batŋ nʼim lʼↄl ob fɛŋ eke nʼↄny a lʼij, ɛtŋ lʼɛwl lʼow lʼↄl ↄgm a.»
Nyandrɛ ɛm odad ekʼel miyob eci
45«Afr eci gbreŋgbi usu a anŋ ɛsɛ an ↄlu nyam ekʼam ↄl miyob amamn es af. 46Eke nʼɛŋn an gbɛl e miyob nyam a, nʼim lʼↄl ob fɛŋ eke nʼↄny a lʼij, ɛtŋ lʼↄl miyob a.»
Nyandrɛ ɛm odad ekʼel muw eci
47«Ɛmɛny Afr eci gbreŋgbi usu a anŋ ɛsɛ muw eke wɛl ok ke ↄny ↄcn ɛrŋ ɛrŋ fɛŋ af. 48Eke ow bʼiy a, mij juma kok ɛsɛl a bʼↄdu owʼr ákpaf ke ok es am jɛj ↄcn ab es: -li bʼok amamn a mulu ɛm, ke -lʼↄwl yecʼeke akplm a. 49Jɛj ok e lɛgŋ a, ɛbɛn ekʼow bʼow el ana: afr ɛrm ɛsɛl bʼow ow kpab agŋ eŋuŋ a es, amamn a e lís, 50ke ↄ́wl ɛl al gbɛl ab ɛm. Yogŋ anake ↄŋn ikŋ lele an ɛm sasagr ab bʼow anŋ a.»
Ob ↄny owr lele ob ↄny sig ab
51Jesu ibrm ɛl ninɛ: «Kↄ irir ów a fɛŋ ee?» -Lʼɛgŋ ninɛ: «Ɛɛ.» 52Ɛtŋ ca li dad wɛl ninɛ: «Ɛbɛn eke ol eci low yɛgm ɛs fɛŋ ekʼam el Afr e gbreŋgbi usu a ecʼɛgŋ a, anŋ ana. Nʼanŋ ɛsɛ akŋ ɛs nyam eke bʼɛlu in ecʼob ↄny ↄkm low yɛgm owr ɛm lele low yɛgm esig ɛm ab af.»
Nasarɛt baŋn eyŋ úbm Jesu nawrɛ
53Eke Jesu dad nyandrɛ ɛm odad amua bake ow uwr a, lʼigb yogŋ 54nʼim ɛb ab ɛm eke nʼanŋ lʼagb a. Nʼam yɛgm agŋ low yogŋ eci Nyam nuŋ igŋ usu a toŋ agŋ a fɛŋ ekʼanŋ yogŋ a low iti any afŋn es. -Nʼam dad -lʼɛsɛ: «Bogŋ nuŋ ɛm ↄny na anŋ owʼr ee? Ayaf lʼↄtu eke li ki kok sakrowa amua ee? 55Kↄ ow elm ↄgↄg es ↄdu ɛs a ecʼiy ab ee? Kↄ ow elm Mari elm lis ee? Kↄ Jak, Josɛf, Simↄ lele Jud ab elm lisijimɛl ee? 56Kↄ lisijↄwɛl fɛŋ irm ɛy ab ee? Kↄ abusu ikŋ na bogŋ nʼɛŋn ee?» 57Ɛtŋ ów amua fɛŋ ↄ́ↄm abusu eke -li kʼↄny ↄmn Jesu ɛm. Ɛtŋ Jesu dad ɛl ninɛ: «Usu a fɛŋ wɛl bʼↄny kokoba ↄb ɛs ecʼɛlum, ekʼow elm in ecʼɛb ab ɛm lele in ecʼakŋ ab cɛ wɛl ↄ́nym in ecʼɛlum.» 13.57 Bɛ̀bmn Luk 4.24, Jan 4.44, lele Jan 6.42 ab ab.58Yogŋ eci sakrowa a eke Jesu kok a tɛl cɛ, ɛl eci ↄmn a eke -nʼↄnym a sosiɛm.
14Jan mij ok nuŋ ɛs e luw owi
1Lɛgŋ ab ɛm a, Galile eci es ɛw ɛs Erↄd Antipas am iri Jesu eci nin ekʼam il e low. 2Li dad in eci juma kok ɛsɛl a ninɛ: «Ɛgŋ a Jan mij ok nuŋ ɛs! Lʼigb luw ɛm, na sosiɛm anake nʼam ↄny abusu li kok sakrowa a.»
3-4Kin elel eke Jan mij ok nuŋ ɛs a e luw owi a ɛcr: Erↄd Antipas oc lisijim Filip e yↄw Erodiad, ɛtŋ Jan im dad Erↄd ninɛ: «Ow itm eke kʼoc esŋ jim e yↄw.» 14.4 Jwifɛl ecʼol ɛm a, ekʼesŋ jim anŋ owr, ow itm eke kʼeb in e yↄw el ŋ eci. Ɛ̀kn Ob Ap 20.21. Ɛtŋ ow sosiɛm Erↄd ↄŋ abusu wɛl ↄny Jan ok ŋgbraka ɛlu sobel ɛm. 5Erↄd am erur eke kʼibi Jan, kↄ nʼam uru Jwifɛl a, aŋke -li bʼoc Jan ɛsɛ kokoba ↄb ɛs af.
6Gbɛkↄ sica Erↄd e mew ecʼes gbɛgbl e lɛgŋ ab ɛm a, Erodiad jↄw ub ɛj etu a eke wɛl ɛsŋ a ecʼany af. In e low iŋn Erↄd sos ɛm 7toŋ lʼɛgŋ lʼeb eke li kʼↄŋ ow ob fɛŋ eke ow bʼow ibrm a. 8Erodiad ecʼów ↄm ebl ɛm, jↄw dad Erↄd ninɛ: «Òc Jan mij ok nuŋ ɛs eci nuŋ a wayas ɛm isʼm aŋa!»
9Ɛb ebu a sos ↄw es; gbɛkↄ eke lʼij nɛny etu a ecʼany af a, lʼɛlu abusu es eke li kʼↄŋ ow. 10Nʼↄŋ ɛgŋ im sobel ɛm ubr Jan mij ok nuŋ ɛs nuŋ. 11Wɛl oc nuŋ a wayas ɛm ow ↄŋ dedyↄwli a ɛtŋ lʼeb nʼↄŋ lis. 12Ekʼów a ɛc ɛbɛn a, Jan eci jam ɛsɛl a ow oc in e sos megl a im oc es, ɛtŋ im ɛwl Jesu amani low na ekʼɛy a eci.
Jesu iyr agŋ ekʼafŋ fandi yen es lok
Mark 6.30-34; Luk 9.10-17; Jan 6.1-14
13Eke Jesu iri Jan e low na a, lʼigb yogŋ mijɛtŋ ɛm eke li kʼim in sↄny usu saw ɛm, kↄ agŋ a uw any; -lʼok ↄkm sɛb a ekʼanŋ yogŋ ab ɛm, ɛtŋ mij nɛny a -nʼam us Jesu jam lakr ɛm. 14Mijɛtŋ a bʼitr es eke Jesu bʼus es a, lʼɛkn agŋ nↄnↄ; wɛl e low ↄnyʼn sↄrŋ ɛtŋ kpɛkŋ nʼam ewlm ɛl ecʼↄ́lu a.
15Eke lɛgŋ ew es a, in e jam ɛsɛl a ow titmʼn ɛtŋ am dadʼr ɛsɛ: «Lɛgŋ ɛc, ɛtŋ ɛmɛny usu na yɛji ɛw usu saw ɛm. Òk agŋ ab es ím baŋn baŋn ekʼanŋ saw saw aŋa a yecʼɛtŋ ke -lʼↄl ob ij.» 16Jesu dad ɛl ninɛ: «Ow itm eke -li kʼim; ↄny obi, ↄŋn ɛl ob -lʼij!» 17-Li dad ow ninɛ: «Futufutu yen lele ↄcn yony ab cɛ anake sʼↄnym ab aŋa a.» 18Jesu dad ɛl ninɛ: «Òtr isrʼm aŋa.»
19Ɛtŋ ɛmɛny li dad agŋ a eke kʼok es suw ab af; sica lʼoc futufutu yen a lele ↄcn yony ab ab, lʼigbl any ogŋ afr ɛtŋ lʼɛlu Nyam bia. Li bubr ɛm nʼↄŋ jam ɛsɛl a ɛtŋ -li cɛc -nʼↄŋ agŋ a. 20Ɛl fɛŋ -lʼij ob lok iy ɛl ɛtŋ ɛmɛny ow wal es. Jam ɛsɛl a ot ekpr a eke wal es a as luku, ɛtŋ ow iy mulu lɛw yony. 21Agŋ a fɛŋ ekʼij ob a ↄtu eke kʼij agŋ fandi yen; wɛl awlm ↄyↄw lel ey ab. 14.21 Ɔyↄw a lel ey ab ab ok es saw ɛm; ɛtŋ egŋ a yɛji ok es saw ɛm.
Jesu am an es mij lekpl ab af
22Kpɛkŋ eke ow bʼuwr a, Jesu ↄŋ jam ɛsɛl a ok mijɛtŋ ab ɛm eke kʼikŋ anym im mij lekpl a e jam a, ke nʼánŋ in obi lʼafl agŋ ab es. 23Eke lʼafl wɛl es a, lʼuyu lafɛny ab af eke li ki ŋↄŋn Nyam. Eke lɛgŋ ew es a, nʼanŋ yogŋ in sↄny. 24Mijɛtŋ a gbɛ, wus ab a, nʼim kpekpe, mra am ɛlul il aŋke lɛf am ɛlu ↄbrʼr. 25Eke lɛgŋ am ɛny ow a, Jesu am an es mij ab af im ɛŋn in e jam ɛsɛl a. 26Eke -lʼɛkan Jesu am an es mij af a, -li kpikprm es ɛtŋ -li dad ninɛ: «Na ↄŋnabŋ!» Ɛtŋ -nʼam ↄg erŋn ebl ɛm. 27Gbɛkↄ kpɛkŋ Jesu dad ɛl ninɛ: «Ɛrm úsu ↄny lokm! Erŋn kʼↄ́ny ↄny! Kↄ ɛm!» 28Piɛr ↄdu odad eb ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ɛgŋ gbɛl, eke ow el ŋ tasi, ke ↄŋ abusu mʼan es mij ab af mʼow mʼɛŋnʼŋ.» 29Jesu ɛgŋ dad ninɛ: «Òw!» Piɛr ɛy ↄkm mijɛtŋ ab ɛm ɛtŋ am an es mij ab af im ɛŋnʼn. 30Gbɛkↄ eke lʼɛkn lɛf a e lɛc ekʼam ɛlu ↄkm a, erŋn owʼr sos ɛtŋ nʼam ɛmn. Lʼɛlu lebl li dad ninɛ: «Ɛgŋ gbɛl, èb ɛluʼm es!» 31Kpɛkŋ Jesu ɛgŋm abu es ↄnyʼn, ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ɔmn ɛwʼŋ fuɛfuɛ tasi! Kↄ bla ɛtŋ bɛbar ee?» 32Ɛl yony mum -lʼok mijɛtŋ ab ɛm ɛtŋ lɛf a irm es. 33Ow ↄŋ jam ɛsɛl a ekʼanŋ mijɛtŋ ab ɛm a, ok ↄwrↄkp wus Jesu ecʼany af ɛtŋ am dad ɛsɛ: «Ŋ gbɛ Nyam ecʼIy tasi!»
Jesu ewlm ↄ́lu Genesarɛt wus af
34Eke Jesu lele in e jam ɛsɛl ab ab ubr mij lekpl a e jam a ke -lʼitar es Genesarɛt wus af a, 35yogŋ ecʼagŋ a uw Jesu any ɛtŋ ɛwl susu a fɛŋ in ecʼow ecʼamani. Ɛtŋ wɛl ot ↄ́lu fɛŋ isʼr. 36-Nʼam ŋↄŋn ow eke ow ki yɛb wɛl itŋn in e mob sus ɛm a ecʼɛnyɛmbri a cɛ abu, ɛtŋ agŋ a fɛŋ ekʼam itŋn in e mob sus ɛm a abu a, am ewl.
15Ɛy lagŋɛl ecʼɛb ir owi
1Sica Farisiɛl lele ol eci low yɛgm ɛsɛl ab anŋ Jerusalɛm ow ɛŋn Jesu ɛtŋ am ibrmʼn ɛsɛ: 2«Kↄ bla ɛtŋ ŋ e jam ɛsɛl a ɛ́luam ɛy lagŋɛl ecʼɛb ir owi a 15.2 Ɛy lagŋɛl ecʼɛb ir owi:eke Jwifɛl ok ↄkm madu ↄkr ɛm a, ɛl ecʼɛb ir a titŋn nↄnↄ. Ow ↄŋ ol e low yɛgm ɛsɛl a ↄb nuŋ am obn Mois ecʼol a ekʼow kʼokr af ɛb ir owr na ab. Sol a eke -lʼoban a lele Mois ecʼol ab ab ↄny any nyam coco. Yↄg sabu: ow elm mij ok a eke bʼↄny ɛgŋ eci sos af e sibr a oc es a, kↄ mij ok a eke bʼayal ɛgŋ abŋ ɛm Nyam ecʼany af a. Nuŋ ↄb ɛm a, mij ok na ow el egb waw ɛsɛl cɛ ki kok (Ɔkm Ok 30.18-21). Gbɛkↄ Farisiɛl bʼerur ekʼow kʼel Nyam nuŋ igŋ ɛsɛl a fɛŋ ki kok ɛbɛn. ekʼↄŋ ɛy a ee? Tasi ɛm a, low yɛgm a am ibrm eke wɛl ki yↄg sabu gbuŋ ke ij ob, kↄ -li kokmn.» 3Jesu dad ɛl ninɛ: «Ɛtŋ kↄ ↄny, bla sosiɛm ɛtŋ ↄny ecʼɛb ir ecʼów a sosiɛm ɛ́luamn Nyam ecʼol ab ee? 4Tasi ɛm a, Nyam dad ninɛ: Ɛ̀lum asŋ lele esŋ ab, ɛtŋ ɛmɛny: ɛgŋ eke bi yayr ɛs lele lis ab a, lʼit eke wɛl kʼibiʼr.15.4 Ɔkm Ok 20.12; Ol Ɔkn 5.16; Ɔkm Ok 21.17; Ob Ap 20.9.5Kↄ ↄny, ↄny e low yɛgm ab ɛm bi dadr ɛsrɛ: ekʼɛgŋ nyam in dad ow ɛs oglog ow lis in ɛsɛ: “Ob a eke mi kʼↄŋʼŋ ŋ ecʼabu ɛlum ecʼa, mʼoc mʼɛw es Nyam ecʼegb wawr eci,” 6ke ɛgŋ ikŋ na, ↄny ecʼa, yecʼeke li kʼↄŋ ɛs a, 15.6 yecʼeke li kʼↄŋ ɛs a:Matie eci silɛl esig oglog ɛm a, yecʼeke li kʼↄŋ ɛs oglog lis a. nʼŋgboŋ ow e low ɛm ŋ̂.15.6 Eke ɛgŋ nyam bi dad lis lele ɛs ab ɛsɛ: “Ob na, Nyam ecʼob ap,” ke ow ecʼiri a ok sakp yony ŋ̂: 1) Nyam ecʼob eke nʼam ↄŋ, oglog 2) ow ɛw ɛsɛ ob eke nʼↄŋ Nyam af ŋ̂; tasi ɛm a, ow elm Nyam nʼↄↄm, kↄ ɛs lele lis ab kʼↄtum ɛŋnm ij. Ol e low yɛgm ɛsɛl bɛb ecʼa, low eke ɛgŋ eb a, ekʼow el nyamb owi yɛji, ow it eke ki kok (Ol Ɔkn 21.21-23). -Li bi tutr eke nɛny ij na agb akm ɛgŋ ɛs lele ɛgŋ lis ab ecʼɛlum (Ɔkm Ok 20.12). Tasi ɛm a, agŋ bi wɛwlm ol mɛny ɛl eci sel es okr eci. Ɛbɛn eke bʼisr Nyam ecʼodad ab es ↄŋn ↄny ecʼagŋ ɛm ecʼów a usu ana! 7Ɔny, agŋ ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl! Nawrɛ tasi, Esayi dad ↄny e lís e low na in e kokoba ↄb ab ɛm:
8Nyam dad eke:
“Agŋ amua na nɛny ɛm ↄfr ↄfr -nʼam kↄklm im,
kↄ ɛl ecʼɛrm a kpab es ɛm e lís.
9Nuŋ ↄfr ↄfr agŋ amua am igŋʼm,
aŋke agŋ ɛm ecʼów anake -li bʼoc -li yɛgmn agŋ low a.” »15.9 Esayi 29.13, Sɛptant ɛm ecʼodad eke wɛl oc.
Ów eke bʼↄŋ ɛgŋ úwm anŋ
10Sica Jesu ɛsŋ dedeku a ɛtŋ am dad ɛl ɛsɛ: «Ìgŋn lↄru es irir low na sɛnyn sɛnyn: 11ow elm ob eke bʼɛy ɛgŋ nɛnym a, ↄↄm ɛgŋ uwm anŋ, kↄ low eke bʼanŋ ɛgŋ nɛnym ɛy ↄkm a, low na anake bʼↄŋ ɛgŋ úwm anŋ a.»
12Low na af jam ɛsɛl a ow ɛŋn Jesu ɛtŋ am dadʼr ɛsɛ: «Odad na eke dad Farisiɛl iri a, kↄ uw any ekʼow ɛy ɛl sos ɛm ee?» 13Li dad ninɛ: «Likŋ fɛŋ ekʼelm ɛm Ɛs ekʼanŋ afr eci likŋ ekʼewl a, li bʼow lʼiri ow es. 15.13 Sakp nↄnↄ, Nyam bʼoc likŋ dadr odad nyandrɛ ɛm ok Israɛl af. Selu 1.3; Esayi 60.21.14Ɛ̀gbr ɛl es, -lʼel ány eflu ekʼam nyimn ány eflu! Ekʼany eflu nyam am nyimn any eflu ɛjeci nyam, ɛl yony mum -li bʼow -lʼok nↄmu nyam ɛm.»
15Piɛr ↄdu odad eb ɛtŋ am dadʼr ɛsɛ: «Òtar nyandrɛ ɛm odad na e low akr ok ɛy.» 16Jesu dad ninɛ: «Kↄ ↄny bↄbↄ yɛji, kʼirimn low na eci nyandrɛ ab ee? 17Kↄ uwmn any eke ob fɛŋ eke bʼɛy ɛgŋ nɛnym a, bʼim ɛy lokm, ke sica nʼanŋ lokm a lʼɛy ↄkm ee? 18Low eke bʼanŋ nɛnym ɛy ↄkm a, ɛrm ɛm ow bʼanŋ ow; ɛtŋ low na anake bʼↄŋ ɛgŋ uwm anŋ a. 19Tasi ɛm a, sow tutr eŋuŋ eke bʼↄŋ ɛgŋ ibi ɛgŋ, ɛrum yↄw ɛjecʼab, ij nfaci, iy mil, ij daŋku yadŋ ke dád sodad eŋuŋ ok agŋ af a, ɛrm ɛm -li bʼanŋ -lʼow. 20Ów amua anake bʼↄŋ ɛgŋ uwm anŋ a! Ij ob ke kí yↄgm abu a ↄ́ↄm ɛgŋ uwm anŋ.»
Utuyↄw nyam ↄny ↄmn Jesu ɛm
21Ɛtŋ Jesu igb yogŋ im Tir lele Sidↄn ab eci wus ab af. 22Kpɛkŋ kin Kana wus af e yↄw nyam 15.22 Yↄw a, Israɛl ecʼefnu esig ab ɛm ecʼɛgŋ: ow elm Kana ekʼanŋ Galile a e yↄw. ekʼir wus ikpr ab af a, ow ɛŋnʼn ɛtŋ am ɛlu lebl dad ɛsɛ: «Ɛgŋ gbɛl, David e lilaw, ìkŋʼm sↄrŋ! Kↄ abŋ ŋuŋ am ijr ɛm jↄw gbre, ow kʼakplm kaka!» 23Gbɛkↄ Jesu cicm sar okmʼn es. In e jam ɛsɛl a ow titmʼn ɛtŋ am dadʼr ɛsɛ: «Ògŋʼn 15.23 Ògŋʼn:odad na Grɛk ɛm a, wɛl ↄtu ekʼitŋn ɛjecʼɛm dad ɛsɛ Ɔ̀ŋʼn ob a eke nʼam ibrm a. kↄ nʼam us ɛy jam lʼↄgr ɛy nↄnↄ.» 24Jesu dad ninɛ: «Nyam ɛrmʼm Israɛl ecʼagŋ a ekʼanŋ ɛsɛ mɛcɛb ekʼirm af a eci cɛ.» 25Kↄ yↄw a ow ok ↄwrↄkp wus in ecʼany af ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ɛgŋ gbɛl, ìkŋʼm sↄrŋ!» 26Jesu dad ninɛ: «Ow itm eke wɛl kʼoc etuey ecʼob ij ↄŋ mↄwr.» 15.26 mↄwr:Jwifɛl bʼoc agŋ ekʼelm Jwifɛl a ɛsɛ mↄwr af.27Yↄw a dad ninɛ: «Ɛgŋ gbɛl, tasi, gbɛkↄ mↄwr yɛji, ɛl eci es ɛw ɛsɛl eci ob ij a ecʼekpr a eke bʼanŋ tabl af ok wus a, -li bʼij.» 28Ow ↄŋ Jesu dadʼr ninɛ: «Oy! Ɔmn agbʼŋ gbɛ! Bʼow ɛŋn low a ekʼam erur a.» Ɛtŋ wanci ab af cɛ, yↄw a ecʼiy a ewl.
Jesu ewlm ↄ́lu nↄnↄ
29Sica Jesu igb yogŋ im ɛy Galile eci mij lekpl a ogŋ. 15.29 Jesu igb yogŋ im ɛy Galile eci mij lekpl a ogŋ:ow am yɛgm eke nʼim lʼɛy Nyam any uwm ɛsɛl eci wus ab af. Mark 7.31. Lʼuyu ligigl nyam af li sig es. 30Agŋ nↄnↄ ow ɛŋnʼn. -Lʼism akr kpɛcɛ ɛsɛl, ány eflu, sos ɛ́yru, ɛbrmɛl, lele ↄ́lu ɛjeci nↄnↄ ab. -Lʼok wɛl es Jesu ecʼany af ɛtŋ lʼewlm wɛl. 31Eke -lʼɛkan ɛbrmɛl dad ów, sos ɛ́yru ewl, akr kpɛcɛ ɛsɛl an es lele ány eflu ekʼɛkn es ab ab a, agŋ a low iti any afŋn es ɛtŋ -nʼam kↄklm Israɛl e Nyam a.
Jesu iyr agŋ fandi yar lok
32Ɛmɛny Jesu ɛsŋ in e jam ɛsɛl a ɛtŋ dad ninɛ: «Agŋ amua e low am ↄnyʼm sↄrŋ, aŋke kin sɛgŋ emum nyahan eke -nʼanŋn ɛm ab ke -nʼↄnym ob kaka eke -li kʼij. Mʼerurm eke mi kʼↄŋ ɛl -nʼim namn; ejagb -lʼↄtu eke -li kʼɛŋn es abur.» 33Jam ɛsɛl a dadʼr ninɛ: «Kↄ usu saw ɛm aŋa, bogŋ sʼↄtu eke si kʼɛŋn ob ij sʼↄŋ agŋ amua ij lok iy ee?» 34Ɛtŋ Jesu ibrm ɛl ninɛ: «Kↄ futufutu abi ↄnymn ab ee?» Ɛtŋ -li dad ninɛ: «Futufutu lↄbŋ lele ↄcn ekekey abi ka ab.» 35Ca li dad agŋ a eke kʼok es wus. 36Ɛtŋ lʼot futufutu lↄbŋ a lele ↄcn ab ab, lʼɛlu Nyam bia, li bubr ɛm nʼↄŋ in e jam ɛsɛl a, ɛtŋ -li cɛc agŋ a fɛŋ. 37Ɛl fɛŋ -lʼij lok iy ɛl. Jam ɛsɛl a ot ekpr a eke wal es a as luku, ɛtŋ ow iy mulu ɛgbɛl lↄbŋ. 38Agŋ a ekʼij ob a ij agŋ fandi yar, wɛl awlm ↄyↄw lele etuey ab. 39Eke sica Jesu ↄŋ bieku a im a, lʼɛy mijɛtŋ ab ɛm ɛtŋ nʼim Magadan 15.39 Ɛ̀kn Mark 8.10 ecʼakr otar a. eci wus ab af.
16Farisiɛl lele Sadusiɛl ab am ibrm eke Jesu ki kok mɛny ɛwr nyam
1Farisiɛl lele Sadusiɛl ab ow ɛŋn Jesu eke kʼɛbmʼn. -Lʼibrm ow ninɛ: «Ɛ̀lu mɛny ɛwr nyam ↄkm yɛgm ɛy ekʼow el Nyam ɛrmʼŋ.» 2Kↄ Jesu dad ɛl ninɛ: [«Lɛgŋ es ew ɛm bi dadr ɛsrɛ: “Efi e lɛgŋ a bʼow akpl, aŋke afr ebl es.” 3Ɛtŋ ibribr fafa, eke afr bʼibr es a, bi dadr ɛsrɛ: “Yɛfɛnyna nyam bʼow an.” Lɛgŋ eci elel eke bʼanŋn a bʼuwr any, kↄ sɛgŋ amua eci mɛny ɛwr a, ↄ́tumn uwmn any!]16.2-3 Matie eci silɛl esig nↄnↄ ɛm, wɛl ɛ́ŋnm sodad ekʼanŋ ob na [...] ecʼaraŋn ɛm a.4Yɛfɛnyna ecʼagŋ eŋuŋ amua eke íjm nɛny nyam Nyam ecʼany af a am ibrm mɛny ɛwr; kↄ wɛl kʼow kokm mɛny ɛwr kaka ↄↄm ɛl ekʼow elm Jonas ecʼa cɛ.» 16.4 Bɛ̀bmn Matie 12.39-40. Ɛtŋ lʼɛlu wɛl es nʼim.
Jam ɛsɛl a low a kʼokm es sos ɛm kaka
5Eke jam ɛsɛl a im ok mij lekpl a e jam a, -lʼijl es eke -li kʼoc futufutu. 6Jesu dad ɛl ninɛ: «Ɛ̀wr ɛrm! Ɔ̀sur sos Farisiɛl lele Sadusiɛl ab eci lijru a e lís.» 7Jam ɛsɛl a am dadarir ɛl ↄfr ɛsɛ: «Eke sʼocm futufutu a sosiɛm anake nʼam dad ów amua a.» 8Jesu uw odad a eke -nʼam dad ab any ɛtŋ li dad wɛl ninɛ: «Bla sosiɛm ɛtŋ am dadr ↄny ↄfr ɛm ɛsrɛ: “Eke sʼebm futufutu a sosiɛm ee?” Kↄ kʼirimn cɛ ee! 9Ow kʼokm ↄny es sos ɛm cɛ ee? Futufutu yen a eke mi bubr ɛm, mʼↄŋ agŋ fandi yen lele ekpr a eke wal es eci mulu abi a eke otr imn a, kↄ kʼↄknmn ow e low ee? 16.9 Ɛ̀kn Matie 14.15-21.10Ɛtŋ kↄ futufutu lↄbŋ a eke mi bubr ɛm mʼↄŋ agŋ fandi yar a, lele ekpr a eke wal es a eci mulu ɛgbɛl abi a eke otr imn a, kʼↄknmn ow e low ee? 16.10 Ɛ̀kn Matie 15.32-38.11Ɔ̀sur sos Farisiɛl lele Sadusiɛl ab e lijru a e lís. Kↄ ayaf ↄtur eke kʼuwmn any ekʼow elm futufutu ecʼodad mi dadm ↄny ee?» 12Ca jam ɛsɛl a iri ekʼow elm lijru a eke wɛl bʼoc kokr futufutu a ecʼodad Jesu dadm ɛl, kↄ Farisiɛl lele Sadusiɛl ab e low yɛgm a e low.
Piɛr dad eke Jesu in el Mesi
13Jesu im ɛy Sesare Filip ecʼɛb ɛm. Nʼam ibrm in e jam ɛsɛl a lʼɛsɛ: «Ayaf agŋ bi dadr ɛgŋ ecʼIy e lís ee?» 14-Li dad ninɛ: «Agŋ bɛb bi dad ɛsɛ ŋ Jan mij ok nuŋ ɛs, bɛb bi dad ɛsɛ ŋ Eli, ɛtŋ agŋ likpr ecʼa, -li bʼocʼŋ ɛsɛ Jeremi oglog kokoba ↄb ɛs ɛjeci nyam af.» 15Ɛtŋ Jesu ibrm ɛl ninɛ: «Kↄ ↄny obi ↄny obi a, ayaf bʼocarʼm ee?» 16Simↄ Piɛr dad ninɛ: «Ŋ Mesi a, Nyam a ekʼanŋ owr ecʼIy.» 17Ca Jesu dadʼr ninɛ: «Simↄ Jonas jim, 16.17 Simↄ Jonas jim:Piɛr ɛs e nin a, Jan (Jan 1.42) kↄ Jonas el in ecʼɛsŋ likpr ɛm Grɛk ɛm. ehe él ŋ eci, aŋke nawrɛ ikŋ na, ow elm ɛgŋ ɛlum ↄkm dadmʼŋ, kↄ ɛm Ɛs ekʼanŋ afr a. 18Sica ɛm, mʼam dadʼŋ mʼɛsɛ: ŋ Lob, 16.18 Piɛr e nin a e nyandrɛ el lob. ɛtŋ lob ikŋ na af, mʼow mʼus ɛm e Nyamel a.16.18 mʼow mʼus ɛm e Nyamel a:odad na ɛm, Nyam ecʼagŋ e low wɛl am dad, kↄ ow elm êl. Bɛ̀bmn Efɛs 2.20. Luw ecʼabusu a kʼↄtum ↄnym lɛc in af. 19Mʼow mʼↄŋʼŋ Afr e gbreŋgbi usu a eci sisafuɛ a: low fɛŋ eke bʼow igŋ wus af aŋa a, Afr bʼow igŋ; low fɛŋ eke bʼow eb wus af aŋa a, Afr yɛji bʼow eb.» 16.19 ...igŋ...eb: Grɛk ɛm odad eci iri tasi a el...awŋ es...mↄmu es. Ol e low yɛgm ɛsɛl e dad ɛm a, es awŋ lele es mↄmu ab e nyandrɛ el: ígŋ low oglog éb low. Jwifɛl e Nyam nuŋ igŋ ɛm a, ol e low yɛgm ɛsɛl a ↄny abusu ikŋ na, ɛtŋ -li tutr eke ol eke -li bʼↄny -lʼɛw a, Afr yɛji bʼɛgŋ eb. Sica Jesu eb ol e low yɛgm ɛsɛl ecʼusu a ɛsɛ Nyam nuŋ igŋ ɛm ecʼes ɛw ɛs af, ɛtŋ nʼam ↄŋ Piɛr abusu na. Ɛtŋ ow e jam a, nʼↄŋ jam ɛsɛl a yɛji (Matie 18.18; Jan 20.23).20Jesu ijl in e jam ɛsɛl a nɛny dad ninɛ: «Kì dadr ɛgŋ kaka eke mʼel Mesi a.»
Jesu am ɛwar in e luw lele in e luw ɛm anŋ igb ab e low
21Lɛgŋ a cɛ, Jesu ↄb nuŋ am dad ulm in e jam ɛsɛl a es ɛsɛ: «Ow it eke mi kʼim Jerusalɛm ke yogŋ mʼíj gbre nↄnↄ, agŋ ekpekp, egb waw ɛsɛl ɛgbɛl, lel ol e low yɛgm ɛsɛl ab ab ecʼabu ɛm. Wɛl bʼow ibiʼm ɛtŋ sɛgŋ nyahan mʼow mʼigb luw ɛm.» 22Ɛbɛn a, Piɛr ocʼr ab im saw ɛm ɛtŋ am ɛnymʼn abr dad ɛsɛ: «Ɛgŋ gbɛl! Nyam ↄ́ny ocʼŋ es ɛm! Low na kʼow ɛŋnmʼŋ lɛgŋ kaka!» 23Gbɛkↄ Jesu ɛwl sos mɛny ɛtŋ am dad Piɛr ɛsɛ: «Satan, kpàbʼm es lís! Ŋ el ɛm ecʼejagb us e lirikp, aŋke ŋ e tutr a elm Nyam e tutr, kↄ agŋ ɛm eci.» 24Ɛmɛny Jesu am dad in e jam ɛsɛl a ɛsɛ: «Ekʼɛgŋ nyam am erur eke kʼusʼm jam a, ow it ke li kí tutrm in e lís owi, lʼábu in obi ecʼolikŋ a, 16.24 lʼábu in obi ecʼolikŋ a:ɛ̀kn Matie 10.38 ecʼakr otar a. ke lʼúsʼm jam. 25Tasi ɛm a, ɛgŋ yecʼeke bʼow erur eke ki dogŋn in e sel a, bʼow irmn. Gbɛkↄ ɛgŋ yecʼeke bʼow irmn in e sel a ɛm sosiɛm a bʼow ɛŋn. 26Eke batŋ ɛgŋ nyam ↄny wus ecʼob fɛŋ ɛtŋ lʼirmn in e sel a, ke bla ow bʼow eel il ab ee? Kↄ bla ob iy ɛgŋ ↄtu eke kʼoc sↄgr in e sel ab ee? 27Tasi ɛm a, ɛgŋ ecʼIy bʼow ow Ɛs ecʼanygbɛl ab ɛm lele in ecʼafr ɛrm ɛsɛl ab ab, ɛtŋ ɛgŋ ɛgŋ in eci es an ab ɛm, li bʼow li sↄg ow labm. 28Low nawrɛ mʼam dad ↄny: agŋ amua ekʼanŋ aŋa a e bɛb bʼow ɛkn ɛgŋ ecʼIy ow ɛsɛ ɛb ebu af gbuŋ ke -lʼuw.»
17Jesu itŋn sos
1Eke sɛgŋ nↄhↄn ɛc a, Jesu ɛsŋ Piɛr, Jak lele Jan ekʼel Jak lisijim ab ɛtŋ -li kpab es -nʼim saw ɛm ɛl sↄny lafɛny gege nyam af. 2Jesu itŋn sos ɛl ecʼany af: any am jɛjnʼn ɛsɛ ligbn af ɛtŋ in e mob sus ɛm a ufu pum pum pum anŋ ɛsɛ usuayl af. 17.2 Bɛ̀bmn 2 Piɛr 1.16-18.3Ɛtŋ kin, jam ɛsɛl nyahan a ɛkn Mois lele Eli ab ekʼilm any am dad ów Jesu ab. 4Ɛtŋ Piɛr dad Jesu ninɛ: «Ɛgŋ gbɛl, ow akpl eke si kʼanŋ aŋa! Ekʼerur, aŋa mʼↄtu eke mi kʼus nuŋ igŋ usu nyahan: ŋ e nyam, Mois e nyam lele Eli e nyam ab.»
5Odad anŋ Piɛr nɛnym am dad ɛtŋ kpɛkŋ kin jru ekʼam jɛjn ow ubur ɛl es. Lebl nyam anŋ jru ab ɛm am ikŋ dad ɛsɛ: «Ɛgŋ na el ɛm ecʼIy eke mʼerur tasi; mʼoc ɛm eci sos ɛm iŋn fɛŋ mʼɛluʼl ɛm. Ìrir in e low!» 17.5 Bɛ̀bmn Matie 3.17; Selu 2.7; Esayi 42.1.6Eke jam ɛsɛl a iri lebl ikŋ na a, erŋn ↄny ɛl afŋn es ɛtŋ -li bubu any es wus. 7Jesu im titm ɛl, itŋn ɛl abu ɛtŋ dad ɛl ninɛ: «Ìgbr, kʼùrur erŋn.» 8-Li gbigbl any ogŋ ɛtŋ -lʼɛknm ɛgŋ kaka ekʼow elm Jesu sↄny cɛ.
9Eke -nʼanŋn lafɛny ab af -nʼam us es a, Jesu am ijl ɛl nɛny dad ɛsɛ: «Low na ekʼɛkan a, kì dadr kokr ɛgŋ kaka toŋ bake ɛgŋ ecʼIy ígb agŋ ekʼuw ab ɛm.» 10Ɛtŋ jam ɛsɛl a am ibrm Jesu ɛsɛ: «Dàd ɛy, kↄ bla sosiɛm ɛtŋ ol e low yɛgm ɛsɛl a bi dad ekʼEli in kʼow gbuŋ ke Mesi in ow ee?» 17.10 Ɛ̀kn Matie 11.14 ecʼakr otar a.11Jesu dad ɛl ninɛ: «Tasi ɛm a, Eli eke li kʼow ke ni nyímn ów a fɛŋ. 12Gbɛkↄ mʼam dad ↄny ekʼEli ow lɛgŋ a ɛtŋ, agŋ ɛgŋm ebmʼn ɛtŋ kokʼr low yecʼeke -lʼerurir a. Ɛbɛn eke -li bʼow -li kok ɛgŋ ecʼIy sos keskes ana.» 13Sica jam ɛsɛl a iri eke Jan mij ok nuŋ ɛs ecʼodad anake Jesu am dad ɛl a.
Jesu ewlm iy nyam ekʼabŋ ŋuŋ bʼijr gbre
14Eke Jesu lele in e jam ɛsɛl ab ab ow ok yogŋ a eke bieku a anŋ a, ɛgŋ nyam ow titm Jesu, ok ↄwrↄkp wus in ecʼany af 15ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ɛgŋ gbɛl, ↄny ɛm ecʼiy a eci sↄrŋ ikŋ. Lʼel krokro ɛs ɛtŋ ↄl a bʼijrʼr gbre toŋ sakp nↄnↄ ecʼa li bʼɛy alm, oglog mij ɛm. 16Mʼocʼr mʼis ŋ e jam ɛsɛl a kↄ -lʼↄtum -lʼewlam ow.» 17Jesu igbl lebl ogŋ dad ninɛ: «Wew! Ɔny eel agŋ eŋuŋ eke ↄmn anm ɛm tasi! Ɛmɛny sɛgŋ abi mʼit eke mi kʼanŋ ↄny ab ee? Ɛtŋ ɛmɛny sakp abi ow it eke mi kʼɛgŋ low na mʼeb ee? Òcr iy a isrʼm aŋa.» 18Jesu ↄↄr abŋ ŋuŋ a abr ɛy ↄkm iy ab ɛm ɛtŋ lʼewl wanci ab af cɛ.
19Jam ɛsɛl a im titm Jesu saw ɛm ɛtŋ ibrmʼn ninɛ: «Kↄ bla ɛtŋ ɛy sʼↄtum sʼↄnym abusu sʼogŋm abŋ na ee?» 20Jesu dad ɛl ninɛ: «Ɔny ecʼↄmn a ufum es. Low nawrɛ mʼam dad ↄny: blel ↄnyn ↄmn ɛw likekli ɛsɛ likŋ e liy af, ↄtur eke ki dadr ligigl na ɛsrɛ: “Ìgb aŋa im yogŋ a”, li bʼow nʼim. Low kaka kʼow ↄtum akam ↄny. [ 21Abŋ akpasu na, Nyam ŋↄŋn lele nɛny ɛnŋ ɛm ab cɛ wɛl ↄtu eke kʼogŋʼn.]» 17.21 Matie eci silɛl esig oglog ɛm a, wɛl ɛ́ŋnm sodad ekʼanŋ ob na [...] ecʼaraŋn ɛm a.
Ɛmɛny Jesu am ɛwar in e luw lele in e luw ɛm anŋ igb ab
22Lɛgŋ nyam, jam ɛsɛl a fɛŋ ɛŋanin Galile, ɛtŋ Jesu am dad ɛl ɛsɛ: «Wɛl bʼow ↄny ɛgŋ ecʼIy ɛlu agŋ abu ɛm, 23ke -lʼibi ow; gbɛkↄ sɛgŋ nyahan, li bʼow lʼigb luw ɛm.» Ow sosiɛm jam ɛsɛl a sos ↄw es nↄnↄ.
Wus labm e sↄg
24Eke Jesu lele in e jam ɛsɛl ab ab ow ok Kapɛrnayum a, Nyamel gbɛl a eci wus labm eb ɛsɛl a ow ɛŋn Piɛr ɛtŋ am ibrmʼn ɛsɛ: «Kↄ ↄny eci low yɛgm ɛs a, nʼam sↄgm Nyamel gbɛl a eci wus labm ee?» 17.24 Ɛgŋ igŋ ekʼel Jwif fɛŋ kʼij akpo likŋ afŋ es a, it eke Nyamel gbɛl ab ɛm kʼↄkl os lakpo lakpo fɛŋ (Ɔkm Ok 30.11-16). Ow bɛbmn juma kok ɛs nyam eci lɛgŋ ikpr e labm sↄg ab.25Piɛr dad ninɛ: «Njaŋ, li bi sↄg.»
Wanci ab af a eke Piɛr am ɛy akŋ a, Jesu ikŋ anym eb odad ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Simↄ, kↄ ayaf am tutar ee? Wus na eci ɛ́b ebu a, kↄ bwo ki sↄg wus labm ↄŋ ɛl ee? Ɛl ecʼɛb eyŋ a, kↄ etu agŋ ab ee?» 26Piɛr dad ninɛ: «Etu agŋ a cɛ.» Af yogŋ Jesu dad Piɛr ninɛ: «Ɛb eyŋ a ↄnym labm sↄg ij. 27Gbɛkↄ sʼerurm eke si kʼebal agŋ amua ɛrm es. Na sosiɛm ìm mij lekpl ab ɛm ↄwl ew; ↄcn krɛkrɛ a eke bʼow ↄny a, fìg in e nɛny a, bʼow ɛŋn os eke bʼow ɛbm ŋ lele ɛm ab eci wus labm a eci sↄg. Òc os a ow sↄg ɛl ɛy ecʼa.»
18Ɛgŋ ligbɛl ecʼel
1Wanci ab af a, jam ɛsɛl a ow ɛŋn Jesu ɛtŋ am ibrmʼn ɛsɛ: «Afr eci gbreŋgbi usu yogŋ, kↄ bwo ecʼɛgŋ el ligbɛl ee?» 2Jesu ɛsŋ iyli nyam ow, nʼinymn ow es ɛl ecʼaraŋn 3ɛtŋ li dad ninɛ: «Low nawrɛ mʼam dad ↄny: eke itŋnmn ↄnymn ɛrm ɛsɛ etuey af, kʼow ↄtumn ɛymn Afr eci gbreŋgbi usu a. 4Gbreŋgbi usu a ecʼɛgŋ ligbɛl a, in lʼel ɛgŋ a eke bʼis es ke bʼɛwl anŋ ɛsɛ iy na af a.»
Ɛ̀w ɛrm ke kʼɛ́ym sikpl ɛm
5«Eke ɛgŋ eb ey amua ɛm e nyam ɛm sosiɛm a, ke ɛm anake lʼebʼm a. 6Gbɛkↄ ɛgŋ eke bʼow ↄny ɛgŋ ekʼↄny ↄmn ɛm ɛm ɛsɛ iy na af ɛlu wus a, low ŋuŋ a eke li kʼɛŋn a agb nↄnↄ. Eke wɛl oc meb ucur lob ligbɛl ucuʼr ɛmn, ɛtŋ ↄny ɛman in okij a, ow akpl akm low ŋuŋ a eke wɛl ki kokʼr a. 7Bogŋ e gbre ana! Wus na af, ów nↄnↄ anŋ low ŋuŋ kok eci! Tasi ów amua bʼow anŋ sɛgŋ fɛŋ eci, gbɛkↄ gbre bʼow el ɛgŋ a eke bʼow kok ów amua a eci! 8Eke batŋ ow el ŋ ecʼabu a oglog ŋ e lakr a anake bʼↄŋ ɛy sikpl owi ɛm a, ke ùbrʼr es oc ↄwlʼl kpekpe; ow akpl ŋ eci eke kʼɛy sel ɛŋn tasi ab ɛm abu nyam coco ab oglog lakr nyam coco ab, ow a eke kʼɛli sabu yony lele akr yony ab, ke wɛl óc ↄwlʼŋ al a ekʼiram es ab ɛm a. 9Ɛtŋ ekʼow el ŋ e nyamn a anake bʼↄŋ ɛy sikpl owi ɛm a, ↄkr ↄny oc es ocʼr ↄwlʼl kpekpe; ow akpl ŋ ecʼeke kʼɛy sel ɛŋn tasi ab ɛm nyamn nyam coco ab, ow a eke kʼɛli anyamn yony, ke wɛl óc ↄwlʼŋ gbre ij usu ecʼal ab ɛm a.»
Licɛb ekʼirm ke wɛl ɛŋn
10«Ɛ̀wr ɛrm ɛm e jam ɛsɛl ey amua ɛm e nyam ecʼifn owi ɛm; tasi ɛm a, mʼam dad ↄny eke ɛl ecʼafr ɛrm ɛsɛl bʼanŋ sɛgŋ fɛŋ ɛm Ɛs ekʼanŋ afr a ecʼany af. 18.10 Jwifɛl eci tutr ɛm a, ɛgŋ ɛgŋ fɛŋ ↄny in eci afr ɛrm ɛs eke bʼↄsuʼr, ɛtŋ agŋ ekʼↄny any a cɛ eci afr ɛrm ɛsɛl a anake bʼim Nyam ecʼany af a. Kↄ Jesu am ɛlu ↄkm yɛgm eke jam ɛsɛl ekekey amua ↄny any Nyam ecʼany af. Ɛ̀kn akr 1. [ 11] 18.11 Matie eci silɛl esig bɛb ɛm a, wɛl ɛŋn akr 11: Ɛgŋ ecʼ Iy ow sↄg yecʼa ekʼirm a eb ɛlu es.
12Kin low nyam, ↄny e tutr el bogŋ ecʼee? Eke ɛgŋ nyam ↄny mɛcɛb ekŋ yen, ɛtŋ ɛl ɛm eci nyam irm a, kↄ li kʼow lʼigŋm ekŋ yar lɛw libarm a lʼɛlum es lafɛny af yogŋ, nʼiim lʼↄlm yecʼa ekʼirm a lʼocm ee? 13Mʼam dad ↄny, eke nʼɛŋn ow, li bʼow nʼↄny sos ɛm iŋn licɛb na e nuŋ af lʼakm ekŋ yar lɛw libarm a ekʼiram a. 14Ɛbɛn ekʼↄny Ɛs ekʼanŋ afr a erurm eke ɛm e jam ɛsɛl ey amua ɛm e nyam kʼirm ana.»
Eke Krist ɛm ecʼesŋ jim nyam kokʼŋ low ŋuŋ
15«Eke esŋ jim nyam kok low ŋuŋ [ŋ e lís], 18.15 Matie eci silɛl esig oglog ɛm a, wɛl ɛ́ŋnm sodad ekʼanŋ ob na [...] ecʼaraŋn a. ke ìm ɛŋnʼn ŋ sↄny, ke dádʼr in e low ŋuŋ a eke li kok a. Eke lʼiri ŋ ecʼodad a, ke esŋ jim a lʼel ŋ ecʼŋ̂. 16Kↄ eke lʼɛgŋm lʼirim ŋ ecʼodad a, òc ɛgŋ ɛjeci nyam oglog agŋ yony ab im, yecʼɛtŋ ke, ɛsɛ elel eke Nyam Lɛl a am dadr ab af a: odad fɛŋ eci nyinyimn ɛm, adaŋku yony oglog nyahan ánŋ ɛm.18.16 Ol Ɔkn 19.15.17Gbɛkↄ eke lʼɛgŋm lʼirim wɛl ecʼodad a, dàd ok Nyamel; ɛtŋ eke lʼɛgŋm lʼirim Nyamel ecʼodad a, òcʼr ɛsɛ Nyam any uwm ɛs af oglog wus labm eb ɛs af.
18Low nawrɛ mʼam dad ↄny: low fɛŋ eke bʼow igŋn wus af aŋa a, Afr bʼow igŋ; low fɛŋ eke bʼow ebr wus af aŋa a, Afr yɛji bʼow eb. 18.18 Bɛ̀bmn Matie 16.19 lele Jan 20.23 ab.19Ɛmɛny mʼam dad ↄny, eke wus af aŋa, ↄny ɛm ecʼagŋ yony okr af eke kʼibrm low kaka fɛŋ jɛj ok owi ecʼa, ɛm Ɛs ekʼanŋ afr a bʼow ↄŋ ɛl. 20Tasi ɛm a, yogŋ ekʼagŋ yony nyahan as luku ɛm e nin ɛm a, mʼanŋ ɛl ecʼaraŋn.»
Nyandrɛ ɛm odad ekʼel juma kok ɛs a ekʼocm apm a eci
21Ɛtŋ Piɛr ow titm Jesu ɛtŋ am ibrmʼn ɛsɛ: «Ɛgŋ gbɛl, ekʼɛm lisijim bi kokʼm low ŋuŋ, ke sakp abi mi kʼoc mʼapʼr ee? Kↄ sakp lↄbŋ ee?» 22Jesu dadʼr ninɛ: «Njaŋ, mi dadmʼŋ mʼɛsmɛ toŋ sakp lↄbŋ, kↄ toŋ sakp ekŋ nyahan lele lɛw ab toŋ sakp lↄbŋ. 18.22 sakp ekŋ nyahan lele lɛw ab toŋ sakp lↄbŋ:odad na Grɛk ɛm a, wɛl ↄtu ekʼitŋn ɛjecʼɛm dad ɛsɛ sakp ekŋ nyahan lele lɛw lↄbŋ ab. Jwifɛl e low yɛgm ɛm a, wɛl ↄtu eke kʼoc low ap ɛgŋ toŋ sakp nyahan.23Na sosiɛm, kin Afr e gbreŋgbi usu a ecʼelel ekʼanŋn: ɛb ebu nyam erur eke kʼub in ecʼob a ekʼin eci juma kok ɛsɛl a ↄnymʼn ab a. 24Eke lʼↄb nuŋ nʼam kok ow e low a, wɛl oc juma kok ɛs nyam ekʼↄnymʼn os bubutɛ gbɛl ab isʼr. 25Ɛgŋ a ↄnym ob kaka eke kʼoc sↄgr in e labm a; ow sosiɛm ɛb ebu a ↄŋ abusu eke wɛl kʼↄlʼl ijʼr ɛsɛ aduigŋ af, ke wɛl ↄ́l in e yↄw, in ecʼey lele ob fɛŋ eke nʼↄny ab ab ij yecʼɛtŋ ke lʼↄ́tu li sↄg labm a. 26Juma kok ɛs a ok ↄwrↄkp wus ɛb ebu a ecʼany af ɛtŋ am dadʼr ɛsɛ: “Ɛrm ɛ́yʼŋ es, èku bɛb, mʼow mi sↄgʼŋ fɛŋ!” 27Ɛb ebu a sↄrŋ ↄny nↄnↄ: lʼoc labm a lʼap ow ɛtŋ lʼɛlu ow es ow im.
28Juma kok ɛs a ecʼim ɛm a, lʼↄbr lawl juma kok ɛs nyam ekʼↄnymʼn os tɛl ab. Nʼↄny ow ɛmn ɛmn nʼam bↄbrm ow lʼatr ow sel li dad lʼɛsɛ: “Sↄg ɛm ecʼos a ekʼↄnym ab a!” 29Lawl a ok ↄwrↄkp wus in ecʼany af ɛtŋ am ŋↄŋnʼn ɛsɛ: “Ɛrm ɛ́yʼŋ es, èku bɛb, mʼow mi sↄgʼŋ!” 30Gbɛkↄ lʼɛgŋm; nʼↄny lʼɛlu ow sobel ɛm ekʼow kʼanŋ ɛm toŋ ke ow sↄ́gʼr labm a.
31Eke juma kok ɛsɛl ɛjecʼa ɛkn low a ekʼɛy a, sos ↄw ɛl es sɛnyn sɛnyn ɛtŋ -nʼim -lʼawl ów a fɛŋ -lʼok ɛb ebu a. 32Af yogŋ, ɛb ebu a ↄŋ wɛl ɛsŋ juma kok ɛs a ow ɛtŋ li dad ow ninɛ: “Juma kok ɛs ŋuŋ! Mʼoc ŋ e labm a fɛŋ mʼapʼŋ eke ŋↄŋnʼm a sosiɛm. 33Ŋ yɛji, blel ↄ́ny awlʼŋ a eci sↄrŋ ikŋ ɛsɛ elel eke mʼↄny ŋ e sↄrŋ ikŋ ab af.” 34Ɛb ebu a ɛrm ebl afŋn es ɛtŋ nʼↄny juma kok ɛs a lʼɛlu sobel ɛm milↄlu kokr eci toŋ ke li sↄ́g labm a fɛŋ.» 35Ɛtŋ Jesu igŋ af dad ninɛ: «Ɛbɛn eke ɛm Ɛs ekʼanŋ afr a bʼow kok ↄny ana, ekʼↄny ɛm ecʼɛgŋ nyam nyam ocm low ŋuŋ eke lisijim kokʼr a apmʼn ɛrm nyam ɛm.»
19Igŋnin owi
1Eke sica Jesu dad ów ↄm odad bake ow uwr a, lʼigb Galile ɛtŋ nʼim Jude wus af e mij jam ekʼel Jurdɛn a. 2Agŋ nↄnↄ am usʼr jam ɛtŋ lʼewlm ɛl ɛm ecʼↄ́lu a.
3Farisiɛl bɛb ow titm Jesu eke kʼukʼr meb odad ebl ɛm. -Lʼibrm ow ninɛ: «Kↄ low kaka fɛŋ ɛm, ɛy ecʼol a ↄŋ abusu eke ɛgŋ kʼogŋ in e yↄw ee?» 4Jesu dad ninɛ: «Kↄ awlmn low yecʼa eke Nyam Lɛl dad ab ee? Nuŋ ↄb ɛm a, Nyam kok igŋ lele yↄw ab,5ɛtŋ li dad ninɛ: Na sosiɛm anake igŋ bʼow ŋgboŋ ɛs lele lis ab ecʼakŋ, ke lʼókr af in e yↄw ab ab -lʼel sos megl nyam a.19.5 Nuŋ Ɔb 1.27; 2.24; 5.2.6Ca -lʼelm agŋ yony ij, kↄ sos megl nyam. Ke ɛgŋ kʼↄ́nym yecʼeke Nyam ↄny okr af a kpabm es.» 7Ɛmɛny Farisiɛl am ibrmʼn ɛsɛ: «Kↄ ɛgŋ am ow ogŋ in e yↄw a, bla sosiɛm ɛtŋ Mois bʼibrm eke wɛl kʼↄŋ ow igŋnin e lɛl ee?» 19.7 Ol Ɔkn 24.1-4. Ɛ̀kn Matie 5.31 lel ow ecʼakr otar ab ab.8Li dad ninɛ: «Ɔny ecʼɛrm tuↄtuↄ a sosiɛm anake Mois ↄŋ ↄny abusu eke kʼogŋn ↄny ecʼↄyↄw a. Kↄ nuŋ ↄb ɛm a, ow elm ɛbɛn ow ɛcrm. 9Mʼam dad ↄny: igŋ fɛŋ eke ɛlu in e yↄw es, ke ow elm egŋ ot owi ɛm, ke im ɛbi yↄw ɛjecʼa, lʼij nfaci ŋ̂.»
10In e jam ɛsɛl a dadʼr ninɛ: «Ekʼow el ɛbɛn tasi ɛgŋ kʼanŋ in e yↄw ab a, ke ow akplm ekʼɛgŋ kʼɛbi yↄw.» 11Jesu dad ɛl ninɛ: «Agŋ a fɛŋ kʼↄtum ɛgŋm odad na ebm ekʼow elm agŋ a cɛ eke Nyam bʼↄŋ ow ecʼabusu a. 12Ów nↄnↄ anŋ eke bʼɛdŋn agŋ yↄw ecʼɛbi agŋ: bɛb ecʼa, mew ɛm ɛtŋ -lʼijm ow e lɛc; bɛb ecʼa egŋ agbru, agŋ ↄŋ -nʼↄnym ow ecʼabusu; sica bɛb ecʼa, Afr eci gbreŋgbi usu e juma kok sosiɛm -lʼerurmn eke -li kʼɛbi yↄw. Ke ɛgŋ yecʼeke kʼɛgŋ low yɛgm na eb a, lʼɛ́gŋ lʼeb!»
Jesu ɛdŋ etuey ↄwrↄ
13Sica agŋ ot etuey am is Jesu eke li kʼat wɛl abu nuŋ ni ŋↄŋn Nyam nʼↄŋ wɛl, kↄ jam ɛsɛl a am ɛnym agŋ a abr. 14Gbɛkↄ Jesu dad ninɛ: «Yɛ̀br etuey ow ɛm ogŋ! Ɛgŋ kʼɛ́dŋn ɛl, aŋke tasi ɛm a, Afr e gbreŋgbi usu a el agŋ a ekʼanŋ ɛsɛ ɛl af a eci.» 15Lʼat wɛl abu nuŋ lʼɛdŋ wɛl ↄwrↄ ɛtŋ lʼigb yogŋ nʼim.
Ígŋ fɛŋ ɛlu es ke ús Jesu jam
16Ɛtŋ kin ɛgŋ nyam ow ɛŋn Jesu ɛtŋ am ibrmʼn ɛsɛ: «Low yɛgm agŋ ɛs, kↄ bla low mamn iy mʼↄtu eke mi ki kok ke mʼɛ́ŋn sel ekʼↄnym uwr ee?» 17Jesu dadʼr ninɛ: «Kↄ bla sosiɛm ɛtŋ am ibrm im low yecʼa eke kʼakpl ab af ee? Nyam sↄny coco cɛ akpl. Eke batŋ am erur eke kʼɛy sel ekʼↄnym uwr ɛm a, ɛ̀lum sol a.» 18Lʼibrm ninɛ: «Kↄ bogŋ eci sol ee?» Jesu dad ninɛ: «Kʼíbim ɛgŋ, kʼíjm nfaci, kʼíym mil, kʼíjm daŋku yadŋ ɛm ɛgŋ e nuŋ af;19ɛ̀lum asŋ lele esŋ ab, ke érur ɛgŋ kaka fɛŋ ɛsɛ ŋ obi af.»19.19 Ɔkm Ok 20.12-16; Ol Ɔkn 5.16-20; Ob Ap 19.18.20Ŋgbafrɛli a dadʼr ninɛ: «Mi bʼɛlum sol amua fɛŋ. Ɛmɛny bogŋ ecʼanake anŋ ab ee?» 21Jesu dadʼr ninɛ: «Ekʼam erur eke kʼanŋ ɛsɛ elel eke Nyam am erur ab af a, ke ìm ↄl ŋ ecʼob a eke ↄny a ij, òc ow ecʼos a ↄŋ ↄgbↄru, 19.21 òc ow ecʼos a ↄŋ ↄgbↄru:Jwifɛl ecʼɛb ir ɛm a, -lʼɛgŋ -lʼeb eke wɛl kʼap ↄgbↄru yɛjʼob. Gbɛkↄ eke cɛc ob a ekʼↄny a sakp yen a, ɛl ecʼol a ɛdŋn eke kʼapm ob afŋm akp nyam es. ke bʼow ɛŋn ob ↄny afr, ca ɛ́wl mɛny ow ke úsʼm jam.» 22Ŋgbafrɛli a bʼiri low na a, nʼaam sos es ↄw ɛm aŋke tasi ɛm a, nʼↄny ob nↄnↄ.
23Ɛtŋ sica Jesu dad in e jam ɛsɛl a ninɛ: «Low nawrɛ mʼam dad ↄny: ow ɛw tuↄtuↄ eke gbreŋgbi kʼɛy Afr eci gbreŋgbi usu a. 24Ɛtŋ ɛmɛny, kin low nyam eke mʼam dad ↄny: gbaŋkↄ kedebnam eci fɛfn ↄmu ɛm eke kʼɛcr a ɛw fuɛfuɛ akm gbreŋgbi eci Nyam e gbreŋgbi usu a ecʼɛm ɛy a.» 25Eke jam ɛsɛl a iri ów amua a, low iti ɛl any ɛtŋ -nʼam dad -lʼɛsɛ: «Ke sica bwo ecʼɛgŋ ↄtu eke kʼɛŋn sel ee?» 26Jesu lɛr ɛl ɛtŋ dad ɛl ninɛ: «Agŋ ecʼany af a ow ɛw tuↄtuↄ, kↄ ow elm Nyam ecʼany af gbɛ, aŋke Nyam ecʼa, fɛŋ ɛw fuɛfuɛ!»
27Ca kin Piɛr eb odad ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ŋ obi yɛji ɛ̀kn! Ɛy, sʼigŋ fɛŋ sʼok es ɛtŋ sʼusʼŋ jam. Kↄ ɛy ecʼa, ayaf ow bʼow ɛcr ab ee?» 28Jesu dad ɛl ninɛ: «Low nawrɛ mʼam dad ↄny: lɛgŋ a eke ɛgŋ ecʼIy bʼow sig es in ecʼanygbɛl ecʼatufu lɛkpn af, ɛb owr ab ɛm yogŋ a, ↄny lɛw yony a ekʼusrʼm jam a, ↄny yɛji bʼow sigr es atufu mɛkpn af, ke jɛ́jr Israɛl ecʼeb lɛw yony a ecʼów okr. 29Ɛtŋ agŋ a fɛŋ ekʼigŋ ɛl ecʼakŋ oglog ɛl lisijimɛl oglog ɛl lisijↄwɛl, ɛl ɛsɛl, ɛl lisɛl, ɛl ecʼey, ɛl e sↄgm ok es, ɛm e nin a sosiɛm a, -li bʼow -nʼɛŋn sakp ekŋ yen ok af ɛtŋ -li bʼow -nʼɛŋn sel ekʼↄnym uwr. 30Kↄ agŋ nↄnↄ a eke caca ɛm el ánymu a, bʼow el ajamu ɛtŋ agŋ nↄnↄ a eke caca ɛm el ajamu a, bʼow el ánymu.»
20Viny ↄgm a eci juma kok ɛsɛl
1«Tasi ɛm a, kin elel eke Afr eci gbreŋgbi usu a anŋn: gbreŋgbi nyam ɛy ↄkm ibribr fafa eke kʼeb juma kok ɛsɛl in e viny ↄgm a eci, ɛtŋ nʼɛŋn. 2Nɛny okr ɛl af juma kok ɛsɛl ab ab os nyam, ekʼel lɛgŋ nyam e labm sↄg eci, ɛtŋ lʼot wɛl nʼim in ecʼↄgm a. 3Wanci libarm ɛm a, lʼɛy ↄkm ɛtŋ lʼɛkn bɛb ekʼanŋ ɛbɛrŋ ɛm ke ↄnym low kaka eke ki kok. 4Li dad wɛl ninɛ: “Ɔny yɛji ìmn ɛm ecʼↄgm a kokr juma, mʼow mʼↄŋ ↄny labm sↄg ekʼit a,” 5ɛtŋ -nʼim ↄgm a. Lɛgŋ bʼuyu nuŋ, ɛmɛny ↄgm ɛs a ɛy ↄkm ot agŋ ɛtŋ ɛmɛny ncebles eci wanci nyahan ɛm yɛji, lʼɛy ↄkm li kok ɛbɛn. 6Sica ncebles eci wanci yen ɛm a, lʼɛy ↄkm ɛtŋ ɛmɛny lʼɛkn agŋ ɛjeci ekʼanŋ ɛbɛrŋ ɛm yogŋ. Lʼibrm wɛl ninɛ: “Kↄ bla ɛtŋ lɛgŋ mum a bʼanŋn ↄfr ↄfr nɛnɛ ee?” 7-Li dad ninɛ: “Ɛgŋ kaka ebm ɛy juma.” Li dad wɛl ninɛ: “Ekʼow el ɛbɛn, ke ↄny yɛji, ìmn ɛm eci viny ↄgm a kokr juma.”
8Eke lɛgŋ ew es a, ↄgm ɛs a dad in ecʼob awl ɛs a ninɛ: “Ɛ̀sŋ juma kok ɛsɛl a ke sↄ́g ɛgŋ ɛgŋ e labm a. Bʼow ↄb nuŋ ajamu ab ɛm toŋ ke úwar ánymu ab ɛm.” 9Agŋ a ekʼↄb juma nuŋ ncebles eci wanci yen ɛm a ow, ɛtŋ ɛgŋ ɛgŋ ɛŋn in ecʼos nyam a. 10Eke sica ow igŋ agŋ a eke wɛl ikŋ anym eb a ogŋ a, -li tutr eke -li bʼow -nʼɛŋn ow afŋ es; gbɛkↄ ɛl yɛji, wɛl ↄŋ ɛl ɛgŋ ɛgŋ os nyam. 11Os a ecʼeb ɛm a, -nʼam ɛny abr -lʼok ↄgm ɛs ab af 12-li dad -lʼɛsɛ: “Juma kok ɛsɛl amua eke wɛl anŋ jam eb a, wanci nyam eci juma cɛ -li kok ɛtŋ sↄg ɛl labm ɛsɛ ɛy eke lɛgŋ mum a sʼij gbre ligbn kpaŋ kpaŋ na ɛm ab af!” 13Gbɛkↄ ↄgm ɛs a dad ɛl ɛm ecʼɛgŋ nyam ninɛ: “Lawl, mi kokm ɛnyɛmbri yony owi ŋ e lís. Nɛny okr ɛy af os nyam ekʼel lɛgŋ nyam juma eci, kↄ yadŋ ee? 14Èb ŋ e labm sↄg a ke ím. Mʼerur eke ɛgŋ na eke wɛl anŋ jam eb a, mʼↄ́ŋʼn os a ɛsɛ ŋ ecʼab af. 15Kↄ mʼↄnym abusu eke ɛm ecʼos a, mi ki kokr low yecʼeke mʼerur ab ee? Kↄ ɛm ecʼɛrm mamn a e low a, nyamn ɛyr ow am ↄnyʼŋ ee?” » 16Ɛtŋ sica Jesu igŋ af dad ninɛ: «Agŋ ekʼel ajamu a bʼow el ánymu, ɛtŋ agŋ ekʼel ánymu a, bʼow el ajamu.»
Jesu am ɛwar sakp nyahan ɛm in e luw lele in e luw ɛm anŋ igb ab
17Jesu lele in e jam ɛsɛl ab ab am uyu im Jerusalɛm. Es an im ɛm a, lʼot jam ɛsɛl lɛw yony ab ab nʼim saw ɛm, ɛtŋ nʼam dad wɛl lʼɛsɛ: 18«Ìsr any ɛkan, kin Jerusalɛm anake sʼam uyu sʼim a; yogŋ, ɛgŋ ecʼIy bʼow ɛy egb waw ɛsɛl ɛgbɛl lel ol e low yɛgm ɛsɛl ab ab ecʼabu ɛm. -Li bʼow -lʼↄb ow low luw eci, 19ɛtŋ -li bʼow -lʼoc ow -nʼↄŋ Nyam any uwm ɛsɛl eke ki kokrʼr miyɛr, ↄrʼr say ɛm, ɛwʼr olikŋ af luw eci. Eke ow bʼow kok sɛgŋ nyahan a, li bʼow lʼigb luw ɛm.»
Jak lele Jan ab ecʼɛl lis e low ekʼibrm
20Sica Sebede ecʼey yony a ecʼɛl lis 20.20 Yↄw a, Salome; lʼↄtu eke li kʼel Jesu lis lisijↄw. Bɛ̀bmn Matie 27.56 lele Mark 16.1 ab ab. a ow titm Jesu, lʼok ↄwrↄkp wus ow ecʼany af ɛtŋ nʼam ibrm ow ob. 21Jesu ibrmʼn ninɛ: «Kↄ bla low iy am erur ee?» Li dad ow ninɛ: «Ɛ̀gŋ eb eke ɛm ecʼey yony amua bʼow ok es susu amamn lɛgŋ eke bʼow eb ŋ ecʼɛb eb e lɛkpn a; nyam ánŋ lidr ogog ke nyam ánŋ nɛmn ogog.» 22Jesu dad ɛl ninɛ: «Low yecʼa ekʼam ibrmn a, kʼuwmn any. Kↄ ↄtur eke kʼɛgŋn gbre eci mij kpↄk a 20.22 Ɛ̀kn Mark 10.38 ecʼakr otar a. eke mʼow mʼɛgŋ ab ee?» -Li dad ow ninɛ: «Ɛɛ, sʼↄtu.» 23Jesu dad ɛl ninɛ: «Tasi ɛm a, bʼow ɛgŋn ɛm e mij kpↄk a. Gbɛkↄ ɛm e lidr abu af ecʼes sig a, lele nɛmn abu af ecʼab ab a, ow elm ɛm mʼↄↄm ɛgŋ; susu amua, ɛm Ɛs kok agŋ a eke li bɛbm sos a eci.»
24Eke jam ɛsɛl agŋ lɛw a iri low na a, -lʼebl ɛrm -lʼok agŋ lisijimɛl yony ab af. 25Ow sosiɛm Jesu ɛsŋ ɛl fɛŋ ɛtŋ dad ɛl ninɛ: «Ɛkan ɛb ecʼes ɛw ɛsɛl a, -li bʼɛw ɛb ab es abusu ↄny ɛm, ɛtŋ ɛl ɛm ecʼagŋ any ɛsɛl ekʼanŋ a bʼɛlu ɛl ecʼabusu ↄny a ↄkm dedeku a e nuŋ af. 26Gbɛkↄ ↄny ecʼaraŋn ecʼa, ow kʼɛ́cr ɛbɛn. Eke batŋ ↄny ɛm ecʼɛgŋ kaka fɛŋ am erur e kʼel ↄny ecʼes ɛw ɛs a, ke lʼél ↄny a fɛŋ ecʼob oc ↄŋ ɛs; 27ɛtŋ ɛmɛny ekʼↄny ɛm ecʼɛgŋ kaka fɛŋ am erur eke kʼel ↄny ecʼanymu a, ke lʼél ↄny a fɛŋ ecʼadu. 28Ɛbɛn nyam coco ɛgŋ ecʼIy yɛji owm ekʼagŋ ki kok in e lís e low, kↄ lʼow eke li ki kok agŋ e lís e low, ke lʼóc in e sel a lʼɛw awoba li sↄgr agŋ nↄnↄ.» 20.28 Bɛ̀bmn Mark 14.24; 1 Timote 2.6.
Jesu ewlm ány eflu yony
29Eke -lʼokr ↄkm Jeriko a, agŋ nↄnↄ am us Jesu jam. 30Kpɛkŋ kin, ány eflu yony eke sig es ejagb saw, -lʼiri eke Jesu am ɛc. -Nʼam ɛlu lebl -li dad -lʼɛsɛ: «Ɛgŋ gbɛl, David e lilaw, ìkŋ ɛy sↄrŋ!» 31Dedeku a am ɛnym ɛl abr eke -li ki yewal, gbɛkↄ ca -nʼam ɛlu lebl tuↄtuↄ -li dad -lʼɛsɛ: «Ɛgŋ gbɛl, David e lilaw, ìkŋ ɛy sↄrŋ!» 32Jesu inym es ɛtŋ ɛsŋ ɛl am ibrm ɛl ɛsɛ: «Kↄ bla low iy am erurir eke mi ki kok mʼↄŋ ↄny ee?» 33-Li dad ow ninɛ: «Ɛgŋ gbɛl, kòk ke ɛy ecʼanyamn a ɛ́kn es.» 34Ɛl e low ↄny Jesu sↄrŋ ɛtŋ lʼitŋn wɛl ecʼanyamn a abu; kpɛkŋ agŋ a yony mum am ɛkn es, ɛtŋ -nʼam us Jesu jam.
21Jesu am ɛy Jerusalɛm
Mark 11.1-11; Luk 19.28-40; Jan 12.12-19
1Sica Jesu lele in e jam ɛsɛl ab ab im titm Jerusalɛm. Eke -li titmn Bɛtfaje baŋn, Olivie lafɛny af a, 21.1 Ɛ̀kn Mark 11.1 lele akr otar ab ab. Jesu ɛrm jam ɛsɛl yony. 2Li dad wɛl ninɛ: «Ìmn baŋn a ekʼanŋ ↄny any af ab ɛm; kpɛkŋ yogŋ bʼow ɛŋan gbaŋkↄ kpɛtɛŋ yↄw nyam eke wɛl ucur es ke in e liy a anŋ in ab. Mↄmun in es otr ɛl isrʼm. 3Eke batŋ ɛgŋ bʼibrm ↄny low, dàdr ɛsrɛ: “Ɛgŋ gbɛl a ↄny ow ecʼes abur.” Ɛtŋ kpɛkŋ wɛl bʼow ɛlu ɛl es ↄŋ ↄny.» 4Low na ɛy yecʼɛtŋ ke kokoba ↄb ɛs eci sodad amua eke dad a íy nɛny:
5Dàdr Siↄn ecʼagŋ a:
kin ↄny ecʼɛb ebu a am ow ↄny ogŋ a frↄrↄ ɛm,
lʼuyu gbaŋkↄ yↄw lele in e liy ab af. 21.5 Esayi 62.11; Zakari 9.9. Eke ɛb ebu nyam uyu gbaŋkↄ kpɛtɛŋ yↄw af, ke ow el ɛrm es ɛy lele es is ab e mɛny ɛwr.
6Jam ɛsɛl yony a im, ɛtŋ kok yecʼa eke Jesu dad ɛl a. 7-Lʼot gbaŋkↄ kpɛtɛŋ yↄw a lele liy ab ab -lʼow, -lʼot ɛl e sigbad a -lʼok wɛl af ɛtŋ Jesu sig es af. 8Agŋ nↄnↄ gbɛl ot ɛl e sigbad a faf ejagb, bɛb am bubr ekŋ ál ok ejagb. 21.8 Ɛb ebu eke wɛl bʼɛlum a ecʼów eke wɛl bi kok in ecʼↄbr eci (2 Ɛ́b Ebu 9.13).9Agŋ a ekʼanŋʼn anym a lele bɛb a ekʼanŋʼn jam ab ab am ↄg dad ɛsɛ: «Hosana! Anygbɛl él David e lilaw eci. Ke Nyam ɛ́dŋ ɛgŋ ekʼam ow Ɛs Kↄtↄkↄ e nin ɛm a ↄwrↄ! Anygbɛl él Nyam ekʼanŋ afr kpekpe a eci!»21.9 Tasi ɛm a, Hosana e nyandrɛ el òw ɛlum ɛy abu. Selu 118.25-26. Wɛl bi dad odad na kↄklm owi ɛm. Pak ecʼes gbɛgbl e lɛgŋ a, wɛl bʼoc ɛgŋn ɛj eb etu a ekʼam ow Jerusalɛm a.10Ɛtŋ eke nʼam ɛy Jerusalɛm a, bieku a fɛŋ am bↄbar. Wɛl am ibrm ɛsɛ: «Kↄ bwo el ɛgŋ na ee?» 11Agŋ a am dad ɛsɛ: «Ɛgŋ na, kokoba ↄb ɛs Jesu, Nasarɛt ekʼanŋ Galile wus af a ecʼɛgŋ.»
Jesu anŋ Nyamel gbɛl a e gbugŋ a
Mark 11.15-19; Luk 19.45-48; Jan 2.13-22
12Sica Jesu im ɛy Nyamel gbɛl a e gbugŋ a, ɛtŋ ogŋ agŋ a fɛŋ ekʼam ↄl mob ij a, lele agŋ a ekʼam ↄl mob ab ab gbugŋ yogŋ. Nʼↄny jɛtɛ titŋn ɛsɛl a e sitabl a lele prɛndrɛ ↄl ij ɛsɛl a e mɛkpn ab ab lʼok wus. 21.12 Jɛtɛ titŋn ɛsɛl a bʼeb usu im ɛsɛl ecʼos a itŋn Nyamel gbɛl ab ɛm ecʼos ab ab, yecʼɛtŋ ke -lʼↄtu -li sↄg wus labm, ke -lʼap ob yɛji. Mindey tasi ekʼel egb wawr ecʼa, ob ↄl ij ɛsɛl a bʼot ↄŋ usu im ɛsɛl a ↄl iju. -Li bʼok mob a an ɛm afŋn es.13Ɛtŋ li dad wɛl ninɛ: «Nyam Lɛl ɛm a Nyam dad ninɛ: Wɛl bʼow ɛsŋ ɛm ecʼêl a, Nyam ŋↄŋn ecʼêl.21.13 Esayi 56.7. Kↄ ↄny, am ocr kokr elu ecʼɛŋanin usu.»
14Ány eflu lele akr kpɛcɛ ɛsɛl ab ow titm Jesu Nyamel gbɛl a e gbugŋ a ɛtŋ lʼewlm wɛl. 15Egb waw ɛsɛl ɛgbɛl a lele ol e low yɛgm ɛsɛl ab ab ɛkn ów any iti owi 21.15 any iti owi:ow elm án ↄlu a cɛ eke Jesu ogŋ a e low elm any iti owi, kↄ li yɛb ány eflu lele akr kpɛcɛ ɛsɛl ab ok Nyamel ab ɛm. Low na, Jwifɛl eci low yɛgm ɛsɛl eci ol a ɛdŋn. eke nʼam kok, -lʼɛkn etuey ekʼam ↄg Nyamel gbɛl ab ɛm dad ɛsɛ: «Anygbɛl él David e lilaw eci!» Ɛrm ebl ɛl, 16ɛtŋ -li dad Jesu ninɛ: «Kↄ am iri odad a eke -nʼam dad ab ee?» Jesu dad ɛl ninɛ: «Ɛɛ, mʼam iri kↄ lɛgŋ kaka awlmn Nyam Lɛl ɛm ecʼodad na ekʼel: Kok elel eke toŋ etuey lele ey mɛny nɛnym ab bↄbↄ yɛji kↄklmʼŋ ab ee?»21.16 Selu 8.3, Sɛptant ɛm ecʼodad eke wɛl oc.17Ɛtŋ lʼɛlu wɛl es lʼɛy ↄkm ɛb ab ɛm, nʼim Betani lʼɛru.
Jesu ofn babm ikŋ nyam
18Lɛgŋ bʼɛny akr af ecʼibribr fafa a, eke Jesu am ɛwl ow ɛb ab ɛm a, namn owʼr sos. 19Lʼɛkn babm ikŋ nyam 21.19 babm ikŋ nyam:Babm ikŋ bʼɛfi gbuŋ ke suw ám okʼr ↄkm. Tasi ɛm a, eke suw anŋʼn ɛm, ke lʼɛ́fi ŋ̂. Babm ikŋ na eke suw iy ɛm gbↄŋ ke ey anm ɛm a, bɛbmn agŋ ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl ɛsɛ Jwifɛl ecʼes ɛwɛl ab af. ekʼinym es ejagb saw ɛtŋ nʼim lʼɛy ow ecʼew a; gbɛkↄ nʼɛŋnm ob kaka ekʼow elm suw a cɛ. Li dad babm ikŋ a ninɛ: «Lɛgŋ kaka kʼow ↄsum liy ij!» Kpɛkŋ wanci ab af cɛ babm ikŋ a inym es uw es. 20Jam ɛsɛl a bʼɛkn ɛbɛn a, low iti ɛl any afŋn es, ɛtŋ -nʼam ibrm Jesu -lʼɛsɛ: «Kↄ ayaf ɛtŋ babm ikŋ na inym es kpɛkŋ uw es ee?» 21Jesu dad ɛl ninɛ: «Low nawrɛ mʼam dad ↄny: eke ↄnyn ↄmn ɛtŋ bɛbar anm ↄny ɛm a, ↄtur eke ki kokr low na eke mi kok babm ikŋ na a. Ow elm low na sↄny cɛ, kↄ ↄtur yɛji eke ki dadr ligigl na ɛsrɛ: “Ŋ̀gboŋ aŋa, ke ím ɛy okij ɛm,” ɛtŋ ow bʼow el. 22Eke ↄnyn ↄmn, bʼow ɛŋan low fɛŋ eke bʼow ibrmn Nyam ŋↄŋn ɛm a.»
Jesu ecʼabusu ↄny
23Jesu ɛwl ow Nyamel gbɛl a e gbugŋ a ɛtŋ am yɛgm agŋ low. Egb waw ɛsɛl ɛgbɛl lele Jwifɛl ecʼagŋ ekpekp ab ab ow ɛŋnʼn ɛtŋ am ibrmʼn ɛsɛ: «Kↄ bogŋ ecʼabusu ɛm bi kok ów amua ee? Ɛtŋ kↄ bwo bʼↄŋʼŋ ow e kok ecʼabusu ee?» 24Jesu dad ɛl ninɛ: «Ɛm yɛji mʼam ow mʼibrm ↄny low nyam cɛ; eke dadrʼm a, ɛm yɛji mi bʼow mi dad ↄny abusu yecʼɛm eke mi bi kok ów amua a. 25Kↄ bwo ↄŋ Jan abusu ow ok agŋ mij nuŋ ee? Kↄ Nyam oglog agŋ ee?» Ɛtŋ ow ɛw ɛl ów es atar ɛl ↄfr ɛtŋ -nʼam dad -lʼɛsɛ: «Eke si dad eke Nyam ↄŋʼn abusu lʼow, li bʼow lʼibrm ɛy lʼɛsɛ: “Kↄ bla sosiɛm ɛtŋ ubmn in nawrɛ ee?” 26Ɛtŋ eke si dad eke agŋ ↄŋʼn abusu lʼow yɛji, ow it eke si kʼↄny dedeku a e muru, aŋke tasi ɛm a, agŋ a fɛŋ bʼoc Jan ɛsɛ kokoba ↄb ɛs af.» 27Ɛtŋ sica -li dad Jesu ninɛ: «Sʼuwm any.» Ɛtŋ Jesu yɛji dad ɛl ninɛ: «Eke ow el ɛbɛn a, ɛm yɛji mi kʼow mi dadm ↄny abusu yecʼɛm eke mi bi kok ów amua fɛŋ a.»
Ey yony a e lís eci nyandrɛ ɛm odad
28Jesu usr af dad ninɛ: «Kↄ ayaf am ɛkanin low na ee? Ɛgŋ nyam ↄny ey yony. Lɛgŋ nyam, li dad iy kpekp a ninɛ: “Ɛm jim, yɛfɛnyna ìm ↄgm kok juma.” 29Li dad ninɛ: “Mʼiim”, gbɛkↄ ow bʼinŋn ebr a, lʼitŋn odad ebl ɛtŋ nʼim ↄgm a. 30Odad nyam a cɛ, iy ɛs a dad ok jam ɛs a. Iy a dad ɛs ninɛ: “Mʼow mʼim,” gbɛkↄ nʼiim. 31Agŋ yony na, bogŋ ecʼanake kok ɛs ecʼerur ab ee?» -Li dad ninɛ: «Iy kpekp a.» Ɛtŋ Jesu dad ɛl ninɛ: «Low nawrɛ mʼam dad ↄny: wus labm eb ɛsɛl lele afacyↄw ab bʼow ikŋ ↄny anym Nyam e gbreŋgbi usu a. 32Tasi ɛm a, Jan mij ok nuŋ ɛs ow ↄny ogŋ low nɛnyɛmbri nyam e yɛgm eci, ɛtŋ ubmn in nawrɛ; gbɛkↄ wus labm eb ɛsɛl lele afacyↄw ab ubʼr nawrɛ. Ɛtŋ ɛmɛny ów amua bↄbↄ ekʼɛkan a yɛji, itŋnmn ɛrm ɛm ubmn in nawrɛ.»
Viny ↄgm e juma kok ɛsɛl eŋuŋ eci odad nyandrɛ ɛm
33«Ìrir nyandrɛ ɛm odad ɛjeci na: lɛgŋ nyam, ↄgm ɛs nyam ewl viny in ecʼↄgm a. Nʼawŋ lakp lʼɛlul ɛm, li kok usu eke wɛl kʼifi egb ey ab es, ɛtŋ li kok usu gege eke wɛl kʼanŋ ↄsu ↄgm a. 21.33 Ɛ̀kn Mark 12.1 ecʼakr otar a. Ɛtŋ lʼoc egb ↄgm a lʼabul ↄgm juma kok ɛsɛl ɛtŋ lʼeb ejagb nʼim usu. 34Eke egb ub e lakpo ow a, lʼɛrm in ecʼabu ɛlum ɛsɛl a im ↄgm juma kok ɛsɛl a ogŋ eke li kʼɛŋn in ecʼegb eke kʼɛbmʼn a. 35Ɔgm juma kok ɛsɛl a ↄny in ecʼabu ɛlum ɛsɛl a, ↄr nyam, ibi yecʼa, ɛtŋ nyahan ɛm ecʼa, -lʼibi ow mebn ɛm. 36Sica ↄgm ɛs a ɛrm in ecʼabu ɛlum ɛsɛl a im nↄnↄ ɛm akm krɛkrɛ ɛm ecʼa, kↄ ↄgm juma kok ɛsɛl a kok ɛl low nyam cɛ. 37Ow e jam a, lʼɛrm in ecʼiy a ɛtŋ nʼam tutr lʼɛsɛ: “-Li bʼow -nʼↄny ɛm jim ecʼɛlum.” 38Gbɛkↄ eke ↄgm juma kok ɛsɛl a ɛkn iy a, -nʼam dadarir ɛl ↄfr ɛm -lʼɛsɛ: “Kin ɛgŋ a eke godo godo bʼow el aja ij ɛs a! Sʼímn, sʼíbir ir ke egb ↄgm a él ɛy eci!” 39-Nʼↄny iy a, -lʼoc -nʼim -lʼↄwl ow ↄgm a e lakp jam a ɛtŋ -lʼibi ow.»
40Jesu ibrm ɛl ninɛ: «Ɛtŋ sica lɛgŋ eke egb ↄgm ɛs a bʼow ow a, bla lowi li bʼow li kok ↄgm juma kok ɛsɛl ab ee?» 41-Li dad ow ninɛ: «Agŋ ibiu amua ecʼa, sↄrŋ ikŋ kʼow anm ɛm, li bʼow lʼibi wɛl, lʼéb ↄgm a lʼabul ↄgm juma kok ɛsɛl ɛjeci. Eke egb ub e lɛgŋ a bʼow ow a, wɛl bʼow ↄŋʼn in ecʼegb ekʼit a.» 42Ɛtŋ Jesu dad ɛl ninɛ: «Kↄ awlmn lɛgŋ kaka Nyam Lɛl ecʼodad eke dad ab ee?
Lebn a eke êl us ɛsɛl a oc ↄwl a,
ɛwl el êl lↄy ɛm e lebn tasi.
Na low ekʼanŋ Nyam ogŋ ow
ke el low sↄbↄ ɛy ecʼany af.» 21.42 Selu 118.22-23.
43Jesu igŋ af dad ninɛ: «Mʼam dad ↄny, na sosiɛm wɛl bʼow eb ↄny Nyam e gbreŋgbi usu a abu ɛm ↄŋ ɛbr nyam ecʼagŋ a eke bʼow kok ow e low a. [ 44Ɛgŋ eke bʼow ɛy lebn na af a, bʼow kikn es, ɛtŋ ɛgŋ fɛŋ eke lebn a bʼow ɛy af a, bʼow piplm ɛm el siflefl.]» 21.44 Matie eci silɛl esig oglog ɛm a, wɛl ɛ́ŋnm sodad ekʼanŋ ob na [...] ecʼaraŋn ɛm a. Ɛ̀kn Luk 20.18.45Egb waw ɛsɛl ɛgbɛl lele Farisiɛl ab iri Jesu eci sodad a, ɛtŋ -lʼuw any eke ow am dad ɛl ecʼodad. 46-Nʼam ↄl akunda yecʼɛm eke -li kʼɛdŋn Jesu, gbɛkↄ -nʼam uru dedeku a, aŋke agŋ amua bʼoc Jesu ɛsɛ kokoba ↄb ɛs af.
22Mɛbi ecʼes gbɛgbl ecʼob ij a eci nyandrɛ ɛm odad
1Ɛmɛny Jesu oc nyandrɛ ɛm odad am dad ok agŋ a ekʼow low iri ɛm a. Nʼam dad wɛl lʼɛsɛ: 2«Kin Afr eci gbreŋgbi usu a ecʼelel eke anŋn: es ɛw ɛs nyam kok ob ij, jim e mɛbi ecʼes gbɛgbl a eci. 3Lʼɛrm in eci juma kok ɛsɛl a im eke kʼɛsŋ agŋ a eke lʼɛw abu ob ij na ecʼa, kↄ -lʼɛgŋm -lʼowm. 4Ɛmɛny lʼɛrm juma kok ɛsɛl ɛjeci ɛtŋ li dad wɛl ninɛ: “Dàdr agŋ a eke mʼɛw abu a: Sica wɛl iny ob ab ŋ̂, wɛl ibi ɛm eci sed a, mindey sↄbↄ fɛŋ iy nɛny. Òwr mɛbi a ecʼes gbɛgbl a ecʼob ij ab ɛm!” 5Gbɛkↄ agŋ a eke wɛl ɛw abu a tutrm ow e low ɛtŋ im ɛl ecʼów ɛm: nyam ecʼa, in ecʼↄgm owi ɛm, yecʼa, in ecʼan ↄl owi ɛm; 6bɛb ↄny juma kok ɛsɛl a, ijr gbre ɛtŋ ibi ɛl. 7Es ɛw ɛs a ɛrm ebl: lʼɛrm in ecʼar ɛsɛl a im ibi agŋ ibiu amua ɛtŋ ɛtul ɛl ecʼɛb a. 8Sica li dad juma kok ɛsɛl a ninɛ: “Mɛbi a ecʼes gbɛgbl ecʼob ij a bɛbmn ab, gbɛkↄ agŋ a eke mʼɛw abu a itm. 9Ìmn sɛbɛrŋ ɛm, ke ɛ́wr agŋ ekʼↄtur eke kʼɛŋan a abu ob ij a eci.” 10Juma kok ɛsɛl a im sɛbɛrŋ ab ɛm, as agŋ a fɛŋ eke -nʼam ɛŋn a luku, amamn lele eŋuŋ ab, ɛtŋ es gbɛgbl usu a agŋ iy gbↄŋ.
11Es ɛw ɛs a ɛy akŋ eke kʼɛkn agŋ a eke wɛl im ot ow a, ɛtŋ lʼɛkn ɛgŋ nyam ekʼɛwm es gbɛgbl a ecʼob sos. 12Li dad ow ninɛ: “Lawl, kↄ ayaf ɛyr akŋ aŋa, ɛtŋ ɛwm es gbɛgbl a ecʼob sos ee?” Ɛgŋ a yewal tiŋ. 13Ɛtŋ es ɛw ɛs a dad juma kok ɛsɛl a ninɛ: “Àwŋn in sabu lele akr ab, ke ócr ↄwal il gbeŋ ncebn ab ɛm. Yogŋ anake ↄŋn ikŋ lele an ɛm sasagr ab bʼow anŋ a.” » 14Jesu igŋ af dad ninɛ: «Tasi ɛm a, wɛl ɛw nↄnↄ abu, kↄ tɛl cɛ wɛl sↄsum ot.»
Kↄ wɛl sↄ́g wus labm ee?
15Sica ow ↄŋ Farisiɛl a im ut asre. -Nʼam bɛbm elel eke -li kʼuk Jesu meb ke -nʼↄny ow odad ebl ɛm. 16Ow bʼuwr a, -lʼɛrm ɛl e jam ɛsɛl ab ɛm ecʼagŋ bɛb lele Erↄd ecʼogog ecʼagŋ ab im dad Jesu ninɛ: «Low yɛgm agŋ ɛs, sʼuw any eke ŋ bi dad low nɛnyɛmbri nyam: Nyam ecʼelel eke am ibrm eke si kʼiir ɛb a, bi yɛgm ow ecʼejagb a kpɛŋ. Ɔ́nym ɛgŋ kaka e muru; ŋ ecʼa, agŋ a fɛŋ el agŋ nɛnyɛmbri nyam. 17Dàd ɛy yecʼekʼam tutr odad na af a: kↄ ɛy ecʼol ab ɛm abusu ɛru es eke si ki sↄg wus labm sʼↄŋ Sesar ee?» 22.17 Tasi ɛm a, Erↄd ecʼogog ecʼagŋ lele Farisiɛl ab írirm. Erↄd ecʼagŋ a bʼerur Rom eyŋ ecʼes ɛw a, ɛtŋ -li bi tutr ekʼow it eke wɛl ki sↄg wus labm. Farisiɛl bi tutr eke Nyam anake el ɛl ecʼɛb ebu a; ke sↄ́g wus labm ↄŋ Sesar a, ow am yɛgm eke wɛl am eb in ecʼes ɛw a, ke ígŋ Nyam ecʼa ɛlu es. -Li tutr ekʼow ↄtu eke kʼis gbre ɛrŋ ɛrŋ Israɛl ɛb ɛm.18Gbɛkↄ Jesu uw ɛl eci sow tutr eŋuŋ ab any, ɛtŋ li dad wɛl ninɛ: «Ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl, kↄ bla sosiɛm ɛtŋ am ukrʼm meb ee? 19Yɛ̀gmnʼm os a eke wɛl bʼoc sↄgr wus labm a.» -Lʼoc os deŋ nyam -lʼow -li yɛgm ow, 20ɛtŋ Jesu ibrm ɛl ninɛ: «Mɛny ɛwr na lele nin na eke wɛl nↄn os na af a, bwo ecʼɛgŋ ecʼow el ee?» 21-Li dad ninɛ: «Sesar eci.» Ɛtŋ Jesu dad ɛl ninɛ: «Eke ow el ɛbɛn a, ke ↄŋn Sesar yecʼekʼel Sesar ecʼa, ke ↄ́ŋn Nyam yecʼekʼel Nyam ecʼa.» 22Eke -lʼirir odad a, low iti ɛl any afŋn es, ɛtŋ -lʼɛlu ow es -nʼim.
Luw ɛm anŋ igb
23Lɛgŋ a cɛ, Sadusiɛl bɛb ow ɛŋn Jesu. (Ke Sadusiɛl anake bi dad ɛsɛ luw ɛm anŋ igb in anm a.) -Nʼam ibrm Jesu low na 24-lʼɛsɛ: «Low yɛgm agŋ ɛs, kin Mois ecʼelel eke dadr: Eke ɛgŋ nyam uw ɛtŋ lʼewm ey a, ow it eke lisijim kʼɛbi iŋnyↄw a ew ey in ab ɛwʼr nin es.22.24 Ol Ɔkn 25.5-6.25Kin ɛy ɛm ecʼagŋ lisijimɛl lↄbŋ e low ekʼɛŋn: likpekp a ɛbi yↄw, ewm iy kaka toŋ ɛtŋ lʼuw. Eke lʼewm iy a, lʼɛlu lisijim iŋnyↄw ab es. 26Lisijim yony ɛm a yɛji ɛbɛn, nyahan ɛm ecʼa yɛji ɛbɛn; ɛtŋ ɛl lↄbŋ mum ecʼa, ow el ɛbɛn. 27Eke ɛl fɛŋ -lʼuwr a, yↄw a yɛji uw. 28Sica lɛgŋ eke agŋ ekʼuw a bʼow igb luw ɛm a, agŋ lisijimɛl lↄbŋ a, bwo ecʼɛgŋ anake yↄw a bʼow el in ecʼab ee? Aŋke ɛl fɛŋ -lʼɛbi ow, ow el ɛl e yↄw!»
29Jesu dad ɛl ninɛ: «Ɔny, ekʼam irmn, aŋke uwmn Nyam Lɛl a eke wɛl nↄn a ab any, ɛtŋ Nyam ecʼabusu a yɛji uwmn any. 30Tasi ɛm a, lɛgŋ ekʼagŋ ekʼuw a bʼow igb a, egŋ lele ↄyↄw ab kʼow ɛbirm okm es ij, kↄ -li bʼow -lʼir ɛb ɛsɛ elel eke afr ɛrm ɛsɛl anŋn afr ab af. 31Yecʼa eke kʼel agŋ eke kʼigb luw ɛm a, kↄ awlmn lɛgŋ kaka low yecʼa eke Nyam dad ↄny ab ee? Li dad ninɛ: 32Ɛm mʼel Abraham e Nyam, Isak e Nyam, lele Jakↄb e Nyam ab.»22.32 Ɔkm Ok 3.6. Abraham, Isak lele Jakↄb ab uw ow ij akpo ekŋ yen yen sakp yen gbuŋ ɛtŋ Nyam am dad Mois odad na. Bɛ̀bmn Luk 20.37. Ow am yɛgm eke Abraham, Isak lele Jakↄb ab a, eke -lʼuw yɛji, -nʼanŋ owr ɛtŋ lɛgŋ nyam -li bʼow -lʼigb luw ɛm. Ɛtŋ Jesu usr af dad ninɛ: «Kↄ agŋ ekʼuw a e Nyam li kʼel ee? Njaŋ, lʼel agŋ ekʼuw ke anŋ owr a e Nyam.» 33Eke dedeku a iri low na a, ow ↄr ɛl.
Ol ab ɛm eci ligbɛl tasi a
34Eke Farisiɛl iri eke Jesu abl Sadusiɛl nɛny es odad ebl ɛm a, -lʼut asre. 35Ɛtŋ ɛl ɛm ecʼol e low yɛgm ɛs gbɛl nyam erur eke kʼɛbm Jesu. Lʼibrm ow ninɛ: 36«Low yɛgm agŋ ɛs, kↄ ol a fɛŋ ɛm e ligbɛl el bogŋ ecʼee?» 37Jesu dadʼr ninɛ: «Bʼow erur Asŋ Kↄtↄkↄ ŋ e Nyam ŋ ecʼɛrm fɛŋ ɛm, ŋ ecʼabŋ fɛŋ ɛm, lele ŋ e tutr pupukpaŋ ab.22.37 Ol Ɔkn 6.5.38Na anakʼel ol ab ɛm e ligbɛl lele ow eci tasi ab a. 39Ɛtŋ kin yony ɛm ecʼeke akpl ot krɛkrɛ ecʼab es: bʼow erur ɛgŋ kaka fɛŋ ɛsɛ ŋ obi ŋ obi af.22.39 Ob Ap 19.18.40Mois ecʼol a fɛŋ lele kokoba ↄb ɛsɛl eci low yɛgm ab ab anŋ ol yony na ɛm.»
Mesi a lele David ab e low
41Farisiɛl as luku ɛtŋ Jesu am ibrm ɛl low na: 42«Tutr eke ↄnyn Mesi a e lís el bogŋ ecʼee? Bwo e lilaw eel ee?» -Li dad ow ninɛ: «Lʼel David e lilaw.» 43Jesu dad ɛl ninɛ: «Ɛtŋ kↄ sica ayaf David ekʼAbŋ Lala nyimn a ↄtu ɛsŋʼn “Ɛs Kↄtↄkↄ” ee? Ke David dad ninɛ:
44Ɛs Kↄtↄkↄ Nyam dad ɛm Ɛs Kↄtↄkↄ ninɛ:
Òw sig es ɛm e lidr abu af
toŋ bake mʼót ŋ ecʼefnu a mʼok ŋ ecʼakr ew. 22.44 Selu 110.1.
45Eke sica David bʼɛsŋʼn “Ɛs Kↄtↄkↄ”, ke ayaf Mesi a ↄtu eke kʼel David e lilaw ee?» 22.45 Jwifɛl am eku Mesi a eke kʼel ɛgŋ ow ɛsɛ Mois af ke sↄ́g ɛl Rom ecʼes ɛw a ecʼabu ɛm (Ol Ɔkn 18.15). Jesu am yɛgm ɛl eke Mesi a bʼow el ɛgŋ ke lʼél Nyam yɛji.46Ɛl ɛm ecʼɛgŋ kaka ↄtum pigm nɛny dadm odad nyam coco yɛji, ɛtŋ ow e lɛgŋ a ɛtŋ a, ɛgŋ kaka úsm ibramʼn low ij.
23Kì kokr ɛsɛ Farisiɛl lel ol e low yɛgm ɛsɛl ecʼab af
Mark 12.38-39; Luk 11.43-46; 20.45-46
1Sica Jesu am dad bieku a lel in e jam ɛsɛl ab ab ɛsɛ: 2«Wɛl abul ol e low yɛgm ɛsɛl a lele Farisiɛl ab ab Mois ecʼol a ecʼakr otar. 3Ow sosiɛm ɛ̀lumn ɛl, ke kókr low yecʼa eke -li bi dad ↄny a, gbɛkↄ kʼèbr ɛl ecʼes an a e lakr, aŋke low a eke -li bi yɛgm agŋ a, -li kokmn. 4Ow bʼel ɛrɛkp leg leg eke -li bʼawŋ -lʼitm agŋ ↄbi af, kↄ ɛl obi ɛm a, -lʼɛgŋmn -lʼocmn abuli ɛm -lʼɛluamn agŋ abu uyum sɛrɛkp leg leg amua. 5Ɛl ecʼów fɛŋ e kok ɛm, -li bʼerur ekʼɛgŋ ki lɛr ɛl. Ow ɛm a, Nyam odad a eke -li bʼoc -lʼucu ɛl e sos a, bʼɛw low agbr ɛm. Ɛtŋ ɛmɛny ɛl eci mob af ɛw a ecʼɛnyɛmbri a eke -li bi gigŋ a yɛji bʼar es afŋn es. 23.5 Nyam nuŋ igŋ ɛm, Jwifɛl amamn bi nↄn Mois ecʼol a ok ndey lɛl ɛm ok meb oc ucu anyafr, oglog ucu nɛmn abu (Ɔkm Ok 13.9,16; Ol Ɔkn 6.8; 11.8). -Li bʼoc ob ɛsɛ truku ecʼɛnyɛmbri af -lʼɛw ɛl eci mob af ɛw a ecʼesr ɛm a, ɛl eci sol a ecʼↄkn sosiɛm eci (Awl 15.37-41; Ol Ɔkn 22.12). Nyam erur eke agŋ ki kok ɛbɛn kↄ Farisiɛl ecʼa, -li bʼɛw low agbr ɛm yecʼɛtŋ ke agŋ úw any eke -li bʼigŋ Nyam nuŋ -lʼakm agŋ ɛjeci.6Ekʼow el ob ij ecʼes gbɛgbl ɛm yɛji, -li bʼerur susu amamn, ɛtŋ Nyam nuŋ igŋ susu a, -li bi dogŋn mɛkpn anym es; 7-li bʼerur eke dedeku ɛm wɛl kʼɛsŋn ɛl ɛlum ɛm, ɛtŋ ɛmɛny -li bʼerur ekʼagŋ kʼɛsŋ ɛl “Low yɛgm agŋ ɛs”. 23.7 Jwifɛl ecʼol ɛm a, eke am ɛsŋn ɛgŋ ekʼel low yɛgm agŋ ɛs a, ow it eke ki dad ɛsɛ “Low yɛgm agŋ ɛs” ɛlum sosiɛm. Eke ow elm ɛbɛn, bʼow ɛŋn abr ɛnym tuↄtuↄ.8Gbɛkↄ ↄny, kʼↄ̀ŋn agŋ kʼɛsŋ ↄny “Low yɛgm agŋ ɛs”, aŋke ɛgŋ nyam coco cɛ bi yɛgm ↄny low ɛtŋ ↄny fɛŋ eel agŋ lisijimɛl ↄfr. 9Wus af aŋa, kʼɛ̀sŋn ɛgŋ kaka ɛy “Ɛs”, aŋke ɛgŋ Ɛs nyam coco ↄnyn, in a ekʼanŋ afr a. 10Ɛtŋ ɛmɛny kʼↄ̀ŋn ɛgŋ kʼɛsŋ ↄny “Es Ɛw Ɛs”, aŋke Es Ɛw Ɛs nyam coco ↄnyn, in lʼel Mesi a. 11Ow it ekʼↄny ɛm ecʼɛgŋ ligbɛl a kʼél ↄny ecʼob oc ↄŋ ɛs. 12Ɛgŋ eke bʼow igblʼl in sosi ogŋ a, wɛl bʼow isʼr es, gbɛkↄ ɛgŋ eke bʼow is es a, wɛl bʼow igblʼl ogŋ.»
Jesu am ɛdŋn ol e low yɛgm ɛsɛl lele Farisiɛl ab ecʼɛnyɛmbri yony yony owi a
Mark 12.40; Luk 11.39-52; 20.47
13«Ol e low yɛgm ɛsɛl lele Farisiɛl ab, ↄny agŋ ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl, gbre él ↄny eci! Aŋke bʼabal Afr eci gbreŋgbi usu a e lisany a agŋ ecʼany af. Ɔny obi ókmn ɛm ɛtŋ agŋ a eke bʼerur eke kʼok ɛm a, ɛ́gŋmn -lʼokmn ɛm. [ 14] 23.14 Matie eci silɛl esig bɛb ɛm a, wɛl ɛŋn akr 14. [Ol e low yɛgm ɛsɛl lele Farisiɛl ab, ↄny ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl, gbre él ↄny eci! Bʼufŋn eŋnyↄw ɛb ɛs, ɛtŋ bi kokr nyandrɛ ↄfurir Nyam ŋↄŋn yecʼɛtŋ ke wɛl ót ↄny agŋ amamn. Na sosiɛm anake ↄny e jɛj ok a bʼow ɛw tuↄtuↄ a.]15Ol e low yɛgm ɛsɛl lele Farisiɛl ab, ↄny, agŋ ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl, gbre él ↄny eci! Aŋke bʼɛcar mij af eci, wus wɛwɛ af eci imn susu fɛŋ eke kʼɛŋan ɛgŋ nyam coco eke kʼus ↄny jam; eke bʼɛŋan in a, bi kokar ir lʼot gbre ij usu ecʼɛgŋ es sakp yony lʼakm ↄny.
16Nyimn ɛsɛl ekʼany efl, gbre él ↄny eci! Ɔny bi dadr ɛsrɛ: “Ekʼɛgŋ nyam ij nɛny Nyamel gbɛl a e nin ɛm, ke nʼanm nɛny ij ab ɛm; kↄ eke lʼij nɛny sika a ekʼanŋ Nyamel gbɛl ab ɛm a e nin ɛm, ke nʼanŋ nɛny ij ab ɛm.” 17Ɔny anyamb agŋ! Ány eflu! Kↄ bogŋ ecʼob anake ↄny any ab ee? Sika a, kↄ Nyamel gbɛl a eke bʼↄŋ sika a ↄny any ab ee? 18Ɛmɛny bi dadr yɛji ɛsrɛ: “Ekʼɛgŋ ij nɛny egb waw usu e nin ɛm, ke nʼanm nɛny ij ab ɛm; kↄ eke lʼij nɛny ob ap a ekʼanŋ egb waw usu a e nin ɛm a, ke nʼanŋ nɛny ij ab ɛm.” 19Ány eflu! Bogŋ ecʼob anake ↄny any ab ee? Ob ap a, kↄ egb waw usu a eke bʼↄŋ ob ap a ↄny any ab ee? 20Ɛgŋ ekʼam ij nɛny egb waw usu a e nin ɛm a, am ij nɛny egb waw usu a lel ob fɛŋ ekʼanŋ egb waw usu ab ab e nin ɛm. 21Ɛgŋ ekʼam ij nɛny Nyamel gbɛl a e nin ɛm a, am ij nɛny Nyamel gbɛl a lele Nyam ekʼir ɛm ab ab e nin ɛm. 22Ɛgŋ ekʼam ij nɛny afr e nin ɛm a, am ij nɛny Nyam e lɛkpn a lele Nyam eke sig es af ab ab e nin ɛm.
23Ol e low yɛgm ɛsɛl lele Farisiɛl ab, ↄny agŋ ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl, gbre él ↄny eci! Aŋke bʼↄŋn Nyam ↄny ecʼob ekʼewal a eci sakp lɛw ɛm toŋ mob sↄsŋn ob ab yɛji, 23.23 Mois ecʼol a bʼibrm eke ɛgŋ ekʼↄŋ Nyam wus juma eke wɛl kok a ecʼegb a eci sakp lɛw ɛm (Ol Ɔkn 14.22; Ob Ap 27.30), kↄ Farisiɛl bʼoc ol na ɛw low agbr ɛm, toŋ ke -lʼot egb ekʼitm yɛji -lʼok ɛm. gbɛkↄ bʼigŋn low yɛgm amamn a ekʼel ol a ecʼa ɛlul es, ɛsɛ jɛj ok nyim nyim, sↄrŋ ikŋ lele nɛny nyam ij ab. Ke tasi ɛm a, low na anake wɛl ki kok a, ke ow e likpr a yɛji, wɛl kʼigŋm ɛlum es. 24Nyimn ɛsɛl ekʼany efl! Bʼↄsr mij es eke kʼↄnyn kpikpi ekʼanŋ ɛm a ocr es, 23.24 Tasi ɛm a, Jwifɛl bʼɛkn mↄyu ɛsɛ sikpl ecʼob af (Ob Ap 11.20-23). Farisiɛl bʼↄs ob fɛŋ ekʼel mij ob iy eke -li bʼɛgŋ ab es yecʼɛtŋ ke -li kʼɛmnmn lↄyu. Eke -nʼɛmn a, -li bi tutr eke -lʼuwm anŋ Nyam ecʼany af ij. kↄ bʼɛman gbaŋkↄ kedebnam! 25Ol e low yɛgm ɛsɛl lele Farisiɛl ab, ↄny agŋ ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl, gbre él ↄny eci! Aŋke ↄny e mij kpↄk lel ↄny e kpokpo ab ab e jam jam a, bʼɛtŋn es, kↄ ow e lokm a, ów eŋuŋ bʼiy ɛm: sos es ↄnyn anm ↄny ɛm, bʼerurir ob ↄny toŋ él ↄny mil. 26Farisiɛl ekʼany efl, tɛ̀tŋn mij kpↄk a e lokm ab es yɛ, ɛtŋ ow e jam jam a yɛji bʼow ayl.
27Ol e low yɛgm ɛsɛl lele Farisiɛl ab, ↄny agŋ ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl, gbre él ↄny eci! Aŋke ↄny bʼotr suwↄmu eke wɛl ufur es; 23.27 Lakpo fɛŋ, gbuŋ ke Pak ɛ́y Jerusalɛm a, agŋ bʼufur suwↄmu a, ow yɛgm usu im ɛsɛl a eke kʼitŋnm abu. Eke -lʼitŋn abu, ke -lʼuwm anŋ Nyam ecʼany af nɛnɛgŋ gber nyam eci, ɛtŋ ow kʼow ↄↄm ɛl abusu -nʼanmn es gbɛgbl ab ɛm ij. ow ecʼaf a bʼakpl, kↄ ow e lokm a, agŋ ekʼuw ecʼew lele kpↄtↄm owi ab bʼanŋ. 28Ɛbɛn nyam coco ↄny yɛji, sos af a, bi yɛgmn agŋ ekʼijr nɛny nyam Nyam ecʼany af, kↄ ↄny e lokm a, ów ɛnyɛmbri yony yony lele ów eŋuŋ ab iy ɛm gbↄŋ.
29Ol e low yɛgm ɛsɛl lele Farisiɛl ab, ↄny agŋ ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl, gbre él ↄny eci! Aŋke bi kokr kokoba ↄb ɛsɛl eci suwↄmu a akpl, ɛtŋ bʼijr mɛwl nɛny nyam ɛsɛl ecʼab af, 30ɛtŋ bi dadr ɛsrɛ: “Blel ɛy lagŋɛl e lɛgŋ ab ɛm sʼanŋ ana, ke blel nɛny okrm ɛy af sʼibim kokoba ↄb ɛsɛl a.” 31Ɛbɛn a, ↄny obi ɛm uwar ↄny sosi any eke eel agŋ a ekʼibi kokoba ↄb ɛsɛl a ecʼalaw. 32Sica ↄny ecʼa, abu ánŋ ↄny ɛm! Ùwarir low yecʼa eke ↄny lagŋɛl ↄb nuŋ a! 33Ɔny morŋn kpu ecʼeb amua, ayaf ↄtur eke kʼánmn gbre ij usu ee? 34Na sosiɛm kin, mʼow mʼɛrm kokoba ↄb ɛsɛl, agŋ nuŋ ɛm ↄny ɛsɛl lele low yɛgm ɛsɛl tasi ab ↄny ogŋ. Ɔny bʼow ibir bɛb, ɛwr bɛb ol likŋ af. Ɔny e Nyam nuŋ igŋ usu a, bʼow ↄↄr bɛb say ɛm, ɛtŋ bʼow ogŋn ɛl es ɛb ɛb ɛm. 35Ow ɛm a, bʼow ɛŋan low nɛnyɛmbri nyam ɛsɛl eci low ŋuŋ a eke wɛl kok a ecʼabr ɛnym ekʼit a. Ow ↄb nuŋ nɛny nyam ɛs Abɛl eci low ŋuŋ a eke wɛl kok ab ɛm, ɛtŋ ow im toŋ ɛdŋ nuŋ Zakari Baraki jim ecʼab ɛm. Ibir ir egb waw usu a lele usu lala ab ab ecʼaraŋn a. 23.35 Abɛl lele Zakari ab usr agŋ a fɛŋ ekʼɛknm low ke wɛl ibi a usu Ebre ɛm e Bibl ab ɛm, aŋke -lʼel agŋ krɛkrɛ lele es abal el ab ekʼɛknm low ke wɛl ibi. Bibl na ɛdŋ nuŋ Ów e Wɛl Nↄn e lɛl ɛm; ow elm Malaki ɛm. Nuŋ Ɔb 4.8; 2 Ów e Wɛl Nↄn 24.20-22.36Low nawrɛ mʼam dad ↄny: ów eŋuŋ a ecʼabr ɛnym a ekʼit a bʼow ɛy yɛfɛnyna ecʼagŋ a e nuŋ af!»
Jesu am dad Jerusalɛm eci es ufŋ owi
37«Jerusalɛm Jerusalɛm, ŋ eke bʼibi kokoba ↄb ɛsɛl ke bʼↄr agŋ eke Nyam bʼɛrm ow ŋ ogŋ a mebn ɛm a! Sakp abi mʼerur eke mi kʼas ŋ ecʼey luku ɛm e lís, ɛsɛ elel eke ŋgↄs ey lis bʼas in ecʼey luku ↄw éw ab af, ɛtŋ ɛ́gŋm! 38Ow sosiɛm kin, Nyam bʼow digŋ ↄny ecʼakŋ a ɛlu es foŋ.23.38 Jeremi 22.5.39Tasi ɛm mʼam dad ↄny: kʼow ɛknmnʼm toŋ ba ke lɛgŋ a ow; yogŋ anake bʼow dadr ɛsrɛ: “Ke Nyam ɛ́dŋ ɛgŋ ekʼam ow Ɛs Kↄtↄkↄ e nin ɛm a ↄwrↄ a!” »23.39 Selu 118.26.
24Nyamel gbɛl a e ŋuŋn
1Jesu ɛy ↄkm Nyamel gbɛl ab ɛm ɛtŋ aam. In e jam ɛsɛl a im ɛŋnʼn eke ki yɛgmʼn Nyamel gbɛl a ecʼelel eke wɛl usr a. 2Jesu ↄdu odad eb ɛtŋ am dad ɛl ɛsɛ: «Am ɛkan ów amua fɛŋ ee? Low nawrɛ mʼam dad ↄny: aŋa lebn kaka kʼow usrm lawl lebn af anm, fɛŋ bʼow ɛr ok wus.»
Lɛgŋ es abal el e gbre a
3Eke Jesu sig es Olivie lafɛny af a, jam ɛsɛl a im ɛŋnʼn in sↄny ɛm ɛtŋ am ibrmʼn ɛsɛ: «Dàd ɛy ↄ! Kↄ bogŋ lɛgŋ iy low na bʼow ɛy, ɛtŋ bogŋ eci mɛny ɛwr bʼow yɛgm ŋ e mowrer lele wus na e nuŋ ɛdŋ ab ee?» 4Jesu dad ɛl ninɛ: «Ɛ̀wr ɛrm! Kì yɛbr ɛgŋ kʼirmn ↄny. 5Tasi ɛm a, agŋ nↄnↄ bʼow ow ɛm e nin ɛm dad ɛsɛ: “Ɛm Mesi a”, ɛtŋ -li bʼow -lʼirmn agŋ bubutɛ. 6Bʼow irir ar ekʼam ɛy aŋa e likekr lele ar owi eke bʼow ɛy akpoj a ecʼamani ab; kì yɛbr erŋn kʼↄny ↄny. Ow it ekʼów amua kʼɛy, kↄ ow kʼelm wus na e nuŋ ɛdŋ. 7Tasi ɛm a, ɛbr nyam ecʼagŋ bʼow im ɛŋn ɛbr ɛjeci nyam ogŋ ar; es ɛw nyam bʼow im ɛŋn es ɛw ɛjeci nyam ar ogŋ eci; lek bʼow ɛy ɛtŋ wus bʼow umu susu susu af. 8Ów amua fɛŋ bʼow ɛw ɛsɛ iy ↄnyn eci dudu krɛkrɛ ab af.
9Ow sosiɛm agŋ bʼow ot im ↄny gbre ijr eci ɛtŋ -li bʼow -lʼibi ↄny. Ɛm sosiɛm ɛbr ɛbr a fɛŋ bʼow ifn ↄny. 10Ɛtŋ ow e lɛgŋ ab ɛm a, agŋ nↄnↄ bʼow irmn ɛl ecʼↄmn; -li bʼow -lʼɛjurir ɛtŋ -li bʼow -lʼifanin ɛl ↄfr yɛji. 11Ɛtŋ ɛmɛny kokoba ↄb ɛsɛl ayadŋu nↄnↄ bʼow ok ↄkm ɛtŋ bʼow irmn agŋ nↄnↄ. 12Low ŋuŋ kok bʼow ɛny eb es toŋ ke agŋ bɛb ecʼerur ekʼↄny a írm. 13Gbɛkↄ ɛgŋ eke bʼow inym es kikri toŋ ow e nuŋ ɛdŋ ɛm a, bʼow ɛŋn sel. 14Wɛl bʼow ↄb gbreŋgbi usu a ecʼAmani Mamn na wus na nimum af, yecʼɛtŋ ke ɛbr ɛbr a fɛŋ íj daŋku; ke sica ow él ow e nuŋ ɛdŋ gↄŋ.»
Musue ob iy
15«Sica bʼow ɛkan ob yecʼa eke wɛl bʼɛsŋ “Musue ob iyr” eke kokoba ↄb ɛs Daniɛl dad ow ecʼodad a. 24.15 Daniɛl 9.27; 11.31; 12.11.Wɛl bʼow ɛwʼr usu lala a. (Ke ɛgŋ eke bʼow awl ów amua a, íri sɛnyn sɛnyn!) 16Ke kpɛkŋ agŋ a eke bʼow anŋ Jude wus af a, ow akpl ke -lʼuru es -nʼim mafɛny ɛm; 17ɛgŋ eke bʼow anŋ in ecʼêl af e lɛf eb usu a, 24.17 Jwifɛl e mel eke bʼus a, ow ecʼaf a bʼɛw pɛtɛ. -Li bʼanŋ yogŋ -lʼeb sel. kʼúsm es ɛym akŋ ocm ob; 18ɛtŋ ɛgŋ eke bʼow anŋ ↄgm a, kʼɛ́wlm iim jam ocm in e mob af ɛw a ij. 19Sɛgŋ amua bʼow ɛw tuↄtuↄ molok ab lisɛl lel ɛl ekʼam ↄŋ ey mɛny ab ab eci. 20Ŋↄŋan Nyam yecʼɛtŋ ke es uru ikŋ na kʼɛ́ym nyam es us ɛm, oglog nɛnɛgŋ e lɛgŋ! 21Tasi ɛm a, ow e lɛgŋ ab ɛm, gbre ij a bʼow ɛw tuↄtuↄ afŋn es. Ow bʼow akm gbre ij fɛŋ eke wɛl ɛkn wus e nuŋ ↄb ɛm toŋ ke kʼit yɛfɛnyna ecʼa.24.21 Daniɛl 12.1. Lɛgŋ kaka, gbre ij ikŋ na kʼow anm ij. 22Ɛtŋ blel Nyam ɛgŋm isrm sɛgŋ amua ɛm, ke ɛgŋ kaka blel ↄtum anm owr. Lʼisr sɛgŋ amua ɛm agŋ a eke li sↄsum lʼot a sosiɛm eci. 23Eke batŋ ɛgŋ nyam bi dad ↄny ɛsɛ: “Ɛ̀kan, Mesi a anŋ aŋa!” oglog: “Nʼanŋ yogŋ a!” kʼùbr ɛgŋ a nawrɛ. 24Tasi ɛm a, mesiɛl ayadŋu lele kokoba ↄb ɛsɛl ayadŋu ab bʼow ok ↄkm. -Li bʼow -li kok mɛny ɛwr ɛgbɛl lele ów any iti owi ab agŋ ecʼirmn eci, ɛtŋ ekʼow it yɛji, -lʼↄtu -lʼirmn agŋ a eke Nyam sↄsum ot a. 25Kin, ìrir! Mʼikŋ anym mʼɛwar ↄny.
26Eke batŋ wɛl bi dad ↄny ɛsɛ: “Ɛ̀kan, nʼanŋ loj yogŋ!” kʼìmn. Oglog ekʼɛgŋ bi dad ↄny ɛsɛ: “Ɛ̀kan, nʼam lↄl es aŋa!” kʼùbr ir nawrɛ. 27Ɛsɛ elel eke afr bʼɛŋn ke bʼayal yogŋ a eke ligbn bʼigb, toŋ ok yogŋ a eke ligbn bʼɛru es a, ɛbɛn eke ɛgŋ ecʼIy bʼow owr ana. 28Yogŋ eke sos megl ugŋn anŋ a, yogŋ anake sikaka bʼas luku a.» 24.28 Akr 28 ecʼiri a ɛw tuↄtuↄ; gbɛkↄ ekʼakr 26, 27 am ayal a, wɛl ↄtu eke kʼiri nɛnɛ: ɛsɛ elel eke sikaka ɛ́knm sos megl ugŋn eke -nʼiim ow e saw a (Job 39.30), ɛbɛn nyam coco agŋ bʼow ɛw Krist ecʼow e lɛgŋ a ɛrm.
Ɛgŋ ecʼIy eci mowrer
29«Kpɛkŋ eke sɛgŋ ab ɛm eci gbre ij owi a bʼoc es a, ligbn bʼow irm es ɛtŋ awl yɛji kʼow afŋm ij, mílɛ́l bʼow anŋ afr ok wus ɛtŋ afr ecʼabusu owi fɛŋ bʼow wuwal.24.29 Bɛ̀bmn Esayi 13.10; 34.4; Ezekiɛl 32.7; Joɛl 2.10; 3.4.30Ɛtŋ sica ɛgŋ ecʼIy e mɛny ɛwr a bʼow ɛy ↄkm afr; ɛtŋ wus na nimum ecʼɛbr ɛbr a fɛŋ bʼow ikŋ ↄŋn kok sↄrŋ, -li bʼow -lʼɛkn ɛgŋ ecʼIy eke bʼow anŋ afr e jru ɛm am ow abusu fɛŋ lel anygbɛl ab. 24.30 Daniɛl 7.13.31Krↄkr gbɛl a bʼow ikŋ, ɛtŋ li bʼow nʼↄŋ in ecʼafr ɛrm ɛsɛl a im wus na eci ↄy yar ab ɛm as agŋ a eke li sↄsum lʼot a luku; ow bʼow ↄb nuŋ ogog nyam toŋ ogog yecʼa.» 24.31 Ol Ɔkn 30.4; Zakari 2.10; Nehemi 1.9; Ezekiɛl 37.9.
Low yɛgm eke babm e likŋ a am ɛlu ↄkm
32«Kin low yɛgm ekʼel babm e likŋ a eci eke kʼirir: kpɛkŋ eke in ecʼál a bʼɛw wrↄwrↄ, ke nʼam gigŋ ↄdↄdↄ a, kpɛkŋ bʼuwr any eke mewij ow titm ŋ̂. 33Ɛbɛn nyam coco, eke bʼɛkan ów amua ow a, ke kpɛkŋ úwr any eke low a titm, ɛtŋ ow bʼow ɛy. 34Low nawrɛ mʼam dad ↄny: yɛfɛnyna ecʼagŋ a fɛŋ kʼow uwm uwrm ɛtŋ ów amua bʼow ɛy. 35Afr lele wus ab bʼow ɛc, gbɛkↄ lɛgŋ kaka ɛm e sodad a kʼow ɛcm.»
Nyam sↄny coco uw lɛgŋ a e nuŋ ɛdŋ ab any
Mark 13.32-37; Luk 17.26-30, 34-36
36«Gbɛkↄ ów a e lɛgŋ lele wanci ab ab eke bʼow ɛy a, ɛgŋ kaka uwm any: afr ɛrm ɛsɛl yɛji uwm any, ɛgŋ ecʼIy bↄbↄ yɛji uwm any, 24.36 Ɛgŋ ecʼIy bↄbↄ yɛji uwm any:Matie eci silɛl esig oglog ɛm a, wɛl ɛ́ŋnm odad ikŋ na. ekʼow elm ɛm Ɛs sↄny coco cɛ. 37Low yecʼa ekʼɛy Noe e lɛgŋ ab ɛm a, lɛgŋ ekʼɛgŋ ecʼIy bʼow ow a, ow bʼow el ɛbɛn. 38Tasi ɛm a, ow e lɛgŋ a, gbuŋ ke mij gbɛl a ekʼan a eci lɛgŋ ów a, agŋ am ij ɛtŋ am ɛgŋ ɛsɛ sɛgŋ fɛŋ ecʼab af. -Nʼam ɛbi ↄyↄw, -nʼam ɛbir ɛl ecʼey ↄyↄw egŋ toŋ batŋ it lɛgŋ a eke Noe ɛy mijɛtŋ gbɛl ab ɛm a; 24.38 Ɛ̀kn Nuŋ Ɔb 6.9–7.6.39-lʼɛwm ow e low ɛrm toŋ ow it lɛgŋ a eke mij gbɛl a an ot ɛl fɛŋ ab im a. Lɛgŋ ekʼɛgŋ ecʼIy bʼow ow a, ɛbɛn ekʼow bʼow ɛcr ana. 40Ow ɛm a, ekʼagŋ yony anŋ ↄgm, wɛl bʼow oc nyam ke wɛl ígŋ nyam ɛlu es. 41Ekʼↄyↄw yony am bɛbm sos ob iny eci, wɛl bʼow oc nyam ke wɛl ígŋ nyam ɛlu es. 42Ɔ̀sur, aŋke uwmn lɛgŋ a eke ↄny Ɛs Kↄtↄkↄ bʼow ow ab any. 43Ìrir low na ow ók ↄny es sos ɛm sɛnyn sɛnyn: blel akŋ ɛs bʼuw ncok e wanci ekʼulu kʼow ab any ana, ke blel nʼánŋ any owr yecʼɛtŋ ke li kí yɛbm ow ɛpirm ɛymʼn akŋ. 44Na sosiɛm, ↄny yɛji, bɛ̀bmn sos, aŋke ɛgŋ ecʼIy bʼow ow wanci af eke kʼow ↄmnmn a.»
Juma kok ɛs mamn lele juma kok ɛs ŋuŋ ab
45«Bwo ecʼɛgŋ el juma kok ɛs mamn lele nuŋ ɛm ↄny ɛs ab ee? Kin ɛgŋ nyam eke in ecʼes ɛw ɛs a ↄŋ abusu eke kʼɛkn juma kok ɛsɛl ɛjecʼa e lís e low, nʼↄ́ŋ wɛl ob ij wanci a ekʼow bʼit a. 46Ehe él juma kok ɛs ikŋ na eci, eke in ecʼes ɛw ɛs a e mɛny ɛwl ow ɛm, bʼow ɛŋan am kok juma a! 47Low nawrɛ mʼam dad ↄny: es ɛw ɛs a bʼow afl in ecʼob ↄny a fɛŋ es ɛlul il abu ɛm. 48Gbɛkↄ ekʼow el juma kok ɛs ŋuŋ, li bʼow li dad in ecʼɛrm ɛm lʼɛsɛ: “Ɛm ecʼes ɛw ɛs a kʼow owm caca.” 49Ɛtŋ li bʼow lʼↄb nuŋ nʼam ↄr in e juma ɛm e lawlɛl a, nʼám ij ke nʼám ɛgŋ, mar ɛgŋ ɛsɛl ab ab. 50Kↄ es ɛw ɛs a bʼow ɛwl ow lɛgŋ nyam eke li kʼow nʼↄmnm, wanci nyam af eke li kʼow lʼuwm any. 51Li bʼow lʼogŋ juma kok ɛs a 24.51 Li bʼow lʼogŋ juma kok ɛs a:odad na Grɛk ɛm a, wɛl ↄtu ekʼitŋn ɛjecʼɛm dad ɛsɛ li bʼow li kok juma kok ɛs a low ŋuŋ afŋn es. ke nʼↄ́ŋ ow ɛnyɛmbri yony yony ɛsɛl eci gbre ij a; yogŋ anake ↄŋn ikŋ lele an ɛm sasagr ab bʼow anŋ a.»
25Ededyↄw oto lɛw a eci nyandrɛ ɛm odad
1«Afr eci gbreŋgbi usu a anŋ ɛsɛ ededyↄw oto lɛw a e low ab af. -Lʼot ɛl e mun al a ɛtŋ -lʼok ↄkm -nʼaam -lʼↄbr mɛbi ɛs a. 25.1 Jwifɛl eci mɛbi es gbɛgbl ɛm a, ncok ɛm, yↄw ɛ́c a lele lawlɛl ab bʼim oc yↄw a ke -lʼↄsŋ es nʼam ow gbugŋ. Yↄw a e lawlɛl a bʼↄbr ɛl ejagb ke ɛl yɛji ok ɛl ɛm. Agŋ a fɛŋ eke bʼↄsŋ es a bʼↄnym mun al ab ow yɛgm eke ɛl yɛji -nʼanŋ es gbɛgbl ab ɛm.2Ɛl ɛm a, yen ɛ́wm low ɛrm ɛtŋ yen a gbɛ bʼɛw low ɛrm. 3Ɛl a eke ɛ́wm low ɛrm a, ot ɛl e mun al a, kↄ -lʼocm mun kaka -lʼakŋam abu ab. 4Ɛtŋ ɛl a eke bʼɛw low ɛrm a, ot ɛl e mun al a lele mun ekʼanŋ mun kpar ɛm ab im. 5Eke mɛbi ɛs a ecʼow a am ibn, ↄyↄw oto a fɛŋ mɛmn eb sos, ɛtŋ am ɛru mɛmn.
6Eke lɛgŋ usu a, lebl nyam ikŋ dad ninɛ: “Kin mɛbi ɛs a! Òkr ↄkm ↄbar ir!” 7Ededyↄw oto lɛw a ufŋm es igb ɛtŋ am bɛbm ɛl e mun al a sos. 8Low ɛrm ɛ́wm lisɛl a am dad likpr a ɛsɛ: “Ɔ̀ŋn ɛy ↄny e mun a tɛl, kↄ ɛy e mun al a am irm es.” 9-Li dad wɛl ninɛ: “Njaŋ, aŋke ow ɛnym eke ow bʼow ɛbm ɛy bake ow ɛbm ↄny. Ìmn ↄl ij usu a, ke ↄ́ↄl ↄny eci.” 10Low ɛrm ɛ́wm lisɛl a im am ↄl mun, ɛtŋ wanci ab af cɛ mɛbi ɛs a ow. Ededyↄw oto yen a eke bɛbm sos a ok es gbɛgbl usu a in ab ɛtŋ wɛl abl êl a safuɛ ɛm. 11Eke ow ibn tɛl a, ↄyↄw oto ɛjecʼa yɛji ow, ɛtŋ am ɛlu lebl dad ɛsɛ: “Ɛgŋ gbɛl, ɛgŋ gbɛl, fìg ɛy lisany!” 12Kↄ mɛbi ɛs a dad ninɛ: “Low nawrɛ mʼam dad ↄny: mʼuwm ↄny any.” » 13Jesu igŋ af dad ninɛ: «Ɔ̀sur aŋke uwmn lɛgŋ a lele wanci ab ab any.»
Òc os ↄↄl an
14«Tasi ɛm a, Afr eci gbreŋgbi usu a anŋ ɛsɛ ɛgŋ nyam ekʼam ow im usu af. Lʼɛsŋ in eci juma kok ɛsɛl a ɛtŋ lʼabul wɛl in ecʼob ↄny a. 15Nʼↄŋ nyam sika ɛm os 25.15 Sika ɛm os nyam bɛbmn juma kok ɛs nyam ecʼakpo lɛw yen eci labm sↄg ab. yen, yecʼa yony, ɛtŋ nyahan ɛm ecʼa nyam. Ɛgŋ ɛgŋ eci lɛc ogŋ eke bʼim ok a, ow ɛm li cɛc wɛl os a, ɛtŋ nʼim. 16Kpɛkŋ juma kok ɛs a ekʼɛŋn yen a oc im ↄↄl an ɛtŋ ɛŋn sika ɛm os ɛjeci yen. 17Yecʼa ekʼɛŋn yony a yɛji kok ɛbɛn, ɛtŋ ɛŋn sika ɛm os ɛjeci yony. 18Gbɛkↄ yecʼa ekʼɛŋn ekŋ nyam a im ur nↄmu lↄl in ɛgŋ gbɛliy ecʼos ab es ɛm. 25.18 Jwifɛl ɛm a, eke wɛl abulʼŋ os, ɛtŋ agbr nↄmu ɛlu ɛm a, eke ulu ow iy, ke ow elm ŋ e low ij. Ɛgŋ na erurm eke lɛgŋ nyam wɛl kʼokʼr ów af, na sosiɛm anake lʼagbr nↄmu lʼɛlu ɛm a.
19Eke ow kok sɛgŋ nↄnↄ a, juma kok ɛsɛl a ecʼes ɛw ɛs a ow, ɛtŋ wɛl ab nʼam ub ob. 20In a eke ɛŋn sika ɛm os yen a, ɛri ow ɛtŋ ok ɛjeci yen ↄkm ɛtŋ dad ninɛ: “Es ɛw, ↄŋʼm sika ɛm os yen. Mʼɛŋn ekŋ ɛjeci yen: kin ow.” 21In eci es ɛw ɛs a dadʼr ninɛ: “Ow akpl, ŋ juma kok ɛs mamn nɛny nyam ɛs. Ij nɛny nyam ów ekekey ɛm, mʼow mʼabulʼŋ ów ɛgbɛl. Òw kok sos ɛm iŋn ɛm ab.” 22Juma kok ɛs a eke ɛŋn sika ɛm os yony a yɛji ow dad ninɛ: “Es ɛw, ↄŋʼm sika ɛm os yony. Mʼɛŋn ɛjeci yony: kin ow.” 23In ecʼes ɛw ɛs a dadʼr ninɛ: “Ow akpl, ŋ juma kok ɛs mamn nɛny nyam ɛs. Ij nɛny nyam ów ekekey ɛm, mʼow mʼabulʼŋ ów ɛgbɛl. Òw kok sos ɛm iŋn ɛm ab.”
24Sica juma kok ɛs a ekʼɛŋn sika ɛm os nyam a ɛri ow ɛtŋ dad ninɛ: “Es ɛw, mʼuw any eke ŋ ɛw tuↄtuↄ: yogŋ eke ewlm a, bʼↄw, yogŋ eke ɛlum egb nↄmu ɛm a yɛji bʼub. 25Erŋn ↄnyʼm ɛtŋ mʼoc ŋ ecʼos a mi lↄl es nↄmu ɛm: kin ow.” 26In ecʼes ɛw ɛs a dadʼr ninɛ: “Ŋ juma kok ɛs ŋuŋ, ↄrŋu! Uw any eke mi bʼↄw egb yogŋ eke mʼewlm a, ɛtŋ mi bʼub egb yogŋ eke mʼɛlum egb nↄmu ɛm. 27Blel óc ɛm ecʼos a ɛw es ob es ɛw usu, ke ɛm eci mɛny ɛwl ow ɛm a, mʼóc ɛm ecʼob a lele ow eci mij ab ab. 28Èbr ir sika ɛm os nyam a abu ɛm, ke ócr ↄŋn ɛgŋ a ekʼↄny sika ɛm os lɛw a. 29Tasi ɛm a, ɛgŋ fɛŋ ekʼↄnym ob ab a, wɛl bʼow obnʼn ɛtŋ ow bʼow ufuʼr es, kↄ ɛgŋ ekʼↄnym ob kaka a, tɛl a eke nʼↄny a yɛji, wɛl bʼow ↄdu ebʼr abu ɛm. 30Juma kok ɛs keskes na ecʼa, ↄnyn ↄwal il gbeŋ ncebn ab ɛm, yogŋ anake ↄŋn ikŋ lele an ɛm sasagr ab bʼow anŋ a.” »
Jɛj ok es abal el
31«Lɛgŋ ekʼɛgŋ ecʼIy bʼow ow in ecʼanygbɛl ab ɛm afr ɛrm ɛsɛl fɛŋ ab a, li bʼow li sigr in ecʼɛb ebu el e lɛkpn a. 32Wus na nimum eci ɛbr ɛbr a fɛŋ bʼow as luku in ecʼany af, ɛtŋ li bʼow lʼok agŋ a sakp yony ɛsɛ elel eke mɛbob ↄsu ɛs bʼok mɛcɛb ogog ke bʼok sican ogog ab af. 25.32 Jwifɛl ogŋ a, sɛgŋ fɛŋ mɛbob ↄsu ɛsɛl bʼok mɛcɛb saw ɛtŋ -li bʼok sican yɛji saw. Lɛgŋ owr ɛm a, -li bʼↄsu wɛl usu nyam. Lɛgŋ bʼuk a, mɛcɛb a bʼerur eke kʼɛru gbeŋ, kↄ sican a gbɛ bʼerur eke kʼanŋ êl ɛm.33Li bʼow lʼok mɛcɛb in e lidr ogog a, ke lʼók sican in e nɛmn ogog a. 34Ɛtŋ ɛb ebu a bʼow dad agŋ a ekʼanŋ in e lidr ogog a ɛsɛ: “Ɔny a eke ɛm Ɛs ɛdŋ ↄwrↄ a, òwr ke íjr gbreŋgbi usu a eke wɛl kok ɛw es wus e nuŋ ↄb ɛm ɛtŋ a ecʼaja. 35Tasi ɛm a, namn ↄnyʼm ɛtŋ ↄŋnʼm ob mʼij; mijamn ↄnyʼm ɛtŋ ↄŋnʼm mij mʼɛgŋ; mʼel utuɛgŋ ɛtŋ ebr ɛlulʼm akŋ; 36mʼanŋ sos ↄfr ɛtŋ ɛwrʼm ob sos; mʼanŋ ↄl ɛm, ɛtŋ kokrʼm sos; mʼanŋ sobel ɛm, ɛtŋ owr ɛkanʼm.” 37Ɛtŋ agŋ a eke kok Nyam ecʼerur a bʼow ibrmʼn ɛsɛ: “Ɛs Kↄtↄkↄ, kↄ bogŋ e lɛgŋ sʼɛknʼŋ namn ab ɛtŋ sʼↄŋʼŋ ob ij, oglog mijamn ɛm ɛtŋ sʼↄŋʼŋ mij ɛgŋ ee? 38Kↄ bogŋ e lɛgŋ sʼɛknʼŋ ɛsɛ utu af, ɛtŋ sʼeb sʼɛluʼŋ akŋ, oglog sos ↄfr ɛtŋ sʼɛwʼŋ ob sos ee? 39Kↄ bogŋ e lɛgŋ sʼɛknʼŋ ↄl ɛm oglog sobel ɛm ɛtŋ sʼow sʼɛknʼŋ ee?” 40Ɛb ebu a bʼow dad ɛl ɛsɛ: “Low nawrɛ mʼam dad ↄny: sakp sakp fɛŋ a eke kokr ów amua ↄŋn ɛm lisijimɛl ey amua ɛm e likekli nyam a, ke ɛm anake kokr ↄŋn a.”
41Ɛtŋ ɛb ebu a bʼow dad agŋ a ekʼanŋʼn nɛmn ogog a ɛsɛ: “Ɔny agŋ eke wɛl ofn, kpàbrʼm es lís imn kpekpe. Ìmn al a ekʼiram es ab ɛm, al a eke wɛl kok ɛw agn lele in ecʼɛrm ɛsɛl ab ab es a. 42Tasi ɛm a, namn ↄnyʼm ɛtŋ ↄↄmnʼm ob mʼijm; mijamn ↄnyʼm ɛtŋ ↄↄmnʼm mij mʼɛgŋm; 43mʼel utuɛgŋ, ɛtŋ ebmnʼm; mʼanŋ sos ↄfr, ɛtŋ ɛwmnʼm ob sos; mʼanŋ ↄl ɛm, mʼanŋ sobel ɛm, ɛtŋ kokmn ɛm e lís e low kaka.” 44Ɛtŋ -li bʼow -lʼibrm ow -lʼɛsɛ: “Ɛs Kↄtↄkↄ, kↄ bogŋ e lɛgŋ sʼɛknʼŋ namn, mijamn, oglog utuɛgŋ, oglog sos ↄfr, oglog ↄl ɛm, oglog sobel ɛm, ɛtŋ sʼɛluamʼŋ abu ee?” 45Ɛb ebu a bʼow dad ɛl ɛsɛ: “Low nawrɛ mʼam dad ↄny: sakp sakp fɛŋ eke kokmn ów amua ↄↄmn ɛm e jam ɛsɛl ey amua ɛm e nyam a, ke ɛm anake kokmn ↄↄmn a.” 46Ɛtŋ -li bʼow -nʼim gbre ij ekʼↄnym uwr ab ɛm, ke agŋ a eke kok Nyam ecʼerur a ím sel ɛŋn ekʼↄnym uwr ab ɛm.»
26Es ɛw ɛsɛl am ut Jesu ecʼibi a ecʼasre
Mark 14.1-2; Luk 22.1-2; Jan 11.45-53
1Eke Jesu dad ów ↄm eci sodad amua bake ow uwr a, li dad in e jam ɛsɛl a ninɛ: 2«Uwr any eke ow anŋ sɛgŋ yony ke Pak ecʼes gbɛgbl a ów. Wɛl bʼow ↄl ɛgŋ ecʼIy ij yecʼɛtŋ ke wɛl ↄ́bʼr ecigbrↄ olikŋ af.»
3Ke ɛbɛn a, egb waw ɛsɛl ɛgbɛl lele Jwifɛl ɛm ecʼagŋ ekpekp ab ab as luku egb waw ɛs ligbɛl Kayif e gbugŋ a; 4ɛl fɛŋ -lʼokr af -lʼɛgŋ -lʼeb eke ew ew ɛm -li kʼↄny Jesu ke -lʼibi ow. 5-Nʼam dad -lʼɛsɛ: «Ow itm eke si kʼↄnyʼn es gbɛgbl na ɛm; ekʼow el ɛbɛn, bↄbar owi bʼow ɛy bieku ab ɛm.»
Yↄw nyam ok Jesu mijey nuŋ
6Jesu im Betani baŋn, Simↄ a eke lɛgŋ anym ɛm kokobe ok a ecʼakŋ. 7Eke Jesu anŋ ob ij lↄfu lís a, yↄw nyam ow titmʼn. Nʼↄnym an gbɛl e mijey kↄk nyam eke wɛl kok lebn ɛm ab; lebn na, wɛl bʼɛsŋʼn albatr. Lʼɛwl mijey a fɛŋ lʼok Jesu nuŋ. 26.7 Mijey a ecʼan a el juma kok ɛs nyam eci lakpo mum e labm sↄg. Low ikŋ na, low yɛgm ɛsɛl ekʼↄny any a anake sakp oglog wɛl bi kok ↄŋ any gbeŋ a.8Eke jam ɛsɛl a bʼɛkn ɛbɛn a, ow e low ebl ɛl ɛrm ɛtŋ -nʼam dad -lʼɛsɛ: «Kↄ bogŋ ecʼob ŋuŋn el na ee? 9Kↄ ow itm eke mijey ikŋ na, wɛl kʼↄl ij an tuↄtuↄ oc ow ecʼos a ↄŋ ↄgbↄru ee?» 10Jesu iri low na eke -nʼam dad a, ɛtŋ li dad wɛl ninɛ: «Kↄ bla ɛtŋ am ijar yↄw na gbre ee? Low na eke li kok ɛm e lís a el low mamn. 11Tasi ɛm a, ↄgbↄru ecʼa, -nʼanŋ ↄny ab sɛgŋ a fɛŋ; 26.11 Ɛ̀kn Ol Ɔkn 15.11. kↄ ɛm, mi kʼow mʼanm ↄny ab sɛgŋ a fɛŋ. 12Lʼokʼm mijey na sos yecʼɛtŋ ke ow bɛ́bm im sos uwↄmu ɛm eci. 26.12 Jwifɛl eci low yɛgm ɛm a, ów amamn fɛŋ e kok ɛm a, eke kok ɛgŋ ekʼuw a sos in ecʼuwↄmu ɛm im ɛlu ecʼa, ow ↄny any akm ↄgbↄru ecʼob eke wɛl kʼↄŋ a. Ɛtŋ ɛmɛny Rom eyŋ ecʼol a ɛdŋn eke wɛl ki kok low ŋuŋ ɛs eke wɛl ibi a sos es oc eci. Gbɛkↄ Jesu ecʼa, Nyam ikŋ anym kok ow e low a fɛŋ yↄw ab ɛm gbuŋ ɛtŋ wɛl ibiʼr.13Low nawrɛ mʼam dad ↄny: wus na nimum af ecʼusu kaka fɛŋ eke wɛl bʼow ↄb Amani Mamn a eci kokoba a, wɛl bʼow ↄkn yↄw na e low, ke wɛl dád low a eke li kok a yɛji.»
Judas am bɛbm eke bʼow ↄl Jesu ij
14Jam ɛsɛl lɛw yony ab ɛm ecʼɛgŋ nyam eke wɛl bʼɛsŋ Judas Iskariↄt, im ɛŋn egb waw ɛsɛl ɛgbɛl a 15ɛtŋ dad ɛl ninɛ: «Kↄ eke mʼↄny Jesu mʼↄŋ ↄny, ke bla bʼow ↄŋnʼm ee?» Agŋ a awl os likŋ lele lɛw ab ↄŋʼn. 26.15 os likŋ lele lɛw ab:Adu ecʼan eke bʼil (Matie 27.28). Ow bɛbmn juma kok ɛs nyam eci sɛgŋ ekŋ nↄhↄn eci labm sↄg ab. Nyamel gbɛl ab ɛm eci sikpl oc ap ecʼos anake wɛl oc ↄↄl Jesu a. -Lʼuwm any eke Jesu el ɛy e sikpl ecʼegb waw es abal el.16Wanci ab af cɛ, Judas am ↄl akunda sɛnyn yecʼɛm eke kʼↄny Jesu ↄŋ ɛl.
Pak ecʼob ij a eci sos bɛbm
Mark 14.12-21; Luk 22.7-14, 21-23; Jan 13.21-30
17Futufutu ekʼejru ánm ɛm ecʼes gbɛgbl e lɛgŋ krɛkrɛ a, jam ɛsɛl a ow am ibrm Jesu ɛsɛ: «Kↄ bogŋ am erur eke si kʼim si bɛbm Pak eci ob ij a eci sos ee?» 18Jesu dad ɛl ninɛ: «Ìmn ɛb ab ɛm, ɛy ecʼɛgŋ a ogŋ ke dádr ir ɛsrɛ: “Low yɛgm agŋ ɛs ninɛ in eci wanci a in bɛbmn ab; ŋ ogŋ a anake in eci jam ɛsɛl ab ab, ɛl bʼow ɛl kok Pak a.” » 19Jam ɛsɛl a kok yecʼa eke Jesu dad ɛl a, ɛtŋ -li bɛbm Pak ecʼob ij a eci sos.
20Eke lɛgŋ ew es a, Jesu lele in e jam ɛsɛl lɛw yony ab ab sig es ob ij lↄfu lís. 21Eke -nʼam ij ob a, Jesu dad ninɛ: «Low nawrɛ mʼam dad ↄny: ↄny ɛm ecʼɛgŋ nyam bʼow ↄl ijʼm.» 22Jam ɛsɛl a sos ↄw es afŋn es, ɛtŋ ɛgŋ ɛgŋ am ibrmʼn ɛsɛ: «Ɛgŋ gbɛl, kↄ ow ↄtu eke kʼel ɛm ee?» 23Jesu dad ɛl ninɛ: «Ɛgŋ a eke ɛm ab us abu lↄfu nyam ɛm a, in anake li bʼow lʼↄl lʼijʼm a. 24Ɛgŋ ecʼIy bʼow uw ɛsɛ elel eke Nyam Lɛl ɛwar in e lís ab af; 26.24 Selu 22.2-19; Esayi 53. gbɛkↄ gbre él ɛgŋ a ekʼam ↄl ijʼr a eci! Ɛgŋ ikŋ na, blel wɛl ewmʼn bↄbↄ yɛji!» 25Judas a ekʼam ↄl ijʼr a am ibrmʼn ɛsɛ: «Low yɛgm agŋ ɛs, kↄ ow ↄtu eke kʼel ɛm ee?» Jesu dadʼr ninɛ: «Ŋ obi dad.»
Ob ij lala
Mark 14.22-26; Luk 22.15-20; 1 Korɛnt 11.23-25
26Eke -nʼam ij ob a, Jesu oc futufutu, lʼɛlu Nyam bia, lʼubr ɛm nʼↄŋ in e jam ɛsɛl a, ɛtŋ li dad ninɛ: «Èbr ke íjr, na el ɛm e sos megl.» 27Ɛmɛny lʼoc mij kpↄk eke mar anŋ ɛm; eke lʼɛlu Nyam bia a, nʼↄŋ in e jam ɛsɛl a, ɛtŋ li dad ninɛ: «Ɛ̀gŋn ↄny fɛŋ, 28aŋke na el ɛm e mebl, Nyam e sinm a e mebl ekʼam ow ok es agŋ nↄnↄ e sikpl oc ap eci. 26.28 Ɔkm Ok 24.8; Jeremi 31.31-34.29Mʼam dad ↄny ekʼigŋ yɛfɛnyna a, mi kʼow mʼɛgŋm mar na sakp ɛjeci toŋ ke ow ít lɛgŋ a eke ↄny ab, ɛm Ɛs e gbreŋgbi usu a, mʼow mʼɛgŋ mar owr a.» 30Sica -lʼɛgŋ es gbɛgbl a ecʼɛj 26.30 Jwifɛl ecʼol ɛm a, eke Pak ecʼob ij a bʼuwr a, -li bʼɛgŋ selu ɛsɛ Selu 113-118 af. ba ow bʼuwr, ɛtŋ -nʼim Olivie lafɛny af.
Piɛr bʼow ɛgbr Jesu
Mark 14.27-31; Luk 22.31-34; Jan 13.36-38
31Sica Jesu dad in e jam ɛsɛl a ninɛ: «Ncok na cɛ, low a eke bʼow ɛŋnʼm a bʼow ok ↄny ecʼↄmn a wus. Tasi ɛm a, Nyam Lɛl ab ɛm wɛl nↄn: Mʼow mʼibi mɛcɛb ↄsu ɛs a, ɛtŋ mɛcɛb a fɛŋ bʼow ↄmu es.26.31 Zakari 13.7.32Gbɛkↄ ɛm eci uwↄmu ɛm anŋ igb ɛm a, mʼow mʼikŋ anym mʼim Galile mʼeku ↄny.» 33Piɛr dad ninɛ: «Eke agŋ a fɛŋ igŋ ɛluʼŋ es yɛji, ɛm gbɛ lɛgŋ kaka mi kʼow mʼigŋm mʼɛlumʼŋ es.» 34Jesu dadʼr ninɛ: «Low nawrɛ mʼam dadʼŋ: ncok na cɛ, gbuŋ ke ŋgↄs íkŋ a, bʼow ɛgbrʼm sakp nyahan dad eke uwm im any.» 35Piɛr dadʼr ninɛ: «Eke ow it ŋ ab eci luw bↄbↄ yɛji, mi kʼow mi dadm mʼɛsmɛ mʼuwmʼŋ any.» Ɛtŋ jam ɛsɛl ɛjecʼa yɛji dad ɛbɛn.
Jesu am ŋↄŋn Nyam Jɛsemane
36Ɛtŋ sica Jesu lele in e jam ɛsɛl ab ab ow ok usu nyam eke wɛl bʼɛsŋ Jɛsemane, 26.36 Jɛsemane:nin eke Arame ɛbr ɛm ow e nyandrɛ el “mun es ifir ob”. ɛtŋ nʼam dad wɛl lʼɛsɛ: «Eke mʼaam yogŋ a mi ŋↄŋn Nyam a, òkr es aŋa.» 37Lʼoc Piɛr lele Sebede ecʼey yony ab ab lʼigŋ sos af nʼim. Sos ↄb nuŋ am ↄwʼr es, ɛtŋ ɛrmij yɛji am okʼr afŋn es. 38Li dad wɛl ninɛ: «Sos es ↄw ekʼel luw eci afŋn ɛm ecʼabŋ ab es; òkr es aŋa ke ↄ́sur ɛm ab.» 39Lʼɛri nʼim kpekpe tɛl, lʼok ↄwrↄkp wus lʼubu any es ɛtŋ nʼam ŋↄŋn Nyam li dad sodad amua: «Ɛm Ɛs, ekʼow it tasi, ke ↄny gbre eci mij kpↄk na kpabʼm es lís. Ke fɛŋ ɛm a, ow kʼél yecʼa eke mʼam erur a, kↄ yecʼa eke ŋ am erur a.»
40Jesu ɛwl ow jam ɛsɛl nyahan a ogŋ a, ɛtŋ nʼɛŋan wɛl eke wɛl am ɛru mɛmn. Li dad Piɛr ninɛ: «Kↄ wanci nyam bↄbↄ yɛji, ↄtumn ↄsumn ɛm ab ee? 41Ànŋn any owr ↄsur ke ŋↄ́ŋan, yecʼɛtŋ ke kʼɛ́ymn ɛbm ɛkn owi ɛm. Ɔny ecʼabŋ a gbɛ inym es low fɛŋ e kok eci, kↄ ↄny e sos megl a gbɛ ijm lɛc.» 42Nʼim akpoj sakp yony ɛm ɛtŋ nʼam ŋↄŋn Nyam li dad sodad amua: «Ɛm Ɛs, eke mij kpↄk na kʼow ocm im es lís eke mi kʼɛgŋm ow e mij a, ke kòk ŋ ecʼerur a!»
43Eke ɛmɛny lʼɛwl mɛny lʼow in e jam ɛsɛl a ogŋ a, nʼɛŋan wɛl mɛmn ɛru ɛm; mɛmn am bↄbm ɛl anyamn. 44Ɛmɛny Jesu ɛlu ɛl es im akpoj ɛtŋ am ŋↄŋn Nyam sakp nyahan ɛm. Nʼam ebr sodad nyam coco ab ɛm. 45Ɛmɛny lʼɛwl lʼow jam ɛsɛl a ogŋ a ɛtŋ nʼam dad wɛl lʼɛsɛ: «Aŋ! Am ɛrur mɛmn a cɛ ebr sel ee? Kin, wanci a eke wɛl bʼow ↄl ɛgŋ ecʼIy ij sikpl ɛsɛl ecʼabu ɛm a ow ŋ̂. 46Ìgbr sʼímn! Kin, ɛgŋ a eke am ↄl ijʼm a ow titm ŋ̂!»
Jesu ecʼↄny
Mark 14.43-50; Luk 22.47-53; Jan 18.3-12
47Jesu odad anŋ nɛnym kʼuwrm ɛtŋ kpɛkŋ Judas, jam ɛsɛl lɛw yony ab ɛm ecʼɛgŋ nyam a, ilm any. Agŋ nↄnↄ a ekʼow in ab a ↄnym ekŋ ekpr lele mab ler ɛm ab. Egb waw ɛsɛl ɛgbɛl lele Jwifɛl ecʼagŋ ekpekp ab ab anake ɛrm ɛl a. 48Judas eke bʼow ↄl Jesu ij a, ikŋ anym yɛgm dedeku a in ecʼakunda yecʼɛm eke -li kʼↄnyn ow a. Li dad ninɛ: «Ɛgŋ a eke mʼow mi joj nɛny a, in ana; ↄnyn in.» 49Ɛtŋ kpɛkŋ Judas ow titm Jesu ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Low yɛgm agŋ ɛs, mʼam ɛsŋnʼŋ!» Ɛtŋ li joj ow nɛny. 50Jesu dadʼr ninɛ: «Ɛm lawl, low yecʼa ekʼow eke ki kok a, kòk fafa.» Kpɛkŋ agŋ a okʼr af ↄnyʼn. 51Agŋ a ekʼanŋ Jesu ab a e nyam ↄdu in e lab ler ɛm a eb. Lʼiyr egb waw ɛs ligbɛl a ecʼabu ɛlum ɛs a ɛtŋ lʼubr ow lↄru es. 52Jesu dadʼr ninɛ: «Òc ŋ e lab ler ɛm a ɛw ow eci usu a, aŋke agŋ a eke bʼoc lab ler ɛm a, -li bʼow -lʼuw lab ler ɛm ɛm. 53Kↄ uwm any eke mʼↄtu eke mi kʼibrm ɛm Ɛs abu ɛlum, ke kpɛkŋ lʼísʼm afr ɛrm ɛsɛl áru eb lɛw yony ee? 54Ke low na eke kok ab ɛm, ayaf Nyam Lɛl a ↄtu eke kʼiy nɛny ee? Nyam Lɛl a dad eke ów a kʼɛcr ɛbɛn.» 55Ɛtŋ Jesu am dad dedeku a ɛsɛ: «Kↄ ɛm eci ↄny a ibrm eke kʼotr ekŋ ekpr lele mab ler ɛm ab owr ɛsɛ low ŋuŋ kok ɛs ɛm el af ee? Sɛgŋ a fɛŋ mi bi sig es Nyamel gbɛl a e gbugŋ mi yɛgm agŋ low ɛtŋ ↄnymnʼm. 56Kↄ ów amua ɛy yecʼɛtŋ ke kokoba ↄb ɛsɛl ecʼodad a ekʼanŋ Nyam Lɛl ɛm a íy nɛny.»
Ɛtŋ jam ɛsɛl a fɛŋ igŋ ɛluʼl es uru es im.
Jesu im Sanedrɛn ecʼagŋ a ecʼany af
Mark 14.53-65; Luk 22.54-55, 63-71; Jan 18.13-14, 19-24
57Agŋ a ekʼↄny Jesu a, -lʼoc -nʼim ow egb waw ɛs ligbɛl Kayif ecʼany af, yogŋ a eke ol e low any uw ɛsɛl lele agŋ ekpekp ab ab as luku a. 58Piɛr anŋ akpoj ɛm am us Jesu jam toŋ lʼok egb waw ɛs ligbɛl a e gbugŋ a. Lʼɛy gbugŋ a li sig es usu ↄsu ɛsɛl ab ab yecʼɛtŋ ke lʼɛ́kn elel eke low a bʼow ɛcr a. 59Egb waw ɛsɛl ɛgbɛl a lele Sanedrɛn a ecʼagŋ ɛjecʼa fɛŋ ab am ↄl daŋku ij nyam, eke kʼↄbr Jesu low, ekʼow el yadŋ ɛm yɛji, yecʼɛtŋ ke -lʼibi ow, 60kↄ -nʼɛŋnmn low kaka. 26.60 Jwifɛl ecʼol ɛm a, ow itm eke wɛl ki jɛj odad ok ncok ɛm. Ɛmɛny eke cicr owi anŋ eke bʼow ism ɛgŋ luw ab yɛji, ow it eke jɛj ok a kʼanŋ ij sɛgŋ yony. Ɛmɛny wɛl bi bibrm adaŋku a low saw ɛm. Jesu eci jɛj ok ab ɛm, -lʼɛluam ów amua kaka. Ke agŋ nↄnↄ ow cicrʼr yadŋ ɛm cɛ. Sica ow ecʼuwr ɛm a, agŋ yony ow 61ɛtŋ am dad ɛsɛ: «Ɛgŋ na dad nɛny ij ɛm ninɛ: “Mʼↄtu eke mi kʼↄny Nyamel gbɛl a mi ŋuŋn, ke sɛgŋ nyahan mʼúsr ɛm.” » 62Egb waw ɛs ligbɛl a igb ɛtŋ dad Jesu ninɛ: «Kↄ wɛl ám dad sodad amua okʼŋ af, ke kʼↄ́bm kpu ee?» 63Kↄ Jesu yewal tiŋ. Ɛtŋ egb waw ɛs ligbɛl a dadʼr ninɛ: «Nyam ekʼanŋ owr e nin ɛm, mʼam ibrmʼŋ, dàd ɛy ofn ɛm tasi ekʼow el ŋ el Mesi, Nyam ecʼIy a.» 64Jesu dadʼr ninɛ: «Ŋ obi dad. Ɛmɛny mʼam dad ↄny: jam aŋa bʼow ɛkan ɛgŋ ecʼIy eke sig es Nyam Abusu Ɛs eci lidr abu af, ke bʼow anŋ afr eci jru ɛm ám ow.»26.64 Selu 110.1; Daniɛl 7.13.65Odad na sosiɛm egb waw ɛs ligbɛl a ↄny in eci simob sus ɛm a gbagbrm ɛm, 26.65 ↄny in eci simob sus ɛm a gbagbrm ɛm:Jwifɛl e low yɛgm ɛm a, ekʼɛgŋ nyam dad odad ŋuŋ ok Nyam af a, ow it ekʼagŋ a ekʼiri low a kʼigb, ke ↄ́ny ɛl eci simob sus ɛm a gbagbrm ɛm, ɛsɛ low ŋuŋ a eci mɛny ɛwr af. ɛtŋ dad ninɛ: «Lʼↄbr Nyam any! Ɛy sʼibram adaŋku ij! Ɔny yɛji caca irir eke li dad low ↄbr any owi Nyam e lís a. 66Kↄ ↄny e tutr el bogŋ ecʼee?» -Li dad ninɛ: «Ow ɛyʼr af, lʼit eke wɛl kʼibiʼr gↄŋ.» 67Ɛtŋ sica -nʼam afl ow sar any -lʼↄr ow kukuta ɛm; bɛb gbɛ am dɛdŋʼn any af, 68ɛtŋ am dad ɛsɛ: «Ŋ ekʼel Mesi a, ɛ̀lu es ɛkn ↄkm ke dád ɛy ɛgŋ a ekʼiyrʼŋ ob a!»
Piɛr ɛgbr Jesu
Mark 14.66-72; Luk 22.56-62; Jan 18.15-18, 25-27
69Piɛr sig es gbugŋ yogŋ. Ob oc ↄŋ lisɛl ab ɛm e nyam ow titmʼn ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ŋ yɛji, anŋ Jesu Galile iyli na ab!» 70Kↄ lʼɛgbr ow dedeku a fɛŋ ecʼany af ninɛ: «Low yecʼa ekʼam ↄl eke ki dad a, mi kʼuwm any.» 71Lʼigb nʼaamn gbugŋ a e lisany a eci, ɛtŋ ob oc ↄŋ lis ɛjeci nyam ɛknʼn ɛtŋ am dad ok agŋ a ekʼanŋ yogŋ a ɛsɛ: «Ɛgŋ na yɛji, nʼanŋ Nasarɛt iyli Jesu ab.» 72Ɛtŋ ɛmɛny Piɛr ɛgbrʼr dad ofn ɛm ninɛ: «Ɛgŋ ikŋ na, mʼuwmʼn any.»
73Ow bʼinŋn ebr tɛl a, agŋ a ekʼanŋ yogŋ a ow titm Piɛr ɛtŋ am dadʼr ɛsɛ: «Tasi, ŋ, ɛl ɛm ecʼɛgŋ nyam. Ŋ ecʼodad a am otʼŋ suw es af yɛgm yogŋ ekʼanŋ ow a.» 74Piɛr ↄdu eb dad ninɛ: «Ekʼow el yadŋ mʼam ↄny, ke Nyam kókʼm low ŋuŋ! Mʼam ofn mi dad ekʼɛgŋ na mʼuwmʼn any!» Odad na anŋʼn nɛnym nʼam dad, ɛtŋ kpɛkŋ ŋgↄs ikŋ. 75Ow ↄŋ Piɛr ↄkn odad a eke Jesu dadʼr a: «Gbuŋ ke ŋgↄs íkŋ a, bʼow dad sakp nyahan eke uwmʼm any.» Ɛtŋ Piɛr ɛy ↄkm im gbeŋ am ikŋ low dudu eci ↄŋn.
27Wɛl oc Jesu im Pilat ecʼany af
Mark 15.1; Luk 23.1-2; Jan 18.28-32
1Eke lɛgŋ ɛny a, ibribr fafa, egb waw ɛsɛl ɛgbɛl a fɛŋ lele Jwifɛl ecʼagŋ ekpekp ab ab okr af ɛgŋ eb eke kʼibi Jesu. 2-Nʼↄŋ wɛl ↄny awŋʼn, -lʼoc -nʼim -nʼↄŋ ow Pilat, Rom iy ekʼel Jude ecʼes ɛw ɛs. 27.2 Rom eyŋ ↄↄm Jwifɛl abusu eke kʼibi ɛgŋ; na sosiɛm anake Jwifɛl a oc Jesu im Pilat ogŋ a.
Judas e luw owi
3Judas a eke ↄl Jesu ij a, iri eke wɛl ↄb Jesu low. Ow e low ɛyʼr sos ɛm, ɛtŋ lʼɛwlm os likŋ lele lɛw ab ab a mɛny nʼim nʼↄŋ egb waw ɛsɛl ɛgbɛl a lele agŋ ekpekp ab ab. 4Li dad wɛl ninɛ: «Mʼɛy lↄbr, mʼↄl ɛgŋ ekʼɛknm low a mʼij luw eci!» Kↄ -li dad ow ninɛ: «Na ŋ e low ana, ɛy e low kaka anm ɛm!» 5Ɛtŋ Judas, ↄkm ɛy ɛm a, oc os a im ↄwl Nyamel gbɛl ab ɛm. Ɛtŋ nʼim lʼoc meb lʼɛdŋn ɛmn. 6Egb waw ɛsɛl ɛgbɛl a ot os a ɛtŋ dad ninɛ: «Ɛy ecʼol a ɛdŋn eke wɛl kʼoc os ikŋ na wuwlm Nyamel gbɛl a ecʼos ab ab, aŋke ow el mebl ecʼos.»
7Eke sica nɛny okr ɛl af a, -lʼoc os a -lʼↄl mijel kok ɛs a ecʼↄgm eke -li ki kok etu agŋ ecʼes oc usu. 8Na sosiɛm anake wɛl ɛsŋ ↄgm a “mebl ecʼↄgm” toŋ kʼow it yɛfɛnyna a. 9Ow ↄŋ kokoba ↄb ɛs Jeremi eci sodad amua eke dad a iy nɛny: -Lʼot os likŋ lele lɛw ab a, (an eke Israɛl eyŋ ɛw ana,)27.9 Adu ecʼan eke bʼil. Ɛ̀kn Matie 26.15 ecʼakr otar a.10-lʼↄↄl mijel kok ɛs a ecʼↄgm a, ɛsɛ elel eke Ɛs Kↄtↄkↄ dadrʼm ab af.27.10 Matie oc Zakari e lɛl lele Jeremi e lɛl ab eci sodad a okr af. Zakari 11.12-13; Jeremi 18.2-3; 19.1-2; 32.6-15.
Pilat am ibrm Jesu low
Mark 15.2-5; Luk 23.3-5; Jan 18.33-38
11Jesu anŋ es ɛw ɛs Pilat ecʼany af ɛtŋ ow am ibrmʼn ɛsɛ: «Kↄ ŋ Jwifɛl ecʼɛb ebu ab ana ee?» Jesu dadʼr ninɛ: «Ŋ obi dad.»
12Ɛtŋ ɛmɛny eke egb waw ɛsɛl ɛgbɛl lele agŋ ekpekp ab ab am cicrʼr a, li dadm odad kaka. 13Ɛtŋ Pilat dadʼr ninɛ: «Kↄ ów amua eke -nʼam dad -lʼokʼŋ af a, am iri ee?» 14Kↄ Jesu ↄbm kpu low kaka af 27.14 Ɛ̀kn Esayi 53.7. toŋ es ɛw ɛs a low iti any afŋn es.
Wɛl ↄb Jesu low luw eci
Mark 15.6-15; Luk 23.13-25; Jan 18.39–19.6
15Sakp sakp fɛŋ eke Pak ecʼes gbɛgbl e lɛgŋ bʼow a, es ɛw ɛs a bʼɛlu sobel ɛm ɛs nyam es, in a eke dedeku a bʼerur a. 16Ke lɛgŋ ab ɛm, ɛb any ↄbr ɛs ligbɛl nyam eke wɛl bʼɛsŋ Barabas 27.16 Barabas:Mark 15.7. Matie eci silɛl esig oglog ɛm a, Jesu Barabas. anŋ sobel ɛm. 17Pilat am ibrm dedeku a ekʼas luku a ɛsɛ: «Kↄ bwo ecʼɛgŋ am erurir eke mi kʼɛlu es mʼↄŋ ↄny ee? Barabas kↄ Jesu a eke wɛl bʼɛsŋ Krist ab ee?» 18Tasi ɛm a, lʼuw any sɛnyn sɛnyn eke nyamn ɛyr ɛm wɛl oc Jesu isʼr.
19Eke Pilat sig es jɛj ok usu a, in e yↄw a ↄŋ wɛl isʼr amani na: «Kʼɛ̀y ɛgŋ na eke ɛknm low kaka a e low na ɛm, aŋke tasi ɛm a, ncok na, mɛmn ɛm mʼij gbre nↄnↄ in sosiɛm.» 20Kpɛkŋ egb waw ɛsɛl ɛgbɛl a lele agŋ ekpekp ab ab am itr dedeku a eke kʼibrm Barabas ecʼes ɛlu lele Jesu ecʼibi ab e low. 21Es ɛw ɛs a ɛmɛny ↄdu odad eb ɛtŋ am ibrm ɛl ɛsɛ: «Agŋ yony a, bogŋ eci am erurir eke mi kʼɛlu es mʼↄŋ ↄny ee?» -Li dad ow ninɛ: «Barabas!» 22Pilat ibrm ɛl ninɛ: «Ke sica Jesu a eke wɛl bʼɛsŋ Krist a ecʼa, ayaf mi ki kokrʼr ab ee?» Ɛl fɛŋ -lʼokr lebl af -li dad ninɛ: «Ɛ̀wʼr olikŋ af!» 23Pilat ibrm ɛl ninɛ: «Kↄ bla low ↄbr iy li kok ee?» Kↄ -nʼam ↄg lebl tuↄtuↄ ɛm -lʼɛsɛ: «Ɛ̀wʼr olikŋ af cɛ!» 24Eke sica Pilat ɛkn ekʼow akplm ij, ke ɛmɛny itarir a lele sↄg ab ab am bobn a, lʼoc mij li yↄg sabu dedeku a ecʼany af ɛtŋ li dad ninɛ: «Na ↄny e low ana! Mʼanm ɛgŋ na e luw owi ɛm!» 25Dedeku a fɛŋ ↄdu eb dad ninɛ: «Ke in e luw a e ligbↄw ánŋ ɛy lele ɛy ecʼalaw ab ab e nuŋ af!» 26Pilat ɛlu Barabas es ɛtŋ nʼↄŋ wɛl ↄr Jesu say ɛm gbuŋ ɛtŋ lʼɛlu abusu es eke wɛl kʼoc im ɛw ow olikŋ af.
Srↄda eyŋ a am kokr Jesu miyɛr
27Pilat eci srↄda eyŋ a ↄny Jesu ɛlu lakp lokm a ekʼel Pilat e gbugŋ a, ɛtŋ ɛl a fɛŋ -lʼiwr -li did -lʼɛlul ow ɛm. 28Wɛl ↄny in e mob a otʼr es sos ɛtŋ wɛl susʼr mob af ɛw ebl. 29-Li kok mirŋ ɛm tufɛ, -lʼoc -lʼus ow ɛtŋ -lʼɛlu ow anany in e lidr abu ab ɛm. 27.29 -Li sus ow mob ɛsɛ ɛb ebu af eke -li ki kokr ow miyɛr. Mob af ɛw ebl a ɛw ɛsɛ ɛb ebu e gbad af. Mirŋ ɛm tufɛ a ɛw ɛsɛ eb ebu eci tufɛ af. Anany a ɛw ɛsɛ ɛb ebu eci kpama af. -Lʼok ↄwrↄkp wus ow ecʼany af ɛtŋ -nʼam kokr ow miyɛr -li dad -lʼɛsɛ: «Sʼam ɛsŋnʼŋ o, Jwifɛl ecʼɛb ebu!» 30-Nʼam fafl ow sar any ɛtŋ -lʼoc anany a -nʼam nɛnŋn ow nuŋ. 31Eke -li kokar ow miyɛr sɛnyn sɛnyn bake ow uwr a, -nʼↄny mob af ɛw a -lʼoc ow es, -lʼɛwl -li sus ow ow e mob a ɛtŋ -lʼoc -nʼim ow eke -li kʼɛw ow olikŋ af.
Wɛl ɛw Jesu olikŋ af
Mark 15.21-32; Luk 22.26-43; Jan 19.17-27
32Eke -nʼanŋn baŋn a -nʼam ok ↄkm a, -lʼↄbr Sirɛn iy nyam eke wɛl bʼɛsŋ Simↄ; srↄda eyŋ a ↄnyʼn lɛc ɛm eke li kʼabu Jesu ecʼolikŋ a. 27.32 Ɛ̀kn Matie 5.41 ecʼakr otar a.33-Nʼim -lʼok usu nyam eke wɛl bʼɛsŋ Gↄlgota ekʼel nyandrɛ ɛm “Nuŋ kpↄk ecʼusu.” 34Yogŋ, -nʼↄŋ Jesu mar eke wɛl wuwlm ob lolo ab eke kʼɛgŋ;27.34 Selu 69.22. eke li tat anm a, lʼerurm eke li kʼɛgŋ.
35-Lʼɛw ow olikŋ af ɛtŋ -li cɛc ow eci mob sus ɛm a sↄsum oc kok ɛm.27.35 Selu 22.19.36Ɛtŋ -lʼok es yogŋ -nʼam ↄsu ow. 37In e nuŋ af a, -ni nↄn lɛl ekʼam yɛgm low a sosiɛm eke wɛl ↄbʼr low a. Ow eke wɛl nↄn a el: “Ɛgŋ na Jesu, Jwifɛl ecʼɛb ebu.” 38In e saw saw a, wɛl ok elu yony olikŋ af; nyam anŋʼn lidr abu af ɛtŋ nyam anŋʼn nɛmn abu af. 27.38 Ɛ̀kn Esayi 53.12.
39Agŋ ekʼam ɛc a am ɛgŋn nuŋ ɛm wɛwrʼr, 27.39 Selu 22.7-8; 109.25.40ɛtŋ am dadʼr ɛsɛ: «Ŋ ekʼam erur eke kʼufŋ Nyamel gbɛl ab es ke sɛgŋ nyahan kpɛŋ ús ɛjecʼa, 27.40 Ɛ̀kn Matie 26.61; Jan 2.19. eke el Nyam ecʼIy tasi,27.40 Eke el Nyam ecʼIy tasi:Bɛ̀bmn Matie 4.3-6 ab. èbr ŋ sosi, ànŋ olikŋ af yogŋ us es!» 41Ɛtŋ egb waw ɛsɛl ɛgbɛl a, ol e low yɛgm ɛsɛl a lele agŋ ekpekp ab ab yɛji am kokrʼr miyɛr dad ɛsɛ: 42«Lʼeb agŋ ɛjeci lʼɛlu es, ɛtŋ lʼↄtum eke li kʼebʼr in sosi! Kↄ Israɛl ecʼɛb ebu tasi ee? Sica nʼánŋ olikŋ af yogŋ lʼus es, ke sʼúbʼr nawrɛ. 43Lʼoc in ecʼↄmn a lʼɛlu Nyam ɛm li dad ninɛ: “Mʼel Nyam ecʼIy.” Ɛɛ! Eke Nyam ↄny in ecʼerur tasi, ke lʼéb lʼɛlu ow es gↄŋ!»27.43 Selu 22.9.44Ɛtŋ ów eŋuŋ kok ɛsɛl eke wɛl ɛw olikŋ af in ab a yɛji am wɛwrʼr dad ɛbɛn.
Jesu eci luw a
Mark 15.33-41; Luk 23.44-49; Jan 19.28-30
45Sica lɛgŋ uyu nuŋ ɛm a, ncebn ɛy wus a nimum af toŋ ok ncebles eci wanci nyahan ɛm. 46Ekʼow am titm ncebles eci wanci nyahan a, Jesu barm lebl tuↄtuↄ ɛm ninɛ: «Eli, Eli, lema sabaktani?» (ekʼel nyandrɛ ɛm: “Ɛm e Nyam, ɛm e Nyam, kↄ bla ɛtŋ digŋ ɛluʼm es ee?”)27.46 Selu 22.2.47Agŋ nyam nyam ekʼanŋ yogŋ a iri odad na ɛtŋ dad ninɛ: «Nʼam ɛsŋ Eli!» 27.47 Eke agŋ a iri Jesu am ɛsŋ “Eli” a (ow e nyandrɛ el “Ɛm e Nyam”), -li tutr eke kokoba ↄb ɛs Eli ecʼodad Jesu am dad. Eke Eli uwm ke lʼigb nʼim afr a (2 Ɛ́b Ebu 2.1-12), Jwifɛl e tutr ɛm a, eke low nɛnyɛmbri nyam ɛs anŋ gbre ɛm, Eli bʼow eb ɛluʼl es.48Kpɛkŋ ɛl ɛm ecʼɛgŋ nyam uru es im oc mbra usm ɛl eci mar ab ɛm ɛtŋ oc ucur anany ↄkŋ Jesu eke kʼɛgŋ.27.48 Bɛ̀bmn Selu 69.22 ab.49Gbɛkↄ agŋ ɛjecʼa am dad ɛsɛ: «Èku yɛ, si bʼow sʼɛkn eke Eli bʼow eb ɛluʼl es!»
50Ɛmɛny Jesu barm lebl ligbɛl nyam ɛtŋ ok sel es. 51Kpɛkŋ, Nyamel ab ɛm eci gbad gbɛl gbada a eke wɛl ɛw ɛdŋn usu lala ab any a, 27.51 Ɛ̀kn Ɔkm Ok 26.31-33. igŋ afr ɛm a ɛtŋ agbr ɛm araŋn didi toŋ ok esr ɛm a. Wus umu, mób gbagbrm ɛm, 52-53suwↄmu fifig. Eke Jesu igb luw ɛm a, ↄmn ɛsɛl nↄnↄ a ekʼuw a igb luw ɛm; -nʼanŋ suwↄmu ab ɛm -lʼok ↄkm. -Lʼok Jerusalɛm, ɛb lala ab ɛm; yogŋ agŋ nↄnↄ ɛkn ɛl.
54Eke srↄda eyŋ a eci anym ɛs a lele srↄda eyŋ ab ab ekʼam ↄsu Jesu a ɛkn wus umu a lele ów a ekʼam ɛy ow ab ab a, erŋn ↄny ɛl afŋn es. -Nʼam dad -lʼɛsɛ: «Njɛ, tasi ɛgŋ na Nyam ecʼIy!» 55Ɔyↄw nↄnↄ ekʼus Jesu jam Galile ɛtŋ eke ki kok in e lís e low a 27.55 Ɔyↄw a:ɛ̀kn Luk 8.2-3. Akpoj ɛm: bɛ̀bmn Selu 38.12. anŋ yogŋ am ɛkn low a akpoj ɛm. 56Ɛl ɛm a, Mari, Magdala baŋn yↄwi a, Mari Jak lele Josɛf ab e lis a, lele Sebede ecʼey a ecʼɛl lis ab yɛji anŋ.
Jesu ecʼes oc owi
Mark 15.42-47; Luk 23.50-56; Jan 19.38-42
57-58Eke lɛgŋ ew es a, Arimate baŋn eci gbreŋgbi nyam, eke wɛl bʼɛsŋ Josɛf, ke in yɛji el Jesu eci jam us ɛs a im ɛŋn Pilat ɛtŋ ibrm ekʼow kʼoc Jesu eci sos megl a ↄŋʼn; 27.58 Jwifɛl ecʼol a ɛdŋn eke sos megl kʼanŋ olikŋ af lɛgŋ ukr. Ow bʼis abu ɛyr ɛb ab ɛm (Ol Ɔkn 21.22-23). Rom ecʼagŋ a gbɛ bʼɛw es olikŋ af ow ugŋ es. Eke wɛl erur eke kʼoc ɛgŋ eke wɛl ibi olikŋ af a es a, ow it eke wɛl kʼibrm Rom ecʼɛgŋ a ekʼɛw wus ogog ab es a abusu. Eke ɛgŋ a ow el ɛb lʼɛlu wus a, abusu ɛ́rum es lɛgŋ kaka. Kↄ Jesu ecʼa gbɛ Pilat ↄŋ abusu. ɛtŋ Pilat ↄŋ abusu. 59Josɛf oc sos megl a wiwrm gbad ufu owr ab 60ɛtŋ lʼoc nʼim lʼoc ow es in obi eci uwↄmu lob owr eke nʼↄŋ wɛl ur ab ɛm. 27.60 Jwifɛl ogŋ a, wɛl bʼot agŋ eŋuŋ a eke bʼuw a es uwↄmu nyam coco ɛm. Li wuwl lob nyam lʼabl uwↄmu a ecʼɛm ɛy usu ab es ɛtŋ nʼim. 61Mari Magdala yↄwi a lele Mari yecʼab ab anŋ yogŋ, -lʼok es -lʼↄbr uwↄmu ab any.
Uwↄmu a ecʼↄsu
62Nɛnɛgŋ e sos bɛbm e lɛgŋ ɛc; sica lɛgŋ bɛny a, egb waw ɛsɛl ɛgbɛl a lele Farisiɛl ab ab okr af im Pilat ogŋ a 63ɛtŋ dadʼr ninɛ: «Ɛgŋ gbɛl, low nyam ow ɛy nuŋ ɛm: yadŋu na, in ecʼowr anŋ ɛm a, li dad eke, ekʼin uw ba owʼn bi kok sɛgŋ nyahan a, in bʼow in igb luw ɛm. 64Ɛ̀gŋ ↄŋ abusu ke wɛl ↄ́su uwↄmu a toŋ ow kok sɛgŋ nyahan, yecʼɛtŋ ke in e jam ɛsɛl a kʼíym sos megl a bake -li dadmn dedeku a eke lʼigb luw ɛm. Sica eci, yadŋ ikŋ na bʼow agb akm krɛkrɛ ecʼa.» 65Pilat dad ɛl ninɛ: «Ɔnyn usu ↄsu ɛsɛl. Ìmn ke ↄ́ŋn ɛl -lʼↄsu uwↄmu a ɛsɛ elel eke am erurir ab af.» 66-Nʼim -nʼam bɛbm uwↄmu a ecʼelel eke wɛl kʼↄsur a. -Lʼↄkr lob a ekʼanŋ uwↄmu nɛny a wɛl kↄkr saw saw ab es sɛnyn sɛnyn ɛtŋ -lʼok usu ↄsu ɛsɛl.
28Jesu eci luw ɛm anŋ igb a
Mark 16.1-10; Luk 24.1-12; Jan 20.1-10
1Nɛnɛgŋ e lɛgŋ a bʼɛc eci dimas lɛgŋ ɛny ow ɛm a, Mari Magdala yↄwi a lele Mari yecʼab ab ow am ɛkn uwↄmu a. 2Kpru ɛm, wus umu lɛc ɛm, ɛtŋ Ɛs Kↄtↄkↄ ecʼafr ɛrm ɛs nyam anŋ afr us es, ow wuwl lob a oc es ɛtŋ sig es af. 3Lʼɛw ɛsɛ afr eke bʼɛŋn af, ɛtŋ in eci mob sus ɛm a ufu ɛsɛ nyamok af. 4Usu ↄsu ɛsɛl a erŋn ↄny afŋn es, am ufŋ bↄbar, ɛtŋ ɛw ɛsɛ agŋ ekʼuw cɛ af. 5Afr ɛrm ɛs a dad ↄyↄw a ninɛ: «Erŋn kʼↄ́ny ↄny. Mʼuw any ekʼam ↄↄl Jesu a eke wɛl ɛw olikŋ af a; 6nʼanm aŋa. Lʼigb agŋ ekʼuw ab ɛm ɛsɛ elel eke lʼikŋ anym li dad ab af. Òwr ɛkan usu a eke lʼɛru es a. 7Sica ìmn fafa dadr in e jam ɛsɛl a ɛsrɛ: “Lʼigb agŋ ekʼuw ab ɛm nʼaam lʼeku ↄny Galile. 28.7 Ɛ̀kn Matie 26.32. Yogŋ anake bʼow ɛkan in a.” »
8Erŋn lele sos ɛm iŋn ligbɛl ɛm ab, -lʼogŋ es -nʼŋgboŋ uwↄmu a ecʼusu a, ɛtŋ -lʼuru es -nʼaam -lʼɛwl Jesu e jam ɛsɛl a amani. 9Kpɛkŋ Jesu ↄbr ɛl ɛtŋ am dad ɛl ɛsɛ: «Mʼam ɛsŋn ↄny!» -Nʼim -li titm ow, -nʼↄny ow akr es ɛtŋ -nʼam igŋ ow nuŋ. 10Jesu dad ɛl ninɛ: «Erŋn kʼↄ́ny ↄny. Ìmn dadr ɛm lisijimɛl a im Galile: yogŋ anake -li bʼow -lʼɛknʼm a.»
Usu ↄsu ɛsɛl a ecʼów e dad
11Eke ↄyↄw a anŋ ejagb af yogŋ aam a, srↄda eyŋ ab ɛm e bɛb ekʼam ↄsu usu a ɛwl ow baŋn a, ɛtŋ awl ów a fɛŋ ekʼɛy a ok egb waw ɛsɛl ɛgbɛl a. 12Egb waw ɛsɛl ɛgbɛl a lele agŋ ekpekp ab ab ↄny luku as. Sica eke nɛny okr ɛl af a, -nʼↄŋ srↄda eyŋ a os nↄnↄ, 13ɛtŋ -li dad wɛl ninɛ: «Dàdr ɛsrɛ: “Sʼam ɛru mɛmn ncok ɛm, ɛtŋ kpɛkŋ ɛgŋ a, in e jam ɛsɛl a ow iy in e sos megl a.” 14Ɛtŋ eke Pilat iri yɛji, si bʼow sʼɛyrʼr ɛrm es; sʼuw elel eke si kʼɛwr nɛny ke kʼɛŋnmn es abur kaka ab any.» 15Usu ↄsu ɛsɛl a eb os a ɛtŋ kok ɛsɛ elel eke wɛl dadr ɛl ab af. Ɛbɛn eke amani a eb es Jwifɛl ɛm toŋ it yɛfɛnyna ana.
Jesu yɛgm in e jam ɛsɛl a sos
Mark 16.14-18; Luk 24.36-49; Jan 20.19-23; Ob Kok 1.6-8
16Jam ɛsɛl lɛw nyam a ecʼa, -nʼim Galile eci lafɛny a eke Jesu yɛgm ɛl ab af. 17Yogŋ, eke -lʼɛkan ow a, -lʼok ↄwrↄkp wus -lʼigŋ ow nuŋ, gbɛkↄ ɛl ɛm ecʼagŋ bɛb gbɛ am bɛbar. 18Jesu ɛri ow ɛtŋ dad ɛl ninɛ: «Afr lele wus ab ecʼabusu a fɛŋ, Nyam ↄŋʼm. 19Sica ìmn wus na eci ɛbr ɛbr a ecʼagŋ a ogŋ, ke kókr ɛl -lʼel ɛm e jam us ɛsɛl; òkr ɛl mij nuŋ Ɛs, Jim, lele Abŋ Lala e nin ɛm ab; 20yɛ̀gmn ɛl -lʼↄsu ów a fɛŋ eke mi dad ↄny a. Sica ìrir: sɛgŋ a fɛŋ mʼow mʼanŋ ↄny ab toŋ wus na e nuŋ ɛdŋ.»