Yamaram Chicham Lucasa Aarmauri

1

Lucas Teófilon chichaman akuptukmauri

1-3Wína aneetir Teófilo: Aints ainau Jesúsan wainkarmia nuka iin nuitamrau asar, tura chikich aints untsuri ujakarmau asar: Miatrusnak aartaj tiarmiayi. Tura asaramtai wisha nunisnak nu nangkamkenia nangkaman, Jesúsan pachisan mash nekaan, amincha miatrusnak aatratasan nintimtinuyajme. 4Tura asan nekas chichaman amincha nuitamrarmia nuna tenap nekamtikiatasan aatjame.1.4 Hech 1.1-2

Imiakratin Juan akiinatniun pachis etserkamuri

5Yaanchuik Herodes Judea nungkanam apu pujai, nu nungkanam sacerdote Zacarías naartin pujuyayi. Nuka Abías ainaujai Yus seatai juun jeanam iruntrar takakmin armiayi. Tura Zacaríasa nuwari Elisabet naartinuyayi. Nuka yaanchuik sacerdote juuntri Aarón naartinu weari ayayi. 6Zacaríascha, tura Elisabetcha mai nekasar Yusen pengker umirin armiayi. Tura Yus umirkatin chichaman mash miatrusarang umirin armiayi. Tura asaramtai aints kichkisha niin pachisarka paseeka chicharchau armiayi. 7Tura Elisabet kaa asa uchinka jurechuyayi. Tura aishrijai mai juuntach wajakiarmiayi.

8-9Tura sacerdote Zacaríasjai takau ainau takakmasartin jeau asamtai, Zacaríascha chikich sacerdote ainaujai nuni jear, Zacarías Yuse jeen waya kungkutin keemakat tusar akupkarmiayi. 10Turinamtai Zacarías Yus seatai juun jeanam ningki waya, nuni kungkutin keemakamtai, aints mash aanum wajainau Yusen searmiayi. 11Tura Yusen seainamtai, Zacarías kungkutin keemak wajai, kungkuti keemakmanum untsurinini Yuse awemamuri aneachmau wantintukmiayi. 12Tura wantintukam Zacaríascha nuna wainak nukap shamkamiayi. 13Turamtai Yuse awemamuri chicharak:

—Zacaríasa shamrukaip. Yuska ami seamurmin anturtamkayi. Nuwaram Elisabet uchin jurertatui. Turamtai nu uchikia Juan inaikiatatme. 14-15Ami uchiram akiinatnua nuka Yusen miatrusang umirkatin asa, chikich ainaunka nangkakatnuitai. Tura ni akiinamtai, ame nekasam nukap warastinuitme. Turamtai aints ainau untsuri warasartinuitai. Ami uchiram vínoncha, tura amuti kariaunasha amurchatnuitai. Tura ni akiintsaing, Yuse Wakaningkia ni nintin engkemtuatnuitai. 16Tura asamtai ni tsakar Yuse chichamen etsermatai, Israel ainau untsuri ni Yusri wakeramurin ataksha umirkartinuitai. 17Yaanchuik Yuse chichame etserin Elías naartinu nintin Yuse Wakani engkemtuamu asa, Yuse kakarmarijai aints ainaun Yuse chichamen ujakmia nunisang ami uchiram ni Apuri taatsaing, Yuse chichamenka etserkatnuitai. Tura juun ainau ni uchirijai pengker nintimtunisar pujusarat tusa, tura Yuse chichamen umirtan nakitin ainausha Yusen miatrusarang umirkarat tusa, tura aints ainau ni nintin iwiarar, ni Apuri tatintrin nakasarat tusa, Yuse chichamen etserkatnuitai, —Yuse awemamuri timiayi.1.17 Mal 4.5-6

18Tamati Zacarías iniak:

—Wisha juuntach asan, nuwarsha juuntach asamtai ¿ame tame nunaka nekasampi turunatatua itiur titajak? —timiayi.

19Tu iniam Yuse awemamuri ayaak:

—Wikia Gabrielaitjai. Yuse inatirinjai. Tura asan wína akuptukamtai, wikia pengke chichaman ami uchiram akiinatniun pachisan amin ujaktasan tarijme. 20Tura wi taja nuka nekasampita turutchau asam, ami uchiram akiintsaing chichachu atatme. Tura uchiram akiinamtai, ataksha chichaktatme. Ni akiinatin kinta jeamtai, wi taja nunaka Yuska miatrusang umiktinuitai, —timiayi.1.20 Dan 9.21; Heb 1.14

21Tu chichaamtai aints ainau aanum nakainak wajainau: ¿Waruka taatsua? tu nintimrarmiayi. 22Tu nintimrar wajainamtai, Zacarías jiinki, aints ainaun ujaktatkama yumatkamiayi. Tura chichakchamin nekapeak aya uwijmiarmiayi. Turamtai aints ainau nintimrar: “Yuse jeen wajamtai ¿warintsuk wantintuka?” tiarmiayi.

23Tura Yuse jeen takakmastin kinta amukamtai, Zacaríaska ni jeen waketkimiayi. 24Tura waketkiamtai jumchik arus ni nuwari Elisabetka japrukmiayi. Tura japruk cinco (5) nantu jeanmayangka jiintsuk pujumiayi. 25Tura jeanam pujus nintimias: “Yamaikia aints ainau: Juka uchin jurechuitai turutiarai tusa Yuska aitkarayi”, timiayi.

Jesús akiinatin pachisar etserkamu

26Seis (6) nantu nangkamaramtai, Yus ni awemamurin Gabriel naartiniun Galilea nungkanam Nazaret yaktanam akupkamiayi. 27Nu yaktanmaka nawan aintsjai tumichu Marí naartin pujuyayi. Nu nawannaka aints José naartin: Wi nuwatkamjinam tusa chichas ukukmiayi. Joséka apu Davidta weari ayayi.1.27 Mat 1.18

28Tura Yuse awemamuri Marí pujamunam waya chicharak:

—María, Yuse aneetiriya ¿pujamek? Apu Yus amincha pengker nintimturmau asamtai winitjame. Yuska amin chikich nuwa ainaun nangkamasang timiá pengker awajtamui, —timiayi.

29Tamati Marísha Yuse awemamurin wainak: ¿Warukang turuta? tusa nintimramiayi. 30Turamtai Yuse awemamuri chicharak:

—María shamkaip. Yus aminka pengker nintimturmawai. 31Antukta. Ame japruktatme. Tura japrukam uchi jurertatme. Tura jureram nu uchikia Jesús inaikiatatme.1.31 Mat 1.21; Luc 2.21

32-33Yus yakí puja nuka nuna pachis: Wina uchiruitai titin asamtai, chikich aints ainaun nangkamasang pengker atinuitai. Tura Yuska yaanchuik atumi juuntrin Davidtan apu ati tusa, pengker awajsamia nunisang ami uchirmincha juun Apu ati tusa pengker awajsatnuitai. Tura Israel ainautirmin tuke inarti timiau asa, ni aintsri inartinka tuke nangkankashtinuitai, —timiayi.1.32-33 Isa 9.7

34Tamati nuna antuk Marí chicharak:

—Wikia aintsjai tsanirmichu asan ¿itiur uchincha jurertajak? —tu iniasmiayi.

35Tu iniam Yuse awemamuri ayaak:

—Yuse Wakani tarutmitatui. Tura yurangmia nunisang Yuse kakarmarijai amin tarutmiamtai japruktatme. Tura asamtai uchi akiinatata nuka nekas Yusnau asamtai Yuse Uchirintai tiartinuitai. 36-37Yuska pengké tujinchau asamtai, ami kana kaim Elisabetcha juunchitiat japruki. Aints ainau niin pachisar: Uchinka jurerchatnuitai tinamaitiat, ni japrukmauringkia seis nantu awai, —timiayi.

38Tamati Marí chicharak:

—Ayu, wikia Yuse inatirinjai. Ame wína turutme nunisang Yuse wakeramuri ati —timiayi.

Tamati Yuse awemamuri niin ukukmiayi.1.38 Mat 1.18

Marí Elisabetnum irasmauri

39-40Jumchik arus, Marí Elisabetan jiistaj tusa, Judea nungka murarin wári wemiayi. Tura Zacarías pujamunam waya, Elisabetan: ¿Pujamek? timiayi. 41Tamati Elisabet nuna antamtai, uchi ampujnum engketu muchitkamiayi. Turamtai Yuse Wakani Elisabeta nintin piatkamiayi. 42Tura nintin piatkamu asa, Marí japrukmauri nekaa Elisabet kakar chicharak:

—Yus chikich nuwa ainaun nuna nangkamasang aminak timiá pengker awajtamsau asa, ami uchiram akiinatata nunasha nekas pengker awajsatnuitai. 43Kairu, wikia mianchau aisha, wína Uwemtikrurtinu nukuri ayatmesha winasha jiirsatasmesha tarutniume. 44Ame wína aujtakmin, uchi nuna antuk waraak ampujrunia muchitkayi. 45Apu Yus amin turamia nu nekasampi umiktatua tinu asakmin, Yus aminka waramtikramsatatui, —Elisabet timiayi.

46Tama Marí chicharak:

“Wikia tuke nintirjai

Yuska timiá juuntapita tajai.

47Tura Yuska wína Uwemtikrurtin asamtai,

nukap waraajai.

48-49Wikia ni inatiri mianchau aing,

Yus timiá juun aa nuka

ni wakeramurin umiktas

winaka pengker awajtusi.

Tura asamtai yamai nangkamasang

mash nungkanmaya ainau

wina pachitsar:

Yuska nekas pengker awajsayi

tuke turutiartinuitai. Yuse naarin pachisan

nekas pengkerapita tajai.

50Yuska niin umirkartas wakerin ainaunka

tuke inaitsuk wait anentratnuitai.

51Nuka timiá kakaram asa,

chikich ainau tujintina nunasha

ningki turamiayi.

Antsu ningki nintimsar:

Wikia miajuitjai tumaminaunka

nepetkamiayi.

52Nunia inakratin ainauncha

nepetkamiayi.

Tura mianchau ainau

inakratin arti tusa

pengker awajsamiayi.

53Yuuminak pujuinauncha

yuumamurin nukap susamiayi.

Antsu kuikiartin ainaunka

aintsangsha pujusarti tusa inaisamiayi.1.53 Sal 113.5-8

54-55Yaanchuikia ii juuntri ainauncha,

tura Abrahamnasha, tura ni weari ainauncha

nunaka wi turatatjai tímia nunisang

Israel ainautin Yuse inatiri asakrin,

tuke inaitamtsuk wait anentramak yainmakaruitji”, Marí timiayi.

56Tura Maríkia Elisabetjai kampatam nantun pujus, nuniangka ni jeen waketkimiayi.

Imiakratin Juanku akiinamuri

57Nunia ni jurertin kinta jeamtai, Elisabet uchin aishmangkun jurermiayi. 58Tura Yus Elisabetan wait anentak uchin susau asamtai, ni weari ainausha, tura ni irutramu ainausha nuna nekaawar, níjai iruntrar warasarmiayi. 59Uchi akiinamuri ocho kinta nangkamaramtai, nu kinta tuke ni nuwapchirin charuktin kinta asamtai, aints ainau uchi jiistai tusar, tura naari inaikiami tusar, Zacaríasa jeen kaunkarmiayi. Tura asar ni aparinak Zacaríasan inaikiartas wakeriarmiayi. 60Tura wainiat ni nukuri aints ainaun chicharak:

—Atsa, ni naaringkia Juan atatui, —timiayi.

61Tamati iniinak:

—¿Warukaya Juan ati tame? Ami wearam nu naartinka kichkisha atsawai, —tiarmiayi.

62Tura Zacarías chichakchamin asamtai, aints irunu aya uwejejai uchin inakmasar: ¿Uchi warí inaikiatasmea wakerame? tusar ni aparin iniasarmiayi. 63Tu iniinam uchi apari uwijmiak: Tatang aatai tepaun nu surustaram tusa, aya uwejejai inakmasmiayi. Tura susam: Uchi naaringkia Juankuitai, tu aarmiayi. Tu aaramtai nuna wainkar: ¿Warukaya uchincha tuusha inaiyawa? tu nintimrarmiayi. 64Tinamtai Zacaríaska chichachu ayat nuniangka chichakmiayi. Tura:

—Yuska nekas pengkerapita, —timiayi. 65Tamati nijai irutraru ainauka nuna wainkar mash shamkarmiayi. Tura Judea nungka murarinia ainau mash Zacaríasa turunamurin pachisar etseriarmiayi. 66Tinamtai nu etsermaun antukar, nukap nintimrar mai nuwamtak iniininak:

—¿Nu uchisha nampuarsha warukuk ati? —tunaiyarmiayi. Yus nekas uchin pengker awajsau asamtai tu nintimrarmiayi.

Zacaríasa kantari

67Nuniangka Zacarías, Yuse Wakani piatkamu asa, tura Yus tita timiau asa chichaak:

68“Israel ainauti

iinu Apuri Yuska maaketai tiarmi.

Ni uchiri ainiaji.

Tura iin uwemtikramrartas tarutramiarji.

69Ii yaanchuik juuntri David

Yuse inatiri asamtai,

ni weari ainautin

Yus iin Uwemtikramratin nekas kakaram aa nuna akupturmakji.

70Yaanchuik Yuse chichame etserin

nekas pengker armia nu

Yuse wakeramurin juna pachisar nekamtikramawarmiaji.

71Ii nemase ainauncha,

tura iin kajertaminak pujuinauncha nepetak uwemtikramratnuitji.

72Yuska yaanchuik

ii juuntri ainaun chicharak:

‘Wikia atumin tuke wait anentratnuitjarme,

tura nekasan atumin pengker awajsatnuitjarme,

timiaja nunaka pengké inaitsuk umiktinuitjai’, timiayi.

73-75Ii yaanchuik juuntrin Abrahaman Yuska chicharak:

‘Wikia nekasan tajame:

Ami wearam ainau

nemasen nepetkan atumniaka uwemtikratnuitjarme.

Wi turamtai atumka iwiaaku pujusrum,

shamtsuk pengké tunaarinchau

wínaka tuke miatrusrumek umirtuktinuitrume’, timiayi.

Iisha Abrahama weari asakrin,

Yus niin tímia nunaka

iin pachitmas timiayi.

76Tura uchiru amincha tajame:

Yus nekas yakí puja nuka

aminka: Wína chichamur etsernuitme turamtinuitai. Tura Apu tatintri iwiarata tusa,

ame eemkir akupkamuitme.1.76 Mal 3.1

77Tura Israel ainau

Yuse chichame ujaakum:

Atumi tunaari tsangkuramu asaram uwemramnawaitrume titinuitme.

78-79Aints ainautikia jakatin asar,

teenam pujakur tsawaarti tusar nakaji nunisrik ii Apuri tatintri nakaji.

Tura asakrin ii Yusri timiá wait anentramau asa, tsaa jiinua nunisang wantinturmak

iincha uwemtikramratnuitji.

Tura angkan tuke pengker nintimsaram pujustaram tusa nintimtikramratnuitji”, tu Zacarías timiayi.1.78-79 Isa 9.2

80Turamtai uchisha Yusen nintimki tsakarmiayi. Tura Israel ainaun chicharkatin kinta jeatsaing, aints atsamunam pujuyayi.

2

Jesúsa akiinamuri

(Mat 1.18-25)

1Juan akiinamia nu musachti romano juun apuri Augusto naartin mash nungka ainamunam aints ainau naarin papinum aatrarti tusa, chichaman akupkamiayi. 2Nu nekapmartinnaka yaanchuik turushtain, yamai turuwarti tusa inamramiayi. Tura Siria nungkanam apu Cirenio pujai turuwarmiayi. 3Tura juun apu akupkamu asar, aints ainau mash ni weari yaanchuik puju armia nuni ni naarin aamtikrartas wearmiayi.

4Tura asaramtai Josésha Galilea nungkanam pujau, Nazaret yaktanmaya jiinki, Judea nungkanam yakat Belénnum wemiayi. Joséka apu Davidta weari asa, David akiinamu yaktanam, Belénnum weak, Marín ayas, 5ni naarin aatmamrartas wearmiayi. Tura Marí Joséjai tumachiat, Yuse kakarmarijai japruku asa jamtinuyayi. 6Tura nuni Belénnum pujuinai, Marí jurertin kinta jeamiayi.7Turamtai uchin eemkaurin jurermiayi. Tura tarachjai pempearmiayi. Antsu iraakur kanutai jea angkanchau asamtai, uchin tangku ayurtainum tuksamiayi.

Yuse awemamuri wantinkamuri

8Marí uchin jererai, Belén yaktanam arakchichu uwija wainin kashi tangkurin waininak aanum pujuarmiayi. 9Tura aanum pujuinai, Yuse awemamuri nayaimpinmaya wantinmatai, uwija wainin pujuinamunam Yuse paaniuri tsantramiayi. Turamtai nuna wainkar nukap shamkarmiayi. 10Tura shaminamtai Yuse awemamuri chicharak:

“Shamrukairap. Antuktaram. Aints ainau mash nukap warasarat tusan, nekas pengker chichaman ujaktasan winitjarme. 11Yaanchuik apu David akiinamia nu yaktanam yamai kashia juwi atumin Uwemtikramratin akiinturmarume. Nuka atumi Apuri Mesíasaitai. 12Tura asamtai atum werum yaktanam jearam, uchi tangku ayurtainum tarachjai pempearmau tepau wainkatatrume. Tura wainkaram nekasrum: Juwaapita titatrume”, Yuse awemamuri timiayi.

13Nu tamaujai metek nayaimpinmaya Yuse awemamuri untsuri kaunkarmiayi. Tura mash iruntrar Yus juuntaitai tusar chichainak:

14“Yus nayaimpinam puja nuka nekas kakarmaitai. Tura mash nungkanam pujuinaun Yuska pengker awajsatas wakerau asamtai, nekasar pengker nintimsar angkan pujusarti”, tiarmiayi.

15Tura Yuse awemamuri ainau nayaimpinam waketkiaramtai, uwija wainin mai nuwamtak chicharnainak:

—Watska, Belénnum weartai. Tura chichaman Apu Yus iin nekamtikramaji nu nekaatai, —tiarmiayi.

16Nuna tiar wári yaktanam wear, nuni eakar Maríncha, tura Joséncha pujaun wainkarmiayi, tura uchincha tangku ayurtainum tepaun wainkarmiayi. 17Tura uchin wainkaru asar, Yuse awemamuri uchin pachis tímia nuna mash etserkarmiayi. 18Etserkaramtai uwija wainu timiaurin antukaruka mash nintimrarmiayi. 19Tura Maríkia uwija wainu timiaurin antuku asa, nintijai kajinmarchamin nintimiayi. 20Tura uwija wainin ainau uwija matsatmaunum waketkiar, Yuse awemamuri uchin pachis tímia nunisarang wainkaru asar, ni antukmaurincha tura ni wainkamurincha nintimsar: “Yuska nekas juuntapita”, tiarmiayi.

Jesús Yuse jeen itamuri

21Uchi akiinamuri ocho (8) kinta nangkamaramtai, nuwapchirin charutkarmiayi. Tura Marí japratsaing, Yuse awemamuri tu inaikiataram, tinu asamtai, uchin Jesúsan inaikiarmiayi.2.21 Lev 12.3; Mat 1.25; Luc 1.31

22-23Moisés yaanchuik chichaman akupak: Uchi eemkauri tuke Yusnau atinuitai, tu aarmiayi. Nunia nuwa uchin jureru cuarenta (40) kinta nangkamachmataikia Yuse jeen wayaachmin amiayi. Nu kinta nangkamaramtai, Marí ni aishrijai Yuse chichame aarmawa nunisarang Jerusalénnum Yus seatai juun jeanam Jesúsan itaarmiayi. 24Tura Moisés yaanchuik chichaman akupak: Nuwa aishmangkun jurerka, yampitsan jimiaran Yusen susaarti, tura yampits atsamtaikia yapangman jimiaran susaarti, tu aarmau asamtai miatrusarang umikiarmiayi.2.24 Lev 12.6-8

25-27Nu kintati Marí ni aishrijai uchin itaar: Moisés aarmia nunisrik umiktai tusar, Yus seatai juun jeanam wayaawarmiayi. Tura wayaawaramtai, nekas pengke aints Simeón naartin, Yuse umirkau Jerusalénnum pujú asa, Yuse Wakani: Yus seatai juun jeanam weta timiau asa nuni wemiayi. Nuka Yus Israel ainaun uwemtikrartinun nakauyayi. Tura Yuse Wakani ni nintin engkemtuamu asa: Apu Yus Mesíasan akupkatata nuka waintsukka jakashtatme tusa, yaanchuik nekamtikiamu asa, nu kintati Yus seatai juun jeanam wayaamiayi. 28Tura waya uchin wainak juki minakas Yusen maaketai tusa seak:

29—Apuru, yamaikia jaaknasha nekasan pengker nintimsan jakatatjai. Ame turutmiame nuka miatrusmek umikume.

30-31Mash nungkanmaya ainaun uwemtikratnunka yamaikia nekasan wína jiirujai wainkajai.

32Chikich nungkanmaya ainau teenam pujuinau asar, paaniunam pujusarti tusa ju uchikia uwemtikratnuitai. Tura Israel ainautincha nekas pengker awajtamsatnuitji. Turatin asamtai ju uchinka wainkau asan, yamaikia jaaknasha pengker nintimsan jakatatjai, —timiayi.

33Simeón uchin pachis tu chichaamtai, Josésha tura Jesúsa nukurisha nuna antukar nukap nintimrarmiayi. 34Tura uchin chichas umis: Atumnasha Yus yainmakarti timiayi. Nunia Marín chicharak:

—Nintimrata, uchiram Yuse kakarmarijai wainchati takatan turamtai, 35Israel ainausha untsuri niin nakitrartinuitai. Antsu ju uchi pengker nintimtusar pujuinautinka Yuska pengker awajtamsatnuitji. Uchirmin nakitinamtai, aints ainau kichik kichik itiur nintiminawa nuka paan nekaatnuitme. Tura nangkijai ijumua nunismek nintim najamrutmitnuitai, —tu ujak Simeón Marín ukukmiayi.

36-37Nunia nuwa juuntach ochenta y cuatro (84) musachrintin, Yusen pachis aints ainaun ujaya nuka, Ana naartin nuni pujuyayi. Nu nuwaka Fanuéla nawantri ayayi, tura Jacobo uchiri Aser naartinu weari ayayi. Nuka yamai tsakaru aintsun ninumak, siete (7) musach nijai tsanias pujus wajemamiayi. Tura wajema pujus, Yus seatai juun jeanam tsawaisha, tura kashisha tuke jiintsuk Yusen seak pujuyayi. Tura yurumkanka yutsuk ijiarma pujus, Yusen tuke seayayi. 38Tura Ana tuke Yuse jeen pujusu asa, Jesúsan wainak, Yusen maaketai timiayi. Tura Jerusalénnumia ainaun Yus uwemtikrarti tusar nakainaun nu uchin pachis: “Nekasar ii ainautinka Uwemtikramratin tatatui tusar nakaji nuka nuwaitai”, tusa chichasmiayi.

39Tura Yus umirkatin chichaman miatrusarang umirkau asar, Josésha tura Marísha uchirijai Galilea nungkanam ni pujutirin Nazaret yaktanam waketkiarmiayi.2.39 Mat 2.23

40Tura nuni pujuinai, Yus Jesúsan pengker awajmau asa tsakaki wemiayi. Tura kakaram wajaki, Jesús nekatnasha pengker nekaki tsakamiayi.

Jesús Yuse jeen wemauri

41Musachjai metek Pascua fiesta jeatak wajamtai, José Jesúsa nukurijai Jerusalénnum weu armiayi. 42Tura Yus tuke turataram tusa aamtikramu asamtai, Jesús doce (12) musach aun ayasar wearmiayi.2.42 Éx 12.1-27; Lev 23.5-6

43Tura nuni jear, fiestan inangkarartas pujusar, fiesta nangkamaramtai, ni nukuri Joséjai waketinai, Jesúska waintsachmak Jerusalénnum juwakmiayi. 44Antsu José tura Marísha: “Eemkar weenamunam wechayash”, tu nintimsar, Jesúsnaka eatsuk kichik kinta wekaasarmiayi. Tura jinta weenak ni weari ainamunmasha eainaksha, tura ni waintairi ainamunam eainaksha, 45wainkartatkamawar wainkacharmiayi. Tura Jerusalénnum eakmi tusar ataksha waketrukiarmiayi.

46Tura kampatam kinta waintsuk waintsuk Yus seatai juun jeanam wayaawar, nuni Moisésa chichame nuikiartin ainau chichamen antuk, tura niisha inintrak nuni pachiinak pujaun Jesúsan wainkarmiayi. 47Tura Jesúsa chichamen anturkarmia nuka mash: “Nekasampi nekawa, tura aimtancha nekas pengkerapi aimua”, tu nintimsarmiayi. 48Tuminamtai José Maríjai Jesús tuma pujaun wainkar, nusha nunisarang nukap nintimrarmiayi. Tura nukuri chicharak:

—Uchirua ¿warukaya juwakmame? Iisha aparmijai wake mesekar mengkakakmin eaknij awajame, —timiayi. 49Tama Jesús chicharak:

—¿Waruka winasha eatrume? ¿Wikia Apaachirnau turatin aja nuka nekatsrumek? —timiayi.

50Tamaitiat ¿warukakung taj? tusar pengké nekaacharmiayi.

51-52Nunia Jesús ni nukurijai tura Joséjai Nazaretnum waketkiarmiayi. Tura ni jeen jear, Jesús Joséncha, tura ni nukurincha tuke umirnuyayi. Tura Jesús tsakaki wemiayi, tura nekaki tsakamiayi. Turamtai Yuscha Jesúsan pengker nintimtimiayi. Tura aints ainausha niin pengker nintimtiarmiayi. Tura Marí Jesús Jerusalénnum wekaasamunka mash kajinmatsuk ni nintin ukusmiayi.

3

Imiakratin Juanku etserkamuri

(Mat 3.1-12; Marc 1.1-8; Juan 1.19-28)

1Juun apu Tiberio quince (15) musach romano apuri pujamtai, Judea nungkanam Poncio Pilato apu pujuyayi. Tura Galilea nungkanam Herodes apu pujuyayi. Tura yachí Felipe Iturea nungkanam, tura Traconite nungkanmasha apu pujamtai, Abilinia nungka apuri Lisanias naartin pujuyayi. 2Tura nu musachti Anás Caifásjai sacerdote apuri pujuarmiayi. Nu musachti Zacaríasa uchiri Juan aints atsamunam ningki pujamtai Yus nijai chichasmiayi. 3Tura Yus akupkamu asa, Juan Jordán entsa yantamen yakat amaunum wekaas, tsupias pujuinaun chicharak: “Atumka: Yus wína tunaarun sakturat tusaram, atumi pasé nintimtairi yapajiaram maitiaram”, timiayi.3.3 Juan 1.6-8

4Yaanchuik Juan akiintsaing, Yuse chichame etserin Isaías naartin Juankun pachis aarmia nunaka miatrusang umikmiayi. Nu aarmauka nuwaitai.

“Numi atsamunam aints taa kakar chichaak: Apu wekaasatniun jintan tupin iwiarina nunisrumek atumi ninti iwiarataram. 5Jinta wake amatisha, nungkan yaruakar pakamina nunisrumek atumi nintisha iwiarataram. Tura mura ainauncha yumpuarar pakamina nunisrumek turataram. Tura jinta tuniaru ainauncha tupin ati tusar, iwiarina nunisrumek turataram. Tura jinta japaku amataisha paka ati tusar, iwiarina nunisrumek atumi nintisha iwiarataram. 6Tura asakrumin mash nungkanmaya ainautirmin Yus atumin uwemtikramratnun akupturmaktata nu wainkatnuitrume”. Yaanchuik Isaías Juankun pachis tu aarmiayi.3.6 Isa 40.3-5

7Tura Juan aints ainaun imiaamtai, aints untsuri pachitsuk: Winasha imiatti tusar taarmia nuna Juan chicharak: “Atumka napia tumau pasé ayatrumek ¿yaachia atumin maairam uwemratatrume turamiarume? Atumka nangkamrum: Wisha mainka uwemrainjapi, tura Yuska winaka wait wajaktinaka suruschatnuapita ¿tu nintimsarmek pujaram?3.7 Mat 3.7; 12.34; 23.33

8“Atumka uwemratasrum wakerakrumka, nekasrum atumi pasé nintimtairingkia yapajiataram. Atumka nangkamrum: Iikia Abrahama weari asar, Yuse aintsrinji tiirap. Antsu wikia atumin tajarme: Yuska ningki wakerak ju kaya tepa juna juki, juka Abrahama weari arti tusa, ningki wakerakka najanamnawaitai. 9Atumka numi nerechua nunisketrume. Tura aints jachan juki, numi nerechun aják nuna kanawen charuk jinum epeawai. Yuska numi kanawen epeawa nunisketai. Atumi tunaari inait nakitakrumka, atumka wait wajaktinuitrume”, timiayi.3.9 Mat 3.10; 7.19

10Tamati aints ainau nuna antukar Juankun iniinak:

—¿Tura iisha imiaimu asar warukatjik? —tiarmiayi.

11Tu tinam Juan aimiak:

—Aints wejmakri jimiar amataikia, chikich wejmakrinchaun kichik susati. Tura yurumkan takaku yurumkan yuumaun susati, —timiayi.

12Tamati nunia kuikian juu ainausha Juan imiatit tusar jiisartas weriar iniinak:

—Nuikiartinu, ¿wisha warukatjak? —tiarmiayi.

13Tu tinam Juan aimiak:

—Kuik apu irumrataram ta nu nangkamasrumka jukirap, —timiayi.

14Tama suntar ainausha tariar Juankun iniinak:

—Juunta ¿wisha warukatjak? —tu iniinam Juan aimiak:

—Atumka chikich ainausha awaakaram ninu aa nuka atankirap. Tura tsanumrairap. Tura atumi apuri akirmina nuke jukiram: Maaketai tusaram, nuna nangkamasrumka wakerutsuk asataram, —timiayi.

15Tu chichaamtai aints ainau nintiminak: “¿Juka Mesíaschaukai? ¿Yus aints ainaun uwemtikrat tusan akupkatatjai tímia nuchaukai?” tusar nekaawartas wakeriarmiayi. 16Juan tu iniam, nuna antuk aints ainaun mash chicharak: “Wikia aya entsanmak imiajrume. Antsu wína ukurun winitata nuka Yuse Wakani atumin nintin jiya tumaun engketramatatrume. Tura Yusen umirchau ainautirmin ji tuke kajintrashtinnum japramatnuitrume. Nuka wína nangkatusang kakaram atatui. Ni nekas timiá kakaram asamtai wikia mianchau asan, tsuntsumruan sapatri jingkiaamurin atiataj tayatun, natsaamau asan atiachminuitjai. 17Niisha Yusen umirkau ainauncha, tura Yusen umirchau ainauncha aints trigon pakawa nunisang akankatnuitai. Trigo jingkiajincha nunia saapencha akankartas su su umpuiniar juwinawai. Tura jingkiajinak jeanam ukuinawai. Antsu saapen jinum epeenawai. Yuscha nunisang niin umirinaunaka ni jeen jukitnuitai. Antsu niin umirchau ainaunka ji kajintrashtinnum japatnuitai”, Juan timiayi.

18Yusnum uwemratin chichaman Juan aints ainaun ujaak: Nekasrum Yus tuke nintimrataram tusa nukap chicharkamiayi. 19Tura apu Herodes ni yachí Felipe nuwarin Herodías naartinun kasamak nuwatkau asamtai, tura chikich tunaunasha turau asamtai, Juan Herodesan chicharkamiayi. 20Tamaitiat Herodes Juanku chichamenka anturtsuk, chikich tunaunasha untsuri turamiayi. Tura ni suntarin akupak: Juan achikrum kársernum engkeataram timiayi.3.20 Mat 14.3-5; Marc 6.17-18

Jesúsa maimuri

(Mat 3.13-17; Marc 1.9-11)

21Nuna turatsaing Juan kársernum achikcham pujus, tura nu nungkanmaya ainaun untsurin imiaak pujus, Jesúsnasha imaimiayi. Tura Jesús imiaim, Yusen seak pujai, nayaim uranniun wainkamiayi. 22Turamtai Yuse Wakani yapangma tumau Jesúsa muuken paan winitmiayi. Tura nayaimpinmaya chichaman antukarmiayi. Yus uchirin chicharak:

—Ameka wína Uchiruitme, wína aneetiruitme. Amin pengker nintimtusan pujajme, —timiayi.3.22 Mat 17.5; Marc 9.7; Luc 9.35

Jesúsa yaanchuik weari ainau naari inaikiamuri

(Mat 1.1-17)

23Jesús treinta (30) musach pujus, Yuse chichamen etsertan nangkamamiayi. Turamtai aints ainau nangkamiar: Jesús José uchirintai tu nintimtusarmiayi. Jesúsa apachri Elí naartinuyayi. 24Elí Matata uchiri ayayi. Nunia Matat Leví uchiri ayayi. Nunia Leví Melqui uchiri ayayi. Nunia Melqui Jana uchiri ayayi. Nunia Jana José uchiri ayayi. 25Nunia José Matatíasa uchiri ayayi. Nunia Matatías Amósa uchiri ayayi. Nunia Amós Nahúma uchiri ayayi. Nunia Nahúm Esli uchiri ayayi. Nunia Esli Nagaiya uchiri ayayi. 26Nunia Nagai Maata uchiri ayayi. Nunia Maat Matatíasa uchiri ayayi. Nunia Matatías Semeiya uchiri ayayi. Nunia Semei Joseca uchiri ayayi. Nunia Josec Judá uchiri ayayi. 27Nunia Judá Joanána uchiri ayayi. Nunia Joanán Resa uchiri ayayi. Nunia Resa Zorobabela uchiri ayayi. Nunia Zorobabel Salatiela uchiri ayayi. Nunia Salatiel Neri uchiri ayayi. 28Nunia Neri Melqui uchiri ayayi. Nunia Melqui Adi uchiri ayayi. Nunia Adi Cosama uchiri ayayi. Nunia Cosam Elmadama uchiri ayayi. Nunia Elmadam Era uchiri ayayi. 29Nunia Er Josué uchiri ayayi. Nunia Josué Eliezera uchiri ayayi. Nunia Eliezer Jorimia uchiri ayayi. Nunia Jorim Matata uchiri ayayi. 30Nunia Matat Leví uchiri ayayi. Nunia Leví Simeónka uchiri ayayi. Nunia Simeón Judá uchiri ayayi. Nunia Judá José uchiri ayayi. Nunia José Jonamka uchiri ayayi. Nunia Jonam Eliaquima uchiri ayayi. 31Nunia Eliaquim Melea uchiri ayayi. Nunia Melea Mena uchiri ayayi. Nunia Mena Matata uchiri ayayi. Nunia Matata Natánka uchiri ayayi. 32Nunia Natán Davidta uchiri ayayi. Nunia David Isaí uchiri ayayi. Nunia Isaí Obeda uchiri ayayi. Nunia Obed Booza uchiri ayayi. Nunia Booz Sala uchiri ayayi. Nunia Sala Naasónka uchiri ayayi. 33Nunia Naasón Aminadaba uchiri ayayi. Nunia Aminadab Arama uchiri ayayi. Nunia Aram Esroma uchiri ayayi. Nunia Esrom Faresa uchiri ayayi. Nunia Fares Judá uchiri ayayi. 34Nunia Judá Jacobo uchiri ayayi. Nunia Jacob Isaaca uchiri ayayi. Nunia Isaac Abrahama uchiri ayayi. Nunia Abraham Taréa uchiri ayayi. Nunia Taré Nacora uchiri ayayi. 35Nunia Nacor Seruga uchiri ayayi. Nunia Serug Ragauwa uchiri ayayi. Nunia Ragau Pelegka uchiri ayayi. Nunia Peleg Hebera uchiri ayayi. Nunia Heber Sala uchiri ayayi. 36Nunia Sala Cainánka uchiri ayayi. Nunia Cainán Arfaxada uchiri ayayi. Nunia Arfaxad Sema uchiri ayayi. Nunia Sem Noé uchiri ayayi. Nunia Noé Lamecka uchiri ayayi. 37Nunia Lamec Matusalénka uchiri ayayi. Nunia Matusalén Enoca uchiri ayayi. Nunia Enoc Jareda uchiri ayayi. Nunia Jared Mahalaleela uchiri ayayi. Nunia Mahalaleel Cainánka uchiri ayayi. 38Nunia Cainán Enósa uchiri ayayi. Nunia Enós Seta uchiri ayayi. Nunia Set Adánka uchiri ayayi. Tura Adánnaka Yus najanamiayi.

4

Jesúsa nekapsamuri

(Mat 4.1-11; Marc 1.12-13)

1Jesús Jordán entsanmaya jiinkiamtai, Yuse Wakani ni nintin engkemtuau asa, aints atsamunam weta tusa Jesúsan ayamiayi. 2Tura nuni pujamtai Satanás: Watska, tunau turuwaintash tusa nekapsatas tarimiayi. Turamtai Jesús cuarenta (40) kinta yurumkan yutsuk pujau asa yaparmiayi. 3Timiá tsukamak pujamtai Satanás chicharak:

—Nekasam Yuse Uchiritkumka, ju kaya tepa au jukim, kaya wainiatmek pang najanata, —timiayi.

4Tamati Jesús ayaak:

—Atsa, turashtatjai. Yuse chichame tu aarmawaitai: ‘Aints aya yutanak yutanak nintimtinauka tukeka pujuschartinuitai. Antsu Yuse chichamen nintimtinauka nekasar tuke pujusartinuitai’, —timiayi.

5Tura Jesúsan ayas, mura juunnum iwiakmiayi. Tura nuni pujus, mash nungka ainaun inaktusmiayi. 6-7Tura mash inaktus umis chicharak:

—Ju nungkaka mash wainme juka, tura ni apuri ainausha, tura warinchu nekas pengker ainia nuka winaruitai. Tura wi wakeraknaka kichan nunaka mash susatnuitjai. Tura asamtai tikishmatruram: Wína apuruitme turutkumningkia, junaka mash aminu ati tusan susatjame, —anangkak timiayi.

8Tamaitiat Jesús ayaak:

—Satanása weta. Yuse chichame tu aarmawaitai: ‘Atumi Yusri atumi Apuri asamtai: Ameketme Apum titaram. Turaram atumi Yusri nuke umirkataram’, —timiayi.

9-11Nuniasha Jesúsan Satanás ayas, Jerusalén yaktanam umamiayi. Tura Yus seatai juun jea, yakí wajakmaunum iwiak, ataksha nekapsatas chicharak:

—Yuse chichame tu aarchamukai: ‘Yus ni awemamuri irunun amin waitmakarat tusa inatmartatui. Tura nawemin kayan tukumkai tusar, ni uwejejai achirmakartatui’, tu aarmau asamtai, nekasam Yuse Uchiritkumka, watska, yakiiya tsekengkim ayaarta, —timiayi.4.9-11 Sal 91.11-12

12Tamaitiat Jesús ayaak:

—Atsa, turunashtatjai. Chikich aarmausha tu aarmawaitai: ‘Atumi Yusri atumi Apuri asamtai, nangkamrum nekapsatasrum wakerukairap’, —timiayi.

13Tu tau asamtai, Satanás Jesúsan nepetkatatkama pengké tujintak: Chikich kintati ataksha nekapsami, tusa Jesúsan ukukmiayi.

Jesús ni takatrin nangkamamuri

(Mat 4.12-17; Marc 1.14-15)

14Nunia Jesús Yuse Wakani kakarmarijai Galilea nungkanam waketkimiayi. Tura nuni jeamtai, nu nungkanmaya ainauka niin pachisar chichasarmiayi. 15Tuminamtai Jesús nuni chikich chikich yaktanam wekaas, iruntai jeanam waya, aints ainaun nuiniarmiayi. Turamtai ni chichamen antukarmia nuka untsuri niin pachisar pengker chichasarmiayi.

Jesús Nazaretnum pujusmauri

(Mat 13.53-58; Marc 6.1-6)

16Tura Jesús Nazaret yaktanam ni tsakarmaurin wemiayi. Tura tuke turin asa, ayamtai kintati iruntai jeanam waya, Yuse chichamen aujsatas wajakmiayi. 17Turamtai yaanchuik Yuse chichame etserin Isaíasa aarmaurin susarmiayi. Tura susaram Jesús nuna urak nu aarmaunka wainkamiayi. Tura aujak:

18—Yuse Wakani wini pujurtawai. Tura asa wínaka: Nekas mianchau ainaun uwemratin chicham ujakta tusa akuptukmiayi. Tura jingkiamua nunisarang pujuinausha: Angkan pujustaram tita tusa akuptukmiayi. Tura wainmichun jiimtiksata tusa akuptukmiayi, tura pasé awajtamu ainausha pengker awajsata tusa akuptukmiayi. 19Tura yamaikia Apu Yus aints ainaun wait anentawai tusam, etserkata tusa akuptukmiayi. Isaías tu aarmiayi, —timiayi.4.19 Isa 61.1-2

20Tura nu aarmaun aujas umis papin nukukmiayi. Tura iruntai jean wainiun papin wangtuki keemsamiayi. Keemsamtai aints nuni ketinauka mash niin jiijam wajiarmiayi. 21Tuminamtai Jesús chicharak:

—Yuse chichame yamai antukurme nuka aarmawa nunisnak ju kintaka umikjai, —timiayi. 22Tamati aints ainau mash Jesúsa pengker chichaamurin antukaru asar, niin pachisar pengker chichasarmiayi. Tura nintimrar chicharnainak:

—¿Juka José uchirinchukai? —tiarmiayi.

23Tu tinam Jesús chicharak:

—Junia aints ainau: ‘Tsuwakratnu, amek tsuwarata’, tina nunisrumek: Capernaum yaktanam wainchatai takat turamiame nunismek junisha turata ¿atumsha turutiatrumek? 24Tura nekasan tajarme: Yuse chichame etserin ni nungkarin taa, Yuse chichamen etsermatisha, pengké anturinatsui.4.24 Mat 13.57; Marc 6.4; Juan 4.4425Atumsha wi wear ayatrum, wína chichamur antutka nakitarme. Tura asan tajarme: Yaanchuikia Yuse chichame etserin Elías naartin pujai, kampatam musach nunia japchiri yumi jitachu asamtai, Israel nungkanam aints ainau mash tsukajai nukap waitnasarmia nuni waje untsuri iruniarmiayi. 26Waje untsuri atumi nungkarin iruninau wainiat, Yus Elíasan nu waje ainaun yaingti tusangka akuptukchamiayi, antsu chikich nungkanmaya wajen Sarepta yaktanam Sidón nungkanam pujaun yaingti tusa akupkamiayi.4.26 1 Rey 17.8-1627Tura Yuse chichamen etserin Eliseo pujai, Israel nungkanam kuchaprintin untsuri iruniarmiayi. Antsu nu nungkanmak kuchaprintin untsuri iruninau wainiat, Yus nu aints ainaunka mashkia tsuwarchamiayi. Antsu Siria nungkanmaya aintsun Naamán naartinun nunak tsuwarmiayi, —Jesús timiayi.4.27 2 Rey 5.1-14

28Tamati iruntai jeanam pujuinau nu chichaman antukar, Jesúsan nukap kajerkarmiayi. 29Tura wajatkiar, Jesúsan yaktanmaya jiikiar, mura arakchichu amanum iwiakar: “Wakenam shitakar ujuartai”, tusar jukiarmiayi. 30Turinamaitiat Jesús ni wininamunmak japen temraktaj jiinki wemiayi.

Jesús iwianchin aintsnumia jiiki akupkamuri

(Marc 1.21-28)

31Tura Galilea nungkanam Capernaum yaktanam jeamiayi. Tura nuni pujus, ayamtai kintati tuke turin asa, nuni aints ainaun nuiniarmiayi. 32Tura Yuse kakarmarijai aints ainaun nuinau asamtai, nuna antukaru ainau nintimrar: Nuka Yuse kakarmarijai iincha timiá pengker nuitamji tiarmiayi.4.32 Mat 7.28-29

33Chikich kintati Jesús iruntai jeanam wayaamtai, aints iwianchrintin nuni engkema pujus, Jesúsan kakar chicharak:

34—Nazaretnumia Jesúsa ¿waruka iincha amukratkatasmesha winame? Wikia nekajme. Ameka Yus akupkamuitme. Nekasam pengké tunaarinchau aa nuwaitme, —tu jiyakmiayi.

35Tamati Jesús iwianchin kakar chicharak:

—Chichatsuk asata. Tura ju aintska ukukta, —timiayi.

Tama iwianchkia aintsnumia jiinak, nungkanam peet nangkimiamiayi. Turayat jumchiksha najuarchamiayi. 36Turamtai aints ainau nuna wainkar shamkar chichainak:

—¿Juna chichamesha waringki? Chichamenka iwianchka anturinawapi. Ju aintska Yuse kakarmarijai iwianch ainaun jiiki akupawapi. Tura akupamu asar niincha umirinawai, —tunaiyarmiayi. 37Tura nu nungkanam pujuinau mash Jesúsa turamurin pachisar etserkarmiayi.

Jesús Pedro tsatsarin tsuwarmauri

(Mat 8.14-15; Marc 1.29-31)

38Nunia iruntai jeanmaya jiinki, Jesús Simónka jeen wayaamiayi. Tura jea wayai Simónka tsatsari nukap tsuwemiayi. Tura asamtai:

—Tsuwatrurta, —tiarmiayi. 39Tinamtai Jesús Simónka tsatsari tsuweak tepamunam weri tsuntsumrua: Tsuweamuram michatrata, tama kakarmachu michatramiayi. Tura wári wajaki irasartas taarun yuramiayi.

Aints untsuri tsuwarmauri

(Mat 8.16-17; Marc 1.32-34)

40Tsaa nungka wajasai, aints ainau ni weari sungkurintin ainaun Jesúsan itariarmiayi. Tura itarim kichik kichik ni uwejejai anting Jesús tsuwarmiayi. 41Tura iwianchrintin ainaun iwianchrin jiirki japruamiayi. Turamtai iwianch ainau jiinkiar untsuminak:

—Ameka Yuse Uchirinme, —tiarmiayi.

Tura niisha: Jesúska Mesíasaitai, Yus akupkamuitai tusar nekainau asaramtai, Jesús: Itatkataram tusa kakar chicharkamiayi.

Iruntai jeanam Yuse chichame etserkamu

(Marc 1.35-39)

42Kashin kashik tsawaarak, Jesús nu yaktanmayangka jiinki, aints atsamunam wemiayi. Turamtai aints ainau eakar ni pujamunam jeariarmiayi. Tura jear: Waketkip, antsu iijai tuke pujusmi, tusar tuke pujsartas wakeriarmiayi. 43Tinamaitiat Jesús chichaak:

—Wikia juningkia tukeka pujuschamnawaitjai. Antsu Yus chikich yakat ainamunam wína chichamur etserkata tusa akuptuku asamtai, wisha wena nunia aints ainauncha: Yuska aints ainaun inartas wakera nu chichaman etserkatatjai, —timiayi.

44Tura nuna tusa ukuak, Galilea nungkanam wekaas, chikich chikich yaktanam iruntai jeanam waya, Jesús tuke Yuse chichamen etserkamaikiak wekaimiayi.4.44 Mat 4.23; 9.35

5

Namak untsuri achikmauri

(Mat 4.18-22; Marc 1.16-20)

1Chikich kintati Jesús juun kucha Genesaret tutainum nuna kaanmatkarin aints ainaun nuiniak wajai, aints timiá untsuri Yuse chichamen antukartas wakerinak Jesúsnum kawengkar kae wajasarmiayi. 2Tuminamtai Jesús jimia kanu kucha kaanmatkarin tepaun wainkamiayi. Kanurtin ainau rederin nijarartas jiinkiaru asaramtai, kanuka mai angkan nanatiarmiayi. 3Tura asaramtai Jesús Simónka kanurin engkema: Jumchik japen nanaastajai, tamati Simón utsukmiayi. Tura kanu japen nanaasamtai, Jesús kanunam keemas aints kaanmatkanam pujuinaun Yuse chichamen nuiniarmiayi.5.3 Mat 13.1-2; Marc 3.9-10; 4.14Tura nuiniar umis Simónkan chicharak:

—Kanu kucha kunarin jukim, namak achiktasam rederam ujungta, —timiayi.

5Tamaitiat Simón ayaak:

—Nuikiartinu, namak achiktai tusar, kashi rede ujua ujuaka tsawaayatur kichkisha achikchaji. Antsu ame turutu asakmin ujungtajai, —timiayi.

6Tura reden japen kunanam ujungkar, namak untsuri chumpimiau asamtai, redcha jaankamiayi.5.6 Juan 21.3, 67Tura ningkikia jiiktatkamawar tujintinak, ni amikri chikich kanunam engketinaun: Yaintitaram tusar uwejejai untsukarmiayi. Turinamtai niisha tariar, kanunam namakan met chumpiawar, kanuka mai yarantanak wajasarmiayi. 8-9Namak timiá untsuri kanunam chumpiamu wainkar, Simón ni amikri ainaujai shamkarmiayi. Tura Simón Pedro Jesúsan tikishmatar:

—Apuru, wikia nekas tunau asamtai ¿itiurak wijaisha pujustam? Wait aneasam ukurkita, —timiayi. 10Tamati Jesús Simónkan chicharak:

—Shamrukaip. Yamai nangkamsamek namakka achitsuk: Aints ainau Yusnau arti tusam, Yuse chichame etserkum aints achiu atatme, —timiayi. Tura Zebedeo uchiri Santiagosha, tura Juansha, Simónjai kanunam engkemawar pujuarmia nusha mash shamkarmiayi.

11Tura nuka mash ni kanurinka kukarnum ukukiar, ni rederincha mash ukukiar, Jesúsan nemarsar wekaasarmiayi.

Jesús aints kuchaprinun tsuwarmauri

(Mat 8.1-4; Marc 1.40-45)

12Nunia Jesús chikich yaktanam we nuni pujai, aints kuchaprintin tari, Jesúsan wainak, ni muuke nungka antitnak tsuntsumrua, nunia pangkai jiis Jesúsan chicharak:

—Apuru, ame wakerakmeka tsuwaramnawaitme, —timiayi.

13Tama Jesús ni uwejejai ni namangken takaras chicharak:

—Ja ai, wakerajme. Pengker wajasta, —timiayi.

Tama nu aintska nu tamaujai metek tsaar pengker wajasmiayi.

14Tura pengker wajasamtai Jesús chicharak:

—Ame turunamuram pengké etserkaip. Antsu sacerdotenam weta. Tura nuni weme namangkem pengker tsuwamaru asam inakmasta. Tura aints ainau mash pengker wajasmaurum nekaawarat tusam, Moisés tímia nunismek turata, —timiayi.

15Tamaitiat Jesúsa turamurin pachisar aints ainau nukap chichasarmiayi. Tuminamtai ni chichamen anturkartas aints untsuri kautkarmiayi. Tura sungkurintin ainausha tsuwaamartai tusar untsuri kautkarmiayi. 16Tuminamtai Jesús aints atsamunam we, nuni ni Apaachirin seamiayi.

Jesús pimpirun tsuwarmauri

(Mat 9.1-8; Marc 2.1-12)

17Chikich kintati Jesús aints ainaun nuiniak pujai fariseo ainauka, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha, tura Galilea nungkanmaya tura Judea nungkanmaya tura Jerusalénnumia kaunkaru ainauka Jesúsa chichamen antú pujuinai, Jesús Yuse kakarmarijai jau ainaun tsuwarmiayi. 18Turamtai aints ainau tariar, aints pimpirun tampumruwar itaarmiayi. Tura Jesús pujamunam wayaawartas wakerinayat, 19jeanam aints untsuri piaku asamtai, wayaawartatkamawar tujinkarmiayi. Tura asar jea yakí pata amanum wakar, patan urakar, aints ainau kak piak pujuinamunam Jesús wajamunam pimpirun tampunam engketun yakiya itararmiayi. 20Tura pimpirun itaarmia nuka: Jesús nekasampi tsuwartatua, tu nintiminau asaramtai, Jesús nuna nekaa pimpirun chicharak:

—Aishmangkua, tunaarum mash tsangkuramuitme, —timiayi.

21Tamati Moisésa chichame nuikiartin ainausha, tura fariseo ainausha ni nintijai: ¿Yusek tunaunaka sakarchatnukai? ¿Nangkami ningki Yusetjai tumamtsuash? ¿Yuschautiat Yusetjai tumama ausha warí aintsuita? tu nintimtusarmiayi.

22Tu nintiminamtai, Jesúska ni nintimaurin nekau asa chicharak:

—¿Waruka tuusha nintimrume? 23¿Warí timiá yumtinuita? ¿Tunaarum tsangkuramuitme, titin yumtinkai? Antsu nu tachakrisha pimpiru: ¿Wajakim wekaasata titin yumtinkai? 24Wikia aints ayatun Yus akupkamu asan, ju nungkanam pujuinau tunaarin tsangkuratnuitjai. Tura wi turamnawaitjai tusan yamaikia nekamtikiatjarme, —timiayi. Nunia pimpirun chicharak:

—Amin tajame nantakim tampuram jukim jeemin waketkita, —timiayi.

25Tama nu tamaujai metek aints mash jiiminai, pimpiru wajaki tampurin juki: Yus kakarmaitai tusa, ni jeen waketkimiayi. 26Turamtai nuna mash jiij pujuinauka nintimrar: Yuska kakarmaitai, tusar shamkarmiayi. Tura shaminak:

—Yamaikia aintsti tujintamu tsuwaruka wainkaji, —tiarmiayi.

Jesús Levín wina nuiniatir ata timiauri

(Mat 9.9-13; Marc 2.13-17)

27Nunia jiinki Jesús jinta weak apu akitinam jea nangkamak, aints Leví naartinun, chikich naari Mateo, nuni pujaun wainkamiayi. Nuka romano apuri akatramu asa, aints ainau apun akikiarat tusa kuikian juuyayi. Tura Levín wainak chicharak:

—Wína nuiniatir ata, —Jesús timiayi.

28Tamati Leví: Ayu tusa wajaki ni takatrinka mash ukuki, Jesúsan nemarsamiayi.

29Nunia fiestan najana, kuikian ju ainau Jesúsan wainkarat tusa untsukmiayi. Tura untsukmau asar, kuikian ju ainau untsuri, tura chikich aints ainausha, tura Jesúsa nuiniatiri ainausha niijai iruntrar misanam yuwinak pujuarmiayi. 30Turinamtai fariseo ainausha, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha Jesúsa nuiniatiri ainaun iniinak:

—Maj ¿waruka atumsha kuikian juu ainaujaisha tura chikich tunaarintin ainaujaisha iruntrarmesha yuwarme? ¿Tura waruka niijai iruntrarmesha amutisha amarme? —tiarmiayi.5.30 Luc 15.1-2

31Tu tinam Jesús aimiak:

—Aints pengker pujuinauka tsuwakratnunka yuuminatsui. Antsu najaiminak pujuinauka tsuwakratnun yuuminawai. 32Wikia péngke aintsuitjai tinaunka: Pasé nintimaurum yapajiaram Yus umirkataram titasnaka tachawitjai. Antsu tunaawaitjai tinaun: Tunaarum inaisataram titasan tawitjai, —timiayi.

Ijarmatin pachisar Jesúsan iniasmauri

(Mat 9.14-17; Marc 2.18-22)

33Jesús tamati fariseo ainau tura Moisésa chichamen nuikiartin ainausha ataksha iniinak:

—Juanku nuiniatiri ainausha, tura ii nuiniatiri ainausha nukap ijarmawar yutsuk Yusnaka seainawai. ¿Antsu ami nuiniatiram ainau waruka tuke yuwinak tura aminak pujuinawa? —tiarmiayi.

34Tu tinam Jesús nuikiartamun etserak:

—¿Aints yamai nuwan nuwatkau ni untsukmau ainaujai iruntrar pujuinamtai, yutsukek pujuina? 35Atsa, antsu aints yamai nuwan nuwatkamun jukiartin kinta jeamtai, nuniangka untsukmau ainau wake mesekar ijarmawartinuitai. Wína nuiniatirka wijai pujuinau asar, yamaikia ijarmawarka pujuinatsui. Antsu wína jurukiaramtai, nuniangka ijarmawartinuitai, —Jesús timiayi.

36Nunia chikich nuikiartutai chichaman nuiniarmiayi. Tura chicharak:

—Aints kichkisha wejmak yamarman charuk arutchinam nujtinatsui. Antsu aints nuna turakka, wejmakri yamaram aa nuna mesramnawaitai. Tura arut wejmaksha yamarmajaingkia tenap nujtukchamnawaitai. 37Nuniasha amuti vino tutai yamai kariauka nuwap aparmau mamurunmaka yarakchamnawaitai. Nu turamka vino kariak wapakrak nuwap aparmaun pujkatnuitai. Tura asa vinosha ukaratnuitai, tura nuwap aparmausha pasemartinuitai. 38Tura asamtai vino yamai kariauka nuwap najanamu yamarmanam yaraktinuitai. Nu turamka mai metek meserchatnuitai. Tura asamtai yamaram chicham umirkurmeka, arut chicham etserkamuka inaisatnuitrume. 39Tura aints vino arut najanamun umin ainauka yamarman nakitinawai. Tura nakitinak: ‘Vino arut najanamuka timiá pengkeraitai’ tinawai, —Jesús timiayi.5.39 Chikich aints ainauka yamaram chichamnasha antutan nakitinawai, taku timiayi.

6

Ayamtai kintati trigo majurar yuwamuri

(Mat 12.1-8; Marc 2.23-28)

1Chikich ayamtai kinta tsawaaramtai, Jesús ni nuiniatiri ainaujai aja japeng nangkaminak, ni nuiniatiri ainau yaparinak trigo jingkiajin achikiar majurar yukiar wearmiayi. 2Turinamtai fariseo nuna wainkar chicharinak:

—Ayamtai kintati takakmaschatnuitai tusa Moisés surimkau wainiatrumsha ¿warukaya aitkarme? —tiarmiayi.

3Tinamtai Jesús chicharak:

—¿Yaanchuik apu Davidta turamuri pachisrum aujchaukitrum? Nuka ni aintsri ainaujai tsukaminak pujuinamtai, 4Yus seatai juun jeanam ningki waya, Yus inaktustin pang aya sacerdote yutairi asamtai, chikich aintska yuwachminun wainiat, Davidcha nuna yuwak ni aintsrincha susamiayi. Antsu Yuska nu turamun pachiska tunaawitai pengké tichamiayi. Tura wína nuiniatirsha nunisarang tunaanaka takaschari. 5Wi aints ayatun Yus akupkamu asan, aints ainaun ayamtai kintati tu pujusarti tusan inartinuitjai, —timiayi.6.5 Éx 20.8-11

Uwejen mutchaun tsuwarmauri

(Mat 12.9-14; Marc 3.1-6)

6Chikich ayamtai kintati Jesús iruntai jeanam waya, aints ainaun nuiniak pujai, aints untsur uwejen mutchau nuni pujumiayi. 7Turamtai Moisésa chichame nuikiartin ainausha, tura fariseo ainausha: Jesús ayamtai kintati ju aintsun tsuwaramtaikia iikia: Tunau wajasi timi tusar, jiij pujuriarmiayi. 8Tuminamtai Jesús ni nintimaurin nekau asa, uwejen mutchaun chicharak:

—Wajakim japen wajasta, —tama nu aintska wajaki japen wajasmiayi. 9Tura japen wajasamtai, Jesús aints jiij pujuinam chicharak:

—Wi atumin iniastajrume: ¿Ayamtai kintatisha pengker aa nuka turatnukai? ¿Nu turachkursha nu kintati pasé aa nuka turatnukai? Tura ¿nu kintatisha aints jakashti tusar uwemtikratnukai? Nu turachkursha ¿nu kintatisha aints maatnukai? ¿Atumsha itiur nintimrume? —tu iniamaitiat Jesúsan aitske pujuarmiayi.

10Tuminamtai Jesús niin tentewar pujuarmia nuna mash jiis, uwejen mutchaun chicharak:

—Uwejem kutsmarta, —timiayi.

Tama ni uwejen kutsmar, nuniangka pengker wajasmiayi. 11Nu aints pengker wajasamtai, fariseo ainau kajerinak: ¿Jesús itiurkatjik? tusar mai nuwamtak chichasarmiayi.

Jesús ni nuiniatiri ainaun inaikiamuri

(Mat 10.1-4; Marc 3.13-19)

12Chikich kintati Jesús Yusen seatas mura waka, nu kashi Yusen seaseaka kanutsuk tsawaarmiayi. 13Tura tsawaar ni nuiniatiri ainaun mash untsuk, nu aints ainamunmaya aya doce (12) aints wi akupkatin arti tusa Jesús inaikiamiayi. 14Nu aintsu naaringkia nu ainawai: Simón chikich naarin Pedron Jesús inaikiamiayi, nunia Pedro yachi Andrés, nunia Santiago, nunia Juan, nunia Felipe, nunia Bartolomé, 15nunia Mateo, nunia Tomás, nunia Alfeo uchiri Santiago, nunia Simón yaanchuik mesetan najanin amia nu, 16nunia Santiago uchiri Judas, nunia chikich Judas Iscariote naartin, ukunam Jesúsan anangka surukmia nuna: Wi akupkatin arti tusa Jesús inaikiamiayi.6.16 Hech 1.13

Jesús aints untsurin nuiniarmauri

(Mat 4.23-25)

17Nunia Jesús ni nuiniatiri ainaujai muranmaya kuankiar paka nungkanam pujuarmiayi. Tura nuni pujuinamtai, Judea nungkanmaya ainausha, tura Jerusalén yaktanmaya ainausha, tura juun entsa yantamenia Tironmaya tura Sidónnumia ainausha untsuri: Jesúsa chichame antuktai tusar, tura tsuwarat tusar kaunkarmiayi. 18Tura kaunkaramtai nu aints ainaun tsuwarmiayi. Iwianchrintin ainauncha iwianchri jiirki akuptukam pengker wajasarmiayi. 19Jesús ni kakarmarijai aints ainaun timiá untsuri tsuwaru asamtai, aints mash niin antingtai tusar wakeriarmiayi.

¿Ya aints ainauna Yuscha waramtiksatnuita? timiauri

(Mat 5.1-12)

20Tura aints ainaun tsuwar umis Jesús ni nuiniatiri ainaun jiis chicharak:

“Atumka kuikiartichutiatrum: Yusnum pujustin asaram warastinuitrume.

21“Yamaikia tsukamakrum pujayatrumek, ukunmaka tsukamtsuk pujustin asaram warastinuitrume.

“Yamaikia juutu pujayatrumek, ukunmaka wishirtin asaram warastinuitrume.

22“Wikia aintsutiatnak, Yus akupkamu asamtai, atumka wína nekasampita turutu asaram, atumin nakitraminamtaisha, tura iruntai jeanmaya jiirmakiar japraminamtaisha, tura atumin katsekraminamtaisha, tura atumi naarin pachisar pasé chichartaminamtaisha warastinuitrume.6.22 1 Pe 4.14

23“Junia nungkanmaya pasé aintsu juuntri ainau yaanchuik Yuse chichame etserin ainaun pasé awajiarmia nunisarang atumin pasé awajtaminau asaramtai, atumsha nayaimpinam Yusnum pujustin asaram, pengker nintimsaram pujustaram. Tura nukap warastaram.

24“Antsu kuikiartin ainautirmin wait anentajrume. Yamaikikia nakurayatrumek, ukunmaka wait wajaktinuitrume.

25“Yamaikikia pengké yuumatsuk pujajai tu nintimiatrumek, ukunmaka yuumaktinuitrume. Tumaktin asakrumin wait anentajrume.

“Yamaikikia wishiayatrumek ukunmaka wake mesekrum juutinuitrume. Tumaktin asakrumin wait anentajrume.

26“Yaanchuik nangkamiar: Wikia Yuse chichame etsernuitjai tinu ainaunka waitrau waininayat pengker awajsarmiayi. Yamaisha nunisarang aints ainausha mash atumin pachitmasar pengker chichartaminamtaikia, atumsha wainkataram tajarme”, Jesús timiayi.

Ii nemase aneetnuitji timiauri

(Mat 5.38-48; 7.12)

27Nunia Jesús ataksha chichaak:

“Wína chichamur anturtakrum pujautirmin nunasha tajarme: Atumi nemase aneetaram. Tura atumin nakitraminamtaisha pengker awajsataram. 28Tura atumin pasé chichartaminamtaisha: Yus yainmakti titaram. Tura atumin katsekraminamtaisha, nu aints pachisrum: Yus yaingti tusaram seattiaram. 29Antsu atumi yapiin awataminamtaisha atumka kajertsuk: Atuninisha awaturta tusaram tsangkatkataram. Tura atumi wejmakrin jurutramataikia, atumi punchurisha jukiti tusaram tsangkatkataram.6.29 Rom 12.14

30“Aints ni yuumak seatminamtaisha awangturkita tutsuk susataram. 31Aints wína pengker awajtusat tusaram wakerau asaram, atumsha nunisrumek chikich aints ainausha pengker awajsataram.6.31 Mat 7.12

32“Tura atumin pengker awajtaminauk nuke aneakrumka, nekasrum pengker aa nuka turatsrume. Pasé aints ainausha nunisarang niin pengker awajina nunak aneenawai. 33Tura atumin pengker awajtaminauk nuke pengker awajkurmeka, nekasrum pengkerka nintimtsurme. Pasé aints ainausha nunisarang niin pengker awajina nunak pengker awajinawai. 34Tura nu ikiatsata turaminamtaisha, ataksha awangturkitatuapi tu nintimtusrum suakrumka, nekasrum pengkerka nintimtsurme. Pasé aints ainausha nunisarang: Awangturkita tusar, chikich pasé ainauncha sunain ainawai. 35Yus nekas anengkratchau ainaun, tura pasé aints ainauncha mash wait anentau asamtai, atumi nemase ainausha aneetaram tura pengker awajsataram. Tura ikiatsata turaminamtaisha: Nekas awangturkitatuapi tuuka nintimtsuk susataram. Turakrumningkia Yus atumnasha pengker awajtamsatnuitrume. Tura Yus nekas yakí puja nuna uchiri atinuitrume. 36Atumi Apaachiri Yus aints ainaun mash wait anentawa nunisrumek atumsha chikich ainausha wait anentrataram”, Jesús timiayi.

Chikich aints pachisrum aujmatkairap timiauri

(Mat 7.1-5)

37Nunia ataksha Jesús chichaak:

“Yus winaka wait wajaktiniun surusai tusaram, chikich ainau pachisrum paseetai tiirap. Tura Yus winasha jinum akuptukai tusaram, chikich aintcha pachisrum: Nu aintsun Yus jinum akupkati tiirap. Antsu tsangkurataram. Turakrumningkia Yuscha nunisang atumnasha tsangkutramratnuitrume.6.37 Rom 2.1

38“Chikich ainau yuumamurisha susataram. Turakrumningkia Yuska atum yuumamuncha suramsatatrume. Atumka chikich ainaun surittsuk suwakrum pengker nekapmarum, tura nuna nangkamasang nukap ati tusaram, aintsu pitakrin chumpiraram shitaram, nunia ataksha chumpiraram, aints ainau suarme nunisang Yuska atum yuumakrumnisha turutmatnuitrume”, Jesús timiayi.

39Nunia ataksha chikich nuikiartutai chichaman nuiniak:

“¿Aints wainmichu chikich wainmichun jintanam wekaasati tusar wekaastinkai? ¿Mai metek waanam ayarcharaintak?6.39 Mat 15.1440Nuimiausha ni nuiniamurin nangkamaskeka achatnuitai. Antsu niisha nukap nuimiar ni nuiniamurijai metek nekaamnawaitai.6.40 Juan 13.16; 15.20

41“Tura atumi tunaari nukap aa nu nintimtsuk pujakrumka, chikich aintsu tunaari jumchik aa nu wainiatrumek ¿itiur nusha pachisrum chichastarmek? Chikicha tunaari pachisrum chichaakrumka, aints chikich aintsu jiin tsetsee tuupich engketu wainiatrum paan wainua tumawaitrume. Antsu aints ni jiin tsetsee juun engketunka wainchawa tumawaitrume. 42Tsetsee juun atumi jiin engketu wainchayatrumek, atumi yachí chicharkuram: ‘Yatsuru, tsetsee jiimin engketun ashiirtajme, wait aneasam tsangkamkata’ ¿itiur nusha titarmek? Anangkartin ainautiram, nuwá eemkaram atumi jii tsetsee juun engketua nunisrumek atumi tunaaringkia japaram, nuniangka paan jiimua nunisrumek chikich aintsun ni tunaaringkia pachisrum chichastinuitrume”, Jesús timiayi.

Numi nere jiisrum pengkerashi tusaram nekaamnawaitrume timiauri

(Mat 7.17-20; 12.34-35)

43-44Nunia Jesús tuke nuikiartak: “Ju nungkanmaya ainau numi neren jiisar, ¿warí numita? tusar nekainawai. Numi jangkirtin amataikia, higuera nerenka juwinatsui. Tura narajnumiangka uva nerenka juwinatsui. Tura asamtai numi pengker ainauka napchaunaka nereenatsui. Tura numi napchau ainauka pengkernaka nereenatsui. 45Aints ainausha nunisarang ainawai: Pengke nintintin ainauka pengker aa nuna chichainawai. Tura pasé nintintin ainauka pasé aa nuna chichainawai. Nekas paan nekaamnawaitai: Aints warina nintimias pujawa nuka ni nintin piatkamu asa, nunaka pachitsuk chichaawai”, Jesús timiayi.

Jea jimiar jeamkamun pachis etserkamu

(Mat 7.24-27)

46Nunia Jesús ataksha chichaak: “Wi taja nuka umiachiatrumsha ¿waruka Apurua Apurua turutrume? 47Aints wini wininauka wína chichamrun antinak, tura umirtinak pujuinauka ¿ya aintsua tumawaita? tusan nekamtikiatjarme. 48Nu aintska nungka pisunam jea jeamkamua tumawaitai. Tura nukap taimu asamtai, entsa nukap nujangkrak, nujang nukap ukatmaitiat, nungka pisu amanum jea jeamkamu asamtai, yumpungtatkama tujinkatnuitai. 49Antsu chikich aints wína chichamrun anturtukiat umirtutsuk pujakka, aints yaikminam patatek jea jeamkamua tumawaitai. Tura asamtai entsa nukap nujangkrak, nujang nukap ukatam, jea pukuktinuitai, tura tuke iwiarachmin atinuitai”, Jesús timiayi.

7

Suntara apuri inatiri tsuwaramuri

(Mat 8.5-13)

1Jesús aints ainaun nuiniar umis ukuki Capernaum yaktanam wemiayi. 2Nuni Romanmaya kapitán pujumiayi. Nuna inatiri jatanak wajas tepemiayi. Nuka nekas ni aneetiri inatiri ayayi. 3Turamtai Jesúsan pachisar chichainaun antuk, kapitán judío juuntri ainaun chicharak:

—Jesúsnum werum: Kapitani inatiri jaawai. Tura wait aneas, inatirun tsuwatriti tawai titaram, —tusa akupkamiayi. 4-5Tamati Jesúsan weriar nukap seainak:

—Nu kapitanka chikich nungkanmayaintiat, ii ainautinka pengker nintimturmaji. Tura asa ii iruntai jearin jeartamkamiaji. Tura asamtai ni inatiri jaak tepa nu tsuwaram ukuita, —tiarmiayi.

6Tinamtai Jesús: Ayu tusa nijai wemiayi. Tura jeanam jeatasar weenamtai, kapitán ni amikri ainaun akatar: “Nijai ingkiunikrum tu titaram”, tusa akupkamiayi. Tura akupkamu asar, Jesúsan chicharinak: “Apuru, tsangkutrurta. Kapitán chichaman akupturmak: Wikia judíochu asan, jearun wayaata tichamin nintimjai. 7Tura wikia mianchau asan amin jiistatkaman natsaamajai. Tura wainiatum wína inatir pachisam: Pengker wajasti takumningkia nuka pengker wajastatui. 8Wikia nekasan suntara apuri umirnuitjai. Tura suntar ainaun inau asan, kichan weta tama nusha weenawai. Tura kichan winita tama nusha wininawai. Tura wi inatirun takatan inam, nusha miatrusarang umirtinawai. Tura amesha nunismek Apu asam juni wajasam chichaamning inatir tsaartatui tawai titaram”, Jesúsan tiarmiayi.

9Tinamtai Jesús nuna antuk nu aintsu chichamen nintimias niin nemarinaun chicharak:

—Nekasan tajarme: Juni Israela nungkarin pujuinauka nu aintsua nunisarang: Yus tujinkachuitai tinaunaka kichkisha wainkachuitjai, —timiayi.

10Tamati kapitán akupkamu ainau ni jeen waketkiar, kapitani inatiri yanchuk pengker wajasun wainkarmiayi.

Waje uchiri jakau inantukmiauri

11Jumchik arus Jesús ni nuiniatiri ainaujai, tura chikich aints untsuri ainaujai tsaniasar chikich yaktanam Naín tutainum wearmiayi. 12Tura nu yaktanam jeatak wajasar, aints jakaun iwiarsartas weenaun wainkarmiayi. Nu jakau nukuringkia wajeyayi. Tura uchirisha jakamia nukeyayi. Turamtai jakaun iwiarsatai tusar, nu yaktanmaya ainau untsuri nemarsarmiayi. 13Turinamtai Jesús nu wajenka wainak wait anentar:

—Juutip, —timiayi.

14Tura jakau engkermaun antiamtai, jakaun nanaakinauka wajasarmiayi. Nunia jakaun chicharak:

—Natsachi, nantakta tajame, —timiayi.

15Tama niisha nantaki pujus chichasmiayi. Tura nantaki chichaamtai, Jesús nukurin chicharak: “Uchiram jukita”, timiayi. 16Jesús nuna tamati, nuna wainkaru ainauka mash shamkarmiayi. Tura Yus juuntaitai tusar chichainak:

—Yuse chichame etserin nekas juun wantinturmakji. Tura Yus ni aintsri ainautin yainmaktas ju aintsun akupturmakji, —tiarmiayi.

17Tura Judea nungkanmaya ainausha, tura nuna nangkamasarang timiá arák pujuinausha Jesúsa turamurin mash nekaawarmiayi.

Imiakratin Juan chicham nekaataram tusa akupkamuri

(Mat 11.2-19)

18Juanku nuiniatiri ainau Jesús aints jakau inankimun antukaru asar Juannasha ujakarmiayi. Tura ujakam nusha antuk ni nuiniatirin jimiaran untsuk: 19Atumka Jesúsnum werum chichaakrum: ¿Yus uwemtikiartinun akupkatnuitjai tímia nuka amekitam? ¿Amechuitkumningkia chikichash nakastaij? tu iniastaram, tusa akupkamiayi. 20Tura akupkam niisha Jesúsan weriar, nuni jeariar chicharinak:

—Imiakratin Juan iin akatamar: ¿Yus uwemtikiartinun akupkatnuitjai tímia nuka amekitam? ¿Amechuitkumningkia chikichash nakastaij? tu iniastaram tusa akuptamkaji. Nu nekaatasar wakeraji, —tiarmiayi.

21Juanku nuiniatiri ainau nuni jearai, Jesús jau ainauncha tura najaiminak pujuinauncha untsuri tsuwarmiayi. Iwianchrintin ainauncha iwianchrin jiirki akupkamiayi. Tura wainmichu ainauncha untsuri wainmamtikiamiayi. 22Tura asa Juanku nuiniatirin Jesús chicharak:

—Waketkiram atum wainkarume tura antukurme nuka Juan mash ujaktaram. Tura ujaakrum wainmichu ainau paan ataksha wainminawai, tura wekaichau ainausha ataksha wekainawai, tura kuchaprintin ainausha tsaarar pengker wajainawai, tura antichu ainausha paan antinawai, tura jakau ainausha ataksha nantakiar iwiaaku pujuinawai, tura mianchau ainauncha Yusnum uwemratin chichaman ujaawai titaram. 23Aints wína turamurun wainkar, tuke inaitsuk nekasampita turutin ainauka nekasar warasartinuitai, tawai tusaram Juan ujaktaram, —timiayi.

24Tama Juanku nuiniatiri waketkiaramtai, Jesús nuni juwakaru ainaun Juankun pachis nuikiartutan nangkamamiayi. Tura nuikiartak:

—Aints atsamunam Juan wainkatasrum ¿waruka wemiarume? Karis nase umpuam mai we, mai we waja nunisang ¿aints tu pujau wainkatasrumek wemiarum? Atsa. 25Turachkurmesha ¿aints wejmakan akikian entsaru wainkatasrumek wemiarum? Atsa. Antsu wejmakan timiá shiirman akikian entsarinauka apu jeen pujuinawai. Atumsha nuka nekarme. 26Tura ¿warí wainkatasrumea wemiarume? Nekasrum Yuse chichame etserin wainkatasrum wemiarume. Tura Juan wainkaram, chikich Yuse chichame etserin ainau nangkamasang péngke aints wainkamiarume. 27Juankun pachis yaanchuik Yuse chichame etserin aarmia nuka nuwaitai: ‘Nintimrataram. Yus Mesíasan chicharak: Ame weatsmining jintimin iwiarati tusan, wína akupamurun eemkan akupajai timiayi’, tu aarmawaitai.7.27 Mal 3.1

28“Nekasan tajarme: Yuse chichamen etserin ju nungkanam puju armia nuka kichkisha Juankun nangkamaska pengké atsumiayi. Antsu yamaikia Yuse umirin mianchau ainausha wi turatnun wainkartin asar, Juankun nangkamasarang nuwá eemkar Yuse pujutirin jeartin ainawai tajarme.

29“Tura Juanku chichamen antukaru ainau, kuikian ju ainausha, tura chikich aints ainausha imiakratin Juan imiaimu asar, mash Yus nekas pengkeraitai tiarmiayi. 30Antsu fariseo ainausha, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha Juan imiaichmau asar, Yus niin pengker awajsatas wakerinamaitiat pachischarmiayi, —Jesús timiayi.7.30 Mat 21.32

31Tura Juanku chichamen pachischaru asaramtai, Jesús nu aints ainaun chicharak: “Junia aints ainau, itiur nintiminawa nuna nekamtikiatjarme. 32Junia aints ainau uchia nunisarang nintiminawai. Uchi ainau ni amikrijai nakurusmi tusar aints aanum iruntramunam chicharnainak: ‘Iikia nangkuwach umpuarnisha ¿waruka yaamtsurme? tunainawai. Tura nangkamir nakurusmi tusar, aints jakamunam nampearnisha ¿waruka juuttsurme? Uchi tu nintimina nunisrumek pujarme’. 33Juan taa, pangnaka yutsuk, tura vinoncha umutsuk pujamtai, atumka ni chichame antut nakitau asaram: Iwianchrinuitai tarume. 34Tura wikia Yus akupkamutiatnak, chikich aintsua nunisnak yutancha pachitsuk yuwan, tura umutnasha pachitsuk umin asamtai, wina nakitrin asaram, wina pachitsaram: Ushuitai tura nampewitai turutrume, tura tunaarintin ainau amikrintai, tura kuikia juu ainau amikrintai turutrume. 35Tura waininayat Yusen umirin ainau Yuse nekamtairin jukin asar ¿warukaya nunasha tinawa? tusar nekainawai”, Jesús timiayi.

Fariseo Jesúsan: Yuwita tusa untsukmauri

36Fariseo aints yuwita tusa untsukmau asa, Jesús fariseo jeen waya, misanam yuwataj tusa keemsamiayi. 37Tura yuwak pujai, nu yaktanmaya tunau nuwa: Jesús fariseo jeen yuwatas weyi tamaun antuk, kungkuti muti alabastro tutainum engkea takus fariseo jeen wayaamiayi. 38Tura waya, ni tunaarin nintimias juutkamaikiak Jesúsa nawenini pujuras, nawen ni neaikirijai nijaramiayi. Nunia intashijai nawen japiramiayi. Tura Jesúsan timiá aneau asa, nawen mejeas kungkutijai ukatramiayi.7.38 Mat 26.7; Marc 14.3

39Turamtai fariseo aints Jesúsan yuwita tusa untsukmia nu nuwa turamurin wainak ningki nintimias: Juka nekas Yuse chichame etsernuitkungka ¿ju nuwa ni nawen takaa nuna warí nuwaki? tusa nekaawaintai. ¿Juka nekas tunau nuwachukai? tu nintimramiayi. 40Tu nintimias pujamtai, Jesús ni nintimaurin nekau asa chicharak:

—Simónka, amin chichaman titasan wakerajme, —Jesús tama niisha ayaak:

—Ayu turuttia, nuikiartinu, —timiayi.

41Tama Jesús chicharak:

—Jimia aints kuikian ikiamsar tumashmawarmiayi. Kichik cinco pachak (500) kuikian tumashmamiayi. Chikitcha aya cincuenta (50) kuikian tumashmamiayi. 42Tura akiimiaktin kinta jeamtai, mai metek akiimiakartatkamawar tujinkarmiayi. Turinamtai kuikian ikiasu nu aintsu tumashrin mai metek nangkami sakarti tusa inaisamiayi. Tura asamtai ¿amesha nu aints jimiar pachismesha itiur nintimme? ¿Nu jimia aints tumashmawaru ainau mai metek tumashnum akirkairap timiau asar, tu aintsna nekas timiá anea? —timiayi.

43Tu iniam Simón aimiak:

—¿Kuikian nukap tumashmamia nuchawashi? —timiayi. Tamati Jesús ayaak:

—Nekasam tame, —timiayi.

44Tura nu nuwan jiis Jesús Simónkan ataksha chicharak:

—Wi ami jeemin wayaamtai, ii jeakrin tuke turina nunismek nawer nijartinka yaratrukchamame. ¿Antsu ju nuwa turamuka waintsumek? Juka nawerun ni neaikirijai nijatruri, tura ni intashijai japitruri. 45Wi jeemin wayaamtai, ameka pengker awajtustasmeka mejentsachmame. Antsu ju nuwaka nawerun tuke inaitsuk mejentrusi.

46Wi jeemin wayaamtai, pengker awajtustasmeka olivo macharijaingkia muukruka ukatrurchamame. Antsu juka nawerun kungkutijai ukatruri. 47Ju turutau asamtai tajame: Juka wína nukap anentu asamtai, ni tunaari nekas nukap aa nuka mash tsangkuramuitai. Antsu tunaar jumchik awai ta nuna tunaari jumchik tsangkuramu asa, nuka Yusen jumchik aneawai, —Jesús Simónkan timiayi.

48Nuniangka nuwan chicharak:

—Ami tunaarumka mash tsangkuramuitme, —timiayi.

49Tamati Jesúsjai tsaniasar yuwiarmia nuka nintimsar:

—¿Jusha ya asa, aints ainau tunaarin tsangkuratnuita? —tunaiyarmiayi.

50Nuna tinamtai Jesús nuwan chicharak:

—Ame wina uwemtikrurtinuitme, tu nintimturu asam uwemrawaitme. Pengker nintimsam weta, —timiayi.

8

Nuwa ainau Jesúsan yaingmauri

1Nunia Jesús ni nuiniatiri doce amia nujai untsuri yakat ainamunam wekaakamaikiak Jesús Yusnum uwemratin chichaman etserak: Aints ainau Yusen tu umirkartinuitai tusa etserki wekaimiayi. 2Turamtai nuwa ainausha Jesúsan nemariarmiayi. Nu nuwa ainausha Jesús yaanchuik tsuwarmau asar, chikich iwianchrintin pujuutiat iwianchrin jiirkir akuptukmau asar, Jesúsan nemariarmiayi. Magdalanmaya Marísha iwianchrin siete (7) jiirkimia nusha Jesúsjai tsanias wekaimiayi. 3Chikitcha Cuza nuwari Juana naartinuyayi. Nu Cuzaka apu Herodesa jeen wainuyayi. Chikich nuwa Susana naartinuyayi. Chikich nuwa ainausha untsuri ni kuikiarijai Jesúsa yuumamurincha, tura ni nuiniatiri yuumamurincha sumarkar yaingkiarmiayi.8.3 Mat 27.55-56; Marc 15.40-41; Luc 23.49

Arak pachisar nuikiartamu

(Mat 13.1-9; Marc 4.1-9)

4Untsuri yaktanmaya ainau Jesúsan jiisartas kautkarmiayi. Tura kautkaram, nuikiartutai chichamjai etsermiayi, tura etserak: 5“Anturtuktaram. Aints arakan tsaamratas wemiayi. Tura tsaamam, araka jingkiaji jintanam kakeekamiayi. Tura jintanam kakeekau asamtai, aints ainau jintanam wekajinak arakan najararmiayi. Tura chingki ainau yakiya kautkar jingkiajin yuwaarmiayi. 6Chikich jingkiajisha kaya irunmaunum kakeekamiayi. Tura tsapaiyat nungka mujukash asamtai kaarmiayi. 7Chikich jingkiajisha jangkinam kakeekamiayi. Tura jingkiajisha jangkijai mai metek tsapain asar pempearam jakamiayi. 8Tura chikich jingkiajisha nungka pengkernum kakeekamiayi. Tura tsapai jingkiaji kichkitiat cien (100) nerekmiayi”, Jesús timiayi.

Tura ataksha kakar chichaak: “Aints ainautiram, ju chicham antukrum nintimrataram”, timiayi.

¿Jesús waruka nuikiartamun etserkamia?

(Mat 13.10-17; Marc 4.10-12)

9Tamati ni nuiniatiri ainau Jesúsan iniinak: “¿Ju nuikiartamu tame nusha warí pachismea tame?” tiarmiayi. 10Tu tinam Jesús aimiak: “Yus aints ainaun itiur inawa tusan, chikich aints ainau paan nekaachmin wainiatrum, atumka paan nekamtikiamuitrume. Antsu chikich aints ainau wína chichamrun antutan nakitinau asar, ni jiijaingkia paan waininayat, wainmichua nunisarang wajasarti tusan, tura antutnasha antinayat, nekaawartatkamawar tujinkarti tusan, aya nuikiartutai chichaman ujainajai”, Jesús timiayi.8.10 Isa 6.9-10

Arak tsaamramun taja nunaka takun tajai tusa etserkamuri

(Mat 13.18-23; Marc 4.13-20)

11Nunia ataksha etserak: “Wi árak tsaamramu taja nuka takuampi tawa tusaram nekaataram. Arakan taja nuka Yuse chichamen takun tajai. 12Tura árak jintanam kakeekamia nu jintaka aintsu nintiya nunisketai. Nu aints ainau chichaman antukar Yus nekasampita tiarai tusa, tura uwemrarai tusa, Satanás nu chichaman nintinian jurawai. 13Tura arak kayanam kakeekamiayi taja nuka chikich aintsu nintiya nunisarang ainawai. Chikich aints ainau Yuse chichamen pengker antukar, nekasampita tusar warainawai. Antsu itiurkachmin amataikia, Yuse chichamen umirtan inainawai. Tura asar árak kayanam kakeekamia nuka kangkape atsau asamtai, wári jaawa nunisarang nintiminawai. 14Tura arak jangkinam kakeekamiayi taja nuka chikich aintsu nintiya nunisarang ainawai. Nu aints ainauka Yuse chichamenka paan antinayat, ju nungkanmaya ainau nintimina nunisarang nintiminawai. Tura kuikian nukap wakerinak, tura nakurutan tuke nintiminak Yuse chichamenka nintimtsuk pujuinawai. Tura asar árak jangkinam kakeekamia nunisarang ainawai. Jangkinam árak kakeekauka nerekchamin ainawai. 15Tura árak péngke nungkanam kakeekamia nuka chikich aintsu nintiya nunisarang ainawai. Nu aints ainauka nekasar pengke nintintin asar, Yuse chichamen antukar nintin ukuinawai, tura tuke inaitsuk miatrusarang umirinawai. Tura asar cien (100) nerekua nunisarang ainawai”, Jesús timiayi.

Kantiin keemakmaun pachis nuikiartamu

(Marc 4.21-25)

16Nunia chikich nuikiartamun Jesús etserak: “Aints kichkisha kantiin keemak nukukchatnuitai. Tura peaka wamketinka puusashtinuitai. Antsu aints jeanam waiina nuka paan wainkarat tusa yakí kentsatnuitai. 17Tura yamai uukmau aa nunaka ukunam mash paan inakmastinuitai, tura yamai nekaachmin ainia nunaka ukunam mash paan nekawartinuitai.8.17 Mat 5.15-16; Marc 4.21-23; Luc 11.33

18“Yuse chichamen nekas pengker nintiminak pujuinaunka Yuska nuna nangkamasang paan nekamtikiatnuitai. Antsu Yuse chichamen nintimtachunka ni antukmaurin kajinmamtikui. Tura asamtai nekasrum pengker antuktaram”, Jesús timiayi.8.18 Mat 13.12; 25.29; Luc 19.26

Jesúsa nukuri ni yachí ainaujai tarimuri

(Mat 12.46-50; Marc 3.31-35)

19Jesús nuna tusa nuikiartak pujai, ni nukuri ni yachí ainaujai taarmiayi. Tura aints timiá untsuri Jesúsnum iruntraru asaramtai, Jesúsan jiisartatkamawar tujinkarmiayi. 20Tura asaramtai Jesúsan ujainak:

—Nukuram yachim ainaujai aanum wajasar, amin jiirmasartas wakerutminawai, —tiarmiayi. 21Tinamaitiat Jesús chicharak:

—Aints Yuse chichamen antukar umirinak pujuinauka wína nukur tura wína yatsur tura wína umaar ainawai, —timiayi.

Kucha tamparaun miaku awajsamuri

(Mat 8.23-27; Marc 4.35-41)

22Chikich kintiati Jesús ni nuiniatiri ainaujai kanunam engkemawar:

—Atumajin katingtai, —timiayi. Tamati ayu tusar katiniarmiayi. 23Tura katinai Jesúska kanunam kanur tepemiayi. Turamtai aneachmau nase kakar nasenmatai, yumi kanunam yaranak ukantanak wajasmiayi. 24Tumamtai Jesúsan shintinak:

—Apurua, apurua, ukantatji, —tiarmiayi.

Tinamtai Jesús nantaki, nasencha tura kuchancha chicharkamiayi. Ni chichaamtai nasesha majaanmiayi. Nunia kuchasha miaaku wajasmiayi. 25Turamtai ni nuiniatiri ainaun chicharak:

—¿Waruka winaka timiá nintimturtsurme? —timiayi.

Tamati niisha shamkar nukap nintimrar:

—¿Ausha warí aints asamtaiya nasesha, tura tampaasha umirinawa? —tunaiyarmiayi.

Iwianch jiikir kuchinam engkeamuri

(Mat 8.28-34; Marc 5.1-20)

26Nunia Galilea nungka tumajin katingkiar, Gerasa nungkanam nujamkarmiayi. 27Tura nujamkaramtai Jesús kanunmaya jiinai, nu yaktanmaya aints tarimiayi. Nu aintska nukap musach iwianchrintin pujuyayi. Tura misu pujus, jeanmaka pujutsuk aints jakau iwiartainum pujuyayi. 28-29Iwianch nu aintsun ataksha ataksha achik nepetnuyayi. Tura asamtai uwejencha, tura nawencha jirujai jingkiamaitiat, niisha jiruncha tsuriau asamtai, metawartatkamawar tujinkarmiayi. Turinamtai iwianch nu aintsun jukiar, aints atsamunam umaarmiayi. Tura asamtai Jesús nu aintsun wainak, iwianch nu aintsu namangken engkemtuau ainaun chicharak:

—Jiinkiram ju aintska ukuktiaram, —timiayi. Tamati nu aintska Jesúsan tikishmatar kakar chicharak:

—Jesúsa, Yus yakí puja nuna uchiriya ¿warukaya winasha tarutniume? Wait aneasam winaka waitkaip, —timiayi. 30Tamati Jesús iniak:

—¿Amesha yaachitme? —tu iniam iwianch untsuri ni namangken engkemtuau asar aiminak:

—Ii naaringkia untsurintai, —tiarmiayi. 31Tura iwianch ainau Jesúsan seainak:

—Juun waanmaka akupkartukaip, —tiarmiayi. 32Nu muranmasha kuchi untsuri shushungminak wajainau asaramtai, iwianch ainau Jesúsan seainak:

—Au kuchinam engkemataram tusam akupkartukta, —tiarmiayi. Tu seainam Jesúska ayu tusa tsangkatkamiayi. 33Turamtai iwianch ainau nu aintsnumia jiinkiar, kuchinam engkemawaramtai, kuchi ainau wakenam mash pisarar, kuchanam ayangkar kijiakar kajingkiarmiayi.

34Tuminamtai kuchi wainin nuna wainkar ampukiar yaktanam pujuinauncha, tura ajanam pujuinauncha kuchi turunamuncha etserkarmiayi. 35Tura etserinamtai aints untsuri nu yaktanmaya jiinkiar: Jiimi tusar Jesúsnum jear, aints nuwik iwianchrintin pujuya nu pengker wajas wejmakan entsar, pengker nintimias Jesúsa nawenini pujaun wainkar shamkarmiayi. 36Tura nuwik iwianchrintin pujuya nuna pengker pujaun wainkaru asar, yamai taaruncha ujakarmiayi. 37Tu ujakaram Gerasa nungkanmaya aints kaunkarmia nusha mash nukap shamkar Jesúsan seainak:

—Wait aneasam ii nungkarinia jiinkim weta, —tiarmiayi. Tu tinam Jesús ayu tusa wetas kanunam engkemamiayi. 38Turamtai nuwik iwianchrintin pujuya nuka pengker wajasu asa Jesúsan chicharak: Wisha winitjai tu iniamaitiat Jesús chicharak:

39—Atsa, antsu jeemin waketkim, Yus amin nekas pengker awajtamsau asamtai, mash aints ainau ujakarta, —timiayi.

Tama: Ayu tusa waketki, Jesús niin pengker awajsamurin nu yaktanmaya ainaun mash ujakmiayi.

Jairo nawantri inankimuri, tura chikich nuwasha tsuwarmauri

(Mat 9.18-26; Marc 5.21-43)

40Jesús katiamtai Galileanmaya ainau mash: Ni tati tusar nakainau asar, niin wainkar warasarmiayi. 41-42Turai iruntai jea wainu apuri Jairo naartin tamiayi. Ni nawantri kichik doce (12) musachrintin amia nuka jatanak wajasamtai, nuka tari Jesús wajamunam tikishmatar:

—Wait aneasam wína jearun winita, —timiayi.

Tamati Jesús: Ayu tusa weai, aints untsuri nemarkar niin teawarmiayi.

43Nu aints ainamunam nuwa doce (12) musach numpan nangkantsuk numpamia nusha pachinkamiayi. Nuka tsuwakratnun untsuri jiiutiat, kuikiarin mash amuaksha tsuwamichuyayi. 44Tura tuntupenini tari, Jesúsa wejmakri ninukmaurin antingmiayi. Tura anting numpamurinka nangkankamiayi.

45Turamtai Jesús inintrak:

—¿Yáki wína antinkama? —timiayi.

Tu iniamaitiat mash:

—Pengké antingchajme, —tinamtai Pedro chicharak:

—Nuikiartinu, amin aints timiá untsuri etenmawaru asar ¿yáki amincha antinmakma? nuka pengké nekaachminuitai, —timiayi.

46Tamati Jesús ayaak:

—Atsa, nekas wína kichik antinkau asamtai, wína kakarmarjai tsuwarjai tusan nekajai, —timiayi.

47Tama nu nuwasha: Nekarayapi tusa kurangki tari, Jesús wajamunam tikishmatramiayi. Tura aints mash antinamunam warukang antingma tura itiurak pengker wajasma tusa ujakmiayi. 48Tu ujaam Jesús chicharak:

—Nawantru, wína nekasampita turutu asam, nekasam pengker wajasume. Pengker nintimsam yamaikia weta, —timiayi.

49Tu chichaak wajai, Jairo aintsri ni jeenia tari apurin chicharak:

—Nawantrumka yanchuk jakayi. Nuikiartin nemarkini awajip, —timiayi. 50Tamati Jesús nuna antuk chicharak:

—Shamkaip, antsu nekasampita tusam, wína nintimtursata. Turakminka nawantrumka pengker wajastatui, —timiayi.

51Tura jeanam jear, Jesús untsuri aints ainau jeanam wayaawartas wakerinau wainiat, aya Pedron, nunia Santiagoncha, nunia Juannasha, nunia nuwachi aparincha, nunia nukurincha wayaawarti tusa tsangkatkamiayi. 52Tura jeanam wayaawar, untsuri juutkamaikiak untsuminaun wainkarmiayi. Tura Jesús nu aints ainaun wainak chicharak:

—Juutsuk asataram. Nu nuwachikia jakachi antsu kanuri, —timiayi.

53Tau wainiat nuwawach nekas jakau asamtai, nuna nekawaruka: ¿Warukakung taj? tusar wishikiarmiayi. 54Turinamaitiat Jesús jakau uwejen achik kakar chicharak:

—Nawantru nantaktia, —timiayi.

55Tama ni wakani ataksha engkemtuamu asa, niisha jakayat ataksha nantakmiayi. Nantakiamtai Jesús: Ayurataram timiayi. 56Jairo nawantri jakayat nantakiamtai, ni aparisha tura ni nukurisha nukap nintimraramtai, Jesús chicharak:

—Ju aitkamuka aints kichkisha pengké ujakairap, —timiayi.

9

Jesús ni nuiniatiri ainaun akatar akupkamuri

(Mat 10.5-15; Marc 6.7-13)

1Chikich kintati Jesús ni nuiniatiri doce (12) amia nuna untsuk wina chichamrujai iwianchrintin ainaun iwianchrin jiirkiarti, tura jau ainauncha tsuwararti tusa, ni kakarmarin susamiayi. 2Tura Yus aints ainaun tu inawai titaram, tura jau ainausha tsuwartaram tusa akatar akupkamiayi. 3Tura chicharak:

—Jinta wekaakurmesha aintsarmek wetaram. Waisha takutsuk, tura pitakrumsha takutsuk, tura yurumkasha takutsuk, tura kuikiasha takutsuk wekaasataram. Tura wejmakrumsha jimiarka takutsuk wekaasataram. 4Tura chikich yaktanam werum aints: Iijai pujusmi tamati, nuni wayaaram nu aintsjai pujustaram. Tura nu yaktanmasha pujusrum, jeanam wayaarmeka nuni tuke kanurtaram. 5Tura atumin: Juni wayaawairap tusar suritraminamtaikia, nu yaktanmayangka jiinkiram ukuktiaram. Tura ukuakrum atumi nawe japimiarum: Ju aints ainaun Yus jiisti tusaram, aints ainau mash nekamtikiataram, —tusa Jesús ni nuiniatirin akupak timiayi.9.5 Luc 10.4-12; Hech 13.51

6Tamati nunia jiinkiar mash yakat ainamunam Yusnum uwemratin chichaman etserkiar wearmiayi. Tura jau ainauncha tsuwararmiayi.

Herodes Jesúsan pachis yáki tusa nekaatas wakeramuri

(Mat 14.1-12; Marc 6.14-29)

7Aints ainau Jesúsa turamurin pachisar etserkaru asaramtai, apu Herodes nuna antuk nukap nintimramiayi. Chikich aints ainauka Jesúsan pachisar:

—Juan jakamunmaya nantaki wekaawai, —tiarmiayi. 8Chikich ainausha chichainak:

—Elías yaanchuik Yuse chichame etserin pujumia nuka ataksha wantinak wekaawai, —tiarmiayi. Tura chikich ainausha chichainak:

—Atsa, chikich aints Yuse chichame etserin yaanchuik pujumia nuka jakamunmaya nantaki wekaawai, —tusar pachimian chichaarmiayi.9.8 Mat 16.14; Marc 8.28

9Tu tinamtai Herodes nuna antuk:

—Wikia Juanku muuken akaktaram timiajai. ¿Tura nu aintsun pachisar nukap chichaina nusha yáki? —tu nintimu asa Jesúsan jiistas wakerimiayi.

Jesús cinco warang aintsun yuramuri

(Mat 14.13-21; Marc 6.30-44; Juan 6.1-14)

10Nunia Jesús akupkamu ainau ataksha Jesúsnum waketkiar, ni turamurin ujakarmiayi. Tura kaunkaramtai Jesús niin mash yaruak, aints atsamunam Betsaida yaktanam arakchichu amanum wearmiayi. 11Turinamtai Jesús nu aints ainaun aujas: Yus aints ainaun tu inawai tusa nuiniarmiayi. Tura jau ainauncha tsuwarmiayi.

12Tura tsaa akaamtai, ni nuiniatiri doce (12) irunmia nuka Jesúsan tariar chicharinak:

—Juni aintsu pujutiri aya atsau asamtai, yakat arakchichu amanum aints pujamunam yurumkan sumakarat tusam, tura nuni kanurarat tusam, aints ainau akupkarta, —tiarmiayi. 13Tinamtai Jesús ayaak:

—Atumek ni yutairi susataram, —tamati ni nuiniatiri chicharinak:

—Pang iinuka ju uwejchik arutramji. Namaksha jimiarchik arutramji. Antsu iikia yurumak sumatskesha ¿itiurak ju aints ainausha yuratjik? —tiarmiayi.

14Aishmang cinco warang iruntraru asaramtai nunaka tiarmiayi. Tinamtai Jesús ni nuiniatiri ainaun chicharak:

—Atumka aints cincuenta, (50) cincuenta (50) kanákrum pujustaram tusaram chichastaram, —timiayi.

15Tamati ni tímia nunisarang mash pujusarmiayi. 16Mash pujusaramtai, Jesús pangkan ju uwejchik takus, tura namaknasha jimiarchik takus, nayaimpinmanini pangkai jiimias, Yusen maaketai timiayi. Nunia pangkan puuk ni nuiniatiri ainaun susam, nusha aints ainaun mash susarmiayi. 17Tura susaram mash yuwaar tutuararmiayi. Tura yuwaar umisar ampintraun doce (12) changkinan chumpiawarmiayi.

Pedro Jesúsan: Mesíasaitme timiauri

(Mat 16.13-19; Marc 8.27-29)

18Chikich kintati aints atsamunam ni nuiniatirijai iruntrar pujuinau asar, Jesús Yusen sea umis iniak:

—Aints ainau wína pachitsar ¿warí aintsuita turutinawak? —tu iniasmiayi.

19Tu iniam aiminak:

—Chikich ainau amin pachitmasar: Imiakratin Juankun maawarmia nuwaashi turaminawai. Tura chikitcha Elíasashi turaminawai. Tura chikitcha Yuse chichame etserin yaanchuik pujumia nuka jakamunmaya nantaki wekaatsuash turaminawai, —tiarmiayi.9.19 Mat 14.1-2; Luc 9.7-8

20Tinamtai Jesús ataksha iniak:

—¿Tura atumsha winasha warintrutrume? —timiayi.

Tu iniam Pedro ayaak:

—Ameka Mesíasaitme. Yus akupkamuitme, —timiayi.

Jesús ni jakatniurin pachis etserkamuri

(Mat 16.21-28; Marc 8.31—9.1)

21Pedro tamati Jesús chicharak:

—Nuka pengké etserkairap, —timiayi.

22Nunia ataksha chicharak:

—Yus akupkamutiatnak aints asan, nukap wait wajaktatjai. Wi turamtai judío juuntri ainau, tura sacerdote juuntri ainausha, tura Moisésa chichamen nuikiartin ainausha wína nakitrinak mantuwartatui. Tura wainiatnak kampatam kinta jakan tepayatun ataksha nantaktatjai, —timiayi.9.22 Mat 17.23; 20.19; Marc 10.33-34; Luc 18.31-33

23Nunia mash aints ainaun chicharak:

—Aints wína nekas umirtuktas wakerakka, ni wakeramurin inais, mianchawaitjai tusa, aints ni krusrin juwawa nunisang ni jakatniurinka shamtsuk kintajai metek wina nemartusti. 24Tura asamtai aints ningki wakerak: Wikia jakashtatjai tauka jakatnuitai. Antsu aints wína anentak jakatata nuka jakayat tuke iwiaaku pujustinuitai. 25Nintimrataram: Aints ju nungkanam aa nuna mash sumak, pengké yuumatsuk pujayat, ni wakani tuke mengkaakamtaikia, ¿itiurak tuke iwiaakusha pujusat? 26Aints wína natsantrinak, tura wína chichamruncha natsantinamtaikia, wi aintsutiatnak Yus akupkamu asan, wína Apaachiru kakarmarijai winakun, tura ni awemamuri ainaujai paaniunam winakun, wína natsantrurmia nuna pachisan: Nuka wína aintsruchuitai titinuitjai. 27Tura nekasan tajarme: Aints juni wijai tsaniasar pujuinauka, Yus ni kakarmarijai ni aintsri ainaun inartata nunaka jatsuk wainkartinuitai, —Jesús timiayi.9.27 Mat 10.38-39; Luc 17.33; Juan 12.24-25

Jesúsa yapaijmiamamuri

(Mat 17.1-8; Marc 9.2-8)

28Nunia chikich semantin Jesús Yusen seatas Pedroncha, nunia Santiagoncha, nunia Juannasha juki muranam wakaarmiayi. 29Tura Jesús Yusen seak wajai, ni yapi aneachmau yapajmiama jiitsumir wajasmiayi. Ni entsatirisha nunisang nekas puju jiitsumir amiayi. 30Turamtai aints jimiar Jesúsan wantintukar nijai chichainaun wainkarmiayi. Nuka Moisésayayi. Tura chikitcha Elíasayayi. 31Nusha paaniunam jiitsumir wajaarmiayi. Tura Jesúsjai chichainak Jerusalénnum ni waitnas jakatniurin pachisar chichaarmiayi. 32Tuminamtai Pedro ni tsaniakmaurijai kari nepetinam kanuru asar, kuraat shintarar, Jesúsan jimiá aintsjai wajaun wainkarmiayi. 33Tura nu aints jimiar Jesúsan ukukiar wearamtai, Pedro Jesúsan chicharak:

—Nuikiartinu, ii juni pujustincha nekas pengkeraitai. Juni kampatam jeawach jeamkarmi, kichka aminu, nunia kichka Moisésnau, nunia kichka Elíasnau ati, —timiayi.

Antsu ni tímia nunaka tenapka nintimtsuk timiayi. 34Pedro tu chichaak pujai yurangkim mikin wajasmiayi. Turamtai shamkarmiayi. 35Tura yurangminmaya chichaun antukarmiayi. Yus chichaak: “Juka wína uchiruitai, wína aneetiruitai. Juka nekasrum anturkataram”, —timiayi.9.35 Mat 3.17; Marc 1.11; Luc 3.22; 2 Pe 1.17-18

36Yus tamati nu chichaamun antukar umisar, aya Jesúsnak ningki wajaun wainkarmiayi. Tura ni wainkarmia nunaka aintsnaka kichkincha ujakcharmiayi.

Uchinmaya iwianch jiikmiauri

(Mat 17.14-21; Marc 9.14-29)

37Kashin tsawaarar Jesús ni nuiniatiri ainaujai muranmaya taar, untsuri aintsjai ingkunikiarmiayi. 38Nu aintsnumia kichik jiintuki, Jesúsan kakar chicharak:

—Nuikiartinu, wait aneasam uchir jiitrusta. Uchirsha juuchikitai. 39Iwianch uchirun engkemtua kakar untsumtiku weawai. Tura wichiptur wajasti tusa tura jangken sauran kapukja apaati tusa, pasé awajuweawai. Tura pengké akupuweatsui. 40Turamtai ami nuiniatirmin iwianchrin jiirkit tusan seamjai. Turamaitiat tujintrutkari, —timiayi.

41Tamati Jesús chicharak:

—Maj, Yus nintimchau asaram, winasha nekasampita turutiaram tusanka ¿warutam musachik atumjaisha pujustaj? Tura tupin nintimrataram tusanka ¿warutam musachik atumniasha nakastajrume? Watska, uchiram juni itata, —timiayi.

42Tama uchin itaaramtai, iwianch uchin nungka ujuar, wewerkaja jakramiayi. Turamtai Jesús iwianchin kakar chicharkamiayi. Nunia uchin pengker awajas ni aparin awangtukmiayi. 43Turamtai nuna wainkaru ainauka nukap nintimrar: Yuska nekas juuntapita tiarmiayi.

Jesús ni jakatniurin pachis ataksha etserkamuri

(Mat 17.22-23; Marc 9.30-32)

Aints mash ni turamurin nintimsar pujuinai, Jesús ni nuiniatiri ainaun chicharak:

44—Wi tajarme nuka pengker antukrum kajinmatsuk asataram. Wikia Yus akupkamu ayatnak aints asamtai, pasé aints ainamunam surutkartinuitai, —timiayi.

45Antsu ni nuiniatiri ainau paan nekaawarai tusa surimkau asamtai, Jesús tímia nuna ¿warinkung taj? tusarka nekaacharmiayi. Tura waringki tusar iniasartatkamawar arantukarmiayi.

Yaachita chikich ainaun nangkamaskesha timiauri

(Mat 18.1-5; Marc 9.33-37)

46Nunia Jesúsa nuiniatiri ainau mai nuwamtak:

—¿Yaachita chikich ainaun nangkamaskesha? —tunaiyarmiayi.9.46 Luc 22.24

47Tu tinam Jesús ni nintimaurin nekaru asa, uchin juki nijai tsanias wajas, 48ni nuiniatirin chicharak:

—Aints wína anentuka ju uchi ai mianchauchin wainiat pengker awajkungka, winasha nunisang pengker awajtawai. Tura wína pengker awajtauka wína akuptukmia nunasha nunisang pengker awajui. Atumek nintimsarmeka: Juka nekas mianchawaitai tarume juka mash aints ainaun nangkamasketai, —Jesús timiayi.9.48 Mat 10.40; Luc 10.17; Juan 13.20

Aints iin nakitramachkungka iincha yainmaktinuitji

(Marc 9.38-40)

49Tamati Juan Jesúsan chicharak:

—Nuikiartinu, chikich aints amin naarmin pachis iwianchin jiiki akupausha wainkamji. Tura iijai tsanias wekaachu asamtai, iwianch jiikim akupkaip tusar suritkamji, —timiayi.

50Tamaitiat Jesús chicharak:

—Antsu suritkairap. Aints iin nakitramachkungka iincha yainmaktinuitji, —timiayi.

Santiagon nunia Juannasha chicharkamuri

51Jesús nayaimpinam waketkitnuri jeatak wajasamtai, shamtsuk Jerusalénnum wetan wakerimiayi. 52Tura Samaria nungkanam wekaak, ni nuiniatiri ainaun kanurtintrin eakarat tusa, yaktanam eemki akupkamiayi. 53Jesús akupkamu waininayat, Samarianmaya aints ainau Jesúsan pachisar: Junia jiinki Jerusalénnum wetatui tusar, nuna nekainau asar: Juningkia kanurchatatrume tusar suritkarmiayi. 54Tura suritinam Jesúsa nuiniatiri Santiago tura Juansha nuna antukaru asar, Jesúsan iniinak:

—Apuru, ¿Yus jiin nayaimpinmaya akupak, Samarianmaya ainaun amukat tusar seatjiash? —tiarmiayi.

55Tu tinam Jesús niin jiis kakar chicharak:

—¿Atumi ninti warukuki tusarmeka nekaamatsrumek? Wikia aintsutiatnak Yus akupkamu asan, aints ainaun mesratasnaka tachamiajai. Antsu aints ainaun uwemtikratasan tawitjai, —timiayi.

56Nuniangka chikich yaktanam wearmiayi.

Jesúsan nemartan wakerinaun chicharkamuri

(Mat 8.19-22)

57Jinta weenai, chikich aints Jesúsan chicharak:

—Apuru, ame tunia wekaasatatme nunisha amin nemarsatasan wakerajme, —timiayi.

58Tama Jesús ayaak:

—Kujancham ainau waanam kaninawai. Chingki ainausha pasungminawai. Antsu wikia Yus akupkamutiatnak aints asan, kanurmintruka atsawai. Tura asamtai wijai wekaakmeka wait wajakainme, —timiayi.

59Nunia chikich aintsnasha chicharak:

—Nemartusta, —timiayi.

Tamati chicharak:

—Ayu Apuru, turayat wína apar jakamtai, iwiarsan umisan nuniangka aminka nemarsatatjame. Nu tsangkatrukta, —timiayi.

60Tamati Jesús ayaak:

—Atsa, wína umirtukcharu ainau jakawa nunisarang pujuinau asar, ni weari jakamtai iwiarsarti. Antsu ameka Yus umirkatin warukuita tusam etserkata, —timiayi.

61Tama nunia chikich aints Jesúsan chicharak:

—Apuru, amin nemarsatasan wakerajme. Tura wína jearun waketkin, wína aintsur ainaun: Weajai tusan aujsan ukukin, nuniangka amin nemarsatjame, —timiayi.

62Tamati Jesús ayaak:

—Waaka nungka tsaitin japiinamtai, waakartin nungkan tsaikmaikiak wekaayat, tuntupenini jiimkungka, nu takatan pengkerka umikchamnawaitai. Tura asamtai aints Yuse chichamen etsertan wakerayat, ni wearin ukukchamin nekapeakka, Yus aints ainaun inawa nuna takatrinka takaschamnawaitai, —timiayi.

10

Jesús setenta y dos (72) aintsun akupkamuri

1Nunia Jesús chikich aints setenta y dos (72) niin nemarinaun wainak:

—Mash yakat ainamunam wi wetatja nuni jimiarchik jimiarchik tsaniasrum eemajataram, —tusa akupkamiayi.

2Tura chicharak:

“Nekasan tajarme: Nu aints ainau trigo yanchuk tsamakua nunisarang ainawai. Tura juuktin kinta jeau waininayat, juukartin jumchik irunua nunisarang Yuse chichamen etserin ainausha jumchik asaramtai, Yus ni chichamen etserin ainaun wári akupkat tusaram Yus seataram.10.2 Mat 9.37-38

3“Tura atumsha wetaram. Atum uwija uchiriya nunisrumek pujarmin wainiatnak, wisha aints juun yawaaya nunisarang pujuinamunam akupajrume.10.3 Mat 10.164Tura kuikiasha takutsuk, tura yutaisha entsatsuk, tura sapatcha takutsuk wetaram. Tura jinta wekaakuram, aints ainaujai aujmatnaitsuk asataram. 5Tura jeanam wayaakrum: Ju jeanam pujuinautirminka Yus atumin pengker awajtamsarti titaram. 6Nu takurmin nu jeanam pujuinau pengker nintimsar pujuinamtaikia, nu jeanam pujuinaunaka Yuska pengker awajsatatui. Antsu nu jeanam pujuinau pengker nintimtsuk pujuinamtaikia, Yuska pengkerka awajsashtatui. 7Tura jeanam wayaarume nuning kanurtaram. Antsu chikich chikich jeanmaka kanukni wajairap. Tura takakminauka tuke akiktin asaramtai, atumin yutancha suramina nuke yuwataram. Tura amutincha suramina nuke amurtaram.10.7 1 Cor 9.14; 1 Tim 5.18

8“Atumka chikich yaktanam jeakrumka, jeentin atumin wayaataram tusa juraminamtaikia, nu jeanmaya yutan suramina nuke yuwataram. 9Jau ainausha tsuwartaram. Nunia Yus atumin inatmartas wakerawai titaram. 10Tura chikich yaktanam jeakrumin, atum chicham etsermaun antutan nakitinamtaikia, jinta wajasrum titaram: 11‘Chicham ii etserji nu antut nakitau asakrumin, atumi nungkari ii nawen nujata nu japimiarar, atumin japar ukuaji. Antsu Yus atumin inatmartas wakerawai tajirme nu chichamka aneaku ataram’, tusaram nu yaktanmayangka jiinkiram ukuktiaram.10.11 Luc 9.3-5; Hech 13.51

12“Tura wait wajaktin kinta jeamtai, yaanchuik Sodoma yaktanam pujuinau tunau asar, nukap wait wajakarmia nuna nangkamasarang nu yaktanam pujuinausha timiá wait wajakartin ainawai tajarme”, Jesús timiayi.10.12 Gén 19.24-28; Mat 10.15; 11.24; Marc 6.8-11; Luc 9.3-5

Yusen umirchau ainau yaktarin pachis etserkamuri

(Mat 11.20-24)

13Nunia Jesús ataksha chicharak:

“Nu yaktanmaya ainau titaram: Corazín yaktanmaya ainautirmin, Betsaida yaktanmaya ainautirmincha aneartaram tajarme. Atumka nukap wait wajaktinuitrume. Tiro yaktanmaya ainau, tura Sidón yaktanmaya ainausha Yusen umirchau ainayat, Yuse kakarmarijai wainchati takatan atum wainkamiarume nuna wainkachariat nu wainkarkia, yaanchuik ni nintimaurin yapajiawar Yus tunaarun japitrurti tusar, entsatin pushun entsarar, tura muuken yukuujai yukuarar, Yusnum uwemin armiayi. 14Tura atumsha wainchati takat wainkayatrumek, atumi tunaari inait nakitau asaram, tunau ainau jiistin kinta jeamtai, atumka Tiro yaktanmaya ainausha, tura Sidón yaktanmaya ainausha nangkamasrumek nukap wait wajaktinuitrume.10.14 Am 1.9-10

15“Capernaum yaktanmaya ainautirmincha wikia tajarme: Atumka anangmamkuram: ‘Iikia nayaimpinam pujustatjiapi’, ¿tu nintimsarmek pujaram? Antsu atumka jakau matsamtainum mengkakatnuitrume tajarme”, Jesús timiayi.

16Nunia ni nuiniatirin ataksha chicharak:

“Atum wína umirtuku asakrumin, atumin anturtaminauka winasha anturtinawai. Tura atumin nakitraminauka winasha nakitrinawai. Tura wína nakitrinauka wína akuptukuncha nunisarang nakitinawai”, Jesús tu chicharak ni aintsri ainaun akupkamiayi.10.16 Mat 10.40; Marc 9.37; Luc 9.48; Juan 13.20

Setenta y dos (72) aints waketkimuri

17Nu setenta y dos (72) aints Jesús akupkamu asar, Yuse chichamen etserkar waketkiar Jesúsnum kaunkar warasar chicharinak:

—Apuru, iikia ami naaram pachisar iwianch ainau jiikir akupamsha iincha umirtamkamji, —tiarmiayi.

18Tu tinam Jesús chicharak:

—Nekasrum tarume. Wisha nunisnak Satanásan nayaimpinmaya charpia nunisang akaikinun wainkamiajai.10.18 Isa 14.12-15; Ap 12.9

19Tura asan atumi nemase Satanás nepetkataram tusan, atum aneachmau napi nájakrumsha, tura titing nájakrumsha najaimiatsuk pujusmintrum tusan, wína kakarmarun susamjarme. 20Tura wainiatrum iwianch ainau atumin umirtaminamtaisha warasairap. Antsu atumi naari nayaimpinam aarmau asamtai warastaram, —timiayi.10.20 Sal 91.13

Jesúsa waraamuri

(Mat 11.25-27; 13.16-17)

21Nuniangka Yuse Wakani Jesúsa nintin waramtikmau asa Yusen seak:

—Apaachiru, maaketai tajame. Ameka mash nayaimpinmaya ainau Apurinme. Tura mash nungkanmaya ainau Apurinme. Tura asam aints ningki nintimsar: Wikia nekau aintsuitjai tinauka ju chichaman nekaacharti tusam uukuitme. Antsu uchichia nunisarang nintiminau ju chichaman paan nekaawarti tusam nekamtikiawaitme. Apaachiru, nekasam tu ati tau asakmin maaketai tajame, —timiayi.

22Nunia Yusen sea umis ataksha chichaak:

—Wina Apaachir mash aa nuna wina surusmiayi. Aints kichkisha Yuse Uchiri itiurak a tusarka nekainatsui. Tura wína Apaachir itiurak a tusarsha nunasha nekainatsui. Antsu wikia Yuse Uchiri asan, tu awai tusan, paan nekajai. Tura aints ainaun: Wina Apaachirka tu awai tusan, wi nekamtikiatasan wakeraknaka nekamtikiamnawaitjai, —Jesús timiayi.10.22 Juan 3.35

23-24Nunia nu chichaman ujak ukuki, ni nuiniatiri ainaunak chicharak: “Nekasan tajarme: Yaanchuik Yuse chichame etserin ainau, tura apu ainau untsuri atum waintrume nunasha wainkartas wakerinayat wainkacharmiayi. Tura atum antuwearme nunasha antukartas wakerinayat antukcharmiayi. Tura atumka wi turamu wainkau asaram nekasrum warastinuitrume”, Jesús timiayi.

Samarianmaya aintsun pachis nuikiartamuri

25Nunia Moisésa chichame nuikiartin Jesúsan tari, warintintak tusa, nekapsatas chicharak:

—Nuikiartinu ¿wi pujut nangkankashtinun jukitaj tusancha, warinak turuwaintaj? —timiayi.

26Tu iniam Jesús ayaak:

—Moisésa aarmaurisha ¿warintua aarmawaita? ¿Nu aujkumsha itiur nintimme? —timiayi.

27Tu iniam Moisésa chichame nuikiartin aimiak:

—Nekas tu aarmawaitai: ‘Yusrum aminu apuram asamtai, nekasam ami nintimjai tuke aneen ata, tura ami kakarmarmijai tuke aneen ata, tura ami nintimaurumjaisha tuke aneen ata. Tura ami namangkem aneame nunismek chikich ainausha aneen ata’, tu aarmawaitai, —timiayi.

28Tamati Jesús chicharak:

—Pengker aimkame. Nu chicham umirkumka, Yusnum tuke iwiaaku pujustinuitme, —timiayi.10.28 Mat 22.35-40; Marc 12.28-34

29Tama Moisésa chichamen timiatruska umirkachu asa, nu aintska Jesúsan iniak:

—¿Chikich aintcha itiur aneetnuitji? —timiayi.

30Tu iniam Jesús chicharak:

—Wi nuikiartamu etsermatai, ame anturtukam nekaata. Judío aints Jerusalénnumia jiinki, Jericó yaktanam jeatas jinta weak, kasa aints ainaujai ingkunik nu aints katsú katsumka ni waririncha, tura entsatirincha mash atankiarmiayi. Tura jakawa nunisang kajinmakamtai, nu aintsun jinta yantamen japawar ukukiarmiayi. 31Turamtai jumchik arus sacerdote nu jinta weak, nu aintsun wainak aya ikiang jiis ukukmiayi. 32Nunia jumchik arus sacerdote yaintrisha, Levita tutai, nu jinta weak, nuni aints jinta yantamen tepaun wainkayat, nusha nunisang tupnik nangkaikimiayi. 33Nunia Samarianmaya aints nu jintak winimiayi. Tura nu aintsun wainak wait anentramiayi. 34Tura olivo macharijai tura vinojai ni charurmaurin yakaramiayi. Tura tarachjai penuntramiayi. Tura ni entsamtairin kenas juki, irau kanutinam jea tenap wainkamiayi.35Kashin tsawaar wetas jeeniun jimia kuikian suwak: ‘Pai, ju aintska pengker waitrukta. Tura ju jeachamtaikia, waketkun ni tumashrinka akiimiaktatjai’, timiayi. 36Ayu watska. ¿Ju kampatam aints pachismesha itiur nintimme? ¿Tu aintsua kasa ainau katsumkamuncha ni namangkea nunischa aneemiayi? —Jesús timiayi.

37Tu iniam Moisésa chichame nuikiartin aimiak:

—Katsumkamun wait anentramia nuwaitai, —timiayi. Tamati Jesús chicharak:

—Nekasam tame. Amesha nunismek turata, —timiayi.

Marta kai Maríjai pujamunam jeamuri

38Nunia Jesús jinta weak, chikich yaktanam jeamiayi. Tura nu yaktanmaya nuwa, Marta naartin Jesúsan: Jearun wayaata, tusa untsukmiayi. 39Marta kai Maríkia nu jeanmak pujau asa, Jesúsan ayaamrus ni chichamen antú pujurmiayi.10.39 Juan 11.140Antsu Martaka ni takatrin timiá nintimtau asa, Jesúsan jiis chicharak:

—Apurua, ¿wína kair takatan winák winák inaitursa juka nintimtsumek? Amesha yaiita tita, —timiayi.

41Tamaitiat Jesús ayaak:

—Maj, Marta, takatrum timiá untsuri aa nuke nintimtame. 42Turayatum kichik aa nuke yuumatame. Maríkia antú puja juka nekas pengker aa nuna turawai. Tura asamtai antukchati tusan pengké surimkashtatjai, —timiayi.

11

Yus tu seataram tusa nuikartamuri

(Mat 6.9-15; 7.7-11)

1Chikich kintati Jesús aints atsamunam Yusen seak pujumiayi. Tura sea umisamtai, ni nuiniatiri kichik Jesúsan chicharak:

—Apuru, imiakratin Juan ni nuiniatiri ainaun nuiniarmia nunismek Yus seat nuikiarturta, —timiayi.

2Tama Jesús chicharak:

—Yus seatasrum wakerakrumka tu seataram:

“ ‘Ii Apaachiri Yus, nayaimpinam pujame nu ii nekas Apaachirinme.

“ ‘Aints mash amin naarmin pachisar: Ameketme pengkeram turamiarti.

“ ‘Ame aints inartin kinta wári jeati.

“ ‘Ame wakeramuram nayaimpinmasha, tura nungkanmasha tuke ati.

3“ ‘Ju kintaka ii yutairi yuumaji nu sukartusta.

4“ ‘Tura chikich aints iin pasé awajtamsaru ainau tsangkurau akurningkia, ii tunaarisha nunismek tsangkukratkata. Tura tunaunum jearai tusam japkartuam ukukratkiip, antsu iwianchnumia uwemtikiartukta. Maaketai’. Tu Yuska seataram, —timiayi.

5-6Nunia ataksha ni nuiniatiri ainaun chicharak:

—Aints ni amikrin itiurkamnawaita tusar nintimrarmi. Atumsha amikrintin akurmeka, amikrum kashi japeng yajaya irastas taamtai, chikich amikrumi jeen weakrum, waiti kiramunam jearam chicharkuram: ‘Amikchi, aints arakia aneachmau wina jearun irastas tayi. Tura wainiatun yuwatniuri winaruka pengké atsau asamtai, pang kampatmachik tsangkatrukta’ tu seamaitiat, 7atumi amikri waiti kiramunam chichartamak: ‘Wina waittsuk asata. Jearka kiramuitai. Tura uchirsha wijai mash kanurar tepeenawai. ¿Tura asaramtai wisha nantakin amaschamin tepajai’ turamintash? Atsa. 8Antsu nekasan tajarme: Nuka atumi amikrintiat yuumamurmin suramsatas nantaachmataikia, atumka nekasrum yuumakrum seaj pujakrumningkia, yuumamurmin suramsatnuitrume. 9-10Aints warina seamina nunaka juwinawai, tura warina eainawa nunaka waininawai. Tura winajai tinaunka waitincha uratinawai. Tura asamtai wikia atumin tajarme: Yus tuke seataram. Turakrumningkia yuumamurmincha suramsatatrume. Tura Yuse wakeramurin nekaatasrum wakerakrumningkia, Yuska nunasha nekamtikramatatrume. Tura Yus pujamunam jeatasrum wakerakrumningkia, Yuska waitin uratramtinuitrume.

11“Uchirtin ainautirmesha nintimrataram: ¿Yaachia uchiri yaparak yurumkan seamaitiat, yurumkanka sutsuk kayan sua? ¿Tura yaachia uchiri namakan seamaitiat, namaknaka sutsuk napin sua? 12¿Tura yaachia uchiri nujintan seamaitiat titingkin sua? 13Atumka tunau ayatrumek, nekasrum atumi uchiri pengker aa nuke suarme. Atumka tuke turau asakrumin, atum Yus seakrumningkia, atumi Apaachiri nayaimpinam puja nuka nekas timiá pengker asa ¿ni Wakanin nekas pengker aa nunaka itiur suritramkating? —Jesús timiayi.11.13 Juan 14.13-14; 15.7, 16; 16.23-24; 1 Juan 3.21-22; 5.14-15

Jesúska iwianchi kakarmarijai iwianchnaka akupawai timiauri

(Mat 12.22-30; Marc 3.20-27)

14Nuna tusa ukuki, aints iwianch engkemtuam chichachu pujaun wainak, Jesús iwianchin jiiki akupkamiayi. Tura iwianch jiinkiamtai, chichatnasha paan chichakmiayi. Turamtai nuna wainkaru ainauka nintimrarmiayi. 15Antsu chikich aints ainau chichainak:

—Juka iwianchi apuri Beelzebú kakarmarijai iwianch ainaun jiiki akupuweawai, —tiarmiayi.11.15 Mat 9.34; 10.25

16Tinamtai chikich ainausha nekas Yus akupkamuashi tusar, Jesúsan nekapsartas Yuse kakarmarijai wainchatai takat turata tusar iniasarmiayi.11.16 Mat 12.38; 16.1; Marc 8.1117Tu iniinam Jesús tu nintiminaun nekau asa chicharak:

“Nintimrataram. Chikich nungkanmaya apu ainau kajernaikiar kanakar pujusar maaninamtaikia, nu nungkaka wári mesertinuitai. Tura chikich jeanam iruntrar kajernaikiar pujuinauka nu jeancha wári ukukiartinuitai. 18Tura Satanáscha nunisang ni inatirijai kajernaikiar maaninamtaikia ¿ni inatirisha itiurak tuke Satanásnasha umirkarting? Tura atumka wína pachitsaram: Nuka Beelzebú kakarmarijai iwianch ainaun jii weawai, turutu asakrumin nunaka tajarme. 19Antsu nu nekasainmatikia ¿atumi nuiniatiri ainau yana kakarmarijia iwianch ainaun jiikiar akupinawa? Tura nisha Satanása kakarmarijai turichuitji tinu asaramtai, atumka pe nuwaarme tusar nekamtikinawai. 20Antsu wikia Yuse kakarmarijai iwianch ainaun jiikin asamtai, atumsha paan nintimsaram: Yuska aints ainaun tu inawai tusaram nekaamnawaitrume.

21“Aints nekas kakaram aa nuka saapin takus ni jeen nakaj pujamtai, ni jeen waririn ukusmaunaka kasarkachartinuitai. 22Antsu nu aintska saapin takaku asa, ningki nintimias: Aints ainaun saapijai mash nepetkatatjai tau wainiat, nu aintsun nangkamasang kakaram aa nuka winák, niin nepetki saapirin juruki, nunia waririn yarurak jiinki, ni kasamkamurin chikich ainaun suawai.

23“Tura asamtai amikruchuka wína nemasruitai. Tura wína yaintsuk pujauka aints araka jingkiajin irumtsuk, antsu mengkakarti tusa, ajapua nunisang iwianchin yayaawai”, Jesús timiayi.11.23 Mat 12.30; Marc 9.40

Iwianch aintsnumia jiinkisha waketkitnuitai timiauri

(Mat 12.43-45)

24Nunia Jesús ataksha nuikiartak:

“Iwianch aintsnum engkema pujuu, nunia jiinkin asa, aints atsamunam wekaayat, nuni ayamsatatkama tujintak ataksha waketkitas aintsun eaknij wajatnuitai. Tura pengker pujusminun wainchaka nintimias: Aintsnum pujayatun wi jiinkimiaja nuni ataksha waketkitjai titinuitai. 25Tura ataksha waketki, nu aintsu nintin wainak angkan japimkamu shiiram iwiaramua nunis atun wainkatnuitai. 26Tura nuna wainak, ataksha chikich iwianchin siete (7) niin nangkamasang pasé ainaun juki mash nu aintsu nintin engkemawartinuitai. Tura iwianch ainau nu aintsu nintin engkemtuamka, nuwik pasé pujumia nuna nangkamasang pasé nintimias pujustinuitai. Tura asamtai iwianch atumi ninti engkemawai tusaram wainkataram”, Jesús timiayi.11.26 2 Pe 2.20

¿Nekas warastin warimpita? timiauri

27Aints iruntramunam Jesús chichaak wajai, nuwa kichik Jesúsan kakarman chicharak:

—Nukuram amin juretmarmia nuka mumuntstamka tsakatmarmaru asa nekas warastinuitai, —timiayi.

28Tamaitiat Jesús ayaak:

—Antsu Yuse chichamen antukar miatrusarang umirinauka nuna nangkamasarang timiá warasartinuitai tajame, —timiayi.

Pasé aints ainau wainchatai takat jiismi timiauri

(Mat 12.38-42; Marc 8.12)

29Aints ainau untsuri kautkaram, Jesús chicharak:

“Aints yamai pujuinauka pasé ainawai. Tura Yusen umirchau ainayat wainchati takatan wainkartas wakerinawai. Antsu yaanchuik Jonás turunamia nunisarang wainchati takatnaka wainkartinuitai.11.29 Mat 16.4; 12.39; Marc 8.1230Yus Jonásan chicharak: Nínivenmaya aints ainau uwemtikrarti tusa, akupkamia nunisnak yamai pujuinauncha uwemtikrartasan aintsutiatnak Yus akupkamuitjai.11.30 Jon 3.3-5; Mat 12.41

31-32“Jonás Nínive yaktanam Yuse chichamen etsermatai, nunia aints ainau ni tunaurin mash inaisarmiayi. Wi Jonásan nangkamasnak pujai waitinayat, junia aints ainau wi etsermaurun antinatsui. Antsu Yus tunau jiistin kinta jeamtai, Nínive yaktanmaya jakaru ainau nantakiar, yamai pujuinaun pachisar Yusen: Nu aints tunau ainawai tiartinuitai. Nuniasha yaanchuik Yus Salomónkan ni nekamtairin nukap susamu asamtai, chikich nungkanmaya apu nawantri arakia Salomónka chichamen antuktas tarimiayi. Wikia Salomónkan nangkamasnak ai waitinayat, junia nungkanmaya ainau wi etsermaunaka antinatsui. Antsu Yus tunau ainaun jiistin kinta jeamtai, nu nuwaka jakamunmaya nantaki, yamai pujuinaun pachis Yusen ujaak: Nu aints ainauka tunau ainawai titinuitai”, Jesús timiayi.

Paaniun pachis timiaurin

(Mat 5.15; 6.22-23)

33Nunia Jesús ataksha nuikiartak:

“¿Aints kantiin akaa chingnanam uuktinkai? Atsa, aints kichkisha nunaka turinatsui, antsu jeanam wayaawaru ainau paan wainmakarti tusar yakí kentsartinuitai.11.33 Mat 5.15-16; Marc 4.21; Luc 8.16; 1 Pe 2.12

34“Atumi jiingkia kantii kapaawa nunisketai. Atumi jii pengkeraitmatikia, paan wainmaktinuitrume. Antsu atumi jii paseetmatikia, teenam pujuinawa nunisketrume. 35Tura asaram aneartaram. Atumi nintijai paan nintimuwearme nuni tee achati tusaram wainkataram. 36Atumi nintijai tunau nintimtsuk antsu nekas paan nintimsaram pujakrumka, aints kashi kantiin takus wekaawa nunisketrume. Tura asakrumin aints ainau mash itiur pujarme tusar nunaka paan wainkartinuitai”, Jesús timiayi.

Jesús fariseo ainaun tura Moisésa chichame nuikiartin ainauncha chicharkamuri

(Mat 23.1-36; Marc 12.38-40; Luc 20.45-47)

37Chichas umisamtai, fariseo aints Jesúsan jearun yuwita tusa untsukmiayi. Turamtai Jesús jeanam waya, misanam yurumkan yuwatas keemsamiayi. 38Tura judío ainau nangkamiar: Yus pengker awajsatai tusar, tuke kijmiarar yuwatnuitji tu nintiminau wainiat, Jesúska kijmiatsuk pujamtai, fariseo nuna wainak: Maj ¿waruka aitkawa? tu nintimramiayi. 39Tu nintimmatai Jesús chicharak:

—Fariseo ainautirmeka, atumka pining tura puwat aya patatkeng nijarmawa tumawaitrume. Antsu atumi nintinkia tunau piaku asamtai, kasamtasha kasamuwearme. Tura pasé aa nuka mash turuwearme. 40Atumka nintinchawaitrume. ¿Yuska aintsu namangken ii wainji nuna najanachmakia? ¿Tura aintsu ninti ii waintsuji nunasha najanachmakia? 41Tura asamtai atumka pengker nintimsaram chikich ainau wait anentakrum ni yuumamuri susataram. Antsu: Uwejrun kijmiarnaka nekasan Yusen pengker awajsatatjapi tuuka nintimrashtinuitrume.

42“Maj, fariseo ainautiram aneartaram. Atumi ajarinia árak menta tutain, tura chikich áraksha ruda tutain, tura chikich yurumak pachimtai irunusha timiá tuupich wainiatrum diez (10) juukrum, kichik Yus susatasrum akanuwearme. Nuka tuke inaitsuk turataram. Antsu tunaarinchau pujutka, tura Yus aneetka pachiatsrume. Tura asaram nusha turataram tusan tajarme.

43“Maj, fariseo ainautiram aneartaram. Atumka miajuitjai tusaram, iruntai jeanmasha wayaaram, apu keemtainum timiá pengkernumsha keemsatasrum wakerarme. Tura jinta wekaakuram, aints ainausha mash: Wína jiirsar aujtusarat tusaram wakerarme.

44“Maj, atumka aneartaram tajarme. Atumka jakau iwiarsamu wainchatiya tumawaitrume. Tura asaram aints iwiarsamun paan wainchau asar nájainawai. Tura aints ainausha nunisarang atumi chichamen antinayat, itiur nintimrume tusarka nekainatsui”, Jesús timiayi.

45Tamati Moisésa chichame nuikiartin kichik nuna antuk chicharak:

—Nuikiartinu, ame tu chichaakmeka, iin pachikratsam: Atumka pasé ainiarme tusam tukartakum tame —timiayi.

46Tama Jesús ayaak:

—Atumsha Moisésa chichame nuikiartin asaram aneartaram tajarme. Atumka aints chikich ainaun: Nekas meram aa nuka entsaktaram tayatrum, kichik uwejmijaisha yaiit nakitawa nunisketrume. Tura asaram atumek nintimsaram chicham pengké umikchamin akupkaram atumsha umiachiatrum chikich ainau: Ju chichamka pachitsuk umiktaram tuwearme.

47“Atumi juuntri ainau Yuse chichamen etsernun maawarmia nuna iwiarsamuri shiiram ati tusaram iwiaruwearme. Tura asaram aneartaram. 48Atumi juuntri Yuse chichamen etsernun mau wainiatrumek, atumka nu iwiarsamu shiiram iwiarau asaram, atumi juuntri turuwarmia nuka pengkeraitai tarume.

49“Tura asakrumin Yus mash nekawa nuka atumin pachis ju chichamnaka aamtikramiayi. Yus chichaak: ‘Wína chichamrun etserin ainaun, wína chichamrun akatran: Tu etserkataram tusan aints ainaun akupkatnuitjai. Wi turamtai chikichnaka maawartinuitai. Tura chikichnaka papeekiar pasé awajsartinuitai’, timiayi. 50Tu aarmau asamtai nu nangkamtaik Yuse chichamen etserin ainaun maamurin, tura yamai kintatisha Yuse chichamen etserin ainaun maamurincha pachis, Yus yamai pujautirmin ininmastinuitrume. 51Nu nangkamtaik Abelan ni yachí maamiayi, tura chikich Yuse chichamen etserin ainauncha maawarmiayi, tura Zacaríasnasha Yuse jeen ayaamas tangku epetinam takakmak pujaun maawarmiayi. Nu aints ainau maamurin pachis yamai pujautirmin Yuska ininmastinuitrume tajarme.11.51 Gén 4.8

52“Moisésa chichame nuikiartin ainautirmincha: Aneartaram tajarme. Aints ni jeen epeni, aints ainau nuni wayaacharti tusa, surimiak yawirin jurukmiawa nunisketrume. Tura asaram atumka nayaimpinmaka wayaashtinuitrume. Tura aints ainau nayaimpinam wayaatnun nekaawartas wakerinauka nekaacharti tusaram suritarme”, Jesús timiayi.

53-54Jesús nuna tamati, Moisésa chichamen nuikiartin ainau, tura fariseo ainausha kakarman kajerkarmiayi. Tura suwirpiaku jiisar tsanumratai tusar: ¿Waring chichakaintai? tusar untsuri inintriarmiayi.

12

Pasé nintiminaun pachis etserkamuri

1Nunia aints untsuri warang kaunkaru asar, nawen mai najatnai wajaarmiayi. Turinamtai Jesús ni nuiniatiri ainaun chicharak:

“Fariseo ainau nangkamiar: Nekas chicham nuikiataji tinayat anangkartin ainawai. Ni chichamengka pang pachimtaiya nunisarang ainawai. Pang pachimtai tuupich ayat pangnum pachimram pangkan mangkamtikui. Tumamtai pang apu ayat nitkangka tantaayaintai.12.1 Mat 16.6; 8.152Aintsu chichamesha nunisarang ainawai. Yamai chicham uukar chichakmauncha ukunam paan nekaawartinuitai. Tura yamaikia aintsu turamurin nekaachminun waininayat, ukunam paan nekaawartinuitai.12.2 Mat 10.26; Marc 4.22; Luc 8.17

3“Tura asamtai kashi teeti chichawearme nunaka tsawai mash paan nekaawartinuitai. Tura atumi kanutirin pujusrum, yaitasrum chichawearme nunasha aints mash paan nekawarti tusar, aanum etseerartinuitai”, Jesús timiayi.

¿Yanak shamkartinuita? timiauri

(Mat 10.26-31)

4Nunia Jesús ataksha chicharak:

“Amikur ainautirmin atumin tajarme: Aints atumin mantamawartas wakerutminamtaisha shamkairap. Atumin mantaminayat, atumi wakaninka maachartinuitai. 5Tura yáki nekasrum shamkatnuitrume tusan ujaktajrume. Atum jakaram ji kajintrashtinnum chumpimiatin asaram aya Yusek shamkataram.

6“Atumka chingki cinco (5) ainia nusha jimiarchik jiru kuikiajai surukminuitrume. Tura wainiat Yuska nu chingkinka kichkisha pengké kajinmatsui. 7Tura atumin untsuri chingkin nangkamasang Yuska timiá anenmau asa, atumi intashi warutmak awa tusa nekapmarmawaitai. Tura asamtai atumin mantamawartas wakerutminamtaisha shamtsuk asataram”, Jesús timiayi.

Tunau pengké tsangkurashtinun pachis timiauri

(Mat 10.32-33; 12.32; 10.19-20)

8Nunia Jesús ataksha chichaak:

“Nunasha tajarme: Aints wína pachitas chikich aints antinamunam: Wikia Jesúsnawaitjai taunka wisha aintsutiatnak Yus akupkamu asan, Yuse awemamuri antinamunam: Nuka wína aintsruitai titinuitjai. 9Antsu aints wína pachitas chikich aints antinamunam: Wikia Jesúsnauchuitjai taunka wisha nunisnak Yuse awemamuri antinamunam: Nuka wína aintsruchuitai titinuitjai.12.9 2 Tim 2.12

10“Tura wikia aintsutiatnak Yus akupkamu asan, wína pachitsar pasé chichainaunaka tsangkuratnuitjai. Antsu Yuse Wakanin pachisar pasé chichainaunka pengké tsangkurashtinuitjai.12.10 Marc 3.29

11-12“Atumka wina aintsur asakrumin, atumin achirmakar iruntai jea ainamunmasha, tura tunau nekatinmasha, tura apu ainamunmasha juraminamtaikia, tura atumin ininminamtaisha, Yuse Wakani apu aiktinun atumin chichamtikramkatnuitrume. Tura asamtai ¿warintuk aimkataj? tura ¿warintuk chichaktaj? tuuka nintimrairap”, Jesús timiayi.12.11-12 Marc 13.9-11; Luc 21.12-15

Kuikiaka nintimsashtinuitai timiauri

13Jesús aints untsuri iruntramunam chichaak pujamtai, aints Jesúsan tari chicharak:

—Nuikiartinu, wína apar jakau asamtai, wína yatsur aparu kuikiarin akanak surusti tusam chichartusta, —timiayi.

14Tamati Jesús chicharak:

—Aints yachiijai kuikian suritnainamtai ¿yaachia ame susata tita tusasha inaitukma? —timiayi. 15Nunia aints ainaun mash nuiniartas chicharak:

—Aneartaram. Aints kuikiartin tura untsuri warirtin pujayat tukeka pujuschamnawaitai. Tura asamtai atumka kuikiartin wajastasan wakerajai tuuka nintimsairap, —timiayi.

16Nunia nuikiartutai chichaman nuikiartak:

“Aints kuikiartin arakan ni ajarinian nukap juukmiayi. 17Tura juuk nukap au asamtai: ¿Itiurkatjak? ¿Tura tuning ukustaj? tu nintimmiayi. 18Nunia nukap nintimias: ‘Yamaikia nekasan nintimrajai. Jea árak ukutai nekas tuupich asamtai, nunaka yumpungkan, nekas nampurman jeamkatjai. Tura nuna jeamkan yurumkan juukan, tura araknasha juukan, tura warinchurnasha juukan, nuni mash matsaran, 19nunia takakmatsuk pujusan, tura nukap yuwan, tura nukap umuran, tura nukap nakurusan untsuri musach pengké yuumatsuk pujustatjai’, tu nintimramiayi. 20Tu nintimmatai Yus chicharak: ‘Ameka nintinchawaitme. Ju kashiti jakatatme. ¿Turakmin warinchurmesha ame ukusmame nusha yanawa atata?’ timiayi. 21Tura asamtai aints kuikianak nintimtinak nukap ukuinayat, Yusnaka nintimtinachu asar, nu aintsua nunisarang ainawai”, Jesús timiayi.

Yus ni uchiri yuumamurin nekawai timiauri

(Mat 6.25-34)

22Nunia ni nuiniatiri ainaun Jesús ataksha chicharak:

“Nunasha tajarme: ¿Warí yuwanak pujustaj, tura warinak entsartaj? tusaram, nuke nintimsarmeka pujusairap. 23Yus tuke iwiaaku pujustaram tusa pujutan suramu asa, tura atumi namangken najanau asa, atumi yutairincha tura atumi entsatirincha suramsatatrume. 24Chingki ainau jiisrum: ¿Itiur pujuinawa? tusaram nintimrataram. Nuka araknaka arainatsui. Tura arakan juukar jeanmasha ukuinatsui. Tu pujuinau wainiat, Yus ni yuwatniurin suwawai. Yus atumin chingkin nangkamasang timiá anenmau asa ¿atumi yuumamurincha itiur suramsashting? 25Tura wikia untsuri kinta pujustaj takurmesha, kichik horaksha inangkakchamnawaitrume. 26Nu turunatatkamaram tujintayatrumsha ¿warukaya yuta pachisrumsha, tura entsati pachisrumsha nukap nintimsarmesha pujarme?

27“Yangkur ainau nangkamiar yangkurkar wajainau nintimrataram. Nuka takakminatsui. Tura uruchnasha kutaminatsui. Tura apu Salomón yaanchuik pujumia nuka entsatirin timiá pengker entsariat, yangkura nuniska pengkerka iwiarmamrachmiayi tusan tajarme. 28Nupaa ainausha yamaikikia shiiram ainayat, kashin tsawaar aints ainau charukar jiinum epeawartinun wainiat, Yuska timiá pengker iwiarmamtikin asa, atumnasha entsatincha nuna nangkamasang shiirman suramsatnuitrume. Tura asamtai ¿warukaya Yuska nekasrum nintimtsurme? 29-30Yusen nintimtichu ainau mash nungkanam pujuinauka tuke inaitsuk: ¿Warinak yuwataj tura warinak amurtaj? tusar tuke nintimsar pujuinawai. Antsu atumka tuuka nintimtsuk asataram. Atumi Apaachiringkia atumi yuumamurin pachis mash nekau asamtai, atumi yutairisha, tura atumi amutirisha pachisrum napchau nintimtsuk asataram. 31Antsu Yuse wakeramuri nekasrum nintimrataram. Turakrumningkia atumi yuumamurincha mash suramsatatrume”, Jesús timiayi.

Nayaimpinmaka yuumatsuk pujustinuitrume timiauri

(Mat 6.19-21)

32Nunia ataksha Jesús chichaak:

“Wína aintsur ainautirmeka shamtsuk asataram. Atumka jumchik arumin wainiat, atumi Apaachiri nekas: Wijai pujustaram tusa wakerutmarme. 33Tura asamtai atumnau aa nuka surukrum yuuminak pujuinau susataram. Turakrum nayaimpinmaka kasa ainauka wayachartin asaramtai, tura entsatiram mamurchatin asaramtai: Nekasan nayaimpinam jeatasan wakerajai, tu nintimsaram pujustaram. 34Atum warí wakerarme nuka tuke atumi nintijai nintimsaram pujustatrume”, timiayi.

Atumi Apuri tuke aneakrum pujustaram timiauri

35-36Nunia ataksha chicharak:

“Ju nuikiartamusha nintimrataram. Apu aints nuwenmaun jiistaj tusa weamtai, ni inatiri pengker umiu asa, jeanam pujus: Apur fiestanmaya taa waiiti uratrita tamati, waiitin wári uratiasan wakerajai, tu nintimias kantiin keemak nakaj pujawai. Atumka nu aintsu inatiriya nunisrumek atumi Apuri tatintri nakasrum pujustaram. 37Nu aintsu apuri waketki taa, ni inatirin kanutsuk iwiaj pujaun wainak waramtiksatnuitai. Nekasan tajarme: Nuka jea waya, ni wejmakrin aik yapajia, ni inatiri ainaun chicharak: Misanam pujustaram tusa, ni yutairin susatnuitai. 38Apu kashi japeng winak, turachkusha tsawaarai winak, ni inatiri iwiaj pujaun wainak nekas waramtiksatnuitai.12.38 Marc 13.34-36

39“Nusha nintimrataram: Jeenniuka kasa aints tatinun niyá eemak nekawaitkungka, kanutsuk iwiaj pujus anear: Kasartukai tusa, tura jearun wayaawai tusa nakastinuitai. 40Wi aints ayatun Yus akupkamu asan, wisha nunisnak aneachmau tatin asamtai, atumsha anearum pujustaram”, Jesús timiayi.12.40 Mat 24.43-44; 25.1-13; 1 Tes 5.2; 2 Pe 3.10

Aintsu inatiri jimiaran pachis etserkamu

(Mat 24.45-51)

41Tamati Pedro iniak:

—Apuru ¿ju nuikiartamu etserme nuka iin tukartakmek tam? Turachkumsha ¿aints ainau mash nekaawarat tusamek tam? —timiayi.

42Tu iniam Jesús aimiak:

“Ju nuikiartamusha nintimrataram. Atumka takatan wainua tumawaitrume. Aints arák irastas wetanak wajak: Wína jearun pujuinau yurumatin jeamtai, ¿yáki ni yuwatniurin susat tusa aintsun eawai? Nekas pengker umiaun tura paan nintimniun eak: Nu turati titinuitai. 43Nu aintsu inatiri ni takatrin miatrusang umik pujamtai, inamin taa nuna wainak inatirin waramtiksatnuitai. 44Nekasan tajarme: Ni inatiri miatrusang umiu asamtai, ni inakratin mash ninu aa nuna wainin ati tusa inaikiatnuitai. 45Antsu takatan wainin pasé aints asa: Apurka wárikia tachatatui, tu nintimias pujakka, chikich takau ainauncha, tura nuwa ainauncha pasé awajak, tura yutancha nukap yuj, tura amutincha nukap amuj nampea nampeaka ni apuri tatintri nakachmau asa, 46ni apuri aneachmau tari, inatirin nakachmaun wainak, chikich chichaman umichu ainaujai metek wait wajaktiniun susatnuitai.

47“Tura aintsu inatiri ni apuri wakeramurinka pengker nekayat umikchangka iwiaaku pujus nukap wait wajaktinuitai. 48Antsu chikich inatiri ni apuri timiaurincha antukchau asa, napchau takakmak pujaksha iwiaaku pujus jumchik wait wajaktinuitai. Yus aints ainaun nukap susau asa ataksha: ¿Nusha itiurkamame? tusa ukunam iniastinuitai. Tura ni uchiri ainaun ni nekamtairin nukap susau asa ataksha: ¿Nusha itiurkamame? tusa nunisang ukunam iniastinuitai”, Jesús timiayi.

Jesús aints ainaun akankatnuitjai timiauri

(Mat 10.34-36)

49Ataksha Jesús chichaak: “Aints ainau wína umirtukarti tusan wakerakun taawitjai. Tura asan yamaikia wína umirtukarat tusan wakerajai. 50Wikia nukap wait wajaktatjai. Tura nu wait wajaktinka wári jeat tusan wakerajai.12.50 Marc 10.3851Atum wína pachitsaram: Aints ainau mash pengker nintimtunisar maanitsuk pujusarat tusa taawitai ¿tu nintimturtsurmek? Antsu wikia tajarme: Ju nungkanam tau asamtai aints ainauka kanakartinuitai. 52Yamai nangkamas kichik jeanam cinco (5) aints pujuinau kanakartinuitai. Kampatam wína umirtukcharu ainauka chikich jimiaran wína umirtukaru ainaun kajeriartinuitai. Turachkusha wína jimiar umirtukcharu ainauka kampatam wína umirtukaru ainaun kajeriartinuitai. 53Tura asar aintska ni uchirin nakitrartinuitai. Tura uchisha ni aparincha nakitrartinuitai. Tura nuwasha nunisarang ni nawantrincha nakitrartinuitai. Tura nawantrisha ni nukurincha nakitrartinuitai. Tura chikich nuwasha ni najatin nakitrartinuitai. Tura najatisha ni tsatsarincha nakitrartinuitai”, Jesús timiayi.

Kinta tu tsawaartatui tusa timiauri

(Mat 16.1-4; Marc 8.11-13)

54Nunia aints ainaun chicharak:

—Junia aints ainautiram, tsaa akaamunmanini yumi kajintramtai, yumi jiturtatui tusaram nekarme. Takurmin atum tarume nunisang jitawai. 55Tura surnumia nasenmataikia, esat atatui tarume. Takurmin atum tarume nunisang esatrawai. 56Anangkartin ainautiram, nayaim jiisrum yumi jiturtincha nuwá eemkaram nekayatrumsha, ju kintati wi chichaman atumin ujaajrume juka pachisrum: ¿Warina takua tawa tusaram waruka nintimtsurme? —Jesús timiayi.

Kársernum engkeatnun pachis nuikiartamuri

(Mat 5.25-26)

57Nunia ataksha Jesús chicharak: “Tura atum nekas pengker pujustinun pachisrumsha ¿waruka atumek nekartsurme? 58Atumka tumaashitkurmeka, chikich aints atumin: Yamaik akirkata tusa tukumramak: Antsu akirchakminkia kársernum engketmawartatui tamatikia, apu pujamunam jeetamiartas, nijai tsaniasrum jinta weakrum, apu jeenkia jeetamtsaing, chicham iwiarataram. Nu turachkurmeka, apu achirmak suntar ainaun akupturmak: Ju aintska kársernum engkeataram titinuitai. 59Tura nekasan tajarme: Atumi tumaashri mash metek akiimiatsuk pujakrumka, nuniangka pengké jiinkishtinuitrume”, Jesús timiayi.12.59 Yus tunau jiistin kinta jeatsaing, atumi tunaaringkia inaisaram tsangkutrurta titaram, taku timiayi.

13

Atumi nintimauri yapajiachkurmeka wait wajaktinuitrume

1Nu kintati aints ainau Jesús ujaktai tusar tariarmiayi. Tura ujainak: Galilea nungkanmaya ainau waaka uchirin Yus susatai tusar mainak pujuinai, apu Pilato ni suntarin akupkam, nu aints ainaun maawar, nunia ni numpen waaka uchiri numpejai pachimrarmiayi. Nuna pachisar Jesúsan ujakarmiayi. 2Tu ujainam Jesús chicharak:

—¿Atumka itiur nintimrume? ¿Atum nintimsarmeka: Nu aints jakaaruka chikich Galileanmaya ainaun nuna nangkamasarang timiá tunaarintin asaramtai maawari tarumek? 3¡Atsa! Antsu atumi nintimauri yapajiachkurmeka, atumsha nunisrumek jakatnuitrume tusan tajarme. 4Tura yaanchuik Siloénam yakí wajatiri kaya najanamu “torre” tutai ningki yumpunak ayaaramtai ¿dieciocho (18) aints jakaarmia nuka Jerusalénnumia ainau nuna nangkamasarang timiá tunaarintin asar jakarmiayi tarumek? 5¡Atsa! Antsu atumi nintimauri yapajiachkurmeka, atumsha nunisrumek jakatnuitrume tusan tajarme, —Jesús timiayi.

Numi higuera tutain pachis nuikiartamuri

6Nunia Jesús ataksha nuikiartamun etserak:

—Aints ni ajarin numi higuera tutain araamiayi. Tura nukap musach arus: Nerekchayash tusa jiistas werimiayi. Tura wainiat nerekchamiayi. Ataksha jiimaitiat atsumiayi. Nunia ataksha jiimaitiat atsumiayi. 7Tura nunia ajan wainiun chicharak: ‘Antukta. Musachjai metek nereatsuash tusan jiistasan tarijai. Turayatun wainkachjai. Yamaikia ajakta. ¿Warukang nangkamnasha wajasat?’ timiayi. 8Tamati ajan wainin ni apurin chicharak: ‘Atsa apuru, ju musachkeka wajasti. Yamaikia nu numi nantujen aangtuan, tangku ijiincha matsatratjai. 9Turamka nerekchatpiash. Antsu tuke nereachmataikia, nuniangka ajaktatme’, timiayi.13.9 Jesús: Aints wína chichamrun umirtutsuk pujauka numi higuera neretsuk wajawa nunisketai, taku timiayi.

Ayamtai kintati Jesús nuwa punuapan tsuwarmauri

10Nunia chikich ayamtai kintati Jesús iruntai jeanam waya, aints ainaun nuiniak pujumiayi. 11Nunia aints ainau iruntramunam nuwasha pujumiayi. Nu nuwaka yaanchuik iwianch engkemtuamu asa, dieciocho (18) musach punus wekainuyayi. Tura asa nakuintancha pengké yuumatnuyayi. 12Tu pujamtai Jesús nu nuwan wainak untsuk:

—Umaaru, punusam wekaayatum yamaikia angkan wajasume, —timiayi. 13Nuna tusa uwejejai nuwan takasmiayi. Turam nuwasha nakuinia tupin wajasmiayi. Tura pengker wajas, Yus juuntaitai timiayi. 14Tura Jesús nu nuwanka ayamtai kintati tsuwaru asamtai, iruntai jea juuntri kajek aints ainaun chicharak:

—Seis kinta aa nu takakmastinuitai. Nu kintati tsuwaamartaj tusaram tatinuitrume. Antsu ayamtai kintati tsuwaamartaj tusarmeka tachamnawaitrume, —tusa Jesúsan antumtikiak timiayi.

15Tamati apu Jesús chicharak:

—Chicham umichu ainautiram, ayamtai kintati tsuwamarairap tayatrumsha ¿ayamtai kintati atumi waakarisha, tura atumi burrorisha yumin aartaj tusaram atiaram juwatsrumek? 16Ju nuwaka Abrahama weari ayat, iwianch engkemtuamu asa, dieciocho (18) musach tuke jingkiamua nunisang punus wekaju asamtai, ayamtai kintati pengker wajasti tusanka ¿warukanak aitkashtaja? —timiayi.

17Jesús nuna tamati, ni nemase ainau natsaararmiayi. Tura chikich aints ainau mash Jesúsa pengker turamurin wainkar warasarmiayi.

Mostaza jingkiaji pachis nuikiartamuri

(Mat 13.31-32; Marc 4.30-32)

18Nunia Jesús ataksha etserak:

—¿Atumsha itiur nintimrume? Yuse aintsri itiur yujainawa tusan, atumin ujaktinuitjarme. 19Anturtuktaram. Yuse aintsri ainau mostaza jingkiajiya nunisarang ainawai. Aints mostaza jingkiajin ni ajarin araam, nuka tsapai nunia tsakar, nunia nekas juun wajaayi. Tura kanaji timiá saram asaramtai, nanamtin ainau mostazan kanajin pasungminawai, —Jesús timiayi.

Pang pachimtai pachisar etserkamuri

(Mat 13.33)

20Nunia Jesús ataksha chikich nuikiartamun etserak:

—Yuse aintsri ainau itiur yujainawa tusan ujaktinuitjarme. 21Yuse aintsri ainau pang pachimtaiya nunisarang yujainawai. Pang pengker at tusa, nuwa pang pachimtaijai pangkan pachimui. Turam mash wapakrawai, —timiayi.13.21 Yuse aintsri ainausha mash nungka ainamunam tu yujartin ainawai, taku timiayi.

Waiti tuupchin pachis etserkamuri

(Mat 7.13-14, 21-23)

22Nunia Jesús Jerusalénnum jeataj tusa, yakat juunnasha tura tuupchincha nangkaatsuk kichik kichik yaktanam aints ainaun nuiniaki wemiayi. 23Tura weamtai, aints Jesúsan iniak:

—Apuru ¿Yusnum uwemratin ainia nu jumchikiashi? —timiayi. Tu iniam Jesús aimiak:

24—Nekasam tame. Yus pujamunam pujustasrum wakerakrumka, waiti tuupchinam wayaataj tusaram wakeruktaram. Antsu aints untsuri nuni wayaawartas wakerinayat, wayaawartatkamawar tujinkartinuitai tajarme. 25Jeentin waitin epeniamtai, atumsha aanum wajasrum, waiti awatkuram: ‘Apurua uratrita’, takurmincha, atumin airmak: ‘¿Tuniantskitrum? Wikia wainchawaitjarme’, turamtinuitrume.13.25 Mat 25.11-12

26“Turamatai atum chicharkuram: ‘Antsu iisha amijai iruntrar yurumak yuwakur, tura amuti amakur pujuyaji. ¿Tura waruka nekartsume? Ii yaktarin wekaasam, nuikiartutcha ame nuikiartinuyame’, titinuitrume. 27Atum takurmin jeentin atumin airmak: ‘Ataksha tajarme: ¿Atumsha tuniantskitrum? ¿Wikia wainchawaitjarme tajarme nuka waruka antatsrume? Tunau takau ainautiram mash winingkia winitsuk waketkitaram’, atumin turamtinuitrume.13.27 Sal 6.8

28“Tura jeentin turamu asamtai Abrahamsha, tura Isaacsha, tura Jacobsha, tura Yuse chichamen yaanchuik etserin ainausha mash Yus pujamunam pujuinau wainkaram, antsu atumka aanum japamu pujusrum nukap juutkuram naim esairam katertakrum kanaktinuitrume. 29Tura judíochu ainau tsaa taakmanumaninisha, tura tsaa pajeninisha, tura tsaa jeamunmaninisha tura atu pajeninisha, mash metek kaunkar Yus pujamunam yuwaartinuitai.13.29 Mat 8.11-12; 22.13; 25.30

30“Tura yamai mianchau ainausha ukunam Yusnum chikich ainaun nangkamasarang artinuitai. Tura: Wikia chikich ainaun nangkamasketjai tumamin ainau ukunam mianchau artinuitai”, Jesús timiayi.13.30 Mat 19.30; 20.16; Marc 10.31

Jerusalénnum pujuinaun aneak juutmiauri

(Mat 23.37-39)

31Nunia nu kintati fariseo ainau jumchik Jesúsan tariar chicharinak:

—Apu Herodes amin mantamatas wakerawai. Tura asamtai juniangka jiinkim yajá nungkanam weta, —tiarmiayi.

32Tu tinam Jesús chicharak:

—Yamaikia weriram nu pasé nintintin ujaakrum: Antukta, wikia yamaisha, tura kashincha jumchik kinta pujusan, iwianch ainaun jiikin akupkatatjai. Tura jau ainauncha tsuwartatjai. Tura wína kintar jeamtai inaisatatjai, tawai titaram. 33Turayat Yuse chichamen etserin ainaun chikich nungkanmaka maacharmiayi, antsu tuke Jerusalénnumak maawarmiayi. Winasha nunisarang Jerusalénnum mantuwartin asaramtai, jumchik kinta arusan nuni jeatatjai.

34“Jerusalénnumia ainautirmin tajarme: Atumka Yuse chichamen etserin main aiyarume. Tura Yus wína chichamur etserkataram tusa, akupturmaku wainiatrumek, kayajai tukuram mainuyarme. Atash ni uchirin nanapejai tektuktas untsuawa nunisnak: ¿Yusnum uwemrataram tusan warutmak untsuyajrum? Tura wainiatrum nakitrinuyarme. 35Antsu wi jakamtai atumka: Yus akupkamuka nekas pengkeraitai tutsuk pujakrumka, winaka pengké waitkashtinuitrume. Wi ukukmiaka, atumi yaktari itarak atinuitai. Tura asamtai aneartaram tajarme”, Jesús timiayi.

14

Jesús aints jaun tsuwarmauri

1-2Nunia chikich ayamtai kintati fariseo juuntri Jesúsan yuwita tusa untsuam, Jesús ni jeen wemiayi. Tura nuni jea, aintsu namangken imiurun wainkamiayi. Turamtai chikich fariseo irunu ¿itiurkanpi? tusar jiij pujuriarmiayi. 3Tuminamtai Jesús Moisésa chichamen nuikiartin ainauncha tura fariseo ainauncha iniak:

—¿Atumsha itiur nintimrume? ¿Ayamtai kintati aints tsuwarminkai? ¿Turachkusha tsuwarchamnaukai? —timiayi.

4Tamati aimtsuk pujuarmiayi. Tuminai Jesús jaun takas tsuwarmiayi. Nunia: Jeemin waketkita tusa akupkamiayi. 5Nunia fariseo ainaun Jesús chicharak:

—Atumi uchiri tura atumi waakarisha nungka taimunam ayaaramtai, ¿ayamtai kinta au wainiatrumek wári jiikchamnaukitrum? —timiayi.14.5 Mat 12.11

6Tu tamaitiat aimkartatkamawar pengké aimkacharmiayi.

Nuwenmanum untsukmau ainaun pachis etserkamuri

7Tura nu jeanam untsukmau ainau wikia miajuitjai tusar, keemtai nekas pengkernum keemsartas wakerinamtai, Jesús nuna wainak nu aints ainaun nuiniak:

8-9—Aints atumin nuwa nuwatmanum untsurmakaramtaikia, keemtai nekas pengkernumka keemsairap. Keemtai nekas pengkernum keemsakrumningkia, chikich aints atumin nangkatamsang juun taamtai, atumin untsurmakma nuka tarutmi chichartamak: ‘Ju aints juni keemsati tusam wajaktia’, turamatai atumka natsaarum wajakrum, nu keemtainkia ukukrum, chikich keemtai mianchau amanum keemsatnuitrume. 10Antsu nuna turunawai tusaram, aints atumin untsurmakaramtaikia, keemtai mianchau amanum keemsataram. Nuni keemsakrumningkia, atumin untsurmakma nuka tarutmi chichartamak: Amikru, au nekas pengker keemtainum keemsata turamtinuitrume. Turamu asamtai chikich untsukmau ainau nuna antukar: Juka nekas pengke aintsuitai turamiartinuitai. 11Tura asamtai aints ningki nintimias: Wikia miajuitjai taunka Yuska: Mianchawaitai tawai. Antsu aints: Mianchawaitjai tumamunka Yuska: Miajuitai tawai, —Jesús timiayi.14.11 Mat 23.12; Luc 18.14; 22.26

12Nunia niin untsukmaurin chicharak:

—Ameka aints ainau yuwitaram tusam untsuktasmeka, niisha winasha iiksang untsurkami tusamka, amikrumsha, nunia yachim ainausha, nunia chikich wearam ainausha, nunia amijai patasar kuikiartin irunusha: Wina jearun yuwita tusamka untsukaip. Ame nu aints miaju ainaun untsuamka, niisha amincha nunisarang yuwita tusar untsurminamtaikia, ni yutairingkia akiimiakmawa nunisang atinuitai. 13Antsu yuwitaram tusam, aints ainau untsuktasam wakerakmeka, kuikiartichu ainausha, nunia uweje mutchau ainausha, nunia wekaichau ainausha, nunia wainmichu ainausha yuwitaram tusam untsukta. 14Nu turakminka niisha akirmakchartinuitai. Antsu pengke aints ainau jakamunmaya nantakiartin kinta jeamtai, Yus aminka akirmaktinuitai. Turatin asamtai warastinuitme, —Jesús timiayi.

Yuta yuwamu fiesta pachisar nuikiartamu

(Mat 22.1-10)

15Tamati chikich aints nu misanam yuwak pujus Jesúsan chicharak:

—Yus pujamunam yutan yuwinauka nekasar warainawai, —timiayi.

16Tamati Jesús nuikiartutai chichaman etserak:

—Antukta. Aints fiestan najanatas nu kintati yuwitaram tusa, aintsun untsurin chichaman akuptukmiayi. 17Tura mash umisamtai, ni inatirin akupak: ‘Yamaikia winitaram. Yanchuk mash umismawaitai, tawai tita’, tusa untsukmau ainamunam akupkamiayi. 18Turamaitiat untsukmau ainau mash: ‘Wait aneasam tsangkutrurta, wikia winichmin nekapeajai’, tusar apu inatirin ujakarmiayi. Tura nu nangkamtaik untsukmauka chicharak: ‘Ajan yamai sumaku asan, jiitaj tusan wetatjai. Wait aneas tsangkutrurti tawai tita’, timiayi. 19Tura chikitcha chicharak: ‘Wikia waakan diez (10) sumarmaku asan ¿jimiarchik jimiarchik apatkan itiur wekaasaintak? tusan nekapsatasan weajai. Tura asan winichminuitjai. Wait aneas tsangkutrurti tawai tita’, timiayi. 20Tura chikitcha chicharak: ‘Wikia pengké yamai nuwan nuwatkau asan winichmin nekapeajai’, timiayi. 21Tu tinam apu inatiri waketki, ni apurin jea ni timiaunaka mash ujakmiayi. Tu ujaam, apu kajek ni inatirin ataksha chicharak: ‘Yamaikia yaktanam tungkajin jinta ainamunam, tura jinta tsererchinmasha wári weme, nuni kuikiartichu ainausha, tura uweje mutchau ainausha, tura wainmichu ainausha, tura wekaichau ainausha, mash juni ikiankata tusa akupkamiayi’. 22Tura akupkam, inatiri ayu tusa we, aints ainaun ikiankau asa, apurin weri chicharak: ‘Apuru, ame turutmiame nunaka miatrusnak umikjai. Tura chikich aints keemsamin angkantaitai’, timiayi. 23Tamati apu chicharak: ‘Ayu, yamai ataksha jiinkim, jinta tsererchinam weme, tura ajanam pujuinamunmasha weme, aints irunu wainkam nusha untsukam juni itata. Wína jear piakat tusan wakerajai, apu timiayi. Nunia ni inatiri ainaun ataksha chicharak: 24Wikia nekasan atumin tajarme: Aintsun eemkan untsukarmaja nuka wijaingkia kichkisha yuwachartinuitai’, timiayi, —Jesús timiayi.14.24 Yus aints ainaun wini winitaram tusa untsuamaitiat anturkarchatnun pachis nunaka timiayi.

Jesús ni aintsri ainau pujustintrin pachis etserkamuri

(Mat 10.37-38)

25Nunia aints untsuri Jesúsan nemariarmiayi. Tuminamtai pajas jiis, Jesús nu aints ainaun chicharak: 26“Aints ni aparincha, tura nukurincha, tura nuwarincha, tura uchirincha, tura yachiincha, tura umajincha wína nangkamasarang aneau asa, tura winasha nemartak wait wajatan nakitajai tauka wínaka nemartuschatnuitai. 27Tura aints wína nemartustas wakerayat, mantuwarai tusa shamak nemartutan nakitakka wínaka nemartuschatnuitai.14.27 Mat 16.24; Marc 8.34-35; Luc 9.23; Juan 12.24

28“Atum ainautiram, juun jea kayajai jeamkatasrum wakerakrumka, nuka nángkamtsuk ¿kuikian warutmak japawaintaj? ¿Kuikiar jeatpiash? tu nintimsaram jeamu wearme. 29Aints nuna nintimtsuk waurtus jean jeamkatas nangkamayat, antsu kuikiarin amuak, jean jeamtan umitsuk inaisamtaikia, aints ainau nuna wainkar wishikinak: 30‘Jiistaram. Ju aintska jean jeamkatas nangkamayat umiktatkama tujinkayi’, tiartinuitai. 31Chikitcha nintimrataram: Apu chikich nungkanmaya apurijai mesetan najanatas wakerak maanitan nangkamtsaing, ni suntari ainaun mash irumrar diez warang (10,000) amataikia, chikich apu veinte warang (20,000) suntarjai winawa nuna nepetkainjash tusa nintimui. 32Tura nepetkachmin nekapeak, wína nepetukai tusa, ni nemasen arák pujaunak: Maaniachmi tusa chichaman akupawai. 33Atum ainautirmesha nunisrumek, wína nemartustasrum wakerayatrum, atumnau aa nu mash inait nakitakrumka, winaka nemartuschatnuitrume”, Jesús timiayi.

Weea tumawaitrume tusa nuikiartamuri

(Mat 5.13; Marc 9.50)

34Nunia Jesús ataksha nuikiartamun etserak: “Weeka nekas pengkeraitai. Tura wee michumangka ¿itiur ataksha yapaktinuita? 35Wee michumangka, árak pengker tsapait tusar, nujaingkia nungkasha iwiarashtinuitai, tura numi pengker tsakarti tusar, nantujencha matsatrashtinuitai. Antsu waríksha itiurkachmin asamtai, aya japatnuitai. Aints ju chichamnaka antukar nintimrarti”, Jesús timiayi.14.35 Atumsha wína umirtutsuk pujakrumka, winaka nemartuschatnuitrume taku timiayi.

15

Uwija mengkakaun pachis nuikiartamuri

(Mat 18.10-14)

1Jesús chichaamtai, kuikian juu ainausha tura chikich tunaarintin ainausha mash antukmi tusar kautkarmiayi. 2Tura asaramtai fariseo ainausha, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha Jesúsan pachisar aujmatinak:

—Auka tuke tunaarintin ainaun pengker awajui. Tura tuke nijai iruntrar yuweenawai, —tunaiyarmiayi.15.2 Mat 9.10-11; Luc 5.29-30

3Tu aujmatinam Jesús nuna antuk nuikiartutai chichaman uwija wainiun pachis etserkamiayi. Tura etserak: 4“Atum ainautiram nintimrataram. Aints kichik pachak uwijartin kichik mengkatukam, noventa y nueve (99) uwija matsatunka ukuki, uwijarin mengkakaun eaktas werawapi. 5Tura we uwijarin wainak, yakajin wangkeas nukap waraawai. 6Tura ni jeen waketki, ni amikri ainaun, tura ni irutkamurincha ikiaanak untsuk: ‘Uwijar mengkakaun wainkajai. Tura asamtai wijai warastaram’, tawai. 7Tura Yuscha nunisang aints noventa y nueve (99) wina tunaaruka atsawai tinaun wainkangka miatruska waraatsui. Antsu kichik tunaarintin ni nintimaurin yapajia Yusen: tsangkutrurta tamatikia, Yuska nu aintsun wainak, kichik au wainiat, noventa y nueve nangkamasang warastinuitai tajarme”, Jesús timiayi.15.7 Juan 10.1-16; Heb 13.20

Kuik mengkakamun pachis nuikiartamuri

8Tura ataksha chicharak:

“Chikich nuikiartutai chichamnasha tajarme: Nuwa diez (10) kuikian takaku nunia kichik mengkakamtai, wainkataj tusa kantiin keemak, jean mash japimiak nu kuikianka eawai. 9Tura kuikiarin wainak ni amikri ainauncha untsuk, tura ni irutkamurincha untsuk: ‘Kuikian mengkakmaja nunaka wainkajai. Tura asamtai wijai warastaram’, tawai. 10Tura asamtai tajarme: Kichik tunaarintin ni nintimaurin yapajia Yusen tsangkutrurta tamatikia, Yuse awemamuri ainau nu aintsun wainkar, nuwa kuik mengkakaun wainak waraawa nunisarang warainawai”, Jesús timiayi.

Aints ni uchirin tsangkuramun pachis etserkamuri

11Nunia Jesús ataksha nuikiartutai chichaman etserak:

“Aints jimia uchirtin pujumiayi. 12Tura ekeri amia nu ni aparin chicharak: ‘Apaachia, ame jakaakmin kuikiar winar atata nu yamaik surusta’, timiayi. Tu seam ni apari: Ayu tusa, japen akantuk ninu aa nuna susamiayi. 13Tura jumchik kinta nangkamaramtai, nu natsaka ninu aa nuna mash suruk, kuikiarin chumpia chikich nungkanam yajá wemiayi. Tura chikich nungkanam we nuni jea, nangkami pujus ni wakeramurijai kuikiarin mash amukmiayi. 14Tura kuikiari mash amukamtai, nu nungkanmasha tsuka asamtai, nisha yuwatatkama yuumakmiayi. 15Tura asa: Takatan eaktaj tusa, aints kuchirtinnum jeamtai, nu aintska: Kuchir waitrukta tusa natsan akupkamiayi. 16Tura kuchin yurin pujuinamunam jea, yaparak kuchi yutairincha yuwatas wakerau wainiat suritinak pengké susacharmiayi. 17Tura suritinam wake mesek nintimias: ¿Wina aparu jeen ni inatirisha warutmak pujuina? ¿Tura yutairisha warutmak ampinu wea? Antsu wikia juni tsukajai wait wajajai. 18Tura wína aparun waketkin titatjai: ‘Apaachi, wikia Yusjai tura amijaisha tunau wajasjai. 19Tura asan yamaikia ami uchiram wajatnaka natsaamajai. Antsu ami inatiram takakmina nunisnak wisha takakmastajai titatjai, tu nintimramiayi’. 20Nunia ni apari jeen waketkimiayi.

“Turamtai ni apari uchirin winaun wainak wait anentramiayi. Tura ampuki weri uchirin minakas mejeasmiayi. 21Turam nu natsa aparin chicharak: ‘Apaachi, wikia Yusjai tura amijaisha tunau wajasjai. Tura asan yamaikia ami uchiram wajatnaka natsaamajai’, timiayi.

22“Tamaitiat apari ni inatirin chicharak: ‘Wári wejmak nekas shiiram aa nu antsrami tusaram itataram. Tura uwejnum wetaisha wemamtikiami tusaram itataram. Nunia sapatcha wemamtikiami tusaram itataram. 23Nunia waaka uchiri nekas apu aa nu maataram. Tura maaram wári inarataram. Turar iruntrar yuwar nunia nakurusmi. 24Juka wína uchir jakawa nunisang pujuyayi. Antsu yamaikia ataksha iwiaakun wainkajai. Juka mengkaturkamiayi timiaja nunaka yamaikia wainkajai’, timiayi. Tu tinamu asar fiestan najanawarmiayi.

25“Tura jeanam nakurinak pujuinai, nu aintsu uchiri eemkaurisha ajanam takakmak pujumiayi. Tura takatan umis taa, nangku umpuamuncha antuk, nunia arawir tuntuyamuncha antuk, tura yaaminauncha antuk: Jiitaj tusa tarimiayi. 26Tura tari anumak wajas, ni apari inatirin untsuk: ‘¿Waruka aitkinawa?’ tusa iniasmiayi. 27Tu iniam nusha chicharak: ‘Yachim tayi. Tura yachim jatsuk tau asamtai, aparam waaka uchiri nekas apu aa nu maataram turamji. Tamati fiesta najankur aitkaji’, timiayi. 28Tu ujaam uchiri kajek jea waaitnasha nakitmiayi. Turamtai aparisha ni uchirin weri chicharak: ‘Uchirua wayaata. Tura wayaam yachim jiista’, timiayi. 29Tamaitiat uchiri ayaak: ‘Apaachia anturtukta. ¿Wikia aminka miatrusnak umirkun ami inatirmea nunisnak tuke takakmakun warutam musachik pujaja? Nusha amesha nekarme. Turayatum ameka: Amikrumjai fiesta najanataram tusamka, chipu uchiri kichkisha suruweatsme. 30Antsu aminu uchirmeka ami kuikiarmin nuwa kungkatip ainaujai tura ni wakeramurijai mash amukusha ¿waruka waaka uchiri apu aa nusha maamsha aitkame?’ kajes timiayi. 31Tamaitiat apari chicharak: ‘Uchiru, ameka wijai tuke pujame. Tura winar aa nuka mash aminuitai. 32Yachimka jakawa nunisang pujuya nu yamaikia iwiaaku ataksha tayi. Nuka mengkaturkamiayi timiaja nunaka yamaikia wainkajai. Tura asamtai nekasar fiesta najankur warastinuitji’, uchirin timiayi”.

Jesús tusa nu nuikiartutai chichaman nuikiartimiayi.15.32 Aints ni tunaarin inais, Yusen tsangkutrurta tamatikia, Yuscha waraawai taku timiayi.

16

Jea wainiun pachis nuikiartamu

1Nunia Jesús ni nuiniatiri ainaun chikich nuikiartamun nuiniak:

“Aints kuikiartin ni inatirin: ‘Jear waitrukta’, tusa ukukmiau waininayat aints ainau kuikiartinun ujainak: ‘Jeemin wainuka kuikiarmin nangkami japui’, tiarmiayi. 2Tu tinam ni jeen wainuncha untsuk: ‘¿Amincha pachitmasar warina turaminawa? Yamaikia wina jear wainuka achatatme. Tura asamtai ¿wína kuikiarjai surukmausha itiurkamame? tusam nu aaram surusta’ timiayi. 3Tamati ningki nintimias: ‘Maj, apur takatrun jurutrau asamtai, ¿wisha itiurkatjak? Tura wína kakarmar atsau asamtai, nungka tautnasha takakmaschamnawaitjai. Tura aints ainaun kuik nangkamrum surustaram tusan seamkinij wajatnaka natsaamajai. 4Tura yamaikia nunaka turatatjai. Wina takatur atsau asamtai, aints ainau wína jearun pujuita turutiarti tusan, yamaikia nintimratjai’ timiayi. 5Tu nintimias ni apurin tumaashmiakaru ainaun mash kichik kichik winitaram tusa untsukmiayi. Tura eemak jearmia nuna chicharak: ‘¿Wína apur warutma tumashitme?’ timiayi. 6Tu iniam nisha aimiak: ‘Olivo macharin cien (100) tarrun tumashmiamjai’, timiayi. Tamati kuikian wainin chicharak: ‘Pai, ju papikia tumaashrum aarmawa juka jukim, wári keemsam chikich papinum: Cincuenta (50) tarrun tumashmiamjai tusam aatrurta’, timiayi. 7Nuna tusa ukuki, chikich aints taamtai: ‘¿Amesha warutam tumaashitme?’ tu iniam, nusha aimiak: ‘Trigon cien (100) sakan tumaashmiamjai’, tamati, nunasha chicharak: ‘Pai, ju papikia tumaashrum aarmawa juka jukim, chikich papinum: Ochenta (80) sakan nunak tumaashmiamjai tusam aatrurta’, timiayi. 8Nunia jean wainu apuri nuna nekaa chichaak: ‘Timiá anangkartinka timiá nintipiapi awita’, timiayi”.

Jesús nu nuikiartamun umis paan etserak:

“Yusen umirchau ainau Yuse uchiri ainau nangkamasarang nintip ainawai. 9Kuikian wakerinauka tuke tunau takau ainawai. Tura asamtai tajarme: Atumka chikich ainau atumi kuikiarijai yaingtaram. Turaram atumi kuikiari amukamtai Yus: Wína jearun tuke pujustaram tusa atumin juramkitnuitrume.

10“Aints jumchik takakiat nujai pengker aa nuna turakka, nukap tákaka nujai metek turatnuitai. Antsu aints jumchik tákaka nujai pengker aa nuna turachkungka, nukap tákaka nujaisha pengker aa nunaka turashtinuitai. 11Tura asamtai ju nungkanmaya kuikiartin ainau chikichan anangkinawa nunisrumek pujakrumka ¿nayaimpinam nekas pengker pujustin takatcha itiurak takakmastaram? 12Tura atum ikiamsamu tenapkesrum wainchakrumningkia ¿Yus atumin suramsatas wakera nunaka itiur suramsatrume?16.12 Mat 25.21-30; Luc 19.13-27

13“Apu jimiar metek nintimtsuk pujuinaunka aints kichkisha umirkartatkama tujintinawai. Antsu kichnaka nakitinak kichan aneeniartinuitai. Tura kichkin umirinak, kichnaka pachischartinuitai. Tura asamtai atumka warinchu ainau aneakrumka aya nuke aneetaram. Antsu Yus aneakrumka aya Yusek aneetaram. Antsu mai aneakrumka nuka yumtinuitai”, Jesús timiayi.16.13 Mat 6.24

14Tamati fariseo ainau nuna antukar, kuikian tuke aneenau asar, Jesúsan wishikrarmiayi. 15Tuminamtai Jesús chicharak:

“Atumka wína pengke aintsuitme turutiarat tusaram, aints ainau anangku wearme. Yuska atumi nintinka nekartamrume. Tura asa aints ainau nekasar wínaka: Miajuitme turutiarat tu nintiminaunka Yuska nakitawai”, Jesús timiayi.

Yaanchuik Yuse chichame etserkamun tura yamai etserkamuncha pachis timiauri

16Nunia Jesús ataksha etserak:

“Juan Yuse chichamen etsertsaing, aints ainau Moisésa chichamen antuku armiayi. Tura yaanchuik Yuse chichamen etserin ainau etseriarmia nunasha antuku armiayi. Tura Juan taa, Yus itiur pujawa tusa, yamaram chichaman etsertan nangkamamiayi. Tura nu chichamnasha yamaisha tuke etserjai. Tura asamtai aints ainau Yus pujamunam pachitsuk wayaatasar wakerinawai.16.16 Mat 11.12-13

17“Tura nayaimpisha tura nungkasha meseatsaing, Moisésa aarmauringkia pengké tuupchiksha yapaijniashtinuitai. Antsu mash aarmawa nunisang umiktinuitai”, Jesús timiayi.16.17 Mat 5.18

Nuwa japashtinun pachis etserkamu

(Mat 19.1-12; Marc 10.1-12)

18Nunia Jesús ataksha chichaak:

“Aints ni nuwarin ajapa ukuki kichan nuwatkungka, nekas tunau wajawai. Tura aints nuwan ajapamun nuwatkausha nunisang tunau wajawai”, timiayi.16.18 Mat 5.32; 1 Cor 7.10-11

Jimia aints jakamurin pachis etserkamu

19Tura Jesús ataksha chikich chichaman etserak:

“Aints kuikiartin wejmakan akikian entsar shiirman pujuyayi. Tura kintajai metek fiestan najanak nakuru pujuyayi. 20Tura chikich aints kuikiartichu Lázaro naartin kuchaprintin asa, kuikiartinu jee aarin ayaamas pujuyayi. 21Tura timiá yaparau asa, kuikiartin yuwamu misanmaya kakeekaun yuwatas wakerimiayi. Tuma pujaun yawaa ainau ni kuchaprin nukatrarmiayi. 22Tura kintari jeamtai, kuikiartichuka jakamiayi. Tura jakamtai, Yuse awemamuri tariar, ni wakani Abrahamjai tsanias pujusti tusar, Yusen umirkau jakaru matsamtainum jukiarmiayi. Kuikiartichu jakau ai, kuikiartincha ukunam jakamiayi. Tura jakamtai namangken iwiarsarmiayi.

23“Tura kuikiartinu wakaningkia tunau ainau wait wajainamunam jeamiayi. Tura nuni jea, nukap waitnas pujus pangkai jiimias, Abraham arák pujaun wainkamiayi, tura Lázaroncha nijai tsanias pujaun wainkamiayi. 24Tura wainak kakar untsuak: ‘Apaachiru Abraham, wait anentrurta. Turam juni Lázaro akupturkata. Wikia juni ji kajintrashtinnum waitnasan pujajai. Tura asamtai juni taruti, tura tsaranchikijai yumin chupir inairun jumchikia michatmamtikrutati’, timiayi. 25Tamaitiat Abraham ayaak: ‘Uchiru nintimrata. Ameka iwiaaku pujakum, yuumatsuk wait wajatsuk pujuyame. Antsu Lázaroka nukap wait wajaj pujuyayi, tura yamaikia juni ayamui. Tura ame atak iiksamek wait wajame. 26Tura mura waach juun wakachmin asamtai, junia atumin winitramiartatkamawar tujintraminawai, tura atumniasha juni winiartatkamawar tujintinawai’, Abraham timiayi.

27“Tamati kuikiartin ataksha chicharak: ‘Antsu Apaachiru Abrahama wait aneasam, Lázaroka aparu jeen akupturkata tusan tajame. 28Nuni wína yatsur cinco (5) pujuinawai. Niisha juni wait wajamunam winicharti tusan ujakat tusan tajame’, timiayi. 29Tamaitiat Abraham chicharak: ‘Moisésa aarmaurincha tura yaanchuik Yuse chichamen etserin aarmaurincha takakinawai. Nuna antukar umirkarti’, timiayi. 30Tamati kuikiartin Abrahaman ayaak: ‘Apaachir Abrahama nekasam tame. Antsu aints jakamunmaya nantaki, nuni we chichaman etsermataikia, ni tunaarin inaisar nintin yapajiawarchaintash’ timiayi. 31Tamaitiat Abraham ayaak: ‘Antsu Moisésa aarmaurincha tura yaanchuik Yuse chichame etserin ainau aarmaurincha antinachkungka, aints jakau nantaki weaun waininayat, niin nekasampita tichartin ainawai’ ”, tusa Jesús nu chichaman etserkamiayi.

17

Tunaanum jeai tusaram aneartaram timiauri

(Mat 18.6-7, 21-22; Marc 9.42)

1Jesús ni nuiniatiri ainaun chicharak:

“Chikichan tunaun takamtikin ainauka tuke irunui. Antsu tunaun takamtikin ainauka nukap wait wajakartin ainawai. 2Tura aints uchin tunau takamtikmatikia nuna turashti tusar, tunau takamtiknu kuntujen kaya juuntan jingkiatawar, juun kunanam ujungkaramtaikia, timiá pengker atinuitai. 3Nekasrum chikich ainaun tunaun takamtiksai tusaram wainkataram.

“Chikich aints Yusen umirkau atumin pasé awajtaminamtaikia atumka chicharkataram. Tura niisha tunaar tsangkutrurta turaminamtaikia, tsangkurataram. 4Kichik kintatik tunaun siete (7) túrumtikramayat ataksha: ‘Tunaar tsangkutrurta, ataksha turashtatjame’, tusa siete (7) tarutrami turammataikia, tuke tsangkurataram”, Jesús timiayi.

Yusen nekasampita tusar nintimtinauka tujintinatsui timiauri

5Tamati Jesúsa nuiniatiri ainau niin chicharinak:

—Apuru, iikia Yus nekasampita tusar nintimtaji. Tura nuna nangkamasrik nintimtustincha yaimkartukta, —tiarmiayi.

6Tu tinam ni Apuri chicharak:

—¿Mostaza jingkiaji timiá tuupchichukai? Turayat nuka tsapai, nekas chikich nupaa nangkamasang juun ayi. Atumsha mianchau ayatrumek, wina nintimtursaram: Nekasam tujinkachuitme turutkurminkia, wi: Turataram tinu asamtai, ju numi morera tutain chicharkuram: Junia kangkaptuk kuimiakam, ataksha juun entsa japen wajasta takurminkia nekas turunamnawaitai, —Jesús timiayi.

Yuse inatiri ainaun pachis etserkamuri

7Nunia Jesús ataksha chicharak:

“Atumi inatiri waaka ainaujai nungkan tsaiinak wekaa wekaaka, tura chikich inati waakan wainuka ni takatrin umisar jeanam taaramtai, ¿atumi inatiri chicharkuram: ‘Winita, tura keemsam yuwita’ timinkitrum? 8Atsa, antsu atumi inatiri chicharkuram: ‘Yurumak inarturata. Tura wajasam, wi yuwatniursha tura wi amurtincha surusminam umista. ¿Wiyá yuwamtai, ameka arum ukunam yuwamnum’, tichaintrumek? 9Atumi inatiri atumin miatrusarang umirtaminak yutan yurtamawaramtaisha atumka: Maaketai, pengker umikume pengké tatsurme. 10Tura Yus turamia nuka mash umisrum: ‘Nekasan Yusen pengker umirkajai’ atumsha tichamnawaitrume, antsu atumi Apuri turamin asamtai: ‘Iikia ni inatiri asar, iin turammiaji nuke umirkaji, tura asar mianchawaitji’ titinuitrume”, Jesús timiayi.

Jesús diez kuchaprintin ainaun tsuwarmauri

11Jesús Jerusalénnum wetas Galilea nungkanmaya jiinki, Samaria nungkanam nangkamakmiayi. 12Tura chikich yaktanam jeamtai, kuchaprintin diez (10) irunmia nuka arák wajasar, 13untsuminak:

—Nuikiartinua Jesúsa, wait anengkratkata, —tiarmiayi.

14Tu tinam Jesúscha niin wainak:

—Atum sacerdote pujamunam wetaram. Turakrumin ni jiirmasti, —timiayi.

Tamati ayu tusar, sacerdoten jiitasar wekamawar, jinta weenak pengker wajasarmiayi. 15Tura kichik kuchaprintin ni pengker wajasmaurin wainak kakar chichaak: Yus juuntaitai tusa, nunia ningki waketki ataksha Jesúsan tarimiayi. 16Nuka Samarianmaya aintsuyayi. Tura Jesúsan tari tikishmatar tsuntsumrua nungkan antitak wajas Jesúsan maaketai timiayi. 17Tumamtai Jesús chicharak:

—¿Pengker wajasaruka diezchaukai? ¿Chikich nueve (9) aintcha warukawarma? 18¿Ju chikich nungkanmaya aintska jukek Yus juuntaitai titas waketki taj? —timiayi.

19Tura nu aints tikishmarun chicharak:

—Wajakim weta. Wína nekasampita turutu asam pengker wajasume, —timiayi.

Jesús ni tatintrin pachis etserkamuri

(Mat 24.23-28, 36-41)

20Fariseo ainau Jesúsan iniinak:

—¿Yuska ju nungkanmaya ainaun inartin kinta warutik at? —tiarmiayi. Tu tinam Jesús aimiak:

—Yus aints ainaun inartin kintaka paanka nekaachminuitrume. 21Tura Yuska yamaisha tuke atumjai pujau asamtai, aints ainau nangkamiar: Yuska juni pujawai, tura anisha pujawai tichamnawaitai, —timiayi.

22Nunia ni nuiniatiri ainaun chicharak:

—Wikia aintsutiatnak Yus akupkamu asamtai, atumsha winasha pachitsaram, kichik kintaksha wainkatasar wakeraji titinuitrume. Turayatrum winaka waitkashtinuitrume. 23Chikich aintcha nangkamiar chichartaminak: Juni pujawai tura ani pujawai turaminau wainiatrumek nuni werirap. Tura nu aints ainausha nemarkairap. 24Wikia aintsutiatnak Yus akupkamu asan, wi tatin kintar jeamtai, peem newarat tsantak nayaim mash paan wajawa nunisnak wi winamurka nekas paan atinuitai.17.24 Mat 24.26-2725Tura nu kinta jeatsaing, wi ju nungkanam pujusan nukap wait wajaktatjai. Turamtai junia aints ainau winaka nakitrurartatui. 26Wi tatin kintar jeamtai, yaanchuik Noé pujamunam aints tunau puju armia nunisarang pujusartinuitai.17.26 Gén 6.5-827Nu aints ainau Yusen nintimtsuk yutancha yuj, tura umutnasha umuj puju armiayi. Tura nuwan nuwatnaikiarmiayi. Tura nawantrincha aintsun ninumkati tusar surin armiayi. Tuma pujuinai kintari jeamtai, Noé juun kanunam engkemamiayi. Turamtai nujang aneachmau aints ainaun mash amukmiayi.17.27 Gén 7.6-2428Tura yaanchuik aints Lot naartin pujus, nu yaktanmaya ainausha nunisarang Yusen nintimtsuk yutancha yu armiayi, tura umutnasha umin armiayi, tura waririncha sumin armiayi, tura surin armiayi, tura yurumkancha arau armiayi, tura jeancha jeamin armiayi. 29Tura Lot Sodoma yaktanmaya jiinkiamtai, Yus yakiya kayan jiya tumaun kapainaun azufrejai pachimramun akupak, nu aints ainaun mash amukmiayi. 30Tura asamtai aints ainau winasha nintimturtsuk pujuinamunam wi tatin kintarsha nunisang aneachmau atinuitai.17.30 Gén 18.20—19.25

31“Nu kinta jeamtai, aints jea jimia pata jeamkamunam yakí pujauka wári kuanak waririncha jutsuk tupikiaktinuitai. Tura aints ajanam takakmausha ni jeen waketsuk tupikiaktinuitai.17.31 Mat 24.17-18; Marc 13.15-1632Lota nuwari turunamuri nintimrataram.17.32 Gén 19.2633Aints ju nungkanam aa nunaka nintimias tuke iwiaaku pujustas wakerayat tuke mengkakatnuitai. Antsu aints wína umirtuku asa, niin mainamsha, jakayat ataksha nantaki tuke iwiaaku pujustinuitai.17.33 Mat 10.39; 16.25; Marc 8.35; Luc 9.24; 17.33; Juan 12.25

34“Nunasha tajarme: Nu kintati kashi jimia aints kichik peaknumak kanú tepeenauncha kichik jukitnuitai, antsu kichka juwaktinuitai. 35Tura nuwasha jimiar tsaniasar trigo jingkiajin nekenak pujuinauncha kichik jukitnuitai, antsu kichka juwaktinuitai. 36Tura aishmangsha jimiar ajanam tsaniasar takakminamtaisha kichik jukitnuitai, antsu kichka juwaktinuitai”, Jesús timiayi.

37Tamati nuna antukar:

—Apuru ¿nusha nekascha tuning turunatnuita? —tiarmiayi.

Tu tinam Jesús ayaak:

—Jakau tepamunam chiwiang kauninawai, —timiayi.17.37 Mat 24.28; Ap 19.17-18

18

Aints ainau tuke yawetsuk Yusen searti timiauri

1Aints ainau tuke yawetsuk Yusen searti tusa, Jesús ataksha nuikiartamun etserkamiayi. 2Tura nuikiartak:

—Chikich yaktanam apu chichaman iwiarin pujuyayi. Nuka Yusnaka shamchauyayi. Tura aints ainauncha pachichuyayi. 3Tura nu yaktanmasha nuwa waje pujuyayi. Niisha chichaman iwiarniun jiistas weri chicharak: ‘Wait aneasam, aints wína pasé awajtusu chicharkata’, tusa waketru pujuyayi. 4Nu nuwaka chichaman iwiarniun tuke waketru pujurmasha yaiitnasha nakitmiayi. Tura waje nukap waketramu asa, nuka nintimias: ‘Wisha Yusen shamachiatnak, aints ainauncha pachichutiatnak, 5nu nuwaka tuke wína waitkangka turutu asamtai, ataksha winamtai kajertukai tusan yaingtajai’ timiayi, —Jesús timiayi.

6Nu nuikiartamun etsertan umis, ii Apuri ataksha chichaak:

—¿Nu chichaman iwiarin pasé ayat tímia nuka antukurmek? 7Tura Yuse aintsri ainau tsawaisha, tura kashisha Yusen sea seamka, Yus nu chichaman iwiarniun nangkamasang pengker asa ¿ni aintsri ainaun anturtsuk inaisatniukai, tura yaitsuk inaisatniukai? 8Atsa, antsu wári yaingtinuitai tajarme. Tura wikia aintsutiatnak Yus akupkamu asan, ataksha ju nungkanam winaknaka ¿aints ainau wina nekasampita turutinaunka wainkatjash? —Jesús timiayi.

Jimia aints Yusen seamuri

9Tura aints ainau: Wikia pengkeraitjai tumamsar, antsu chikich aints pasé ainawai, tu nintiminaun wainak, Jesús chikich nuikiartamun nuikiartak:

10—Aints kuikian juu tura fariseo aintcha mai Yusen seartas Yus seatai juun jeanam wayaawarmiayi. 11Tura fariseo wajaki nuwá eemak Yusen seak: ‘Yusru, wikia tunau ainaujai metekchawaitjai. Kasamtancha pengké kasamchawaitjai. Tura nuwajaisha tsanirmichuitjai. Antsu aints kuikian juu waja auka wijaingkia metekchawaitai. Tura asan maaketai tajame. 12Tumingjai metek jimia kintan yutsuk ijiarmaan aminka seaweajme’, ningki nintimias tu seamiayi. 13Tu seam, aints kuikian juu arák wajas, natsaamak tsuntsuma pangkaisha jiimtsuk, wake mesek netsepen uwejejai awatkamaikiak: ‘Yusru, wikia tunau asamtai, wait anentrurta’, tu Yusen seamiayi. 14Tura wikia tajarme: Aints kuikian juu tu seam, Yus ni tunaarin tsangkuramu asa, pengker nintimias ni jeen waketkimiayi. Antsu fariseoka nangkami: Wikia pengkeraitjai tinu asamtai, Yuska niinka tsangkurachmiayi. Tura asamtai tajarme: Aints ningki nintimtumasang: Wikia miajuitjai taunka Yuska: Ameka mianchawaitme tawai. Tura nekas mianchawaitjai tumamunka Yuska: Ameka nekasam miajuitme tawai, —Jesús timiayi.18.14 Mat 6.5; 23.12; Luc 14.11

Uchi ainau wini winiarti timiauri

(Mat 19.13-15; Marc 10.13-16)

15Tura aints ainau: Jesús uchin takasat tusar itariarmiayi. Turinamtai Jesúsa nuiniatiri ainau nuna wainkar: Uchi itairap tusar surimiarmiayi. 16Tinamtai Jesús niin untsuak:

—Uchi wini winiarat tusaram tsangkatruktaram. Aints ju uchia nunisarang nekasampita turutin ainauka Yuse pujutirin jeartinuitai. Tura asaram suritrukairap. 17Nekasan tajarme: Aints Yuse pujutirin wayaawartas wakerinauka uchi nekasar itiurkachmin nintimtsuk pujuinau asar nuni wayaawartinuitai, —Jesús timiayi.18.17 Mat 18.3

Kuikiartin Jesúsjai chichasmauri

(Mat 19.16-30; Marc 10.17-31)

18Apu ainau iruntramunam kichik apu Jesúsan chicharak:

—Nuikiartinu, nekas pengkeraitme. Tura asakmin iniajme: ¿Pujut nangkankashtinun jukitasnasha warinak itiurkataj? nu ujatkata, —timiayi.

19Tama Jesús ayaak:

—¿Waruka winasha pengkeraitme turutme? Nekas pengker aa nuka kichkitai. Nuka Yusketai. 20Tura asamtai Yus wína chichamur umirtuktaram tímia nuka nekame. Nu aarmauka nuwaitai: ‘Tsanirmawairap, tura mangkartuwairap, tura kichnau aa nuka kasamkairap, tura aints kichkisha pachisrum tsanumrairap. Tura aparmesha, tura nukurmesha umirkataram’, tu aarmawaitai, —Jesús timiayi.18.20 Éx 20.12-16; Deut 5.16-20

21Tamati nu aintska chicharak:

—Ame tame nunaka uchiwach asanak tuke mash umikuitjai, —timiayi.

22Tama Jesús nuna antuk ayaak:

—Kichik chicham umikchau asam, nusha turata: Ami wariram aa nusha mash surukam, yuuminau susata. Nunia nemartusta. Turakum nekasam nayaimpinam yuumatsuk pujustinuitme, —Jesús timiayi.

23Tamati nuna antuk nekas kuikiartin asa, nukap wake mesekmiayi. 24Wake mesekamtai Jesús nuna wainak chichaak:

—Kuikiartin ni kuikiarin aneenau asar, Yus pujamunam wayaawartatkamawar nekasar tujintinawai. 25¿Kamiyusha akusha jiin wayaamnaukai? Atsa, nuka pengké yumtinuitai. Tura kuikiartin ainausha nunisarang Yus pujamunam wayaatnuka pengké yumtinuitai, —Jesús timiayi.

26Tamati aints nuna antukaru ainau chicharinak:

—Tu amataisha ¿yaachik nuniasha uwemramnawaita? —tiarmiayi.

27Tu tinam Jesús ayaak:

—Aints ningki nintimsangka pengké uwemrachminuitai. Antsu Yuska pengké tujinkachuitai, —timiayi.

28Tamati Pedro chicharak:

—Apuru, ii ainautikia iinu amia nuka mash ukukir, ame nemarsamiaji, —timiayi. 29Tamati Jesús ayaak:

—Nekasam tame. Antsu wikia atumin tajarme: Aints Yusen umirkatas ni jeencha, tura nuwarincha, tura yachiincha, tura umajincha, tura aparincha, tura nukurincha, tura uchirincha ukuakka, 30ju nungkanam pujus ni ukukmia nuna nangkamasang untsurin wainkatnuitai. Nuniangka jaka nantaki, tuke Yusnum iwiaaku pujustinuitai, —timiayi.

Ni jakatniurin pachis ataksha etserkamuri

(Mat 20.17-19; Marc 10.32-34)

31Jesús ni nuiniatirin doce (12) amia nuna akanak juki, nunia chicharak:

—Yamaikia Jerusalénnum weaji. Tura wi aintsutiatnak Yus akupkamu asamtai, yaanchuik Yuse chichamen etserin ainau wína pachitsar aatrurarmia nunisnak umiktatjai. 32Tura romano ainamunam wína surutkaramtai, wína wishikrinak nunia pasé chichartinak usukrurartatui. 33Tura katsumrukar nunia mantuwartatui. Tura mantuwaru wainiatnak, kampatam kinta jakan tepayatun, ataksha nantaktatjai, —timiayi.18.33 Mat 16.21; 17.23; 27.63; Marc 8.31; 9.31; Luc 9.22

34Paan etserkau waininayat, ni nuiniatiri ainau nu chichamnaka nekaawartatkamawar pengké nekaacharmiayi. Tura Jesúsa chichamen antinayat: Nekas nunaapi taku tawa tusar nintimracharmiayi.

Jesús Jericónmaya aintsun wainmamtikiamuri

(Mat 20.29-34; Marc 10.46-52)

35Jericó yaktanam jeatas jintá weak, Jesús wainmichun jinta yantarin pujaun wainkamiayi. Nu aintska aints nangkaaminau kuikiarin tuke seauyayi. 36Tura aints untsuri nangkaaminamtai, nuna antuk: Yaachita, tu inintrusmiayi. 37Tu iniam:

—Nazaretnumia Jesús nangkaamawai, —tiarmiayi. 38Tu tinam, nuna antuk untsumak:

—Jesúsa, Davidta weariya, wína wait anentrurta, —timiayi.

39Tu untsuam eemkar wearmia nuka jiyainak:

—Itatkata, —tiarmiayi. Tinamaitiat nuna nangkamasang kakar untsumak:

—Davidta weariya, wait anentrurta, —timiayi. 40Tu untsuam, Jesús nuni wajas:

—Au juni itataram, —tusa, akupkam wainmichun itaaramtai, Jesús iniak:

41—¿Itiurtukat tusamea wakerutame? —timiayi. Tu iniam wainmichu aimiak:

—Apuru, wainmachkun wainmaktasan wakerajai, —timiayi.

42Tamati Jesús chicharak:

—Paan jiimtia. Ame wína nekasampita turutu asam, pengker wajasume, —timiayi.

43Nu chichamuik paan wainmakmiayi. Tura asa Yus juuntapita tusa Jesúsan nemarsamiayi. Tura aints nuna wainkaruka mash: Yus juuntapita tiarmiayi.

19

Jesús Zaqueojai chichasmauri

1Nunia Jesús Jericó yaktanam waya wekakinij wajamiayi. 2Nuni kuikiartin Zaqueo naartin pujumiayi. Nuka aintsu kuikiari juu apuri ayayi. 3Zaqueoka Jesúsan wainkatas wakerayat sutarach asa, aints untsuri Jesúsan jiisartas kawengkaramtai, wainkatatkama pengké wainkachmiayi. 4Tura Jesús nu jintanam nangkamaktin asamtai, Zaqueo jiistaj tusa eemak ampuki we numinam wakamiayi.5Tura numinam keemas nakaj pujamtai, Jesús nuke nangkamak, pangkai jiis chicharak:

—Zaqueowa, wári tarata. Yamaikia jeemin kanurtasan winajai, —timiayi.

6Tamati Zaqueo wári tara pengker nintimias Jesúsan ni jeen jeemiayi. 7Turamtai aints ainau nuna wainkar:

—Maj, auka nekas tunau aintsu jeen wayaayi, —tusar aujmatiarmiayi. 8Tura jea waya pujamtai, Zaqueo wajaki Jesúsan chicharak:

—Apuru anturtukta. Kuikian tákakja nuna japen akankan kuikiartichu ainaun susatjai. Tura aints ainaun anangkan, kuikiarin kichik kasamkamun ataksha cuatron awangtukiartajai, —timiayi.

9Tamati Jesús chicharak:

—Ayu, turata. Ju jeanam pujuinautiram yamaikia uwemrau asaram, yaanchuiksha nangkamrum Abrahama wearinji tinuyarme. Antsu yamaikia nekasrum Abrahama weari wajasurme. 10Wisha aintsutiatnak Yus akupkamu asan, mengkakaru ainaun eakan, Yusnum uwemtikrataj tusan taawitjai, —Jesús timiayi.19.10 Mat 18.10-11

Kuikian pachis nuikiartamu

(Mat 25.14-30)

11Jesús Jerusalénnum jeatak wajasu asamtai, aints ainau ni etsermaurin antukaru ainau nintiminak: Ni Jerusalénnum jea, wári aints ainaun inatan nangkamatatui, tu nintimrarai tusa, chikich nuikiartamun etserkamiayi. 12Tura nuikiartak:

—Aints chikich ainaun nangkamasang juun asa, apu naamkatas chikich nungkanam wemiayi. 13Tura nu nungkanam weatsaing, ni inatirin diez (10) amia nuna untsuk, kuik jimia pachak kinta takakmasmaun akiimiakminun kichik kichik susa chicharak: ‘Kuikiar yujarti tusaram, ju kuikiajai takakmajataram. Tura wi taamtai wangturkimnuram’ tusa ukuki, chikich nungkanam wemiayi. 14Turamtai ni nungkarinia ainau nu aintsun nakitinau asar, chikich nungkanmaya apun ujakarti tusar: Nu aintska ii apuri ati tutaka nakitaji titaram, tusar aints ainaun akupkarmiayi.

15“Tinamaitiat nu aints apu naamkau asa, ataksha ni nungkarin tamiayi. Tura taa ni inatiri ainaun: ¿Kuikian warutmak kiaungkara? tusa nekaatas untsukmiayi. 16Apu untsukam, ni inatiri kichik taa chicharak: ‘Ami kuikiarmijai takakmasu asan, mash irumram jimia warang kinta takakmasmau akiimiakminun kiauntukjame, nu jukita’, timiayi. 17Tamati apu chicharak: ‘Ayu, maaketai. Nekasam pengker takakmasume. Wikia jumchik susamiajme nujai wi timiaja nunismek pengker takakmasu asakmin, diez (10) yakat ainia nu wainin ata tusan inaikiatjame’, timiayi.19.17 Luc 16.10

18“Nuna tusa ukukiamtai, kitcha tari chicharak: ‘Apuru, ame kuik surusmiame nujai takakmau asan, mash irumram kichik warang kinta takakmasmau akiimiakminun kiauntukjame’, timiayi. 19Tamati nu aintsnasha apu chicharak: ‘Ame cinco (5) yakat ainia nu wainin ata tusan inaikiatjame’, timiayi.

20-21“Nuna tusa ukukiamtai, chikitcha tari chicharak: ‘Apuru, ameka nekasam kakaram takamtikin asam, tura kuik ukuschayatum achiu asam, tura árak araachiatum juutrukta tinu asakmin, wisha nunaka nekau asan amin shamakun, ami kuikiarmin panuijai ijaan ukusmiajai. Pai, kuikiarmeka’, timiayi. 22Tamati apu chicharak: ‘Maj, ameka nakitme. Ame turutme nunisketjai. Wi kakarman takamtikin asan, tura kuikian ukuschayatun achiu asan, tura arakan araachiatnak: Juutrukta taja nuka nekayatmesha 23¿warukaya kuik irumtainum kuikiarka ukutruschamiame? Turakminka chikich aints ainau wina kuikiarjai takakminamtai, wi ataksha tana, kuikian susamiajme nuna nangkamasnak nukap jukimnawaitjai’, timiayi. 24Nunia aints nuni wajainaun chicharak: ‘Kuikian takaka nu jurukrum, chikich aints jimia warang kinta takakmasmau akiimiakminun kiaunkamia nu susataram’, timiayi. 25Tamati nu aints ainau apurin chicharinak: ‘Apuru ¿ju aints yanchuk timiá untsuri takakusha warukarik ataksha susatji?’ tiarmiayi. 26Tu tinam apu aimiak: ‘Aints nukap takakmasuka nukap takakui. Tura nukap takakmasu asamtai, nuna nangkamasrik susatnuitji. Antsu tákakchauka takatan pengké nakitau asamtai, jumchik tákaka nuka juruktinuitai.19.26 Mat 13.12; Marc 4.25; Luc 8.1827Tura wína nemasur ainau: Apu wajaschati tusar nakitruru asaramtai, yaruakrum mash juni itataram. Tura itaram wisha jiiaing maataram’, apu timiayi”, Jesús tusa ni tatintrin pachis nu nuikiartamun etserkamiayi.

Jesús Jerusalénnum wemauri

(Mat 21.1-11; Marc 11.1-11; Juan 12.12-19)

28Nuna tusa umis, Jesús nunia jiinki Jerusalénnum wemiayi. 29Tura wea weaka Betfagé yaktanmasha, tura Betania yaktanmasha arakchichu mura Olivo tutainum jeatak wajasar Jesús ni nuiniatirin jimiaran akupak:

30—Atunini yaktachinam arakchichu aa nuni werum, tura nuni jearam burro entsakrachau jingkiamu wainkatatrume. Tura nu wainkaram atiaram juni itataram. 31Tura ¿waruka aitkarme? turaminamtaisha, ‘Apu yumau asamtai juwaji’ titaram, —timiayi.

32Tamati ni nuiniatiri ayu tusar wear, Jesús tímia nunisarang wainkarmiayi. 33Tura burron wainkar atinamtai, burrortin chicharinak:

—¿Waruka burrosha atiarme? —tiarmiayi.

34Tu tinam aiminak:

—Apu yumau asamtai juwaji, —tiarmiayi.

35Tura burron jukiar Jesúsnum itaar, ni wejmakrin aimiakar, burronam awantsar Jesúsan kentsarmiayi. 36Turinamtai Jesús burronam keemas weamtai, jinta wetinnum aints ainau: Ii Apurinme tiartas ni wejmakrin aimiakar nungkanam aitkarmiayi. 37Tura ni nemarin ainau untsuri Jesúsjai tsaniasar Olivo Muranmaya wangkenmanum arakchichu wekaasar, Jesús aints ainau wainchatai takatan mash turaun wainkaru asar, nuna nintimsar warainak kakarar untsumkarmiayi. 38Tura:

—Yus akupkamu winá nuka nekas ii Apurintai. Tura Yus nayaimpinam puja nuka nekas juuntapita, —tiarmiayi.

39Tinamtai fariseo untsurinchau nu aintsnumak pachinkar wajarmia nuka Jesúsan chicharinak:

—Nuikiartinu, amin nemartamina nuka itatkataram tusam chicharkata, —tiarmiayi.

40Tinamaitiat Jesús ayaak:

—Ju aints ainau itatkaramtaikia, kaya ainausha untsumkartatui, —timiayi.

41Tura Jerusalénnum jeatak wajas, nu yaktan ukunam suntar ainau amukartin asaramtai, Jesús nuna nekau asa juutmiayi. 42Tura chichaak: —Jerusalénnum pujuinautiram, atumi kintari jeatsaing, angkan pujustiniun sukartin nekaataram tusan wakerin ayajai. Turayat yamaikikia uukmawa nunisang asamtai, nekaatatkamaram tujintarme. 43Kinta nekas shamai atumin jeartamtinuitrume. Nu kinta jeamtai, atumi nemase ainau kaunkar, atumi yaktarin tentakar, mesetan najanawartas nungkajai wenurartinuitai. 44Yuska atumin uwemtikramratas iraawa nunisang tarutramin wainiatrum, atumka nintinchau asakrumin, atumi uchirincha maawar, tura atumnasha mantamawar, yakat kayajai jeamkamu waininayat mash yumpungkartinuitai, —Jesús timiayi.

Yuse jeengka kasa jeenchuitai timiauri

(Mat 21.12-17; Marc 11.15-19; Juan 2.13-22)

45Nunia Jesús Yus seatai juun jeanam waya, tangku ainaun Yusen susartas surinaun wainak, aanum jiiki akupkamiayi. 46Tura chicharak:

—Yuse chichame yaanchuik tu aarmawaitai. Yus chichaak: ‘Wína jearka Yus seatai jeaitai’, tu aarmau wainiatrum, atumka kasa aints juni kuikian kasamkarti tusaram tsangkatkarume, —timiayi.

47Nunia Jesús Yus seatai jeanam waya, aints ainaun kintajai metek Yuse chichamen nuiniarmiayi. Turamtai sacerdote juuntri ainausha, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha, tura judío juuntri ainausha mash iruntrar: “¿Itiurak Jesús maawaintai?” tu nintimrarmiayi. 48Tu nintiminayat, aints mash Jesúsa chichamen pengker nintimsar anturinau asaramtai, maawartatkamawar arantukarmiayi.19.48 Mat 26.55

20

¿Yáki Jesúsan ni kakarmarin susaya?

(Mat 21.23-27; Marc 11.27-33)

1Chikich kintati Jesús Yus seatai jeanam waya, aints ainaun Yusnum uwemratin chichaman nuiniak pujamtai, sacerdote juuntri ainau, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha, tura judío juuntri ainausha Jesúsan tariar, 2chicharinak:

—¿Ame aitkame jusha yana chichamejia aitkame? ¿Tura yaachia aitkata tusasha amincha akuptamkama? Iikia nu nekaatasar wakeraji. Nu ujakratkata, —tiarmiayi.

3Tu tinam Jesús aimiak:

—Wisha atumnasha kichik chichaman iniastasan wakerajrume. Nu airkataram. 4Watska. ¿Yáki Juankun aints imaita tusasha akupkaya? ¿Yuseash akupkaya. Turachkusha aintsuash akupkaya? —timiayi.

5Tu iniam mai nuwamtak chicharnainak:

—¿Iikia warintajik? Yusek akupkamuitai takurningkia, ¿waruka niin nekasampita tichamiarume? iincha turami tusar tichamnawaitji. 6Antsu aints akupkamuitai takurningkia, aints mash: Juan Yus akupkamuitai tinau asar, iin kayajai tukurmiar mantamawarai tusar shamaji, —tunaiyarmiayi. 7Tura Jesúsan aiinak:

—¿Juan aints ainaun imaita tusasha yáki akupkaya? tusarsha iikia nekatsji, —tiarmiayi. 8Tu tinam Jesús chicharak:

—Ayu, tu tau asakrumin, yáki wina akuptukia tusancha, wisha nunisnak atumnasha ujakchatatjarme, —timiayi.

Tunau takau ainaun pachis nuikiartamuri

(Mat 21.33-44; Marc 12.1-11)

9Nunia Jesús aints ainaun chikich nuikiartamun nuiniak:

—Aints ni ajarin uva naekrin araamiayi. Tura araa umis, aints ainau takartusarti tusa ukukmiayi. Tura tatsuk arák puja pujakka, 10juuktin kinta jeamtai, ni inatirin akatar akuptak: ‘Yamaikia weme, ajarun takau ainau ujaakum: Ajartin chichaman akupturmak: Uva yumiri winar aa nunaka akupturkarti tawai tita’, timiayi. Tura akuptukmaitiat ajan takau ainau ajartinu inatirin katsumkar, uva yumirinka sutsuk akupkarmiayi. 11Turawaramtai ajartin ataksha chikich inatirin akuptukmaitiat, nu aintsnasha nunisarang katsekar, nunia katsumkar uva yumirinka sutsuk akupkarmiayi. 12Nuna turuwaramtai, ajartin ataksha chikich inatirincha akuptukmaitiat, nunasha nunisarang charu charu najanawar ajanmaya jiikiarmiayi.

13“Turinamtai nuniangka ajartin nintimias: ‘¿Yamaisha itiurkainjak? Yamaikia wína uchirun aneetirun akuptuktajai. Niin wainkar nekasar anturkachartimpiash’, timiayi. 14Tura apari akupkamu waininayat, ajan takau ainau ajartinu uchirin wainkar chicharnainak: ‘Ni apari jakamtai, ju ajaka uchirinu atinuitai. Watska, maatai. Ju maarkia, nuniangka ju ajaka iinu achaintak’, tunaiyarmiayi. 15Tura ajartinu uchirin achikiar, ajanmayan jiikiar maawarmiayi”, Jesús timiayi.

Nunia nu nuikiartamun antukaru ainaun iniak:

—¿Atumsha itiur nintimrume? ¿Ajartin taa nu takau ainaun itiurkatnuita? 16Niisha taa, nu pasé takau ainaun maatnuitai. Nunia chikich aints ainaun eak: ‘Ajarun takakmasarti’ tusa susatnuitai, —Jesús timiayi.

Tamati nuna antukaru ainau chicharinak:

—Atsa, pengké turachminuitai, —tiarmiayi.

17Tu tinam Jesús nuna antuk nu aints ainaun pangkai jiis ayaak:

—¿Tura Yuse chichame etserin ainau aararmia nuna warina takua tawa tusarmeka nintimtsurmek? Nu aarmauka nuwaitai: ‘Jeamin ainau kaya jean jeamkar, chikich kayan wainkar chichainak: Ju kayaka paseetai tusar japawarmiayi. Japinau wainiat Yuska: Nu kayaka timiá pengkeraitai timiayi’. 18Tu aarmau asamtai, aints ainau nu kaya nekas pengker aa nunaka tukumkar kupinartinuitai. Tura nu kaya aintsnum ayaarkungka, nu aintsun tsairtinuitai, —Jesús timiayi.

19Tama sacerdote juuntri ainau, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha nu nuikiartamun antukar: Iin pachitmas turamji tusar Jesúsan kajerinak: Yamaik achiktai tu nintimtinayat, aints ainaun shaminau asar achikcharmiayi.

¿Juun apu akikchatnukai? timiauri

(Mat 22.15-22; Marc 12.13-17)

20Tura Jesús romano apurin suruktai tu nintiminak, chichaman najatawar, Jesús tsanurtai tusar, aints ainaun eakar: Nuka iikia pengke aintsuitji tinayat, Jesús iniam, niisha warintintak tusar, ni chichamen anturkar, nuna jukiarat tusar akupkarmiayi. 21Tura akupkamu asar, Jesúsan jeariar chicharinak:

—Nuikiartinu, ameka nekas chicham chichaame. Iikia nuka nekaji, tura aints ainau wína pengker nintimtursarat tuuka nintimtsuk pujame, tura nekasam Yuse jinti tu awai tusam, tupin nuikiartame. 22Tura asakmin ¿itiur nintime? tusar nekaatasar wakeraji. Juun apu César ni aintsrin akupak: Kuik irumrataram tamati ¿ii kuikiarin akiimiaktin pengkerkai? ¿Antsu akiimiatsuk pujustinka pengkerkai? Nu nekaatasar wakeraji, —tiarmiayi.

23Tu iniinam Jesús ni pasé nintimaurin nekaru asa chicharak:

—¿Waruka anangkruaram winasha nekaprustasrumsha wakerutarme? 24Watska, kuik inaktursataram, —timiayi. Tura inaktusam Jesús chicharak:

—¿Jusha yana yapiya nakumkamuita? ¿Tura yana naariya aarmawita? —timiayi.

Tu iniam ainak:

—Apu Césarnawaitai, —tiarmiayi.

25Tinamtai Jesús chicharak:

—Tu tinu asaram, juun apu Césarnau aa nuka ni susataram. Tura Yusnau aa nuka Yus susataram, —timiayi.20.25 Rom 13.6-7

26Aints mash antinamunam nuna tamati, nu chichaman antukaru ainau ni chichamejai achikiartatkamawar tujinkarmiayi. Antsu nintimrar chichatsuk wajasarmiayi.

¿Aints jakau nantaktinuashi? timiauri

(Mat 22.23-33; Marc 12.18-27)

27Nunia saduceo ainau: Aints jakauka jakamunmaya nantakchatnuitai tinu asar, chichaman nekaawartas tariarmiayi. Tura Jesús warintintak tusar chicharinak:

28—Nuikiartinu, Moisés chichaman aarmia nu chichamka nuwaitai: ‘Aints uchin yajutmatsuk jakamtaikia, ni yachí uchin yajutmartas ni wajerin nuwatkatnuitai. Tura uchin yajutmarka, nuka ni yachí jakau uchiriya nunisang atinuitai’, tu aarmawaitai. 29Ayu, juni iijai iruntrar siete (7) yachintin pujuarmiayi. Tura eemkauri nuwan nuwatak, uchin yajutmatsuk jakamtai, 30jakau yachí wajerin nuwatkayat, nusha nunisang uchin yajutmatsuk jakamiayi. 31Tura nusha nunisang jakamtai, chikich yachiisha wajerin nuwatak, tura chikitcha chikitcha siete (7) yachintin nu nuwan nuwatinayat, mash uchin yajutmatsuk kajingkiarmiayi. 32Nunia nuwasha ukunam jakamiayi. 33Tura nu siete (7) yachintin mash nu nuwan nuwatkaru asar ¿jakamunmaya nantakiar nu nuwaka yana nuwariya atinuita? —tu iniasarmiayi.20.33 Hech 23.8

34Tu iniinam Jesús ayaak:

—Ju nungkanam pujuinauka nuwatnaikiatin ainawai. 35Tura Yusen umirin ainau jakaar ju nungkanka ukukiar, nuniangka jakamunmaya nantakiar, ataksha jakachartin ainawai. Antsu Yusnum tuke pujuinau asar, nuwanka nuwatkachartinuitai. Nunia nuwasha aintsun ninumkachartinuitai. 36Antsu Yuse awemamuriya nunisarang nuwartichu artinuitai. Tura jakamunmaya nantakiaru asar, Yuse uchiri artinuitai. 37Tura jakaru ainaun pachis Moiséscha tu awai tusa, iin nekamtikramamiaji. Tura aints atsamunam numi jangkirtin kapaayat kajintsuk wajamtai, Apu Yus Moisésan chicharak: ‘Abrahama Yusrinka wiitjai. Tura Isaaca Yusrinka wiitjai. Tura Jacobo Yusrinka wiitjai’, timiayi. 38Tura aintsu wakani tuke jakachartin asaramtai, Yuska jakau ainau Yusrinchuitai, antsu iwiaaku ainau Yusrintai. Yuska aints jakaru ainaun mash iwiaakua nunisang jiiawai, —Jesús timiayi.20.38 Éx 3.6

39Tamati Moisésa chichame nuikiartin ainau chicharinak:

—Nekasam pengker tame, —tiarmiayi.

40Tura nuniangka iniasartatkamawar arantukarmiayi.

¿Mesíascha yana wearinta? timiauri

(Mat 22.41-46; Marc 12.35-37)

41Nunia Jesús nu aints ainaun iniak:

—Aints ainau Yus akupkatniun, Mesías tutain pachisar ¿waruka Davidta wearintai tinawa? 42Davidcha Yuse chichamen Salmo tutainum ningki tu aarmiayi:

“Apu Yus wína Apurun chicharak:

“ ‘Juni wína untsurunini apu keemtainum keemsam nakarsata.

43“ ‘Tura nakarkumin ami nemasem ainaun mash nepetkatatjai’, timiayi. 44Davidka Mesíasan pachis: Wina Apuruitai tinu wainiatrumsha ¿waruka Mesíaska Davidta uchirintai tarume? —timiayi.

Moisésa chichame nuikiartin ainau chicharkamuri

(Mat 23.1-36; Marc 12.38-40; Luc 11.37-54)

45Tura mash aints antinamunam Jesús ni nuiniatiri ainaun chicharak:

46—Moisésa chichame nuikiartin ainau wainkataram. Niisha nekau aintsuitjai tusar, entsatirin sarman entsarar jampesarang wekajin armiayi. Tura yaktanam wekainak: Wína jiirsar aujtusarat tusar wekainawai. Tura iruntai jeanmasha keemtai nekas pengkernum keemsartas wakerinawai. Tura fiesta amanumsha eemkar keemsar yuwartas wakerinawai. 47Tura waje jeen atantin ainayat anangminak wína pengke aintsuitai turutiarat tusar, aya jangkejai Yusen sarman seainawai. Tuminau asaramtai, Yus chikich ainaun nangkamasang niin nukap wait wajaktiniun susartinuitai, —Jesús timiayi.

21

Waje ni kuikiarin Yusen mash susamuri

(Marc 12.41-44)

1Jesús Yus seatai juun jeanam waya, kuikiartin ainau kuik engketinam kuikiarin engkeenaun wainkamiayi. 2Tura waje kuikiartichu jimia jiru kuikian engkeaun wainkamiayi. 3Tura nuna wainak aints ainaun chicharak:

—Nekasan tajarme: Ju wajeka kuikiartichutiat, chikich aints ainaun mash nangkamasang nukap engkeayi. 4Chikich aints ainauka nekasar kuik ampirmaurinak engkeenawai. Antsu ju wajeka ninu aa nunaka mash ampitsuk engkeayi, —Jesús timiayi.

Yus seatai juun jea yumpungtinun pachis etserkamuri

(Mat 24.1-2; Marc 13.1-2)

5Chikich aints ainau Yus seatai juun jeanam wajasar, kaya ainaun shiirman iwiarinaun jiisar, tura warinchu shiirman Yus susamun jiisar chicharnainak:

—Yus seatai juun jea juka shiirmapita, —tunaiyarmiayi. Tu tinamtai Jesús chicharak:

6—Ju mash waintrume juka ni kintari jeamtaikia mash yumpunkatnuitai. Tura yumpunkamtai, kaya kichkisha chikich kayanmasha patamkashtinuitai, —Jesús timiayi.

Nungka mesertin pachisar etserkamu

(Mat 24.3-28; Marc 13.3-23)

7Jesús tamati nunia iniinak:

—Nuikiartinu ¿nusha warutik ati? Tura nu turunatin kinta jeatak wajasamtaisha ¿waring wantinkatnui? —tiarmiayi.

8Tu tinam Jesús chicharak: —Wina anangkruwarai tusaram, aneartaram. Aints untsuri nangkamiar: ‘Wiitjai Yus akupkamuitjai’, tiartinuitai. Tura: ‘Nungka yumpunkatin yamaikia jeayi’, tiartinuitai. Tu tinamtaisha nu aintska nemarkairap. 9Tura maaniamu atatui, tura mesetan najaninawai tamau antakrumsha shamkairap. Nusha eemak turunatnuitai. Antsu nungka mesertinka tewarikia achatnuitai, —timiayi.

10Nunia Jesús tuke chicharak:

“Aints ainau chikich nungkanmaya ainaujai maaniawartinuitai. Tura apu ainausha kajernaikiar mesetan najanawartinuitai. 11Nunia uusha untsuri uurkatnuitai, tura tsukasha nukap atinuitai, tura sungkur ainausha yujarartinuitai. Nayaimpinmayasha shamrumtin wantinkartinuitai. Tura asamtai Yuse kakarmarin aints ainau wainkartinuitai.

12“Tura nuka jeatsaing, atumin achirmakar wait wajaktiniun suramsartinuitai. Tura chicham nekarami tusar, iruntai jeanmasha juramkiartinuitai. Nuniangka kársernum engketmawartinuitai. Tura engketmawarsha wína aintsur asakrumin, judío apuri ainamunmasha, tura romano apuri ainamunmasha atumin juramkiartinuitai. 13Tura nuni juraminamtaisha, wína pachitsaram chichaktinuitrume. 14-15Tura atumi nemase: Waitaitai turamiarai tusan, wína nekamtairun atumin susan chichamtikiatnuitjarme. Tura asamtai atumin apunam juraminamtai, apu ininmamtaisha ¿itiurak aimkataj? tusarmeka, nuwá eemkarmeka nintimsairap.21.14-15 Mat 10.17-20; Luc 12.11-12

16“Atumi aparisha, tura atumi yachiisha, atumi weari ainayat, tura atumi amikrisha nunisarang atumin anangkramawar apunam surutmakartinuitai. Tura chikich ainautirmincha mantamawartinuitai.21.16 Mat 10.2117Tura wína aintsur asakrumin, aints mash atumin kajertamkartinuitai. 18Tura kajertaminaun wainiat, Yus atumi intashin kichkisha mengkakashti tusa waitmaktinuitrume. 19Tura asaram wait wajayatrumek, tuke inaitutsuk wína umirtakrum pujakrumka, pujut nangkankashtin jukitnuitrume.

20“Ju yakat Jerusalénnaka suntar ainau tenteawaramtai, atumka nu wainkurmesha, wáriapi ju yaktan yumpungkartatua tusaram nekaataram. 21Nu yaktan yumpungkartin asaramtai, Judea nungkanam pujuinauka muranam anumkartas tupikiakiartinuitai. Tura juni Jerusalénnum pujuinauka juniangka jiinkiartinuitai. Tura ajanam takakminak pujuinauka yaktanmaka waketkichartinuitai. 22Nu kintati Yuse chichame aarmawa nunisang mash umiktas niin umirchau ainaun Yus wait wajaktiniun susartinuitai. 23Tura Yuska ju nungkanam pujuinaunka nukap wait wajaktiniun susatin asamtai, nuwa jamtin ainaunka, tura uchin muntsak pujuinaunka wait anentinajai. 24Junia aints ainaun untsurin mesetnum maawartin ainawai. Tura chikich aints ainau achikiar metawar mash nungkanam jukiartin ainawai. Tura judíochu ainau Jerusalénnum taar, ju yaktan yumpungkar mesrartinuitai. Yus tsangkamkamu asamtai turuwartinuitai. Antsu Yus nuke ati tamati, nuniangka inaisartinuitai”, Jesús timiayi.

Ni tatintrin pachis etserkamuri

(Mat 24.29-35, 42-44; Marc 13.24-37)

25Nunia Jesús ataksha etserak:

“Nuniangka tsaanmasha, tura nantunmasha, tura yaanmasha aints pengké wainchati wantinkartinuitai. Tura juun entsa kakar tamparuktinuitai. Tura mash nungkanmaya ainau juun entsa uutmaurincha antukar, pachimian nintimrar nukap shamkartinuitai.21.25 Ap 6.12-13

26“Tura nayaimpinam tuke muchichu ainausha muchitrartinuitai. Tura asamtai aints ainau nuna wainkar: Nungkaka yamaikia meseawapi tusar, nukap shaminak mayajin tak enerar jakawa nunisarang tepesartinuitai. 27Nunia wikia aintsutiatnak Yus akupkamu asan, Yuse kakarmarijai yurangmijai winamtai, wínaka paan waitkartinuitai. 28Nu turunatin wainkatin asaram kakaram wajastaram. Tura atumi uwemtikramratin wári tatin asamtai, pengker nintimsaram pujustaram”, Jesús timiayi.

29Nunia nunasha takun tajai tusa, nuikiartamun nuikiartak:

“Numi higuera tutai tura chikich numi ainausha nintimrataram. 30Numi tsaraptur nangkamar nukarmatai, atumka: Esat jeatak wajasi tusaram nekarme. 31Tura asaram wi tajarme nuka mash wainkurmeka, atumsha nunisrumek: Yus aints ainaun inartin kinta jeatak wajasi tusaram nekaamnawaitrume.

32“Nekasan tajarme, nunaka mash umiatsaing, aints ju nungkanam iwiaaku pujuinauka pengké jakarchatnuitai. 33Nayaimpisha, tura nungkasha mengkakartinuitai. Antsu wína chichamrun taja nuka umitskeka inaisashtinuitjai.

34-35“Mash nungkanmaya ainau nu kinta wári jeatatuapi tusarka, nunaka nintimtsuk pujuinai, nu kintaka aneachmau tsawaartinuitai. Antsu atum pasé aa nu turakrumka, tura nampet wakerakrumka, tura ju nungkanam sumin ainia nu nintimsaram pujakrumka, paan nintimsaram pujustatkamaram tujintarme. Nu shamrumtin kinta awaktukai tusaram, anearum pujustaram. 36Tura Yusen umirchau ainau turunatnurin mash iisha turunawai tusaram, Yus tuke seataram. Tura aintsutiatnak Yus akupkamu asan ataksha wi winamtai, atumsha wijai pujusmi tusaram, Yuska tuke seataram, tura anearum pujustaram tusan tajarme”, Jesús timiayi.

37Jesús tsawai Yus seatai jeanam waya aints ainaun nuinimiayi. Tura kashiti Olivo Muranam pujustas, Jerusalénnumia jiinkimiayi. 38Tura tuke tumin asamtai, aints ainau Jesúsa chichamen antukartas Yus seatai jeanam kashik tariarmiayi.

22

Jesúsan maawartas chicham najatamuri

(Mat 26.1-5, 14-16; Marc 14.1-2, 10-11; Juan 11.45-53)

1Pascua fiesta tura pang pachimrachmau yuwatin fiesta jeatak wajasmiayi.22.1 Éx 12.1-27

2Tura asamtai sacerdote juuntri ainausha, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha Jesúsan anangkawar achikiar maawarat tusar chichaman najatiarmiayi. Tura Jesúsan maatasar wakerinayat, aints ainaun shamiarmiayi.

3Nuniangka Judas Iscariote Jesúsa nuiniatiri wainiat, iwianchi apuri Satanás ni nintin engkemtuamiayi. 4Satanás engkemtuam, Judas sacerdote juuntri ainamunam, tura Yus seatai wainin ainau iruntrar pujuinamunam we: Jesúska tu achikminuitai tusa etserkamiayi. 5Tu etsermatai, nuna antukar warainak:

—Ame anangkakminkia akiimiaktatji, —tiarmiayi. 6Tu tinam Judas: Ayu tusa ¿aints atsamunam itiur akankanak surukaintaj? tu nintimiayi.

Pascua fiestati yuwamuri

(Mat 26.17-29; Marc 14.12-25; Juan 13.21-30; 1 Cor 11.23-26)

7Pang pachimrachmau yuwatin fiesta nu kinta jeau asamtai, nu fiesta Pascua tutainum uwija uchirin maawar yu armiayi. 8Tura asamtai Jesús Pedroncha, tura Juannasha akupak:

—Atum werum Pascua fiestati yuwatin umistaram, —timiayi.

9Tamati niisha iniinak:

—¿Pascua fiestati yuwatniusha tunia umisarti tusamea wakerame? —tiarmiayi.

10Tu tinam Jesús aimiak:

—Juun yaktanam werum, nuni jearam aints muitsan yumin shikik yanas weau wainkaram nu aints nemarsataram. Nu aints jeanam wayaamtai, 11jeentin wainkaram: ‘Ii nuitamin amin chichaman akupturmak: ¿Wina nuiniatir ainaujai Pascua fiestati yuwatin jea tesaamusha tuniinta? turamui’, titaram. 12Takurmin jeentin pata yakí amanum jea tesaamun yanchuk mash umismaun inakturmastatrume. Nuni ii yuwatin umistaram, —Jesús timiayi.

13Tamati ayu tusar wear, Jesús tímia nunisarang wainkarmiayi. Tura wainkar nuni Pascua fiestati yuwatniun umisarmiayi.

14Yurumak yuwatin jeamtai, Jesús ni nuiniatiri ainaujai misanam yuwartas keemsarmiayi. 15Mash keemsaramtai, Jesús chicharak:

—Wína mantinatsaing, nekasan atumjai iruntran, ju fiestatin yurumkan yuwatasan nukap wakerinuyajai. 16Yamaikia atumjai ju fiestati yuwaja junaka ataksha yuwashtatjai. Antsu Yuse pujutirin jean, mash umisan nuni ataksha atumjai iruntran yuwatnuitjai, —timiayi. 17-18Nuna tina piningkian achik, Yusen maaketai tusa, ni nuiniatiri ainaun suak:

—Ataksha ju nungkanam uva yumirin amurchatnuitjai. Antsu Yuse pujutirin jean ataksha amurtinuitjai tajarme. Tura asamtai ju pining jukiram sunaisaram amurtaram, —timiayi.

19Nunia yurumkan achik, Yusen maaketai tusa, nunia puurak, ni nuiniatiri ainaun suak:

—Juka wína namangkrua tumawaitai. Atumin uwemtikratin asamtai, winaka mantuwartatui. Turutawartin asaramtai, wina nintimtursaram yuwataram, —timiayi.

20Tura yutan umisaramtai, Jesús piningkian ataksha achik chicharak:

—Ju piningnum amuti yarakmau wína numparua tumawaitai. Wína mantinamtai, atumin uwemtikratasan wína numparka numpartatui. Tura wi jakan, yamaram chichaman etsernuyaja nunaka mash umiktatjai.22.20 Jer 31.31

21Tura wína surutkatin wijai tsanias ju misanam ni uwejejai yurumkan achik yuwawai. 22Wikia aintsutiatnak Yus akupkamu asan, Yuse wakeramurin miatrusnak umiktinuitjai. Turayatnak wína anangkrua surutkatniunka nukap wait anentajai, —Jesús timiayi.

23Tamati nuna antukar ni nuiniatiri ainau:

—¿Ni suruktincha yáki at? —tunaiyarmiayi.

¿Yáki chikich ainaun nangkamaskesha atinuita? timiauri

(Mat 20.25-28; Marc 10.42-45)

24Nunia Jesúsa nuiniatiri ainau chicharnainak:

—¿Yáki iin nangkatamsangsha ati? —tunaiyarmiayi.22.24 Mat 18.1; Marc 9.35; Luc 9.46

25Tu tunainamtai Jesús chicharak:

—Ju nungkanmaya apu ainauka ni aintsri ainaun akatrar pe akupin armiayi. Tura aintsu akupin ainaun pachisar: ‘Pengker turinuitai’, tinawai. 26Antsu atumka tuuka nintimrashtinuitrume. Atum eemkau ainautirmeka uchi ekeria nunisrumek atinuitrume. Tura inakratin akurmesha miajuitjai tumamtsuk, antsu aintsu inatiria nunisrumek atinuitrume. 27Nintimrataram. Aints misanam yuwak pujau, tura chikich aints ainaun yutan sua nujai apatkam ¿tuá nekas timiá nangkamakuita? Yuta yuwa nu nekas nangkamakuitai, antsu wikia aintsu inatiria nunisnak atumjai iruntran pujajai.22.27 Juan 13.12-15

28“Wi wait wajamtaisha atumsha tuke wijai iruntraram pujuyarme. 29Tura asakrumin apu atiniun wína Apaachir wína tsangkatrukmia nunisnak atumnasha tsangkatkatnuitjarme. 30Tura wína pujutirun pujusrum wijai yuwatnuitrume, tura wijai umurtinuitrume. Tura apu keemtairi doce (12) ainamunam pujusrum, Israela weari inartinuitrume, —Jesús timiayi.22.30 Mat 19.28; 25.31

Pedron: Wína natsantrurtatme timiauri

(Mat 26.31-35; Marc 14.27-31; Juan 13.36-38)

31Nunia Apu Jesús Simón Pedron chicharak:

—Simónka wainkata. Aints trigo jingkiajin juuk pakar peawa nunisang Satanás atumin pachimian nintimtikramratas Yusen iniasi. 32Tura wainiatnak wikia amin pachisan: Ame tuke inaitutsuk wina nekasampita turutminam tusan Yusen seatmiajme. Tura ataksha wina umirtukam wína umirtin ainau kakamtikrarta, —Jesús timiayi.

33Tamati Simón ayaak:

—Apuru, kársernum engketminamtaisha, wisha nunisnak amijai tsaniasan engkematatjai. Tura amin mantaminamtaisha, winasha mantuwarat tusan wakerajai, —timiayi.

34Tamaitiat Jesús chicharak:

—Pedro, nekasan tajame: Yamaik atash shinatsaing, wina pachitsam: Nu aintsnaka wainchawaitjai tusam, ameka kampatam waitrakum uurtuktatme, —timiayi.

Nekaprustin jeatak wajasi timiauri

35Nunia Jesús ataksha ni nuiniatiri ainaun iniak:

—¿Wi yaanchuik yurumak entsatsuk, nunia kuikiasha takutsuk, tura sapatcha takutsuk wetaram tusan akupkamiajrume nuni yuumakmakiarum? —Tu iniam aiminak:

—Atsa, pengké yuumakchamiaji, —tiarmiayi.22.35 Mat 10.9-10; Marc 6.8-9; Luc 9.3; 10.4

36Tinamtai Jesús chicharak:

—Antsu yamaikia yurumkan takakuka nuka takusti. Tura kuikiancha nunisang takusti. Tura saapin takakchauka ni wejmakrin suruk, saapin sumakti tajarme. 37Yuse chichame etserin yaanchuik aararmia nunaka mash umiktin asamtai, ju aarmauka: ‘Pasé aints ainaujai maawarmiayi’, wína pachitas aarmawa junaka umikiartatui, —timiayi.22.37 Isa 53.12

38Jesús tamati ni nuiniatiri chicharinak:

—Apuru, juni saapikia jimiar takakji, —tinamtai, Jesús ayaak:

—Ayu, maaketai, nuke ati, —timiayi.

Jesús arakmau Getsemaní tutainum Yus seamuri

(Mat 26.36-46; Marc 14.32-42)

39Nunia Jesús jiinki, tuke tumin asa, Olivo Muranam wemiayi. Ni weamtai nuiniatiri ainausha nemarkarmiayi. 40Tura mura wakaar, Jesús nuiniatirin chicharak:

—Tunau nepetukai tusaram Yus seataram, —timiayi.

41Nunia kaya nangkimiamsha ayaarminum Jesús ai arakchichu wemiayi. Tura we Yusen seak:

42—Apaachi, ame wakerakmeka, wi wait wajaktinka tsangkamrukaip. Antsu wi wakeraja nuka achati, antsu ame wakerame nuke ati, —timiayi.

43Tamati Yuse awemamuri nayaimpinmaya Jesúsan kakamtikratas tarimiayi. 44Tura Jesús ni wait wajaktintrincha nintimias shamak nuna nangkamasang kakar Yusen seak, seekirisha numpa tumau nungká kitaamiayi.

45Tura Yusen sea umis wajaki, ni nuiniatiri ainaun jiistas werimiayi. Turam timiá wake mesekar napchau nekapinak, kari nepetinam kanú tepearmiayi. 46Kaninamtai nuna wainak Jesús chicharak:

—¿Waruka kanusha teparme? Tunau nepetukai tusaram nantakrum Yus seataram, —timiayi.22.46 Heb 5.7

Jesúsan achikiar jukimuri

(Mat 26.47-56; Marc 14.43-50; Juan 18.2-11)

47Jesús tuke chichaak wajai, aints untsuri tariarmiayi. Tura Jesúsa nuiniatiri Judas niyá eemkak Jesúsan mejeastas tarimiayi.48Turamtai Jesús chicharak:

—Judasa, wikia Yus akupkamu ayatnak, aints akiinai waitiatmek ¿wína mejentsam surutam? —timiayi.

49Tamati Jesúsjai pujuarmia nuka nuna wainkar:

—Apuru ¿saapijai maaniktajiash? —tiarmiayi.

50Tura aints Jesúsjai wajau saapirin kuinak, sacerdote apuri inatiri kuwishin untsurinini met charutkamiayi. 51Turamtai Jesús chicharak:

—Maaketai, inaisataram, —timiayi. Nunia nu aintsu kuwishin ataksha nujtuk pengker najanamiayi. 52Nunia sacerdote juuntri ainau, tura Yus seatai wainin ainausha, tura judío apuri ainausha Jesúsan achikiartas taarmia nuna chicharak:

—¿Waruka kasa aints achiktasrum winitua nunisrumsha saapisha, tura numisha takusrumsha tarutniurme? 53Wikia kashincha kashincha Yus seatai juun jeanam atumjai tuke pujusan aints ainaun nuininuyajai. Tura wainiatrumsha nuni achirkachmarume. Turayatrum tuke teenam puja nuna inatiri asaram, ni kakarmarijai yamai kintati aitkararme, —Jesús timiayi.

Pedro Jesúsnaka wainchajai timiauri

(Mat 26.57-58, 69-75; Marc 14.53-54, 66-72; Juan 18.12-18, 25-27)

54Nunia Jesúsan achikiar metawar sacerdote apuri jeen umaarmiayi. Turinamtai Pedrosha ukunam yaitas nemarki wemiayi. 55Tura nuni weri, sacerdote inatiri ainau aanum jin yaminak pujuinamtai, Pedrosha nu aints ainaujai pachinak keemsamiayi. 56Tura nuni pujamtai, nuwa sacerdote inatiri, Pedron jin ayamak pujaun wainak tari jiij wajatmiayi. Tura chicharak:

—Ju aintska Jesúsjai wekainuyayi, —timiayi.

57Tamaitiat Pedro aimiak:

—Atsa nuwachi, nangkami tame. Nu aintsnaka wainchajai, —timiayi.

58Tamati jumchik arus chikich aintcha niin wainak:

—Amesha au aintsjai pachitkauyame, —timiayi.

Tamaitiat Pedro aimiak:

—Atsa aishmangku, wichawaitjai, —timiayi.

59Tura kichik hora nangkamaramtai, chikich aints nuni iruntrar pujuinaun chicharak:

—Juka nekas aujai wekainuyayi. Juka nekas Galilea nungkanmaya aintsuitai, —timiayi.

60Tamaitiat Pedro aimiak:

—Aishmangku ¿warintsuk turutrum? nunaka nekatsjai, —timiayi.

Tura chichaak pujai atash shinimiayi. 61Atash shinamtai, Apu Jesús Pedron ayanmatar jiij wajatmiayi. Turamtai Pedro Apu Jesúsa timiaurin nintimramiayi. Ni timiauringkia nuwaitai: Atash shinatsaing, nu aintsnaka wainchawaitjai tusam, ameka kampatam waitrakum uurtuktatme. 62Nu timiau asa, Pedro nuna nintimias jiinki kakar juutmiayi.

Jesúsan wishikramuri

(Mat 26.67-68; Marc 14.65)

63Aints Jesúsan wainkarmia nuka wishikrami tusar awatiarmiayi. 64Tura Jesúsa jiinka tarachjai jingkiatawar awatinak:

—Watska, ame ¿yáki aitkara? tusam jiitsuk nekaata, —tiarmiayi. 65Tura katsekinak chichaman untsuri chichariarmiayi.

Judío apuri iruntramunam jukimuri

(Mat 26.59-66; Marc 14.55-64; Juan 18.19-24)

66Tsawaaramtai judío juuntri ainau, tura sacerdote juuntri ainausha, tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha mash iruntrar chicham nekaaratai tusar, Jesúsan judío apuri iruntramunam umaarmiayi. Tura nuni jeeniar iniinak:

67—¿Nekasmek Mesíasaitam? ¿Yus akupkatnuitjai tímia nukítam? Nu paan etserkata, —tiarmiayi.

Tu iniinamaitiat Jesús ayaak:

—Wikia nekasan Mesíasaitjai tamatisha, atumsha nekasampita turutchatatrume. 68Tura wi atumin iniamsha, winaka airkashtatrume. 69Tura wikia aintsutiatnak Yus akupkamu asan, jumchik arusan Yus nekas kakaram aa nuna untsurinini pujustatjai, —timiayi.

70Tamati mash iniinak:

—¿Nekasmek ame Yuse Uchirintam? —tiarmiayi.

Tu tinam Jesús aimiak:

—Ja ai, atum wína turutrume nuka nuwaitjai, —timiayi.

71Jesús tamati chicharinak:

—Pai, ii antarin nuwaitjai ningki tumamusha ¿warí chicham antuktasrik nakastaij? —tunaiyarmiayi.

23

Pilato pujamunam jukimuri

(Mat 27.1-2, 11-14; Marc 15.1-5; Juan 18.28-38)

1Nunia mash wajakiar Jesúsan romano apuri Pilato pujamunam jeeniarmiayi. 2Tura Pilatonam jeeniar tsanuminak:

—Ju aintska ii aintsri ainaun pachimian nintimrarti tusa chicharu anturkamji. Tura romano apurin kuik akikchamnawaitji tau anturkamji. Tura wiitjai Mesíasaitjai tau anturkamji. Nuka judío ainauti apurinjai taku tawai, —tiarmiayi.

3Tu tinam Pilato Jesúsan iniak:

—¿Nekasmek judío apurintam? —timiayi.

Tama Jesús ayaak:

—Ame turutme nuka nekasam tame, —timiayi.

4Tamati Pilato sacerdote juuntri ainaun, tura aints iruntrarun chicharak:

—Ju aintsu tunaarinka kichkisha nekaarachjai, —timiayi.

5Tamaitiat nuna nangkamasarang kakarar chicharinak:

—Antsu juka mash judío nungkanmaya ainaun nuiniak: Atumka apu umirtsuk asataram tusa tsanumnuyayi. Yanchuk Galilea nungkanam nangkama tsanu tsanumka junisha tamayi, —tiarmiayi.

Jesúsan apu Herodesnum jeemiauri

6Tu tinamtai Pilato nuna antuk iniak:

—¿Ju aintska nekas Galileanmayangkai? —timiayi. 7Tu iniam:

—Ja ai, —tinamtai, apu Herodes chichaman nekaati tusa, Pilato Jesúsan Herodesnum akupkamiayi. Herodeska Galilea apuri ayayi. Turayat Jerusalénnum irastas taa, nu kintati nuni pujumiayi. 8Tura Herodes yaanchuik Jesúsan pachisar chichainamun antuku asa, Jesús aints wainchatai takatan turamtai, wisha wainkataj tusa wakerukmiayi. Tura asa Jesúsan jeeniaramtai, Herodes niin wainak warasmiayi. 9Tura inintramun untsurin iniasmiayi. Tura wainiat Jesúska pengké aitsuk wajamiayi. 10Herodes Jesúsan iníamtai, sacerdote juuntri ainau tura Moisésa chichame nuikiartin ainausha antú wajarmiayi. Tura Jesús aimtsuk wajamtai, niisha nangkamiar chichaman najatinak nukap tsanumiarmiayi. 11Turinamtai Herodescha ni suntari ainaujai iruntrar Jesúsan: Ainusha tusar wishikinak, apu entsatirin shiirman antsrarmiayi. Nunia Herodes: Ataksha Pilatonam waketkiti tusa Jesúsan akupkamiayi. 12Yaanchuikkia Herodeska Pilatojaingkia kajernaikiar wainaitsuk puju ainayat, nu kintati amikmawarmiayi.23.12 Hech 4.27

Pilato Jesúsan maawarti tusa tsangkamkamuri

(Mat 27.15-26; Marc 15.6-15; Juan 18.39—19.16)

13Nunia Jesúsan ataksha itarim, Pilato sacerdote juuntri ainaun, tura judío juuntri ainauncha, tura chikich aints ainauncha mash irurmiayi. 14Nunia juun ainaun chicharak:

—Atumka ju aints: Apu umirtsuk asataram tusa, aints ainaun tsanuyayi tusaram wini itaarume. Tura wainiatun atumsha antarmin, wi iniaknasha ju aintsu tunaarin pachisrum chichaa wearme nunaka nekaratatkaman pengké tujinkajai. 15Herodescha nunisang ni tunaarincha nekarachu asa, ataksha juni akupturmakji. Tura asamtai ju aintsnaka maawarti tichamnawaitjai. Atumsha nusha nekarme. 16Tura asan tajarme: Suntar awatraramtai nuniangka akupkatatjai, —Pilato timiayi.

17Musachjai metek Pascua fiesta jeamtai, Pilato kichik aintsun karsernumia jiiki akupnuyayi. Tura asa aints ainaun iniak:

—¿Ju aintsnaka jiikin akupkatjash? —timiayi. 18Tamaitiat aints mash iruntrar kakarar chichainak:

—Atsa, juka nakitaji. Antsu Barrabás akupkata, —tiarmiayi.

19Nu Barrabáska romano apurin umirtan nakitak, Jerusalén yaktanam chikich aints irunujai mesetan najana, aintsun mau asa kársernum engkeamu pujuyayi. 20Tura asamtai Pilatoka aints ainaun ataksha chicharak:

—Antsu nekasnaka Jesúsan akupkatjai, —timiayi. 21Tau waininayat nuna nangkamasarang kakarar chicharinak:

—Atsa, antsu numi winangmaunum ajinkam maata, —tiarmiayi.

22Nunia Pilato ataksha aints ainaun chicharak:

—¿Waruka? ¿Warí tunauna turini? Ju aintsun maawarti tusanka, ni tunaarinka pengké nekarachjai. Tura asan suntar awatraramtai, nuniangka akupkatatjai, —timiayi.

23Tamaitiat tuke kakarar chicharinak:

—Juka numi winangmaunum ajinkam maata, —tusar wakerinau asar, Pilatonka nepetkarmiayi. 24Tinamtai Pilatoka:

—Ayu, nuniangka suntar numi winangmaunum ajinkar maawarti, —tusa aints ainau seainam tsangkamkamiayi. 25Antsu mesetan najanin tura mangkartin akupkata tinau asaramtai, Pilato nu aintsun karsernumia jiiki akupkamiayi. Tura: Aints ainau ni wakeramurin turuwar, Jesúsnaka maawarti tusa tsangkamkamiayi.23.25 Hech 3.14

Numi winangmanum maamuri

(Mat 27.32-44; Marc 15.21-32; Juan 19.17-27)

26Nunia Jesúsan jukiar jinta weenak, Cirene nungkanmaya Simón naartiniun ajanmaya winaun wainkar, suntar ainau niin achikiar, numi winangmaun yanas Jesúsan nemarsati tusar nijai wekaasarmiayi.

27Turinamtai aints ainau untsuri jiistai tusar nemariarmiayi. Tura nuwasha untsuri Jesúsan wainkar, napchau nintimrar juutiarmiayi, tura wake mesekar untsumkiar Jesúsan nemariarmiayi. 28Tuminamtai Jesús nuwa irunun jiis chicharak:

—Jerusalénnumia nuwa ainautiram, wína anenkurmeka juutirap. Antsu atumek nintimtumasrum, tura atumi uchiri nintimsaram juutiaram. 29Atum wait wajaktin kintaka jeartinuitai. Nu kinta jearamtai, aints ainau chichainak: Nuwa kaa ainau, uchin jurechu asar, tura uchin munchau ainausha chikich nuwa ainaun nangkamasarang warasartin ainawai, tiartinuitai. 30Tura nukap wait wajainau asar, nu kintati aints ainau muran chicharinak: ‘Mura ainautiram, yakíya ayaarum iin tukukratkataram’, tiartinuitai.23.30 Ap 6.1631Tura asamtai wikia pengké tunaarinchautiatnak, timiá wait wajau asamtai, tunaarintin ainawa wina nangkamasarang wait wajakartin ainawai, —Jesús timiayi.

32Turamtai mangkartin ainaun jimiaran Jesúsjai maami tusar jukiarmiayi. 33Tura mura muuk ukunch tutainum jear, suntar ainau Jesúsan numi winangmanum ajinkar yakí nenaawar, mangkartin aintsnasha nunisarang Jesúsa untsurinini, tura Jesúsa menarininisha numi winangmanum ajinkar nenaawarmiayi. 34Turinamtai Jesús Yusen seak:

—Apaachi, ju aints aitkarinia juka nintiminachu asaramtai tsangkurarta, —timiayi.23.34 Isa 53.12

Tamati Jesúsa entsatirin jurukiar, suntar ainau ¿Yáki juna jukit? tusar nakuruti “suerte” tutain nakuriarmiayi.23.34 Sal 22.1835Turinamtai aints irunuka Jesúsan jiij wajatiarmiayi. Tura judío juuntri ainau wishikinak:

—Chikich ainaun uwemtiknuyayi. Nekas Yus akupkamuitkungka ningki uwemrati, —tiarmiayi.23.35 Sal 22.7

36Suntar ainausha nunisarang wishikinak, vino churiniun mukunat tusar aapawarmiayi. 37Tura chicharinak:

—Ame nekasam judío apurinkumka amek uwemrata, —tiarmiayi.

38Tura Jesúsa muuken yakinini griego chichamjai, tura romano chichamjai, tura hebreo chichamjai tatangnum aarmaun numi winangmanum nujtukarmiayi. Nu aarmauka nuwaitai: Juka judío apurintai.

39Mangkartin aints nuni netimia nuka Jesúsan jiyaak:

—Ame Yus akupkamu Mesíasaitkumka, watska amek uwemrata. Tura iincha uwemtikiarturta, —timiayi.

40Tamati kichka ni tsaniakmaurin chicharak:

—Ameka jakatin kinta jeau wainiatmek ¿Yus tuke shamatsum? 41Iikia nekasar tunau asar wait wajakminuitji. Tura asar ii tunaari akiimiakur waitnaji. Antsu ju aintska tunaunaka pengké kichkisha turichuitai, —timiayi.

42Nunia Jesúsan chicharak:

—Jesúsa, ami pujutirmin jeam, aints inau wajasam kajinmatrukiip, —timiayi.

43Tama Jesús ayaak:

—Nekasan tajame, yamai kintaka Yuse umirin jakaru matsatmanum wijai pujustatme, —timiayi.

Jesúsa jakamuri

(Mat 27.45-56; Marc 15.33-41; Juan 19.28-30)

44Tsaa tupin wajasamtai, mash nungka tee wajasmiayi. Tura kampatam hora nangkamaramtai, tsaa yantanti ataksha tsantramiayi. 45Tsaa mushatmaramtai, Yus seatai juun jeanam aparmau netimia nu ningki yakiya tseu jaankamiayi. 46Turunamtai Jesús kakar untsumak:

—Apaachia, wína wakantruka ame waitrukta, —tusa mayajin tak nangkankamiayi.23.46 Sal 31.5; Hech 7.59

47Turamtai suntara kapitangkri Jesúsa jakamurin wainak, Yus juuntapita tusa chichaak:

—Ju aintska nekas pengké tunaarinchauyayi, —timiayi.

48Jesús jakamtai, aints ainau nuna wainkar, mash napchau nintimsar netsepen awatmaminak: “Pengké nangkamiapi ju aintsun maawari”, tunaiyarmiayi. 49Tura Jesúsan wainkaru ainausha tura nuwa ainausha Galileanmaya niin nemarkarmia nusha arák wajasar jiij wajatiarmiayi.23.49 Luc 8.2-3

Jesúsa iwiarsamuri

(Mat 27.57-61; Marc 15.42-47; Juan 19.38-42)

50-52Jesús jakamtai, aints José naartin pengke aints asa, Pilaton weri:

—Jesúsa namangke surusta, —tusa seamiayi. Nuka judío nungkanmaya Arimatea yaktanmaya aintsuyayi. Joséka judío juuntri chicharin ayat, judío apuri iruntramunam mash Jesús maatai tiarmia nunaka pengké nakitmiayi. Antsu Yus aints ainaun inarti tusa nakauyayi. 53Pilato Josén:

—Jesúsa namangke jukita, —tamati, José we Jesúsa namangken numinmaya kuaki, tarachjai kangkarmiayi. Nunia jakau iwiartai pampa taimunam iwiarsamiayi. Nu iwiartainum aints kichkisha iwiarsachmauyayi. 54Tura kashin tsawaarka ayamtai kinta atin asamtai, kintamrai tusa José Jesúsa namangken wári iwiarsamiayi.

55Tura iwiarsamtai Galileanmaya nuwa ainau Jesúsan nemarsarmia nusha iwiarsamunam wear: ¿Jesúsa namangken tuning iwiarsarma? tusar jiij wajatiarmiayi. 56Tura jiisar ni jeen waketkiar, Jesúsa namangke chikich kintati yakaarami tusar kungkutin pachimrarmiayi.

Jesúsa nantakmiauri

(Mat 28.1-10; Marc 16.1-8; Juan 20.1-10)

Tura nu kintati aints kichkisha takakmascharti Moisés tu aarmau asamtai, nu chichaman umiinak ayamsarmiayi.

24

1Tuming kintati kashik nu nuwa ainauka kungkuti pachimramun jukiar, chikich nuwa irunujai tsaniasar, Jesús iwiarsamunam wearmiayi. 2Tura nuni jear kaya juuntan iwiarsamu waarin ututkarmia nuna urankaun wainkarmiayi.

3Tura wayaawariat ii Apuri Jesúsa namangkenka wainkacharmiayi. 4Tura wainkacharu asar: Warukatjik tusar shamkarmiayi. Tura shaminak, Yuse awemamuri jimia aintsua tumaun entsatin pujun winchaan jiischamniaun entsarun wainkarmiayi. 5Nuna wainkar nukap shamkar tsuntsumawaramtai, Yuse awemamuri chicharinak:

—Jesús iwiaaku pujausha ¿waruka iwiarsamusha jiarme? 6-7Juningkia tepatsui. Antsu jakamunmaya nantaki. Nisha Galileanam pujus atumin chichartamak: ‘Wikia Yus akupkamu waitinayat, winaka tunau aints ainamunam surutkartinuitai. Tura numinam ajinkar mantuwaramtai, kampatam kinta jakan tepayatnak nantaktinuitjai’, ¿ni tímia nuka nintimtsurmek? —tiarmiayi.24.6-7 Mat 16.21; 17.22-23; 20.18-19; Marc 8.31; 9.31; 10.33-34; Luc 9.22; 18.31-32

8Tu tinam Jesúsa timiaurin nintimrarmiayi. 9Nunia iwiarsamunmaya waketkiar, Jesúsa nuiniatiri once (11) amia nuna wainkar, tura chikich irununcha wainkar, nu turunamun mash etserkarmiayi. 10Jesúsa nuiniatirin ujakaru ainauka nu ainawai: Magdalanmaya Marí, nunia Juanasha, nunia Jacobo nukuri Marísha, tura chikich nuwa irunusha nu turunamun etserkarmiayi. 11Tura nuwa irunu tinaun antukariat, Jesúsa nuiniatiri ainau nekasampita tutsuk: Nangkamiar waurinak tinatsuash, tu nintimrarmiayi.

12Antsu Pedro jiinki iwiarsamunam ampuki wemiayi. Tura nuni jea tekena jiikma tarachik tepaun wainkamiayi. Tura wainak nukap nintimiar jeanam waketkimiayi.

Emaús jintanam Jesús wantinkamuri

(Marc 16.12-13)

13Nu kintati Jesúsa nemarnuri jimiar Emaús yaktanam wearmiayi. Nu yakat Jerusalénnumia once (11) kilómetros ayayi. 14Tura jinta weenak mai nuwamtak Jesús turunamun pachisar chichaarmiayi. 15Tura chichakiar weenai, Jesús wantintuk nuni pachinak nijai tsanias wekaasamiayi. 16Tura Jesús wantinkaun ni namangkencha paan waininayat, Jesúsapita tusarka nekaacharmiayi. 17Tura nekaacharam Jesús nijai tsanias jinta weak chicharak:

—¿Jinta weakrumsha, warí chichakrumsha wearme? ¿Tura waruka timiá wake mesekrumsha wearme? —timiayi.

18Tu iniam aints Cleofas naartin ayaak:

—Jerusalénnum turunamunka aints ainau mash nekainawai. ¿Amekek nu chicham antichumka pachitkam? —timiayi. 19Tamati Jesús chicharak:

—¿Waruka? ¿Warí chichama awa? —timiayi.

Tu iniam aiminak:

—Iikia Nazaretnumia Jesúsa turunamuri taji. Nisha Yuse chichame etserin asa, Yuse kakarmarijai chichauyayi. Tura Yus wainmamunmasha tura aints mash wainminamunmasha wainchatai takatan takauyayi. 20-21Tura waininayat sacerdote juuntri ainau, tura judío juuntri ainausha chichainak: Tunau takasu asamtai jakati tusar, tura numi winangmanum maawarti tusar, romano apurin surukarmayi. Tura ni maamuri yamaikia kampatam kinta nangkamari. Antsu iikia Israel ainautin uwemtikramrashtajiash tu nintimrarmiaji. 22-23Antsu nuwa ainau iijai iruntrar pujuina nuka yamai kashik iwiarsamunam wear, Jesúsa namangken wainkartatkamawar wainkachari. Tura wainkacharu asar, ii pujamunam taar chichainak: Iikia iwiaayatrik karanma nunisrik Yuse awemamuri wainkaji. Tura nuka: Jesúska iwiaakui tusa ujatmakji. Nuwa tu ujatminamtai iisha shamkamji. 24Tu etserkaru asaramtai, iijai iruntrar pujuinausha iwiarsamunam wear, nuwa tiarmia nunisarang wainkari. Antsu Jesúsnaka wainkachari, —tiarmiayi.

25Tu tinam Jesús chicharak:

—Nintinchau ainautiram ¿yaanchuik Yuse chichame etserin ainau tiarmia nusha waruka nekasampita tutsuksha pujarme? 26¿Mesíasan pachisar aararmia nuka nekaschaukai? Yus akupkamutiat nayaimpinmaka watsuk ¿nekas wait wajakchatnukai? —timiayi.

27Tura Moisés niin pachis aarmia nuna nangkamsang, tura Yuse chichamen etserin aararmia nusha taku tiarmiayi tusa, Jesús Yuse chichamen niin pachisar aararmia nunaka mash nekamtikiamiayi.

28Tura chichaa chichaaka nu yaktanam jearmiayi. Tura Jesúska nangkamaki wetaj tusa wajamiayi. 29Tura waininayat nu jimia aints chicharinak:

—Atsa, nangkamakip. Iijai pujusta. Tsaa yanchuk nungká wajasi, —tiarmiayi.

Tu tinam Jesús ayu tusa, nijai pujustas jeanam wayaamiayi. 30Tura nijai iruntrar jeanam pujus, pangkan achik Yusen sea: Maaketai tusa, puurak niincha susamiayi.31Turamtai ni jii uranua nunisarang: Nekasampi Jesúsaita tusar paan nekaawarmiayi. Paan nekaawaram Jesúska mengkakamiayi. 32Tura mengkakamtai mai nuamtak chicharnainak:

—Ii jinta winarin, Yuse chichame tu awai tusa iin ujatmamtai, ii ninti kapaawa nunisrik tsuwer nekapmamramji. ¿Nuka nekaschaukai? —tunaiyarmiayi.

33Tura arutsuk wajakiar jeanmaya jiinkiar, wári Jerusalénnum waketkiarmiayi. Tura waketkiar, Jesúsa nuiniatiri once (11) ainau chikich nemarnuri irunujai iruntrar pujuinaun wainkarmiayi. 34Tura wainaikiar jeanam pujuarmia nuka yamai wininaun chicharinak:

—Ii Apuri nekas nantaki. Tura Simónkan wantintuki, —tusar ujakarmiayi.

35Tu ujainam nisha chichainak:

—Iisha waketkur jinta weakur nekasar Jesús wainkamji. Tura pangkan achik puurtamak iin suramsamtai, nekas Jesúsapita tusar nekaamji, —tiarmiayi.

Jesús ni nuiniatiri ainaun wantintukmauri

(Mat 28.16-20; Marc 16.14-18; Juan 20.19-23)

36Tu chichainak pujuinai, Jesús aneachmau japen wajas:

—Pengker nintimsaram pujustaram, —timiayi.

37Tamati nuna antukar shaminak:

—¿Wakanchawashi? —tu nintimrarmiayi. 38Tu nintiminamtai Jesús chicharak:

—¿Waruka shamrarme? ¿Waruka winasha wakanchawashi tuusha nintimrutrume? 39Jiirsataram. Wiitjai. Tura uwejrusha tura nawersha takarsaram jiirsataram. Wakankia nekas namangtichuitai. Tura ukunchtichuitai, —timiayi.

40Nuna tii ni uwejencha, tura mijiarincha inakmasmiayi. 41Turamtai ijiumurin wainkar warainayat timiá shamkaru asar, nekasampita tichamin nekapiarmiayi. Tu nintiminamtai Jesús iniak:

—¿Juni yuta awak? —timiayi.

42Tamati namak inaramun yuwati tusar susarmiayi. 43Tura susaram Jesús nuna achik, ni nuiniatiri jiimia wajainai yuwamiayi. 44Tura yuwa umis Jesús ataksha chichaak:

—Wi atumjai pujusan timiajrume nuka mash turunayi. Tura wína pachitas Moisés aarmia nusha uminkayi. Tura Yuse chichame etserin aararmia nusha, tura papi Salmonam aarmawa nusha mash uminkayi, —timiayi.

45Nunia Yuse chichame niin pachis aarmaunasha Jesús ni nuiniatiri ainaun nekamtikiamiayi. 46Tura ataksha chichaak:

—Yuse chichame tu aarmawaitai: ‘Mesías Yus akupkamutiat jakatnuitai. Tura kampatam kinta jaka tepayat nantaktinuitai’, tu aarmawa nuka wína pachitas aarmawaitai. 47Tura aints ainau ni nintimaurin yapajiawar, ni tunaarin inaisaramtai, Yus ni tunaarincha mash sakartinuitai, tusar wína naarun pachitsar Jerusalénnumia nangkamawar mash nungkanam etserkartin ainawai. 48Tura atumsha wi turunamur mash nekau asaram etserkatnuitrume. 49Tura wína Apaachir: Wína Wakantrun akuptuktatjarme tinu asamtai, nuka nayaimpinmaya taatsaing, juni Jerusalénnum pujustaram. Tura taa ni kakarmarin suramsatatrume, —Jesús timiayi.24.49 Hech 1.4, 8

Jesús nayaimpinam wakamuri

(Marc 16.19-20)

50Nunia mash etserak umis, ni nuiniatiri ainaujai iruntrar Betania yaktanmanini wearmiayi. Tura nuni wear, Jesús wajas ni uwejen takui: “Yamaikia pujustaram. Yus yainmakarti”, timiayi. 51Tura uwejen takui kanák wajas nayaimpinam wakamiayi.24.51 Hech 1.9

52Turamtai ni nuiniatiri ainau: Ameketme Yusem tusar nukap warasar Jerusalénnum waketkiarmiayi. 53Tura nuni jear, kintajai metek Yus seatai juun jeanam wayaawar: Yus juuntapita tiarmiayi. Maaketai.