Cristo Nuiniatiri Ainau Turamuri
1Yuse Wakani akupkatnun pachis etserkamuri
1-2Wiitjai Lucasaitjai. Wína aneetir Teófilo: Wi yaanchuik amin papin akuptukmiajme nuna aaran, Jesús nayaimpinmaka watsuk ju nungkanam pujus ni turamurin pachisan, tura ni nuiniarmaurincha pachisan nu nangkamtaik nangkaman, nunaka mash aatramiajme. Jesús nayaimpinam waketkitas ni nuiniatiri ainaun: Wína chichamur etserkataram tusa, yaanchuik Yuse Wakani turata tinu asamtai, ni turatniurin pachis chichaman akatmamramiayi.1.1-2 Luc 1.1-3
3Jesús waitnas jaka, nunia nantaki cuarenta (40) kintati ni nuiniatiri ainaun wantintukmiayi. Tura wantintuk paan: Iwiaakjai tukini wajamiayi. Tura Yus ni aintsri ainaun itiur inawa nuna pachis chichasmiayi.1.3 Hech 13.31
4Tura nuni iruntrar pujusar Jesús ni nuiniatiri ainaun chicharak:
—Juni Jerusalén yaktanam nakastaram. Turaram wína Apaachir ni Wakani pachis chichaman akupkamia nuna umiatsaingkia jiinkirap. Yuse Wakani atumi nintin piatramkatatui tusan, wi atumin ujakmiajrume nu nakastaram. 5Juan nekas aints ainaun entsanam imaimiayi. Antsu jumchik kinta arus Yus ni Wakanin atumi nintin piatramkatatrume, —timiayi.1.5 Mat 3.11; Luc 24.49
Jesús nayaimpinam wakamuri
6Jesúsjai iruntrar pujusar, ni nuiniatiri ainau Jesúsan iniinak:
—Apuru ¿Israel ainauti Apuri yamaikiash atam? —tiarmiayi. 7Tinamtai Jesús ayaak:
—Atsa, warí kintatiya tura warí nantutiya wína Apaachir ni kakarmarijai turatata nuka pengké nekaachminuitrume. 8Antsu atumin Yuse Wakani engkemturma, Yus ni kakarmari suramsatatrume, tura asamtai juni Jerusalénnum pujusrum, nunia Judea nungkanam wekaakurmesha, nunia Samaria nungkanam wekaakurmesha, nunia arák wekaakurmesha, mash nungka ainamunam wína pachitsaram etserkatnuitrume, —Jesús timiayi.1.8 Mat 28.19; Marc 16.15; Luc 24.47-48
9Tamati Jesúsa nuiniatiri ainau jiij wajainai, Jesús yakí nayaimpinam yurangmijai wakamtai nuniangka wainkacharmiayi.1.9 Marc 16.19; Luc 24.50-5110Jesús nayaimpinam wakamtai, ni nuiniatiri ainau tuke jiij wajainai, aneachmau Yuse awemamuri jimiar aintsua tumau wejmakan pujun entsarinau nijai tsaniasar wajainaun wainkarmiayi. 11Tura wainkaram nuka chicharinak:
—Galilea nungkanmaya ainautiram, ¿warukaya nayaimpisha timiá jiisha wajarme? Jesúska atumnia nayaimpinam waka nuka ataksha nunisang taratnuitai. Turamtai atum wainkamarme nunisrumek ataksha wainkatnuitrume, —tiarmiayi.
Matías Cristo chichamen etserin ati timiauri
12Nunia olivo muranmaya Jerusalénnum waketkiarmiayi. Ayamtai kintati wekaasatin aya kichik kilómetrok arakchichu ayayi. 13Tura Jerusalénnum ni pujutirin jear, pata yakí amaunum wakarmiayi. Aints nuni wakarmia nuna naaringkia nu ainawai: Pedro, nunia Juan, nunia Santiago, nunia Andrés, nunia Felipe, nunia Tomás, nunia Bartolomé, nunia Mateo, nunia Alfeo uchiri Santiago, nunia Simón mesetan najanin aints, nunia Santiago uchiri Judas naartin, nu mash iruntrarmiayi. 14Nusha tuke Jesúsa yachi ainaujai, tura Jesúsa nukuri Maríjai, tura chikich nuwa ainaujai nuni Yusen seartas iruntrarmiayi.1.14 Mat 10.2-4
15Chikich kintati aints ciento veinte (120) nuni iruntrar pujuinai, Pedro wajaki chichaak:
16-19—Yatsur ainautiram, anturtuktaram: Yaanchuik Jesús Judasan iijai metek wína nuiniatir ataram tusa, inaikiamu asa, ni takatrincha takakmasmiayi. Turayat aints ainaun Jesúsan achikiarat tusa, jintan inakmasmiayi. Tura Judas tunau wajas Jesúsan suruku asamtai, kuik waingkimujai ajan sumakarmiayi. Tura nu ajanam Judas kuntujen naekjai jingkiama tsekengki ayaarak, naekri put tsuraku asamtai, chapi ukuma ayaarak ampuje tishini saaki jakamiayi. Tu jakau asamtai, Jerusalénnum pujuinau nuna nekaawar, nu ajanka ninu chichamejai Acéldama inaikiarmiayi. Nuka “numpa aja” taku tawai. Tura Yuse Wakani ii juuntri Davidtan aamtikramu asamtai Judaska akiintsaing, David Judasan pachis aarmiayi.1.16-19 Mat 27.3-820Apu David yaanchuik papi Salmo tutainum tu aarmiayi:
“ ‘Ni jeenka itarak atinuitai. Tura kichkisha ni jeenka pujuschartinuitai’, tu aarmiayi.1.20 Sal 69.25
Nunia ataksha:
‘Chikich aints ni takatrin takakmastinuitai’, Judasan pachis tu aarmiayi.1.20 Sal 109.8
21-22“Tu aarmau asamtai chikich aints Judasa takatrin takasat tusar inaikiami. Nu aintska nu nangkamtaik Juan Jesúsan imiaamun wainkau asa, nunia ii Apuri Jesúsjai wekajin asa, nunia ni jakamunmaya nantakmiaurincha wainkau asa, tura nayaimpinam wakamurin wainkamia nu aintska Judasa takatrin takakmasat tusar inaikiami, —Pedro timiayi.1.21-22 Marc 1.9; 16.19
23Tamati jimia aintsun inaikiarmiayi. Chikich aintsun José Barsabás naartinun chikich naari Justo: Ju ati tusar inaikiarmiayi. Turinamtai chikich ainausha Matíasan inaikiarmiayi. 24-25Nunia Yusen seainak:
—Ii Apuri Jesús, ameka aintsu nintingkia mash nekame. Tura asam Judas tunau asa, jaka wait wajaktinnum weu asamtai, yáki ni takatrin takakmasat tusam, paan inakmasta, —tiarmiayi.
26Nunia papin jimiaran jukiar, nu aintsu naarin papinum aararmiayi. Tura yana papiriya jiinkiti tusa uwejen engkea, kichik aints peakmiayi. Turamtai Matíasa papiri jiinkimiayi. Tura asamtai Cristo nuiniatiri once (11) ainamunam Matíasnaka pachikiarmiayi.
2Yuse Wakani aints pujuinamunam tamauri
1Fiesta Pentecostés tutai tsawaaramtai, Cristo umirin ainauka mash Jerusalénnum iruntrarmiayi. 2Tura mash iruntrar pujuinai, nasengka atsayat aneachmau nayaimpinmaya nase kakarman uutua tumaun jeanam iruntrar pujuinauka mash antukarmiayi. 3Nunia chikich chikich aintsu muuken jiya tumau kapaun wainkarmiayi. 4Tura nuni iruntrar pujuinaunaka Yuse Wakani mash piatkarmiayi. Tura nuni iruntrar pujuinaunka mash chikich aintsu chichamen nekachu ainaunak niish niish chichamtikiamiayi.2.4 Hech 15.8
5Tura nu fiestanmaka judío Yuse umirin ainau mash nungkanmaya kaunkar Jerusalénnum pujuarmiayi. 6Tura aints ainau niish niish chichainamtai, nuna antukar kautkarmiayi. Tura mash ninu chichamejaingkia chichainau asaramtai ¿warukang tina? tiarmiayi. 7Tura nekainachu asar shamkarmiayi, tura chicharnainak:
—¿Chikich chikich chichamjai chichaina auka mash Galileanmaya ainchaukai? 8¿Ausha warukinakua? Ii chichamencha chichatan nekachu ainayatcha, miatrusarang paan chichainausha antaji. 9¿Iikia mash nungkanmaya aints ainatsjik? Partianmaya, nunia Medianmaya, nunia Elamnumia, nunia Mesopotamianmaya, nunia Judea nungkanmaya, nunia Capadocianmaya, nunia Pontonmaya, nunia Asia nungkanmaya, 10-11nunia Frigianmaya, nunia Panfiliannmaya, nunia Egipto nungkanmaya, nunia Libianmaya yakat Cirene tutai nuna nangkaikiar arák matsamin ainau, nunia Romanmaya judío ainausha, tura judíochu ainausha iiya nunisarang Yusen nekasampita tinausha irunji. Nuniasha Cretanmayasha, nunia Arabianmayasha irunji. Turayatrik Yus ni kakarmarijai tura nuka paan ii chichamejai mash chichainau antaji, —tunaiyarmiayi.
12Tura mash nintimrar shaminak:
—¿Juka warimpita? —tunaiyarmiayi.
13Tura chikich ainau wishikinak:
—¿Nampekar tinatsuash? —tiarmiayi.
Pedro aints ainaun chicharkamuri
14Tu tinamtai Pedro chikich aints Cristo nuiniatiri ainaujai wajaki aints ainaun kakar chicharak:
—Judío ainautiram, Jerusalénnum mash matsamnutirmesha, wi taja nuka anturtukrum nintimrataram. 15Ju aints ainau nampekar tinawai, tu nintimtarme nuka nangkamrum tarume. ¿Tsaa yamai waakaisha itiur nampekarting? 16Antsu Yuse chichame etserin Joel naartin nuna pachis yaanchuik etserkamiayi. Ni etserkamuringkia tu aarmawaitai:
17“Yus chichaak: Nungka amukatin jeatak wajamtai, mash aints ainamunam yumi yaranua nunisnak wína Wakantrunka akupkatnuitjai. Tura asamtai atumi uchirisha, tura atumi nawantrisha wína chichamrun etseriartinuitai. Tura natsa ainausha ni jiijaingkia winaka waitinachu wainiatnak, paan nintimtikrartinuitjai. Nuniasha atumi juuntri wína pachitsar karamrurartinuitai.
18“Tura wína inatir aishmang ainauncha, tura nuwa ainauncha wína Wakantrunka akuptuktinuitjai. Tura asamtai wína chichamrun etserkartinuitai. 19Tura yakí nayaimpinmayan shamrumtinun inakmastinuitjai. Tura nungkanmasha wainchati takatnaka inakmastinuitjai. Aints maaniamunam numpan nukap wainkartinuitai. Tura jisha nukap keenaun wainkartinuitai. Nunia mukunit nungkanam nukap atinuitai. 20Tsaasha tsawai wainiat kajintratnuitai. Tura nantuncha numpa tumaun keaun wainkartinuitai. Nunia Yuse paaniurijai tura ni kakarmarijai nu kintaka jeatnuitai. 21Antsu wína naarun pachitsar seatin ainauka uwemrartin ainawai. Yuska tawai, Joel tu aarmiayi.2.21 Jl 2.28-32
22“Israel ainautiram, wi taja nuka anturtuktaram. Nazaretnumia Jesús Yusen pengker awajsamia nuna pachisan yamaikia ujaktatjarme. Nu aintska atumjai pujus, Yuse kakarmarijai wainchati takatnasha, tura itiurkachmin au wainiat atum jiimmaunum turamia nuka mash nekarme. 23Turayatrum jakati tusaram, nu aintska achikrum, Yusen umirchau ainamunam numin ajintruwar maawarti tusaram surukmiarume. Jesús aints ainaun uwemtikratin asamtai, Yuska eemak mash nekau asa, nunaka turuwarti tusa tsangkamkamiayi.2.23 Juan 19.1824Tura jatasha Jesúsan nepetkachmin asamtai, waitnas jakau wainiat, Yus niin jakamunmaya inankimiayi. Tura asamtai Yuse kakarmarijai jatancha nepetak nantakmiayi.2.24 Luc 24.2-7
25“Ii juuntri Davidcha Jesús akiintsaing, Jesúsan pachis tu armiayi:
“ ‘Wína Apurun tuke wijai pujaun wainuyajai. Niisha wína untsurunini pujurtau asamtai, wikia pengké mengkaakashtatjai.
26“ ‘Tura wína nintirun pujurtau asamtai waraajai. Tura pengker nintimsan chichaaknasha waraawarat chichaajai. Nunia nantaktinuapitja tau asan, jakancha pengker nintimsan ayamsatnuapitja tajai.
27“ ‘Yusru, wína wakantrusha jakatniunmaka ukurtuschatnuitme. Tura ami inatiram nekas pengker asamtai, ni namangkesha kaurti tusamka tsangkamrukchatnuitme.
28“ ‘Tura jinta tuke iwiaaku pujustinnum jeatnuka inaktursatnuitme. Tura tuke wijai pujau asam waramtikrustinuitme’. David yaanchuik tu aarmiayi.2.28 Sal 16.8-11
29“Yatsur ainautiram: Ii juuntri Davidtan pachisan atumin paan ujaktasan wakerajrume. Nu jakamtai iwiarsarmiayi. Tura iwiarsamuri yamaisha tuke wainkatnuitai. 30Nuka ukunam atiniun etsernuyayi. Tura asamtai Yus Davidtan chichaman yapajiachminun chicharak: ‘Nekasan tajame: Ami wearam Apu asa, aints ainaun inartinuitai’, tu timiau asa nunaka nekaamiayi. 31Yaanchuik David nuna nekau asa, Mesíasan wainkawa nunisang ni nantaktintrin pachis: Wakanim jakatniunmaka ukukchatnuitme, tura ni namangkesha kaurti tusamka tsangkamkashtinuitme, tu aarmiayi. 32Nu aintsun pachis David yaanchuik aarmia nuka Jesúsayayi. Yus Jesúsnaka nekas jakamunmaya inankimiayi. Turamtai iisha nu mash nekau asar: Nekasaintai taji. 33Tura asakrin ii Apaachiri Yus: Wina Wakanur aints ainau akuptukta, Jesúsan tinu asa, Jesúsnaka jakamunmaya inankimiayi. Tura asamtai Jesús nayaimpinam waka, ni Apaachiri untsurinini pujus, ni Wakanin akupturmaji. Atumka yamai waintrume tura antarme nuka nuwaitai.2.33 Luc 24.49; Juan 16.13-15; Hech 1.434Tura nayaimpinam wakamia nuka Davidchawaitai. Tura asamtai David tu aarmiayi:
‘Yus wína Apurun chicharak: Apu keemtainum wína untsurunini keemsata.
35Wi ami nemasmin nepettsaing juni ayaamsam pujusta’. Tu aarmawaitai.
36“Nu Jesúska numi winangmanum maamarme nunaka Yus: Apu ati tusa, tura Mesías ati tusa akupkamiayi. Israel ainautirmeka, nuka nekasampita tusaram, mash pengker nekaataram, —Pedro timiayi.
37Tamati nu etsermaun antukar wake mesekar, Pedron nunia Cristo nuiniatiri ainaun iniinak:
—Yatsur ainau ¿iisha itiurkamnaukitaij? —tiarmiayi.
38Tinamtai Pedro ayaak:
—Mash aints ainautiram, atumi yaanchuik nintimtai inaisakrumningkia, Yuska atumi tunaarinka sakturmartatrume. Tura asa ni Wakani nekas pengker aa nuna atumniaka suramsatatrume. Tura asamtai Jesucristo umirkatasrum maaitaram. 39Yus yaanchuik ni Wakanin pachis tímia nunaka atumin turamrume, nunia atumi uchirincha, tura mash nungkanam arák pujuinauncha nunaka tawai. Tura ii Apaachiri Yuska: Winar ataram tusa, aints ainaun untsuktas wakerau asa tawai, —Pedro timiayi.
40Nu chichamnasha tura chikich chichamnasha untsuri aints ainaun ujakmiayi. Tura chicharak:
—Junia aints tunau turina nujaingkia kanakrum pujustaram, —Pedro timiayi.
41Tura asamtai nu chichamnasha antukar, nekasampita tinauka mainiarmiayi. Tura asamtai nu kintati kampatam warang (3,000) aints Cristonu wajasarmiayi. 42Tura nu aints ainau mash Cristo nuiniatiri ainau nuiniarmia nuna antú pujuarmiayi. Tura mash iruntrar pujusar, Yusen sear Yuse misarin yuwarmiayi.
Nu nangkamtaik Cristo umirin ainau pujusmauri
43Cristo nuiniatiri ainau nekashtai takatnasha untsuri turuwarmiayi. Tura Cristo kakarmarijai wainchati takatnasha untsuri turinamtai, aints ainau mash nintimrar shamkarmiayi. 44Turinamtai Cristonu ainauka mash iruntrar pujusarmiayi. Tura ninu aa nuna mash sunaisarmiayi. 45Tura ninu aa nunasha mash surukar, ni ajarincha surukar, Cristonu ainau yuuminak pujuinaun kuikian susarmiayi.2.45 Hech 4.32-35
46Tura kintajai metek Yus seatai juun jeanam iruntrarmiayi. Nunia Cristonu ainau jeencha kichik kichik wayaawar, nuni iruntrar pengker nintimtunisar warasar yuwarmiayi. 47Tura Yus juuntaitai tiarmiayi. Tinamtai aints ainau mash Cristonu ainaun pengker nintimtiarmiayi. Tuminau asaramtai kintajai metek Yus aints ainaun uwemtikramiayi. Tura asamtai Cristonu ainauka kintajai metek yujararmiayi.
3Aints wekaichau tsuwarmauri
1Chikich kintati tsaa nungkaanmatai, Yus seatai hora jeau asamtai, Pedro Juanjai Yus seatai juun jeanam Yusen seartas wearmiayi. 2Tura Waiiti Shiiram tutainum wayaawartas wearmiayi. Tura waiitinam jear, aints wekaichau nuni pujaun wainkarmiayi. Nu aintska akiinamunmaya tuke wekaichau asamtai, ni weari ainau kintajai metek Yus seatai juun jea waiitirin aints nuni waainaun: Wait aneasrum kuik surustaram titi tusar puusar ukukiarmiayi. 3Turinamtai aints wekaichau Pedron Juanjai wininaun wainak:
—Wait aneasrum, kuik surustaram, —timiayi. 4Tamati mai nu wekaichaun wainkar, Pedro chicharak:
—Jiirsata, —timiayi.
5Tamati nu aintska: ¿Warinak surustas taj? tusa jiij pujurmiayi. 6Tu nintimias jiij pujuram, Pedro chicharak:
—Kuikiarka atsawai. Tura kurisha atsawai. Antsu nuna nangkamasang timiá pengker aa nuna susatjame. Nazaretnumia Jesucristo kakarmarijai wajakim wekaasata tajame, —timiayi.
7Nuna tusa Pedro ni untsur uwejejai tap achik awajkimiayi. Turamtai nawesha, tura wanusesha kakaram wajasmiayi. 8Turam ayaatsuk wajaki, wekaatan nangkamamiayi. Nunia Pedrojai, tura Juanjai iruntrar Yus seatai juun jeanam waya ming ming wajak: Yus kakarmaitai timiayi. 9Tamati aints mash nuni kaunkaru ainau niin wekaun wainkarmiayi. Tura ni chichaamurin anturkarmiayi. 10Tura nintimsar shaminak:
—Ju aintska Yus seatai juun jeanam Waiiti Shiiram tutainum tuke aintsu kuikiarin seama pujuya nuwaapita, —tiarmiayi.
Jea tesaamurin Salomón jeamkamunam Pedro aints ainaun chicharkamuri
11Tu tinamtai nu aintska Pedrojai tura Juanjaisha kanatsuk nijai tsanias Yus seatai juun jea tesaamurin Salomón jeamkamia nuni wajainamtai, aints ainau nuna wainkaru asar, nuni ampukiar weriarmiayi. 12Tuminamtai Pedro aints kaunkarun chicharak:
—Israel ainautiram ¿warukaya miatcha nintimrume? ¿Tura warukaya miatcha jiikratrume? Ii kakarmarijaingkia juka tsuwarchaji. ¿Ii pengker asarik tsuwaraij? 13Antsu ii juuntri Abrahama Yusri, tura Isaaca Yusri, tura Jacobo Yusri ii Yusri asa, ni uchirin Jesúsan: Nekas ameketme juuntam tiarat tusa pengker awajsamiayi. Tura waininayat atumi juuntri ainau: Jesúsnaka maawarat tusar, Pilatonam surukarmiayi. Nuni atum kaunkaram, Pilatoka: Jesúsan jiikin akupkatjash, tau wainiatrum surimkamiarume. 14Jesúska tunaarinchau tura timiá pengker pujau wainiatrum, atumka nakitramiarume. Antsu mangkartin aintsun jiiki akupkati tusaram, Pilato seamiarume. 15Nu turau asaram, tuke iwiaaku pujustinun sukartin amia nuka maamiarume. Tura wainiat Yus niin jakamunmaya inankimu asa, yamaikia iwiaakuitai. Tura asamtai iikia nu wainkau asar etserji.3.15 Isa 52.14—53.12; Mat 27.15-26; Marc 15.6-15; Luc 23.13-23; Juan 19.12-15
16“Tura Jesús nekasampita tinu asakrin, ni kakarmarijai Jesús ju wekaichaunka nekas pengker tsuwari. Turamtai atumka ju turamuka mash wainkarume.
17“Yatsur ainautiram, antuktaram. Atumka atumi juuntri ainaujai Jesús turamiarme nuka Yuse uchirintai tutsuk turamiarme. 18Tura yaanchuik Yuse chichamen etserin ainau: Yus akupkamu Mesías tutai wait wajaktinuitai tusa, ni chichamen etsernun Yus nunaka aamtikramiayi. Tura asamtai atum Jesús mau asaram, nu chichamka umikuitrume. 19Tura asaram atumi yaanchuik nintimtairingkia yapajiaram atumi tunaari Yus sakturat tusaram seataram. Nu turakrumningkia atumi tunaarinka sakturmartatrume. Tura atumniaka angkan awajtamsatatrume. 20Tura Yus yaanchuik: Atumi Apuri ati tinu asa, ni uchirin Jesúsan ataksha akupturmaktinuitrume. 21Turayat Yus mash aa nuna yamarman najantsaing, Jesucristo yamaisha nayaimpinam pujustinuitai. Yuse chichame etserin ainau paan nintimin asar yaanchuik: Yus turunatnuitai tu tinu asaramtai, Yus mash aa nuna ataksha yamarman najanatnuitai. 22Tura asamtai Moisés ii juuntri ainaun chicharak: ‘Ii Apuri Yus atumi aintsrin wiya nunisang kichkin akupturmak: Nuka wína chichamrun etserin ati tusa, atumin akupturmaktinuitrume. Nu atumin turamtiata nuka mash umirkataram. 23Tura nu Yuse chichamen etsernun umirtsuk pujuinauka Yusnau ainaujaingkia iruntrarchatnuitai, antsu tuke mengkakartinuitai’, Moisés tu aarmiayi.
24“Nunia Yuse chichame etserin Samuelsha nunisang yamai turatnun pachis yaanchuik etserkamiayi. Nunia chikich Yuse chichame etserin ainausha yamai turatnuncha pachisar mash etserkarmiayi. 25Iisha yaanchuik Yuse chichame etserin armia nuna wearinji. Tura asakrin Yus atumin pengker awajtamsatas wakerau asa, Abrahaman chicharak: ‘Kichik ami wearam akiinatata nuka mash nungkanam pujuinaun pengker awajsatnuitai’, timiayi. Tu tinu asamtai atumsha Abrahama weari asakrumin, Yus atumin pengker awajtamsatas wakerutmarme. 26Tura ni Uchirin atumin akupturmak: Atumi tunauri mash inaisataram tusa, atumin pengker awajtamsatas ni Uchirin eemak akupturmakmiarume”, Pedro timiayi.
4Pedro Juanjai apu iruntramunam jukimuri
1-4Pedro Juanjai aints ainaun tuke chicharinak wajainai, aneachmau sacerdote ainau, tura Yus seatai jea wainu juuntrisha, tura saduceo ainausha kaunkarmiayi. Tura kaunkar anumrukar Pedro Juanjai aints ainaun nuininak wajainaun antukarmiayi. Pedro Juanjai aints ainaun nuininak: Jesús jakamunmaya nantakin asamtai, aints ainautisha jakayatrik nantaktinuitji tinau asaramtai kajerkarmiayi. Tura Pedron Juanjai achikiar, tsaa nungka wajasu asamtai: Kashin chichamsha nekarami tusar kársernum engkewarmiayi. Turinamtai aints untsuri Pedro Juanjai Yuse chichame etsermaun antukaru ainau nu kintatik aishmangkuk aishmangkuk cinco warang (5,000) Criston nekasampita tusar nemarkarmiayi.
5Kashin tsawaarar Jerusalénnum judío apuri ainau judío juuntri ainaujai, tura Moisésa chichame nuikiartin ainaujai iruntrarmiayi. 6Tura sacerdote apuri Anás naartin, nunia Caifás, nunia Juan, nunia Alejandro, nunia sacerdote apuri wearisha mash iruntrar pujuarmiayi. 7Tura aintsun akuptukar Pedron Juanjai itaarmiayi. Tura japen awajsar chicharinak:
—¿Yana kakarmarijia tura yana chichamejia atumsha aints wekaichausha tsuwarmarume? —tu iniasarmiayi.
8Tu iniinam, Pedro Yuse Wakani piatkamu asa ayaak:
—Israela apuri ainautiram, juun ainautirmesha antuktaram. 9Aints wekaichau pengker awajsamu pachisrum ¿itiur tsaarma? tusaram, iincha iningkratu asakrumin, 10atumin paan ujaktatjarme. Israel ainautirmesha nusha mash paan nekaataram tusan tajarme: Ju aintska nuwik wekaichau pujuya juka yamaikia pengker wajasu wainkarume juka Nazaretnumia Jesucristo kakarmarijai tsaari. Atumka Jesucristo numi winangmanum ajinkaram maamiarume, tura wainiat Yus ataksha jakamunmaya inankimia nuna kakarmarijai tsaari. 11Atumka jea jeamnua tumawaitrume. Antsu Jesúska kaya juunta tumawaitai. Ju kayaka nekas pengker au wainiatrumek, atumka jea jeamnutiram: Nuka paseetai tusaram japamiarume. Antsu Yuska: Nu kayaka timiá pengkeraitai timiayi. Jesús atumniaka uwemtikramratas wakerau wainiatrumek atumka tsuutramiarume. 12Tura chikichnum tunaunumia uwemratnuka pengké atsawai. Mash nungka ainamunam chikicha naari pachisar uwemratnuka atsau asamtai, iin uwemtikramratnuka aya Jesucristoketai, —Pedro timiayi.4.12 Juan 14.6
13Pedro Juanjai shamtsuk tu chichainamtai, apu ainausha nuna antukar:
—¿Warukaya nuimiarchau ainayatcha, tura mianchau ainayatcha, timiá shamkartutskesha chichainawa? —tunaiyarmiayi. Tura Jesúsjai iruntrar nukap pujusaru asar, tu chichainawai tusar nekaawarmiayi. 14Tura aints tsuwarmau nuni wajaun wainkau asar, chicharkatatkamawar tujinkarmiayi. 15Tura jiiktaram tinam, Pedroncha tura Juannasha tura aints tsaarmia nunasha jiikiaramtai, nunia kanakar pujusar chichainak:
16—¿Ju aints ainausha itiurkatjik? Jerusalénnum pujuinau mash nu aintsun tsuwarchamniau waininayat tsuwarmaurin nekainawai. Tura asaramtai: Waitaitai tichamnawaitji. 17Antsu aints ainau Jesúsan pachisar etserkarai tusar, yamaikia jiyakar: Nu aintsu naari pachisrum aints kichkisha ujakairap, tu chicharkami tiarmiayi.
18Nunia wayaawarti tusar, ataksha untsukarmiayi. Tura Pedro Juanjai wayaawaramtai:
—Yamaikia Jesús pachisrumka aints kichkisha pengké ujakairap. Tura nu aintsu chichame pengké nuiniarairap, —tu chicharkarmiayi. 19Tinamaitiat Pedro Juanjai aiminak:
—¿Atum umirkatasar Yus umirtsuk pujusminkai? ¿Yus nunasha wakerawak? Atumek nintimrataram. 20¿Ii wainkamji nu tura ii antukmaji nu pachisar chichatsuk pujusminkitaij? —tiarmiayi. 21-22Tinamtai nu aintska cuarenta (40) musach wekaichau pujuutiat, aneachmau tsuwarmau asamtai, aints ainau nuna nekaawar Yusnaka maaketai tiarmiayi. Tu tinamtai apu ainau Pedron tura Juannasha awatratai tinayat, aints ainaun shamkaru asar, aya chicharinak:
—Yamaikia waketkiram nu aints pachisrum etserkurminkia awatratatjirme, —tusar akupkarmiayi.
Cristonu ainau Yuse kakarmarin seamuri
23Tu akupkamu asar, Pedro Juanjai jiinkiar, Cristonu ainau pujuinamunam waketkiar: Sacerdote apuri ainau tura Israela juuntri ainau tu chichartamkamji tusar ujakarmiayi. 24Tu ujainam nuna antukar, mash iruntrar Yusen seainak:
—Apuru, ame nayaimpisha, tura nungkasha, tura juun entsasha waring achat mash amek najanawaitme. 25Ami Wakanim nekas pengker aa nu ami inatiram David engketam tu aamtikramiame.
“ ‘¿Waruka Yusen umirchau ainau Yusen kajerkar shininawa? ¿Tura warukaya nangkamiarsha nintiminawa?
26Mash nungkanmaya apu ainau aintsun inau ainaujai kaunkar, Yus apu ati tusa akupkamu waininayat niin kajerinawai’.4.26 Sal 2.1-2
27“Tu aamtikramiame nuka nekasaintai. Ami uchiram Jesús akupkam: Wína Uchir asam aints ainau inarta tusam akupkamiame. Tura asakmin apu Herodes, romano apuri Poncio Pilatojai, tura chikich nungkanmaya aints ainaujai, tura Israel ainautijai ju yaktanmasha iruntrartas kaunkarmiayi. 28Tura asaramtai: Nu turunatnuitai, tinu asakmin nu chichamnaka mash umirkarmiayi.4.28 Mat 27.1-2; Marc 15.1-5; Luc 23.1-12; Juan 18.28-32
29“Apuru, yamaisha iincha kajertaminaji nusha jiisarta. Iikia ami inatiram asar, pengké shamkartutsuk aminu chichamem etserkatasar wakerau asakrin kakarmaram sukartusta. 30Ami kakarmarmijai jau ainauncha tsuwararat tusam, tura ami Uchirmi Jesúsa naari pachisar wainchati takatnasha takasarat tusam, tura aintska itiurkachminun turuwarat tusam kakarmaram sukartusta, —tu Yusen searmiayi.
31Yusen tu seainamtai, mash iruntrar pujuinamunam uuya tumau jean peakmiayi. Turamtai Yuse Wakani nuni iruntrar pujuinaunaka mash piatkarmiayi. Tura asar shamtsuk Yuse chichamen etserkarmiayi.
Cristonu ainauka: Mash iinuitai timiauri
32-33Cristo nuiniatiri ainau Yuse kakarmarijai ii Apuri Jesúsa nantakmiaurin pachisar tuke etserkarmiayi. Turinamtai Yus niincha nukap yaingmiayi. Turamtai Cristo umirin ainau mash metek nintimtunisarmiayi. Aints kichkisha: Winar aa nuka winaruketai ticharmiayi, antsu mash iinuitai tiarmiayi. 34Tura asamtai kichkisha yumakcharmiayi. Ajartin ainausha ni ajarin surukar, tura jeentin ainausha ni jeen surukar, nujai kuikian jukiar, 35Cristo nuiniatiri ainaun susarmiayi. Turinamu asar yutan yuuminak pujuinaun kichik kichik ni yuumamurincha susarmiayi.4.35 Hech 2.44
36-37Turinamtai Levita aints José naartin, isra Chipre tutainum akiinamia nuka Cristonu asa ni nungkarin suruk, kuikian itaa, Cristo nuiniatiri ainaun susamiayi. Tura asamtai Cristo nuiniatiri ainau nu aintsun Bernabé inaikiarmiayi. Nuka wait anengkratin taku tawai.
5Ananías ni nuwarijai tunau turamuri
1Tura chikich aints, Ananías naartin, ni nuwari Safirajai ni nungkari amia nuna surukarmiayi. 2Tura Ananías kuikian imiajapen akanak chikich akankamun juki, Cristo nuiniatiri ainaun weri: Juketai tusa, ni nawenini pujtusmiayi. Tura nuwarisha nunaka mash nekaamiayi. 3Turamtai Pedro chicharak:
—Ananíasa, Yuse Wakani anangkatasmesha ¿waruka iwianchi apuri Satanás nintirun engkemati tusamsha tsangkamakume? Nungkarmeka surukam kuik imiajapen akankam jukiyatmesha ¿waruka juketai tame? 4Nungkaka surachkumka aminu ayayi. Tura nu nungka surukam, kuik jukim nusha nunisang aminu ayayi. ¿Warukaya nekas chicham aa nu ujatsuksha, wait chichaman ujaktaj tusamsha nintimrutme? Ameka aints ainaun wait chichaman ujaktaj tayatum, nekas Yus anangkatasam wait chichamka etserme, —Pedro timiayi.
5-6Tamati Ananías nuna antú wajayat jaak ayaarmiayi. Turamtai natsa ainau wayaawar, jaka tepaun kangkararmiayi. Tura iwiarsatai tusar jukiarmiayi. Turinamtai aints ainau nuna nekaawar mash shamkarmiayi.
7Kampatam hora nangkamaramtai, Ananíasa nuwari, aishri jakaunaka nekatsuk wayaamiayi. 8Wayaamtai Pedro chicharak:
—¿Atum nungka surukrumsha, nekasrumek jukek jukimiarum? —tu iniam nuwasha aimiak:
—Ja ai, juketai, —timiayi.
9Tamati Pedro chicharak:
—¿Warukaya aishrumjai Yuse Wakani anangkatasrumsha wakerukmarume? Ami aishrumin iwiarsartas wearma nuka waiitinam wayaawartas wininawai. Au jiista. Au winina au amincha iwiartamsartas winitraminawai, —timiayi.
10Tamati arutsuk Ananíasa nuwari Safira naartin Pedro nawen ayamas jaak ayaarmiayi. Turamtai natsa ainau wayaawar, nuwa jaka tepaun wainkar jukiar, aishri iwiarsamunam yamsar iwiarsarmiayi. 11Turuwaramtai Cristonu ainausha mash nukap shamkarmiayi. Tura chikich aints ainausha nu turunamun antukar nusha nunisarang nukap shamkarmiayi.
Wainchati takat untsuri Yuse kakarmarijai turamuri
12Tura Cristonu ainau Yus seatai juun jeanam wayaawar, metek nintimsar chikich tesaamu Salomón jeamkamunam tuke mash kaunkarmiayi. Turinamtai Cristo nuiniatiri ainau wainchati takatnasha, tura aints ningkikia turachminun untsuri Yuse kakarmarijai turuwarmiayi. 13Tura Cristonauchu ainau nunaka pengkeraitai tinayat, Cristonu ainaujai iruntrartatkamawar shamiarmiayi. 14Tura aishmang ainausha nunia nuwa ainausha untsuri ii Apuri Cristonka nekasampita tiarmiayi. Tura asar Cristonu ainauka untsuri yujararmiayi. 15Tura Cristo nuiniatiri ainau turamurin nekaawar, jau ainaun jeanmaya aanum jiikiar, tepetinmasha tura washimnumsha puusar, Pedro nangkamak ni mikintrijai tsuwarti tusar, jau ainaun jintanam pujtusarmiayi. 16Nunia chikich yaktanmaya ainausha arakchichu pujuinau asar, jau ainauncha tura iwianchruku ainauncha Jerusalénnum itaarmiayi. Tura itaaram mash pengker wajasarmiayi.
Pedro Juanjai wait wajakmauri
17Tura asamtai sacerdote apuri chikich sacerdote ainau saduceo tutaijai iruntrar Cristo nuiniatiri ainaun suwirpiaku jiinak: 18Kársernum engkeataram tusar, ni aintsri ainaun akatrar akupkarmiayi. Akupkamu asar, achikiar tunau aints engketinam engkewarmiayi. 19Turuwaramtai Yuse awemamuri kashi tari, kársera waitirin urak, Pedron Juanjai jiiki chicharak:
20—Yamaikia jiinkiram, tsawaarum Yus seatai juun jeanam wayaaram, nuni wajasrum aints ainau Yusnum tuke iwiaaku pujustin chicham ujaktaram, —timiayi.5.20 Juan 11.25; 14.6; Rom 6.4
21Tamati Pedro Juanjai miatrusarang umirkarmiayi. Tura tsawaaramtai, Yus seatai juun jeanam wayaawar, Yuse chichame nuikiartutan nangkamawarmiayi.
Tuminai Cristo nuiniatiri karsernumia jiinkinun nekachu asar, sacerdote apuri ni aintsri ainaujai: Judío apuri ainausha mash kaunkarti tusar untsukarmiayi. Tura mash kaunkaramtai chichainak:
—Jesúsa nuiniatiri ainau karsernumia jiikrum itataram, —tusar ni aintsrin akupkarmiayi. 22Akupkamu asar, kársernum jear nuni wayaawar Cristo nuiniatirinka waintsuk, judío juuntri iruntramunam waketkiarmiayi. 23Tura chichainak:
—Iikia kársernum jear, waiti tuke yawikmau jeamji, tura kársera nakausha aanum wajatinau jear, tura urakar wayaar kichkisha engketu wainkachji, —tiarmiayi.
24Tinamtai sacerdote apuri, tura Yus seatai juun jea wainu apuri, tura sacerdote juuntri ainausha nuna antukar:
—Maj ¿nusha tuning wainkaintaij? —tu nintimrarmiayi. 25Tu nintimsar pujuinai, chikich aints taa chichaak:
—Aints ainau atum kársernum engkeamarme nuka Yus seatai juun jeanam wajasar aints ainaun nuininawai, —timiayi.
26Tamati juun jea wainu apuri ni aintsrijai jiismi tusar juun jeanam wearmiayi. Tura nuni jear, Cristo nuiniatirin wainkar, aints ainau iin kayajai tukurmiarai tusar, pasé awajtsuk itaarmiayi. 27Tura judío apuri iruntrar pujuinamunam itaar japen awajsaramtai, sacerdote apuri chicharak:
28—Iikia atum chicharkur: Nu aintska pachisrum pengké nuiniatsuk asataram tusar, akupkamjarme nuka antutskesha, nu nuiniamuka pachitsuk Jerusalénnum mash antukarti tusaram tuke nuikiartarme. Tura atumka: Nu aintska maarume tusaram, chikich ainausha pasé nintimtikratasrum wakerarme, —timiayi.5.28 Mat 27.25
29Tamati Pedro Cristo nuiniatiri ainaujai aiminak:
—Aints ainauka umirtsuk Yusek umirkamnawaitji. 30Atumka Jesúska achikrum numinam ajintaram maamarume. Tura wainiat ii juuntri ainau Yusri Jesúsnaka ataksha inankimiayi. 31Tura nayaimpinam yakí iwiak, Israel ainauti nintimaurin yapajiakrin, ii tunaurincha sakturmartas ii aintsritin inatmin tura uwemtikin ati timiau asa, yamaikia Yuse untsurinini pujawai. 32Iikia mash nu nekau asar etserji. Tura Yuse Wakanin ni umirkaru ainaun Yus sua nuka: Tu chichastaram tusa iinka chichamtikramji, —tiarmiayi.
33Tinamtai judío juuntri ainau nukap kajerkarmiayi, tura Cristo nuiniatiri ainaunka maawartas wakeriarmiayi. 34Turinamtai chikich fariseo aints, Gamaliel naartin, nu iruntramunam pujumia nuka Moisésa chichamen nuikiartin asamtai, aints ainau niincha pengker anturin armiayi. Tura asamtai judío juuntri iruntrar pujuinamunam wajaki, Pedroncha tura Juannasha pachis: Nu aints ainau jiiktaram tama aanum jiikiarmiayi. 35Nunia Gamaliel judío juuntri ainaun chicharak:
—Israel ainautiram, atum ju aints turatai tu nintimrume auka aneartaram. 36¿Atumka aints Teudas naartin aneaktsurmek? Nu aintska: Wikia juuntaitjai tamati, cuatro pachak ainau niin nemarkarmiayi. Tura niin mainamtai, ni nemarnuri ainauka mash tupikiakiar ni jeen waketkiar kanakar pujusarmiayi. 37Nunia ukunam aints ainau naarin papinum aatramunam chikich Galileanmaya aints, Judas naartin tamia nuna aints untsuri nemariarmiayi. Tura niincha mainamtai, ni nemarnuri ainauka mash tupikiakiarmiayi. 38Tura asamtai au aintska inaisataram tajarme. Au aints turina nusha ningki nintimsar turinakka, ningki inaisartatui. 39Tura Yus au aints ainaun: Nu turataram tamatikia, atumka au aints ainauka nepetkatatkamaram tujinkatnuitrume. Tura asaram aneartaram. Nu inaiyachkurmeka Yusjai maaniktinuitrume, —Gamaliel timiayi.5.39 Hech 22.3
Tamati miatrusarang umirkarmiayi. 40Nunia Cristo nuiniatirin untsukar awatrarmiayi. Nuna turuwar chicharinak:
—Jesúsa naari pachisrum chichamka pengké etserkairap, —tusar akupkarmiayi. 41Akupkaram Cristo nuiniatiri judío juuntri iruntramunmaya jiinkiar weenak: Jesúsa naari pachisar inatsaartinun Yus iin tsangkatramkamji tusar warasarmiayi. 42Tura warasar kintajai metek Yus seatai juun jeanam wayaawar, nunia chikich aintsu jeencha wayaawar, tuke inaitsuk Cristo Jesúsan pachisar nuiniararmiayi, tura Yusnum uwemratin chichamnasha etseriarmiayi.
6Cristo umirin ainau yaingtinun siete aints inaikiamuri
1Jumchik arus Cristo umirin ainau nukap yujaru asaramtai, griego chichame chichainau chikich hebreo chichame chichainaujai kajernaikiarmiayi. Tura hebreo chichamen chichainaun jiyainak:
—Waje ainau yuumamuri kinta metek suayatrumsha ¿waruka waje griegon chichainausha yuumamuri metek sutsuksha pujarme? —tiarmiayi. 2Tura asamtai Cristo nuiniatiri doce (12) armia nuka: Cristonu ainau mash kaunkarat tusar untsukarmiayi, nunia mash kaunkaramtai chicharnainak:
—Aintsu yuumamuri susatasar, Yuse chichame etsertsuk pujakrikia napchawaitai. 3Tura asamtai yatsur ainautiram, atumka pengke aints nintip Yuse Wakani piatkamu ainau siete (7) eaktaram, tura nuka aints ainau yuumamuri susarti tusaram inaikiataram. 4Turakrumin iisha tuke inaitsuk Yus seakur, tura Yuse chichame etserkur pujustatji, —tiarmiayi.
5Tinamtai Cristonu ainau mash nuna antukar: Pengkeraitai tiarmiayi. Tu tinau asaramtai, Estebankan nu takatan takakmasti tusar inaikiarmiayi. Estebanka Criston miatrusang umirnuyayi. Nusha Yuse Wakani piatkamuyayi. Nunia Felipencha, nunia Prócoroncha, nunia Nicanornasha, nunia Timónasha, nunia Parmenasnasha, nunia Antioquía nungkanmaya aintsun, Nicolás naartinasha nu takatan takakmasarti tusar inaikiarmiayi. Nu aintska judíochutiat judíowa nunisang Yusen nemarkauyayi.6.5 Hech 21.8
6Nuniasha nu aints ainaun Cristo nuiniatiri pujuinamunam itaarmiayi. Itaaramtai Cristo nuiniatiri ainau ni uwejejai nu siete (7) aintsu muuken achirkar: Ni takatrin Yuse kakarmarijai takakmasarti tusar Yusen seatiarmiayi.
7Tura Yuse chichamen etserkaru asaramtai, aints ainau untsuri nuna antukaru asar, Cristonu ainau Jerusalénnum nukap yujararmiayi. Tura sacerdote ainausha untsuri Criston nekasampita tiarmiayi.
Estebankan achikmauri
8Tura Yuse Wakani Estebanka nintin piatkamu asa, aints ainaun wait anentak pengker awajsamiayi, tura wainchati takatan ningkikia turachminun Yuse kakarmarijai turamiayi.
9Tura chikich aints ainau Estebankan: ¿Warukaya Cristosha umirume? tusar iniasartas weriarmiayi. Nu aints ainau iruntai jeanam, Angkan Ainau Iruntai Jea tutainum tuke iruntrarmiayi. Nu iruntai jeanmasha Cirene nungkanmaya ainau, tura Alejandría nungkanmaya ainausha, tura Cilicia nungkanmaya ainausha, tura Asia nungkanmaya ainausha nuni iruntrarmiayi. 10Tura Estebankan Yuse Wakani piatkamu asa, Yus ni nekamtairi susamu asamtai, nunia aints ainau ni chichamejaingkia nepetkatatkamawar nepetkacharmiayi. 11Tura asaramtai Estebankan suwirpiaku jiisar, chikich ainaun wainkar, kanakar pujusar kuikian susar:
—Atumka tsanumkuram chicharkuram: Au aintska Moisésan pachis pasé chichasmayi, tura Yusen pachis pasé chichasmayi titaram, —tusar akikiarmiayi. 12Tu tinam, tsanumin ainau: Ayu tusar, chikich aints ainaun, tura ni juuntri ainauncha, tura Moisésa chichame nuikiartin ainauncha Estebankan pachisar pasé nintimtikrarmiayi. Nunia Estebankan achikiar judío apuri iruntrar pujuinamunam jeeniarmiayi. 13Tura jeeniaramtai chikich aints ainaun: Estebankan pachisar wait chichaman etserkarat tusar itaarmiayi. Turinamtai nuka waitrinak:
—Auka Yus seatai juun jean nekas pengker aa nuna pachis tuke itiattsuk pasé chichasmayi, tura Moisés umirkatin chichamnasha pachis tuke pasé chichasmayi. 14Tura chichaak: Nazaretnumia Jesús Yus seatai juun jean yumpungtatui, tura Yus Moisésnum chichaman iin akupturmakmiaji nuna yapajiatatui timiayi, —Estebankan tsanuminak tiarmiayi.
15Tinamtai judío apuri iruntramunam pujuinauka Estebankan jiij pujuriarmiayi, tura Estebanka yapiin Yuse awemamuria tumaun wainkarmiayi.
7Esteban Yuse chichamen etserkamuri
1Tura Estebankan wainkar sacerdote apuri iniak:
—¿Ju amin pachitmasar turamina nuka nekaskai? —timiayi.
2Tama nisha ayaak:
—Juun ainautiram yatsur ainautirmesha antuktaram. Ii juuntri Abrahama turamuri nintimrataram. Ii juuntri Abraham Harán nungkanam weatsaing, Mesopotamia nungkanam pujamtai, ii Apaachiri Yus nekas pengker aa nu niin wantintukmiayi. 3Tura Yus chicharak: ‘Ame nungkarminia jiinkim, ami wearam ainau ukukim, chikich nungkanam wi inaktustatjame nuni weta’, timiayi.7.3 Gén 12.1
4“Yus tu timiau asa, Abraham Caldea nungkanmaya jiinki, Harán nungkanam pujustas wemiayi. Nunia ni apari jakamtai, Yus Abrahaman: Chikich nungkanam weta timiau asa, atumi nungkari yamai atum pujarme juni tamiayi.7.4 Gén 12.45Antsu nungkanka jumchiksha susachmiayi. Tura uchin kichkisha yajutmachu wainiat, Yus chicharak: ‘Ame jakakmin ami wearmin ju nungkan susatnuitjai’, timiayi.7.5 Gén 12.7
6“Tura Yus chicharak: ‘Ami wearam ainau nukap yujarar, chikich nungkanam pujusartinuitai. Tura nuni pujusar, chikich nungkanmaya ainau inatiri asar, cuatro pachak musach wait wajakartinuitai. 7Tura ami wearmin wait wajaktiniun suwinaunka wisha wait wajaktiniun susartinuitjai. Nunia ami wearam nu nungkanmaya jiikiaran, ju nungkanam wína umirtukartinuitai’, Yus timiayi.7.7 Gén 15.13-14
8“Nunia Yus Abrahaman chicharak: ‘Wina chichamur umirtukta. Juwaitai wina chichamruka: Aishmang ainau akiina ocho (8) kinta nangkamaramtai, nuwapchiri mash charutkataram. Ami wearam wína aintsur asar, tuke inaitsuk ju akupamurun umirtukarti’, timiayi. Tu timiau asa, Abrahama uchiri Isaaca akiinamuri ocho (8) kinta nangkamaramtai, Abraham ni uchiri nuwapchirin charutkamiayi. Nunia Isaaca uchiri akiinamtai, nusha nunisang turamiayi. Tura Jacobsha nunisang turamiayi. Jacobo uchiri doce (12) amia nuka yaanchuik ii juuntri armiayi.7.8 Gén 17.10-14
9“Tura ii juuntri ainau Jacobo uchiri armia nuka ni yachiin Josén suwirpiaku jiinau asar: Egipto inatiri ati tusar surukarmiayi. Tura wainiat Yus Josénka pengker awajsamiayi.7.9 Gén 37.11, 2810Tura José itiurkachmin pujau wainiat Yus niincha uwemtikramiayi, tura ni nekamtairincha susamiayi. Tura Egipto apuri faraón tutai niin pengker awajsati tusa Yus wakerumtikiamiayi. Tura asamtai faraón Josén Egipto nungkarin tura ni aintsri ainauncha mash wainin ata tusa inaikiamiayi.7.10 Gén 41.39-41
11“Nunia Egipto nungkanam, tura Canaán nungkanmasha tsuka amatai, Canaán nungkanam pujuinau nukap wait wajakarmiayi. Tura tsuka nukap au asamtai, ii juuntri yutan wainkartatkamawar wainkacharmiayi. 12Tura ii juuntri Jacob: Egipto nungkanam trigo awai tamaun antuk, ni uchiri ainaun: Nuni werum trigo sumaataram tusa akupkamiayi. Turamtai wear yutan sumakar waketkiarmiayi.7.12 Gén 42.1-2
13“Nunia ataksha: Yurumak sumaktai tusar taaramtai, José ni yachí ainaun: Wikia atumi yachiinjai tusa nekamtikiamiayi. Turamtai faraón: Joséka Israela wearintai tusa nekaamiayi.7.13 Gén 45.1, 1614Turamtai José ni yachí ainaun chicharak: Wína apar ni weari ainaujai setenta y cinco (75) aints mash juni itataram tusa akupkamiayi.7.14 Gén 45.17—46.27
15“Turamtai Jacob ni weari ainaujai Egipto nungkanam wearmiayi. Tura Jacobsha, tura ni uchiri ainausha mash juunmarar nuni jakarmiayi.7.15 Gén 49.3316Nuni jakaramtai nukap arus, ni weari ainau José kunchinka jukiar, Siquem nungkanam iwiarsarmiayi. Abraham: Ii weari nuni iwiarsami tusa, nungka Hamora uchirinu amia nuna ni kuikiarijai sumaku asamtai, nuni iwiarsarmiayi.
17“Tura Yus Abrahaman: Wisha ami wearmin nukap yujratnuitjai timia nu kinta jeatak wajasamtai, ni weari ainau Egipto nungkanmaka nukap yujararmiayi. 18Nukap yujararai, chikich apu Josén wainchau Egipto apuri amiayi.7.18 Éx 1.7-819Nuka ii juuntri ainaun anangka pasé awajsamiayi. Tura: Israela uchiri jakarti tusa chichaman akupak: ‘Atumi uchiri yamai akiinauka mash entsanam ujungtaram’, timiayi.7.19 Éx 1.22
20“Nunia Moisés akiinamiayi. Turamtai Yus niin pengker awajsamiayi. Tura asamtai ni nukuri uchirin kampatam nantu ni jeen uukmiayi.7.20 Éx 2.221Nunia uuktatkama tujintak entsanam ujungtin kinta jeamtai, uchincha pitaknum engkea entsanam inanmasmiayi. Turamun faraónka nawantri juki, ni uchiria nunisang tsakatmarmiayi. 22Tura asamtai Egipto ainau nekarmia nuna mash Moisésan nuiniararmiayi. Tura miatrusarang nuiniarmau asa, kakarman chicharkartin ayayi. Tura turamurincha kakarman turinuyayi.7.22 Éx 2.3-10
23“Nunia Moisés cuarenta (40) musachrintin pujak, Israel ainaun ni weari asamtai, jiistaj tusa wemiayi. 24-25Tura weai, Egipto aints Israel aintsun awatun wainak, nuna jiij wajatmiayi. Tura nintimias: Wikia Egipto aintsun maamtaikia, wi wear nuna wainkar: Nekas Yus iin akupturmaku asa, iincha ayamrutmaktatji, tu nintimrartatui, Moisés tu nintimias, Egipto aintsun maamiayi. Tura waininayat Israel ainauka tuuka nintimracharmiayi. 26Kashin tsawaar Moisés ni weari ainaun ataksha jiistas weai, mai Israeltak maaninaun wainak: Kajernaitsuk asataram titas weri chicharak: ‘¿Warukaya mai Israeltaksha maaniarme?’ timiayi. 27Tamaitiat chikich aintsun awatmia nuka Moisésan shitak: ‘¿Ameka ii apurinkitam? ¿Yaachia amincha chicharuta tusasha akuptamkama? 28¿Yaau Egipto aints maamame nunismek winasha mantuatasam turutsumek?’ timiayi. 29Nu tímia Moisés tupikiaki Madián nungkanam we, nuni pujus uchin jimiaran yajutmarmiayi.7.29 Éx 2.11-15; 18.3-4
30“Nunia cuarenta (40) musach nangkamaramtai, Moisés aints atsamunam mura Sinaí tutainum jeatak wajasai, numi jangkirtin keamunam Yuse awemamuri wantintukmiayi. 31Tura numi keaun kajinchau asamtai, Moisés nuna wainak: ¿Warukang kajintsu? tusa: Wisha wakemkan jiisnaka wainkainjapi, tu nintimias weri wakemak jiiai, Yus chichaun antukmiayi. 32Tura Yus chicharak: ‘Wiitjai ami wearmi Yusrinjai. Tura asan Abrahama Yusrinjai. Tura Isaaca Yusrinjai. Tura Jacobo Yusrinjai’, timiayi. Yus tama Moisés kuraimiayi, tura jiistatkama shamkamiayi. 33Turamtai Yus chicharak: ‘Nungka wajame auka winaruitai. Tura asamtai sapatrum kuinkam ukuktia. 34Wína aintsur Egipto nungkanam pujuinau wait wajainaun wainkau asan, tura ni juutinauncha antuku asan, wína aintsur ainaun ayamruktasan winajai. Tura asamtai yamaikia Egipto nungkanam waketkita. Amin nuni akupkatasan wakerajme’, Yus timiayi.7.34 Éx 3.1-10
35“Ii juuntri ainau Moisésan chicharinak:
“ ‘¿Ameka ii apurinkitam? ¿Yaachia amincha chicharuta tusasha akuptamkama?’ tusar nakitraru wainiat, Yus ni awemamurin numi jangkirtin keamunam Moisésan wantintukti tusa akuptukmiayi. Tura Moiséska Israel ainau apuri ati, tura ayamrukti tusa akupkamiayi. 36Turamtai Moiséska Israel ainaun Egipto nungkarinia jiikmiayi. Tura Egipto nungkanam, tura juun entsa Kapantin Entsa tutainum, tura aints atsamunam cuarenta (40) musach wekaas, Yuse kakarmarijai ningkikia turachmin ayat, wainchati takatnaka turamiayi.7.36 Éx 7.3; 14.21
37“Moiséska ni weari ainaun chicharak: ‘Yus atumi aintsrin kichik: Wína chichamur etserin ata tusa, wiya nunisang atumin akupturmaktinuitrume’, timiayi.7.37 Deut 18.1538Tura asamtai Moiséska aints atsamunam Israel ainaujai iruntrar puju armiayi. Tura ii juuntri ainaujai mura Sinaí tutainum iruntrar pujuinai, Yuse awemamuri Moisésjai chichasmiayi. Turamtai Moiséscha Yuse chichamen tuke pujustiniun sukartin aa nuna iin nekamtikramatas antukmiayi.7.38 Éx 19.1—20.17
39“Tura waininayat ii juuntri ainau Moisésan: ‘¿Ainusha itiur umirkatjik?’ tusar niin umirtan nakitinau asar, Egiptonam waketkiartas nintimiarmiayi. 40Tura asar Aarónkan chicharinak: ‘¿Ainusha Moiséska iin Egiptonmaya jiirmakmiaji nusha tutsuk werumi? Iikia nekatsji. Tura asamtai ii yusri najatruata. Nuka eemak wekaamtai, iisha nemarsatatji’, tiarmiayi. 41Nunia waaka uchiri nakumkar kurin najanawarmiayi, tura ni yusrin ni uwejejai ningki najanawariat, maaketai tiartas tangku ainaun maawar epewarmiayi, nunia nakurusarmiayi.7.41 Éx 32.1-6
42“Turinau asaramtai Yuska ii juuntri ainaun ukukmiayi. Turamtai ii juuntri ainau yaa ainaun Yus nayaimpinam ekentsau waininayat: Ii yusrintai tiarat tusa, Yuska tsangkatkamiayi. Yuse chichame etsernusha yaanchuik nuna pachis tu aarmiayi.
Yus chichaak: ‘Israel ainautiram, cuarenta (40) musach aints atsamunam wekaakuram tangku ainau maaram, wína surustasrumka nekasrum turachmiarume. 43Antsu tangku ainau wínaka surutsuk, chikich yus, Moloc tutai yuschau wainiatrum, nuka ii yusrintai tusaram, nunia yaa Refán tutai ii yusrintai tusaram, atumek nakumkaram tikishmatratasrum najanamiarume. Tura asamtai wikia atumin Babilonia nungkan nangkaikin akupkatnuitjarme’, Yuska timiayi. Tu aarmawaitai.7.43 Am 5.25-27
44“Yus Moisésan: ‘Jear tarach najanamu jeartukta tusan, wisha inaktustatjame’, tinu asamtai, ii juuntri ainau aints atsamunam Yusjai iruntai jean Yus tímia nunisarang jeamkarmiayi.7.44 Éx 25.9, 4045Ii juuntri ainau nu jean tarachjai jeamkaramtai, ni uchiri ainau wekaasar, ju nungkanmasha Josuéjai taarmiayi. Tura Yus yaingmau asar, ju nungkanam pujuinaunka jiikiarmiayi. David apu naamtsaing, nu tarach jeaka ju nungkanam tuke ayayi.7.45 Jos 3.14-17
46“Davidcha Yusen pengker awajsamiayi, tura ii juuntri Jacobo Yusri, Davidta Yusri asamtai, David Yuse jeen jeamkatas wakerimiayi. 47Tura Yus nuna surimkau asamtai, Salomón Yuse jeen jeamkamiayi. 48Turayat Yuska nekas juun asa, aints ainau ni uwejejai jeamkamunmaka pujuschamnawaitai. Yuse chichame etsernusha yaanchuik tu aarmiayi.
49-50“Yus chichaak: ‘Wiki mash aa nunaka najanau asan, nayaimpikia wina keemtairuitai. Tura nungkaka wína najamtairuitai. ¿Winasha warí jea jeartuktasrumea wakerutarme? ¿Wína ayamtairuka tuwaita?’ —Yus timiayi.
51Nunia Esteban tuke etserak:
—Atumka katsuram nintintin asaram, Yus umirchawa nunisrumek nintimrume, tura Yuse chichame antut nakitau asaram, atumi juuntri turuwarmia nunisrumek Yuse Wakaningkia kajerin ainiarme. 52Nintimrataram. Atumi juuntri ainau Yuse chichame etserin ainauncha tuke kajerin armiayi. Tura Yuse chichamen etserin ainau: ‘Nekas Tunaarinchau aa nu taratnuitai’, tu etserinaunka atumi juuntri ainau main armiayi. Tura asaramtai ‘Nekas Tunaarinchau’ aa nu taamtai, atumsha nunisrumek ni anangkaram achikrum maamiarume.7.52 Mat 5.1253Tura asaram Yuse awemamuri ainau Moisésnum chichaman akupinak: Nu chicham umirkataram tiaru wainiatrumek atumka nu chichamka pengké umikchamiarume, —Esteban timiayi.
Estebanka maamuri
54Esteban tamati nuna antukar, judío juuntri ainau kakarar kajerinak nainka katetet awajiarmiayi. 55Turinamtai Esteban, Yuse Wakani piatkamu asa, nayaimpinmanini pangkai jiimkama Yuse paaniurin wainkamiayi. Tura Yuse untsurinini Jesús wajaun wainkamiayi. 56Tura wainak, nu aints ainaun chicharak:
—Pangkairam jiistaram. Nayaim uraniun wainjai. Tura Yus akupkamia nuna Yuse untsurinini wajaun wainjai, —timiayi.
57Tama aints ainau kajerkar kakarar shinukiar, kuwishin epetkar irunturar Estebankan achikiarmiayi. 58Turuwar yaktanmaya jiikiar, kayajai tukuarmiayi. Tura aints ainau kayajai tukuartas ni wejmakrinka aimiakar: Natsa Saulo ii wejmakrin wainkati tusar, ni wajamunam tuktusarmiayi.7.58 Hech 22.20
59Tura kayajai tukuinam Esteban Jesúsan seak:
—Apuru Jesúsa, wakanur jurutkita, —timiayi.7.59 Sal 31.5; Luc 23.4660Tura tikishma kakar untsumak:
—Apuru, ju tunau turina juka tsangkurata, —timiayi.
Nuna tina nuniangka jakamiayi.7.60 Luc 23.34
8Saulo Cristonu ainaun kajerkamuri
1-4Tura Estebankan maawaramtai, Sauloka: Nu aintsu maamuri pengkeraitai timiayi. Turamtai Cristonu ainau Estebanka namangken jukiar iwiarsarmiayi. Tura wake mesekar nukap juutiarmiayi. Nu kintati Cristonu ainau Jerusalénnum pujuinau nukap wait wajakartiniun nangkamawarmiayi. Saulosha nu aints ainaun mash amuktaj tusa, kichik kichik aints pujuinamunam waya, aishmang ainauncha, tura nuwa ainauncha achik japiki kársernum engkewarat tusa akupnuyayi.8.1-4 Hech 11.19; 22.4-5; 26.9-11
Samaria nungkanam Cristo chichame etserkamuri
Cristonu ainau mash Jerusalénnumia jiinkiar, Judea nungkanam, tura Samaria nungkanmasha anumkartas niish niish tupikiakiarmiayi. Tura tupikiakiar, yaja wekainaksha tuke inaitsuk Yusnum uwemratin chichaman etseriarmiayi, antsu Cristo nuiniatiri ainauka Jerusalénnum juwakarmiayi. 5Turunawaramtai Felipe Samaria nungkanam chikich yaktanam we, aints ainaun chicharak:
—Yus atumin uwemtikramratnun akupkatatjai tímia nuka Jesúsaitai, —timiayi.8.5 Hech 21.8
6Tama aints ainau mash iruntrar titu pujusar Felipe chichamen pengker nintimsar anturkarmiayi. Turuawar wainchati takatan Felipe turaun wainkarmiayi. 7Turamtai iwianchrintin ainausha untsuri iwianchri kakarar untsumkar jiinkiaramtai tsaararmiayi. Nunia kijiru ainausha, tura wekaichau ainausha untsuri tsaararmiayi. 8Tura asamtai nu yaktanmaya ainau untsuri warasarmiayi.
9Tuminamtai nu yaktanmasha wishin Simón naartin pujumiayi. Nuka Samaria nungkanmaya ainaun anangkak:
—Wikia nekas juuntaitjai, —tinuyayi. 10-11Tura wishin asa, aints ainaun anangkau asamtai, nu yaktanmaya kuikiartin ainausha, tura kuikiartichu ainausha niin mash pachiarmiayi. Tura páchinak:
—Nu aintska Yuse kakarmari jukin asa, timiá kakarmaitai, —tiarmiayi. 12Antsu Felipe Yus aints ainaun inartata nuna pachis, tura Jesucristo naarin pachis uwemratin chichaman etseru asamtai, aints ainausha tura nuwa ainausha nuna antukar, Criston nemarkartas mainiarmiayi. 13Turinamtai Simónsha Criston nekasampita tusa maaimiayi. Tura Felipe Yuse kakarmarijai wainchati takatnasha turaun wainak: ¿Wisha warukawainjak? tu nintimias Felipejai tsanias wekaasamiayi.
14-16Nunia Cristo nuiniatiri Jerusalénnum pujuinau: Samarianmaya ainau Yuse chichamen umirinawai tinamun antukar, Pedroncha nunia Juannasha Samarianam akupkarmiayi. Tura akupamu asar, Samarianmaya ainaun Yuse Wakani piatkachmau ainayat, ii Apuri Jesúsan nemarkaru ainau imainiaru asaramtai, Pedro Juanjai Yusen seainak: Yuse Wakani Cristonu ainaun piatkati tusar seatiarmiayi. 17Nunia muuken achirkaramtai, nu aintsu nintin Yuse Wakani piatkamiayi.
18-19Cristonu ainau muuken achirkar, Yusen seainamtai, Yuse Wakani engketau asaramtai, Simón nuna wainak Pedron, tura Juannasha chicharak:
—Winasha atumi kakarmari kuikiajai surustaram. Wisha aints ainaun páchitsuk uwejrujai achikian Yuse Wakanin engketami tusan tajarme, —timiayi.
20Tamati Pedro ayaak:
—Kuikiarmeka amijai metek mengkakatnuitai. ¿Yus ni kakarmarin ningki wakerak sukarta nuka kuikiajai sumakminkai? 21Yus nintimtichu asam, Yuse Wakanijai turatin pengké tujintame. 22-23Ameka wiya nunismek Yuse takatri takakmat wakerayatum, nintimin tsaangkua tumau yapau pujurtamu asamtai, ameka tunaarumjai jingkiamua nunismek pujame tu nekajme. Tura asam tunaarum yamaikia inaisam ukukta. Tura Yus seata. ¿Nu turakmin Yus ami tunaarumin tsangkutramrashtimpiash? —Pedro timiayi.
24Tama Simón ayaak:
—Wína turutrumena nu turunawai tusaram, Yus seatritaram, —timiayi.
25Tamati Pedro Juanjai nu aints ainaun Jesúsa turamurin ujakar, tura Yuse chichamen etserkar umisar, Samaria nungkanam wekaasar, chikich chikich yaktanam Yusnum uwemratin chichaman etserkiar Jerusalénnum waketkiarmiayi.
Felipe Etiopíanmaya aintsun Jesúsan pachis ujakmauri
26Nunia Yuse awemamuri Felipen wantintukmiayi. Tura chicharak:
—Felipea, wári umisam ju yakat ukukim, Jerusalén nangkaikim yakat Gaza tutainum jinta amatkamunam nuni aints atsamunam wekaasata, —timiayi. 27-28Tamati Felipe wári umis, nu jintan amak, aints atsamunam weai, Etiopíanmaya aints Jerusalénnum Yusen maaketai titas we, nunia kawai kárrun japiki weamunam engkema, nu jintanam ni nungkarin waketkitas weun wainkamiayi. Nu aintska Etiopíanmaya nuwa inakratniu kuikiarin wainuyayi. Nu aintska kárrunam weak yaanchuik Yuse chichame etserin Isaíasa aarmaurin aujki wemiayi. 29Tura nuni papin aujki weamtai, Yuse Wakani Felipen chicharak:
—Au kárru wea au mankiata, —timiayi.
30Tamati Felipe nuni we, nu aintska Yuse chichamen etserin Isaíasa aarmaurin aujki winaun anturkamiayi. Tura iniak:
—¿Ame aujmena nunaapi tawa tusam nekamek? —timiayi.
31Tu iniam nuka ayaak:
—Atsa, wína nekamtikruatnuka atsau asamtai ¿itiur nekaatjak? —timiayi. Tura:
—Juni wakam, wijai keemsam ujatkata, —tamati Felipesha warukmiayi.
32Isaíasa aarmaurincha aujki winaun anturkamia nuka nuwaitai:
“Uwijan maawartas juwina nunisarang Niincha jukiarmiayi. Tura uwija uchiri ure awaam, juutsuk tepawa nunisang chichakchamiayi.
33Niincha inatsaararmiayi, tura tunaarinchau waininayat, wait wajaktiniun susarmiayi. Tura ju nungkanam iwiaaku pujaun maamuncha ¿yaa ni wearing pachischa chichakat?” Tu aarmawaitai.8.33 Isa 53.7-8
34Nu aarmau aujsar umisar, Etiopíanmaya aints Felipen iniak:
—Wait aneasam ujatkata. ¿Yuse chichame etserin yána pachisa takua tawa? ¿Ningkik tumama? ¿Antsu turachkusha kichan pachisash tawa? —timiayi.
35Tu iniam: Ju aarmauka Jesúsan pachis taku tawai tusa, Felipe uwemratin chichaman Jesúsan pachis ujaktas nangkamamiayi.36Tura kárrunam jinta weenak entsa aun nangkainak Etiopíanmaya aints chicharak:
—Jiisia, juwaitai entsa. ¿Jesucristo umirkat tusam juni imiatchamnaukitam? —tu iniasmiayi. 37Tu iniam Felipe ayaak:
—Jesucristo nekasampita takumningkia imaimnawaitjame, —timiayi. Tamati nu aintska chicharak:
—Jesucristo nekasampi Yuse Uchirinta, wikia tajai, —timiayi.
38Nunia kawain wajasat tusar awajsarmiayi, tura mai kárrunmaya kuankiar entsanam wear, Felipe nu aintsnaka imaimiayi. 39Tura mai entsanmaya jiinkiaramtai, Yuse Wakani Felipen jukimiayi. Turamtai nuwa kuikiarin wainin Felipen waintsuk ningki juwakmiayi. Turayat waras kárrurin engkema ni nungkarin waketkimiayi. 40Turamtai Yuse Wakani Felipen jukin asa, Azoto yaktanam jeemiayi. Turamtai nunia jiinki chikich chikich yaktanam Yusnum uwemratin chichaman Jesucriston pachis tuke etserki Cesarea yaktanam jeamiayi.
9Saulo Cristo umirkamuri
1Nunia Saulo inaitsuk Cristonu ainaun kajerak maatas wakerimiayi. Tura asa sacerdote apuri jeen jea chicharak:
2—Papi aaram surusta. Wikia Damasco yaktanam iruntai jeanam wayaan nuna apurin nu papin inaktusan, yamaram chichaman umirin ainaun aishmangnasha, tura nuwancha wainkanka, achikian jingkian jukin juni Jerusalénnum ikiankatasan wakerajai, —timiayi. 3Tura nu papi aarmaun juki, jinta weaun Damasco yaktanam jeatak wajaun aneachmau nayaimpinmaya paantin Saulon tenteamiayi. 4Turamtai shamak nungká ayaar kuta antumkamiayi. Tura chichaman antukmiayi. Nu chichamka nuwaitai:
—Saulo, Saulo, ¿waruka winasha waitkaratasmesha wekaaturme?
5Tamati Saulo ayaak:
—Apuru ¿amesha yaachitme? —tu iniam ataksha nayaimpinmaya ayaak:
—Wikia Jesúsaitjai. Ame waitkaratasam wekaaturme nuwaitjai. Waaka kajek numin najar nawen meseawa nunismek amek ami nintim meseame, —timiayi. 6Tamati Saulo shamak kurangmaikiak:
—Apuru ¿warí itiurtukat tusamea wakerutame? —timiayi. Tamati Jesús ayaak:
—Wajakim weme nu yaktanam weta. Nuni jeakmin ame turatatme nuna ujatmakartatui, —timiayi.
7Tamati aints nijai tsaniasar wekainausha chichaamun antukarmiayi. Antsu aintsnaka pengké wainkacharmiayi. Tura asar shaminak chichatsuk wajasarmiayi. 8Tuminamtai Saulo kuta antuma pujayat wajaki wainmaktatkama tujinkamiayi. Tura asamtai uwejen tap achikiar jukiar, Damasco yaktanam jeeniarmiayi. 9Tura nuni jea kampatam kinta wainmatsuk yurumkancha yutsuk, tura amutnasha amutsuk pujumiayi.
10Saulo tu pujamtai, Damasco yaktanam Cristo nemarin Ananías naartin pujuyayi. Turamtai Apu Jesús niin wantintuk:
—Ananíasa, —timiayi. Tamati nuka ayaak:
—Apuru, juni pujajai, —timiayi.
11Tamati ataksha Apu Jesús chicharak:
—Ame wajakim Jinta Tupin tutainum weta. Nuni Judasa jeen jeam, Tarsonmaya aints Saulo naartin nuni pujau iniasta. Tura nuka Yusen seak pujau wainkatatme. 12Ame jeemin pujamning, nu aintsnaka karanma nunisnak amin wainmamtikiamjame. Tura jeanam wayaam, uwejmijai ni muuken achikiam: ‘Ataksha wainmakta’, tusam paan wainmamtikiamjame, —Jesús timiayi.
13Tamati nuna antuk Ananías ayaak:
—Apuru, nu aintsun pachisar wína untsuri ujatkarmayi, tura Jerusalénnum amin umirtaminak pujuinaun nu aintska pasé awajsamurin untsuri ujatinaun antukmajai. 14Tura sacerdote apuri papi aarmau susam, yamai juni taa, amin seatmina nuna mash achiktaj tusa tayi, —timiayi.
15Tamati Apu Jesús chicharak:
—Tutsuk weta. Nuka antukiatmek nu aintska wína inatir ati tusan, judíochu ainauncha, nunia apu ainauncha, nunia Israela weari ainauncha wína pachitas chicharkat tusan, wikia niin eakmajai. 16Tura wína pachitas nukap wait wajaktiniun nekamtikiatatjai, —timiayi.
17Tamati Ananías we, Saulo pujamunam jea, nuni waya ni uwejejai muuken achik chicharak:
—Yatsuru Sauloa, ame jinta winamin Apu Jesús wantinturmak amijai chichasma nuka amincha wainmamtikiat tusa, tura Yuse Wakani ami nintimin piatramkat tusa wina akuptuki, —timiayi.
18Tama wainmachiat namaka saapea tumau ni jiinia ayaarmiayi. Tura asamtai Saulo ataksha paan wainmakmiayi. Tura wajaki Criston nemarkatas maaimiayi. 19Nunia yutan yuwa ni namangken kakamtikramiayi. Tura Cristonu ainau Damasconam pujuinaujai tsanias jumchik kinta pujusmiayi.
Saulo Damasconam Cristo chichamen etserkamuri
20Nunia iruntai jeanam waya: Jesús Yuse Uchirintai tusa etserkamiayi. 21Turamtai nu chichaman antukaru ainauka mash nintimrar:
—¿Ju aintska Jerusalénnum Jesúsan seau ainaun achiktas wekainuya nuchaukai? ¿Tura junisha taa, nu aints ainaun achik jingkia sacerdote juuntri ainamunam jeetias tamia nuchaukai? —tiarmiayi.
22Tinamaitiat Saulo shamkartutsuk: Jesús nekas aints ainautin uwemtikramratnuitji tusa, Yuse kakarmarijai chichau asamtai, judío Damasconam pujuinau: Nekaschawaitai tiartatkamawar tujinkarmiayi.
Saulo ayamrukmauri
23Nukap kinta arus judío ainau Saulon maatai tusar, chichaman najatawarmiayi. 24Tura judío ainau tsawaisha, tura kashisha yakta waiitiri ainamunam wajasar: Saulo jiinmatai achikiar maatai tusar nakakarmiayi. Turinamaitiat Sauloka nunaka nekaamiayi. 25Tura asamtai Cristonu ainau kashi Saulon juun changkinnum engkewar, yakta wenukrinia naekjai itarar jiikiar akupkaram tupikiakmiayi.9.25 2 Cor 11.32-33
Saulo Jerusalénnum waketkimuri
26Saulo Jerusalénnum waketki, Cristonu ainaujai iruntratas wakerimiayi. Turamaitiat Sauloka Cristo umirnuitai, tuuka nintimtsuk mash shamkarmiayi. 27Tura wainiat Bernabé Saulon juki, Cristo nuiniatiri pujuinamunam itamiayi. Tura ita chichaak:
—Juka jinta weak ii Apuri Jesúsan wainkami. Turamtai ii Apuri niin chichasmau asa, Damasconam jea, shamkartutsuk Jesúsa kakarmarijai chichasmayi, —timiayi. 28Tamati Saulo Jerusalénnum juwakmiayi, tura Cristo nuiniatiri ainaujai wekaasamiayi. Tura shamkartutsuk Apu Jesúsa kakarmarijai chichauyayi. 29Tura Sauloka Jesúsan pachis chichasmiayi. Turamtai judío griego chichamejai chichau armia nu nuni pujuarmiayi. Tura Saulojai chichainau asar, niincha maatasar wakeriarmiayi. 30Turinamtai Cristonu ainau nuna nekaawar, Saulon maawarai tusar, Cesarea yaktanam jeeniar:
—Ami yaktarmin Tarsonam weta, —tusar akupkarmiayi.9.30 Hech 26.20
31Tura asamtai Cristonu ainau Judea nungkanam tura Galilea nungkanam tura Samaria nungkanam pujuinausha mash pengker nintimsar angkan pujusarmiayi. Tura Criston miatrusarang umirkar: Tunau wajasai tusar shaminak, Yuse Wakani kakarmarijai nukap yujararmiayi.
Eneasa tsuwarmauri
32Pedro nu nungkanmasha wekaak, Lida yaktanam Cristo umirin pujuinamunam jeamiayi. 33Tura nuni jea, aints Eneas naartinun wainkamiayi. Nuka kijiru asa, ocho (8) musach wekaichau ni peakrin tepeyayi. 34Tura nu aintsun wainak Pedro chicharak:
—Eneasa, Jesucristo amin yamai tsuwarmawai. Tura asamtai nantakim sekmatiram tuksata, —timiayi.
Tamati nu tamaujai metek Eneas nantakmiayi. 35Turamtai Lidanam tura Sarón yaktanam pujuinau nuna wainkar, ii Apurin umirkarmiayi.
Dorcas jakamunmaya nantakmiauri
36Tura Jope yaktanam nuwa Cristo umirin, Tabita naartin pujuyayi. Nuka griego chichamejai Dorcas taku tawai. Nu nuwaka tuke pengker aa nuna takaak, tuke yuuminauncha yainuyayi. 37Dorcas nuni pujus sungkuran achimiak jakamiayi. Turamtai namangken nijarar, pata yakí amanum patasarmiayi. 38Patasaramtai Pedro Lida yaktanam arakchichu pujau asamtai, Cristonu ainau nuna antuku asar, jimia aintsun Pedron jiiwearat, tura nuni jear: Wári juni itaarat tusar akuptukarmiayi.
39Tura akupkamu asar, nuni jeariar ujakaram, Pedro nijai tsaniasar Jope yaktanam wearmiayi. Tura nuni jearamtai, jakau namangke yakí patasmaunum Pedron iwiakarmiayi. Tura nuni wayaamtai, waje ainau mash juutkiar tenteawarmiayi. Turuawar Dorcas iwiaaku pujak peetai ainaun, tura wejmak ainauncha najanamia nuna inaktusarmiayi. 40Turinamtai Pedro aints ainaun, tura waje ainauncha mash jiikmiayi. Tura ningki juwak tikishma Yusen seamiayi. Nunia jakau namangken pangkai jiis:
—Tabita, nantakta, —timiayi.
Tamati Tabita jiimi Pedron wainak nantaki pujusmiayi. 41Turamtai wajakti tusa, Pedro Tabita uwejen achik awajkimiayi. Nunia Cristonu ainauncha, tura waje ainauncha mash untsuam, nusha wayaawar iwiaaku pujaun wainkarmiayi. 42Turamtai Jope yaktanam nu turamun aints ainau mash nekaawarmiayi. Tura aints untsuri Criston nekasampita tiarmiayi. 43Tinamtai Pedrosha Jope yaktanam untsuri kinta aints Simón naartinu jeen pujusmiayi. Nu aintska nuwapen takauyayi.
10Pedro Cornelion wainkamuri
1Cesarea yaktanam suntara apuri Cornelio naartin pujuyayi. Ni suntaringkia Italia nungkanmaya aints armiayi. 2Nu apuka péngke aints ayayi. Tura ni weari ainaujai tunau wajasai tusar, shaminak Yusen: Ameketme juuntam tinu armiayi. Tura judío kuikiartichu ainaun yaingtas kuikian nukap suyayi. Tura tuke Yusen seayayi. 3Tu pujai tsaa nungkaanmatai, Cornelio karanma nunisang Yuse awemamuri ni pujamunam wayaun paan wainkamiayi.
Tura wainkam chicharak:
—Corneliowa, —timiayi. 4Tamati Cornelio Yuse awemamurin wainak shamak jiij wajatmiayi. Tura:
—Apuru ¿warí turuttiasme winame? —timiayi. Tu iniam Yuse awemamuri ayaak:
—Ame Yus seamame nuna anturtamkayi, tura yuuminak pujuinau yaingtasam turamame nunaka Yuska kajinmatramtsui. 5Tura asamtai yamaikia Jope yaktanam aints ainau akupkata. Tura aints Simón naartin, chikich naari Pedro tati tusar untsukarti. 6Nuka irastas taa chikich Simónjai nuwape takau tutaijai tsanias pujawai. Ni jeengka juun entsa yantamen pujawai, —timiayi.
7Chichas umis Yuse awemamuri waketkiamtai, Cornelio ni inatirin jimiaran untsuk, nunia suntar Yusen umirkau pengke nintinnun untsukmiayi. Nu aintska tuke ni apurin umirnuyayi. 8Tura nuni wetaram tusa mash ujak, Jope yaktanam akupkamiayi.
9Kashin tsawaar jinta weenai, Jope yaktanam jeainatsaing, tsaa tupin wajamtai,
Pedro Yusen seatas jea tuntupe yakí pata amaunum wakamiayi. 10Tura nuni pujus nukap yaparmiayi. Tura asa yuwatas wakerimiayi. Tura yurumkan inarawarti tusa nakaj pujai, karanma nunisang11nayaim uranmiaunumia sekmati sarma tumau cuatro juwiakmaurin jingkiar, yakíya akupamun wainkamiayi. 12Nu sekmatinam pachim ainau cuatro (4) nawentin, tura napi ainausha, tura nanamtin yuchati ainausha engketinaun wainkamiayi. 13Turamtai:
—Pedroa, wajakim maam yuwata, —tu chichaun antukmiayi.
14Nuna antuk Pedro ayaak:
—Atsa Apuru, Moisés iin chichaman akupturmaku asamtai, junaka yuchajai. Wikia yuchatinka tuke tsuutakun yuchawaitjai, —timiayi. 15Tamati ataksha chichaun antukmiayi:
—Yus pengkeraitai tau wainiatmesha ¿waruka amesha paseetai tame? —timiayi.
16Tura sekmatiya tumaun ataksha akupak, nunia ataksha iwiak, nunia ataksha akupak, nunia tuke nayaimpinam iwiakmiayi. 17Nuna turau wainak Pedro: ¿Warukanak auncha wainkaj? tu nintimias pujai, Cornelionmaya akupkamu ainau:
—¿Simónka jee tuwaita? —tusar inintrukiar inintrukiar taarmiayi. 18Tura taar untsuminak:
—¿Aints Simón naartin chikich naarisha Pedro ju jeanmasha irastas taa pujawak? —tu inintrusarmiayi. 19Tu inintrinamtai, Pedro karanma nunisang wainkamurin tuke nintimias pujamtai, Yuse Wakani chicharak:
—Jiisia, kampatam aints amin eatminawai. 20Tura wi nu aints ainaunka akupkau asamtai wajakim tarata. ¿Nekasnash aujai wetaj? tutsuk aujai weta, —timiayi. 21Tamati Pedro tara, Cornelio aintsri akupkamu ainaun wainak:
—Atum eatrume nuwaitjai. ¿Waruka tarutniurme? —timiayi.
22Tu iniam aiminak:
—Iikia suntara apuri Cornelio akuptamkau asamtai winiji. Nuka péngke aintsuitai. Yusen umirnuitai. Tura asamtai mash judío aneenak pengker awajin ainawai. Yuse awemamuri wantintuk niin chicharak: ‘Ami aintsrum akupkam, Pedro jeemin tati tusam untsukta. Tura ni taamtai, ni titata nuka antukta’, timiayi. Nuna tawai titaram turammiaji, —tiarmiayi.
23Tu tinamtai Pedro chicharak:
—Wayaataram. Turaram juni kanurtaram, —timiayi. Tamati jea wayaawar nuni kanurarmiayi. Tura kashin tsawaarar Pedrojai waketkiarmiayi. Tura Cristonu ainau Jopenam pujuinausha warumchik nemariarmiayi.
24Tura jinta kanurar kashin tsawaarar Cesareanam jearmiayi. Turinamtai nuni Cornelioka ni weari ainaun, tura ni amikri ainauncha winiarti tusa untsukmau asar, nusha nijai iruntrar nakasarmiayi. 25Tura Pedro jeanam jeamtai, Cornelio niijai ingkiuniktas jiinki: Ameka juuntaitme, titas tikishmatramiayi. 26Turamtai Pedro Cornelion achik:
—Wajaktia. Wisha aintsuitjai. Amea nunisketjai, —timiayi.
27Nunia Corneliojai chichasar jea wayaawar nuni aints untsuri iruntrar pujuinaun wainkamiayi. 28Tura Pedro chichaak:
—Atumka nekarme: Judío ainautikia Moisésa aarmauri umirkau asar, judíochu ainautirmi jeen pengké iraschamnawaitji. Tura atumjai iruntrachminuitji. Tura wainiat Yuska winaka: ‘Aints kichkisha paseetai tutsuk asata, tura tsuutsuk asata’, turutmiayi. 29Tura amesha chicham akupturkau asakmin, wisha nakimtsuk winijai. Tura asan ¿warukang untsura? tusan nekaatasan wakerajai, —timiayi.
30Pedro tamati Cornelio ayaak:
—Tsaa nungká wajasai, wína jearun Yusen seakun pujai, aneachmau aints entsatin winchaan entsarun wainkamjai, nu wainkamurka cuatro (4) kinta nangkamari. 31Tura wi wainkamu chichartak: ‘Corneliowa, ame Yus seamame nuna anturtamkayi, tura yuuminak pujuinau yaingmame nunasha kajinmatramtsui. 32Tura asamtai Jope yaktanam aints ainau akupkata. Nuka aints Simón naartin, chikich naari Pedro, tati tusar untsukarti. Nuka irastas taa chikich Simónjai, nuwape takau tutaijai tsanias pujawai. Ni jeengka juun entsa yantamen pujawai’, turutmiayi. 33Tura asamtai wári ujaataram tusan aintsun akupkamjai. Turam amesha pengker nintimin asam taume. Tura yamaikia Yus wainmamunam juni iruntrar pujaji. Tura Yus akuptamkau asamtai, Yus chichaman amin ujatmakma nu mash antuktasar wakeraji, —timiayi.
Pedro Cornelio jeen chichaman etserkamuri
34Tamati Pedro etserak:
—Ayu, yamaikia nekajai: Aints mash metek ainawai, Yuska tu nintimui. 35Antsu Yus mash nungkanmaya ainauncha, judío ainautincha tura judíochu ainauncha, Niin umirinak pujuinaunka, tura pengker aa nuna turinaunka pengker nintimtus pujawai. 36Yus Israela weari ainautinka Jesucristonam angkan pujustin chichaman akupturmakmiaji. Nuka mash aints ainautin Apurintai. 37-38Juan Yuse chichamen etserak aints ainaun imaimurisha nekarme. Nunia Nazaretnumia Jesús Galileanmaya jiinki, judío nungkarincha mash wekainuyayi. Tura Yus ni Wakanin engketamu asa, Yuse kakarmarijai pengker aa nuna takauyayi. Tura iwianchrintin ainaun iwianchrin jiirki akupnuyayi. Yus nijai pujau asa, nunaka turinuyayi. Atumsha nuka nekarme. 39Tura Judea nungkanam Jerusalénnumsha iisha Jesúsa turamuri wainkamiaji. Nunia numinam nenaawar maawarmiayi. 40Antsu kampatam kinta jaka tepau wainiat, Yus ataksha Jesúsan jakamunmaya inankimiayi. 41Turayat Jesús jaka nantaknunka aints mashkia wainkacharmiayi. Antsu Yus yaanchuik iin: Nu wainkau ataram tusa, eemak eatmaku asamtai, iinak wantinturmakmiaji. Jesús jakamunmaya nantakiamtai, iisha nijai yurumak yuwamiaji, tura amutisha amurmiaji. 42Tura Jesúska iwiaaku ainau tunaarincha, tura jakau ainau tunaarincha jiistinuitai, tusaram nu chicham aints ainau ujaktaram tusa, Yus akuptamkamiaji. 43Yaanchuik Yuse chichame etserin mash Jesúsan pachisar etserkarmiayi. Tura Jesúsan nekasampita tinaunka ni tunaarin Jesús tsangkuratnuitai tiarmiayi, —Pedro etserak timiayi.10.43 Hech 15.7
Judíochu ainau Yuse Wakani engkemtuamuri
44Pedro tuke chichaak pujai, Yuse Wakani aneachmau yakiiya taa, ni chichamen antú pujuinaun engkemtuamiayi. 45-46Tura chikich chichamjai anturnaikiachmin niisha Yusen maaketai tiarmiayi. Tura asaramtai judío Cristonu ainau Pedrojai tsaniasar taarmia nuka nuna antukar nukap nintimrar:
—Maj, Yuse Wakani judíochu ainauncha engkemtuwari, —tiarmiayi.10.45-46 Hech 15.447Tinamtai Pedro chicharak:
—Iiya nunisarang Yuse Wakani engkemtuwaru asaramtai ¿ju aints ainaun Criston nemarkartas wakerinaun maatsuk asarti tusasha yáki surimkat? —timiayi. 48Tura:
—Jesucristo nintimsaram maaitaram, —tusa akupkamiayi. Turamtai:
—Jumchik kinta iijai pujusmi, —tusar Pedron iniasarmiayi. Tu iniinam: Ayu tusa pujusmiayi.
11Pedro Jerusalénnum chichaman etserkamuri
1Cristo nuiniatiri ainau, tura Judea nungkanmaya Cristonu ainau nu turamuncha nekaawar: Judíochu ainayat nusha iiya nunisarang Yuse chichamen jukiari tamaun antukarmiayi. 2-3Tura Pedro Jerusalénnum jeamtai, judío ainau niin chicharinak:
—¿Waruka judíotiatmesha judíochu ainamunmasha irastasmesha wemame? ¿Tura waruka nijaisha tsaniasmesha yuwamame? —tiarmiayi.
4Tu tinam Pedro nu nangkamtaik Jope yaktanam turamurin mash etserkatas nangkamamiayi. Tura chichaak:
5—Wikia Jope yaktanam pujusan, Yusen seakun pujai, karanma nunisnak sekmatin sarma tumaun cuatro (4) juwiakmaurin jingkiatamu nayaimpinmaya wi pujamunam taarun wainkamjai. 6Tura ¿waring initak engketa? tusan jiikman, pachim cuatro (4) nawentin, nunia napi ainausha, nunia nanamtin ainausha iikia yuchatai nuni engketinaun wainkamjai. 7Nunia chichaman antukmajai. Nu chichamka nuwaitai: ‘Pedroa, wajakim maam yuwata’. 8Turutmatai wikia ayaakun: ‘Atsa, Apuru. Yuchatai aa nunaka tuke yuchawaitjai’, timiajai. 9Turamtai ataksha nayaimpinmaya chichartak: ‘Yus pengkeraitai tau wainiatmesha ¿warukaya paseetai tame?’ turutun antukmajai. 10Tura sekmatiya tumaun ataksha akupak nunia iwiak, nunia ataksha akupak, nuniangka tuke nayaimpinam iwiakmayi.
11“Nuna nintimsan pujai, aints Cesareanmaya akupkamu ainau wína eatkiar wi pujamurun tarutiarmayi. 12Tarutiaramtai Yuse Wakani wína chichartak: ‘¿Nekasnash aujai wetaj? tutsuk aujai weta’, turutun antukmajai. Tura Cristonu ainau seis (6) juni wijai jearu ainaujai Cesareanam jear, Cornelio jeen mash iruntrar wayaamji. 13Tura ii wayaakrin, Cornelio iin ujatmak: ‘Wína jearun Yuse awemamuri wajaun wainkamjai. Tura nisha chichartak: Aints ainau Jope yaktanam akupkam, aints Simón naartin, chikich naari Pedro tati tusam untsukta. 14Nu amin chichartamak: Ami wearmijai itiur uwemratnuitrume tusa amin ujatmaktatui’, turutun antukmajai tusa ujatmakmaji. 15Turutmatai wikia Cornelio ainaun Yuse chichamen ujaakun pujai, Yuse Wakani nu nangkamtaik iin engkemturmamiaji nunisang niincha engkemtuwarmayi. 16Turamtai ii Apuri Cristo timiaurin nintimramjai. Nu chichamka nuwaitai: ‘Juan aints ainaun nekas entsanam imaimiayi. Tura Yuse Wakani atumi nintin piatramkatatrume’, ii Apuri timiayi.11.16 Hech 1.5
17“Atumsha nintimrataram. Ii nu nangkamtaik ii Apuri Jesucristo umirkau asakrin, Yus ni Wakanin iin akupturmakmiaji nunisang yamaisha ni Wakanin nu aints ainauncha akuptuku asamtai ¿wisha itiurkanak Yusen: Atsa turuwaip titaj? —Pedro timiayi.
18Tamati nuna antukar pengker nintimsar: Yuska juuntapita tiarmiayi. Tura chichainak:
—Yuska judíochu ainau ni nintimaurin yapajiawar nekasar pujut nangkankashtinun jukiarti tusa yaingkiari, —tiarmiayi.
Antioquíanmaya Cristonu ainaun pachis timiauri
19Estebankan maawaru ainau chikich Cristonu ainauncha maawartas wakerinam, Jerusalénnumia tupikiakiar Fenicia nungkanam, nunia Chipre isranam, nunia Antioquía yaktanam jearmiayi. Nuni jear, judío ainaunak Yuse chichamen ujaarmiayi.11.19 Hech 8.1-4
20Tura Chipre isranmaya, nunia Cirene nungkanmayasha Cristonu ainau Antioquía yaktanam jear, judíochu ainaun chichasar, ii Apuri Jesúsan pachisar uwemratin chichaman etserkarmiayi. 21Tura Yus ni kakarmarijai nu aints ainaun kakamtikramu asar, judíochu ainau untsuri ni yaanchuik nintimtairinka inaisar, ii Apuri Criston nekasampita tiarmiayi.
22Turinamtai Cristonu Jerusalénnum pujuinau nuna antukar, Bernabén Antioquía yaktanam nuna nekaat tusar akupkarmiayi. 23-24Bernabéka pengke aints asa, Yuse Wakani piatkamuyayi. Tura Criston miatrusang umirnuyayi. Tura asa Antioquíanam jea, Yus nu aints ainaun pengker awajsamun wainak nukap warasmiayi. Tura asa nu aints ainaun chicharak:
—Pengker nintimsaram tuke inaitsuk ii Apuri Cristo umirkataram, —tusa chicharkamiayi. Tura Bernabé nuni pujai, aints untsuri ii Apurinu wajasarmiayi.
25Nuniasha Bernabé Tarso yaktanam Saulon eaktas wemiayi. 26Tura wainak, Antioquía yaktanam jukimiayi. Tura nuni jear, Cristonu ainaujai kichik musach pujusar, aintsun untsuri Yuse chichamen nuiniararmiayi. Tura asamtai Antioquía yaktanam nuna eemkar Cristonu ainaun pachisar: “Cristonu ainawai”, tiarmiayi.
27Chikich kintati Jerusalénnumia Yuse chichamen etserin ainau Antioquíanam jearmiayi. 28Tura jear, chikich aints Agabo naartin Cristonu ainau iruntramunam wajaki, Yuse Wakani niin nekamtikiamu asa:
—Nekas mash nungkanam tsuka nukap atatui, —timiayi. Claudio romano juun apuri asamtai, nu timiauka nunisang uminkamiayi.11.28 Hech 21.10
29Tura asamtai Cristonu ainau chicharnainak: Judea nungkanam tsuka amati, iisha Cristonu ainau yaingmi tusar, ii kuik tákakmauka kichik kichik miatrusrik susarmi tusar nintimrarmiayi. 30Nuna turuwar Bernabéncha, tura Saulonasha Cristo umirnu juuntrin kuikian suwearat tusar Judea nungkanam akupkarmiayi.
12Santiago jakamuri nunia Pedron kársernum engkeamuri
1Nunia apu Herodes Cristonu ainaun wait wajaktiniun susarat tusa ni aintsrin akupkamiayi. 2Tura Juanku yachiin, Santiagon saapijai maataram tusa ni aintsrin inarmiayi. 3Nuna maawaramtai, judío ainau nuna wainkar: Nuka pengkeraitai tinau asarmatai, Herodes nuna nekaa: Pedrosha achiktaram tusa ni aintsrin akupkamiayi. Turamtai Pascua fiesta, pang pachimrachmau yuwatin kinta tutai amia nuni Pedron achikiarmiayi. 4Achikiaramtai Herodes ni suntarin dieciseis (16) akupak:
—Atumsha atumsha cuatro (4) iruntraram, Pedro jiinki tusaram kárser nakastaram, —timiayi. Nunia Pascua fiesta nangkamaramtai, aints ainau iruntramunam chicham nekaami, tu nintimramiayi. 5Turamtai suntar ainau Herodes tímia nunisarang Pedron nakasarmiayi. Pedron kársernum engkeawaru asaramtai, Cristonu ainau tuke inaitsuk Pedron pachisar Yusen seatiarmiayi.
Yus Pedron karsernumia jiikmiauri
6Herodes: Kashin chicham nekaami timiau kintaka tsawaatsaing, kashi Pedro suntar jimiar ainamunam jape teema kanú tepemiayi, tura jimia jirujai jingkiamuyayi. Antsu chikich suntar ainauka kársera waitirin nakainak wajaarmiayi. 7Turinai Yuse awemamuri aneachmau kársernum engkemtua paantin awajsamiayi. Tura Pedro kának tepaun mijiarnum achik shintarmiayi. Tura Pedro shintaramtai:
—Wári nantakta, —timiayi. Tamati Pedro ni uwejen jingkiamun atiachmaitiat, ningki sayat atimiamiayi. 8Turamtai Yuse awemamuri chicharak:
—Kachumtairum kachumata, tura sapatrum weekata, —timiayi. Tu tama Pedro miatrusang umirkamiayi. Turamtai:
—Tura wejmakrum entsaram nemartusta, —timiayi.
9Tamati Pedro Yuse awemamurin nemarsamiayi. Tura suntar ainaunaka shintaatsuk ukukmiayi. Antsu: ¿Paankeash ainia? tusa nekachu asa: ¿Karanam wekaatsujash? tu nintimias karsernumia jiinki, Yuse awemamurin nemarsamiayi. 10Tura suntar eemak wajauncha nangkaikiarmiayi. Tura chikich suntar wajainauncha nunisarang nangkaikiarmiayi. Nunia waiti jiru najanamu epenmiaunum jeainamtai, nu waitikia ningki kuwat uranmiayi. Uraniamtai mai jiinkiar, jintanam jumchik wesarang, Yuse awemamuringkia aneachmau mengkakamiayi. 11Yuse awemamuri mengkakamtai, Pedro:
—Herodes judío ainaujai mash wína mantuwartas wakerutinau asaramtai, Yus nekasampi wína uwemtikrurtas ni awemamurin akupturkayi, —tu nintimramiayi.
12Tura nuna nintimias Marí jeen wemiayi. Nu Maríkia Juan Marcosa nukuri ayayi. Nu jeanam Cristonu ainau untsuri iruntrar Yusen searmiayi. 13Tuminai Pedro nuni jea, aanum wajas waiti epenmiau uratrita tusa, uwejejai tuntuyamiayi. Turamtai nawan Rode naartin inati asa, waitinam jiistaj tusa, werimiayi. 14Tura Pedro chichamen antuku asa waras, waitin uratsuk waketki:
—Pedro aanum wajawai, —timiayi. 15Tamati:
—Atsa ¿waurkum tatsumek? —tiarmiayi. Tinamaitiat:
—Atsa, nekasan tajai, —tamaitiat:
—Atsa nuchawaitai. ¿Antsu ni wakaninchuashi? —tiarmiayi.
16Tinau wainiat Pedro tuke waitin tuntuyak wajamiayi. Turamtai waitin urakar Pedron wainkar: ¿Itiur tayik? tusar shamkarmiayi. 17Tuminamtai jea waya: Itiatkataram titas, uwejen takuimiayi. Tura nuni pujuinaun chicharak:
—Ii Apuri Cristo wína karsernumia jiirkini, —tusa etserkamiayi. Tura chichas umis:
—Santiagosha tura chikich Cristonu ainausha ujaakrum: Yanchuk jiinkini tusaram ujaktaram, —timiayi.
Nunia jiinki chikich yaktanam wemiayi.
18Kashin tsawaar Pedro mengkakau asamtai, suntar ainau: ¿Itiurak jiinkimia, tura tuki wemaj? tusar napchau nintimrar chichainak nukap taetet wajarmiayi. 19Turinamtai Herodes ni aintsri ainaun akupak:
—Eaktaram, —timiayi. Tamaitiat ea eaka wainkartatkamawar tujinkarmiayi. Tura asamtai kársera nakasaru ainaun: ¿Itiur jiinkimia? tusa inimiayi. Tu iniamaitiat aiminachmatai, kársera nakasaru ainau maataram tusa, ni suntari ainaun akupkamiayi. Nunia Herodes Judea nungkanmaya jiinki, Cesarea yaktanam jea nuni pujusmiayi.
Herodesa jakamuri
20Tura Herodes Cesarea yaktanam pujus, Tiro nungkanmaya ainaun, tura Sidón nungkanmaya ainauncha kakarman kajerkamiayi. Turamtai nu nungkanmaya aints ainau apu Herodesa nungkarinia ni yutairin sumarmin asar, chichaman iwiarartas wakeriarmiayi. Tura apu jeen wainiun Blasto naartiniun chicharinak:
—Wait aneasam, iin pachikratsam apuram chichartakum:
Iisha kajernaitsuk angkan pujustasar wakeraji, tinawai tita, —tusar chichasarmiayi. 21Tu tinu asaramtai Herodes:
—Ataksha nu kintati kaunkataram, —timiayi. Nu kinta tsawaaramtai, Herodes apu entsatin nekas shiirman entsar, paan waitkarat tusa, pata amanum apu keemtainum keemas, aints ainaun chicharkamiayi. 22Turamtai aints ainau nuna antukar untsuminak:
—Au chichaa auka aintschawaitai, antsu Yusetai, —tiarmiayi. 23Tu tinamaitiat Herodes: Wikia Yuschawaitjai tachau asamtai, arutsuk Yuse awemamuri sungkuran akuptukmiayi. Turamtai Herodes iwiaakutiat akarak jakamiayi.
24Tura Herodes jakamtai, Cristonu ainau Yuse chichamen angkan etserkarmiayi. Tura asaramtai aints Yuse chichamen untsuri antukarmiayi.
25Turinamtai Bernabé Saulojai ni takatrin mash umisar, Jerusalénnumia Antioquíanam waketinak:
—Juan Marcos iijai wekaasati, —tusar jukiarmiayi.
13Bernabé Saulojai wekaatan nangkamamuri
1Antioquía yaktanam Cristo umirin iruntrar pujuinamunam Yuse chichamen etserin ainau, tura Yuse chichamen nuikiartin ainausha iruntrarmiayi. Nuna naaringkia nu ainawai: Bernabé, nunia Simón, chikich naari Shuwin inaikiarmiayi, nunia Cirene nungkanmaya aints Lucio naartin, nunia Manaén, nuka Galilea apuri Herodesjai tsakaruyayi, nunia Saulo ainik armiayi. 2Tura yurumkan yutsuk ijarmawar, mash iruntrar iinu Apuri Criston maaketai tiartas pujuinamtai, Yuse Wakani nu aints ainaun chicharak:
—Yuse chichamen etserkarti tusaram, Bernabésha tura Saulosha akankaram akupkataram, —timiayi. 3Yuse Wakani tu timiau asar, ijarmawar Yusen sear umisar uwejejai muukencha achikiar: Yus yainmakti tusar akupkarmiayi.
Cristo akupkamu ainau Chiprenam wekaasamuri
4-5Nunia Yuse Wakani akupkamu asar, Bernabé Saulojai Seleucia yaktanam weenamtai, Juan Marcos iin yainmakti tusar, jukimu asa nusha wemiayi. Tura Seleucianam jear, kanu juunum engkemawar, isar Chipre tutainum wearmiayi. Nunia yakat Salamina tutainum jear kanunmaya jiinkiar, judío iruntai jeanam wayaawar, Yuse chichamen etsertan nangkamawarmiayi. 6Tura nu isranam Yuse chichamen etserkiar weenak atu yantamen yakat Pafos tutainum jear, judío aintsun Barjesús naartinun wainkarmiayi. Nuka wishnutiat:
—Wikia Yuse chichamen etsernuitjai, —nangkami anangmak tinuyayi. 7Nu wishnuka ni apuri Sergio Paulojai tsanias pujuyayi. Tura nu apuka nintip asa, Yuse chichamen antuktas wakerimiayi. Tura asa:
—Bernabésha, tura Saulosha tati, —tusa untsukmiayi. 8Turamtai Yuse chichamen etserinamtai, wishin Barjesús naartin, chikich naari griego chichamejai Elimas naartinuyayi, nuka ni apuri Apu Jesúsan umirkai tusa chicharak:
—Ju aintsu chichamengka paseetai, —timiayi. 9Tamati Saulo, chikich naari Pablo, nuka Yuse Wakani piatkamu asa, wishnun jiij pujurmiayi. 10Tura chicharak:
—¡Maj! Ameka anangkartinuitme, tura tsanukratin asam Satanása uchirinme. Tura asam pengker aa nuka mash tsuutame. ¿Warukaya ii Apuri chichame nekas pengker au wainiatmesha tuke inaitsuk paseetai tame? 11Yamaikia ii Apuri amincha wait wajaktinnasha suramsatatui. Tura jiimin kusumtikramratatui. Tura asamtai tsaa tsanmausha wainkashtatme, —timiayi.
Nu tamaujai metek wishnu jiingkia kusurmiayi. Tura wainmichu asa, aintsun eak:
—Uwejrun achirkam wekaatsata, —timiayi. 12Nu turunamtai apuka nuna wainak, ii Apuri chichame etsermaun antuk nintimrau asa, Criston nekasampita timiayi.
Pablo Bernabéjai chikich Antioquía yaktanam wekaasamuri
13Nunia Pablo ni tsaniakmaurijai ataksha kanu juunnum engkemawar, Pafos yaktan ukukiar juun entsanam wekaasar, Perge yaktanam Panfilia nungkanam jearmiayi. Tura nuni pujuinai, Juan Marcos: Waketkitaj tusa Jerusalénnum waketkimiayi. 14Turamtai Perge yaktanmaya jiinkiar, Pisidia nungkanam wekaasar, chikich yaktanam Antioquía tutainum jearmiayi. Nu yaktaka Pisidianmaya Antioquía inaikiamuitai. Tura nuni jear, ayamtai kintati judío iruntai jeanam wayaawar keemsarmiayi. 15Tuminamtai Moisésa aarmaurin aujsar, tura Yuse chichame etsernu aarmaurincha aujsar umisar, judío iruntai jea juuntri ainau Pabloncha tura ni amikrincha chicharinak:
—Yatsur ainautiram, chicham timin amataikia, yamaikia titaram, —tiarmiayi.
16Tu tinamtai, Pablo wajaki, anturtukarat tusa, uwejen takui chichaak:
—Israel ainautiram, Yus pengker nintimtin ainautirmeka anturtuktaram. 17Israel ainauti Yusri ningki wakerutmau asa, yaanchuik ii juuntri ainaun Egipto nungkanam pachiinkar pujuinauncha pengker awajsau asa nukap yujramiayi. Tura yujaramtai ni kakarmarijai ii juuntri ainaun Egiptonmayan jiikmiayi. 18Tura aints atsamunam cuarenta (40) musach Yus ni turamurincha tsantramiayi. 19Tura Canaán nungkanam pujusarat tusa, siete (7) nungkanmaya aints ainaun niish niish chichau ainaunka mash amukmiayi. Tura ni nungkarin Israel ainautin tuke nuni matsamsataram tusa suramsamiaji. 20Turamtai Ejipto nungkanam pujuinai cuatrocientos cincuenta (450) musach nangkamaramtai, Yus ni aintsri ainaun inartas chichaman nekamtikin ainaun akupkamiayi. Nunia Yuse chichame etserin, Samuel naartin akiinamiayi. 21Nunia Israel ainau Samuelan chicharinak: Apu inaiturkata tiarmiayi. Tinamtai: Cisa uchiri Saúl naartin, Benjamínka weari amia nuna atumi juuntri apuri ati tusa, Yus tsangkatkamiayi. Turamtai Saúl cuarenta (40) musach Israel ainaun inarmiayi. 22Nunia: Saúl yamaikia apu achati, antsu David apu ati, Yus timiayi. Tura Davidtan pachis chichaak: Isaía uchiri Davidka nekas wína wakeramurun tuke umirtuktas wakerau asa, wína nintirun waramtikrusi, Yus timiayi. 23Yus nuna turatnuitjai tinu asa, Davidta weari kichik Israel ainautin uwemtikramratas, nukap arus Jesúsan akupturmakmiaji. 24Tura Jesúska akiintsaing, Juankua akiinamiayi. Nuka aints ainaun Yuse chichamen ujaak: Atumi nintimauri yapajiaram Yus umirkuram maaitaram tusa chicharkamiayi.13.24 Marc 1.4; Luc 3.3
25“Tura ni jakatniuri jeatak wajasamtai, aints ainaun chicharak: ‘¿Atumka wína pachitsaram itiur nintimrume? Atumka: Mesíasaitai turutrumena nuchawaitjai. Antsu wína ukurun akiinamia nuka wína nangkatusang kakaram atatui. Tura asamtai wikia mianchau asan, tsuntsumruan nuna sapatri jingkiamurin atitataj tayatun, timiá natsaamakun atitachminuitjai. Nuka Mesíasaitai’, timiayi.13.25 Juan 1.20, 27
26“Yatsur ainautiram, Abrahama weari ainautirmesha, Yus pengker nintimsaram pujuinautirmesha anturtuktaram: Ju uwemratin chichamnaka atumin akupturmakuitai. 27Nintimrataram. Jerusalénnum pujuinausha, tura ii juuntri ainausha ¿Jesús warí aintski? tusar nekaacharmiayi. Tura ayamtai kintajai metek tuke judío iruntai jeanam wayaawar, Yuse chichamen etserin ainau Yuse chichamen aujinamtaisha pachischarmiayi. Antsu Yuska yaanchuik: Nu turunatnuitai tímia nunisarang: Jesús jakati tiarmiayi. Tura asar Yus tímia nunaka miatrusarang umirkarmiayi. 28Tura niin nangkamiar maachminun waininayat: Pilato Jesúsan maati tiarmiayi.13.28 Juan 19.15
29“Tura asaramtai yaanchuik Yus turunatnuitai tímia nunaka mash miatrusarang umikiar, numinam maawaru asaramtai, ni namangken numinmayan kuakiar iwiarsarmiayi.13.29 Mat 27.57-6030Tura wainiat Yus niin jakamunmaya inankimiayi. 31Tura Jesús nantakin asa, wína nemartin ainau waitkarti tusa, untsuri kinta Galilea nungkanmaya ainaun nijai Jerusalénnum tsaniasar jearmia nunasha wantintukmiayi. Tura asamtai nu aints ainau yamaisha chikich ainauncha Jesúsan pachisar ujainawai.13.31 Hech 1.5
32-33“Tura asamtai ii yaanchuik juuntri ainaun Yus ni uchirin pachis: Jaka nantaktinuitai, tímia nunisang Jesúsnaka inankimiayi. Nu uwemratin chichamsha iisha atumin ujaajrume. David Jesúsan pachis Salmo jimiar tutainum aarmia nuka nuwaitai. Yus ni uchirin chicharak: ‘Ameka wína nekas Uchiruitme. Ju kintati wína kakarmarun suajme’, timiayi. Tu aarmawaitai.13.32-33 Sal 2.7
34“Nuniasha Yuse chichame Jesúsan pachis tu aarmawaitai. ‘Yus ni uchirin chicharak: Davidtan nekas pengker awajsamiaja nunisnak amincha pengker awajsatatjame timiayi’.13.34 Isa 55.3 Tu tinu asa, Jesúsa namangke kaurchati tusa, jakamunmaya inankimiayi. 35Tura asamtai chikich Salmonam Jesúsan pachis tu aarmawaitai: ‘Ami inatiram nekas pengker asamtai, ni namangkengka kaurti tusamka tsangkamrukchatnuitme’.13.35 Sal 16.1036Antsu nunaka Davidta namangkenka pachiska tichamiayi. Yus Davidtan turata tímia nunaka mash umikmiayi. Nunia ni juuntri jakarmia nunisang Davidcha jakamiayi. Tura asa ni namangkengka kaurmiayi.
37“Antsu Yus inankimia nuka kaurchamiayi.
38-39“Yatsur ainautiram, nusha nekaataram: Jesús atumi tunaarin sakturmaru asamtai, nu chichaman atumin etserkaruitai. Moisés umirkatin chichamka umirkayatrumek, atumi tunaaringkia sakarchamnawaitrume. Antsu Jesús nekasampita takurminka, atumi tunaarinka mash sakturmartinuitrume. 40-41Yuse chichame tu aarmawaitai:
“ ‘Wishikiartin ainautiram nintimrataram. Atum iwiaaku pujakrumin, wisha wainchati takatan takaamtaisha, chikich ainau nuna pachis atumin ujatminau wainiatrumek, atumka nekasampita pengké tichatnuitrume. Tura asaram atumsha mengkakai tusaram shamkataram’, Yus tawai.
Tu tinu asamtai, Yuse chichame etserin tiarmia nuna turunawai tusaram aneartaram, —Pablo timiayi.13.40-41 Hab 1.5
42Tura chichas umis, Pablo Bernabéjai judío iruntai jeanmaya jiinkiaramtai, aints ainau niin chicharinak:
—Wait aneasrum, yamai etserkarume nuka chikich ayamtai kintatisha nunisrumek etseritaram, —tiarmiayi. 43Tura judío iruntai jeanmaya mash jiinkiar, Yuse umirin judío ainau tura judíochu ainausha untsuri Pabloncha, tura Bernabéncha nemarkarmiayi. Nemarkaram nu aints ainaun chicharinak:
—Yus atumin wait anentramrau asamtai, pengker nintimsaram tuke inaitsuk Cristo umirkataram, —tu akatrar ukukiarmiayi.
44Nunia chikich ayamtai kinta jeamtai, nu yaktanam pujuinau mash Yuse chichamen antukartas iruntrarmiayi. 45Tura judíochu ainau timiá untsuri kaunkaramtai, judío ainau nuna wainkar, Pablon suwirpiaku jiisar:
—Nangkami tawai, —tiarmiayi. Tura asar Pablon pachisar pasé chichasarmiayi. 46Turinamtai Pablo Bernabéjai shamkartutsuk judío ainaun chicharinak:
—Yus turataram iin turamin asamtai, atum nuwá eemkaram ni chichame antuktaram tusar, atumin etserkamin amiaji. Tura wainiatrum atumka tuke iwiaaku pujustinka nakitau asakrumin, yamaikia judíochu ainamunam nu chicham etserkatai tusar weaji. 47Ii Apuri nu chichamsha etserkataram tusa iin akatamramiaji. Yus chichaak:
“Judíochu ainau paan nintimrarti tusaram, wína chichamur mash aints ainamunam etserkataram. Tura asaram mash nungkanmaya ainausha arák pujuinausha uwemrarat tusaram, turataram tajarme”. Tu aarmawaitai, —Pablo timiayi.
48Tamati judíochu ainau nuna antuku asar warasar: Yuse chichame timiá pengkeraitai tiarmiayi. Tura pujut nangkankashtinun jukiartin ainauka Jesúsan nekasampita tiarmiayi. 49Tura Yuse chichamen etserinamtai, nu nungkanmaya ainau mash antukarmiayi. 50Antsu judío ainau kajerinak nu yaktanmaya juuntri ainausha, tura nuna nuwari ainausha, judío iruntai jeanam tuke winiarmia nuna:
—Atumsha Pablo Bernabéjai ii nungkarinia jiinkiarti tusaram pasé awajsataram, —tusar chichaman najatiarmiayi. 51-52Nu judío ainau Yuse chichamen antutan nakitinau asaramtai, Pablo tura Bernabésha ni sapatrin kuinkar, nungka tsetserin japawar ukukiarmiayi. Yus atumin wait wajaktiniun suramsarti tusar nunaka turuwarmiayi. Tura nu yaktan ukukiaramtai, Cristonu ainau juwakarun Yuse Wakani piatkamu asar tuke warasarmiayi. Turinamtai Pablo Bernabéjai chikich yaktanam Iconio tutainum wearmiayi.13.51-52 Mat 10.14; Marc 6.11; Luc 9.5; 10.4-11
14Pablo Bernabéjai Iconio yaktanam pujusmauri
1Pablo Bernabéjai Iconio yaktanam jear, judío iruntai jeanam wayaawar, Yuse chichamen etserkarmiayi. Tura nuni etserinamtai, judío ainau, tura judíochu ainausha untsuri Criston nekasampita tiarmiayi. 2Turinamtai judío Cristo umirchau ainau judíochu ainaun chicharinak: Cristonu ainau kajerkataram tusar, pasé nintimtikrarmiayi. 3Tura waininayat Pablo Bernabéjai untsuri kinta nuni pujusarmiayi. Tura ii Apurin nintimsar shamkartutsuk: Yus aints ainaun pengker awajsatas wakerawai tusar ujakarmiayi. Tu ujakaramtai Yus: Nuna wína kakarmarjai etserinawai tusa, wainchati takatnasha aintska itiurkachminun najanmamtikiamiayi. 4Turinamtai nu yaktanam pujuinau metekchau nintimsar, chikich ainau judío Cristo umirchau ainau chichamen umiriarmiayi. Antsu chikich ainausha Cristo akupkamu ainau chichamen umiriarmiayi. 5Turinamtai judíochu ainau, tura judío ainausha ni juuntri ainaujai iruntrar chichainak:
—Nu aints ainau pasé awajsarmi, tura kayajai tukurarmi, —tinamtai, 6Pablo Bernabéjai nu tinamun anturmamkar, nu yaktanmaya jiinkiar, Licaonia nungkanam Listra yaktanam jear, nunia Derbe yaktanam wearmiayi. 7Tura nuni jear Yusnum uwemratin chichaman etseriarmiayi.
Listra yaktanam Pablo kayajai tukurmauri
8Listra yaktanam aints wekaichau pujumiayi. Nuka akiinamunmaya tuke wekaichau ayayi. 9Nu aintska Pablo chichaamun antuk: Nekasnapi tsaartatja, tu nintimias pujamtai, Pablo nuna wainak, 10kakar chicharak:
—Wajakim tupin wajasta, —timiayi. Tamati tsekengki wajaki, wekaichautiat wekaatan nangkamamiayi. 11Turamtai nunia aints ainau Pablo turamurin wainkar, Licaonia nungkanmaya chichamejai untsumkar:
—Ii yusri aintsua tumau iin tarutmiji, —tiarmiayi.
12Tinau asar Bernabén pachisar chichainak:
—Juka ii yusri Júpiteraitai, —tiarmiayi. Tura Pablo chicharkartau asamtai, niin pachisar:
—Juka ii yusri Mercuriowaitai, —tiarmiayi. 13Tinamtai yakat wayaamunam nu yaktanmaya ainau yusri Júpiter naartinu jee amiayi. Tura ni yusri jee wainin sacerdote tutai, waaka ainauncha, tura yangkur ainauncha itaar, mash aints ainaujai iruntrar Pabloncha, tura Bernabéncha: Atumka ii yusrintrume tiartas, waakan maawartas wakeriarmiayi. 14Turinamtai Bernabé Pablojai nuna nekaawar, Yuschau arining turaminaji tusar, nuka pengké paseetai tusar, wejmakrin jaakarmiayi. Tura nu aints ainaun chicharkartas ampukiar wear untsumkar:
15—Juun ainautiram ¿waruka aitkarme? Iisha atumea nunisrik aintsuitji. Tura asar atum nangkamrum aitkarme nu inaisaram ukukrum Yus nekas iwiaaku aa nu umirkataram titasar winaji. Nekas Yuska nayaimpincha, tura nungkancha, tura juun entsancha, tura mash nungkanam aa nuna najanamiayi. 16Yaanchuikia aints ainau ni wakeramurin najanawaru wainiat, Yuska nunaka pachischamiayi. 17Turayat wi nekasan Yusetjai tusa, aints ainautin mash nekaamtikramatas yumin jitumtikui. Tura árak araamusha pengker nerekti tusa, aints ainautin ii yutairinka nukap suramji. Tura warasarti tusa, iincha pengker awajtamji, —tiarmiayi.
18Tu tinau waininayat aints ainau tuke Pabloncha, tura Bernabéncha: Atumka ii yusrintrume tiartas, waakan maawartas wakeriarmiayi. Antsu nuka inaisataram timiau asar inaisarmiayi.
19Turinamtai Antioquíanmaya judío ainau, tura Iconionmaya judío ainausha Listranam jear, Listranmaya ainau: Pablo pasé awajsataram tusar nintimtikrarmiayi. Turamu asar Pablon kayajai tukua tukuaka kajinmakamtai: Yanchuk jakayi tusar, namangken japikiar yakta aarin japawar ukukiarmiayi. 20Turuwaramtai Cristonu ainau Pablon tariar tentakarmiayi. Turinam nantaki ataksha nu yaktanmak wayaamiayi. Tura kashin tsawaar, Bernabéjai nu yaktanmaya jiinkiar, chikich yaktanam Derbe tutainum wearmiayi.
21Tura nu yaktanmasha jear, Yusnum uwemratin chichaman etserkarmiayi. Turinamtai aints untsuri Criston nemarkaramtai, nu yaktancha ukukiar, Listranam ataksha waketkiar, nunia Iconionam jear, Pablo Bernabéjai Antioquíanam waketkiarmiayi. 22Tura chikich chikich yaktanam Cristonu ainau pengker nintimtikrartas chicharinak:
—Kakaram wajasrum, Cristo tuke inaitsuk nekasampita titaram. Iikia Yuse pujutirin nukap wait wajakur jeamnawaitji, —tiarmiayi. 23Tura chikich chikich yaktanam Cristonu ainau juuntrin inaikiar, nunia ijarmawar Yusen sear, Cristonu ainaun chichasar umisar: Ii Apuri atumin yainmakarti tusar ukukiarmiayi.
Pablo Bernabéjai Siria nungkanam Antioquía yaktanam waketkimuri
24Nunia jiinkiar Pisidia nungkanam nangkamakiar, Panfilia nungkanam jearmiayi. 25Tura nuni jear, Perge yaktanam pujuinaun Cristo chichamen ujakarmiayi. Nunia jiinkiar, Atalia yaktanam jearmiayi. 26Tura nuni juun kanunam engkemawar, yaanchuik jiinkiarmia nu Antioquía yaktanam waketkiarmiayi. Pablo Bernabéjai nu yaktanmaya jininatsaing, Cristonu ainau niin akupinak: Yus atumin: Cristo chichame etserkataram tusa, pengker awajtamsarti tusar, yaanchuik akupkamu asar, nu yaktanam ataksha jearmiayi. 27Tura Antioquíanam jear, Cristonu ainau iruntrarti tusar untsukarmiayi. Tura mash iruntraramtai, Yus niin kakamtikramu asar, chikich yaktanam turuwarmia nuna mash etserkarmiayi. Tura etserinak: Yus judíochu ainaun Jesúsan nekasampita tiarat tusa, nintimtikramu asar, nuna pachisar ujakarmiayi. 28Tura Pablo Bernabéjai Cristonu ainaujai nukap kinta iruntrar pujusarmiayi.
15Jerusalénnum iruntramuri
1Pablo Bernabéjai Antioquíanam pujuinai, Judea nungkanmaya ainau irasartas taarmia nuka Cristonu ainaun nuininak:
—Moisés tímia nunisrumek nuwapchiram charutsuk pujakrumka uwemrashtinuitrume, —tiarmiayi. 2Nuna tinamtai Pablo Bernabéjai nu aints ainaun kakarar chicharinak:
—Tuuka atsui, —tiarmiayi. Tu tinau asar, metekka nintimracharmiayi. Tuminamtai Cristonu ainau Pabloncha, tura Bernabéncha:
—Atumsha chikich aints ainaujai Jerusalénnum werum, Cristo nuiniatiri ainausha, tura Cristonu ainau juuntrisha nu chicham pachisrum: ¿Itiurkamnauki? tusaram nekaataram, —tiarmiayi.
3Tusar akupkarmau asar, Fenicia nungkanam nangkamakiar, tura Samaria nungkanmasha nangkamakiar, Cristonu ainamunam jear:
—Judíochu ainau nekasar yaanchuik ni turutirincha inaisar Criston nemarinawai tinamtai, nuna antukar nukap warasarmiayi.
4Nunia Jerusalénnum jearamtai, Cristonu ainau, tura Cristo nuiniatiri ainausha, tura Cristonu ainau juuntri ainausha pengker nintimtusar: Winitaram tiarmiayi. Tinamtai Pablo Bernabéjai Yuse turamurin mash etserkarmiayi. 5Turinamtai fariseo Cristonu ainau wajakiar chichainak:
—Moisés iin chichaman akupturmaku asamtai, Cristonu judíochu ainausha nekasar nuwapchirin charutkarti, tura Moisésa chichamen miatrusarang umikiarti tusar nuiniarartinuitai, —tiarmiayi.
6Tu tinu asaramtai Cristo nuiniatiri ainau, tura Cristo nemarnu juuntri ainausha nu chicham nekaatai tusar iruntrarmiayi. 7Tura chichainak pujuinai, Pedro wajaki chichaak:
—Yatsur ainautiram, yaanchuik Yus wína chichartak: Judíochu ainau Criston nekasampita tiarti tusam, Yusnum uwemratin chicham ujakta tusa akuptukmiayi. Atumsha nuka nekarme.15.7 Hech 10.1-438Tura Yus aintsu nintin mash nekau asa: Wikia judíochu ainauncha uwemtikratasan wakerajai tusa, Yuse Wakani nekas pengker aa nu ii nintin piatramkamiaji nunisang judíochu ainauncha piatkamiayi.15.8 Hech 2.4; 10.449Tura judíochu ainaun: Judíowa nunisrumek uwemrau ataram timiau asar, Criston nekasampita tinau asaramtai, ni nintincha japiramiayi. 10Turamu asamtai ii juuntrisha Moisésa chichamen umirkartatkama pengké tujinkarmiayi. Iisha nunisrik tujinuyaji. Tura itiurkachmin ayatrumsha, ¿warukaya judíochu ainau Moisésa chichamen mash umirkarti tuusha nintimrume? ¿Yus iin kajertamkat tusaram, nuka tatsurmeash? 11Antsu tuuka nintimtsuji. Ii Apuri Jesús iin wait anentramak jarutramkau asamtai, iikia nekasampita tinu asar uwemrawaitji. Tura asamtai judíochu ainausha iiya nunisarang uwemrartin ainawai, tu nintimji, —Pedro timiayi.
12Tama mash aiitsuk pachitske pujuarmiayi. Tuminamtai Bernabé Pablojai aints ainaun ujainak: Aints wainchati takatnasha, tura tujintamu turatnuncha judíochu ainau mash wainkarti tusa, Yus turumtikiamu asar mash etserkarmiayi. 13Tura chichasar umisaramtai, Santiago chichaak:
—Yatsur ainautiram, anturtuktaram. 14Simón Pedro iin chichartamak: Yus nu nangkamtaik: Wína aintsur ataram tusa, judíochu ainauncha eakmiayi. Nuna iincha ujatmaji. 15Nu turunatniun pachisar Yuse chichame etserin ainau yaanchuik aararmiayi. Nu aarmauka nuwaitai: Yus chichaak:
16Nukap arusan Davidta weari arák wearuncha nuna ataksha irurtinuitjai. Davidta weari ampintrau ainau jea yumpunkawa nunisang pujuinau wainiatnak, aints jean iwiarua nunisnak ataksha angkan pujusarti tusan pengker awajsatnuitjai.
17Chikich nungkanmaya ainau mash wína eatkarat tusan, tura mash wína aintsur arat tusan turatnuitjai, Yus timiayi.
18Yus yaanchuik nu mash nekaataram tusa, ni chichamen iin akupturmakmiaji, tu aarmawaitai.
19Tura asamtai judíochu ainau ni yaanchuik nintimtai inaisar, Yusen nemarkartas wakerinau wainiatrumek: Nuwapchiram charuktaram tichamnawaitai tajarme. 20-21Tura Moisésa chichame etserin ainau yaanchuik kichik kichik yaktanam iruntai jeanam Moisésa aarmauri tuke aujsar yamaisha nunisrumek umirkataram tusar, ayamtai kintajai metek nu chichamnasha etserinau asaramtai, iikia papi aarar akupakur: Aints ni najanamurin: Wína yusruitai tina nunaka inaisarti. Nuniasha tsanirmatnasha inaisarti. Nunia niapir maamunka numpentin asamtai yuwacharti, nunia numpancha umutsuk asarti tusar, papi aarar akupkarmi, —Santiago timiayi.
Judíochu ainaun papi akuptukmauri
22Tamati Cristo nuiniatiri ainau, Cristonu ainau juuntri ainaujai, Cristonu ainaujai mash metek nintimrar, Cristonu ainau juuntrin jimiaran Pablojai, tura Bernabéjaisha Antioquíanam akupkatai tusar eakarmiayi. Tura aintsun eakarmia nuka nuwaitai: Kichik Judas Barsabás, tura kitcha Silas naartinuyayi. 23Tura nu aints ainaujai papin akupkarmiayi. Nu papikia tu aarmauyayi:
“Cristo nuiniatiri ainautikia, tura Cristo nemarnu juuntri ainautikia, atum judíochu ayatrum Cristonu asakrumin, Antioquíanam pujautirmin, nunia Siria nungkanam pujautirmin, nunia Cilicia nungkanam pujautirmincha chichaman akuptajrume. 24Junia aints ainau ningki nintimsar, ii akupkachmau ainayat, atumin jear: ‘Nuwapchiram charuktaram, tura Moisés umirkatin chicham mash umiktaram’, tusar atumin itit awajtaminau asaramtai, atum napchau nintimsar pujamusha antukmaji. 25Tura asar iikia mash iruntrar atumin metek nintimtusar jimia aints akupkatasar inaikiamji. Nu aintska jimiar ii aneetiri yachi ainau Bernabé tura Pablojai tsaniasar wekaasarti tusar akupaji. 26Nuka ii Apuri Jesucriston miatrusarang umirin asaramtai, maawartas wakeriarmiayi. 27Tura asamtai Judas Silasjai apatkar akupaji. Nuka ii timiaji nuna mash atumin ujatmaktatrume. 28Yuse Wakani iin nintimtikramrau asamtai, iisha nunisrik nintimsar: Atum nuke umirkataram tusar tajirme. 29Aints ni najanamurin: Wína yusruitme tina nu susamuka yuwairap. Tura numpasha umutsuk asataram. Tura niapir maamuka numpentin asamtai yuwairap. Tura tsanirmat inaisataram. Tu pujakrumka nekasrum pengker pujustatrume. Yus atumin yainmakarti”. Tu aarmauyayi.15.29 Hech 21.25
30Tura papin aarar mash umisar: Antioquíanam wetaram tusar, akupkarmau asar, Antioquía yaktanam wearmiayi. Tura nuni jear, Cristonu ainau mash iruntrarat tusar untsukarmiayi. Tura mash kaunkaramtai papin susarmiayi. 31Tura susaram, papin aujsar umisar pengker nintimsar warasarmiayi. 32Turinamtai Judascha, tura Silascha Yuse chichamen etserin asar, Cristonu ainaun chichaman untsuri ujakar pengker nintimtikrarmiayi. Tura Cristo miatrusrumek umirkataram tusar kakamtikrarmiayi. 33Turamu asar nukap arusar nu yaktanmaya Cristonu ainau: Pengker nintimsaram angkan waketkitaram tusar, Jerusalénnumia taarun akupkarmiayi. 34Akupinamaitiat Silaska nuni pujustas wakerimiayi. 35Tura Pablo Bernabéjai Antioquía yaktanam juwakarmiayi. Tura chikich aints ainaujai ii Apuri chichamen nuiniararmiayi. Tura aints ainaun Yusnum uwemratin chichaman tuke ujakarmiayi.
Pablo ataksha Yuse chichamen etserkatas wemauri
36Jumchik arus Pablo Bernabén chicharak:
—¿Cristonu ainau itiur pujuinawak? tusar ataksha jiiwearmi. Tura chikich chikich yaktanam ii Apuri Cristo chichame etserkamiaji nuni ataksha iraumi, —timiayi.
37Tamati Bernabé: Ayu tusa, Juan Marcos iijai ataksha wekaasati tusa ayatas wakerimiayi. 38Antsu Marcoska Yuse takatrin takakmatan nakitak Panfilia yaktanmaya waketkin asamtai, Pablo ayatan nakitmiayi.15.38 Hech 13.1339Tamati metekchau nintimtunisar:
—Kanakar wekaasami, —tusar kanakarmiayi. Tura asa Bernabé Marcosan ayas isra Chiprenam wearmiayi. 40Tuminamtai Pabloka Silasan ayamiayi. Tura weenamtai Cristonu ainau:
—Ii Apuri atumin yainmakarti, —tusar akupkarmiayi. 41Tura akupinam jiinkiar Siria nungkanam wekaasar, tura Cilicia nungkanmasha wekaasar, Cristonu ainaun kakamtikrarmiayi.
16Timoteo Pablo Silasjai nemarsamuri
1Pablo Silasjai Derbe yaktanam jear, nunia jiinkiar, Listra yaktanam jear, nuni Cristo nemarin Timoteo naartinun wainkarmiayi. Timoteo nukuringkia judío nuwa ayayi. Nusha Cristo nemarnuyayi. Antsu aparingkia griego aintsuyayi. 2Turamtai Cristonu ainau Listranam pujuinau, tura Iconionmasha pujuinau Timoteon pachisar pengker chichasarmiayi. 3Tura asamtai Pablo chichaak:
—Timoteo iijai wekaasati, —tusa wakerimiayi. Turayat nuna aparingkia griego aints asa, uchiri nuwapchirin charutkachmiayi. Tura asamtai judío nuni pujuinau nunaka mash nekaawaru asar, Timoteon pasé nintimturarai tusa Pablo:
—Nuwapchirin charutkarti, —timiayi. 4Turamtai nuna umis, nunia tsaniasar wekaasar, chikich chikich yaktanam jear, nuni Cristo nuiniatiri tura Cristo nemarnu juuntri Jerusalénnum pujuinau papin aarar akupkarmia nuna ujarkuta wearmiayi. 5Tu ujainau asar, Cristonu ainaun: Miatrusarang Criston umirkarat tusar kakamtikinak kintajai metek yujrarmiayi.
Pablo Macedonianmaya aintsun karanma nunisang wainkamuri
6Yuse Wakani: Asia nungkanam Yuse chichame etserkairap, tusa surimkamiayi. Tura asamtai, Pablo Silasjai Frigia nungkanam nangkamakiar, nunia Galacia nungkanam nangkamakiar, 7Misia nungkanam jear, Bitinia nungkanam weartas wakeriarmiayi. Tu nintiminaun wainiat: Nuningkia weerap, tusa Jesúsa Wakani surimkamiayi. 8Tura asamtai Misia nungkanam wekaasar, juun entsa yantamen Troas yaktanam jearmiayi. 9Tura nuni jear kashi Pablo karanma nunisang Macedonia nungkanmaya aints wajaun wainkamiayi. Tura ni chichamen antukmiayi. Nu chichamka nuwaitai: “Katingkiam iin yaingkratkatasam winita”. 10Tura Pablo karanma nunisang nu aintsun wainkau asamtai, iikia nintimsar: Nekas Yus nu nungkanmaya ainaun Yusnum uwemratin chicham etserkataram, tusa untsurmaji tu nintimsar, Pablo iijai Macedonia nungkanam katingmi tusar umismiaji.
Pablo Silasjai Filiposnum pujusmauri
11Nunia Troasnum juun kanunam engkemar, juun entsanam tupnik wekaasar, isar Samotracia tutainum wemiaji. Tura nuni jear, kashin tsawaarar nunia jiinkir, Neápolis yaktanam jeamiaji.12Nunia juun kanunmaya jiinkir, Filipos yaktanam wemiaji. Nu yaktaka Macedonia nungka juun yaktayayi. Nuka romano yaktarisha ayayi. Iikia nu yaktanam jear, nuni jumchik kinta pujusmiaji.16.12 Flp 1.1
13Tura nuni pujarin, ayamtai kinta tsawaaramtai: ¿Yakta aarin judío ainau Yusen seainatsuash? tusar yaktanmaya jiinkir, entsa yantamen aanum Yus seatinam jear, nuni keemsar, nuwa ainau Yuse chichame ujakmiaji. 14Tura nuwa antinak pujuinamunam Tiatira yaktanmaya nuwa, Lidia naartin pachinkamiayi. Nuka tarach shiirman kapantakun surinuyayi. Tura Yusen seauyayi. Nuka Pablo chichaamun antuk, ni etsermaurin nintimramiayi. Tumamtai Yus ni nintin uratmiayi. 15Turamtai Lidia ni weari ainaujai Criston nemarkartas entsanam mainiarmiayi. Tura nu umisakrin Lidia iin chichartamak:
—Nekasrum Apu Criston nemarnuitai turutkurmeka, wait aneasrum wína jearun wayaaram, nuni pujustaram, —timiayi. Tamati iikia ni jeen wayaar nuni pujusmiaji.
16Tura nuni pujusar, chikich kintati Yus seatinam wearin, nuwawach wakantrintin iin ingkunmakmiaji. Aints ainau nu nuwachin: ¿Ukunam itiur pujustatja? tu iniinam, iwianch niin nekamtikmau asa, ni pujustintrincha paan etsernuyayi. Tura nu nuwawach aints ainau inatiri asamtai, nu nuwachin inauya nunaka nukap akiu armiayi. 17Nu nuwachikia iin nemartamas untsumak:
—Ju aints ainauka nekasar Yus nayaimpinam puja nuna inatiri ainawai. Tura atumin: Uwemratin chichaman ujatminawai, —timiayi.
18Tura turaka untsuri kinta untsumkinij wajamiayi. Tuke inaitsuk turamtai, Pablo yawetar ayanmatar iwianchin chicharak:
—Jesucristo naarijai tajame: Ju nuwachikia ukukim, jiinkim weta, —akupak timiayi.
Tamati nu tamaujai metek iwianchkia jiinki ukukmiayi.
19Nu nuwachinmaya iwianch jiinkin asamtai, ni inau ainau nuna nekaawar: Yamaikia kuik jukishtatji tusar, napchau nintimrar Pabloncha, tura Silasnasha kajerkar achikiar, yakta japen apu pujuinamunam jukiarmiayi. 20Tura yakta apurin jeeniar tsanuminak:
—Ju aintska judío asar, ii yaktarin taar, iin napchau nintimtikraminaji. 21Tura ni turamurinka nuitaminaji. Antsu iikia romano asar, nu chichamka antukchatnuitji. Tura ni turamuringkia turashtinuitji, —tiarmiayi.
22Tu tinamtai aints untsuri kakarman kajerkarmiayi.
Turinamtai apu ainau ni aintsrin akupkar:
—Ju aintsu wejmakri aitkaram numijai awatrataram, —tiarmiayi. 23Nunia nukap awatrar umisar kársernum engkewar, kársera wainiun:
—Ju aints jiinkiarai tusam, tenap wainkata, —tusar awajtusarmiayi. 24Tu timiau asa, kársera wainin Pabloncha tura Silasnasha kársera nitkarin tee amanum engkewarmiayi. Tura wajascharti tusa, tau jimiar amanum kangkajin kuinkachminun chanuntawarmiayi.
25Turamtai kashi japeng Pablo Silasjai Yusen sear, kantancha kantamawarmiayi. Tura kantaminamtai, chikich kársernum engkeamu ainau ni kantarin pengker nintimsar antú pujuarmiayi. 26Kantaminai aneachmau kakaram uurkamiayi. Tura uurak kársera wenukrincha kaya najanamun nukap peakmiayi. Turamtai kársera waitiri ningki mash uranmiayi. Tura aints achikmau ainau jirujai jingkiamuri ningki mash tsurararmiayi. 27Turamtai kársera wainin kuraat shintar, kársera waitirin urankaun wainak: Achikmau ainau mash tupikiakcharmasha, tu nintimias ningki maamatas saapirin achikmiayi. 28Turamtai Pablo nuna wainak kakar chicharak:
—Maamawaip. Iikia mash pujaji, —timiayi.
29Tamati kársera wainin ni inatirin akupak:
—Kantii akaam nimta, —timiayi. Tamati kantiin keemak itaamtai, kársernum ampuki waya shamak kuraimiayi. Tura Pablo Silasjai wajamurin naka tikishmatramiayi. 30Tura kársera wainin Pablon tura Silasnasha karsernumia jiiki chicharak:
—¿Uwemratasnasha warinak itiurkataj? —tu iniasmiayi.
31Tu iniam nuka aiminak:
—Apu Jesús nekasampita tusam, amesha ami wearmijai mash uwemratatrume, —tiarmiayi.
32Tura Yuse chichamen ni jeen iruntrar pujuinau mash antukarti tusar ujakarmiayi. 33Nuna umisaramtai, kashi wainiat kársera wainin ni numparmaurincha nijatramiayi. Tura nuniangka kársera wainin ni weari ainaujai mash Criston umirkartas mainiarmiayi. 34Nuna umisar Pabloncha tura Silasnasha ni jeen iwiak yutan yuramiayi. Nuniasha ni weari ainaujai mash Yusen nekasampita tinu asar nukap warasarmiayi.
35Kashin tsawaar, nu yakta apuri ainau kársera wainunam: Nu aintsun jimiaran akupkati tusar ni aintsrin akupkarmiayi. 36Tinamtai kársera wainin Pablon nu chichamnasha ujaak:
—Yakta apuri ainau atumin jiirmakiartas chichaman akupturminawai. Tura asaramtai yamaikia jiinkiram angkan pengker nintimsaram wetaram, —timiayi.
37Tamaitiat Pablo apu inatirin ayaak:
—Atsa, ¿iikia romano arincha waruka chichamnaka nekartamtsuksha aints jiiminamunmasha awatamrarmaji? ¿Tura waruka karsernumsha engketmamji? ¿Waruka yamaikia uukar akuptamkartascha wakerutminaji? Tuuka wechatatji. Antsu ningki taar, iincha jiirmakiar akuptamkarti, —timiayi.
38Tama apu inatiri waketkiar, ni apurin nu chichamnasha ujakarmiayi. Tura romano ainawai tinamtai, yakta apuri shamkarmiayi. 39Tura ningki kársernum weriar, nuni wayaawar Pabloncha Silasnasha: —Tsangkutrurtaram, —tiarmiayi. Tura karsernumia jiikiar:
—Wait aneasrum, ju yaktanmayangka jiinkiram wetaram, —tiarmiayi. 40Tinamtai Pablo Silasjai karsernumia jiinkiar, Lidia jeen wearmiayi. Tura nuni jear, Cristonu ainaun chicharinak:
—Pengker nintimsaram Cristo umirkataram, —tusar yaktanmaya jiinkiarmiayi.
17Tesalónica yaktanam wekaasamuri
1Nunia Pablo Silasjai wekaasar Anfípolis yaktan nangkaikiar, nunia Apolonia yaktan nangkaikiar, Tesalónica yaktanam jearmiayi. Nuni judío iruntai jea amiayi. 2Tura Pablo tuke turin asa, nu yaktanam jea, kampatam seman pujus, ayamtai kinta jeamtai, judío iruntai jeanam waya, Yuse chichamen pachis judío ainaujai chichasmiayi. 3Tura yaanchuik Yuse chichame etsernu aarmauri Jesúsan pachis ujaak:
—Yus akupkamuka tu wait wajaktinuitai, nunia jakatnuitai, nunia jakamunmaya nantaktinuitai, tu aarmawaitai, —timiayi. Nunia Pablo ataksha chichaak:
—Jesúsan pachisan atumin ujaajrume nuka nekas Mesíasaitai, —timiayi.
4Tamati judío ainau jumchik Jesús nekasampi Yus akupkamuita, tiarmiayi. Tura Pablojai, tura Silasjaisha iruntrarmiayi. Tura griego ainau untsuri Yusen searmia nusha Jesúsan nekasampita tiarmiayi. Tura nu yakta juuntri nuwari ainausha untsuri Jesúsan nekasampita tiarmiayi. 5Tinamtai judío Jesúsan umirchau ainau Pabloncha, tura Silasnasha kajerinak suwirpiaku jiisar, yaktanam pasé nintintin nangkami pujuinauncha wainkar, nuna jukiar, nu yaktanmaya ainaun mash pasé nintimtikrarmiayi. Turuwar aints Jasón naartinu jeen jear Pabloncha, tura Silasnasha aanum jiikiartas, tura pasé nintintin ainamunam surukartas wakeriarmiayi. 6Tura asar judío Jesúsan umirchau ainau Pabloncha tura Silasnasha wainkachu asar, Jasónkan tura chikich Cristonu ainauncha japikiar, yakta apuri pujamunam jeeniar, Pabloncha, tura Silasnasha pachisar untsuminak:
—Mash nungkanam itit awajkartin ainau yamaisha iin tarutramiarji. 7Jasón nu aints ainaun: Wína jearun pujusarti tusa untsuki. Tura nu aints ainau juun apu Césara chichamenka umirinatsui, antsu chikich apu Jesús naartin awai turaminaji, —tiarmiayi.
8—Tu timiau asar, nuna antukar nu yaktanmaya ainausha mash, tura yakta apuri ainausha mash pasé nintimrarmiayi. 9Antsu Jasón chikich Cristonu ainaujai apu ainaun chicharinak:
—Iikia nu aints ainaun ii yaktarinia jiinkiarti tusar awematji. Pai, kuik ukuaji, nunia iinu yaktarina jiinkiaramtaikia, ataksha wainkimnuram. Antsu jiininachmataikia kuik tuke jukitaram, —tiarmiayi. Tinamtai yakta apuri Jasónkan nunia chikich Cristonu ainauncha akupkarmiayi.
Pablo Silasjai Berea yaktanam pujusmauri
10Tura asaramtai arumak kashi Cristonu ainau Pabloncha Silasnasha Bereanam akupkarmiayi. Tura akupkamu asar, Berea yaktanam jear, judío iruntai jeanam wearmiayi. 11Tura nu yaktanmaya ainau pengke nintintin asar, Tesalónicanmaya ainau nangkamasarang Yuse chichamen pengker nintimsar antukarmiayi. Tura Yuse chichamen antukar: ¿Yaanchuik Yuse chichamen etserin aarmaujai metekash etserina? tusar kintajai metek Yuse chichamen aujsarmiayi. 12Turinau asar, judío untsuri Jesúsan nekasampita tiarmiayi. Tura griego juuntri nuwari ainausha, tura juun ainausha nunisarang Jesúsan nekasampita tiarmiayi. 13Tura asaramtai Tesalónicanmaya judío ainau: Pablo Bereanam Yuse chichamen etserui, tamaun antukar nuni jeariar, aints ainau Pablon kajerkarat tusar, itit awajiarmiayi. 14Tura asaramtai Cristonu ainau nuna antukar Pablon: Wári juun entsanam weta tusar akupkarmiayi. Antsu Silaska Timoteojai nuni juwakarmiayi. 15Tuminamtai Bereanmaya ainau Pablojai tsaniasar Atenas yaktanam jearmiayi. Tura jear waketinamtai, Pablo Silasan tura Timoteoncha: Wári winiarti, tusa chichaman akuptukmiayi.
Pablo Atenasnum pujusmauri
16Pablo Atenasnum pujus, Silas Timoteojai winiarti tinu asa, nuni nakasmiayi. Nunia aints ainau ni yusrin Yuschau waininayat, untsuri ningki najanawar: Ameka ii yusrinme tinamtai, Pablo nuna wainak napchau nintimramiayi. 17Tura judío iruntai jeanam waya, nuni judío ainaujai, tura judíochu Yusnau ainaujai chichasmiayi. Nuniasha kintajai metek yakta japen aints ainaujai ingkiunik chichasmiayi. 18Nunia griego nuikiartin, Epicuro naartinu chichamen nuikiartin ainaujai chichasmiayi. Tura chikich nuikiartin ainaujai, Estoicos tutaijai chichasmiayi. Turamtai chikich ainau Pablon pachisar chichainak:
—¿Ju aints nangkami chichaa wea juka warintramtajik? —tunaiyarmiayi. Tura Pablo Jesúsan pachis, tura jakar nantaktinun pachis Yusnum uwemratin chichaman etseru asamtai, chikich ainau chichainak:
—¿Juka ni yusri ainaun ii nekatsji nuna pachis chichaatsuash? —tunaiyarmiayi.
19-21Atenasnum pujuinauka, tura chikich yaktanmaya ainausha, nuni iruntrartas taaru ainauka tuke yamaram chichaman ujakartas tura antukartas wakerin armiayi.
Tura asar ni juuntri ainau iruntramunam, Areópago tutainum Pablon jeeniarmiayi. Tura nuni jeeniar chicharinak:
—Yamaram chicham ame tame nu iisha nekaatasar wakeraji. Ame tame nuka antichu asar, nunaka takun tajai takumin nekaatasar wakeraji, —tiarmiayi.
22Tu tinu asaramtai, Pablo juun ainau iruntramunam japen wajas chicharak:
“Atenasnumia juun ainautiram, atumi yusri ainau miatrusrumek nintimtarme tusan wainjarme. 23Wikia atumi yaktarin wainkan, atumi yusri aints najanamu wainiatrumek: Wína yusruitme tarume, nunaka mash wainkan, nunia atumi yusri susatasrum atumi tangkuri maar epetincha wainkajai. Tura nu aarmaunasha wainkajai: ‘Juka nekashtai Yusnawaitai’. Tu aarmaun wainkau asan, atumi Yusri nekachiatrum tikishmatrume nuna pachisan nuwaitai tusan, atumin nekamtikiatjarme.
24“Nintimrataram. Nu Yuska nungkan najanamiayi. Tura nungkanam mash iruna nunasha najanamiayi. Tura asa nayaimpi Apurintai. Tura nungkanam ainia nuna Apurintai. Tura asa aints ni uwejejai jean jeamina nuningkia Yuska pujuchuitai. 25Nunia mash iwiaaku ainauti pujusarti tusa, ningki ii mayatairincha, tura ii yuumamurincha suramji. Tura ningkia yuumichu asamtai, aintstikia warinchuka Yuska susachminuitji.
26“Tura Yuska aintsun kichkin najana, mash nungkanam yujarar pujusarti tusa najanamiayi. Tura aintsnaka najantsuk eemak nintimias: Warutik pujusarat tusa, tura tuning pujusarat tusa nekaamiayi. 27Tura Yuska arákka pujurtamtsuji. Antsu aints ainau wína eatkar nintimtursarti tusa nintimramiayi. 28Yuska pujutan suramsau asamtai aintstikia iwiaakuitji. Tura asar muchiaji. Tura asamtai atumi nekarmin ainausha nu chichamnaka aarar: ‘Iikia mash Yus najanamuitji’, tiarmiayi. 29Tura asar iincha Yus najatmau asakrin, kuri najanamuka: Yusetai tuuka nintimtuschatnuitji. Tura kuik najanamuka, tura kaya najanamuka: Yusetai tuuka nintimtuschatnuitji.
30-31“Nintimrataram. Aints ainau Yusen nekainachak turuawarmia nuna Yus yaanchuik pachischamiayi. Antsu ukunam ni kintari jeamtai, Yus mash nungkanmaya ainau nintimaurin yapajiawarti tusa aintsun akupkatnuitai. Nu aintska pengké tunaarinchau asa, nunaka turatnuitai. Tura mash aints ainau nuna nekaawarti tusa, nu aintsun jakamunmaya inankimiayi”, Pablo timiayi.
32Tama aints jakamunmaya nantakmiaun pachis chichaun antukar wishikrarmiayi. Chikich ainau chicharinak:
—Ii wakerakrikia ame tame nuka chikich kintati antuktatji, —tiarmiayi.
33Tinamtai Pablo nu aints ainaun ukukmiayi. 34Tura waininayat jumchik aints ainau Pablon nemarkarmiayi. Kichik Atenasa juuntri, Dionisio naartin, nunia kichik nuwa, Dámaris naartin, nunia chikich aints ainausha Criston nekasampita tiarmiayi.
18Pablo Corintonam pujusmauri
1Pablo Atenasnumia jiinki, Corinto yaktanam wemiayi. 2Tura nuni jea, judío aintsun, Aquila naartinun wainkamiayi. Nuka Ponto nungkanmaya aintsuyayi. Tura Roma yaktanam pujai, romano apuri Claudio naartin judío ainaun nu yaktanmayan mash jiikmiayi. Tura asamtai Aquila ni nuwari Priscilajai Italia nungkanmaya jiinkiar, Corinto yaktanam jear, nuni pujusarmiayi. Tura asamtai Pablo Aquila jeen iraamiayi. 3Tura Pablosha, tura Aquilasha mai metek tarach jean najanin asar, Pablo nijai pujumiayi. Tura nuna najanawar surukarmiayi. 4Tura ayamtai kintajai metek judío iruntai jeanam waya, Pablo judío ainauncha, tura judíochu ainauncha: Wi taja nuka nekasaintai tusa chicharkamiayi. 5Turamtai Silas Timoteojai Macedonianmaya taamtai, Pablo tarach jea najantanka inais, kintajai metek Yuse chichamen etserkamiayi. Tura judío ainaun paan ujaak:
—Nekasan tajarme: Yus akupkamu atum tati tusaram nakarme nuka Jesúsaitai, —timiayi. 6Ujaamaitiat nu chichamnaka antutan nakitinak Pablon pasé chicharkarmiayi. Tura asaramtai Pablo ni wejmakrin pearmiayi. Wikia atumin japan ukuktatjarme taku nunaka turamiayi. Nunia nu aintsun chicharak:
—Atumek wakerau asaram, jakaram mengkakatatrume. Antsu wikia nunaka wakeratsjai. Atumka uwemratin chicham antut nakitau asakrumin, wikia yamaikia judíochu ainaun nu chichaman ujaktasan werajai, —timiayi.
7Tura judío iruntai jeanmaya jiinki, judíochu aintsu jeen wayaamiayi. Nu aintska judío iruntai jeanam ayamas pujumiayi. Tura Yusen seayayi. Ni naaringkia Ticio Justoyayi. 8Turamtai judío iruntai jea apuri, Crispo naartin, ni weari ainaujai mash ii Apuri Jesúsan nekasampita tiarmiayi. Nunia Corintonam pujuinau untsuri Yuse chichamen antukar, Jesúsan nekasampita tusar mainiarmiayi. 9-10Turinamtai ii Apuri Jesús Pablon kashi karanma nunisang chicharak:
—Wikia amijai pujajai. Tura asamtai amincha kichkisha paseeka awajtamsarchatatui. Ju yaktanam wína aintsur untsuri iruninau asaramtai, shamkartutsuk asata. Antsu tuke inaitsuk wína chichamur etserkim weta, —timiayi.
11Tamati Pabloka nu yaktanam kichik musach nunia jape pujusmiayi. Tura aints ainaun Yuse chichamen nuiniarmiayi.
12Tura nuni aints Galión naartin Acaya nungka apuri inaikiamu pujai, judío mash iruntrar Pablon achikiar, chicham nekatai jeanam jeeniarmiayi. 13Tura apun chicharinak:
—Ju aintska Yus umirkataram tayat, Moisésa chichamen nuitamtsuji, antsu metekchau nuitamji, —tiarmiayi.
14Tinamtai Pablo chichastas wakerau wainiat, Galión judío ainaun chicharak:
—Judío ainautiram, ju aints nekas tunaawaitmatikia, tura juka nekas pasé turamtaikia, wikia atumin anturkainjarme. 15Antsu atum nuikiartamu pachisrum, tura atumi juuntri naari pachisrum, tura chichaman atumi juuntri akupkarmia nu pachisrum tau asaram, atumek iwiarataram. Wikia nu chichamnaka nekatan nakitajai, —timiayi.
16Nuna tina judío ainaun chicham nekatai jeanmaya jiikmiayi. 17Tura apu chichaman nekatan nakitau asamtai aints ainau judío iruntai jea apurin Sóstenes naartinun achikiar, apu naka wajamunam awatiarmiayi. Awatinau wainiat apu Galiónka pengké pachischamiayi.
Pablo Antioquíanam waketki ataksha wekaasamuri
18Turamtai Pablo Corinto yaktanam nukap kinta pujusmiayi. Nunia Cristonu ainaun: Weajai tusa ukukmiayi. Nunia Priscilajai, tura aishri Aquilajai Cencrea yaktanam juun entsa yantamen wemiayi. Tura nuni jea yaanchuik Yusen: Wi turatatjai tímia nuna umiktas muuken awamramiayi. Nunia juun kanunam engkemawar, Siria nungkanam waketkiartas wekaasarmiayi. 19-21Tura Efeso yaktanam jear, Pablo judío iruntai jeanam wemiayi. Tura nuni jea, judío ainaujai chichasmiayi. Tura iijai pujusmi tinamaitiat, Pablo ayu tichamiayi. Antsu ataksha wetas: “Yus wakeramtaikia, ataksha winitatjai”, tusa ukuki juun kanunam engkema, Efeso yaktanmaya jiinkimiayi. Antsu Priscila ni aishri Aquilajai nuni juwakarmiayi.
22Tura nunia Pablo kanujai wekaas, Cesarea yaktanam nujamak, juun kanunmaya jiinki, Cristonu ainau Jerusalénnum pujuinaun jiistas wemiayi. Nunia jiinki Antioquíanam wemiayi. 23Tura nuni jea nukap pujus, ataksha nunia jiinki Galacia nungkanmasha, tura Frigia nungkanmasha wekaas, Cristonu ainau chikich chikich yaktanam pujuinaun kakamtikramiayi.
Apolos Efesonam pujuinaun Yuse chichame ujakmauri
24Pablo wekai, judío aints Apolos naartin Efesonam jeamiayi. Nuka Alejandría yaktanmaya aintsuyayi. Tura Yuse chichame aarmaun pengker nekau asa, pengker etsernuyayi. 25Nuka pengke nintintin asa, tura ii Apuri Jesúsan pachis chichaman antuku asa, nu chichaman paan antumain aints ainaun nuiniarmiayi. Turayat imiakratin Juan aints ainaun imiaimun pachis nunak nekau ayayi. 26Tura judío iruntai jeanam Apolos waya, shamtsuk Jesúsan pachis chichasmiayi. Turamtai Priscila ni aishri Aquilajai ni chichaamurin antuku asar, Apolosan akankar jukiar, Yuse chichame nekas tu awai tusar miatrusarang ujakarmiayi. 27-28Tura Apolos Acaya nungkanam wetas wakerau asamtai, Efesonmaya Cristonu ainau papin aatrar akuptinak: Ju aintska pengker yaingtaram, tusar akupkarmiayi. Nunia Apolos we, Acaya nungkanam jea, aints mash antinamunam Yuse chichame etserin yaanchuik aarmaurin Yuse kakarmarijai etserak: Yus akupkamu Mesías tati tusaram nakarme nuka Jesúsaitai tusa, paan nekamtikiamiayi. Tura asa judío ainaun nepetkamiayi. Tura Cristonu ainaun Yus pengker awajsati tusa nukap yaingmiayi.
19Pablo Efesonam pujusmauri
1Apolos Corintonam pujai, Pablo muran nangkaiki, Efeso yaktanam jeamiayi. Tura nuni jea, Yusen umirin ainaun wainkamiayi. 2Tura chicharak:
—¿Atumi nintin Yuse Wakani pujawak? —tu iniam nusha aiminak:
—Atsa, Yuse Wakani pachisar etsermauka iikia pengké antichuitji, —tiarmiayi.
3Tu tinam ataksha iniak:
—¿Tura atumsha warí nintimsarmea maimiarme? —tu iniam nusha aiminak:
—Juan aints ainaun nuiniarmia nu nintimsar maimiaji, —tiarmiayi.
4Tinamtai Pablo chicharak:
—Nekas Juan aints ainaun: Atumi pasé nintimauri yapajiaram maitiaram tusa imiatmimiayi, tura chicharak: Wína ukurun winá nuka Jesúsaitai. Ni nekasampita titaram, —Juan timiaun Pablo etserak timiayi.19.4 Mat 3.11
5Tura Pablo Juanku timiaurin etsermatai, nu aints ainau ii Apuri Jesúsa naarin pachisar mainiarmiayi. 6Turinamtai Pablo Yusen sea, nu aints ainau muuken achikiamtai, Yuse Wakani ni nintin piatkamiayi. Turamtai niish niish chichakarmiayi. Turinamtai Yus: Wína chichamrun etserkarti tusa chichamtikiamiayi. 7Yuse Wakani piatkamuka doce (12) aints armiayi.
8Tura Pabloka nuni kampatam nantu pujus, tuke judío iruntai jeanam waya, nuni shamtsuk judío ainaun Yuse chichamen ujamiayi. Tura Yus ni aintsri ainaun tu inawai tusa chicharkamiayi. 9Tura wainiat chikich ainau Yuse chichamen umirtan nakitinau asar, nu yamaram etsermaun pachisar pasé chichasarmiayi. Tura pasé chichainamtai, Pablo nunia jiinki, Cristonu ainaun yaruak, aints Tirano naartinu papi aujtainum waya, kintajai metek Yuse chichamen etserkamiayi. 10Tura Pablo jimia musach aints ainaun Yuse chichamen ujakmiayi. Tura asamtai Asianmaya judío ainausha mash, tura griego ainausha mash Apu Jesúsan pachisar etsermaun antukarmiayi. 11Tura asaramtai Pablon Yus wainchatai takatan takasat tusa kakamtikramiayi. 12Turamtai aints ainau panuinasha, tura tarachnasha jukiar, Pablo namangken antingkiar, nunia jukiar jau ainau namangken nujtukaram tsaararmiayi. Tura iwianchrintin ainausha nu tarachjai nujtukaram, iwianch ainauncha jiiriarmiayi.
13Turinamtai chikich judío ainau chikich chikich yaktanam wekaasar, iwianchrintin ainaun wainkar, ningki nintimsar Jesúsa naarin pachisar, iwianch ainaun jiikiartas chicharinak:
—Pablo Jesúsa naarin pachis etsera nuna naarijai jiinkitaram tajarme, —tinu armiayi.
14Tura sacerdote juuntri Esceva naartinu uchiri siete (7) armia nuna tiarmiayi. 15Tura iwianchrinu jeen wayaawar nuna tinamtai, iwianch ayaak:
—Wikia Jesúsan wainuyajai. Tura Pabloncha wainuyajai. Antsu ¿atumsha ya asarmea tarume? —timiayi.
16Nuna tusa iwianchrintin tsekengki nu aints ainaun iwianchi kakarmarijai mash achik, nunia nepetak nukap awatramiayi. Turamtai misu kuimiakar, nukap numparar nu jeanmaya tupikiakiarmiayi. 17Turinamtai Efesonam judío ainausha, tura judíochu ainausha mash nuna nekaawar shamkarmiayi. Tura Apu Jesús nekas juuntaitai tiarmiayi.
18Tura Cristonu ainau kaunkar untsuri ni yaanchuik tunau turamurin etserkarmiayi. 19Tura wishin untsuri yaanchuik turutirin inaisar, ni papirin itaar, aints mash wainminamunam keematkarmiayi. Tura nu papi akikri mash irumram nekapmaram, cincuenta warang (50,000) kuikiajai sumakmin amiayi.20Tura ii Apuri Jesúsa kakarmarijai Yuse chichamen etserkaramtai, aints ainau untsuri Jesúsan nekasampita tusar ni kakarmarin inakmasarmiayi.
21Tuminamtai Pablo nintimias: Macedonia nungkanam, tura Acaya nungkanmasha wekaasan, nunia Jerusalénnum wetasan wakerajai. Tura nunia jiinkin, Roma yaktanmasha weminuitjai, tu nintimramiayi. 22Tura ni yaingtintrin jimiaran Timoteo Erastojai Macedonia nungkanam eemak akupkamiayi. Tura ningki Asia nungkanam jumchik kinta pujustas juwakmiayi.19.22 2 Tim 4.20
Efeso yaktanam aints taetet wajamuri
23-24Pablo Efesonam pujai, aints ainau Cristo umirkamurin pachisar nukap chichainamtai, chikich aints ainau kajerkar taetet wajarmiayi. Efesonmaya ainau yusri nuwa tumau nakumkamun: Ii yusrintai tusar seau armiayi. Ni yusri naaringkia Artemisaitai. Aints Demetrio naartin ni yusri seati jeen kuikiajai tuupchin najanin armiayi. Tura nu nakumkamun ni yaintri ainaujai najanawar untsuri surin armiayi. Tura asar nukap kuikian ju armiayi. 25Tura nu aints ainaun mash untsuk nunia chikich aints, ni yusri nakumkamurin nuwén najanin ainauncha untsuk, mash kaunkaramtai, Demetrio chicharak:
—Juun ainautiram anturtuktaram: Ii yusri nakumkar surin asar, kuik nukap juwaji. Atumsha nusha nekarme. 26Antsu aints Pablo naartin chichaak: Aintsu yusri ni uwejejai najanamu ainauka Yuschau ainawai. Tura juni Efesonam wekaakusha tura Asia nungkanam wekaakusha, tuke nunisang chichaawai. Tu chichau asamtai aints untsuri ni timiaurin antukar: Nekasaintai tinawai. 27Tu tinau asaramtai, yamaikia ii yusri nakumkamuri najaniatrik suruktatkamar yuumataji. Tura ii yusri Artemisaka nekas juuntan waininayat, aints ainau nuna jeenka pachischartinuitai. Tura Asianmaya ainau mash, tura chikich nungkanmayasha mash: Nuka ii Yusrintai tinu ainayat ukunam: Nuka Yuschawaitai tiartinuitai, —Demetrio timiayi.
28Tamati nuna antukar, Efesonam pujuinau kakarman kajekar chichainak:
—Efesio ainauti yusri Artemisaka nekas juuntaitai, —tiarmiayi.
29Tura nu yaktanmaya ainau: ¿Warí pachisara untsuminawa? tusar taetet wajaarmiayi. Tura aints Gayo naartinnasha, tura chikich aints Aristarco naartinnasha wainkar, tura achikiar metawar, tura japikiar iruntai jeanam jeeniarmiayi. Gayoka tura Aristarcosha Macedonianmaya aints armiayi. Tura Pablojai tsaniasar wekain armiayi.19.29 Flm 24
30Turinamtai Pablo juun ainaun iruntraun chicharkatas wakerau waininayat, Cristonu ainau nunaka surimkarmiayi. 31Tura Asianmaya juun ainau Pablo amikri asar chichaman akuptinak:
—Anearta: Amin mantamawarai, auni juun ainau iruntramunam wayaawaip, —tiarmiayi. 32Tinamtai juun ainau iruntramunam aints untsuri: ¿Warukarik iruntraij? tusar nekainachiat iruntraru asar, chikich ainausha niish chichasar, tura chikich ainausha:
—Atsa, nuka tuuka atsui, —tusar chichainak taetet wajaarmiayi. 33Tu wajainai, judío ainau ni aintsrin Alejandro naartinun: Ame chichakta tusar shitakiar umarmiayi. Turinamtai aints ainaun: Itiatkataram tusa, uwejen takui wajas, judío ainaun ayamruktas aints ainaun chichastas wakerimiayi. 34Tura Alejandro tsapuamtai, aints ainau: Auka judío aintsuitai tusar, mash metek jimia hora kakarar chichainak:
—Ii yaktari yusri Artemisaka nekas juuntaitai, —tiarmiayi.
35Tuke chichainamtai, nunia yaktanmaya chicharkartin wajaki, aints ainaun itatmamtik chicharak:
—Efesonmaya ainautiram, anturtuktaram. Ju yaktanam pujuinautikia ii yusri Artemisa jeengka tuke wainuyaji. Tura asar ii yusri nekas pengker aa nuna nakumkamurisha nayaimpinmaya ayaarmia nusha wainuyaji. Mash nungkanmaya ainau nuna nekainawai. 36Aints kichkisha nuna pachis nekaschawaitai tichamnawaitai. Tura asamtai atumka yamaikia itatkataram. Atumka tenap nintimtsukka pasé aa nuka kichkisha turuwairap. 37Ju aintska atum juni itaarume nuka ii yusri jeenianka warinchun kichkisha kasamkachari. Tura ii yusrin pachisar paseeka chichaschari. 38Antsu Demetriosha tura chikich aints nijai takainausha, chikich aints ainaun pachisar: Tunau turayi tusar, chicham nekaatai tusar wakerinamtaikia, chichaman nekamtikiartin ainaun jiisar, apu iruntramunam chichamnaka nekaawarti. 39Antsu chikich chicham iwiaratasrum wakerakrumka, ju yaktanmaya juun ainau iruntramunam chichamka nekaamnawaitrume. 40Tura ju kintati juni nangkamir iruntrar taetet wajamun romano apuri nuna nekaa inintrak: ¿Warí pachisrumea tuusha chichaarme? tamatikia iikia aiktatkamar tujinkatatji. Tura iin pasé awajtamsai tusar shamkatatji tajarme, —timiayi. 41Nuna tusa:
—Yamaikia mash jiinkitaram, —timiayi.
20Pablo Macedonianam nunia Grecianam wekaasamuri
1Nunia itatkar jiinkiaramtai, Pablo Cristonu ainaun untsukmiayi. Tura kaunkaramtai: Pengker nintimsaram pujustaram, tusa chicharkamiayi. Tura chichas umis: Weajai tusa nunia jiinki, Macedonia nungkanam wemiayi. 2Tura nu nungkanam wekaa wekaaka, Cristonu ainaun: Cristo miatrusrumek umirkataram tusa, nunia ukuki, Grecia nungkanam wemiayi. 3Tura nuni jea, kampatam nantun pujus, judío ainau: Pablo maataj tinam, Pablo Siria nungkanam wetas kanunam engkemtsaing, nuna nekaa: Kanunmaka engkemtsuk ataksha kukarak Macedonia nungkanam wetajai, tu nintimramiayi. 4Tura nijai iruntrar wekaasarmia nuka nu armiayi: Bereanmaya aints Sópater naartin, nuka Pirro uchirintai, nunia Tesalónicanmaya ainau Aristarco nunia Segundo, nunia Derbenmaya aints Gayo naartin, nunia Timoteo, nunia Asianmaya ainau: Tíquico nunia Trófimo nu naartin armiayi.20.4 Hech 21.29
5Tura nu aints ainau Troas yaktanam eemkar jear iin nakarmasarmiaji. 6Tura pang pachimrachmau yuwatin fiesta nangkamaramtai, iikia Filiposnum juun kanunam engkemar, nunia cinco kinta kanujai wekaasar, Troasnum jear, ii amikri kukarak eemkar wearmia nujai ingkiunikmiaji. Tura nuni siete (7) kinta iruntrar pujusmiaji.
Pablo Troasnum irasmauri
7Nunia tuming kinta tsawaaramtai, Cristo jakamuri nintimsar iruntrar pang yuwatasar kaunkamiaji. Tura Pablo kashin wetin asa, Yuse chichamen etserak, kashi japeng umismiayi. 8Tura ii iruntramiaji nu jeanmaka pata yaki amaunum kantiin untsuri keemakarmiayi. 9Pablo Yuse chichamen etsermatai, natsa Eutico naartin wenurmau angkaakmaunum keemas antimiayi. Tura turaka kari nepeteam kanur, yakíya akaiki aanum ayaarmiayi. Tura nu jeaka kampatam pata yakiri amiayi. Tura nunia ayaaru asamtai, aints ainau kuankiar jiikma yanchuk natsaka jakaun wainkarmiayi. 10Turinamtai Pablo kuanki tikishmatar jakaun minakas aints ainaun chicharak:
—Shamkairap. Jakayat iwiaakui, —timiayi.
11Nuna tusa ataksha patanam yakí waka, pangkan puukamtai yuwaarmiayi. Tura yuwaar umisar, Cristonu ainaujai chichaa chichaaka tsawaararmiayi, tura tsawaaramtai Pablo jiinki wemiayi. 12Tura jiinkiamtai, natsa jaka nantaknun ni jeen jeeniarmiayi. Tura pengker pujawai tinamtai, mash pengker nintimrarmiayi.
Troasnumia jiinkiar Miletonam jeamuri
13Pablo: Wikia Aso yaktanam kukarak wetaj tusa wakerimiayi. Tura iincha:
—Atumka kanunam engkemraram wetaram, —turamkurin, iikia eemkar Asonam jear nakasmiaji. 14Tura Asonam ingkiunikiar Pablosha kanunam engkemramtai, Mitilene yaktanam nijai jeamiaji. 15Nunia jiinkir, kashin tsawaarar isar Quío tutai nangkaikir, nunia kashin tsawaarar Samos isranam jeamiaji. Nunia jiinkir kashin tsawaarar Mileto yaktanam jeamiaji. 16Tura Pablo: Wári Jerusalénnum weartai, tura nuni jear, fiesta Pentecostés tutai inangkartai tusa, Asia nungkanam yamaikia pujutsuk, Efeso yaktanmasha wetsuk nangkamakmi, tu nintimias pujumiayi.
Efesonmaya Cristonu ainau juuntrin chicharkamuri
17Tura Miletonam jea, Efesonmaya Cristonu ainau juuntrin winiarti tusa untsukmiayi. 18Tura mash kaunkaramtai, Pablo chicharak:
—Wikia nu nangkamtaik Asia nungkanam jean, nunia atumjai pujusan, itiur pujuyaja nusha mash nekarme. 19Wikia Yuse inatiri asan, tuke kintajai metek ii Apurin umirnuyajai. Tura miajuitjai tumamtsuk, aints ainau Yusen umirtan nakitinamtai, juutkamaikiakun takakminuyajai. Tura judío ainau wína pasé awajtusartas wakerutinau asaramtai wait wajayajai. 20Turayatun chicham nekas pengker aa nunaka mash pengker nintimsan atumin ujayajrume. Tura aints iruntramunam Yuse chichamen etserkun, nunia atumi jeen wayaan, nunisha Yuse chichamen ujayajrume. 21Tura judío ainauncha, tura judíochu ainauncha chicharkun: Atumi nintimauri yapajiaram, Yus nintimrataram tusan, ii Apuri Jesús nekasampita titaram timiajai. 22Tura yamaikia Yuse Wakani: Jerusalénnum weta turutin asamtai weajai. Tura nuni jeamtai, itiurkarti tusancha nekatsjai. 23Antsu Yuse Wakani wína chichartak: Chikich chikich yaktanam amin achirmakar kársernum engketmawartas wakerutminawai. Tura wait wajaktatme turutin asamtai nunasha nekajai. 24Antsu wikia nunaka pachiatsjai. Mantuwartas wakerinakka mantuwarti. Antsu Apu Jesús: Wína chichamur etserkata tusa, wína akuptuku asamtai, nunaka umiktasan, Yus aints ainaun mash nekas pengker awajsatas wakerau asamtai, Yusnum uwemratin chichaman etserkatasan wakerajai. Nunia jakancha Yusnum warastasan wakerajai.20.24 2 Tim 4.7
25“Yamaikia nunasha tajarme: Wikia atumin Yuse chichamen etsermatai, mash antuku ainautiram winaka ataksha waitkashtinuitrume, tusan nekajai.
26-27“Wikia Yuse wakeramurin pengké uutsuk ujayajrume. Tura asan ju kintaka tajarme: Aints wína chichamrun antukiat, Yusen umirtan nakitak mengkakungka, ningki wakerak mengkawai. Antsu wikia aints ainau mash uwemrarat tusan wakerajai. 28Tura asamtai atumek wainmamkataram. Turaram Yuse Wakani Cristonu ainau wainin ata tusa, atumin akuptamkau asamtai, ii Apuri jarutramak, ni nemarkau ainautin ni numpejai sumarmaku asamtai, Cristonu ainau mash wainkataram. 29Wi junia jiinkiamtai, aints ainau uwija ainaun pachim papeenawa nunisarang Cristonu ainaun: Cristo umirat inaisataram tiartas taartinuitai. Wikia nunasha nekajai. 30Tura Cristonu ainau wína nemartusarat tusar atumniang wait chichaman etserin wantinkartinuitai. 31Tura asamtai aneartaram. Wikia kampatam musach atumjai pujusan, tsawaisha tura kashisha tuke inaitsuk kichtirmincha: Tunaanum weram tusan, juutkamaikiakun chicharnuyajrume nuka atumka kajinmakirap.
32“Yatsur ainautirmin, yamaikia Yus yainmakarti tajarme. Yuse anengkratairin pachisan, wi atumin tuke paan ujayajrume nu nintimrataram. Nu chichamka atumi nintin kakamtikramratnuitrume. Yus ni aintsri ainautin: Pengké tunaarinchau wijai pujusmintrum tinu asamtai, Cristojai tuke iruntraram pujustinuitrume tusan, yamaikia ukuajrume. 33Wikia aintsu kuikiarincha, tura kuririncha, tura entsatirincha pengké wakerichuyajai. 34Antsu wína uwejrujai takakmasan, wi yuumamurun sumarminuyajai. Tura wijai tsaniasar wekainau yuumamurincha sumarnuyajai. Atumka nuka nekarme. 35Wikia atumjai pujakun, tuke inaitsuk takakmakun, kakaichu ainau yuumamurin sumarnuyajai. Tura asamtai atumsha nunisrumek turataram tusan, atumin nintimtiknuyajrume. Ii Apuri Jesúsa chichame nintimrataram. Nu chichamka nuwaitai: ‘Aints yuumak pujau ni yuumamurin juwak warastinuitai. Antsu chikich ainau yuumamurin sua nuka nuna nangkamasang nukap warastinuitai’, —Pablo etserak timiayi.
36Nuna tusa chichas umis tikishmar, Cristonu ainaujai Yusen seamiayi. 37-38Tura Yusen sea umis, Pablo:
—Winaka ataksha waitkashtinuitrume, —tau asamtai, wake mesekar mash juutkamaikiak Pablon minaksar mejeasarmiayi. Tura nunia nijai tsaniasar kanunam wearmiayi.
21Pablo Jerusalénnum wemauri
1Tura Cristonu ainaun juun entsa yantamen wajainau ukukir, kanunam engkemrar, tupnik isar Cos tutainum wemiaji. Tura kashin tsawaarar nunia jiinkir, isar Rodas tutainum jeamiaji. Nunia jiinkir Pátara yaktanam jeamiaji. 2Tura nuni jear, chikich juun kanu Fenicia nungkanam weau wainkamiaji. Tura nuni engkemrar, nu yaktanmaya jiinkimiaji. 3Tura juun kanunam wekaasar, isar Chipre tutai wainkamiaji. Tura nujamtsuk nangkamakir, nu israka menanmanini ukukir, Siria nungkanam wemiaji. Tura Tiro yaktanam nujamkar, nuni kanunmaya waririn mash jiiktin asamtai, iisha kanunmaya jiinkimiaji. 4Tura jiinkir, Cristonu ainau nuni pujuinau eakmiaji. Tura wainkar, nuni nijai siete (7) kinta pujarin, Yuse Wakani Cristonu ainaun nekamtikiau asamtai, Pablon chicharinak:
—Jerusalénnum weep, —tiarmiayi. 5Tura siete (7) kinta nangkamaramtai, iisha nu yaktanmaya jiinkir weakrin, Cristonu ainau mash nuwartuk, tura uchirtuk yakta aarin iin nemartamsarmiaji. Tura juun entsa kaanmatkarin jear, mash tikishmarar Yus seamiaji. 6Nuniangka aujsar ukukir kanunam engkemrakrin, nunia aints ainauka ataksha ni jeen waketkiarmiayi.
7Waketkiaramtai iikia Tironmaya jiinkir, kanujai Tolemaida yaktanam jeamiaji. Tura nuni jear kanunmaya jiinkir, Cristonu ainau wainkar: Winaji tusar chichasar, nijai kichik kinta pujusmiaji. 8Tura kashin tsawaarar nunia jiinkir, Cesarea yaktanam jear, nuni Felipe jeen wayaamiaji. Nu Felipeka Yusnum uwemratin chichaman Criston nemarchau ainaun ujayayi. Yaanchuik waje ainau yumamurin susarti tusar, inaikiarmia nuni inaikiamuyayi. Tura nuni wayaar, Felipejai pujusmiaji. 9Ni nawantri cuatro (4) aishrinchau armia nu Yuse chichamen etserin armiayi. 10Tura nuni jumchik kinta pujarin, Yuse chichame etserin Agabo naartin Judea nungkanmaya tamiayi.21.10 Hech 11.2811Tura ii pujamunam waya, Agaboka Pablo kachumtairin achik, Pablo nawen tura uwejencha jingkiatamiayi. Tura chicharak:
—Yuse Wakani chichaak: ‘Ju kachumtai kachuma juna judío Jerusalénnum pujuinau achikiar judíochu ainamunam surukartatui’, tawai, —timiayi.
12Tamati nu antukar, iisha Cesareanmaya Cristonu ainaujai mash iruntrar Pablo chicharkur:
—Wait aneasam Jerusalénnum weep, —timiaji. 13Tamaitiat Pablo aimiak:
—¿Warukaya timiá juutkurmesha winasha napchausha nintimtikrarme? Wína Apuru Jesúsa naarin pachisar Jerusalénnumia ainau wína jingkiatawartas wakerutinakka turutawarti, tura mantuwartas wakerutinakka mantuwarti tusan tajarme, —timiayi.
14Tura Pablo antukchamtai, iikia chicharkur:
—Ii Apuri wakeramuri ati, —tusar itatkamiaji.
15Tura umisar Jerusalénnum weakur jiinkimiaji. 16Tura asakrin Cesareanmaya Cristonu ainau warumchik iin nemartamkarmiaji. Tura Jerusalénnum jear, Chiprenmaya aints Mnasón naartin ni jeen iinka jeetammiaji. Nu aintska nu nangkamtaik Criston nemarnuyayi. Tura nu aintsu jeen pujustin amiaji.
Pablo Santiagonam irasmauri
17Tura Jerusalénnum jeakrin, Cristonu ainau iin waitmakar, pengker nintimturmasar: Winitaram tusar warasarmiayi. 18Kashin tsawaarar Pablojai Santiago jiistasar wemiaji. Tura nuni jear, Cristonu ainau juuntri mash iruntrar pujuinau wainkamiaji. 19Tura nuni jear Pablo: Winajai tusa, ni wekaamurin pachis kichik kichik turamurincha mash ujaak:
—Wikia Yuse chichamen ujaakun pujai, Yus judíochu ainauncha pengker nintimtikramiayi, —timiayi. 20Tamati nuna antukar: Yus juuntapita tusar warasarmiayi. Nunia juun ainau Pablon chicharinak:
—Yatsuru, ame tame nuka nekas pengkeraitai. Tura untsuri warang judío ainau Cristonu ainayat, Moisésa aarmauri miatrusrik umiktinuitji, mash tinawai. 21Tura judío ainau judíochu ainamunam pujuinau juni taar, amin pachitmasar aints ainaun ujainak: ‘Pabloka Moisésa chichame umirtsuk asataram tawai. Tura atumi uchiri nuwapchiri charutsuk asataram tawai. Tura judío ainauti turuti aa nuna mash inaisataram tawai’, amin pachitmasar mash turaminawai. 22Turaminau asaramtai ¿iikia itiurkatjik? Aints ainau amin pachitmasar: Juni tayi tinaun antukarka tarutmiartatui. 23Tura asaramtai ii taji nuka turata. Juni Cristonu ainau cuatro (4) irunui. Nuka yaanchuik Yusen: Wikia nuna turatatjai tinu asar, yamaikia nu chicham umikmi tusar juni pujuinawai. 24Tura asamtai amesha nu aints ainaujai Yus seatai juun jeanam wayaam, ii judíoti: ‘Yus wína pengker awajtusti’, tusar nijaamaji nunismek amesha nijaamarta. Nunia Moisés tímia nunisarang ni muuken awamrarti tusam, nunia kuik akiimiaktin aa nu amek akiimiakta. Nu turakminka, aints mash amin turamurmin waitmakar, amin pachitmasar aujmatramina nuka nekasar nangkamiar tinawai, tu nintimrartatui. Tura amincha pachitmasar: Nisha nekas Moisésa aarmaurin miatrusang umirui turamiartatui. 25Antsu aints judíochu Cristonu ainau iikia yaanchuik papi akuptukmiaji. Iikia mash metek nintimsar: Aints ni najanamurin: Wína yusruitai tina nu susamuka yuwairap. Tura numpasha umutsuk asataram. Tura niapir maamuka numpentin asamtai yuwairap. Tura tsanirmatka inaisataram. Tu aarar chicham akupkamiaji, —juun ainau tiarmiayi.21.25 Hech 15.29
Yus seatai juun jeanam Pablon achikmauri
26Tinamtai Pablo nunia jiinki, kashin tsawaar nu cuatro (4) aintsjai Moisés tímia nunisarang ni namangken nijaamarar, Yus seatai juun jeanam wayaawar, Pablo nu aints ainaun pachis sacerdoten chicharak:
—Nu kintati ni nijiaamarar umisar, tangkun sumakar Yusen susartas itaartatui, —timiayi.
27Tura siete (7) kinta nijaamamuri umitnak wajainai, Asianmaya judío ainau Pablon Yus seatai juun jeanam wayaun wainkar, chikich aints ainauncha mash kajkarmiayi. Nuniangka Pablon achikiarmiayi. 28Tura kakarar untsuminak:
“Israel ainautiram, yainkataram. Ju aintska mash nungkanam pasé chichaman nuikiartak wekau achikji. Juka Israel ainautin pachitmas, tura Moisésa chichame pachis, tura Yus seatai juun jeancha pachis: Nuka nakitrataram tu nuikiartawai. Tura Yus seatai juun jeanam judíochu ainau pengké wayaachminun wainiat, griego ainausha wayaawarti tusa juni itayi. Tura nuna turak, juka nekas péngke jea wainiat pasemamtikui”, nangkamiar waitrinak tiarmiayi.21.28 Hech 24.17-19
29Tura Efesonmaya aintsun Trófimo naartinun Pablojai Jerusalénnum wekaun wainkau asar: Pabloka nu aintsjai Yus seatai juun jeanam wayaachiash, tu nintimsar nunaka tiarmiayi.21.29 Hech 20.4
30Tinamtai Jerusalén yaktanam pujuinau mash taetet wajaarmiayi. Tura ampukiar weriar Pablonka achikiar, Yus seatai juun jeanmaya japikiar jiikiarmiayi. Turinamtai nu jea waitirinka wári epeniarmiayi. 31Tura judío aints ainau maatai tinamtai, romano suntari ni apurin chichaman akuptinak:
—Mash Jerusalénnum pujuinau maaniatai tusar taetet wajainawai, —tusar ujakarmiayi. 32Tu ujaam, suntara apuri ni suntari ainaujai, tura kapitantri ainaujaisha Pablo katsuminamunam ampukiar wearmiayi. Turinamtai aints ainau nuna wainkar, Pablon katsuminayat inaisarmiayi. 33Tura inaisaramtai suntara apuri tari Pablon achikmiayi, tura ni suntarin akuptak:
—Jingkiakratai jiru jimiarjai jingkiataram, —timiayi. Tura jingkiawaramtai suntara apuri:
—¿Yaachita jusha? tura ¿Warina turama? —tusa judío ainaun iniasmiayi. 34Tu iniam aints untsuri chichainak, taetet wajarmiayi. Tura taetet wajainau asaramtai, suntara apuri chichaman nekaatatkama tujintak: Pablo suntar matsatmanum jukitaram tusa, ni suntarin akuptukmiayi. 35-36Turamtai aints ainau Pablon eteawar nemarsar:
—Maataram, —tusar untsumkarmiayi. Tura judío ainau kajerinau asaramtai, suntar ainau watainum jear, Pablonka nanasar iwiakarmiayi.
Pablo: Tu pujajai tusa chicharmamsamuri
37Tura suntar matsatmanum jeatak wajasar, Pablo suntara apurin griego chichamejai chicharak:
—Ame tsangkamrakminkia kichik chichaman amin titasan wakerajme, —timiayi. Tu tama ayaak:
—¿Amesha griego chichame chichaukum? —tu iniasmiayi. 38Tu iniam Pablo:
—Ja ai, —tamati, suntara apuri iniak:
—¿Amesha Egiptonmaya aints nuwik romanotin kajertamak: Maataram, tusa mangkartin ainaun cuatro warangkan (4,000) aints atsamunam jukimia nu aintschaukitam? —tu iniasmiayi.
39Tu iniam Pablo ayaak:
—Atsa, nuchawaitjai. Wikia judío aintsuitjai. Tarso yaktanmaya aintsuitjai. Cilicia nungka yaktari nekas juun yaktaitai, nuniayainjai. Wait aneasam ju aints ainaujai chichasat tusam tsangkatrukta, —timiayi.
40Tamati suntara apuri: Ayu tama Pablo watainum wajas, aints ainaun itatmamtikiatas uwejen takui wajamtai, aints ainau mash itatkarmiayi. Tura itatkaramtai, Pablo hebreo chichamejai chichasmiayi.
221Tura aints ainaun chicharak:
—Yatsur ainautiram, juun ainautirmesha, anturtuktaram. Wikia chicharmamkun: Nekas tunaunaka turatsjai tusan, paan ujaktasan tajarme, —timiayi. 2Tura hebreo chichamejai chichau asamtai, nuna antukar chichatsuk takamtaik wajasarmiayi. Tuminamtai Pablo aints ainaun chicharak:
3“Wikia Judío aintsuitjai. Tarso yaktanam Cilicia nungkanam akiinawaitjai. Turayatun ju yaktanam tsakaru asan, wína nuitinu Gamaliela chichamen nuimiaru asan, ii juuntri ainau Moisésa aarmaurin umirkarmia nunasha mash umirnuyajai. Tura atum ju kinta turarme nunisnak wisha Yuse wakeramurin najanatasan tuke nintirjai wakerin ayajai.22.3 Hech 5.34-394Tura nu yamaram chichaman umirin ainaun maataj tusan: Aishmang ainausha, tura nuwa ainausha achikrum jingkiaram kársernum engkeataram, tusan akupin ayajai. 5Tura sacerdote juuntrisha, tura judío apuri ainausha mash nunaka nekaawaru asar, nekasaintai tiaraintai. Nuka papin aarar wína surusar: Judío Damasco yaktanam pujuinau susata tusar akuptukarmiayi. Nu akuptukaramtai wikia nuni wena, yamaram chichaman umirin ainaun achikian, juni Jerusalénnum kiankamtai, wait wajaktiniun susarat tusan werimiajai.22.5 Hech 8.3; 26.9-11
Pablo: Criston tu umirkawaitjai tusa etserkamuri
6“Tura jinta weayai, Damasco yaktanam jeatak wajasai tsaa tupin ai, aneachmau nayaimpinmaya paantin pengké jiitsumir wajatrukmiayi. 7Turamtai shamakun nungka ayaaran, kuta antumkamiajai. Tura chichaman antukmiajai. Nu chichamka nuwaitai: ‘Saulo, Saulo ¿waruka wína waitkaratasmesha wekaaturme?’ 8Tamati wisha ayaakun: ‘Apuru ¿amesha yaachitme?’ tu iniasmiajai. Nuna tama ataksha nayaimpinmaya airak: ‘Wikia Nazaretnumia Jesúsaitjai. Ame waitkaratasam wekaaturme nuwaitjai’, turutmiayi. 9Turutmatai aints wijai wekainauka paaniuncha wainkarmiayi, antsu wijai chichaunka antukcharmiayi. 10Tuminamtai wi chichaakun: ‘Apuru ¿warí itiurkat tusamea wakerutame?’ tu iniasmiajai. Nuna tama Apu Jesús wína chichartak: ‘Wajakim weme nu yaktanam weta. Nuni jeakmin ame turatatme nuna ujatmakartatui’, turutmiayi. 11Tura Yuse paaniuri jiirun kusumtikruru asamtai, wikia nantakin wainmaktatkaman tujinkamiajai. Tura wainmachu asamtai, wijai wekajinau uwejrun tap achirkar Damasconam umatiarmiayi.
12“Nuni aints Ananías naartin pujuyayi. Nuka Moisésa aarmaurin miatrusang umirnuyayi. Tura asamtai judío Damasconam pujuinau mash nu aintsun pachisar pengker chichau armiayi. 13Nu aintska wína taruti chichartak: ‘Yatsuru Sauloa, yamaikia ataksha paan jiimsata’, turutmatai, nu tamaujai metek niin paan wainkamiajai. 14Tura wi wainkam wína chichartak: ‘Ii juuntri Yusen searmia nuka ii Yusri asa, ni wakeramurin amin nekamtikramatas aitkarmayi. Tura ni Uchiri timiá pengker aa nu wainkata tusa, tura ni chichame antukta tusa aitkarmayi. 15Tura asamtai ameka Yuse Uchiri pachisam wainkamame nu, tura antukmame nusha aints ainausha mash ujaktatme. 16Tura asam ¿yamaikia warí nákakmea pujame? Wajaktia, turakmin imaitjame. Tura: Apur tunaurun japitrurat tusam Yus seata’, turutmiayi”, Pablo timiayi.
Pablon judíochu ainamunam akupkamuri
17Pablo tuke chichaak:
“Nunia nukap arusan juni Jerusalénnum jean, Yus seatai juun jeanam wayaan, tura Yusen sean, karanma nunisnak 18Apur taarun wainkamiajai. Tura nuka wína chichartak: ‘Wári umisam Jerusalénnumia jiinkita. Ame wína pachitsam chicham etserkumnisha, junia aints ainauka anturtamkachartatui’, turutmiayi. 19Nuna turutmatai, wisha ayaakun: ‘Apuru, wikia iruntai jeanam kichnum kichnum wayaan, amin umirtaminak pujuinaun wainkan, nunia jukin kársernum engkeyajai, tura awatnuyajai. Tura asamtai junia aints ainauka nunaka mash paan nekarinawai. 20Tura ami inatiram Esteban naartin amin pachitmas aints ainaun ujaku asamtai, nu aintsun mainamtai, wikia nuni wajasan: Nuna turuwarti tusan, Estebankan maawarmia nuna wejmakrin nakasmiajai’, Jesúsan timiajai.22.20 Hech 7.58
21“Wi tamaitiat Apur Jesús wína chichartak: ‘Wikia amin arák judíochu ainamunam akupkatasan wakerajme. Tura asamtai weta’, turutmiayi”, Pablo timiayi.
Pablo suntara apurin chichasmauri
22Judío ainau Pablo etsermaurin chichatsuk antukarmiayi. Turayat judíochu ainaun pachis chichaamtai, kakarar untsuminak:
—Ju aintska maaram japataram. Juka iwiaakuka pujuschati, antsu jakati, —tiarmiayi.
23Nunia kakarar untsumkar wejmakrin aimiakar, nungka tsetserin nangkiminak Pablon yukuararmiayi. 24Turinamtai, suntara apuri nuna wainak Pablon pachis ni suntarin chicharak:
—Atumi pujamuri itaram awatrataram. Tura awatraram ¿aints ainau warukaya untsuminawa? tusaram nekaataram, —tusa akupkamiayi. 25Turamtai suntar ainau Pablon awatrartas nuwap chapikmarmaujai jingkiawaram, Pablo romano kapitantrin nuni jiimiaj wajaun chicharak:
—¿Romano aints chicham nekartsuk awatramnaukitrum? ¿Atumi apuri nuna tsangkatramarmek? —timiayi.
26Tamati nuna kapitán antuk, suntara apurin jiistas we, nuni jea chicharak:
—¿Amesha itiurkatmek? Nu aintska romano aintsuitai. Tura asamtai awatrashtinuitme, —timiayi.
27Tamati suntara apuri Pablon weri chicharak:
—¿Nekasmek romano aintsuitam? —tu iniasmiayi.
Tu iniam Pablo:
—Ja ai, —timiayi.
28Tamati suntara apuri chicharak:
—Wikia romano aints wajastaj tusan, kuikian nukap akiimiakmiajai, —timiayi. Tamati Pablo ayaak:
—Antsu wisha romano ainamunam akiinau asan romano aintsuitjai, —timiayi.
29Tamati nuna antukar Pablon awatrartas wajainauka awattsuk ukukiarmiayi. Tura Pablo romano aintsuitjai, tinu asamtai, suntara apuri: Pablo jingkiataram tinu asa shamkamiayi.
Pablo judío juuntri ainaun chicharkamuri
30Kashin tsawaar suntara apuri: ¿Waruka judío ainau Pablon timiá kajerina? tusa tenap nekaatas wakerak, jingkiamurin atitamiayi. Nunia sacerdote juuntri ainaun: Judío apuri ainaujai iruntrarti tusa chichaman akupkamiayi. Tura mash iruntraramtai, Pablon judío apuri iruntramunam japen awajsamiayi.
231Turamtai Pablo judío apuri ainaun jiis chicharak:
—Wi wear ainautiram anturtuktaram. Wikia Yuse umirin asan, tuke inaitsuk tunau nintimtsuk pujuyajai, —timiayi.
2Tamati sacerdote juun apuri Ananías naartin Pablojai tsaniasar wajainaun chicharak:
—Jangke awatitaram, —timiayi. 3Tamati Pablo jiyaak:
—Ameka jimiá chichamtin asakmin, aminak Yus awatamratatui. Wína tunaar nekaatasam: ¿Moisésa chichamen umirtsuash? tusam eketiatmesha ¿waruka Moisésa chichame umirtsuksha: Jangke awatitaram tame? —timiayi.23.3 Mat 23.27
4Tamati nijai ayaamsar wajainau Pablon chicharinak:
—Maj, sacerdote juun apuri wainiatmesha ¿waruka tuusha chicharme? —tiarmiayi.
5Tu tinam Pablo chicharak:
—Wi wear ainautiram, juka sacerdote juun apurintai, tarume nunaka nekachu asan nunaka tajai. Yuse chichame tu aarmawaitai: ‘Atumi juuntri ainau pachisrum pasé chicharkairap’, tawai, —timiayi.
6-8Nuna tusa Pablo judío juuntri iruntramunam saduceo ainau fariseo ainaujai pachinirarun wainkamiayi. Saduceo ainau nintiminak: Jakau ainau ataksha iwiaaku pujusartaska nantakchartinuitai, tura Yuse awemamuri atsuinawai, tura wakancha pengké atsuinawai, tinu armiayi. Antsu fariseo ainauka nunaka pachisar: Nuka mash ainawai, tinu armiayi. Pabloka nunaka nekaa kakar chichaak:
—Wi wear ainautiram, wikia fariseo aintsuitjai. Tura fariseo uchirinjai. Tura asan jakau ainau ataksha nantakiar iwiaaku pujusartinuitai tajai. Wikia tu tinu asamtai, wína chichamrun nekartuwartas juni iruntrari, —timiayi. Nuna tamati fariseo ainau saduceo ainaujai chicharnainak metekka nintimtsuk kanakar wajasarmiayi.23.6-8 Mat 22.23; Marc 12.18; Luc 20.27; Hech 26.5; Flp 3.5
9Tura mash taetet wajainak, Moisésa chichamen nuikiartin ainau fariseo asar, wajasar chichainak:
—Ju aintska tunau kichkisha turachi. ¿Antsu wakan tura Yuse awemamuri nijai chichaschamasha? ¿Yaachia neka? —tiarmiayi.
10Tura kakarar chicharnainak wajainamtai, suntara apuri Pablon pachis: Nu aintsun achikiar japikiar maachartimpiash, tu nintimias: Nunaka turacharti tusa, suntar ainaun: Pablon jukiarti tusa, chichaman akuptukmiayi. Turamtai suntar ainau ni matsatmaunum ataksha jukiarmiayi.
11Turinamtai kashi Apu Jesús Pablon wantintuk chicharak:
—Pabloa, juni Jerusalénnum wína pachitsam chichasume nunismek Roma yaktanmasha chichastinuitme. Tura asam pengker nintimsata, —timiayi.
Judío ainau Pablo maami timiauri
12Kashin tsawaarar judío iruntrar chichainak:
—Pablo maami. Maachkurkia, yutasha yutsuk, tura amutisha amutsuk pujustatji. Antsu Pablo maachiatrik yuwakrinkia, tura amutisha amakrinkia, Yus iin pasé awajtamsatatji, —tiarmiayi. 13Nunaka cuarenta (40) aints nangkamasang tiarmiayi. 14Turuwar sacerdote apuri ainau judío juuntrijai iruntrar pujuinamunam weriar chicharinak:
—Iikia Pablo maami tinu asar, maachkurkia yutasha yutsuk pujustatji. Antsu Pablo maatsuk yuwakrinkia, Yus iinka pasé awajtamsatatji, —tiarmiayi. 15Tura ataksha chicharinak:
—Atumsha tura ii juuntri ainausha suntara apurin chicham akuptakrum: Iisha nu aints pachisar chicham tenapkesar nekaratasar wakeraji, anangkuram titaram. Turakrumin suntara apuri Pablon akupkamtai, atumin jeatsaing ii maatji, —tiarmiayi.
16Tinamtai Pablo awe, ni umaji uchiri, nu aints ainau chichaamurin antuku asa, suntar matsatmaunum jea, nuni waya jiichrin ujakmiayi. 17Tu ujakmau asa, Pablo kapitanin untsuk chicharak:
—Ju uchikia apu pujutirin jeeta, wína chichaman ujata nuna apurmincha ujakti, —timiayi.
18Pablo tamati, kapitán uchin suntara apuri pujamunam juki, apurin chicharak:
—Aints Pablo naartin ii achikmaji nu wína untsurak: Ju uchikia apunam umata turutin asamtai itajai. Chichaman niin ujakma nuna amincha ujatmakti, —timiayi. 19Tamati suntara apuri uchi uwejen achik, iik kanakar pujusar nekaami tusa chicharak:
—¿Warí ujatkatasmea wakerutame? —tu iniasmiayi.
20Tu iniam nuka ujaak:
—Judío juuntri ainau chichaman najaninak: ‘Kashin Pablo jukim judío juuntri iruntramunam akupturkakmin, nu aints pachisar chicham tenapkesar nekaratasar wakeraji’, tusar amin anangkramawartas ininmasartatui. 21Turaminamtaisha: Nekasampita tiip. Cuarenta (40) aints nangkamasang jinta epetkar pujurinawai. Tura chichainak: ‘Iikia Yusjai taji: Nu aints maachkurkia, yutasha yutsuk tura amutisha amutsuk pujustatji’, tinawai. Tura chichaman najanawar umisar, apu ayu titi tusar, amin nakarminawai, —timiayi.
22Tu tinu asamtai suntara apuri uchin chicharak:
—Yamaikia weta. Antsu wína ujatkame nuka aints kichkisha pengké ujakaip, —tusa akupkamiayi.
Pablo apu Felixnum akupkamuri
23Nunia nu apuka suntara kapitangkrin jimiaran untsukmiayi. Tura mai taaramtai chicharak:
—Yamaikia jimia pachak (200) suntar saapin takusar, nunia setenta (70) suntar kawainum keemkar, nunia suntar jimia pachak (200) nangkin nanasar atumjai wearti tusaram umistaram. Nunia kashi japeantak wajai, nu suntar ainaujai Cesarea yaktanam wetaram. 24Nunia Pablo kawainum keemsatin umirsataram. Nuka apu Felixnum pengker jeati tusaram turataram, —tusa akupkamiayi. 25Nunia papin akupkatas tu aarmiayi:
26“Wikia Claudio Liciasaitjai. Apu Felixa, nekas wína apur asakmin, amin chichaman akuptajme. ¿Amesha pengkerak pujam? 27Ju aintsun amin akuptajme. Judío ainau niin achikiar maatai tinamtai, juka: Wikia romano aintsuitjai tamati, wikia nuna nekaan, wína suntarur ainaujai werin ayamrukmajai. 28Tura ¿warukaya maawartas wakerinawa? tusan nuna nekaratasan judío apuri ainau iruntainum jukimjai. 29Tura nuni jeamtai, ii juuntri umiktin chichaman umiatsui tinau wainiatnak wikia: Maawarti tichamnawaitjai. Karsernumsha engkeawarti tichamnawaitjai. 30Tura judío ainau nu aintsun maawartas chicham najatmaun nekaan, wári amin akupajai. Nunia nu aintsun kajerinaun chicharkun: Atumsha apunam werum atumi kajeramuri pachisrum ujaktaram timiajai. Nunak tajame”, tu aarmiayi.
31Tura suntar ainau akupkamu asar miatrusarang umirinak, Pablon jukiar, kashi wekaa wekaaka, Antípatris yaktanam jeeniarmiayi. 32Kashin tsawaar suntar nawejai wekajinauka ni matsamtairin waketkiarmiayi. Antsu suntar kawainum keemsar wekajinauka Pablojai Cesareanam wearmiayi. 33Tura nuni jear papi aarmaun apun suwinak:
—Yamaikia Pablo wainkata, —tiarmiayi. 34Tinamtai apu papin aujas umis Pablon chicharak:
—¿Amesha tunía aintsuitme? —tu iniam Pablo ayaak:
—Wikia Cilicia nungkanmaya aintsuitjai, —timiayi. 35Tamati apu chicharak:
—Amin kajertamina nu taar, amin pachitmasar chichaman ujatinamtai anturkatatjame, —timiayi.
Nunia ni suntari ainaun akatar akupak:
—Apu Herodes jean jeamkamia nuni pujsaram ju aints wainkataram, —tusa akupkamiayi.
24Apu Felixnum Pablo chicharmamsamuri
1Nunia cinco (5) kinta nangkamaramtai, sacerdote juuntri Ananías naartin, chikich judío juuntri ainaun ayas, tura chikich chicharkartin Tértulo naartin amia nuna ayas, Cesareanam jearmiayi. Tura Pablon kajerinau asar apunam wearmiayi. 2-3Tura jearamtai, apu Pablon untsuam ni wayaamtai, Tértulo Pablon tsanumratas apun chicharak:
—Apu Felixa, ameka nekas chicham nekamtikiartin asakmin, angkan pengker pujaji. Tura pengker inamin asam, ii nungkari nekas pengker iwiarin asakmin, mash ju nungkanam pujuinautikia tenukap maaketai taji. 4Antsu chicham untsuri antakmeka yaweraim tusan, wait aneasam wi chichaamtai, jumchiksha anturtukta tajame. 5Ju aintska sungkura nunisang paseetai. Nuka mash nungkanam wekaas, judío ainau metekchau nintimtikratas: Jesúsak umirkataram tusa, Nazaretnumia aintsu umirnu apurintai. 6Tura Yus seatai juun jean pasemamtikratas wakerau asamtai achikmaji. 7Turamaitiat suntara apuri Licias ni suntarijai taar, nu aintsun atantramkiarmaji. 8Ame ju aints inim, ningki etsermatai, ii taji nuka nekasaintai tusam nekaatatme, —Tértulo timiayi.
9Tamati judío nuni kaunkaru ainausha apun chicharinak:
—Ju etsera juka nekasaintai, —tsanuminak tiarmiayi. 10Tinamtai apuka: Pablo chichasti tusa, uwejejai untsukmiayi. Turamtai Pablo apun chicharak:
—Apua, ameka untsuri musach ju nungkanmaya ainau chicham nekamtikin asakmin, wikia nunaka nekau asan, wína chichamur anturtukta tusan, pengker nintimsan ujaktatjame. 11Wikia Jerusalénnum Yusen seatasan tamauruka doce (12) kinta nuke nangkamari. Amesha nekasaintai tusam nekaamnawaitme. 12Tura nuni jean, nu yaktanam Yus seatai juun jeanam wayaan, nunia iruntai jeanmasha wayaancha, aanumkesha aints kichkijaisha jiyaniamunka waitkacharmayi. Tura aints ainaujai taetet wajamuncha waitkacharmayi. 13Juni aints taara juka wína pachitsar: Tunau turayi tusarka, turutcharmin ainawai. 14Antsu nunasha tajame: Jesús yamaram chichaman nuikiartimia nuna wikia umirkawaitjai. Nu yamaram chichaman nekasan umiayatnak, ii juuntri Yusrincha tuke umirkawaitjai. Tura Moisésa aarmaurincha mash, tura yaanchuik Yuse chichame etserin aarmaurincha mash wikia nekasaintai tajai. 15Nuniasha tunaarinchau ainausha, tura tunau ainausha jakaarusha jakamunmaya nantakiartinuitai, ju aints ainau tina nunisnak wisha tajai. 16Nuna tau asan Yusen nintimsan, tuke inaitsuk tunaarinchau pujustasan wakerajai. Tura aints ainaun nekasan pasé awajtsuk pujustasan wakerajai.
17“Wikia untsuri musach chikich nungka ainamunam wekaasau asan, kuikian yuuminak pujuinaun susatasan, tura Yusnau aa nuna Niin susatasan wína nungkarun tamajai. 18-19Wikia nuna turakun, judío ainauti tuke turaji nunisnak pengker nijaamaran, aintsun jumchik ayasan, Yus seatai juun jeanam wayaamjai. Antsu taetet wajamuka atsumi. Tura Asianmaya judío ainau nuni wayaawar, wína waitkarma nu juni taar, wi tunau turawaitmataikia, auka tunau turami turutiaraintai. Antsu nuka taarchayi. 20Nuka tacharu asaramtai, aints juni kaunkaru ainau wi nuwik judío apuri iruntramunam wajasan, tunau turamun wainkaru ainakka etserkarti. 21Antsu nuni wajasan kichik chichaman kakarman chicharkun: Jakau ainau jakariat ataksha nantakiar iwiaaku pujusartin ainawai, wi timiaja nu chichaman pachisar: Paseetai turutinatsuash”, Pablo timiayi.24.21 Hech 21.17-28; 23.6-8
22Tamati apu Felix nu yamaram chichaman pachis etsermaun antuku asa, judío juuntri ainaun chicharak:
—Suntara apuri Licias taamtai, atumi chichamen nekaaratjarme, —timiayi.
23Nuna tusa apu Felix suntara kapitangkrin untsuk chicharak:
—Ju aintska wainkata, antsu jingkiatsuk jeanam pujsata. Antsu ni amikri taaramtai, Pablon yaingkiarti tusam tsangkatkata, —timiayi.
24Chikich kintati Felix ni nuwari Drusilajai ataksha tamiayi. Ni nuwaringkia judío nuwa ayayi. Tura Pablo itataram timiayi. Jesucristo itiur umirkatnuita tusa, nuna ujatkat tusa apu Felix Pablon untsukmiayi. 25Turamtai Pablo:
—Tu tunaarinchau pujustinuitji, tura ii wakeramuringkia tu nepetkatnuitji, tura ni kintari jeamtai, Yus tunaarintin ainaun jiistinuitai, —tusa ujaam, Felix shamak Pablon chicharak:
—Yamaikia nuke ati tusam weta. Wikia chikich kintati angkan pujakun untsuktatjame, —timiayi.
26Nunia Felix nintimias: Pablo achikmau jiinkitas wakerakka, kuikian suruschatpiash tusa, jumchik arus Pablon ataksha untsuk, nunia ataksha untsuk, tuke nijai chichastas wakerimiayi. 27Jimia musach nangkamaramtai, Felix apu pujayat jiinkimiayi. Tura jiinkiamtai Porcio Festo apu wajasmiayi. Antsu Felix: Judío ainau wína pengker nintimtursarat tusa, Pabloka tuke achikmau pujusti tusa ukukmiayi.
25Pablo apu Feston chicharmamsamuri
1Turamtai Festo Cesareanam taa, kampatam kinta nangkamaramtai, nunia Jerusalénnum wemiayi. 2Nuni weamtai sacerdote juuntri ainau judío juuntri ainaujai Pablon tsanuminak chichaman untsuri ujakarmiayi. 3Tura chicharinak:
—Wait aneasam nu aints juni Jerusalénnum weti, tusam akupkata, —tiarmiayi. Jinta nakakar maami, tu nintimsar nunaka tiarmiayi. 4Tu seainamaitiat Festo ayaak:
—Pablo Cesareanam achikmau pujawai. Tura wikia juni jumchik kinta pujusan waketanak wajajai. 5Tura asamtai atumi apuri ainau wijai Cesareanam wearti. Tura nu aintsu pasé turamuri amatikia, nuni etserkarti, —timiayi.
6Tura Festoka jumchik kinta Jerusalénnumka pujusmiayi. Ocho (8) kinta, turachkusha diez (10) kintaksha pujuschayawash. Nunia ataksha Cesareanam waketkimiayi. Tura nuni jea, kashin tsawaar chichaman nekaatas apu keemtainum keemas: Pablo itataram, tusa ni suntarin akuptukmiayi. 7Tura Pablo wayaamtai, judío Jerusalénnumia kaunkaru asar, Pablon tentakar nangkamiar chicharinak:
—Juka nekas tunau untsuri turamiayi, —tusar tsanumriarmiayi. 8Tinamaitiat Pabloka: Warintajak tusangka yuumatkachmiayi. Tura chichaak:
—Wikia tunaanaka kichkisha turachmiajai. Tura Moisésa chichame judíoti tuke umirji nunasha umirkawaitjai. Tura Yus seatai juun jeancha paseeka awajsachmiajai. Tura romano juun apurin pachisnaka paseenaka chicharkachmiajai, —timiayi.
9Tamati apu Festo judío ainau wína pengker nintimtursarat tusa, Pablon chicharak:
—Ami chichamin nuni nekartuwarat tusam ¿Jerusalénnum wetasam wakeramek? —timiayi.
10Tu iniam Pablo ayaak:
—Atsa, wikia judío ainaunka paseeka awajsachmiajai. Ameka nuka nekame. Tura romano juun apuri wi turamurun nekartuati tusan ujaktinuitjai. 11Turayatun nekasan wi juun tunau turamtaikia, wína mantuatasam wakerakmeka mantuata. Wikia jatanka shamatsjai. Antsu wína tsanumrutinak etserturina nuka nekaschawaitmataikia, winaka judío ainamunmaka surutkachminuitme. Tura asamtai romano juun apuri César chichaman nekartuati tusan tajame, —timiayi.25.11 Hech 28.19
12Tamati apu Festo ni aintsri ainaujai chichasmiayi. Nunia Pablon chicharak:
—Nekasam romano juun apuri César chichamrun nekartuati tau asakmin nuni akupkatatjame, —timiayi.
Pablo apu Agripan chicharmamsamuri
13Jumchik kinta arus chikich apu Agripa naartin ni umaji Berenicejai Cesarea yaktanam apu Feston jiisartas taarmiayi. 14Tura nuni taar, untsuri kinta pujuinai, Festo Pablon pachis apu Agripan ujaak:
—Apu Felix aintsun achik juni ukukmiau tuke pujawai. 15Tura asamtai wikia Jerusalénnum pujai, sacerdote juuntri ainau judío juuntri ainaujai iruntrar nu aintsun pachisar: Tunau turamiayi tusar kautrukarmayi. Tura: Nu aintsnaka maawarti tusar seatiarmayi. 16Tu seatinamtai wikia ayaakun: Romano apuri ainautikia chicham nekatsuk aintsun maawarti tichamnawaitji. Tura aints tunau turayi tinu ainaujai ingkiunisar: Tunaari atsuash tusar nekaratnuitji. Tura nu aints chichaman nekarmamchaukeka: Maawarti tusarkia akupatsji, wikia timiajai. 17Tu tinu asamtai, judío ainau juni kaunkaramtai, wikia nakatsuk kashin tsawaaran chichaman nekaratasan apu keemtainum keemsan, nu aints itataram tusan, suntarun akupkamjai. 18Tura judío ainau niin pachisar: Juun tunaun untsuri turayi tichartimpiash tu nintimramjai. Tura wainiat nunaka ticharmayi. 19Antsu ni Yusrin pachisar nu aintsjai metekchau nintimraru asar, nuka paseetai tiarmayi. Tura Pabloka chikich aints Jesús naartin jakayat iwiaakuitai tinu asamtai, nuna pachisar etseriarmayi. 20Tu etserinamtai, wikia itiurkatjak tusan, nekachu asan Pablon iniasan: Ami chichamin nekartamawarat tusam ¿Jerusalénnum wetasam wakeramek? timiajai. 21Wikia tamati, nuka aimiak: ‘Atsa, antsu romano juun apuri César chichamrun nekartuati’, tamati wikia ayaakun: ‘Takumka Césarnum wi amin akupachmaka, juni achikmau pujusta timiajai’, —Festo apu Agripan ujaak timiayi.
22Tu ujaam apu Agripa Feston chicharak:
—Wisha nu aintsu chichamen antuktasan wakerajai, —tamati Festo ayaak:
—Ayu, takumka kashin wi untsukamtai, ni chichamengka anturkatatme, —timiayi.
23Kashin tsawaar apu Agripa Berenicejai shiirman iwiarmamsar, suntara apuri ainaujai, tura nu yakta apuri ainaujai, romano juun iruntai jeanam wayaawaramtai Festo: Pablo utita, tusa ni suntarin akuptukmiayi. 24Tura Pablon itaaramtai, Festo apu Agripan chicharak:
—Apu Agripaya, tura mash juun ainautiram, ju aints jiistaram. Judío Jerusalénnum pujuinau mash ju aintsun kajerinak pasé chicharinawai. Tura tuke inaitsuk maatai tinawai. Tura juni taarsha nunisarang inintru weenawai. 25Tura wikia nintimsan:
“Ju aintska maata, turutiaru wainiatnak, juun tunaunaka turichu asamtai, maachminuitjai tajai. Tura ningki: ‘Romano juun apuri César chichaman nekartuati’, turutin asamtai, nuni akupkatasan nintimjai. 26-27Antsu aints achikmau ni turamurin nekatskeka nangkamrik juun apunam akupkachminuitji, tu nintimjai. Tura ju aintsun pachisan wína juun apurun warinak aatrataj tusanka nekatsjai. Tura asamtai atumsha mash antuktaram tusan, tura amesha apu Agripaya ju aintska iniasta tusan, amin itarjiame. Nuniasha paan antuknaka papinasha aartatjai, —timiayi.
26Pablo Agripan: Tu pujajai timiauri
1Nuna tamati apu Agripa Pablon chicharak:
—Ame turamuram pachisam etserkata, —tama Pablo: Anturtuktaram, titas uwejen takui apu Agripan chicharak:
2-3—Apu Agripaya, ju kintati wikia juni pengker nintimsan wajajai. Judío ainauti itiur pujaji, tura warí pachisria chichaaji nu miatrusmek nekau asam, judío ainau wína tsanumrutinak tina nunaka pachisan wi etsermati, anturtukta tusan juni wajajai. Tura asan wait aneasam pengker nintimtursam anturtukta tajame, —Pablo timiayi.
Pablo yaanchuikia tu pujuyajai timiauri
4Tura ataksha etserak:
—Wikia yaanchuik uchi akunka wína nungkarun pujaknasha, tura nampuaran Jerusalénnumsha itiur pujuyaja nunaka judío ainauka mash nekarinawai. 5Nunaka nekarinau asar, wi yaanchuik fariseo wajasmauncha nekarinawai. Fariseo ainauka: Yusen miatrusnak umirnuitjai tumaminawai. Nuna mash nekainau asar, ni wakerinakka wína pachitsar ujatmakarminuitai. 6Yus yaanchuik ii juuntri ainaun chicharak: Jakau ainau jakariat, ataksha nantakiartinuitai tinu asamtai, wisha nunisnak tinuyajai. Tu tinu asamtai, juni yamaikia chichaman nekartuwartas itariari. 7Iikia Israela uchiri doce (12) armia nuna weari asar, mash jakamunmaya nantaktasar wakerau asar, tsawaisha tura kashisha Yuska miatrusrik umirnuyaji. Apu Agripaya, wikia jakamunmaya nantaktinuapitji tinu asamtai, judío ainau wína tsanumrutinawai. 8¿Waruka Yus jakau ainaun jakamunmaya inankitnuitai, tuuka nintimtsurme? —Pablo timiayi.26.8 Hech 23.6
Pablo Cristonu ainaun tu wekaatinuyajai timiauri
9Tura ataksha etserak:
—Yaanchuik wiki nintimsanak: Nazaretnumia Jesúsa umirkarunka kajerkatnuitjai, tinuyajai. 10Wikia Jerusalénnum tu nintimsan pujai, sacerdote juuntri ainau turata tusar inatraramtai, Cristonu ainaun mainamtai, wisha pengkeraitai tinuyajai. 11Tura iruntai jeanmasha mash wayaan, Cristonu irunun awatnuyajai. Criston umirtan nakitajai tiarat tusan turinuyajai. Tura Cristonu ainaun timiá kajerau asan, chikich nungkanam chikich yakat ainamunam wekaatinuyajai, —Pablo timiayi.26.11 Hech 8.3; 22.4-5
Pablo Criston tu umirkawaitjai tusa ataksha etserkamuri
12-13Tura ataksha etserak:
—Wi nuna tuke turin asamtai, sacerdote juuntri ainau turata tusar, papin aarar surusaramtai, wikia Damasco yaktanam wemiajai. Tura tsaa tupin wajasai jinta weai, aneachmau nayaimpinmaya paantin pengké jiitsumir tsaa tsanmau nangkamasang kakarman tsanturamiayi. Apu Agripaya, wikia jinta wekaakun nuna wainkamiajai. Tura wijai wekainausha nuna wainkarmiayi. 14Tura iikia mash shamkar, nungkanam ayaarar kuta antumkarmiaji. Tura kuta antumkakrin, hebreo chichamejai chichaun antukmiajai. Nu chichamka nuwaitai: ‘Saulo, Saulo, ¿waruka winasha waitkaratasmesha wekaaturme? Waaka kajek numin naka wajakun najar, nawen meseawa nunismek amek ami nintim meseame’, turutmiayi. 15Turutmatai wikia: ‘Apuru ¿amesha yaachitme?’ timiajai. Wi tu iniam nuka aimiak: ‘Wikia Jesúsaitjai. Ame waitkaratasam wekaaturme nuwaitjai. 16Tura nantakim wajakta. Yamaikia wína inatir atatme titasan wantintajme. Tura ame wainkamurmesha pachisam etserkata. Tura ukunam wantintuktatjame nusha etserkamnium tusan tajame. 17Judío ainau tura judíochu ainausha amin kajertaminamtaisha wi ayamruktatjame. Nuna turatin asan, yamaikia judíochu ainamunam akupkatatjame. 18Tura amin akupakun: Wina chichamur etserkum, aints ainau ninti uratia tusan tajame. Ame turakmin teenam pujuinauka yamaikia paaniunam pujusarti tusan wakerajai. Tura iwianchi apuri Satanásan umirtsuk, Yusen umirkarat tusan akupkatatjame. Tura wina nekasampita turutinamtikia, ni tunaarin tsangkuratatjai. Tura Yus winar ataram tusa, eakarmau asar, wijai iruntrar pujusarti tusan akupkatatjame’, Jesús turutmiayi, —Pablo timiayi.
Pablo Apu Jesúsa chichame miatrusang umikmauri
19Tura ataksha chicharak:
—Apu Agripaya, Jesús nayaimpinmaya wína turutmia nunaka miatrusnak umirkamiajai. 20Tura asan nu chichamnaka Damasconam pujuinaun nuná eemkan ujakmiajai. Nunia Jerusalénnum waketkin, nunia mash Judea nungkanmasha wekaasan, nunia arák nungkanmasha wekaasan, judíochu ainauncha nu chichamnaka ujaakun: ‘Atumi pasé nintimaurisha yapajiaram Yus umirkataram. Nunia Cristonuitjai tusaram, nekas pengker aa nu turataram’ timiajai.26.20 Hech 9.28-29
21“Nunia Yus seatai juun jeanam wikia wayaamtai, wína achirkar mantuwartas wakerutiarmiayi. 22Tura Yus wína yainkau asamtai, tuke inaitsuk apu ainauncha, tura mianchau ainauncha Yuse chichamen ujayajai. Tura yaanchuik Yuse chichame etserin ainau ukunam atiniun pachisar etserkarmia nuna, tura Moisés ukunam atiniun pachis etserkamia nunak etsernuyajai. 23Yaanchuik Yuse chichame etserin ainau etserinak: Yus akupkamu Mesías waitnas jakatnuitai. Turayat jakamunmaya nuwá eemak nantaktinuitai. Tura jakamunmaya nantakiamtai, judío ainauncha tura judíochu ainamunmasha chichaman etserinak: Paan nintimsaram pujusrum uwemrataram tusar, etserkartinuitai tiarmiayi, —Pablo timiayi.26.23 1 Cor 15.20
Pablo apu Agripan: Cristo umirkata timiauri
24Pablo nu chichaman etserak wajamtai, apu Festo kakar chicharak:
—Pabloa, nuka waurkum tame. Papi nukap nuimiaru asam waurme, —timiayi.
25Tamati Pablo ayaak:
—Atsa, apu Festoa, wikia waurtsujai. Antsu wi taja nuka nekasaintai. 26Apu Agripa ju keta juka wi taja nunaka nekasaintai tusa nekawai. Tura wi taja nunaka uukchamu asamtai, nunaka mash antuku asa nekawai. Tura asamtai arantutsuk niincha ujaajai. 27Apu Agripaya ¿yaanchuik Yuse chichame etserin aararmia nuka nekasampita tamek? Wikia nekajme. Ame nekasampita tame, —Pablo Agripan timiayi.
28Tama Agripaka ayaak:
—¿Wári Cristo umirkat tusamek wakerutam? —timiayi.
29Tamati Pablo chicharak:
—Ja ai, yamaik tura nukapka arutsuk wiya nunismek Yus umirkata tusan wisha wakerajme. Tura ju kinta wína chichamrun antú pujuinauka mash wiya nunisarang Yusen umirkarat tusan wikia wakerajai. Antsu wiya nunisrumek jingkiamu pujustaram tusanka tatsujrume, —timiayi.
30Pablo tamati, apu Agripa apu Festojai mai wajakiar, tura Berenicesha nijai pujuarmia nujai mash wajakiarmiayi. 31Tura kanakar apu ainau chicharnainak:
—Ju aintsu tunaaringkia atsau asamtai maachminuitai. Tura karsernumsha engkeachminuitai, —tunaiyarmiayi.
32Tura apu Agripa Feston chicharak:
—Ju aintska juun apu César chichamrun nekartuati tichawaitmataikia, jiikir akupkamin aji, —timiayi.
27Pablo Romanam akupkamuri
1Chichaa chichainaka apu Festo:
—Pablon Italia nungkanam Roma yaktanam akupkami, —tamati, suntar ainau Pablon chikich achikmau ainaujai yaruakarmiayi. Turinamtai apu Festo suntara kapitantrin chicharak:
—Ju achikmau jukim, Italia nungkanam juun apu pujamunam umatia, —timiayi. Nu kapitán Julio naartin apu Césari suntarin inauyayi. 2Tura asamtai juun kanu Adramitio yaktanmaya jeamtai, nuni engkemramiaji. Nu kanuka Asia nungkanam wetin asamtai, iikia Cesareanmaya jiinkir, juun entsanam wekaasamiaji. Tura Macedonianmaya aints Aristarco naartin iijai wemiaji. Nuka Tesalónicanmaya aintsuyayi.27.2 Hech 19.29
3Tura kashin tsawaarar Sidón yaktanam nujamkamiaji. Tura nujamkakrin, Julio Pablon wait anentak:
—Kanunmaya jiinkim amikrum ainau jiista. Turakmin nuka yuumamurmin suramsarti, —tusa tsangkamkamiayi. 4Nunia ataksha kanunam engkemrar, Sidónnumia jiinkir, juun entsanam wekaasar, nase nujinmanini umpuau asamtai, isra Chipre tutaingkia ii menarinini ukukir nuni wekaasamiaji. 5Tura juun entsa katingkiar, Cilicia nungka yantamen nangkamakir, nunia Panfilia nungka yantamen nangkamakir wekaa wekaaka, Mira yaktanam nungka Licia tutainum nujamkamiaji.
6Nuni nujamkarin, kapitán chikich juun kanun Alejandría yaktanmaya jeaun wainkamiayi. Nu kanuka Italia nungkanam wetin asamtai: Nuni engkemataram tusa akuptamkamiaji. 7Tura untsuri kinta yaitik wekaasamiaji. Tura Gnido yaktanam jintumsar wekaasar, nase nujinmanini kakar nasentu asamtai, nuni wetatkamar tujinkar, isar Creta tutai tenteenkir, yakat Salmón tutai yantamenini nase majatau asamtai nuni wekaasamiaji. 8Tura nuni pengké wechamin asamtai, wait wajakir nu isra tsakarin tenteenkir chikich nujamtainum, “Pengker Nujamtai” tutainum jeamiaji. Nuniangka yakat Lasea tutaingkia arakchichuyayi. 9Tura wekaa wekaaka untsuri kinta mengkakau asar, tura yumanch jeatak wajasu asamtai, juun entsanmaka wekaasachminuitai. Tura asamtai Pablo suntara kapitangkrin chicharak:
10—Juun ainautiram, yamai wekaakurkia, nekasar sapij wait wajaktatji, tu nintimjai. Nekas juun kanusha jakurtatui. Tura warinchu ainausha jeekatatji. Tura aintstisha kajingminuitji, —tu chicharkamiayi.
11Tamaitiat suntara kapitangkri Pablo chichamenka anturtsuk, kanu anuntrinu chichamen, tura kanurtinu chichamenak anturkamiayi. 12Tura yumanch amanumak nu nujamtainum pujuschamin asamtai, mash iruntrar nintimsar: Ataksha juun entsanam wekaakurkia, chikich Cretanmaya nujamtainum Fenice tutainum jeami tiarmiayi. Nu nujamtainum tsaa akaatai untsurinini tura menarininisha nase jumchik nasentu asamtai, nuni pujusar yumanch inangkarmi tiarmiayi. Antsu Pabloka tuuka nintimrachmiayi.
Juun entsanam nase kakar nasenkamuri
13Tura surnumia nase yaitas nasenmatai: Yamaikia Fenicenam jeatatji, tu nintimsar pujusarmiayi. Tura Pengker Nujamtainumia jiinkir isar Creta yantamen arakchichu wekaasamiaji. 14Tura jumchik arusar tsaa waakmaunum menanmanini aneachmau nase kakar nasenmiayi. 15Tura nase nujinmanini kakarman nasenmatai, kanu iikiatatkamar tujinkar, waketkichmin asar: Aintsarkesha wemi tusar wemiaji. 16Tura isar tuupich Cauda tutai tenteenkir, atu yantame nase jumchik majantiamtai, nuni wekaasar, kanu yairach nenakar wemiaji nu japikir waitnasar juun kanunam engkermiaji. 17Tura kanu yairach engkerar umisar, juun kanunam takakmin ainau kanu netsepen chapikjai jingkiawarmiayi. Nunia juun entsa páparim amanum, Sirte tutainum juun kanu pataamini tusar, nase kakarman nasentu asamtai, tarach juun nase umputinka kuakir, nunia tarachrinchau nase nasentak juun kanu umati tusar nakasmiaji. 18Kashin tsawaarar nase tuke kakarman nasentu asamtai, juun kanu wampuptit tusar, warinchu meram ainaunka juun entsanam ujungkarmiayi. 19Nunia kampatam kinta nangkamaramtai, juun kanu nitkarin engketiarmia nunasha ni uwejejai utsangkarmiayi. 20Tura untsuri kinta tsaasha waintsuk, tura yaa ainausha waintsuk pujau asar, nasengka tuke nunisang kakarman nasenmiayi. Tura kakarman nasenmatai: Yamaikia uwemrashtatjiapi, tu nintimiat nangkamamiaji.
21Tura aints mash yurumkancha yutsuk, untsuri kinta takakmasu asaramtai, Pablo mash aints ainamunam japen wajaki chicharak:
—Juun ainautiram, anturtuktaram. Isar Cretanmaya jiintsuk nakasmi, wi timiaja nu umirtukuitkurminkia, juun kanusha meserchau ayi. Tura warinchu ainausha entsanam ujungchamu ayi. 22Antsu juun kanu jakur tuke mengkakamtaisha, aintska kichkisha jakashtatui. Tura asamtai yamaikia napchau nintimtsuk asataram. 23Wikia Yusnau asan, tura Yuse inatiri asamtai, Yuse awemamuri ju kashia juwi wína wantinturak: 24‘Pabloa, shamtsuk asata. Ameka romano juun apuri pujamunam jeatin asakmin, ju kanunam amijai wekainauka mash jakarchati tusa, Yus wainkatatui’, turutui. 25Juun ainautiram, Yuse awemamuri wína turutin asamtai, wikia Yusen nekasampita tinu asan: Pengker nintimsaram kakaram wajastaram tajarme. Yus ta nunaka miatrusang umiktatui. 26Antsu chikich isranam pataamtiatji, —Pablo timiayi.
27Tura asamtai jimia tuming nase kakarman nasentak, juun entsa Adria tutainum entsa tamparak juun kanun mai jiimtik mai jiimtik awajmatai, kashi japeng kanunam takakmin ainau pampa uj wajainaun arák antukar: Entsa kaanmatkarin jeatak wajasji tu nintimrarmiayi. 28Tura ¿warutam kunaki? tusar nekapminak: Treinta y seis (36) metro kunarin nekapmawarmiayi. Tura jumchik arusar ataksha nekapminak, veintisiete (27) metro kunarin nekapmawarmiayi. 29Tura uj wajamtai, pampa ijukai tusar shaminak, juun kanu tatangkenini jiru meram jirujai jingkiamu, ancla tutai, cuatro (4) amia nuna juun entsanam jungkarmiayi. Nase jektamrai tusar, tura kanu nuni nanasat tusar turuwarmiayi. Tura shaminak: Wári tsawaarat tusar Yusen searmiayi.30Tura tsawaarat tusar nakainai, kanunam takakmin ainau nintimsar: Kanunmaya iik jiinkir uwemrami, tusar kanu yairach juun kanunam jingkiamu tepemia nuna atiwar: Entsanam nanasti tusar, chapikjai akupkarmiayi. Nunia chichainak:
—Juun kanu nujinini ancla nangkimiatasar weaji, —nangkamiar anangminak tiarmiayi. 31Tinamtai Pablo suntara kapitangkrin, tura suntar ainaun ujaak:
—Ju takakmin ainau kanunmaya jiinkiaramtaikia, atum juwakutirmeka uwemrashtatrume, —ti miayi.
32Pablo tamati, suntar ainau kanu yairach chapikjai nenaamun met charutkarmiayi. Turinamtai nu kanuka juun entsanam jakermiayi.
33Kashik tsawaatsaing Pablo: Aints ainau yutan yuwarat tusa chicharak:
—Yamaikia jimia tuming yurumak yutsuk pujarme. Tura asaram tunartatrume. 34Tura nekasrum uwemratasrum wakerakrumka, wait aneasrum jumchiksha yuwataram, jakairam tusan tajarme. Antsu yuwakrumka, kichkisha jakashtatrume, —timiayi.
35Nuna tusa pangkan juki, mash wainminamunam Yusen maaketai tusa pangkan puuk yuwamiayi. 36Turamtai nuna wainkar, mash pengker nintimsar yuwarmiayi. 37Tura juun kanunam engkemamiaji nuningkia jimia pachak, nunia setenta y seis (276) aints armiaji. 38Tura mash yuwar tutuarar umisar, juun kanun wampumamtikiartas trigonka kanunmayan mash utsangkarmiayi.
Juun kanu entsanam wayaamuri
39Tura tsawaaramtai, kanunam takakmin ainau nungkan wainkarmiayi. Turayat ¿warí nungkaki? tusarka nekaacharmiayi. Tura juun entsa yantamen engketkau miakun wainkarmiayi. Tura nuni kaanmatkan wainkarmiayi. Tura nuna wainkar: Auni nujamkami tusar wakeriarmiayi. 40Tura kanu wetsuk nanatu asamtai, jiru meram ancla tutai, nuna jirurin met charutkar, mash juun entsanam japawar ukukiarmiayi. Nunia juun kawin jingkiamuri ataksha atiwar, nunia tarach juuntan chapikrin japikiar, tarachin yakí nenawarmiayi. Tura nase kakaram nasentu asamtai, juun kanu kaanmatkanam nujamtanak wajasmiayi. 41Tura entsa tamparamuri juninisha, tura atuninisha nukap tamparau asamtai, entsa páparim amia nuni juun kanu nuji muchikchamin patamiayi. Tura juun entsa timiá kakarman tamparau asamtai, kanu tatangkrin jakurmiayi.
42Turamtai suntar ainau: Achikmau ainau yukumkiar tupikiakiarai, tusar mash maatasar wakeriarmiayi. 43Antsu suntara kapitangkri Pablon uwemtikratas wakerau asa: Maawairap, tusa surimkamiayi. Tura chicharak:
—Yukumin ainau eemkar juun kanunmaya jiinkiar yukuakiar kukarnum achimkarti. 44Tura yukumchau ainauka taunum achimkar, tura chikich ainau warinchunam achimkar katingkiarti, —tusa akupkamiayi. Tu timiau asar, mash kukarnum achimkar iikia uwemramiaji.
28Pablo Malta isranam pujusmauri
1Tura mash kukarnum achimkar uwemrau asar, ju israka Maltaitai tusar nekaamiaji. 2Nunia iincha aints ainau wait anentramau asar nukap yainmakarmiaji. Tura yumi jitau asamtai, micha amati jin keemakar:
—Juni iruntraram ji yamitaram, —tusar untsurmakarmiaji. 3Turaminamtai Pablo chapuman jinum shushuaun, napi ji sukuam chapumnumia tsekengki, ni uwejen esai nemaramiayi. 4Turamtai nunia aints ainau nuna wainkar chichainak:
—¿Ju aintska nekas mangkartinchawashi? Juun entsanmayangka uwemrayat, ni Yusri iwiaaku pujusai tusa najmatrayi, —tiarmiayi.
5Tinamaitiat Pablo uwejen peaamtai, napi jinum epenamiayi. Tura najaimiatsuk pengker pujumiayi. 6Turamtai nunia aints ainau: ¿Warutam arusang uweje inurat? tura: ¿Warutam arusang jaak ayaantit? tusar nakasarmiayi. Nunia naka nakaka najaimiatsuk pengker pujamtai, niisha nintimrar: Yuschaukai tunaiyarmiayi.
7Ii pujumiaji nuni nu isra apuri ajari arakchichu amiayi. Nu apuka Publio naartinuyayi. Nuka: Wína pujutirun winitaram, tusa iin wait anentramak kampatam kinta pengker awajtamsamiaji. 8Turamtai Publio apari tsuwea tsuweaka ijarak jaak tepemiayi. Turamtai Pablo jiistaj tusa, ni tepamurin waya, nuni Yusen seamiayi. Tura Yusen sea umis, uwejejai muuken achirkam pengker wajasmiayi. 9Nuna turamtai nu isranam chikich sungkurintin ainau Pablon jiisartas kautkaru ainauka tsaararmiayi. 10Tura iincha pengker awajtamsar nukap yainmakarmiaji. Tura ii wetin jeamtai, kanunam engkematasar pujarin, ii yuumamurin mash suramsarmiaji.
Pablo Romanam jeamuri
11Tura kampatam nantu yumanch amanum nu isranmak pujusar, nunia Alejandría yaktanmaya juun kanunam engkemamiaji. Yumchati wekaasachmin asamtai, nu kanuka nuni nanaasmiayi. Nu kanu nujin romano yusri Cástor nunia Polux naartin nakumkamu yakí nujkamu ayayi. 12Tura nunia jiinkir, Siracusa yaktanam nujamkar, nuni kampatam kinta kanurmiaji. 13Nunia jiinkir, entsa kaanmatkari arakchichu ai wekaasar, Regio yaktanam jeamiaji. Tura kashin tsawaarar, nase surnumanini nasentu asamtai, nunia jiinkir, jimiarchik kinta wekaasar, Puteoli yaktanam jeamiaji. 14Tura nuni jear, Cristonu ainau wainkamiaji. Turakrin nuka: Iijai pujusmi, turammiaji. Turaminau asaramtai, iikia nuni kichik tuming pujusar, nunia Roma yaktanam kukarak wemiaji. 15Tura asakrin Romanmaya Cristonu ainau ii winamun pachisar antukaru asar, sumatinam “Apio Sumati” tutainum jear, nuni ingkiunikmiaji. Tura chikich ainau Romanmaya jiinkiar, “Kampatam Kanuti Jea” tutainum wininau nuni ingkiunikmiaji. Tura asamtai Pablo Yusen maaketai tusa pengker nintimias wajamiayi. 16Tura Roma yaktanam jeakrin, Pablon karsernumka engketsuk, chikich jeanam pujusti tusa, suntara apuri tsangkatkamiayi. Antsu tupikiaki tusa kichik suntar: Pablo nakasta tusa jeanam akupkamiayi.
Pablo Romanam Yuse chichamen etserkamuri
17Tura Pablo kampatam kinta Roma yaktanam pujus, nunia tsawaarak Romanmaya judío juuntri ainaun untsuk mash ikiaanak chicharak:
—Yatsur ainautiram anturtuktaram. Wikia judío ainaunka paseeka awajchauyajai. Tura ii juuntri akupamurincha pachisnaka paseeka chicharchauyajai. Tura waitinayat, Jerusalénnum wína achirkar, romanonam surutkarmiayi. 18Turamtai romano ainau chichaman nekartuwartas wína nukap inintsar umisar, wikia tunaunaka turichu asamtai, nangkamir maashtinuitji tusar, wínaka akuptukartas wakerutiarmiayi. 19Tura waininayat ii juuntri ainau: ‘Atsa, akupkairap’, turutiarmiayi. Wína turutinamtai, wikia ayaakun: Antsu judío ainaun pachisan pasé chichaschamin ayatun, romano juun apuri chichamrun nekartuati timiajai.28.19 Hech 25.11
20“Tura asan wisha atumin chichastaj tusan untsukjarme. Israel ainauti mash iin Uwemtikramratin tati tusar nakaji. Nuna chichamen etseru asan ju jirujai jingkiamu pujajai, —Pablo timiayi.
21Tamati judío ainau chicharinak:
—Amin pachitmasar Judea nungkanmaya papin kichkisha akupturmakcharmaji. Tura ii weari ainau juni taar, amin pachitmasar: Pasé turayi, kichkisha turamcharmayi. 22Antsu mash nungkanmaya ainau nu yamaram chichaman umirinaun pachisar pasé chichainau asaramtai, ¿ame itiur nintime? nu nekaatasar wakeraji, —tiarmiayi.
23Nuna tinau asar, nu kinta ataksha antukmi tusar waketkiarmiayi. Nu kinta tsawaaramtai, untsuri aints Pablo pujamunam kaunkarmiayi. Tura kaunkaramtai, Pablo kashik nangkama, Yuse chichamen etse etserka kiarai inaisamiayi. Tura Yus aints ainaun itiur inawa nuna pachis Moisésa aarmaurincha ujaak, tura yaanchuik Yuse chichame etserin ainau aarmaurincha ujaak, Jesúsan: Nekasampita tiarat tusa ujamiayi. 24Turamtai chikich ainau ni timiaurin antukar: Nekasaintai tiarmiayi. Antsu chikich ainauka: Nekasaintai ticharmiayi. 25Tura tuke chicharnaisar, metekchau nintimtunisar: Wetai tinamtai, Pablo ataksha chicharak:
—Yuse chichame etserin Isaías naartinun Yuse Wakani ii juuntri ainaun tímia nuka nekasaintai. Isaíasa chichame nuwaitai:
26-27“Yus Isaíasan chicharak:
“ ‘Nu aints ainau jiisam chicharkata. Atumka paan antayatrumek antukchatnuitrume. Tura paan wainmatcha wainmayatrumek nekaashtinuitrume. Nu aints ainau katsuram nintintin asar, kuwishi epekua nunisarang antukartatkamawar tujintinawai. Tura wainmichua nunisarang pujuinau asar wainmaktatkamawar tujintinawai. Tu ainiachkungka paan nekaawarminuitai. Tura nekasar antukarminuitai. Tura nintijai paan nintimsar ni tunaarin inaisaramtaikia, wikia nu aints ainaun uwemtikratnuitjai’, Yus Isaíasan timiayi.28.26-27 Isa 6.9-10; Mat 13.14-15; Juan 12.39-40
28Tura asamtai nunasha tajarme. Yamai ju uwemratin chichaman Yus judíochu ainaun akuptawai. Tura junaka nekasar antukartatui, —Pablo timiayi. 29Tamati judío ainau nukap chicharnaikiar jiinkiarmiayi.
30Turamtai Pabloka jea ikiamsamunam jimia musach pujusmiayi. Tura nuni niin jiisartas winiarmia nunaka mash pengker nintimias: Wayataram, timiayi. 31Tura Yus aints ainaun tu inawai tusa, ii Apuri Jesucriston pachis shamkartutsuk aints ainaun nuiniarmiayi. Turamtai nu etsermaunaka etserkaip tusarka pengké suritkacharmiayi. Maaketai.