1 Gyɔn

Gyɔn Ɔwolɛ Gyangbarasɛ

Kirisito Ɔbono A Wu De Ansi Mɔ

¹Kirisito ɔbono ɔ wolaa ɔ bo no lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ mɔ, mɔ ɔbono a nu mɔ-ilaa tɔgɛsɛ ne a wu mɔ de aye-ansi, ne a kerɛ mɔ dandan ne a nyɛ mɔ yii mɔ, mɔ-ilaa ne a kya baa aꞌ baa tɔgɛ faa. Mɔ ne n gyɛ gigyɛbi gibono gi kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ. ²Gɛnen Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛdɛ gɛ lii gɛwi gɛsinkpan so. A wu mɔ de ansi. Mɔ-ilaa ibono a wu mɔ ne a kya buu a kya sa fɛye faa. Mɔ gbaa-gbaa ne n gyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa mɔ. Nkana ɔ bo mɔ-sɛ Wurubuaarɛ asɛ ne Wurubuaarɛ gi san lɛɛ mɔ-gɛwi nyiile aye gɛsinkpan so. Mɔ-ilaa ne a kya lɛɛ a kya tɔgɛ faa. ³Imɔso ilaa ibono a wu ne a nu gɛnen mɔ, imɔ ne a kya tɔgɛ a kya sa fɛye de aye‑rɛ fɛye kee aꞌ nyɛ wɔra nyamesɛ kolon. Aye berɛ aye‑rɛ Wurubuaarɛ de mɔ-bi Yesu Kirisito a ti wɔra nyamesɛ kolon. ⁴A kya ŋmarasɛ imɔ idɛ a kya sa fɛye de aye‑rɛ fɛye pɛwu aꞌ nyɛ gyi ɔkon dabɔlɛ kpaa logɛ.

Ɔkalan Ɔbono Kirisito Gi Sa Aye Mɔ

⁵Ɔkalan ɔbono a nu lii Kirisito asɛ ne a kya lɛɛ tɔgɛ sa fɛye mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gyɛ fatela; gibiri giŋ bo mɔ dɔ ba‑a pii faa. ⁶Nengyene a tɔgɛ yɛɛ aye‑rɛ Wurubuaarɛ a gyɛ nyamesɛ kolon yɛgɛ a naa daa ilaa nyɛnyɛn ibono i gyɛ gibiri dɔ mɔ, a kya kɛɛ abon daa. Aye-gɛkyena dɔ mɔ, a mɛŋ naa gɛsintin ɔkpa mɔ so ne. ⁷Nengyene a buu fatela mɔ aye-gɛkyena dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ bo fatela dɔ mɔ, aye‑rɛ aye-nanboana Yesu asonbo mɔ a laa wɔra nyamesɛ kolon, ne Yesu, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ nkalan mɔ gi laa kpɛ gi kya kpaarɛ aye-ilaa nyɛnyɛn pɛwu lii aye so.

⁸Nengyene a tɔgɛ yɛɛ a mɛŋ bo ilaa nyɛnyɛn iko mɔ, a kya penɛ aye-nyoro daa. Gɛsintin gɛŋ bo aye dɔ ne. ⁹Nengyene a lɛɛ aye-ilaa nyɛnyɛn ibono a wɔra mɔ tɔgɛ sa mɔ mɔ, Wurubuaarɛ gyɛ ɔpaawɔrabo ne ɔ bo gɛsintin so mɔ, ɔ laa kyu aye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ aye de ɔꞌ kpaarɛ aye-asen dɔ de ilaa kamaasɛ ibono iŋ boran sa mɔ mɔ iꞌ lii aye dɔ. ¹⁰Nengyene a tɔgɛ yɛɛ a mɛŋ wɔra ilaa nyɛnyɛn iko mɔ, a kya laarɛ aꞌ ten Wurubuaarɛ gɛnɔ ne. Mɔ-agyɛbi mɔ aŋ bo aye-asen dɔ.

A Nyi Wurubuaarɛ?

¹Me-biana, n kya ŋmarasɛ gɛnen ilaa idɛ mi‑i sa fɛye de iꞌ kpaa fɛye de fɛŋ sa fɛꞌ wɔra ilaa nyɛnyɛn. Nengyene fɛɛ fɛye dɔ ɔko gi taa wɔra ilaa nyɛnyɛn iko mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ a bo ɔbono ɔ yelɛ aye-giyaa dɔ mɔ-sɛ Wurubuaarɛ asɛ ɔ kya dɛ giserɛ. Mɔ ne n gyɛ Yesu Kirisito, Gɛsintin Wura mɔ. ²A wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ, mɔ ne n kyu mɔ-nyoro pataa Wurubuaarɛ sa aye. Ne iŋ gyɛ aye-wolɛ gbaa, aye‑rɛ gɛsinkpan so anyamesɛ pɛwu. ³Ilaa ibono i laa yɛgɛ aꞌ nyɛ bii aye-asen dɔ yɛɛ a nyi Wurubuaarɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ, “A kya gyi Wurubuaarɛ nbara so?” ⁴Nyamesɛ ɔbono ɔ kya tɔgɛ yɛɛ, “N nyi Wurubuaarɛ, n nyi Wurubuaarɛ” yɛgɛ ɔ mɛŋ kya gyi Wurubuaarɛ nbara so mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono gyɛ daa ɔbonbo. Gɛsintin gɛŋ bo mɔ asɛ. ⁵Ɔbono ɔ kya gyi Wurubuaarɛ nbara so mɔ berɛ, gɛnen kaasɛ ɔbono kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa gɛsintin lii mɔ-gisen dɔ kpaa lii. Nan tɔgɛ fɛye ilaa ibono i laa yɛgɛ aꞌ nyɛ bii aye-asen dɔ yɛɛ aye‑rɛ Wurubuaarɛ a kya loo mɔ. ⁶Imɔ ne n gyɛ yɛɛ nyamesɛ ɔbono ɔ kya tɔgɛ yɛɛ ɔ naa de Wurubuaarɛ mɔ, i kaaborɛ mɔ-anaabi aꞌ wɔra daa fɛɛ Yesu-lɛɛ ɔnan.

Laarɛ Fo-Nanbo Kirisito Sonbo Ilaa

⁷Me-nanboana laarɛsɛ, iŋ gyɛ nbara pobɔrɔ ne nꞌ kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye. Nbara mɔ gi gyɛ daa ndedaa nbono fɛ ti wolaa fɛ dɛ nmɔ lii giyiigɛsɛ. Nmɔ ne n gyɛ Yesu agyɛbi abono fɛ ti nu amɔ so mɔ. ⁸Ɔkpa ɔko so berɛ mɔ, nbara nbono n kya ŋmarasɛ faa gi gyɛ daa npobɔrɔ. Kyu lii Kirisito so de fɛye kee so mɔ, gi gyɛ daa nbara npobɔrɔ gɛsintin. I kya nyiile yɛɛ gibiri mɔ gi ti gi kya kyon ne gɛsintin fatela mɔ ti ɔ kya wu.

⁹Nyamesɛ ɔbono ɔ kya tɔgɛ yɛɛ ɔ bo Wurubuaarɛ fatela mɔ dɔ, yɛgɛ ɔ kya kyo mɔ-nanbo Kirisito sonbo mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono san ɔ bo ilaa nyɛnyɛn gibiri mɔ dɔ ne. ¹⁰Nyamesɛ ɔbono ɔ kya laarɛ mɔ-nanbo Kirisito sonbo ilaa mɔ kya kyena daa Wurubuaarɛ fatela mɔ dɔ, ne iŋ bo sɛi fatela mɔ dɔ ibono i laa yɛgɛ de oꞌ sidi. ¹¹Ɔbono mɔ, ɔ kya kyo mɔ-nanbo Kirisito sonbo mɔ berɛ, bo daa ilaa nyɛnyɛn gibiri dɔ. Ɔ wɔra fɛɛ ɔbono ɔ naa gibiri dɔ mɔ, ɔ mɛŋ nyi nfono ɔ kya kpe. Mɔ-gɛkyo gɛ yɛgɛ ɔ wɔra fɛɛ gyaatanbo.

N Kya Ŋmarasɛ Mi‑i Sa Fɛye Abono Fɛ Gyɛ Kirisito-lɛɛ Mɔ

¹²Me-biana, n kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye

yɛɛ kyu lii Kirisito so mɔ

Wurubuaarɛ gi kyu fɛye-ilaa nyɛnyɛn kyɛɛ fɛye.

¹³Me-sɛana, n kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye

yɛɛ fɛ nyi Kirisito

ɔbono ɔ wolaa ɔ bo no lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ mɔ.

Adega, n kya ŋmarasɛ mi‑i sa fɛye

yɛɛ fɛ nyɛ ɔlon Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ so.

Me-biana, n kya ŋmarasɛ fɛye ɔwolɛ baarɛ, n kya tɔgɛ fɛye

yɛɛ fɛ nyi aye-sɛ Wurubuaarɛ.

¹⁴Me-sɛana, n kya ŋmarasɛ fɛye ɔwolɛ baarɛ n kya tɔgɛ fɛye

yɛɛ fɛ nyi Kirisito ɔbono ɔ bo no lii ko‑o gɛsɛ de gɛsɛ mɔ.

Adega, n kya ŋmarasɛ fɛye ɔwolɛ baarɛ n kya tɔgɛ fɛye

yɛɛ fɛ bo ɔlon, Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ a tɛ fɛye-asen dɔ,

ne fɛ nyɛ ɔlon Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ so.

Mɛŋ Kya Son Awura Anyɔ

¹⁵Imɔso fɛ naa gɛsinkpan gɛdɛ so faa, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ gɛrɛnaa asa abono mɛŋ kya ka Wurubuaarɛ gɛnɔ mɔ mɔmɔ-gɛkyena ɔnan abɛɛ mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ iꞌ da fɛye ɔbolɛ. Nengyene mɔmɔ-ilaa wɔrasɛ i kya da fo ɔko ɔbolɛ mɔ, foŋ bo gɛlaarɛꞌ sa Wurubuaarɛ lii fo-gisen dɔ ne. ¹⁶I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa dɔ ilaa i mɛŋ lii Wurubuaarɛ asɛ. Mɛ kya nu de mɔmɔ-ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa, mɛ kya diilɛ gɛsinkpan so ilaa ne i kya gyi mɔmɔ-amu, ne mɛ kya nyiile mɔmɔ-nyoro kyu lii ilaa ibono mɛ bo abɛɛ ilaa ibono mɛ kya wɔra mɔ so. Gɛnen nwɔnsa ndɛ ɔnan pɛwu gi mɛŋ lii Wurubuaarɛ asɛ. Gi lii daa gɛsinkpan gɛrɛnaa gɛkyena gɛbono asa mɛ tɛ ne mɛŋ kya ka Wurubuaarɛ gɛnɔ mɔ asɛ. ¹⁷Gɛsinkpan gɛdɛ so gɛkyena de gɛmɔ so ilaa ibono i kya gyi asa amu mɔ i kya laarɛ iꞌ yela ɔkara. Ɔbono ɔ kya wɔra Wurubuaarɛ gɛlaarɛ mɔ berɛ, laa kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa.

Gɛnɔɔbono Kirisito Adɛ Mɛ Kya Bii Kirisito Akyobo

¹⁸Me-biana, aye-gɛsinkpan so gɛkyena nkɛ laalaalogɛ mɔ gi fo. Fɛɛ gɛnɔɔbono fɛ wolaa nu yɛɛ nkɛ laalaalogɛ mɔ dɔ mɔ, Kirisito ɔkyobo mɔ laa ba mɔ, idɛ kon, Kirisito akyobo mɛ nyaakyɔ. Imɔso ne a nyɛ bii yɛɛ nkɛ laalaalogɛ mɔ gi fo mɔ. ¹⁹Kirisito akyobo adɛ mɛ lii aye dɔ. Mɛŋ gyɛ aye dɔ. Nengyene fɛɛ mɛ gyɛ aye dɔ mɔ, nkana ɔfaanan mɛ san mɛ bo aye dɔ baa lii de ndɛ. Mɛ lii aye dɔ gɛnen daa de iꞌ nyɛ lɛɛ gɛwi nyiile tentegelen yɛɛ mɔmɔ pɛwu mɛ mɛŋ gyɛ aye dɔ.

²⁰Fɛye berɛ, Kirisito ɔbono mɔ-nkon ne n lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ gi yɛgɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de fɛye de fɛꞌ wɔra mɔ-asunbo. Fɛye pɛwu fɛ nyi gɛnen ilaa idɛ. ²¹N kya ŋmarasɛ fɛye gɛnen ɔwolɛ baarɛ faa, i mɛŋ gyɛ yɛɛ fɛ mɛŋ nyi gɛsintin mɔ so. Fɛ nyi. Fɛ nyi kee yɛɛ iŋ bo abon ako yɛɛ amɔ berɛ, a lii daa gɛsintin mɔ asɛ. ²²Anɛ mɔ ne n gyɛ ɔbonbo mɔ? Gɛnen mɔ, ɔbono ɔ kya kine yɛɛ iŋ gyɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun lii Wurubuaarɛ dɔ yɛɛ ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono ne n gyɛ ɔbonbo mɔ. Mɔ ne n gyɛ Kirisito ɔkyobo mɔ. Mɔ kee ne n gyɛ ɔbono ɔ kya kine Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ mɔ-bi Yesu pɛwu mɔ. ²³Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya kine yɛɛ Yesu mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ maŋ taalɛ terɛ Wurubuaarɛ yɛɛ mɔ-sɛ. Ɔbono mɔ ɔ kya lɛɛ tɔgɛ sansana yɛɛ ɔ kya sɔɔ Yesu, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ gyi mɔ berɛ, ɔ laa taalɛ terɛ Wurubuaarɛ yɛɛ mɔ-sɛ.

Fɛꞌ Kyena Kirisito Dɔ Gɛnen

²⁴Fɛꞌ yɛgɛ ilaa ibono fɛ wolaa nu lii gɛsɛ de gɛsɛ mɔ iꞌ kyena fɛye dɔ. Nengyene ilaa ibono fɛ wolaa nu mɔ i tɛ fɛye dɔ mɔ, fɛye kee fɛ laa kyena Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ dɔ de Wurubuaarɛ gbaa-gbaa dɔ. ²⁵Ilaa ibono Yesu Kirisito gi ka yela sa aye abono a kya sɔɔ mɔ gyi gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔ laa yɛgɛ de aꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan gɛkpaa.

²⁶Asa abono mɛ kya laarɛ mɛꞌ penɛ fɛye mɔ so ne nꞌ kya ŋmarasɛ imɔ idɛ n kya sa fɛye faa. ²⁷Fɛye berɛ, Kirisito gi yɛgɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi suu de fɛye, ne ɔ san ɔ bo fɛye dɔ. Imɔso i mɛŋ baa i tiri yɛɛ ɔko ne ɔꞌ baa nyiile fɛye ilaa idɛ. Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono ɔ suu de fɛye mɔ wolaa ɔ kya nyiile fɛye ilaa kamaasɛ. Ilaa ibono ɔ kya nyiile fɛye gɛnen mɔ i gyɛ daa gɛsintin. I mɛŋ gyɛ abon. Imɔso fɛꞌ kyena Kirisito dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi nyiile fɛye mɔ. ²⁸Me-biana, fɛꞌ kyena Kirisito dɔ. Nengyene o kii ba mɔ de aꞌ nyɛ da gikan yelɛ mɔ-ansi dɔ de a mɛŋ sa aꞌ selɛ ipeeli.

Abono Mɛ Gyɛ Wurubuaarɛ Mɔ-Biana Gɛsintin Mɔ Ilaa

²⁹Fɛ nyɛ bii yɛɛ Wurubuaarɛ gyɛ gɛsintin wura mɔ, i kaaborɛ fɛꞌ bii kee yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya gyi gɛsintin mɔ, i lɔrɔ korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ ne.

¹Fɛꞌ kerɛ gɛnɔɔbono Wurubuaarɛ kya laarɛ aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ ilaa mɔ! Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔ kya terɛ aye yɛɛ mɔ-biana. Ne gɛnen asa ne a san a gyɛ. Asa abono mɛ mɛŋ kya ka Wurubuaarɛ gɛnɔ mɔ berɛ, mɛ mɛŋ kya wu aye bii gɛnen. Mɛŋ nyi Wurubuaarɛ so daa ne i dɛ mɔmɔ gɛnen. ²Me-nanboana laarɛsɛ, idɛ kon a bingiri Wurubuaarɛ mɔ-biana ne. Anyamesɛ abono ɔnan a laa baa wɔra gɛkaako mɔ berɛ Wurubuaarɛ mɛŋ ti taa lɛɛ imɔ-gɛwi. A nyi daa yɛɛ Yesu Kirisito gi kii ba mɔ, a laa wɔra fɛɛ mɔ-ɔnan. I kya nyiile yɛɛ a laa wu gɛnɔɔbono ɔ dɛ mɔ de aye-ansi. ³Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono mɔ-gɛwɔnsa gɛ gyan Kirisito so yɛɛ ɔ laa wu mɔ de ansi mɔ kya lɔrɔ mɔ-gisen dɔ de iꞌ fuuli fɛɛ gɛnɔɔbono Kirisito gisen dɔ i fuuli mɔ.

Ilaa Ibono So Asa Mɛ Kya Wɔra Ilaa Nyɛnyɛn Mɔ

⁴Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ mɛŋ kya ka nbara gɛnɔ. Ilaa nyɛnyɛn ne n gyɛ ibono nyamesɛ mɛŋ kya ka nbara gɛnɔ mɔ. ⁵Fɛye abono fɛ kya ka gyan Kirisito so mɔ fɛ nyi ibono so Kirisito gi ba gɛsinkpan so mɔ. Ɔ ba daa de ɔꞌ baa kpaarɛ anyamesɛ ilaa nyɛnyɛn fuɛ. Ilaa nyɛnyɛn iko‑rɛ iko iŋ bo mɔ dɔ. ⁶Anyamesɛ abono mɛ tɛ Kirisito dɔ kee mɔ, mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko maŋ kpɛ ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn. Abono mɛ kpɛ mɛ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ berɛ, mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ ti taa bii Wurubuaarɛ kerɛ, ne mɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ.

Ilaa Nyɛnyɛn Pɛwu Gɛmu Mɔ Mɔ-Biana De Wurubuaarɛ Mɔ-Biana

⁷Me-biana, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ de ɔko ɔꞌ penɛ fɛye. Nyamesɛ ɔbono ɔ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ mɔ ne n gyɛ gɛsintin wura fɛɛ gɛnɔɔbono Kirisito gyɛ gɛsintin wura mɔ. ⁸Ɔbono mɔ ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn mɔ gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ-lɛɛ isa. Mɔ berɛ, ilaa nyɛnyɛn ne n kpɛ i gyɛ mɔ-ilaa wɔrasɛ lii gɛsɛ de gɛsɛ. Ilaa ibono so Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ gi ba gɛsinkpan so mɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔ ba de ɔꞌ baa nyida ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ ilaa wɔrasɛ. ⁹Me-nanboana Kirisito asonbo, fɛꞌ bii yɛɛ ɔbono i lɔrɔ korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ gɛsintin mɔ maŋ kpɛ ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn. Wurubuaarɛ gidebi ne n kya san kyena mɔ dɔ. Imɔso ɔ maŋ baa taalɛ wɔra ilaa nyɛnyɛn. I kya nyiile yɛɛ i lɔrɔ korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ. ¹⁰Ilaa ibono i laa lɛɛ nyiile fɛye yɛɛ asa adɛ ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana abɛɛ mɔmɔ adɛ ne n gyɛ ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ mɔ-biana mɔ ne n gyɛ ilaa idɛ: fɛ wu yɛɛ kaasɛ baarɛ mɛŋ kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ abɛɛ ɔŋ kya laarɛ mɔ-nanbo Kirisito sonbo mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ isa ne.

Gɛlaarɛ Gɛbono Ɔnan Gɛ Kaaborɛ Kirisito Adɛ Mɔ

¹¹I kya nyiile yɛɛ Yesu ɔkalan mɔ fɛ nu lii gɛsɛ de gɛsɛ mɔ kya nyiile aye abono a kya son Yesu mɔ yɛɛ aꞌ laarɛ abara. ¹²Aŋ sa aꞌ wɔra fɛɛ Keen. Keen berɛ, gi wɔra Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ-lɛɛ isa. Ɔ mɔɔ mɔ-tedɛ. Menɛ n wɔra so ne Keen gi mɔɔ mɔ-tedɛ mɔ gɛnen daa? O wu yɛɛ mɔ gbaa-gbaa ilaa wɔrasɛ iŋ boran, ne mɔ-tedɛ mɔ, mɔ, kya gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ. Gɛnen so ne ɔ mɔɔ mɔ. ¹³Me-nanboana Yesu ɔson dɔ mɔ, nengyene asa abono mɛŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ mɛ kya kyo fɛye mɔ, fɛ mɛŋ sa fɛꞌ yɛgɛ iꞌ wɔra fɛye ilaa pobɔrɔ.

¹⁴Ibono a kya laarɛ aye-nanboana Yesu asonbo mɔ ilaa mɔ ne n kya yɛgɛ a kya bii yɛɛ a ti nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan; a maŋ baa fuɛ aye-lɛwu gɛmara. Ɔbono, mɔ, ɔ mɛŋ kya laarɛ mɔ-nanbo ilaa mɔ dɛ fɛɛ isa ɔbono o wuꞌ ɔ naa mɔ. ¹⁵Ɔkamaasɛ ɔbono ɔ kya kyo mɔ-nanbo mɔ gyɛ daa asa ɔmɔɔbo, ne fɛye gbaa-gbaa fɛ nyi yɛɛ asa ɔmɔɔbo mɛŋ bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan.

¹⁶Gɛnɔɔbono a laa wu gɛlaarɛꞌ gbaa-gbaa bii mɔ ne n gyɛ yɛɛ Kirisito gi sɔɔ aye-lɛwu wuꞌ sa aye. Imɔso i kaaborɛ aye kee aꞌ sɔɔ aye-nanboana Yesu asonbo lɛwu wuꞌ sa ɔmɔ. ¹⁷Aꞌ kyu yɛɛ fo ɔko fo bo gɛkyena dɔ ilaa tirisɛ ne fo-nanbo mɛŋ bo. Nengyene fo keda fo-ansi lɛɛ taa mɔ yɛgɛ mɔ, nnɛ so ne fo laa tɔgɛ yɛɛ fo bo gɛlaarɛꞌ sa Wurubuaarɛ lii fo-gisen dɔ?

Gɛnɔɔbono Aye-Asen A Maŋ Ŋmaa Aye Wurubuaarɛ Asɛ Mɔ

¹⁸Imɔso, me-biana, a kya tɔgɛ yɛɛ a kya laarɛ abara ilaa mɔ, iŋ sa iꞌ wɔra gɛnɔ dɔ giyan. Iꞌ wɔra daa gɛsintin-lɛɛ gɛsalaarɛ gɛbono mɛ kya wu aye-ilaa wɔrasɛ dɔ mɔ. ¹⁹A wɔra gɛnen mɔ ne a laa nyɛ bii yɛɛ a buu daa Gɛsintin mɔ ɔkpa. Imɔ ne nan yɛgɛ ne a laa taalɛ tɔgɛ keda aye-nyoro de iŋ sa iꞌ ŋmaa aye-asen Wurubuaarɛ asɛ. ²⁰Owi ɔbono aye-asen a kya ŋmaa aye Wurubuaarɛ asɛ mɔ, aŋ sa aꞌ yɛgɛ iꞌ yɔɔ aye-nyoro. Wurubuaarɛ berɛ, ɔ don aye‑rɛ aye-asen. Mɔ ne n nyi ilaa kamaasɛ. ²¹Me-nanboana laarɛsɛ, nengyene aye-asen a mɛŋ kya ŋmaa aye Wurubuaarɛ asɛ mɔ, gɛnen berɛ mɔ, a kya taalɛ da otu bugi aye-asen sa Wurubuaarɛ ne. ²²Ilaa kamaasɛ ibono a dalaa kolɛ mɔ mɔ, aye-gibaa gi laa yii imɔ. I lii fɛɛ a kya gyi mɔ-nbara mɔ so ne. Gɛnen kee ne a kya wɔra ibono i kya gyi mɔ-ginsi mɔ ne. ²³Wurubuaarɛ nbara mɔ ne n gyɛ yɛɛ aꞌ ka gyan mɔ-bi Yesu Kirisito so de aꞌ laarɛ abara. Gɛnen ne Wurubuaarɛ gi ka yela sa aye ne.

Fɛꞌ Daasɛ Ilaa Ibono I Kya Kyena Asa So Mɔ Kerɛ

²⁴Asa abono pɛwu mɛ kya gyi Wurubuaarɛ nbara mɔ so mɔ, Wurubuaarɛ tɛ mɔmɔ dɔ ne mɔmɔ kee mɛ tɛ mɔ dɔ. Ibono i kya yɛgɛ a kya nyɛ bii yɛɛ Wurubuaarɛ tɛ aye dɔ mɔ, i kya lii daa Wurubuaarɛ Oduduu ɔbono o kyu sa aye mɔ asɛ.

¹Imɔso me-nanboana laarɛsɛ abono fɛ kya son Yesu mɔ, fɛŋ sa fɛꞌ sɔɔ ilaa kamaasɛ ibono i kya kyena anyamesɛ so mɔ gyi. Pɛi ne fɛ laa sɔɔ imɔ gyi mɔ, fɛꞌ daasɛ imɔ kerɛ yɛɛ i lii Wurubuaarɛ asɛ abɛɛ? Abono mɛ kya penɛ asa yɛɛ mɛ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ mɛ naa mɛ naa gɛsinkpan so. ²Imɔso ibono i laa yɛgɛ fɛꞌ bii yɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu ne n tɛ ɔko so mɔ ne n gyɛ yɛɛ gɛnen oduduu ɔbono kya kyule lɛɛ tɔgɛ yɛɛ Yesu Kirisito ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi. Wurubuaarɛ gi sun mɔ ba gɛsinkpan so, ne ɔ baa bingiri nyamesɛ. Ɔ kya tɔgɛ gɛnen mɔ, fɛꞌ bii yɛɛ gɛnen ilaa ibono i tɛ mɔ so mɔ, i lii Wurubuaarɛ asɛ ne. ³Ilaa kamaasɛ ibono i tɛ nyamesɛ so ne i mɛŋ kya kyule lɛɛ Yesu ilaa tɔgɛ mɔ i mɛŋ kya lii Wurubuaarɛ asɛ. Imɔ ibono i gyɛ Kirisito ɔkyobo mɔ ilaa ne. Fɛ wolaa nu imɔ so yɛɛ i laa ba, ne gɛsintin i ti ba i bo gɛsinkpan so.

⁴Me-biana, abono fɛ kya ka gyan Yesu so mɔ, fɛye berɛ, fɛ gyɛ Wurubuaarɛ asa gɛsintin. Asa abono mɛ kya penɛ yɛɛ mɛ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo mɔ, fɛ ti nyɛ ɔlon ɔmɔ so. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo fɛye dɔ mɔ gi don ɔbono ɔ naa gɛsinkpan gɛdɛ so faa. Ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ne n dɛ asa abono mɛŋ kya ka Wurubuaarɛ gɛnɔ mɔ ɔ naa gɛsinkpan so gɛnen. ⁵Mɛ gyɛ daa gɛsinkpan gɛrɛnaa lɛɛ asa. Gɛsinkpan so gɛkyena dɔ ilaa wolɛ ne n kya lii mɔmɔ-nnɔ dɔ, ne abono gɛsinkpan so ilaa wolɛ ne n bo mɔmɔ-ansi so mɔ kee, mɔ, ne n kya nu mɔmɔ asɛ. ⁶Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ berɛ, a gyɛ Wurubuaarɛ asa gɛsintin. Imɔso ɔkamaasɛ ɔbono o nyi Wurubuaarɛ mɔ kya nu aye asɛ. Abono mɛ mɛŋ gyɛ Wurubuaarɛ asa gɛsintin mɔ, mɛŋ kya nu aye asɛ. Gɛnen ilaa idɛ ne n kya yɛgɛ a kya nyɛ bii yɛɛ ilaa ibono i tɛ ɔko so mɔ i gyɛ gɛsintin abɛɛ i gyɛ abon.

Wurubuaarɛ De Abono Mɛ Nyi Wurubuaarɛ Mɔ Mɛ Kya Laarɛ Asa

⁷Me-nanboana laarɛsɛ, aꞌ laarɛ abara. Gɛlaarɛꞌ gɛ lii daa Wurubuaarɛ asɛ. Nyamesɛ ɔbono ɔ kya laarɛ mɔ-nanbo ilaa mɔ, i lɔrɔ korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ ne. O nyi Wurubuaarɛ ne. ⁸Ɔbono mɔ, ɔ mɛŋ kya laarɛ mɔ-nanbo ilaa mɔ, gɛnen isa ɔbono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ. I kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ berɛ gyɛ daa gɛlaarɛꞌ wura. ⁹Ɔ keda mɔ-bi kolon sun aye asɛ gɛsinkpan so de aꞌ nyɛ mɔ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan kyu naa de mɔ so. Imɔ ne n yɛgɛ mɔ-gɛlaarɛꞌ gɛbono ɔ bo sa aye mɔ gɛꞌ lii gɛwi. ¹⁰Ilaa idɛ ne n kya lɛɛ gɛlaarɛꞌ gbaa-gbaa nyiile. Iŋ gyɛ aye ne n kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa. Wurubuaarɛ ne n kya laarɛ aye-ilaa. Imɔso ne ɔ keda mɔ-bi sun yɛɛ mɛꞌ kyu mɔ kyɔɔlɛ kpaarɛ aye-ilaa nyɛnyɛn ibono a wɔra mɔ fuɛ sa aye. ¹¹Me-nanboana alaarɛsɛ, ibono Wurubuaarɛ gi laarɛ aye-ilaa fafaanan faa, i kaaborɛ aye kee aꞌ laarɛ abara ilaa. ¹²Ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ ti taa wu Wurubuaarɛ de ansi kerɛ. Nengyene a kya laarɛ abara ilaa mɔ, i kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ tɛ aye dɔ, ne a nyɛ mɔ-lɛɛ gɛlaarɛꞌ ɔnan a dɛ a kya laarɛ mɔ-ilaa.

¹³A nyi aye-asen dɔ yɛɛ Wurubuaarɛ tɛ aye dɔ ne aye mɔ a tɛ mɔ dɔ. Ibono so a nyi gɛnen mɔ ne n gyɛ yɛɛ Wurubuaarɛ gi sa aye mɔ gbaa-gbaa Oduduu. ¹⁴Aye mɔ a wu de ansi ne a kya buu a kya sa asa yɛɛ Wurubuaarɛ gi sun mɔ-bi yɛɛ ɔꞌ baa wɔra anyamesɛ ɔmɔlɛgɛbo gɛsinkpan gɛdɛ so. ¹⁵Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ kya bugi gɛnɔ tɔgɛ yɛɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ ne n gyɛ Yesu mɔ, Wurubuaarɛ tɛ kaasɛ mɔ dɔ ne kaasɛ mɔ mɔ kee tɛ Wurubuaarɛ dɔ. ¹⁶Aye berɛ, a ti bii gɛlaarɛꞌ gɛbono Wurubuaarɛ kya laarɛ aye ilaa mɔ ne aye mɔ a kya ka gyan gɛnen gɛlaarɛꞌ gɛbono so.

Wurubuaarɛ ne n gyɛ gɛlaarɛꞌ wura. Imɔso fo ɔbono fo tɛ ne fo dɛ gɛlaarɛꞌ dɔ mɔ, Wurubuaarɛ tɛ fo dɔ, ne fo‑o fo mɔ, fo tɛ mɔ dɔ. ¹⁷Imɔ ne n kya yɛgɛ aye abono a kya ka gyan Kirisito so mɔ a kya nyɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛꞌ ɔnan aye-asen dɔ. A nyɛ mɔ-gɛlaarɛꞌ ɔnan gɛnen mɔ, a laa nyɛ mara akyɔlɛ gɛkaabono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ. Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ gɛnɔɔbono Kirisito dɛ mɔ, gɛnen kee ne aye abono a kya ka gyan mɔ so mɔ a dɛ gɛsinkpan gɛdɛ so ne.

¹⁸Nyamesɛ bo gɛlaarɛꞌ mɔ-gisen dɔ mɔ, ɔ mɛŋ bo gifuu. I kya nyiile yɛɛ fo bo Wurubuaarɛ gɛlaarɛꞌ ɔnan fo-gisen dɔ mɔ, i kya gya gifuu lii fo-gisen dɔ kpem. I san i bo fo gifuu mɔ, gisobiidɛ ilaa ne fo kya kerɛ. Ɔbono ɔ bo gifuu mɔ mɛŋ ti nyɛ Wurubuaarɛ gɛlaarɛꞌ ɔnan mɔ-gisen dɔ. ¹⁹Aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ a kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa faa mɔ, i lii daa Wurubuaarɛ gɛlaarɛꞌ gɛbono ɔ daa gilaarɛ aye-ilaa mɔ so.

²⁰Nengyene ɔko gi tɔgɛ yɛɛ ɔ kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa, yɛgɛ ɔ kya kyo mɔ-nanbo Kirisito sonbo mɔ, kaasɛ ɔbono gyɛ daa ɔbonbo. Ɔbono ɔŋ kya laarɛ mɔ-nanbo ɔbono ɔ kya wu de ansi mɔ, nnɛ ne ɔ laa laarɛ Wurubuaarɛ ɔbono ɔ mɛŋ kya wu mɔ de ansi mɔ? ²¹Nbara ndɛ kee ne Wurubuaarɛ gi yela sa aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ. Ɔbono ɔ kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ laarɛ mɔ-nanbo Kirisito sonbo ilaa.

Wurubuaarɛ Mɔ-Biana Gidebi de Mɔmɔ-Ɔlon Ɔbono Mɛ Bo Mɔ

¹Abono pɛwu mɛ sɔɔ gyi yɛɛ Yesu ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun lii Wurubuaarɛ dɔ de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ aye mɔ, i lɔrɔ korogɛ mɔmɔ lii Wurubuaarɛ asɛ ne. Mɛ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin. Ɔbono ɔ kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa mɔ, ɔ laa laarɛ abono mɛ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin mɔ ilaa kee. ²Nengyene a nyɛ bii yɛɛ a kya laarɛ abono mɛ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-biana gɛsintin mɔ ilaa mɔ, i laa lii ilaa inyɔ idɛ asɛ: imɔ ne n gyɛ yɛɛ a kya laarɛ Wurubuaarɛ gbaa-gbaa ilaa ne a kya nu mɔ-gɛdɛ. ³Nengyene a kya laarɛ Wurubuaarɛ ilaa gɛsintin mɔ, a laa gyi mɔ-nbara mɔ so. Ne mɔ-nbara mɔ so gigyi i maŋ wɔra ilaa bolonsɛ sa aye. ⁴Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono i korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ, mɔ ne n kya nyɛ ɔlon asa abono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ mɔ ilaa wɔrasɛ so. Ilaa ibono i bo aye dɔ ne i kya sa aye ɔlon ne a kya nyɛ kɔ lii ilaa idɛana dɔ mɔ ne n gyɛ gisɔɔgyi gibono a sɔɔ Yesu gyi mɔ. ⁵Isa ɔmɔ ne nan taalɛ nyɛ ɔlon asa abono mɛŋ nyi Wurubuaarɛ mɔ ilaa wɔrasɛ so? Gɛnen mɔ, ɔbono ɔ kya sɔɔ gyi yɛɛ Yesu ne n gyɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ wolɛ.

Ibono So A Laa Ka Gyan Yesu So Mɔ

⁶Yesu Kirisito ne n gyɛ ɔbono ɔ ba gɛsinkpan so ne Wurubuaarɛ gi lɛɛ mɔ-gidebi nyiile asa kyu naa de nkyu nbono mɛ kyu gyere mɔ Wurubuaarɛ sagyere mɔ so. Ɔ lɛɛ mɔ-gidebi nyiile asa kee kyu naa de ibono o wuꞌ kyɛɛgɛ mɔ-nkalan fuɛ mɔ so. I mɛŋ gyɛ nkyu mɔ wolɛ so ne Kirisito gidebi mɔ gi lii gɛwi. Nkyu de nkalan so ne mɔ-gidebi mɔ gi lii gɛwi. Wurubuaarɛ Oduduu mɔ kee kya lɛɛ Yesu gidebi mɔ nyiile aye. I lii fɛɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ bo gɛsintin. ⁷I bo ilaa isaꞌ ibono i kya lɛɛ Yesu gidebi mɔ nyiile aye. ⁸Imɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ Oduduu mɔ, nkyu mɔ, de nkalan mɔ. Ne gɛnen ilaa isaꞌ idɛ i kya tɔgɛ daa ilaa kolon.

⁹Nyamesɛ gi wu ilaa de ansi ne ɔ kya tɔgɛ mɔ, a kya nu mɔ asɛ. Ne Wurubuaarɛ mɔ de‑e? Ilaa ibono ɔ laa buu mɔ i maŋ don anyamesɛ-lɛɛ mɔ gbaa bun? To! Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile aye kyu lii mɔ-bi mɔ so mɔ ne n gyɛ ilaa idɛ. ¹⁰Ɔbono ɔ sɔɔ Yesu, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ, gyi mɔ, ilaa ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile kyu lii mɔ-bi mɔ so mɔ i bo kaasɛ gisen dɔ. Ɔbono mɔ, ɔ mɛŋ kya sɔɔ Wurubuaarɛ gyi mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono kya nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ gyɛ ɔbonbo ne. I lii fɛɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile kyu lii mɔ-bi mɔ so mɔ, ɔ mɛŋ sɔɔ imɔ gyi. ¹¹Ilaa ibono Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile aye mɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔ sa aye mɔ asɛ gɛkyena gɛbono gɛŋ bo ɔkara mɔ. Gɛnen gɛkyena gɛbono gɛ kya naa daa de mɔ-bi Yesu so. ¹²Nyamesɛ ɔbono ɔ bo Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ tɛ mɔ dɔ mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ne. Ɔbono mɔ, Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ mɛŋ tɛ mɔ dɔ mɔ, mɛŋ bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena.

Wurubuaarɛ Asɛ Gɛkyena de Gɛdalaa

¹³N kya ŋmarasɛ ɔwolɛ baarɛ n kya sa fɛye abono fɛ kya ka gyan Wurubuaarɛ mɔ-bi mɔ so mɔ de fɛꞌ nyɛ bii yɛɛ fɛ bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa. ¹⁴Ilaa ibono a nyi aye-asen dɔ ne i kya yɛgɛ a kya nyɛ bugi aye-asen sa Wurubuaarɛ mɔ ne n gyɛ yɛɛ a kya kolɛ mɔ ilaa kamaasɛ ne i gyɛ mɔ-gɛlaarɛ dɔ mɔ, ɔ kya nu aye asɛ. ¹⁵Nengyene a nyi yɛɛ Wurubuaarɛ kya nu ilaa kamaasɛ ibono a kya kolɛ mɔ mɔ, a nyi kee yɛɛ ɔ ti nu aye-ndalaa ne ɔ laa wɔra sa aye.

¹⁶Nengyene fɛɛ fo ɔko fo wu fo-nanbo Kirisito sonbo kya wɔra ilaa nyɛnyɛn iko ne i mɛŋ gyɛ ilaa ibono i laa baragɛ mɔ‑rɛ Wurubuaarɛ nsana gɛkpaa mɔ, dalaa kolɛ Wurubuaarɛ sa mɔ. Fo dalaa sa mɔ mɔ, Wurubuaarɛ laa sa mɔ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. Nyamesɛ ɔbono mɔ-ilaa nyɛnyɛn i mɛŋ gyɛ ilaa ibono i laa baragɛ Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ mɔ nsana gɛkpaa mɔ wolɛ ne nꞌ darɛ gɛnen. Ilaa nyɛnyɛn iko i bo no i kya baragɛ Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ nyamesɛ nsana gɛkpaa. Iŋ gyɛ imɔ ibono so ne nꞌ kya tɔgɛ yɛɛ fɛꞌ dalaa sa ɔbono mɔ. ¹⁷Ilaa kamaasɛ ibono iŋ boran sa Wurubuaarɛ mɔ, i gyɛ ilaa nyɛnyɛn. I bo ilaa nyɛnyɛn iko ɔnan berɛ ibono iŋ kya baragɛ Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ nyamesɛ nsana gɛkpaa.

¹⁸A nyi yɛɛ ɔkamaasɛ ɔbono i lɔrɔ korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ maŋ kpɛ ɔ kya wɔra ilaa nyɛnyɛn. Kirisito ɔbono i korogɛ mɔ lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ ne n kya dii fo gɛnen kaasɛ ɔbono ne Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ mɛŋ kya nyɛ yii fo. ¹⁹A nyi yɛɛ aye abono a kya ka gyan Yesu so mɔ a gyɛ Wurubuaarɛ adɛ gɛsintin. Asa sɛnsɛ pɛwu abono mɛ bo gɛsinkpan so mɔ, mɛ bo daa Ɔbonsan, nyamesɛ nyɛnyɛn mɔ abaa dɔ.

²⁰A nyi kee yɛɛ Wurubuaarɛ mɔ-bi Yesu Kirisito gi ba gɛsinkpan so, ne o bugi aye abono a kya ka gyan mɔ so mɔ ansi de aꞌ bii ɔbono ɔ tansi ɔ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ. Aye‑rɛ ɔbono ɔ tansi ɔ gyɛ Wurubuaarɛ mɔ a san a gyɛ nyamesɛ kolon. Aye‑rɛ Wurubuaarɛ mɔ‑rɛ mɔ-bi Yesu Kirisito ne n san a gyɛ nyamesɛ kolon. Wurubuaarɛ tansi ɔ gyɛ Wurubuaarɛ, ne mɔ kee ne n kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛbono gɛŋ bo ɔkara mɔ. ²¹Imɔso, me-biana, fɛꞌ dii fɛye-nyoro de fɛ mɛŋ sa fɛꞌ son ilaa banban iko baa bɔla de Wurubuaarɛ.