GALACIA

Hiyay Hulat nan Pablo kanlan

TAGA GALACIA

¹Hiko yay Pablo a apohtol nan Apo Jesus. Aliwan tao ye namili kangkon apohtol o nangitubol kangko, no aliwan hiyay Apo Jesu Cristo boy Bapa a Dioh a nami-ay uman kana. ²Nanulat ako kanyon kaganaan a kakatongno ha papangkat nin māmteg ihen ha plobinhiyan Galacia, ta labay mi kawon kumuhtaen, lamo ko hilay kaganaan a kakatongno tawo ihti.

³Matanggap yo dayi ye kangedan boy katanaan a ibat kanan Bapa tawon Dioh boy kanan Apo tawon Jesu Cristo ⁴a nangihagpa nin hadili na ha kalabayan nan Bapa tawon Dioh uli ha kakahalanan tawo ta-omen kitawo miligtah ha kalok-an a ampanakop ihti ha babe-luta. ⁵Galangen tawo yay Apo Dioh makanoman! Amin.

Homain Kanayon a Manged a Balita

⁶Ampagtaka ko kanyo. Taket ta mataloh yo yan tinalingkukolan ye Apo Dioh a nanagyat kanyo makauli ha kangedan nan Cristo. Ket haanin, ampanumbong kawoyna ha lumbo a manged a balita. ⁷Noba aliwan peteg a manged a balita yain, ta homain kanayon a Manged a Balita, no aliwan hiyay impatanda mina kanyo. Anhabiyen ko yati, ta main ampanyoot kanyo boy ambabaliknoen lay Manged a Balita a tungkol kanan Cristo. ⁸Noba agya hikayi man o anghil a ibat ha langit ye mangipatanda kanyo nin lumbo ha impatanda mina kanyo a Manged a Balita, paduhaan naya dayin Apo Dioh. ⁹Hinabi mina yati kanyo hatew, noba habiyen koyna man haanin, “No main mangipatanda nin manged a balita a lumbo ha tinanggap yoyna, paduhaan naya dayin Apo Dioh.”

¹⁰Maka an-ihipen yo a labay kon bengat a maaliket hilay tatao kangko. Ahe! Ta hiyay labay ko, hiyay Apo Dioh ye maaliket kangko. Ta no hilay tatao ye labay kon maaliket kangko, agna koynan māghilbin Cristo.

Hiyay Pag-ilyadi nan apohtol Pablo

¹¹Kakatongno ko, labay ko a matandaan yo a hiyay Manged a Balita a impatanda ko kanyo ket aliwan palbowat nin tao. ¹²Ta ahe ko yan tinanggap ha tao o in-adal nin tao kangko, no aliwan hiyay Apo Jesu Cristo mihmo ye nangipatanda kangko.

¹³Kamatandaan yoynabay met ye pagbi-ay ko hatew ha mahehpet kon anhumbongen ye pamteg min Jujudio. Tubat kon impaloke ye pangkat lan māmteg nan Apo Dioh boy pinakikwanan ko hila po a apoen. ¹⁴No hiyay tungkol met ha panumbong ha pamteg min Jujudio, umiigit ako po kanlan katoa kon Jujudio boy luboh ye panumbong ko ha kaugalian lan tutoa mi.

¹⁵Noba makauli ha kangedan nan Apo Dioh, bayo ko po mianak, ket tinuga na koyna ket haanin, hinagyat nako a maghilbi kana. ¹⁶Ha impatanda na yay Anak na kangko ta-omen koya met maipatanda kanlan aliwan Judio, ahe akoyna napababala ha agya ayaman. ¹⁷Ahe ako nakew ha banwan Jerusalem ta-omen pababala kanlan naunan aapohtol kangko, no aliwan nakew ako tana ha lugal a Arabia. Pangayadi, nag-udong ako ha banwan Damasco.

¹⁸Pangalabah nin tatlon taon, nakew ako ha banwan Jerusalem ta-omen ako makikit kanan apohtol Pedro. Ket kinumonin ako kana ha loob nin labinlimay mangaamot. ¹⁹Legan anti ko ihtew, homain akon nakit a kanayon a apohtol no aliwan hiyay Santiago bengat a katongno nan Apo Jesus. ²⁰Tanda nan Apo Dioh a yatin an-ihulat ko kanyo ket pawa kaptegan.

²¹Pangayadi, nakew ako ha poplobinhiya nin Siria boy Cilicia. ²²Kananyatew a panaon, hilay pangkat lan māmteg nan Cristo ha plobinhiyan Judea, ket ahe lako po katatanda. ²³Nabalitaan laynan bengat a hiyay ampangipaloke kanla hatew, ket ampangipatanda yayna haanin nin tungkol ha pamteg a ampakikwanan nan apoen hatew. ²⁴Ulin yatew, inggalang la yay Apo Dioh ha dinyag na kangko.

Hiyay Pananggap kanan Pablo bilang Apohtol

¹Pangalabah nin labin-apat a taon, nakew akon uman ha Jerusalem. Nilamoan na kon Bernabe boy inlamo koya met ye Tito. ²Nakew ako ihtew, ta impatanda nan Apo Dioh a katapulan koy mag-udong kanla. Ket legan anti ko ihtew, bubukod koy nakitongtong kanlan mānguna nin pangkat lan māmteg. Impalinaw ko kanla ye Manged a Balita a an-ipatanda ko kanlan aliwan Judio. Dinyag ko yatew, ta ahe ko labay a mahayang ye pagbannog kon nangipatanda nin Manged a Balita ha nalabah anggayna haanin. ³Ket hiyay Tito a kalamo ko, agya ahe ya natuli bilang pagkakitan a nag-ilyadi yan Judio, ahe la yayna pinilit a magpatuli. ⁴Nadamit ha tongtongan ye pagpatuli, ulita main nangaanon ampagkonwadi a katongno ha pamteg ye nakihale kantawo a ahe tawo naedepan. Nakihale hila, ta labay lan alihen ye kalihwayan tawo uli ha pamakimamagha tawo kanan Cristo ta-omen la kitawo ipaipoh uman ha bibilin nin Jujudio. ⁵Noba ahe kayi bega inumayon ha labay la ta-omen pahulong a mikakaanti kanyo ye kaptegan nin Manged a Balita.

⁶Ket hilay ambalayen a mānguna lan māmteg ha Jerusalem, homain hilaynan nipahan ha an-ipatanda ko. Aliwa met maalaga kangko no aya hila, ta padipadiho kitawon kaganaan ha pamilew nan Apo Dioh. ⁷No aliwan binalay la kon bilang maghan pinatayaan nan Apo Dioh a mangipatanda nin Manged a Balita kanlan aliwan Judio a omen ha pamataya na kanan Pedro a mangipatanda nin Manged a Balita kanlan Jujudio. ⁸Ta hiyay Apo Dioh a nangitubol kanan Pedro bilang apohtol kanlan Jujudio, ket hiya met ateed ye nangitubol kangko bilang apohtol kanlan aliwan Judio. ⁹Ket hiyay Santiago, Pedro, boy Juan a ambalayen a mānguna lan māmteg, ha natandaan la a impataya nan Apo Dioh kangko yatin abala, tinanggap la kayin Bernabe a pagkalamo la. Boy napaykahundoan mi a hikayin Bernabe ye mangipatanda nin Manged a Balita kanlan aliwan Judio, ket hila met ye mangipatanda kanlan Jujudio. ¹⁰Hiyay awok lan bengat kammi, ket ahe mi hila paolayan ye mangaidap a Jujudio. Ket yabay-in met ateed ye labay kon diyagen.

Hiyay Pinaghabiyan na yan Pablo ye Pedro

¹¹Noba ha nakew yay Pedro ha banwan Antioquia, pinaghabiyan ko yan adap-adapan. Hinabi ko kana a aliwan huhtoy dinyag na. ¹²Pinaghabiyan koya, ta bayo hila nilumateng ye nangaanon laki a intubol nan Santiago, ampakidungo yay Pedro kanlan aliwan Judio. Noba ha anti hilayna, tinumaang ya boy ahe yayna nakidungo kanlan aliwan Judio. Ta angkalimo ya a maka umihen lan Jujudio a nilumateng a ampangipilit a katapulan hilan magpatuli ye aliwan Judio.2:12 Hiyay kaugalian lan Jujudio, no makidungo hila kanlan aliwan Judio, madinat hilayna ha pamilew nan Apo Dioh.¹³Uli ha dinyag na, hilay kanayon po a kakatongnon Jujudio a ampakidungo, ket nanuwad hilayna met ha pagkonwadi na. Ket agya hiyay Bernabe, naatay yayna met.

¹⁴Ha nakit kon aliwaynan ha kaptegan nin Manged a Balita ye andiyagen la, hinabi ko kanan Pedro ha adapan nin kaganaan, “No hika a maghan Judio ket ahe kaynan ampanumbong ha kaugalian nin Jujudio, taket awod ta ampiliten mo hilay aliwan Judio a manumbong ha kaugalian nin Jujudio?”

Hiyay Kaligtahan makauli ha Pamteg

¹⁵Hikayin nianak a Judio, lumbo kayi kanlan aliwan Judio a anhabtan lan kapadiho min Jujudio a “māgkahalanan,” ta ahe la tanda ye Bibilin. ¹⁶Agya wanabay man, tanda mi met a hiyay tao ket maibilang yan matoynong ha pamilew nan Apo Dioh makauli bengat ha pamteg na kanan Apo Jesu Cristo, aliwan makauli ha panumbong na nin Bibilin. Kaya-bay namteg kayi met kanan Cristo Jesus ta-omen kayin maibilang a matoynong makauli ha pamteg kana. Ta homain taon maibilang a matoynong makauli ha panumbong na nin Bibilin.

¹⁷Haanin, ulita inapeh min maibilang a matoynong ha pamilew nan Apo Dioh makauli ha pamteg kanan Apo Jesu Cristo, ket naibilang kayin māgkahalanan ha pamilew lan Jujudio, ta tinalingkukolan mina ye Bibilin. Hiyay labay habiyen nayi ket hiyay Cristo ye nangigaygay kammi a magkahalanan? Ahe! ¹⁸Ta no udongen koyna man ye tinalingkukolan ko a panumbong ha Bibilin a nabaan kon makapiligtah kangko hatew, noba ahe met manayti, ket magkahalanan akoyna man kanan Apo Dioh. Mailalayi ya ha taon nandama nin baey, pangayadi ipaideng na yan uman. ¹⁹Ta makauli ha Bibilin a ahe ko mababa a humbongen, natandaan ko a bilang natey akoyna boy nihyay kanan Apo Dioh. Kaya-bay haanin, uli ha Bibilin, naibilang akoyna met a natey ha Bibilin ta-omen akoyna magbi-ay a manumbong ha kalabayan nan Apo Dioh. ²⁰Bilang nailamo ako kanan Cristo ha pagkamatey na ha kodoh. Kaya-bay aliwaynan hiko, no aliwan hiyaynay Cristo ye ampanguna ha bi-ay ko. Ket legan angkabi-ay ako, magbi-ay ako makauli ha pamteg kanan Anak nin Dioh a nangado kangko boy nangihagpa nin hadili na uli kangko. ²¹Ahe ko malyadin ikahwil ye kangedan nan Apo Dioh kangko. Ta no hiyay tao ket maibilang yan matoynong makauli ha panumbong na nin Bibilin, homain hilbi ye pagkamatey nan Cristo.

Hiyay Bibilin o hiyay Pamteg kanan Cristo

¹Koyna met a kamumoan yon taga Galacia! Aya nayi ye nanalingo kanyo, ta ampanumbong kawoynan kanayon a adal? Kakinang ye pangipatanda ko kanyo nin tungkol ha pagkamatey nan Apo Jesu Cristo ha kodoh. ²Yati ye labay kon habiyen. Natanggap yo ye Ihpiditon Dioh ulita pinamtegan yoy nange yon Manged a Balita a tungkol kanan Apo Jesu Cristo, aliwan ulita hinumbong yoy Bibilin. ³Petegbay a mumo kawo! Nandugi kawon namteg makauli ha kapalyadiyan nin Ihpiditon Dioh. Noba haanin, labay yon ignap makauli ha hadili yon kakhawan. ⁴Labay yo nayi a maalihan hilbi ye pagteeh yon malabong a kaidapan uli ha pamteg yo? Kadihko ahe met, kali? ⁵Hiyay Apo Dioh, in-ibyay nay Ihpidito na kanyo boy ampanyag yan kapagtakaan kanyo. Haanin, hiyay tepet ko, “Taket ta ampanyag yan kapagtakaan kanyo? Uli nayi ta anhumbongen yoy Bibilin o ulita ampamtegan yoy Manged a Balita tungkol kanan Apo Jesus a nange yo?”

⁶Ihipen yo yay Abraham. Hiyay nakahulat, “Namteg yay Abraham kanan Apo Dioh. Kaya-bay imbilang na yan matoynong Apo Dioh.”3:6 Genesis 15:6; Roma 4:3; Santiago 2:23.⁷No wanabay awod, makinang a hilay ampamteg kanan Apo Dioh, ket hilabay ye peteg a aanak nan Abraham, kali? ⁸Ta hatew po, wanae yayna ye naihulat a Habi nin Dioh. Hiyay Apo Dioh, ibilang na hilan matoynong ye aliwan Judio makauli ha pamteg la kana. Ta yati ye andektan nin Manged a Balita a impatanda nan Apo Dioh kanan Abraham hatew a wanae, “Makauli kammo, inged ko hilay kaganaan a nanahyon.”3:8 Genesis 12:3; 18:18; 22:18.⁹Hiyay Abraham, in-inged na yan Apo Dioh, ta namteg ya kana. Kaya-bay inged na hila met ye kaganaan a ampamteg kanan Apo Jesus.

¹⁰Noba hilay kaganaan a ampangibaan a maibilang hilan matoynong makauli ha panumbong la nin Bibilin, ket paduhaan na hilan Apo Dioh. Ta wanae ye naihulat a Habi nin Dioh,

“Mapaduhaan ye ayaman a ahe ampanumbong nin kaganaan a nakahulat ha libdo nin Bibilin.”3:10 Deuteronomio 27:26.

¹¹Makinang a homain taon maibilang a matoynong ha pamilew nan Apo Dioh makauli ha panumbong na nin Bibilin. Ta wanae ya ye nakahulat,

“Hiyay taon maibilang a matoynong makauli ha pamteg na, ket mabyayan yan bi-ay a homain anggaan.”3:11 Habakuk 2:4; Roma 1:17; Hebreo 10:38.

¹²Hiyay pamteg, lumbo ya ha panumbong ha Bibilin. Ta wanae ye naihulat a Habi nin Dioh,

“Hiyay taon ampanumbong nin kaganaan a bibilin, ket mabyayan yan bi-ay a homain anggaan.”3:12 Levitico 18:5; Roma 10:5.

¹³Mapaduhaan kitawo ulita ahe tawo mahumbong ye kaganaan a bibilin. Noba timbeh na kitawon Apo Jesus ha kapaduhaan, ha napaduhaan ya uli kantawo. Ta wanae ye naihulat a Habi nin Dioh,

“Mapaduhaan ye agya ayaman a maibitin ha poon-kayo.”3:13 Deuteronomio 21:23.

¹⁴Timbeh na kitawon Apo Jesus ta-omen hiyay kangedan a impangako nan Apo Dioh kanan Abraham, ket matanggap la met nin aliwan Judio. Boy makauli ha pamteg tawo kana, matanggap tawo ye Ihpiditon Dioh a impangako na.

Hiyay Bibilin boy hiyay Pangako nin Dioh

¹⁵Kakatongno, gawien kon alimbawa ye angkalyadi ha minangaamot a pagbi-ay. No napilmaan ana ye maghay kahundoan, ahe yayna malyadin alihan hilbi o pahanan ye napaykahundoan. ¹⁶Wanabay met ha pangako nan Apo Dioh kanan Abraham boy ha lahi na hatew. Ha nagpangako ya, ahe na hinabi, “ha lalahi mo” a hiyay labay habiyen malabong, no aliwan, “ha lahi mo” a hiyay labay habiyen, mamagha bengat, ket hiyabay ye Cristo. ¹⁷Wanae ye labay kon habiyen. Hatew, hiyay Apo Dioh, nanyag yan kahundoan kanan Abraham, ket impangako na a tupaden na. Haanin, pangalabah nin apat a gatoh boy tatlompo a taon, in-ibyay nan Apo Dioh kanan Moises ye Bibilin. Noba yatin Bibilin, ket ahe naya malyadin alihan hilbi ye pangako nan Apo Dioh kanan Abraham. ¹⁸Ta no matanggap tawoy kangedan na makauli ha panumbong nin Bibilin, ahe ana makauli ha pangako. Noba in-ibyay nan Apo Dioh kanan Abraham ye kangedan a tawid na bilang katupadan nin pangako na.

¹⁹No wanabay awod, hinyay hilbi nin Bibilin? Naibyay ye Bibilin ta-omen la matandaan nin tatao a māgkahalanan hila. Noba yatin Bibilin, angga ya bengat lano ha lumateng yay lahi nan Abraham a impangako nan Apo Dioh kana. Hiyay Apo Dioh, makauli ha anghil na, in-ibyay nay Bibilin kanan Moises. Hiyay Moises ye māmietan kanan Apo Dioh boy ha tao. ²⁰Noba aliwan wanabay ha pangako nan Apo Dioh. Ta ha nagpangako ya kanan Abraham, ahe yaynan nanggawi nin anghil o māmietan, no aliwan, hiyaynabay met.

²¹Hiyay labay habiyen nayi, angkuntadaen nin Bibilin ye papangako nan Apo Dioh? Ahe! Ta no main bilin a makaibyay nin bi-ay, maibilang kitawoyna dayin matoynong makauli ha panumbong kananyati. ²²Noba hiyay anti ha naihulat a Habi nin Dioh, kaganaan a tatao ket bilang ipoh nin kahalanan. Kaya-bay hilay ampamteg bengat kanan Apo Jesu Cristo ye makatanggap nin impangako nan Apo Dioh.

²³Bayo ya naipatanda ye tungkol ha pamteg kanan Apo Jesu Cristo, ket bilang pidiho kitawoyna nin Bibilin. Ta nakapidiho kitawo ha Bibilin angga ha naabot ye mangaamot a naipatanda ye kaligtahan makauli ha pamteg kanan Cristo. ²⁴Hiyay Bibilin ket nailalayi ha maghay ampangalingay nin anak, ta hiyabay ye ampangialla kantawo angga ha nilumateng yay Cristo boy maibilang kitawon matoynong ha pamilew nan Apo Dioh makauli ha pamteg kanan Cristo. ²⁵Noba haanin, ta ampamteg kitawoyna kanan Apo Jesus, ket aliwaynan Bibilin ye ampangalingay kantawo.

Hilay Aanak nin Dioh ha Pamteg

²⁶Hikawon kaganaan ket aanak na kawoynan Apo Dioh makauli ha pamteg yo kanan Apo Cristo Jesus, ²⁷ta hilay kaganaan a binawtihmowan uli ha pamakimamagha la kanan Cristo, ket ampagbi-ay hilaynan omen kanan Cristo. ²⁸Kaya-bay Judio man o ahe, ipoh man o ahe, laki man o babayi, ket padipadihoyna boy mamagha kawoynan kaganaan uli ha pamakimamagha yo kanan Apo Cristo Jesus. ²⁹Haanin, ulita pagtao na kawoynan Apo Jesus, lalahi na kawoynan Abraham boy mānawid nin impangako nan Apo Dioh kana.

¹Wanae ye labay kon habiyen. Hiyay mānawid, legan anak ya po, aliwa yan umiigit ha maghay ipoh, agya man hiyabay ana ye nagkonin nin kaganaan. ²Hakop naya po nin ampangalingay kana boy ampanalima nin kabandiyan na anggan maabot ye panaon a intaning nan bapa na.

³Wanabay met ye kahahaad tawo hatew. Ba-mo kitawon aanak, ta hakop na kitawo po nin papadan nin tao. ⁴Noba ha naabot anay intaning nan Apo Dioh a panaon, intubol na yay Anak na ihti ha babe-luta. In-anak yan maghay babayi boy napahakop ya ha Bibilin a impahulat kanan Moises. ⁵Intubol naya ta-omen na kitawon tebhen a hakop po nin Bibilin. Ha wanabay, ibilang na kitawon Apo Dioh a aanak na. ⁶Ket ulita aanak kawoynan Apo Dioh, intubol nay Ihpidito nin Anak na ha puho tawo. Ket makauli kana, mahabtan tawo yaynan “Bapa” ye Apo Dioh. ⁷Kaya-bay haanin, aliwa kawoynan ipoh, no aliwan aanak na kawoynan Apo Dioh. Ket ulita aanak na kawoyna, mānawid kawoyna met nin impangako na.

Hiyay Pangimahakit nan Pablo kanlan taga Galacia

⁸Ha ahe yoya po katatanda ye Apo Dioh, ipoh kawon diohdiohan. ⁹Noba haanin, ulita katatanda yo yaynay Apo Dioh o mamanged a habiyen a katatanda na kawoyna, taket ta ampag-udong kawoyna man ha papadan nin tao a ahe makahaglap boy homain hilbi? Taket ta labay yoyna man ye paipoh? ¹⁰Ampibaan yo nayi a mapaaliket yo yay Apo Dioh makauli ha pangihayaghag yo nin mangaamot, bowan, panaon boy taon a omen ha andiyagen lan Jujudio? ¹¹Angkahindak ako, ta maka mahayang bengat ye kaganaan a pagbannog ko kanyo.

¹²Kakatongno ko, an-ipakiiingalo ko kanyo a tuwaden yoko dayi. Ta hatew ha anti ko kanyo, agya Judio ko, nagbi-ay akon ba-mon aliwan Judio uli kanyo. Manged ye pananggap yo kangko hatew. ¹³Boy tanda yoynabay met a no ahe ako nakew kanyo ta-omen magpaimunaw uli ha hakit ko, ket ahe ko dayi naipatanda kanyo ye Manged a Balita a tungkol kanan Apo Jesus. ¹⁴Wanabay man, ahe yoko met inumih o ingkahwil agya po man nag-ilyadin panubok kanyo ye pagkahakit ko, no aliwan tinanggap yo kon omen ha maghay anghil nin Dioh o ba-mon hikoyna ye Apo Cristo Jesus. ¹⁵Tubat ye kaaliktan yo kangko hatew. Noba hinyay nalyadi? Mapaptegan ko po a no malyadin bengat, agya po mata yo, ket luowen yon ibyay kangko hatew uli ha pangado yo kangko. ¹⁶Noba haanin, an-ibilang yo koyna laweh a kaaway, uli ha pangihabi ko kanyo nin kaptegan?

¹⁷Hilay ampanalingo kanyo, ket ba-mo hilan ampangimahakit kanyo, noba aliwan manged ye tikih la. Ta labay lan bengat a mitaang kawo kangko ta-omen hilabay ana ye humbongen yo. ¹⁸Aliwan maloke ye mangimahakit, dapot tana manged ye tikih boy lanang, aliwan bengat no anti ko ha talig yo. ¹⁹An-adoen kon aanak, legan ahe po makit a genap ha bi-ay yoy ugali nan Cristo, ket ampananam akon ilab a omen ha babayin anlamlaman. ²⁰Labay koyna dayi ye makew ihen kanyo ta-omen katawo makatongtong a manged, ta angkahindak akoynan tubat uli kanyo.

Hiyay Nakailalayian nan Sara boy Agar

²¹Haanin, hikawon malabay pahakop ha Bibilin, tepeten katawo man! Angkatalohan yo lagi ye Bibilin? ²²Naihulat a Habi nin Dioh a hiyay Abraham, main yan luwan anak a laki.4:22 Genesis 16:15; 21:2-3. Hiyay magha, anak naya ha ipoh a hiyay Hagar.4:22 Hagar ket indo nan Ismael kanan Abraham. Ket hiyay magha met, anak naya met kanan Sara4:22 Sara ket indo nan Isaac kanan Abraham. a babayin aliwan ipoh. ²³Hiyay anak na ha ipoh, ket nianak ya makauli ha kalabayan nin tao. Noba hiyay anak na kanan ahawa na, nianak ya bilang katupadan nin pangako nan Apo Dioh kana. ^24-25Hilatin luwan babayi ye nakailalayian nin luwan kahundoan. Hiyay kahundoan a in-ibyay nan Apo Dioh kanan Moises hatew ha Mapantay nin Sinai ihtew ha Arabia, ket yabayti ye nailalayi kanan Hagar boy aanak na a pawa ipoh. Nakailalayian met ha Jerusalem haanin, ta hilay tatao a angkumonin ihtew, ket naipoh hilan Bibilin. ²⁶Noba hiyay Jerusalem ha langit, ket malihway ya. Yabayti ye nailalayi kanan Sara, ta aliwa yan ipoh. Ket hiyay Sara met ateed ye pinagkaindo tawo, ta aliwa kitawon ipoh nin Bibilin. ²⁷Ta wanae ye naihulat a Habi nin Dioh,

“Hikan babayi a baug,

mag-aliket ka boy ipangha moy aliket mo,

hika a ahe po nakadiha nin ilab nin panganak.

Ta malalabong po lanoy aanak mo

dinan kanan babayin main ahawa.”4:27 Isaias 54:1.

²⁸Kakatongno ko, no way-omen a hiyay Isaac ket nianak ya makauli ha pangako nan Apo Dioh, wanabay kitawo met a nag-ilyadin aanak nin Dioh. ²⁹Hiyay Isaac a nianak makauli ha kapalyadiyan nin Ihpiditon Dioh, ket impaloke na yan Ismael a nianak makauli ha kalabayan nin tao. Wanabay kitawo met haanin, ta an-ipaloke la kitawon tataon ampaipoh ha Bibilin. ³⁰Noba wanae ya ye naihulat a Habi nin Dioh, “Paalihen mo yay babayin ipoh boy hiyay anak na, ta hiyay anak na, ket ahe ya malyadin makipanawid kanan anak nan babayin aliwan ipoh.”4:30 Genesis 21:10. ³¹Kaya-bay kakatongno ko, aliwa kitawon aanak nan babayin ipoh, no aliwan aanak na kitawon babayin aliwan ipoh.

Hiyay Kalihwayan lan Ampamteg kanan Apo Jesus

¹Pinalihway na kitawoynan Apo Jesus ta-omen kitawo magbi-ay a malihway. Kaya-bay pakapah-ey kawo boy adi kawoyna paipoh uman ha Bibilin. ²Pakaleng-en yon manged yati! Hikon Pablo ye ampaghabi kanyo a no patuli kawo uli ha pangapeh yon maibilang a matoynong ha pamilew nan Apo Dioh, homain yaynan hilbi kanyo ye dinyag nan Cristo. ³Habiyen koyna man a ayaman a ampangapeh a maibilang a matoynong makauli ha pagpatuli, ket katapulan a humbongen nay kaganaan a Bibilin. ⁴Hikawon ampangapeh a maibilang a matoynong ha pamilew nan Apo Dioh makauli ha panumbong nin Bibilin, ket in-ihyay yoynay hadili yo kanan Cristo boy ampitaang kawoyna ha kangedan nan Apo Dioh. ⁵Noba hikayi, angkahigudo mi a maibilang kayin matoynong makauli ha Ihpiditon Dioh uli ha pamteg mi kanan Apo Jesus. ⁶Ta kanlan nakimamaghayna kanan Apo Cristo Jesus, ket aliwaynan maalaga no natuli o ahe ye maghay tao, no aliwan hiyay maalaga tana ket hiyay pamteg a makit makauli ha pangado.

⁷Manged ye panumbong yo kanan Cristo hatew! Noba aya lagi ye namatgen kanyo ha pahulong yon panumbong ha kaptegan? ⁸Angkahigudo ko a aliwan hiyay Apo Dioh ye namatgen kanyo, ulita hiyaynabay met ye nanagyat kanyo a mamteg kanan Apo Jesus. ⁹Pakaihipen yon manged! Hiyay aliwan huhton adal ket ba-mo yan pamalbag. Agya makandin bengat, ket palbagen nay kaganaan a ginameh a tapok. ¹⁰Noba uli ha pamakimamagha tawo kanan Apo, ampanigudo ko a adi kawo patalingo ha lumbo a ihip. Ket ayaman yain a ampanyoot kanyo, duhaen na yan Apo Dioh.

¹¹Kakatongno ko, anhabiyen lan kanayon a an-ipatanda ko po a katapulan ye patuli. No peteg yain, taket man awod ta an-ipaloke lako po ateed nin kapadiho kon Jujudio? Boy no an-ipatanda ko a katapulan ye patuli, ahe la koyna dayi ampag-inakitan ha pangipatanda ko nin tungkol ha pagkamatey nan Apo Jesus ha kodoh. ¹²Haanin, hilay ampanyoot kanyo, ahe hilan bengat dayi patuli, no aliwan ipaputoh layna ingat!

¹³Kakatongno ko, hinagyat na kawon Apo Dioh a magbi-ay a malihway. Noba yatin kalihwayan, adi yo dayi anggawien ha panyag nin kalabayan nin laman yo, no aliwan gawien yoya ha paghilbi ha magha boy magha uli ha ado. ¹⁴Ta hilay kaganaan a Bibilin, ket naimamaghayna ha bilin a wanae, “Adoen moy kapadiho mo a omen ha pangado mo nin hadili mo.”5:14 Levitico 19:18. ¹⁵Noba no pahulong kawon mapaypahakit boy mapay-away a ba-mon matubag a ahon ampaybakbak, maka madama yoy bi-ay nin balang magha. Kaya-bay mag-alla kawo.

Hiyay Pagbi-ay makauli ha Ihpiditon Dioh

¹⁶Wanae ye mahabi ko. Palubohan yo ye Ihpiditon Dioh a manguna ha bi-ay yo. Ket maliklikan yoy panyag nin kalabayan nin laman yo. ¹⁷Ta hiyay kalabayan nin laman, ket lumbo ya ha kalabayan nin Ihpiditon Dioh. Ket hiyay kalabayan nin Ihpiditon Dioh, lumbo ya met ha kalabayan nin laman. Yatin luwa, lanang hilan ampaykuntada. Kaya-bay ahe yo angkadyag ye labay yon diyagen. ¹⁸Noba no hiyay Ihpiditon Dioh ye ampangibagnoh kanyo, ahe na kawoynan hakop nin Bibilin.

¹⁹Mataloh a matandaan ye didiyag a kalabayan nin laman a omen kanlan hilati: pamabayi o pamakilaki, kadamogan, ampakailoy a pagbi-ay, ²⁰panggalang ha diohdiohan, pangkulam, pangahulog, paytomhang, pangimon, pangapoot, pangakokoh, pamakiaway, pamakitupig, ²¹pangaibeg, paglahing, palugad a paghayaghag boy kanayon po a didiyag a omen kanlan hilati. Habiyen koyna man ye babala ko kanyo hatew a hilay ampanyag nin wanabay, ket ahe hila maibilang kanlan anhakopen nan Apo Dioh.

^22-23Noba no hiyay Ihpiditon Dioh ye ampanguna ha bi-ay tawo, hilati ye makit ha bi-ay tawo: pangado, kaaliktan, katanaan, pagpahinhiya, kaanohan, kangedan, mapatayaan, kaaypaan nakem, boy pamenben ha hadili. Homain bibilin a maikuntada kanlan hilati. ²⁴Hilay tataon ampakimamaghayna kanan Apo Cristo Jesus, ket bilang laynan impako ha kodoh ye kaganaan a mangaloke a kalabayan nin laman la a māgkahalanan. ²⁵Ket haanin, ulita hiyaynay Ihpiditon Dioh ye ampanguna ha bi-ay tawo, pahulong tawo ya awod a humbongen. ²⁶Adi kitawoyna ampaglambong, ampaypahakit ha magha boy magha boy adi kitawoyna ampaykaibeg.

Hiyay Payhahaglap ha Kaidapan

¹Kakatongno ko, no main man kanyo ye magkahalanan, hilay an-ibagnoh nin Ihpiditon Dioh, katapulan a haglapan la yan magpahulong ha panumbong kanan Apo Jesu Cristo. Noba diyagen lan main kaaypaan nakem boy mag-alla hila, ta maka matukho hila met. ²Mayhahaglap kawo ha pakabyatan nin balang magha, ket ha wanabay, mahumbong yo ye bilin nan Cristo. ³No main man kanyon ampangihip a umiigit ya kanlan kanayon, noba ahe met manayti, ket anlokowen nan bengat ye hadili na. ⁴Katapulan a pakaihipen nin balang magha ye didiyag na. No maawong, mag-aliket ya. Noba adi nayna dayin an-ihipen a magagaling ya kanlan kanayon. ⁵Ta pakibatan lano nin balang magha ye didiyag na.

⁶Hilay an-adalan nin Habi nin Dioh, katapulan a haglapan boy dakayan la hila met nin pagkangedan ye ampangiadal kanla.

⁷Adi yo anlokowen ye hadili yo. Ta hiyay Apo Dioh, ahe ya matalingo. Ta no hinyay intanem nin maghay tao, hiya met ateed ye pupolen na. ⁸Ta hiyay taon ampanumbong nin kalabayan nin laman na, ket ba-mo yan ampananem nin kalok-an, ket mamupol ya nin kapaduhaan a homain anggaan. Noba hiyay taon ampanumbong nin kalabayan nin Ihpiditon Dioh, ket ba-mo yan ampananem nin kangedan, ket mamupol ya met nin bi-ay a homain anggaan. ⁹Kaya-bay adi kitawo anhumawa a manyag nin manged. Ta no pahulong kitawon manyag, maabot lano ye panaon a mamupol kitawon kangedan. ¹⁰Kaya-bay tepe main kitawon panaon, papanyag tawoyna nin manged ha kaganaan a tao, lalalo ana kanlan kakatongno tawo kanan Apo Jesus.

Huyot a Babala boy Pangumohta

¹¹BILEWEN YO. MANGAYADET YE HULAT. HIKOBAY YE NANULAT NIN YATI.

¹²HILAY AMPAMILIT KANYON PATULI, LABAY LAN BENGAT A MAPAALIKET LA HILAY KAPADIHO LAN JUJUDIO. ANDIYAGEN LA YATEW, TA ANGKALIMO HILAN MIPALOKE NO IPATANDA LA A HIYAY PAGKAMATEY NAN CRISTO HA KODOH YE MAKAPILIGTAH NIN TAO. ¹³NOBA AGYA HILAY NATULI, KET AHE LA MET ANHUMBONGEN YE KAGANAAN A BIBILIN. LABAY LAN BENGAT A PATULI KAWO TA-OMEN LA MAILAMBONG KANLAN KAPADIHO LAN JUJUDIO A ANHUMBONGEN YO YATIN BILIN TUNGKOL HA PAGPATULI.

¹⁴NOBA HIKO, HOMAIN AKON MAILAMBONG, NO ALIWAN HIYAY PAGKAMATEY NAN APO TAWON JESU CRISTO HA KODOH. TA ULI HA PAGKAMATEY NA HA KODOH, HOMAIN YAYNAN ALAGA KANGKO YE AMPABLIYEN LAN TATAON AHE AMPANUMBONG KANAN APO DIOH BOY HOMAIN AKOYNA MET ALAGA KANLA. ¹⁵ALIWAYNAN MAALAGA NO NATULI O AHE. HIYAY MAALAGA, KET BINAYO NA KITAWOYNAN APO DIOH. ¹⁶HIKAWON KAGANAAN A PAGTAO NIN DIOH BOY AMPAGBI-AYAN YE IN-ADAL KO, MIKAKAANTI DAYI KANYO YE KATANAAN BOY PANGINGALO NAN APO DIOH.

¹⁷KAYA-BAY PAIBAT HAANIN, AN-IPAKIIINGALO KO KANYO A ADI YOYNA DAYI PAHANAN YE PAG-IDAP KO. HUHTOYNA DAYI YATIN TITILI NIN LAMAN KO A MAKAPIPAPTEG A MAGHILBI NA KON APO JESUS.

¹⁸KAKATONGNO KO, MIKAKAANTI YA DAYI KANYON KAGANAAN YE KANGEDAN NAN APO TAWON JESU CRISTO. AMIN.