DIDIYAG

DIDIYAG

lan apohtol nan Apo Jesus

¹An-adoen kon Teofilo, ha unan hulat ko kammo,1:1 Hiyay libdo a anhabtan Lucas ye unan hulat na. inhulat ko ye tungkol ha didinyag nan Apo Jesus boy in-aadal na impaibat po ha una yan nangiadal ^2-3angga ha mangaamot a nipatagay yayna ha langit. Hatew, natey yay Apo Jesus ha kodoh, noba nabi-ay yan uman. Ket ha loob nin apatapo a mangaamot, malabong a ukdo yan napakit kanlan aapohtol na a pinili na bilang pamapteg a nabi-ay yan uman. Ket in-adal na kanla ye tungkol ha panakop nan Apo Dioh boy binilinan na hila makauli ha Ihpiditon Dioh. ⁴Ha maghay mangaamot, legan ampangan yay Apo Jesus a kalamo na hilay aapohtol na, binilinan na hila, a wana, “Adi kawo po an-umalih ihti ha Jerusalem. Agaden yo po ye Ihpiditon Dioh a impangako nan Bapa ko a itubol na kanyo a omen ha hinabi koyna kanyo hatew. ⁵Ta hiyay Juan a Māmawtihmo, namawtihmo ya ha lanom. Noba ha ahe mabuyot, bawtihmowan na kawon Apo Dioh ha Ihpidito na.”

Hiyay Pamakew nan Apo Jesus ha Langit

⁶Minghan, ha naytipon hilan Apo Jesus boy aapohtol na, tinepet laya, “Apo, hamboten mo hilayna nayi ye ampanakop kammi ta-omen hikaynay mamoon ha Israel?”1:6 Nibaan la a hagiliyan na hilaynan Apo Jesus ye Roromano a ampanakop kanla ta-omen hilaynay Israelita ye mamaala nin lugal la.

⁷Nakibat yay Apo Jesus kanla, “Aliwaynan katapulan a matandaan yo po no makano malyadi ye intaning nan Bapa kon Dioh makauli ha kapalyadiyan na. ⁸Noba lano ha lumateng yaynay Ihpiditon Dioh kanyo, biyan na kawon kapalyadiyan. Ket hikawoynay māngipapteg kanlan tatao nin tungkol kangko ihti ha banwan Jerusalem, ha plobinhiyan Judea, ha plobinhiyan Samaria boy ha kaganaan a lulugal ihti ha babe-luta.”

⁹Pangahabi nan Apo Jesus yatew, ket nipatagay yayna ha langit. Legan ambilewen laya, napahanipan yaynan owep. Ket ahe la yaynan nakit. ¹⁰Legan ampakabilewen la yan ampitagay ha langit, kapipikhaan main luway anghil nin Dioh a nakabado nin maputi ye ampideng ha haley la. ¹¹Ket hinabi lan aanghil kanla, “Hikawon taga Galilea, taket ta ampideng kawo po a antumangal ha langit? Hiyay Jesus a nakit yon nipatagay ha langit, mag-udong yan uman ihti ha babe-luta. Ket no way-omen yan nipatagay, wanabay met ateed lano ye pag-udong na ihti ha babe-luta.”

Hiyay Pamili lan Aapohtol nin Kahagili nan Judas Iscariote

¹²Haanin, hilay aapohtol, nag-udong hilayna ha banwan Jerusalem a ibat ha Mapantay nin Oolibo. Yatin mapantay, ket mangamaghay kilomitodo ye kataang na ha Jerusalem. ¹³Ha niabot hilayna ihtew, nanik hila ha dapit tagay a hilid nin baey a angkunaan la. Hilay nanik ihtew ket hiyay Pedro, Juan, Santiago, Andres, Felipe, Tomas, Bartolome, Mateo, Santiago a anak nan Alfeo, Simon a kinumuntada ha Roma hatew boy hiyay Judas a anak nin lumbo a Santiago. ¹⁴Lanang hilan ampaytipon ha pamakigwang, kalamo la hilay nangaanon babayi boy hiyay Maria a indo nan Apo Jesus boy hilay lalakin katongno nan Apo Jesus.

¹⁵Ha maghay mangaamot, naytipon hilay magatoh boy luwampo a māmteg nan Apo Jesus. Haanin, nideng yay Pedro boy hinabi na kanla, ¹⁶“Kakatongno ko, katapulan a matupad ye naihulat a Habi nin Dioh a impatanda nan Ihpiditon Dioh makauli kanan Poon David a tungkol kanan Judas a nangibagnoh hatew kanlan nandakep kanan Apo Jesus. ¹⁷Hiyay Judas, kapadiho miya met a pinili nan Apo Jesus a maghilbi kana.”

¹⁸Hiyay maloke a dinyag nan Judas Iscariote, inlako na yay Apo Jesus. Ket hiyay napaglakoan na ye pinanaliw nin luta. Ket ihtewbay ya naampag a nipatalimbonek. Nilumtoh ye bitoka na. Ket nangawahag ye pait na. ¹⁹Ket hilay kaganaan a angkumonin ihtew ha Jerusalem, natandaan lay nalyadi kanan Judas Iscariote. Kaya-bay hiyay luta a kinamateyan na, ket pinangalanan la yan “Akeldama” ha habi la. Hiyay labay habiyen, “Talon Daya.”

²⁰Hinabi na po nin Pedro,

“Main naihulat a tungkol kanan Judas ha libdon Kakanta a wanae,

‘Hiyay angkunaan na, paolayan yayna

boy homain anan malyadin kumonin ihtew.’ ”1:20 Kakanta 69:25.

“Nakahulat met ye wanae,

‘Hiyay katungkolan na, maibyay ha kanayon a tao.’ ”1:20 Kakanta 109:8.

^21-22Hinabi na po nin Pedro, “Kaya-bay haanin, katapulan tawoy mamili nin kahagili nan Judas Iscariote a makilamo kammin mamapteg a nabi-ay yan uman ye Apo Jesus. Hiyay pilien tawo, ket katapulan a magha ya kanlan kalalamoan tawo ha kaganaan a panaon a kalamo mi yay Apo Jesus paibat ha napabawtihmo ya kanan Juan angga ha mangaamot a nipatagay ya ha langit.” ²³Kaya-bay luway laki ye namilian la. Hiyay magha, Jose Barsabas a anhabtan met Justo. Ket hiyay magha met, hiyay Matias. ²⁴Ket nakigwang hila, a wanla, “Apo, tanda moy anti ha puho nin kaganaan a tatao. Kaya-bay ipatanda mo kammi no aya kanlan luwa ye pinili mo ²⁵a mag-ilyadin apohtol mo a kahagili nan Judas Iscariote. Ta hiyay Judas, ket tinalingkukolan na yaynay abala na bilang apohtol. Ket nakew ya ha lugal a nakaitaladanan na.” ²⁶Pangayadi lan nakigwang, nanyag hilan pandaw-an. Ket hiyay ngalan nan Matias ye nadawo. Kaya-bay hiyaynay naipahan kanlan labinmaghan apohtol nan Apo Jesus.

Hiyay Panlumateng nan Ihpiditon Dioh

¹Haanin, ha mangaamot ana nin pihta lan Jujudio a anhabtan Pentecostes, hilay māmteg nan Apo Jesus, naytipon hilan kaganaan ha maghan baey ha Jerusalem. ²Kapipikhaan, main heneg a ibat ha langit a manwawagehweh a ba-mon makhaw a angin. Ket hilay kaganaan a anti ha loob nin baey, nange lay heneg. ³Haanin, nakakit hilan ba-mon delag apoy2:3 delag apoy ha Griego ket “dila nin apoy”. a dinumpa ha ō nin balang magha kanla. ⁴Ket hilan kaganaan ihtew, naheb hilan Ihpiditon Dioh. Ket makauli ha kapalyadiyan na, hiyay balang magha kanla, naghabi hilan impahabi nan Ihpiditon Dioh kanla makauli ha lumbo a habi a ahe la naadal.

⁵Kananyatew, main Jujudion mapanumbong ha Bibilin nan Apo Dioh a anti ha Jerusalem a nangibat ha hadihadi a nahyon ihti ha babe-luta. Ket aliwan padipadiho ye habi la. ⁶Pamakange lay heneg, ket nilakew la hilan binilew ye naytitipon a māmteg. Nagtaka hila, ta nange la a hilay māmteg, ket ampaghabi hilan hahabi lan ampakange kanla. ⁷Nagtaka hilan tubat boy hinabi la, “Hinyatin angkalyadi? Aliwa nayi a taga Galilea hilan kaganaan a ampaghabi? ⁸Way-omen hila ampakahabi nin habi tawo? ⁹Ihti kantawo, main taga Partia, main taga Media, main taga Elam, main taga Mesopotamia, main taga Judea, main taga Capadocia, main taga Ponto, main taga Asia. ¹⁰Main taga Frigia, main taga Pamfilia, main taga Egipto, main taga lulugal ha Libya a mahaley ha Cirene, main angkumonin ha banwan Roma. ¹¹Main Jujudio boy aliwan Judio a napahumbong ha pamteg lan Jujudio. Main met taga Creta boy taga Arabia. Noba hilatin tatao a taga Galilea, ket angkange tawo a anhabiyen la ha habi tawo ye tungkol ha kapagtakaan a dinyag nan Apo Dioh!”

¹²Nagtaka hilan tubat boy ahe la makwan ihipen ye angkalyadi. Haanin, napaytepet-tepet hila ha magha boy magha, a wanla, “Agi! Hinyay labay habiyen nin yati?” ¹³Noba hilay kanayon kanla, an-ilungolungo la hilay māmteg, a wanla, “Hi! Nalahing hilan bengat hilayain.”

Hiyay Pangipatanda nan Pedro

¹⁴Kaya-bay nideng yay Pedro boy hilay labinmaghay apohtol nan Apo Jesus ha adapan lan tatao. Ket makhaw nan hinabin Pedro, “Hikawon kapadiho kon Jujudio boy hikawon kaganaan a angkumonin ihti ha banwan Jerusalem, pakaleng-en yon manged ye habiyen ko, ta ipalinaw ko kanyo ye angkalyadi. ¹⁵Aliwa kayin lahing a omen ha an-ihipen yo, ta tanda tawo a homain taon malahing ha wanabay kahanib.2:15 kahanib ha Griego ket “ikahiyam nin mahanib”. Hatew, hilay Jujudio, ahe hila minom nin alak ha mahanib.¹⁶Yatin angkalyadi haanin, ket katupadan nin hinabi nan podopitan Joel hatew a wanae,

¹⁷‘Hinabi nan Apo Dioh, “Ha kalampuhan nin panaon, yati ye diyagen ko.

Itubol koy Ihpidito ko ha kaganaan a lalahi nin tao.

Hilay aanak yon laki boy babayi,

mangipatanda hilan hahabi ko.

Hilay babayontao, makakit hila nin leplep

a ipalelep ko kanla.

Hilay tutoan lalaki, manaynep hila met

nin ipataynep ko kanla.

¹⁸Kananyatew a mangaamot, hiyay Ihpidito ko,

itubol ko yan peteg kanlan māghilbi kon laki boy babayi.

Ket ipatanda lay hahabi ko.

¹⁹Mangipakit akon malabong a kapagtakaan bilang pagkakitan ha langit boy ha babe-luta

makauli ha daya, apoy boy makugpan anoh.

²⁰Hiyay mangaamot, lumiteh ya.

Ket hiyay bowan, tumibya ya a ba-mon daya

bayo lumateng ye nakiduma boy tubat a kapagtakaan a mangaamot nan Apo a hiyay mangaamot nin panuhga na nin tatao.

²¹Ket ayaman a makiiingalo kanan Apo,

ket miligtah ya ha kapaduhaan.” ’ ”2:21 Joel 2:28-32.

²²Hinabi na po Pedro, “Hikawon kapadiho kon Israelita, leng-en yoy habiyen ko! Hiyay Apo Jesus a taga Nazaret, intubol na yan Apo Dioh kantawo. Ket pinaptegan na yan Apo Dioh makauli ha makapalyadiyan a didiyag, kapagtakaan, boy pagkakitan a dinyag na makauli kanan Apo Jesus. Tanda yo yati, ta yatin kaganaan, ket nalyadi ihti kanyo. ²³Tanda naynan Apo Dioh hatew po a maigawang ya kanyo ye Apo Jesus, ta yabayti ye monikala na. Impapatey yoya kanlan tataon māgkahalanan a nangipako kana ha kodoh. ²⁴Noba hiyay Apo Dioh, inligtah na yay Apo Jesus ha kapalyadiyan nin kamateyan boy bini-ay na yan uman, ta ahe ya malyadin nikakaantin natey. ²⁵Ta yati ye impahabi nan Apo Dioh kanan Poon David tungkol kanan Apo Jesus,

‘Nakit ko yay Apo Dioh a lanang yan anti ha adapan ko.

Ulita anti yan lanang ha talig ko,

ahe ako malimo.

²⁶Kaya-bay angkaaliket ako boy ahe ko mabenbenan ye bebey ko a manggalang kanan Apo Dioh.

Ket agya matey man ye laman ko, angkahigudo ko a bi-ayen mo kon uman.

²⁷Ta tanda ko a ahe mo paolayan ye kalelwa ko a mikakaanti ha bito.

Boy ahe mo paolayan a bumata ye bangkay nin Homain Kahalanan a Māghilbi mo.2:27 Homain Kahalanan a Māghilbi ket hiyay Apo Jesus ye andektan.

²⁸Impatanda mo kangko ye dān a palakew ha bi-ay.

Ket ulita lanang katan kalamo, tubat ye aliket ko.’ ”2:28 Kakanta 16:8-11.

²⁹Hinabi na po Pedro, “Hikawon kapadiho kon Jujudio, malinaw a aliwan yay hadili nan Poon David ye andektan na ha hinabi na yatew. Ta tanda tawo a natey yaynay Poon David. Ket agya haanin, tanda tawo no way-ihtew yan nailbeng. ³⁰Hiyay Poon David, podopita ya. Ket tanda na a impangako nan Apo Dioh kana a magha kanlan lahi na ye mag-ilyadin poon a omen met ateed kana. ³¹Hatew, tanda naynan Poon David a bi-ayen na yan Apo Dioh ye Cristo a impangako nan Apo Dioh. Kaya-bay hinabi nan Poon David, ‘Ahe naya paolayan a mikakaanti ha bito. Boy ahe naya paolayan a bumata ye laman na.’ ³²Yatin Cristo, homain kanayon no aliwan hiyay Apo Jesus a bini-ay nan uman Apo Dioh. Ket mapaptegan min kaganaan a nabi-ay yan uman. ³³Ket hiyay Apo Dioh, intagay na yay Apo Jesus boy pinaikno naya ha dapit wanan na. Boy in-ibyay na kana ye Ihpiditon Dioh a impangako na kana a in-ibyay na met Apo Jesus kammi. Ket hiyay kapalyadiyan na ye nakit boy nange yo kammi haanin. ³⁴Ta aliwan hiyay Poon David ye intagay nan Apo Dioh ha langit. Noba hinabi nan Poon David ye tungkol kanan Cristo,

‘Hinabi nan Apo Dioh kanan Apo ko,

“Mikno ka ihti ha dapit wanan ko

³⁵angga ha mapahuko ko hila kammo ye kakaaway mo.” ’

³⁶“Kaya-bay hikawo boy kaganaan a kakatongno kon Israelita, katapulan yon matandaan a hiyay Apo Jesus a impapako yo ha kodoh, ket hiyabay ye dinyag nan Apo Dioh a Apo tawo boy Cristo!”

³⁷Pamakange lan tatao yatew, ket natanggil ye puho la. Kaya-bay hinabi la kanan Pedro boy kanlan kanayon a apohtol nan Apo Jesus, “Kakatongno, hinya awod ye katapulan min diyagen?”

³⁸Nakibat yay Pedro kanla, “Hiyay balang magha kanyo, ket katapulan a maghehe boy itgen yoynay panyag nin kahalanan. Boy pabawtihmo kawo ha ngalan nan Apo Jesu Cristo ta-omen mapatawad ye kakahalanan yo. Ket matanggap yoy Ihpiditon Dioh a digalo nan Apo Dioh kanyo. ³⁹Ta yatin Ihpiditon Dioh ye impangako nan Apo Dioh kanyo boy kanlan lalahi yo boy ha kaganaan a tataon anti ha mangataang a lugal. Awo, impangako nan Apo tawon Dioh ye Ihpidito na ha ayaman a taon hagyaten na a humaley kana.”

⁴⁰Malabong po ye pamapteg a hinabi nan Pedro. Boy inawok na kanla, a wana, “Adi kawo ampakilamo kanlan mangaloke a tatao haanin a panaon ta-omen kawo miligtah ha lumateng a pamaduha nan Apo Dioh kanla.”

⁴¹Haanin, malabong hilay tataon namteg ha hinabi nan Pedro. Ket napabawtihmo hila. Kananyatew a mangaamot, mangatatlon libo katao ye nipahan kanlan māmteg nan Apo Jesus. ⁴²Hilatin tataon bayon namteg kanan Apo Jesus, ket popoh hilaynan ampakew a manlenge nin an-iadal lan apohtol nan Apo Jesus boy ampaylamo-lamo hila. Ampaytitipon hilan mangan nin tinapay2:42 Mangan hilan tinapay a ampangihipan nin pagkamatey nan Apo Jesus. boy ampakigwang kanan Apo Dioh.

Hiyay Pagbi-ay nin Māmteg

⁴³Makauli ha kapalyadiyan nan Apo Dioh, hilay aapohtol nan Apo Jesus, ampakadyag hila nin malabong a kapagtakaan boy pagkakitan. Kaya-bay hilay tatao a anti ihtew, nagbi-ay hila a main limo boy panggalang kanan Apo Dioh. ⁴⁴Hilan kaganaan a māmteg nan Apo Jesus, ket napaymamagha hila boy naytatag-op hila nin babandi la. ⁴⁵Inlako lay luta la boy bandi la. Ket hiyay napaglakoan la, indakay la ha matapul nin balang magha. ⁴⁶Minamangaamot hilan ampaytipon ha Timplo boy luboh ye kaaliketan lan ampayhahagyat mangan ha baey nin balang magha. ⁴⁷Lanang hilan ampanggalang kanan Apo Dioh. Ket nalabayan hilan kaganaan a tatao ihtew. Ket hiyay Apo Dioh, minamangaamot nan an-ipahan kanla ye tataon an-iligtah na ha kapaduhaan a homain anggaan.

Hiyay Pamaitaah nan Pedro ha taon Lumpo

¹Ha maghay mangaamot, ha odah nin alah tidih nin mahilem, nakew yay Pedro boy Juan ha Timplo. Yabaytew ye odah nin pamakigwang lan Jujudio. ²Ihtew ha ilwangan ha alad nin Timplo, main maghay lakin lumpo yaynan in-anak. Ket minamangaamot la yan an-ilakew ihtew a makilimoh kanlan tataon anhumlep ha ilwangan ha alad nin Timplo a anhabtan “Matampa a Ilwangan.” ³Ha nakit na yan lumpo ye Pedro boy Juan a anhumlep ha ilwangan ha alad nin Timplo, nakikwa yan limoh kanla. ⁴Ket pinudek la yay lumpo boy hinabi nan Pedro kana, “Bilewen mo kayi.” ⁵Ket namilew yay lakin lumpo kanla a ampangagad nin limoh.

⁶Noba hinabi nan Pedro kana, “Homain akon pilak, noba main akon maibyay kammo. Ha ngalan nan Apo Jesu Cristo a taga Nazaret, mideng ka boy kumodang kayna.” ⁷Ket ginemgeman nan Pedro ye wanan a gamet nan lakin lumpo boy hinaglapan na yan nideng. Ket tampol pinumah-ey ye bitih boy titiked nan lumpo. ⁸Ket tampol yaynan nideng boy nangodang-kodang. Pangayadi, nakilakew yayna kanan Pedro boy Juan a hinumlep ha mahlang nin Timplo. Ket ihtew ha mahlang, kinumodang-kodang yan an-umogtoogton ampanggalang kanan Apo Dioh. ⁹Hilay kaganaan a tatao ihtew, nakit la a ampangodang-kodang yan ampanggalang kanan Apo Dioh. ¹⁰Haanin, nabalayan laya a hiya met manayti ye lakin lumpo a ampikno hatew a ampakilimoh ha ilwangan ha alad nin Timplo a anhabtan “Matampa a Ilwangan.” Ket nagtaka hilan tubat ha nalyadi kana.

Hiyay Pangiadal nan Pedro ha Balkon nan Solomon

¹¹Haanin, legan angkumodang yay Pedro boy Juan ha anhabtan Balkon nan Solomon, antumkip ya kanla ye lakin lumpo a nitaah. Ket hilay kaganaan a tatao a anti ihtew, nayew hilan hinumaley kanlan Pedro, ta ampagtaka hila uli ha nalyadi kanan lakin lumpo hatew. ¹²Haanin, pamakakit nan Pedro kanlan tatao, hinabi na kanla, “Kakatongno kon Israelita, taket ta ampagtakaan yo yatin nalyadi boy taket ta ampudeken yo kayi? Nabaan yo nayi a napakodang mi yatin laki makauli ha hadili min kapalyadiyan o uli ha panumbong mi ha kalabayan nan Apo Dioh? Ahe! ¹³Hiyay Apo Dioh a Dioh lan nangaunan tutoa tawon Abraham, Isaac boy Jacob ye namaitaah kana ta-omen ya mapadangalan ye Apo Jesus a Māghilbi na. Hiyabay ye inggawang yo kanlan mānungkolan boy ingkahwil yo ha adapan nan Gobilnadol Pilato, agya palihwayen na yayna dayi. ¹⁴Ingkahwil yo yay Matoynong a Maghilbi nan Apo Dioh a pinili na. Ket hiyay inawok yon palihwayen nan Gobilnadol Pilato, hiyay māmatey nin tao. ¹⁵Impapatey yo yay Apo Jesus a ampangibatan nin bi-ay, noba bini-ay na yan uman Apo Dioh. Ket mapaptegan mi a nabi-ay ya, ta nakit miya. ¹⁶Hiyay pamteg kanan Apo Jesus ye namitaah kananyatin lakin lumpo a katatanda boy angkakit yo haanin. Nalyadi yati uli ha pamteg kanan Apo Jesus.”

¹⁷Hinabi na po nin Pedro, “Haanin, kakatongno ko, tanda ko a hikawo boy hilay mānguna yo, ket nadyag yo yan impapatey ye Apo Jesus, ta ahe yo tanda no aya ya. ¹⁸Noba uli ha dinyag yo, natupad ye nabuyot naynan impatanda Apo Dioh makauli kanlan popodopita na a hiyay Cristo, ket katapulan yan magdiha nin tubat a pamaidap. ¹⁹Kaya-bay maghehe kawoyna boy humaley kawoyna kanan Apo Dioh ta-omen na kawo patawaden ha kakahalanan yo. ²⁰Ket no diyagen yoy wanabay, magkamain kawon bayon kakhawan a ibat kanan Apo Dioh. Ket itubol na yan uman lano ye Apo Jesus a Cristo a pinili na hatew po a mangiligtah boy manakop kanyo. ²¹Hiyay Apo Jesus, katapulan a kumonin ya po ha langit angga ha lumateng ye panaon a bayowen naynan Apo Dioh ye kaganaan a babagay. Yabay-in met ateed ye impangako nan Apo Dioh hatew po makauli kanlan popodopita na ²²a omen ha hinabi nan Moises hatew, ‘Hiyay Apo yon Dioh, mamili ya ha lahi yo nin maghan podopita a omen kangko. Ket katapulan a humbongen yoy kaganaan a habiyen na kanyo. ²³Ayaman a ahe manumbong ha habiyen nin yatew a podopita, maihyay ya kanlan tatao nin Dioh boy apoen.’ ”3:23 Deuteronomio 18:15,18,19.

²⁴Hinabi na po nin Pedro, “Hilay kaganaan a popodopita hatew impaibat po kanan Samuel angga haanin, ket impatanda layna ye tungkol ha angkalyadi haanin a panaon. ²⁵Hikitawo ye manawid nin impangako nan Apo Dioh hatew makauli kanlan popodopita boy kabilang kitawo met ha kahundoan a dinyag nan Apo Dioh kanlan nangaunan tutoa tawo hatew. Ta hinabi nan Apo Dioh kanan Abraham, ‘Makauli ha lahi mo, inged ko hilay kaganaan a nanahyon.’ ²⁶Kaya-bay hiyay Apo Jesus ye pinili nan Apo Dioh a Māghilbi na. Ket nuna na yan intubol kantawon Jujudio ta-omen na kitawo haglapan a manalingkukol nin maloke a pagbi-ay.”

Hiyay Pedro boy Juan ha Adapan lan Jujudion Mānungkolan

¹Legan ampaghabi yay Pedro boy Juan kanlan tatao, nilumateng hilay papadi, nangaanon Saduseo4:1 Hilay Saduseo, ahe hila ampamteg a mabi-ay yan uman ye taon natey. boy hiyay kapitan lan gowaldiya ha Timplo. ²Ket tubat ye poot la kanlan Pedro boy Juan, ta an-iadal la kanlan tatao a mabi-ay hilan uman ye nangamatey ulita nabi-ay yan uman ye Apo Jesus. ³Kaya-bay dinakep la yay Pedro boy Juan boy litihen la hila po dayi, noba ulita andudumeglem yayna, impidiho la hilaynan bengat. Ket ihtew hilaynan nahdaan. ⁴Noba agya wanabay man ye nalyadi kanla, malabong kanlan nakange nin in-adal nan Pedro ye namteg kanan Apo Jesus. Kaya-bay napahanan ye bilang lan lalakin namteg. Inumabot ya ha mangalimay libo.

⁵Kabekahan, hilay mānguna, hilay tutoan Jujudio a mānungkolan boy hilay mamaihtodo nin Bibilin nan Moises, naytitipon hila ha banwan Jerusalem. ⁶Kalamo la yay Anas a pinakapoon a padi boy hiyay Caifas, Juan, Alejandro, boy hilay kanayon po a papaltido nan pinakapoon a padi. ⁷Impakwa la yay Pedro boy Juan. Ket tinepet la hila, “Way-omen yo nadyag yati? Hinyan kapalyadiyan o ngalan ye ginawi yo ha pamaitaah yo kanan lakin lumpo?”

⁸Haanin, hiyay Pedro a naheb nin Ihpiditon Dioh, nakibat ya kanla, “Anggalangen kon mānguna boy tutoan Jujudio a mānungkolan, ⁹no anlitihen yo kayi haanin tungkol ha manged a dinyag mi kananyatin laki boy no way-omen yan nitaah, ¹⁰katapulan yon matandaan boy hilay kaganaan a kapadiho tawon Israelita a yatin laki a nitaah a anti ihtin ampideng ha adapan yo, ket nitaah ya makauli ha kapalyadiyan nan Apo Jesu Cristo a taga Nazaret. Hiyabay ye impapako yon pinatey ha kodoh. Noba bini-ay na yan uman Apo Dioh. ¹¹Hiyay Apo Jesus ye andektan a dapah ha naihulat a Habi nin Dioh,

‘Hiyay dapah a ingkahwil yon māmaideng nin baey,

hiyabay ye ginawi a pundahyon nin baey.’4:11 Kakanta 118:22.

¹²Homain ayaman a makapiligtah kantawo ha kapaduhaan a homain anggaan, no aliwan hiyay Apo Jesus bengat a intubol nan Apo Dioh ihti ha babe-luta.”

¹³Hilay mānungkolan, uli ha kakhawan nin nakem lan Pedro boy Juan a maghabi, nagtaka hila, ta tanda la a tao hilan bengat a maaypa boy ahe nag-adal. Noba nabalayan la hila a kalamo na hilan Apo Jesus hatew. ¹⁴Noba homain hilan mahabi laban kanla. Ta hiyay lakin nitaah, anti ya ha adapan la a ampideng a katalig nan Pedro boy Juan. ¹⁵Kaya-bay hilay mānungkolan, pinalwah la hila po ye Pedro boy Juan ha hilid a naytiponan la, ket naytongtong hila. ¹⁶Hinabi la ha magha boy magha, “Hinyay diyagen tawo kanlan hilatin luwa katao? Agtawoynan maibudi a nakadyag hilan kapagtakaan, ta tanda laynan kaganaan a tatao ihti ha Jerusalem. ¹⁷Haanin, tantowan tawo hilaynan ingat ta-omen layna itgen ye pangiadal la nin tungkol kanan Jesus ta-omen yayna ahe mitayak ye balita tungkol ha nalyadi.”

¹⁸Haanin, hilay mānungkolan, impadakit la yay Pedro boy Juan. Ket imbilin la, “Adi kawoyna bega maghabi o mangiadal nin tungkol kanan Jesus.”

¹⁹Noba nakibat yay Pedro boy Juan, “Ihipen yo man no hinyay huhto ha pamilew nan Apo Dioh. Humbongen mi kawo o hiyay Apo Dioh? ²⁰Ta no hikayin bengat, ahe malyadin ahe mi ipatanda ye tungkol ha nakit boy nange mi kanan Apo Jesus.”

^21-22Noba hilay mānungkolan, lalo la hilayna ingat binawalan a mangiadal. Labay la hila dayin paduhaan. Noba ahe la madyag, ta angkalimo hila kanlan tatao. Ta hilay kaganaan a tatao, ket ampanggalang hila kanan Apo Dioh uli ha kapagtakaan a nalyadi. Ta hiyay taon nitaah, ket maigit yan apatapo a taon a lumpo. Kaya-bay pinalihway la yaynay Pedro boy Juan.

Hiyay Pakigwang lan Māmteg

²³Ha napalihway hilaynan Pedro boy Juan, nag-udong hilayna kanlan kakatongno la kanan Apo Jesus. Ket hinabi lay hinabi lan mānguna a papadi boy tutoan Jujudio a mānungkolan. ²⁴Pamakange lan māmteg yatew, napaymamagha hilan nakigwang kanan Apo Dioh, a wanla, “Makapalyadiyan a Apo, hika ye namalhowa nin langit, luta, dagat boy kaganaan a anti kanla. ²⁵Makauli ha Ihpidito mo, impahabi mo kanan Poon David a toa mi a māghilbi mo ye wanae,

‘Hilay aliwan Judio, angkapoot hilan tubat.

Ket hilay Jujudio, ampangihip hilan manyag nin homain hilbi.

²⁶Ket hilay popoon boy mānungkolan ihti ha babe-luta,

naghadya boy naymamagha hilan makilaban kanan Apo Dioh boy kanan Cristo a pinili na.’4:26 Kakanta 2:1-2.

²⁷Apo, natupad ana ye impahabi mo kanan Poon David hatew. Ta ihti ha Jerusalem, hiyay Gobilnadol Herodes Antipas, hiyay Gobilnadol Pilato, hilay Jujudio boy aliwan Judio, ket naymamagha hilan ihip a mamatey kanan Māghilbi mo a hiyay Apo Jesus a pinili mo a Cristo. ²⁸Ket uli ha kapalyadiyan boy kalabayan mo, nadyag lay nabuyot moynan monikala. ²⁹Ket haanin, Apo, bilewen mo! Antantowan la kayi. Kaya-bay haglapan mo kayi a māghilbi mo ta-omen mi maipahulong a homain limo ye pangipatanda min Habi mo. ³⁰Biyan mo kayin kapalyadiyan a mamaitaah nin hahakit lan tatao boy makadyag nin kapagtakaan boy pagkakitan makauli ha ngalan nan Māghilbi mo a pinili mo a hiyay Apo Jesus.”

³¹Pangayadi lan nakigwang, naeyeg ye baey a ampaytiponan la. Ket naheb hilan kaganaan nin Ihpiditon Dioh. Ket homain hilaynan limo a nangiadal nin Habi nin Dioh.

Hiyay Payhaglap lan Māmteg

³²Haanin, hilay kaganaan a māmteg nan Apo Jesus, napaymamagha hilan ihip boy nakem. Ahe hilayna ampay-iimot, ta hiyay bandi nin magha, ket bandi laynan kaganaan. ³³Ket hilay aapohtol nan Apo Jesus, main hilan kapalyadiyan a ampamapteg nin tungkol ha pagkabi-ay nan uman Apo Jesus boy luboh ye kangedan nan Apo Dioh kanlan kaganaan a ampamteg kanan Apo Jesus. ³⁴Homain ampagkakulang kanlan māmteg, ta hilay main luta o main baey, inlako la. Ket hiyay napaglakoan la, ³⁵in-ibyay la kanlan apohtol nan Apo Jesus. Ket hilay aapohtol met, indakay la ye pilak a napaglakoan ha matapul nin balang magha kanlan māmteg.

³⁶Wanabay met ateed ye dinyag nan Jose a lahi nan Levi a taga alipoteh nin Cyprus. Hiyay Jose, pinangalanan la yan Bernabe nin aapohtol a hiyay labay habiyen, “mamapakhaw nakem.” ³⁷Inlako nay luta na. Ket hiyay napaglakoan na, in-ibyay na kanlan aapohtol.

Hiyay Ananias boy Safira

¹Main met miahawan naglako nin luta la. Hiyay ngalan nan laki, Ananias, ket hiyay ahawa na, Safira. ²Noba hiyay napaglakoan la, binawahan nan Ananias ha kamatandaan nan ahawa na. Ket hiyay napatla, inlakew nan Ananias kanlan aapohtol. Ket hinabi na kanla, “Yati ye napaglakoan mi.” ³Noba hinabi nan apohtol Pedro kana, “Ananias, taket ta napatalingo ka kanan Satanas? Nagtago ka ha Ihpiditon Dioh, ta binawahan moy napaglakoan yon luta yo. ⁴Ha ahe mo po nailako ye luta yo, aliwa nayi a hikay nagkonin? Ha nailako moyna, aliwa nayi a konin mo met ateed ye napaglakoan mo? Taket ta naihipan mo po ye magtago? Nagtago ka, aliwan ha tao, no aliwan kanan Apo Dioh.”

^5-6Pamakange nan Ananias ye hinabi nan Pedro, napuang yan natey. Haanin, hinaleyan la yan nangaanon bayontao ye bangkay nan Ananias. Ket pinutot laya haka la yan inlakew in-ilbeng. Kaganaan a tataon nakange nin nalyadi kanan Ananias, ket nalimowan hilan tubat.

⁷Pangalabah nin tatloy odah, hiyay Safira a ahawa nan Ananias, nilumateng ya met. Homain yan kamatandaan ha nalyadi kanan Ananias. ⁸Hinabi nan Pedro kanan Safira, “Kahihiyati nayi ye napaglakoan yo nin luta yo?”

Nakibat yay Safira, “Awo, yabay-in bengat ye napaglakoan mi.”

⁹Hinabi nan Pedro kana, “Taket ta napaykahundoan yon miahawa a huboken ye Ihpiditon Dioh? Bilewen mo! Anti hilayna ha ilwangan ye bayontao a nangilbeng kanan ahawa mo. Ket hapwaten laka met a ilbeng.”

¹⁰Ket kananyatew met ateed, napuang yan natey ye Safira ha adapan nan Pedro. Ha nilumoob hilaynay bayontao, nakit la a natey yaynay Safira. Kaya-bay hinapwat la yan in-ilwah. Ket in-ilbeng laya met ha talig nan ahawa na. ¹¹Ket nalimowan hilan tubat ye kaganaan ha pangkat nin māmteg boy hilay kaganaan a nakabalita.

Hiyay Malabong a Kapagtakaan a Nalyadi

¹²Hilay aapohtol, malabong a pagkakitan boy kapagtakaan ye didinyag la ha adapan lan tatao makauli ha kapalyadiyan nan Apo Dioh. Ket hilay kaganaan a māmteg, lanang hilan ampaytipon ha Balkon nan Solomon ha Timplo. ¹³Hilay ahe ampamteg kanan Apo Jesus, agya ambihaen la hilay māmteg, angkalimo hilan makitipon kanla. ¹⁴Wanabay man, anlumabong po ateed ye bilang lan lalaki boy babayin ampamteg kanan Apo Jesus. ¹⁵Ket uli ha kapagtakaan a andiyagen lan apohtol nan Apo Jesus, hilay tatao ihtew, kingwa la hilay ampaghakit. Ket inlakew la hila ha gilid nin dān. Impaida la hila ha apay ta-omen ha pagdān nan Pedro, agya maaninowan na hilan bengat, ket mitaah hila. ¹⁶Main po malabong a tataon nilumateng ha banwan Jerusalem a nangibat ha binabadiyo. Ampangilakew hilan ampaghakit boy tataon hinelpan nin maloke a ihpidito. Ket nitaah hilan kaganaan.

Hiyay Pangipaloke kanlan Aapohtol

¹⁷Haanin, hiyay pinakapoon a padi boy hilay kalalamoan na a kabilang ha pangkat nin Saduseo, ket angkaibeg hilan tubat kanlan aapohtol nan Apo Jesus. ¹⁸Kaya-bay impadakep la hila boy impapidiho. ¹⁹Noba ha madeglem, nilukatan nin anghil nan Apo ye ilwangan nin pidihowan. Ket in-ilwah na hilay aapohtol. Hinabi na kanla, ²⁰“Makew kawo ha Timplo boy ipatanda yo kanlan tatao ye tungkol ha bayon bi-ay a an-ibyay nan Apo Dioh.” ²¹Hinumbong lay hinabi nin anghil. Kaya-bay ha mahda ana, nakew hilayna ha mahlang nin Timplo. Ket inadalan la hilay tatao.

Haanin, hiyay pinakapoon a padi boy kalalamoan na, impadakit la hilay tutoan Jujudio a mānungkolan ha Panuhgaan lan Jujudio ta-omen hila maytotongtong. Nangitubol hilan mangwa kanlan apohtol a anti ha pidihowan. ²²Noba ha niabot hilayna ihtew, ahe hilaynay apohtol. Kaya-bay nag-udong hila ha Panuhgaan lan Jujudio. Ket imbalita la kanla, ²³“Ha niabot kayi ha pidihowan, nakit mi a nakakandado po ye iilwangan. Ket hilay gowaldiya, anti hila ihtew ha iilwangan. Noba ha nilukatan mi, homain kayinan nakit a tao ha loob!” ²⁴Pamakange lan mānguna a papadi boy hiyay kapitan lan gowaldiya ha Timplo ye hinabi la, nagtaka hila boy ahe la makwan ihipen no hinyay nalyadi kanlan aapohtol.

²⁵Haanin, main maghay lakin nilumateng a nangibalita kanla, “Manlenge kawo! Hilay tataon impapidiho yo, anti hilayna ha Timplo a ampangiadal kanlan tatao.” ²⁶Ket hiyay kapitan boy hilay gowaldiya na, tampol la hilan nilakew ye aapohtol ha Timplo. Ket dinakep la hilan uman. Noba ahe la hila pinahakitan, ta angkalimo hila a taponen la hilan dapah nin tatao.

²⁷Haanin, hiyay kapitan boy hilay gowaldiya, inlakew la hilay aapohtol ha Panuhgaan lan Jujudio. Ket hiyay pinakapoon a padi, hinabi na kanla, ²⁸“Impahehpet min imbilin kanyo a adi kawoyna mangiadal nin tungkol kanan Jesus! Noba haanin, bilewen yoy dinyag yo! Nitayak ana ha Jerusalem ye in-adal yo boy hikayi po ye ambadaan yon namatey kanan Jesus!”

²⁹Nakibat yay Pedro boy kalalamoan na a aapohtol, “Hiyay Apo Dioh ye katapulan min humbongen, aliwan tao. ³⁰Pinatey yo yay Apo Jesus ha impapako yoya ha kodoh. Noba bini-ay na yan uman Apo Dioh a anggalangen lan nangaunan tutoa tawo. ³¹Indangal na yan Apo Dioh ye Apo Jesus boy pinaikno naya ha dapit wanan na bilang Poon boy Māngiligtah ta-omen hikitawon Jujudio, ket mabyayan nin panaon a maghehe boy mapatawad ye kakahalanan tawo. ³²Mapaptegan mi hilatin kaganaan a nalyadi kanan Apo Jesus. Ket aliwan bengat hikayi, no aliwan ampaptegan na met Ihpiditon Dioh a in-ibyay nan Apo Dioh ha kaganaan a ampanumbong kana.”

³³Pamakange lan tutoan Jujudio a mānungkolan ha Panuhgaan lan Jujudio ye hinabi lan Pedro, napoot hilan tubat. Ket labay la hilan pateyen. ³⁴Noba nideng yay Gamaliel a kalalamoan la a mānungkolan ha Panuhgaan lan Jujudio. Magha yan Pariseo, maihtodo nin Bibilin boy an-igalang ya nin kaganaan a tatao. Ket impailwah na hila po dumali ye aapohtol. ³⁵Pamakailwah lan aapohtol, hinabi nan Gamaliel kanlan kalalamoan na, “Hikawon kapadiho kon Israelita, pakaihipen yo po a manged no hinyay diyagen yo kanlan hilatin tatao, ta maka magkamali kawo. ³⁶Hatew, main taon nagngalan Teudas a ampaglambong a makhaw yan poon boy main yan apat a gatoh a mānumbong. Noba ha napatey ya, ket napaykatak-katak hilay mānumbong na angga ha naahe hilayna. ³⁷Pangalabah yatew, ha panaon anan pagpalihta nin tatao, main ana man tao a nagngalan Judas a taga plobinhiyan Galilea. Nakahagyat yan mānumbong na ta-omen lumaban ha gobilno. Noba ha napatey yayna, ket napaykatak-katak hilay mānumbong na. ³⁸Kaya-bay hiyay mahabi ko kanyo, adi tawo hilaynan pakibalabalaan boy paolayan tawo hilaynan bengat. Ta no hiyay andiyagen la boy an-iadal la ket nangibat bengat ha tao, makatak ya met ateed. ³⁹Noba no nangibat kanan Apo Dioh, ahe yo hila mapatgen. Ket lumtaw kitawo po a angkalabanen tawo yay Apo Dioh.” Kaya-bay hinumbong lay hinabi nan Gamaliel.

⁴⁰Impakwa la hilay aapohtol. Ket impalatiko la hila haka la hilan binawalan a mangiadal uman nin tungkol kanan Apo Jesus. Pangayadi, pinalihway la hilayna.

⁴¹Haanin, inumalih hilaynay aapohtol ha Panuhgaan lan Jujudio. Angkaaliket hila, ta impaluboh nan Apo Dioh a magdiha hilan pamading-ey uli ha panumbong la kanan Apo Jesus. ⁴²Minamangaamot hilan ampakew ha Timplo boy pahulong ye pamaeybaey lan pangiadal boy pangipatanda nin Manged a Balita a hiyay Apo Jesus ye Cristo a impangako nan Apo Dioh.

Hiyay Pamili nin Pitoy Lalakin Māmaala

¹Kananyatew a panaon, ha anlumabong hilaynay mānumbong nan Apo Jesus, hilay Jujudion ampaghabin Griego, nagdiklamo hila laban kanlan Jujudion ampaghabin Hebreo. Ta hilay babayin bawo a ampaghabin Griego, angkapaolayan hilayna ha pangitayak nin pamangan ha minamangaamot. ²Kaya-bay hilay labinluway apohtol, impadakit la hilay kaganaan a mānumbong. Ket hinabi la kanla, “Aliwan manged a paolayan mi ye pangipatanda nin Habi nin Dioh ta-omen bengat manguna ha pangitayak nin pamangan. ³Kaya-bay kakatongno, mamili kawon piton lalaki kanyo a ambihaen lan tatao, naheb nin Ihpiditon Dioh boy madunong. Hilabay ye pabaalaen tawo ha pangitayak nin pamangan. ⁴Ket hikayi met, ikamihan mi ye panaon mi ha pamakigwang boy pangipatanda nin Habi nin Dioh.”

⁵Hilay kaganaan a māmteg ihtew, nalabayan lay hinabi lan apohtol. Ket pinili la yay Esteban a maghay taon main maghen a pamteg boy naheb nin Ihpiditon Dioh. Pinili laya met ye Felipe, Procoro, Nicanor, Timon, Parmenas, boy hiyay Nicolas a taga Antioquia. Hiyay Nicolas, aliwa yan Judio noba napahumbong ya ha pamteg lan Jujudio. ⁶Ket hilayatin napili a lalaki, in-adap la hila kanlan apohtol. Ket hilay aapohtol, impalonto lay gagamet la kanla boy impakigwang la hila bilang pagkakitan a binyanan la hilan katungkolan.

⁷Kaya-bay hiyay Habi nin Dioh, ket nitayak ya ha kanayon a lulugal. Ha banwan Jerusalem, anlumabong hilan anlumabong ye mānumbong nan Apo Jesus boy malabong met kanlan papadi lan Jujudio ye namteg kanan Apo Jesus.

Hiyay Pagkadakep nan Esteban

⁸Haanin, hiyay Esteban, binyan na yan Apo Dioh nin kangedan boy kapalyadiyan. Kaya-bay malabong a kapagtakaan boy pagkakitan ye dinyag na ha adapan lan tatao. ⁹Noba main tataon nakingatngat kanan Esteban. Ibat hila ha pāytiponan lan Jujudio a anhabtan Pangkat nin Tataon Pinalihway. Ket hilay kanayon kanla, taga Cirene, taga Alejandria, taga Cilicia boy main po taga Asia. ¹⁰Noba ahe la yan mahambot ye Esteban, ta binyan na yan Ihpiditon Dioh nin kadunongan.

¹¹Kaya-bay nangupa hilan ano kataon maghabin katagowan laban kana, a wanla, “Nange mi yay Esteban a ampaghabin maloke laban kanan Moises boy kanan Apo Dioh!”

¹²Uli ha hinabi la, naatay hilan mapoot kanan Esteban ye tatao, hilay tutoan Jujudio a mānungkolan boy hilay mamaihtodo nin Bibilin. Ket dinakep la yan inlakew ye Esteban ha Panuhgaan lan Jujudio. ¹³Haanin, nangiadap hilayna man nin nangaanon katao a maghabin katagowan laban kanan Esteban. Hinabi la, “Yatin tao, lanang yan ampaghabin maloke laban ha Timplo nan Apo Dioh boy laban ha Bibilin a impahulat nan Apo Dioh kanan Moises. ¹⁴Nange mi a hinabi na a hiyay Timplo tawo, ket agwaten na kanon Jesus a taga Nazaret boy umanen nay kaugalian a naiknaan tawo kanan Moises.” ¹⁵Ket hilay kaganaan a mānungkolan ha Panuhgaan lan Jujudio, pinudek la yay Esteban. Ket nakit la a hinumnag ye lupa na a ba-mon lupan maghan anghil.

Hiyay Pangipalinaw nan Esteban

¹Haanin, hiyay pinakapoon a padi, tinepet na yay Esteban, “Peteg laweh yatin anhabiyen la tungkol kammo?”

²Nakibat yay Esteban, “Hikawon kakatongno ko boy tutoa ko, leng-en yoy habiyen ko. Hatew, hiyay toa tawon Abraham, bayo ya nakew ha banwan Haran, napakit ya kana ha Mesopotamia ye makapalyadiyan a Dioh, ³a wana, ‘Lakwanan moy lugal mo boy hilay papaltido mo. Ket makew ka ha lugal a ipakit ko kammo.’7:3 Genesis 12:1. ”

⁴“Kaya-bay inumalih yay Abraham ha lugal lan Caldeo, ket nakew yan kinumonin ha banwan Haran. Ha natey yaynay bapa na, intubol na yan Apo Dioh ihti ha lugal a angkunaan tawo haanin. ⁵Kananyatew a panaon, hiyay Abraham, agna ya po binyanan Apo Dioh nin agya makandin pahen bengat nin luta. Noba impangako nan Apo Dioh kana a yatin lugal ye ibyay na kana boy kanlan lalahi na, agya homain ya po anak kananyatew. ⁶Hinabi nan Apo Dioh kana, ‘Hilay lalahi mo, ket kumonin hila lano ha kanayon a lugal. Ket maipoh hila lano ihtew boy mapatiyatiyaan ha loob nin apat a gatoh a taon. ⁷Noba hilay tataon mangipoh kanla, ket paduhaan ko hila. Pangayadi, alihan la yatew a lugal boy mag-udong hilayna ihtin lugal. Ket ihtibay la kon galangen.’ ⁸Ket bilang pagkakitan nin kahundoan nan Apo Dioh kanla, imbilin na a katapulan tulien ye kaganaan a laki. Kaya-bay ha nianak yay Isaac, tinuli na yan Abraham ha ikawalon mangaamot. Wanabay met ateed ye dinyag nan Isaac kanan Jacob a anak na. Boy wanabay met ye dinyag nan Jacob kanlan labinluwan aanak na a nangibatan nin lahi tawon Jujudio.”

^9-10“Haanin, hiyay Jose a magha kanlan labinluwan lalakin aanak nan Jacob, ket kinaibegan la yan kakatongno na. Inlako laya kanlan tataon māgpanapulan. Ket inlakew laya ha Egipto. Ket ihtew yan naipoh. Noba hiyay Jose, anlamoan na yan Apo Dioh boy hinaglapan naya ha kaganaan a pamaidap a angkadihaan na. Binyanan naya po Apo Dioh nin kadunongan. Kaya-bay kinaaliketan na yan Paraon a Poon ha nahyon Egipto. Ket dinyag na yan mamaala ha Egipto boy ha kaganaan a kabandiyan na.”

¹¹“Haanin, nagkamain nin bitil boy angkaidapan hilaynan tubat ye tatao ha Egipto boy ha Canaan. Ket hilay pamilya nan Jacob a nangaunan tutoa tawo, homain hilaynan mapangwaan nin pamangan. ¹²Ha nabalitaan nan Jacob a malabong ye pamangan ha Egipto, intubol na hilay aanak na a nangaunan tutoa tawo a manaliw nin pamangan ihtew. Yati ye unan pamakew la ha Egipto. Noba ahe laya nabalayan ye Jose a katongno la. ¹³Ket ha ikalwan pamakew la ihtew, napabalay yaynay Jose kanlan kakatongno na. Ket hiyay Poon Faraon, natandaan na ye tungkol ha pamilya nan Jose. ¹⁴Pangayadi, hiyay Jose, impadakit na yay Jacob a bapa na, dayon papamilya na. Pitompo boy lima hilan mitapamilya. ¹⁵Kaya-bay hiyay Jacob boy pamilya na a nangaunan tutoa tawo, nakew hilan kinumonin ha Egipto angga ha matey hila. ¹⁶Ket hiyay babangkay la, in-uli la ihti ha lugal tawo. Ket in-ilbeng laya ha Shekem ha pangilbengan a hinaliw nan toa tawon Abraham hatew kanlan aanak nan Hamor.”

¹⁷Hinabi na po nin Esteban, “Ket ha madanon na yaynan tupaden Apo Dioh ye pangako na kanan Abraham, anlumabong hilan anlumabong ye nangaunan tutoa tawo ha Egipto. ¹⁸Haanin, nahagiliyan ye poon ha Egipto. Ket yatin bayon poon, homain yan kamatandaan nin tungkol kanan Jose. ¹⁹Ket yatin poon, tinalingo boy pinatiyatiyaan na hilay nangaunan tutoa tawo. Boy pinilit na hilan itapon ye oongi la ta-omen hila matey.”

²⁰“Ket kananyatew a panaon, in-anak yay Moises a kinaaliketan nan Apo Dioh. Tatloy bowan la yan hinayhay nin tutoa na ha baey la. ²¹Noba ha napilit hilaynan manlakwan kana, kingwa na yan babayin anak nan Poon boy hinayhay na yan ba-mon hadili nan anak. ²²Napag-adalan nan Moises ye kaganaan a kadunongan lan Egipsio. Ket nag-ilyadi yan magaling ha paghabi boy ha panyag.”

²³Hinabi na po nin Esteban, “Ha magtaon yaynan apatapo ye Moises, naihipan na hilan kewahan ye kapadiho nan Israelita. ²⁴Ha anti yayna ihtew, nakit na yay maghan kapadiho nan Israelita a an-apiyen nin maghan Egipsio. Nilakew na yan tinageman ye Israelita. Ket pinatey na yay Egipsio bilang pangibae na kana. ²⁵Nabaan nan Moises a mabalayan la yan kapadiho nan Israelita a hiyabay ye gawien nan Apo Dioh a mamalihway kanla. Noba ahe la met natalohan. ²⁶Kabekahan, nalatngan na hilan ampay-away ye luwan Israelita. Labay na hilan paykahundoen. Kaya-bay hinabi na kanla, ‘Padiho kawon Israelita, taket ta ampay-away kawo?’ ²⁷Noba hiyay taon ampangapi ha kapadiho nan Israelita, intudon na yay Moises boy hinabi na, ‘Ayay namyay kammo nin katulidan a manakop boy manuhga kammi? ²⁸Labay moko met nayi a pateyen a omen ha dinyag mo kanan Egipsio naapon?’ ²⁹Pamakange nan Moises yatew, tinumakah ya. Ket nakew ya ha lugal a anhabtan Midian. Kinumonin ya ihtew bilang dayohan. Ket ihtew yaynan nangahawa boy nagkaanak nin luway laki.”

³⁰Hinabi na po nin Esteban, “Pangalabah nin apatapo a taon, legan anti yay Moises ha wangwang ha haley nin Mapantay nin Sinai, napakit ya kana ye maghay anghil ha mahipok a poon-kayon andumlag. ³¹Pamakakit nan Moises, nagtaka ya. Kaya-bay hinaleyan na ta-omen na yan pakabilewen. Ha mahaley yayna, nange nay bihnga nan Apo a ampaghabin wanae, ³²‘Hikoy Dioh lan nangaunan tutoa mon Abraham, Isaac, boy Jacob.’ Pamakange nan Moises, namigpig ya uli ha tubat a limo na boy agna yaynan binilew. ³³Hinabi nan Apo Dioh kana, ‘Alihen moy ihtiping mo, ta lugal ko ye antukdoan mo. ³⁴Angkakit ko ye pamaidap kanlan tatao ko ha Egipto boy angkange ko met ye aleng-eng la. Kaya-bay inumaypa ako ta-omen ko hila iligtah. Haanin, maghadya ka, ta itubol katan mag-udong ha Egipto.’ ”

³⁵Hinabi na po nin Esteban, “Hiyay Moises, ket hiya ye ingkahwil lan kapadiho nan Israelita ha hinabi la, ‘Ayay namyay kammo nin katulidan a manakop boy manuhga kammi?’ Noba agya wanabay man, makauli ha haglap nin anghil nin Dioh a nakit na ha mahipok a poon-kayon andumlag, ket hiyay Moises met ateed ye intubol nan Apo Dioh a manakop boy mangiligtah kanlan Israelita. ³⁶Hiyay Moises ye nangilwah kanlan Israelita ha Egipto. Malabong ye kapagtakaan boy pagkakitan a dinyag na ha Egipto, ha Dagat a Matibya boy ha wangwang a dinanan la ha loob nin apatapo a taon. ³⁷Hiyabay met ateed ye naghabi kanlan kapadiho nan Israelita, ‘Hiyay Apo Dioh, mamili ya ha lahi yo nin maghan podopita a omen kangko.’ ³⁸Ha paytitipon lan nangaunan tutoa tawo ha wangwang, hiyay Moises met ateed ye namietan kanlan tatao kanan anghil a nakitongtong kana ihtew ha Mapantay nin Sinai. Hiyabay met ye nananggap nin Habi nin Dioh a ampakaibyay bi-ay ta-omen na met ibyay kantawo.”

³⁹Hinabi na po nin Esteban, “Noba ha nagbuyot yay Moises ha mapantay, ahe la yayna anhumbongen nin nangaunan tutoa tawo, no aliwan ingkahwil la yayna boy labay la po ye mag-udong ha Egipto. ⁴⁰Kaya-bay legan anti yay Moises ha Mapantay nin Sinai, hinabi la kanan Aaron, ‘Idiyagan mo kayin dioh a manguna kammi, ta ahe mi tanda no hinyaynay nalyadi kananyatew a Moises a nangilwah kammi ha Egipto.’ ⁴¹Kaya-bay nanyag hilan diohdiohan a kadih oybon baka. Pangayadi, nanapo hilan aayop. Ket hinagpaan laya boy pinagpihtaan la yay dinyag nin hadili lan gagamet. ⁴²Ulin yatew, tinalingkukolan na hilaynan Apo Dioh boy pinaolayan na hilaynan manggalang ha mangaamot, bowan, boy bibitoen. Ket nalyadi ye inhulat lan popodopita a wanae,

‘Hikawon Israelita, ha loob nin apatapo a taon

a anti kawo ha wangwang,

nangihagpa kawon nakahinadi a didigalo boy hinapo a ayop,

noba aliwan hiko ye hinagpaan yo.

⁴³Pikakaget yo ye toldan panggalangan kanan Molec a diohdiohan

boy hiyay kadih bitoen nan diohdiohan yon Refan.

Dinyag yo hilatew ta-omen yo hila galangen.

Kaya-bay itaboy katawo ha matataang po nin nahyon Babilonia.’ ”7:43 Amos 5:25-27.

⁴⁴Hinabi na po nin Esteban, “Hilay nangaunan tutoa tawo, ha anti hila po ha wangwang, pikakaget lay Toldan Panggalangan a pagkakitan a anti yay Apo Dioh kanla. Dinyag la yay Toldan Panggalangan a omen ha imbilin nan Apo Dioh kanan Moises boy omen ha palano a impakit na kana. ⁴⁵Ha natey yaynay Moises, hiyay Josue ye kahagili na a manguna kanlan nangaunan tutoa tawo. Yatew a Toldan Panggalangan, ket pikakaget la ha hakopen laynay lugal a impangako nan Apo Dioh pangayadi na hilan intaboy Apo Dioh ye tataon angkumonin ihti hatew. Ket nikakaanti ya ihti ye Toldan Panggalangan angga ha panaon nin pamoon nan David. ⁴⁶Naaliket yay Apo Dioh kanan David. Kaya-bay inawok nan David kana a palubohan na dayin mangipaideng nin Timplo nan Apo Dioh ta-omen ihtew hilayna manggalang kana ye kaganaan a lalahi nan Jacob. ⁴⁷Noba agya naaliket yay Apo Dioh kanan David, ahe na yan pinalubohan, no aliwan hiyay Solomon a anak na ye nangipaideng nin Timplo.”

⁴⁸“Agya wanabay man, hiyay Katatagayan a Dioh, ahe ya angkumonin ha baey a dinyag nin tao. Ta wanae ye hinabi nan Apo Dioh makauli ha podopita na,

⁴⁹‘Ampikno akon ampanakop ha langit.

Ket hiyay babe-luta ye tukdoan nin bibitih ko.

Kaya-bay agya hinyaman a baey a diyagen yo, ket ahe ako mihadang.

Homain lugal a malyadi kon pagpainawaan.

⁵⁰Aliwa nayi a hikoy nanyag nin kaganaan a babagay?’ ”

⁵¹Hinabi na po nin Esteban kanlan tatao ha Panuhgaan lan Jujudio, “Peteg a mabyang ye ō yo! Ba-mo kawon aliwan Judio a ahe ampamteg kanan Apo Dioh boy ahe yo labay leng-en ye habi na. Padiho kawon bengat kanlan nangaunan tutoa yo, ta lanang yon angkuntadaen ye Ihpiditon Dioh. ⁵²Ha kapanaonan lan nangaunan tutoa yo, homain podopita a ahe la impaloke. Ket hilay nangipatanda nin tungkol ha panlumateng nan ‘Matoynong a Māghilbi,’ pinatey la hila met. Ket ha nilumateng yay Apo Jesus, hikawo ye nangiopit boy namatey kana. ⁵³Hikawo ye tataon nakatanggap nin Bibilin a in-ibyay nan Apo Dioh makauli ha anghil na. Noba ahe yo met hinumbong.”

Hiyay Panapon la nin Dapah kanan Esteban

⁵⁴Pamakange lan tutoan Jujudio a mānungkolan ha Panuhgaan lan Jujudio ye hinabi nan Esteban, ket napoot hilan tubat kana boy ampanginaet hilayna. ⁵⁵Noba hiyay Esteban a naheb nin Ihpiditon Dioh, tinumangal ya ha langit. Ket nakit nay kahnagan nan Apo Dioh boy nakit na yay Apo Jesus a ampideng ha dapit wanan nan Apo Dioh. ⁵⁶Ket hinabi na kanla, “Bilewen yo. Angkakit kon nalukatan ye langit boy angkakit ko yay Apo Jesus a in-Anak nin Tao a ampideng ha dapit wanan nan Apo Dioh.”

⁵⁷Haanin, hilay tutoan Jujudio a mānungkolan ha Panuhgaan lan Jujudio, nangha hila boy pinedengan lay talinga la, ta ahe la labay leng-en ye anhabiyen nan Esteban. Ket nayngingidlan hilan nandawohong kana. ⁵⁸Ket ingguloy la yan in-ilwah ha banwa haka laya tinatapon nin dadapah. Ket hilay nanihtigoh nin katagowan, imbantak lay kepkep la ha aphayan nin bayontao a nagngalan Saulo.

⁵⁹Legan antaponen la yan dapah ye Esteban, ampakigwang ya, a wana, “Apo Jesus, tanggapen moy kalelwa ko.” ⁶⁰Pangayadi, nanalimukod ya boy nangha ya, a wana, “Apo, patawaden mo hila ha kahalanan a andyagen la kangko.” Ket pangahabi na yatew, natey yayna.

^1-2Hiyay Esteban, in-ilbeng la yaynan tataon main limo kanan Apo Dioh. Ket tubat ye pangandang la kana.

Hiyay Pangipaloke nan Saulo ha Pangkat lan Māmteg

Paibat kananyatew a mangaamot, nandugina ye tubat a pangipaloke ha pangkat lan māmteg nan Apo Jesus ha banwan Jerusalem. Kaya-bay nangaitayak hilay māmteg ha kaganaan a lulugal ha plobinhiyan Judea boy Samaria. Hilay aapohtol nan Apo Jesus bengat ye nabantak ha Jerusalem. Hiyay Saulo, inumayon ya ha pamatey kanan Esteban. ³Ket ampaghehpetan nan damaen ye pangkat lan māmteg. Kaya-bay ampamaey-baey yan mandakep kanlan māmteg. Ket an-iguloy na hilan ipapidiho, laki man o babayi.

Hiyay Pangipatanda nin Manged a Balita ha Samaria

⁴Haanin, hilay māmteg a nangaitayak, ket impatanda lay Manged a Balita tungkol kanan Apo Jesus ha agya way-ihtew a lulugal a nilakew la. ⁵Ket hiyay magha kanla a nagngalan Felipe, nilumuhan ya ha maghay banwa ha Samaria. Ket impatanda nay tungkol kanan Cristo. ⁶Ket hilay tatao ihtew, pamakange la nin hinabi nan Felipe boy pamakakit la nin kapagtakaan a dinyag na, nanlenge hilan manged kana. ⁷Ta hilay mangaloke a ihpidito, ha pinaalih na hilan Felipe, angkumolih hilan inumalih kanlan tatao. Malabong met ye lulumpo boy pipilay a pinaitaah na. ⁸Kaya-bay angkaaliket hilan tubat ye tatao nin yatew a banwa.

⁹Haanin, main met laki ihtew a nagngalan Simon. Nabuyot la yaynan ampagtakaan nin taga Samaria, ta māghalimangka ya. An-ilambong na a main yan kapalyadiyan. ¹⁰Ket hilay kaganaan a tatao nin yatew a banwa, maidap man o mabatnang, ket nanlenge hilan manged kana. Hinabi la, “Yatin tao ye kapalyadiyan nin Dioh a anhabtan Makhaw a Kapalyadiyan.” ¹¹Ket ulita nabuyot na hilaynan pinagtaka ye tatao ha kagalingan nan maghalimangka, ket ampanlenge hilan manged kana. ¹²Noba ha impatanda nan Felipe kanla ye Manged a Balita tungkol ha panakop nan Apo Dioh boy tungkol kanan Apo Jesu Cristo, ket namteg hila boy napabawtihmo, lalaki man o babayi. ¹³Agya hiyay Simon, namteg ya met kanan Apo Jesus. Napabawtihmo ya boy nakilakew yayna kanan Felipe. Ampagtaka yan tubat ha kapagtakaan boy pagkakitan a andiyagen nan Felipe.

¹⁴Haanin, hilay aapohtol a anti ihtew ha Jerusalem, ha nabalitaan la a tinanggap lan tatao ha Samaria ye Habi nin Dioh, intubol la yay Pedro boy Juan ihtew. ¹⁵Ha nilumateng hilayna ihtew, impakigwang la hilay māmteg ta-omen laya met matanggap ye Ihpiditon Dioh. ¹⁶Ta agya nabawtihmowan hilayna ha ngalan nan Apo Jesus, ket ahe la po natanggap ye Ihpiditon Dioh. ¹⁷Ket ha impalonto lan Pedro boy Juan ye gamet la kanlan māmteg, natanggap la ye Ihpiditon Dioh.

¹⁸Nakit nan Simon a natanggap lay Ihpiditon Dioh makauli ha pangipalonto lan aapohtol nin gagamet la ha ō lan tatao. Kaya-bay an-iamlog nay pilak na kanlan Pedro boy Juan. ¹⁹Boy hinabi na, “Biyan yoko met nin wanabay a kapalyadiyan ta-omen agya ayaman a pangipalontowan kon gamet ko, ket matanggap na met ye Ihpiditon Dioh.”

²⁰Noba hinabi nan Pedro kana, “Mipalakew ka dayi ha kapaduhaan a homain anggaan kalamban moy pilak mo! Ta nibaan mon mabyayan kan kapalyadiyan nan Apo Dioh makauli ha an-iamlog mo. ²¹Homain kan pakibalabalaan ha andiyagen mi, ta madinat ye ihip mo ha pamilew nan Apo Dioh. ²²Kaya-bay paghehean mo ye maloke a tikih mo boy makigwang ka kanan Apo Dioh a patawaden naka dayi. ²³Ta nakit ko a angkaibeg kan tubat boy ipoh na kan kahalanan.”

²⁴Ket hinabi nan Simon kanan Pedro boy Juan, “No malyadi, ipakigwang yoko kanan Apo Dioh ta-omen ko ahe madihaan ye hinyaman kanlan hilatew a hinabi yo.”

²⁵Pangayadi lan mamapteg nin tungkol kanan Apo Jesus boy nangipatanda nin habi na, ket nag-udong hilayna ha Jerusalem. Ket ha pag-udong la, impatanda la met ye Manged a Balita ha angkadanan la a babadiyo nin Samaria.

Hiyay Pangipatanda nan Felipe nin tungkol kanan Apo Jesus ha maghay Mānungkolan a taga Etiopia

²⁶Ha maghay mangaamot, main maghay anghil nin Dioh ye napakit kanan Felipe, a wana, “Makew kan tampol ha dapit abagatan. Humbongen moy dān a palakew ha banwan Gaza paibat ha banwan Jerusalem.” Yatin dān, ket ahe ana minga angkadanan haanin. ^27-28Kaya-bay hiyay Felipe, tampol yaynan nakew ha dān. Ket natamulaw naya ihtew ye mānungkolan a taga Etiopia. Yatin laki, ket matagay ye katungkolan na, ulita hiyabay ye māngihinop nin kabatnangan nin Candace. Hiyay Candace ye reyna ha Etiopia. Yatin mānungkolan, ket ibat ya ha Jerusalem a nanggalang kanan Apo Dioh boy ampuli yayna a nakalugan nin kaliha. Ket legan angkumodang yay kaliha na, ambahaen nay libdo a impahulat nan Apo Dioh kanan podopita Isaias. ²⁹Haanin, hinabi nan Ihpiditon Dioh kanan Felipe, “Kokaynan makiadaad kana.”

³⁰Kaya-bay hiyay Felipe, nayew yan nakiadaad ha kaliha. Ket nange na yay mānungkolan a ampamaha nin libdo a impahulat kanan podopitan Isaias. Ket tinepet na yan Felipe, “Angkatalohan mo laweh ye ambahaen mo?”

³¹Nakibat yay mānungkolan, “Ahe! Way-omen ko nayi matalohan no homain met mangipalinaw kangko?” Haanin, hinagyat na yay Felipe a lumugan. Ket pinaikno naya ha talig na. ³²Yati ye pahen nin naihulat a Habi nin Dioh a ambahaen nan mānungkolan,

“Ba-mo yan tupa a an-ilakew ha panapoan

o oybon tupa a mal-em anan bengat

legan an-udogan laya.

³³Pinading-eyan laya boy aliwan matoynong ye in-uhga la kana.

Homain makaihabi nin tungkol ha lahi na,

ta pinatey laya.”8:33 Isaias 53:7-8.

³⁴Hinabi nan mānungkolan kanan Felipe, “Habiyen mo man kangko no hinyay andektan nan podopitan Isaias, hiyay hadili na o kanayon a tao?” ³⁵Kaya-bay impaibat kananyatin pahen nin naihulat a Habi nin Dioh, impatanda nan Felipe kana ye Manged a Balita tungkol kanan Apo Jesus. ³⁶Legan ampagpahulong hila, niabot hila ha lugal a main lanom. Hinabi nan mānungkolan kanan Felipe, “Oh, main lanom! Malyadi mo koynan bawtihmowan laweh?”

³⁷[Hinabi nan Felipe kana, “Malyadi katan bawtihmowan no luboh ha puho mo yan ampamtegan ye Apo Jesus.”

Nakibat yay mānungkolan, “Awo, ampamteg ako a hiyay Apo Jesus ye Anak nan Apo Dioh.”]

³⁸Haanin, hiyay mānungkolan, impaked nay kaliha na. Ket tinumanghob hilan luwa ha lanom. Ket binawtihmowan na yan Felipe. ³⁹Pangayadi na yan bawtihmowan, nilumakat hilayna. Ket hiyay Felipe, tampol na yan kingwa nin Ihpiditon Dioh. Ket haanin, hiyay mānungkolan, ahe na yaynan nakit ye Felipe, noba angkaaliket yaynan ampuli. ⁴⁰Haanin, hiyay Felipe, kapipikhaan anti yayna ha banwan Azoto! Ket impaibat ihtew, impatanda nay Manged a Balita kanlan tatao ha kaganaan a babanwan angkadanan na angga ha nakalateng ya ha banwan Cesarea.

Hiyay Pamayo nan Apo Jesus kanan Saulo

¹Haanin, hiyay Saulo, pahulong na hilan antantowan a pateyen ye mānumbong nan Apo Jesus. Nakew ya po kanan pinakapoon a padi ²a nakikwan hulat a ipakit na ha pāytiponan lan Jujudio ha banwan Damasco bilang pamapteg a main yan katulidan a mandakep boy mangilakew ha Jerusalem nin ayaman a makit na ihtew a ampanumbong nin adal nan Apo Jesus, laki man o babayi.

³Haanin, hiyay Saulo boy kalalamoan na, nag-aligwat hilaynan palakew ha banwan Damasco. Ket ha mahaley hilayna ihtew, kapipikhaan, hinumnag ye palibot na nin ampakapulag a henag a ibat ha langit. ⁴Ket napuang ya ha luta boy nange nay bihnga a ampaghabi kana nin wanae, “Saulo, Saulo! Taket ta an-ipaloke moko?”

⁵“Aya ka, Apo?” wanan Saulo.

Nakibat yay Apo Jesus, “Hiko yay Jesus a an-ipaloke mo. ⁶Mideng ka boy makew ka ha banwa. Ket main taon maghabi kammo ihtew no hinyay hukat mon diyagen.”

⁷Hilay tataon kalamo nan Saulo, ampideng hilan napakal-em, ta nange lay bihnga, noba homain hilan angkakit a ampaghabi. ⁸Haanin, nideng yay Saulo. Ket ha imukat nay mata na, ahe yayna makakit. Kaya-bay inakay la yan kalalamoan na angga ha banwan Damasco. ⁹Ket ha loob nin tatloy mangaamot, ahe yan makakit boy ahe ya met nangan o ninom.

¹⁰Ihtew ha banwan Damasco, main met maghay mānumbong nan Apo Jesus a nagngalan Ananias. Ket makauli ha leplep, iningat na yan Apo, “Ananias.”

“Apo, anti ko ihti,” wanan Ananias.

¹¹Hinabi nan Apo, “Makew ka ha baey nan Judas a anti ha dān a anhabtan Matoynong. Tapulen mo yay taon nagngalan Saulo a taga Tarso. Ampakigwang ya haanin. ¹²Impakit koyna kana makauli ha leplep a hinumlep ka ha angkunaan na boy impalonto moy gamet mo kana ta-omen ya makakit uman.”

¹³Noba hinabi nan Ananias, “Apo, malabong anay tataon nangibalita kangko tungkol kananyain a tao boy hiyay tungkol ha mangaloke a dinyag na kanlan pagtao mo ha banwan Jerusalem. ¹⁴Ket anti yayna haanin ihti ha Damasco a main katulidan a ibat kanlan mānguna a papadi a mandakep nin ayaman a ampamteg kammo.”

¹⁵Noba hinabi nan Apo Jesus kanan Ananias, “Kokayna, ta yatin tao ye pinili ko a maghilbi kangko a mangipatanda nin tungkol kangko kanlan aliwan Judio boy kanlan popoon la boy kanlan Israelita. ¹⁶Boy ipakit ko met kana ye kaganaan a pamaidap a katapulan nan dihaen uli kangko.”

¹⁷Kaya-bay hiyay Ananias, nilakew na yay Saulo ha baey a ampagdagohan na. Ket ha panhumlep na, impalonto nay gamet na kanan Saulo boy hinabi na kana, “Katongno kon Saulo, intubol na kon Apo Jesus ihti kammo. Hiyabay ye napakit kammo ha dān ha palakew ka ihti. Intubol nako ihti kammo ta-omen ka makakit uman boy maheb nin Ihpiditon Dioh.” ¹⁸Ket kapipikhaan, main naampag a ba-mon hikhik nin malanghit a ibat ha mata nan Saulo. Ket nakakit yaynan uman. Pangayadi, nideng boy napabawtihmo yayna. ¹⁹Nangan ya, ket kinumhaw yayna man.

Hiyay Pangiadal nan Saulo ha banwan Damasco

Hiyay Saulo, kinumonin ya po nin anoy mangaamot ha banwan Damasco a lamo na hilay mānumbong nan Apo Jesus. ²⁰Nakew ya ha pāpaytiponan lan Jujudio. Ket impatanda na a hiyay Apo Jesus ye Anak nin Dioh. ²¹Ampagtaka hilay kaganaan a tataon nakange kana, a wanla, “Aliwa nayi a yatin tao ye ampangipaloke kanlan ampamteg kanan Jesus ihtew ha banwan Jerusalem? Aliwa nayi a nakew ya ihti ta-omen na hila dakpen ye ampamteg kanan Jesus boy ilakew na hilan nakabalol kanlan mānguna a papadi?”

²²Noba lalo po kinumhaw ye nakem nan Saulo ha pangipatanda na. Pinaptegan na a hiyay Apo Jesus ye Cristo a impangako nan Apo Dioh. Ket homain hilan maikuntada ye Jujudio a angkumonin ha banwan Damasco ha an-ipatanda na.

²³Pangalabah nin makadang a panaon, hilay Jujudio, napaymamaghaan la yan pateyen ye Saulo. ²⁴Mangaamot boy madeglem la yan an-iapa ye Saulo ha ilwangan nin banwa ta-omen laya pateyen. Noba main nangihabi nin tikih lan Jujudio kanan Saulo. ²⁵Kaya-bay ha maghay madeglem, hilay mānumbong nan Apo Jesus, ingkonin la yay Saulo ha mayadet a bagyah haka laya inloyloy ha ilwangan nin padil ha banwa.

Hiyay Saulo, Nakew ya ha banwan Jerusalem

²⁶Panlumateng nan Saulo ha banwan Jerusalem, labay na dayin makilamo kanlan māmteg nan Apo Jesus ihtew. Noba angkalimo hila kana, ta ahe la ampamtegan a mānumbong na yaynan Apo Jesus. ²⁷Noba hiyay Bernabe, inlamo na yay Saulo palakew kanlan apohtol. Ket hinabi na kanla no way-omen yan napakit boy nakitongtong ye Apo Jesus kana ha dān palakew ha banwan Damasco. Boy hinabi na po nin Bernabe a hiyay Saulo, ket homain yan limo a nangiadal nin tungkol kanan Apo Jesus ha banwan Damasco. ²⁸Kaya-bay paibat kananyatew, ampagkalamo la yaynay Saulo boy homain yan limo a nangipatanda nin tungkol kanan Apo Jesus kanlan kaganaan a tatao ha banwan Jerusalem. ²⁹Nakitongtong boy nakingatngat ya po kanlan Jujudion ampaghabin Griego. Noba napoot hila. Ket inihip la yan pateyen. ³⁰Ha natandaan lan māmteg ye tikih lan Jujudio, intonda la yay Saulo ha Cesarea. Ket paibat ihtew, pinauli la yayna ha Tarso.

³¹Pangayadi yatew, matana ana ye pagbi-ay lan māmteg ha kaganaan a hakop nin Judea, Galilea boy Samaria. Lalo anan kinumhaw ye pamteg la boy nagbi-ay hilan main limo kanan Apo. Pinakhaw nin Ihpiditon Dioh ye nakem la. Kaya-bay lalo hilaynan nilumabong.

Hiyay Dinyag nan Pedro ha banwan Lida boy ha banwan Jope

³²Malabong a lulugal ye nilakew nan Pedro ha pangumewah na kanlan pagtao nin Dioh. Ket ha pangumewah na ha banwan Lida, ³³nalatngan na yay maghay laki a nagngalan Eneas. Walon taon yaynan lumpo. Ket pamidapida naynan bengat, ta ahe ya makaideng. ³⁴Hinabi nan Pedro kana, “Eneas, pinaitaah na kaynan Apo Jesu Cristo. Mideng ka. Ket ihinop mo ye apay mo.” Ket tampol ya met nideng ye Eneas. ³⁵Hilay kaganaan a tataon angkumonin ha banwan Lida boy ha Patal Saron, ha nakit la yaynan ampakakodang ye Eneas, namteg hila kanan Apo Jesus.

³⁶Haanin, ha banwan Jope, main maghay babayin mānumbong nan Apo Jesus a nagngalan Tabita. Dorcas ye ngalan na ha habin Griego. An-iuboh nay kakhawan na ha panyag na nin manged boy lanang yan ampanaglap kanlan mangaidap. ³⁷Kananyatew, naghakit yay Dorcas. Ket ingkamatey naya. Hiyay bangkay na, nilinihan laya boy inlakew la yan imbudol ha dapit tagay a hilid nin baey. ³⁸Hiyay banwan Jope, mahaley ya ha banwan Lida. Kaya-bay ha nabalitaan lan mānumbong nan Apo Jesus a anti yay Pedro ha banwan Lida, nangitubol hilan luway laki a makew maghabi kana nin wanae, “Pangiingalo mo. Kilakew kan tampol kammi ha banwan Jope.” ³⁹Ket nakilakew ya met ye Pedro kanla. Ha niabot hilayna ha banwan Jope, inlakew la yay Pedro ha dapit tagay a hilid nin baey a nakaibudolan nin bangkay nan Dorcas. Ket hilay bawon babayi a anti ihtew a ampangandang, hinaleyan la yay Pedro boy impakit la kana ye babado a tinayi nan Dorcas ha angkabi-ay ya po.

⁴⁰Haanin, hiyay Pedro, pinalwah na hilay tataon anti ihtew ha loob nin hilid haka yan nanalimukod a nakigwang. Pangayadi nan nakigwang, inumadap ya ha bangkay boy hinabi na, “Tabita, mimata ka.” Ket nimata yay Dorcas. Pamakakit na kanan Pedro, nikno ya. ⁴¹Haanin, hiyay Pedro, ginemgeman na yay gamet nan Dorcas. Ket hinaglapan na yan mideng. Pangayadi, iningat na hilay bawon babayi boy hilay kanayon po a māmteg a anti ihtew. Ket in-adap na yay Dorcas kanla a angkabi-ay ana. ⁴²Yatin nalyadi, ket nipabalita kanlan kaganaan a tatao ha banwan Jope. Kaya-bay malabong a tatao ye namteg kanan Apo Jesus. ⁴³Hiyay Pedro, kinumonin ya po nin anoy mangaamot ha banwan Jope ha baey nan Simon a māngoltin katat nin ayop.

Hiyay Panagyat nan Cornelio kanan Pedro

¹Ha banwan Cesarea, main maghay laki a nagngalan Cornelio a kapitan nin huhundaloh a Romano a anhabtan “Batalyon Italyano.” ²Hiyay Cornelio, matoynong ya boy main yan limo kanan Apo Dioh, lamo na hilay pamilya na. Aliwa yan Judio, noba ampanaglap ya kanlan Jujudion mangaidap boy popoh yan ampakigwang kanan Apo Dioh. ³Ha maghay mangaamot, ha mangaalah tidih nin mahilem, naleplepan na yay maghay anghil nin Dioh a hinumaley kana. Ket hinabi na, “Cornelio!”

⁴Angkalimo yan namudek kanan anghil ye Cornelio boy hinabi na, “Hinyay labay mo, Apo?”

Nakibat yay anghil, “Lingnge nan Apo Dioh ye papakigwang mo boy angkaaliket ya ha panaglap mo kanlan mangaidap. Kaya-bay ahe naka niliwaan Apo Dioh. ⁵Haanin met ateed, mangitubol kan nangaanon lalakin mandakit kanan Simon a anhabtan Pedro ha banwan Jope. ⁶Ampagdagoh ya ha baey nin maghay lakin nagngalan Simon a māngoltin katat aayop. Ket hiyay baey na, anti ya ha ambay dagat.” ⁷Haanin, hiyay Cornelio, ha inumalih yaynay anghil, hinagyat na hilay luway ipoh na boy maghan hundaloh na a kalalabay nan itubol boy kapadiho na a matoynong. ⁸Hinabi na kanla ye kaganaan a nalyadi. Pangayadi, intubol na hilayna ha banwan Jope.

⁹Kabekahan, ha ngalingalinan ugto, hiyay Pedro, nanik ya ha babe nin baey ta-omen ya makigwang ihtew. Ket hilay intubol nan Cornelio, mahaley hilayna nin yatew a banwa. ¹⁰Haanin, nabitlan yay Pedro boy labay naynan mangan. Ket legan an-ihadya lay pamangan na, hiyay Apo Dioh, main yan impaleplep kana. ¹¹Ket ha leplep na, nakit na a ba-mon naglukat ye langit boy main an-umaypa ihti ha babe-luta a mayadet a oweh a nagawotan ye apat a duyo na. ¹²Ket kananyatew a oweh, main kaganaan a kalahin aayop a bawal kantawon Jujudio a kena. Main aayop a māngumodang, māndumakap boy mānlumpad. ¹³Pangayadi, nakange yan bihnga a ampaghabin wanae, “Pedro, mideng ka! Mangwa kan hapoen mo, ta kena mo.”

¹⁴Noba nakibat yay Pedro, “Agko malyadin diyagen yain Apo, ta nakakanoman, agko ampangna nin naibilang a madinat boy ahe malyadin kena.”

¹⁵Hinabi nayna man nin bihnga, “Adi mo an-ibilang a madinat ye imbilang nan Apo Dioh a malinih.” ¹⁶Nikatlo yan nalyadi. Pangayadi, niguloy yan nipatagay ye oweh ha langit.

¹⁷Haanin, legan an-ihipen nan Pedro ye labay habiyen nin naleplepan na, nilumateng hila met ye tataon intubol nan Cornelio. Nanepet-tepet hila no way-ihtew ye baey nan Simon. Ket ha natandaan layna, nakew hilan nideng ha ilwangan nin alad. ¹⁸Nanepet hila, “Ihtibay ya nayi ampagdagoh ye Simon a anhabtan Pedro?”

¹⁹Ha an-ihipen na po Pedro ye labay habiyen nin leplep na, hinabi nin Ihpiditon Dioh kana, “Bilewen mo. Main tatlon lalakin ampanapul kammo. ²⁰Monaoy kan makilakew kanla. Adi ka ampagluwaluwa, ta hiko ye nangitubol kanla ihti kammo.”

²¹Kaya-bay nonaoy yay Pedro. Ket hinabi na kanla, “Hiko ye antapulen yo. Hinyay labay yo kangko?”

²²Nakibat hila, “Intubol na kayin Cornelio. Magha yan kapitan nin huhundalon Romano. Manged yan tao boy main yan limo kanan Apo Dioh. Ambihaen la yan kaganaan a Jujudio. Hinabi nin anghil nin Dioh kana a hagyaten na kan makew ha baey na ta-omen na mange ye habiyen mo.” ²³Haanin, pinaloob na hilan Pedro boy ihtew na hilayna pinatuloy kananyatew a madeglem.

Kabekahan, nakilakew yaynay Pedro kanla, lamo na hilay ano kataon taga Jope a kakatongno kanan Apo Jesus. ²⁴Pangalabah nin maghay mangaamot, niabot hilayna ha banwan Cesarea. Ampangagad yay Cornelio boy papaltido na boy hilay gagayyem na a hinagyat na. ²⁵Ha anlumoob yaynay Pedro ha baey, hinagana na yan Cornelio. Ket nanalimukod yan manggalang kana. ²⁶Noba pinaideng na yan Pedro, a wana, “Mideng ka. Adi ka ampanggalang kangko, ta tao kon bengat a omen kammo.”

²⁷Haanin, hiyay Pedro boy Cornelio, pahulong hilan ampaytongtong legan anlumoob hila. Ha anti hilayna ha loob, nakit nan Pedro a malabong hilay tataon naytipon. ²⁸Hinabi nan Pedro kanla, “Tanda yoynabay met a bawal kammin Jujudio ye makilamo o kumewah ha aliwan Judio. Noba impatanda na kangkon Apo Dioh a katapulan ahe ko ibilang a madinat ye agya ayaman a tao. ²⁹Kaya-bay ha impadakit yoko, ahe ako nagluwaluwan nakilakew. Haanin, labay kon matandaan no taket ta impadakit yoko.”

³⁰Hinabi nan Cornelio, “Ikaapat anan mangaamot haanin, wanabay met ateed ye odah a alah tidih nin mahilem. Legan ampakigwang ako ihti ha baey ko, kapipikhaan, napakit ya ha adapan ko ye maghay lakin ampideng a nakabadon ampakapulag. ³¹Hinabi na kangko, ‘Cornelio, lingnge nan Apo Dioh ye pakigwang mo boy hiyay panaglap mo kanlan mangaidap a tatao, ket ahe na yan niliwaan. ³²Haanin met ateed, mangitubol kan tatao ha Jope a mandakit kanan Simon a anhabtan Pedro a ampagdagoh ha baey nan Simon a māngoltin katat aayop. Ket hiyay baey nan Simon, anti ya ha ambay dagat.’ ³³Kaya-bay tampol katan impadakit, ket halamat met ta nakilakew ka. Haanin, anti kayi ihtin naytipon ha adapan nan Apo Dioh ta-omen kayin manlenge nin impahabi na kammo.”

Hiyay Pangiadal nan Pedro

³⁴Haanin hinabi na met Pedro, “Tanda koyna haanin a homain yan antupigan ye Apo Dioh. ³⁵Ket antanggapen na ye ayaman a main limo kana boy ampanyag nin matoynong, agya hinyaman ye lahi na. ³⁶Tanda yoynabay met ye Manged a Balita a impatanda nan Apo Dioh kammin Israelita a malyadi kitawon makikahundo kanan Apo Dioh makauli kanan Apo Jesu Cristo a Apo nin kaganaan. ³⁷Tanda yo met ye nalyadi ha kaganaan a lulugal lan Israelita. Nandugi yati ha plobinhiyan Galilea pangayadi nin pangipatanda nan Juan nin tungkol ha pagbawtihmo. ³⁸Tanda yo met no way-omen na yan pinili Apo Dioh ye Apo Jesus. Ket in-ibyay na kanay Ihpidito na boy binyanan na yan kapalyadiyan a manyag nin kapagtakaan. Kaya-bay ha pamakew nan Apo Jesus ha malabong a lulugal, nanyag yan manged boy pinaitaah na hilay kaganaan a ampahakitan nan Satanas, ta anti yay Apo Dioh kana.”

³⁹Hinabi na po nin Pedro, “Hikayin aapohtol nan Apo Jesus ye nakakit nin kaganaan a kapagtakaan a dinyag na ha Jerusalem boy ha kanayon a lulugal min Jujudio. Impapako la yan pinatey ha kodoh nin Jujudio. ⁴⁰Noba ha ikatlon mangaamot, bini-ay na yan Apo Dioh boy napakit ya kammi. ⁴¹Aliwa yan napakit ha kaganaan a tatao, no aliwan kammi a alan nan pinili Apo Dioh a māmapteg na. Ta ha nabi-ay yan uman, ket nakalamo mi yan nangan boy ninom. ⁴²Ket binilinan na kayin mangipatanda nin Manged a Balita kanlan tatao boy mamapteg a hiyabay ye pinili nan Apo Dioh a manuhga kanlan angkabi-ay boy nangamatey. ⁴³Hiyay Apo Jesus ye andektan lan kaganaan a popodopita ha impatanda la a hilay kaganaan a mamteg kana, ket mapatawad ye kahalanan la makauli ha ngalan na.”

Nananggap hilan Ihpiditon Dioh ye Aliwan Judio

⁴⁴Legan ampaghabi ya po ye Pedro, hiyay Ihpiditon Dioh, ket inumaypa ya kanlan kaganaan a ampanlenge kana. ⁴⁵Ket hilay Jujudion taga Jope a ampamteg kanan Apo Jesus a lamo nan Pedro, nagtaka hila, ta binyanan na hila met Apo Dioh nin Ihpiditon Dioh ye aliwan Judio. ⁴⁶Natandaan la yatew, ta nange la a ampaghabi hilan Cornelio nin nakahinadi a habi a ahe la naadal boy ampanggalang hila kanan Apo Dioh.

Haanin, hinabi nan Pedro kanlan Jujudion māmteg, ⁴⁷“Natanggap laynay Ihpiditon Dioh a omen met kantawo. Kaya-bay homain anan makahaad a bawtihmowan hila.” ⁴⁸Haanin, imbilin nan Pedro a bawtihmowan hila ha ngalan nan Apo Jesu Cristo. Pangayadi, impakihabi lan tatao kanan Pedro a kumonin ya po kanla nin anoy mangaamot.

Impalinaw nan Pedro ye Dinyag na

¹Hilay aapohtol boy kanayon po a kakatongno kanan Apo Jesus a angkumonin ha plobinhiyan Judea, nabalitaan la a tinanggap layna met aliwan Judio ye Habi nin Dioh a tungkol kanan Apo Jesus. ²Kaya-bay ha nag-udong yaynay Pedro ha banwan Jerusalem, dinlaw la yan Jujudion māmteg, ta ha ihip la, ket katapulan hila po a matuli ye aliwan Judio bayo hila malyadin makilamo ha pangkat lan Jujudion māmteg. ³Hinabi la kanan Pedro, “Taket ta hinumlep ka ha baey lan aliwan Judio boy nakipangan ka po kanla?” ⁴Kaya-bay impalinaw nan Pedro kanla ye kaganaan a nalyadi kana.

⁵Hinabi na, “Ha anti ko po ha banwan Jope a ampakigwang, main yan impakit ye Apo Dioh kangko makauli ha leplep. Nakit ko ye mayadet a oweh a an-umaypa paibat ha langit. Nagawotan ye apat a duyo na. Ket in-aypa na ha talig ko. ⁶Binilew ko yan manged. Ket nakit ko ye nangaanon aayop a bawal kantawon Jujudio a kena. Main maamo, mahilib, main māndumakap, boy main met mānlumpad. ⁷Haanin, nange ko ye bihnga a naghabi kangko, ‘Pedro, mideng ka. Mangwa kan hapoen mo, ta kena mo.’ ⁸Noba hinabi ko, ‘Agko malyadin diyagen yain Apo, ta nakakanoman, agko ampangna nin naibilang a madinat boy ahe malyadin kena.’ ⁹Haanin, nange koyna man ye bihnga a angkaibat ha langit, a wana, ‘Adi mo an-ibilang a madinat ye imbilang nan Apo Dioh a malinih.’ ¹⁰Nikatlon ukdo a nalyadi yatew bayo ya nipaudong ha langit ye oweh.”

¹¹“Kananyatew met ateed, ihtew ha baey a ampagdagohan ko, main tatloy lakin nilumateng a naitubol manapul kangko a nangibat ha banwan Cesarea. ¹²Haanin, hinabi nin Ihpiditon Dioh kangko a ahe ako ampagluwaluwan makilakew kanla, agya aliwa ko hilan kapadihon Judio. Ket ha umalih kayina palakew ha baey nan Cornelio ha Cesarea, nakilakew hila kammi hilatin anem a kakatongno tawo a taga Jope. Ket hinumlep kayin kaganaan ha baey nan Cornelio ha banwan Cesarea. ¹³In-ihtolya nan Cornelio kammi a main napakit kana a maghay anghil nin Dioh ha loob nin baey na a naghabin wanae, ‘Mangitubol ka ha Jope nin taon mandakit kanan Simon a anhabtan Pedro. ¹⁴Ta habiyen na kammo no way-omen ka miligtah boy hilay pamilya mo.’ ”

¹⁵Hinabi na po Pedro, “Ha nandugi akoynan maghabi, inumaypa ye Ihpiditon Dioh kanla a omen met ateed ha pan-umaypa na kantawo hatew. ¹⁶Ket naihipan ko ye hinabi nan Apo Jesus a wanae, ‘Hiyay Juan, namawtihmo ya ha lanom. Noba hikawo, bawtihmowan na kawon Apo Dioh ha Ihpidito na.’ ” ¹⁷Ket hinabi na po nin Pedro, “Hilay aliwan Judio, binyanan na hilan Apo Dioh nin Ihpidito na a omen ha in-ibyay na kantawon Jujudio a namteg kanan Apo Jesu Cristo. No wanabay awod, aya ko nayi a manaad kanan Apo Dioh?”

¹⁸Pamakange lan Jujudion māmteg nin hinabi nan Pedro, tinumgen hilayna ha pandelaw kana. Ket inggalang la yay Apo Dioh, a wanla, “No wanabay awod, hilay aliwan Judio, binyanan na hila met Apo Dioh nin panaon a maghehe ta-omen hila met mabyayan nin bi-ay a homain anggaan.”

Hilay Māmteg ha banwan Antioquia

¹⁹Haanin, impaibat ha pinatey yay Esteban, nangaitayak hilaynay māmteg nan Apo Jesus uli ha pangipaloke. Main nipalakew ha plobinhiyan Fenicia, main nipalakew ha alipoteh nin Cyprus, boy main nipalakew ha banwan Antioquia. Ket agya way-ihtew hila man nipalakew, impatanda lay Manged a Balita a tungkol kanan Apo Jesus, noba kanlan kapadiho lan Jujudion bengat. ²⁰Noba hilay kanayon a māmteg a taga Cyprus boy taga Cirene, ha nakew hila ha banwan Antioquia, impatanda la met kanlan Griego ye Manged a Balita a tungkol kanan Apo Jesus. ²¹Ket ha pangipatanda la, anti kanlay kapalyadiyan nan Apo Dioh. Kaya-bay malabong hilay tataon namteg boy napataya kanan Apo Jesus.

²²Haanin, hilay māmteg nan Apo Jesus ha banwan Jerusalem, ha nabalitaan la yatew, intubol la yay Bernabe a makew ha banwan Antioquia. ^23-24Pamiabot na ihtew, naaliket ya, ta nakit nay kangedan a andiyagen nan Apo Dioh kanlan māmteg nan Apo Jesus ihtew. Hiyay Bernabe, manged yan tao boy maghen ye pamteg na boy naheb yan Ihpiditon Dioh. Binabalaan na hila a mag-ilyadi hila dayin luboh a mapatayaan kanan Apo. Ket malabong a tatao ihtew ye namteg kanan Apo Jesus.

²⁵Haanin, nakew yay Bernabe ha banwan Tarso ta-omen naya tapulen ye Saulo. ²⁶Ha natapulan na yayna, inlamo na yan nag-udong ha banwan Antioquia. Ket makataon hilan napaylamo-lamo kanlan pangkat lan māmteg ihtew boy malabong a tatao ye inaadalan la ihtewbay. Ket ha Antioquia, ihtew hilan nandugin nahabtan “Cristiano” ye mānumbong nan Apo Jesus.

²⁷Kananyatew a panaon, legan anti yay Bernabe boy Saulo ha banwan Antioquia, main nangaanon podopita ye nilumateng a nangibat ha banwan Jerusalem. ²⁸Agabo ye ngalan nin magha kanla. Haanin, makauli ha kapalyadiyan nan Ihpiditon Dioh, nideng yan namaltep a magkamain nin tubat a bitil ha kaganaan a lulugal ihti ha babe-luta. Nalyadi yati ha panaon nin panakop nan Emperador Claudio. ²⁹Kaya-bay hilay mānumbong nan Apo Jesus ha Antioquia, napaykahundoan la a balang magha kanlay mangipaatel nin haglap ha mababa lan ibyay kanlan māmteg a angkumonin ha plobinhiyan Judea. ³⁰Ket impaatel la kanan Bernabe boy Saulo ye haglap la ta-omen la met ibyay kanlan mānguna nin pangkat lan māmteg ha banwan Jerusalem.

Hiyay Pangipaloke nan Poon Herodes Agripa kanlan Māmteg nan Apo Jesus

¹Kananyatew met ateed a panaon, ingkana naynan Poon Herodes Agripa ye pangipaloke kanlan nangaanon kalalamoan nin pangkat lan māmteg. ²Impaputoh nay leey nan Santiago a katongno nan Juan. ³Ket ha nakit na a ingkaaliket lan Jujudio ye dinyag na, impadakep naya met ye Pedro. Nalyadi yati ha panaon nin Pihta nin Tinapay a Homain Pamalbag. ⁴Ket impapidiho naya boy pinabantayan naya nin apat a pohton huhundaloh a maniapat a mayhuhublat tepe ikatlon odah. Inihip nan Poon Herodes Agripa a litihen na yay Pedro ha adapan lan tatao pangayadi nin Pihtan Pangihipan nin Pangiligtah. ⁵Kaya-bay anti ya po ye Pedro ha pidihowan. Noba hiyay pangkat lan māmteg, luboh ye pangipakigwang la kana kanan Apo Dioh.

Hiyay Pangilwah nin Anghil kanan Pedro

⁶Kananyatew a madeglem bayo mangaamot nin panlitih kanan Pedro, angkatuloy yan nakabalol nin luway tanikala ha pietan nin luway hundaloh. Main po huhundaloh a ampagbantay kana ha ilwangan nin pidihowan. ⁷Kapipikhaan, napakit ye maghay anghil nin Dioh. Ket hinumnag ye loob nin pidihowan. Dinapikpik na yay tagililan nan Pedro ta-omen ya mapokaw boy hinabi na kana, “Padah mo! Mimata kayna!” Ket kapipikhaan, naalih ye tanikala ha gagamet nan Pedro.

⁸Haanin, hinabi nin anghil kana, “Mag-akeh kayna boy mag-ihtiping.” Ket wanabay ye dinyag nan Pedro.

Hinabi na po nin anghil, “Magkepkep ka boy humbongen moko.”

⁹Kaya-bay hinumumbong ya met ye Pedro kanan anghil papalwah ha pidihowan. Ahe na tanda a peteg ye angkalyadi, ta angkabaan na a leplep nan bengat. ¹⁰Nilabhan lay una boy ikalwan pangkat lan māgbantay. Pamiabot la ha ilwangan a bakal paugot ha banwa, bengat yaynan naglukat a homain ampangemgem. Ket nilumwah hilayna. Pangalabah la ha pihalapangan nin dān, kapipikhaan, naplak yay anghil nin Dioh.

¹¹Ket ihtew na po natandaan Pedro a peteg manayti. Kaya-bay hinabi na, “Ah! Tanda koyna a peteg a intubol nan Apo ye anghil na a nangiligtah kangko ha kapalyadiyan nan Poon Herodes Agripa boy ha labay lan Jujudio a diyagen kangko.”

¹²Ha natandaan nan Pedro a nakaligtah yayna, nakew ya ha baey nan Maria a indo nan Juan a anhabtan Marcos. Malabong hilay tatao a naytitipon ihtew boy ampakigwang. ¹³Haanin, nanadoktok yay Pedro ha ilwangan nin alad, a wana, “Apo! Apo!” Ket hiyay ipoh a nagngalan Roda, nilumwah ya ha baey ta-omen na bilewen no ayay ampanadoktok ha ilwangan nin alad.

¹⁴Ha nabihngaan naya a hiyabay ye Pedro boy uli ha aliket na, agnayna naihipan ilukat ye ilwangan, no aliwan tampol yaynan nayew paloob ha baey. Ket hinabi na kanlan kaganaan a anti ihtew, “Hiyay Pedro, anti yaynan ampideng ha ilwah nin ilwangan alad!”

¹⁵“Hi! Angkaengew kayna laweh?” wanla kanan Roda.

Noba man-ipilit na, “Petegbay a anti yay Pedro ihtew.”

Kaya-bay hinabi la kanan Roda, “Yeh, maka anghil nan Pedro yatew.”

¹⁶Noba hiyay Pedro, ampanadoktok ya po ateed. Kaya-bay nilukatan lay ilwangan nin alad. Pamakakit la kanan Pedro, nagtaka hilan tubat. ¹⁷Hininyahan na hilan pakal-em. Pangayadi, in-ihtolya na kanla no way-omen na yan in-ilwah nin Apo ha pidihowan. Ket hinabi na kanla, “Habiyen yo met kanan Santiago boy kanlan kanayon po a kakatongno tawo kanan Apo Jesus ye nalyadi.” Pangayadi, inumalih yayna. Ket nakew ya ha kanayon a lugal.

¹⁸Ha pahanib ana, nagulo hilay huhundaloh a ampagbantay ha pidihowan, ta ahe yaynay Pedro boy ahe la tanda no hinyay nalyadi kana. ¹⁹Ket hiyay Poon Herodes Agripa, impatapul na yay Pedro, noba ahe la yan natapulan. Kaya-bay nilitih na hilay māgbantay, ket impapatey na hila. Pangayadi, inumalih yay Poon Herodes Agripa ha Judea, ket nakew ya ha banwan Cesarea. Ket kinumonin yayna ihtew.

Hiyay Pagkamatey nan Poon Herodes Agripa

²⁰Kananyatew a panaon, hiyay Poon Herodes Agripa, angkapoot yan tubat kanlan taga banwan Tiro boy banwan Sidon. Ket ulita hilay taga banwan Tiro boy banwan Sidon ket ibat ha angkahakopan nan Poon Herodes Agripa ye pamangan la, napaymamagha hilan makew makikahundo kana. Kaya-bay ginayyem laya po ye Blasto a mamaala nin baey nan Poon Herodes Agripa, ta labay lay pahaglap kana a makitongtong kanan Poon Herodes Agripa.

²¹Ha naabot ye mangaamot a intipan nan Poon Herodes Agripa a pangadap na kanlan taga Tiro boy taga Sidon, naghoot yan badon poon. Ket nikno ya ha pamiknoan poon haka ya nagdihkolho. ²²Ket impangha lan tatao, a wanla, “Magha yan dioh ye ampaghabi, aliwa yan tao!” ²³Ket kananyatew met ateed, pinaduhaan yan anghil nan Apo ye Poon Herodes Agripa, ta inam-am nay kadangalan nan Apo Dioh. Inowel ye pait na, ket impatey na.

²⁴Kananyatew lalalo po nilumabong ye tataon nakange boy namteg ha Habi nin Dioh.

²⁵Hiyay Bernabe boy Saulo, ha naiatel layna ye haglap kanlan kakatongno ha Jerusalem, nag-udong hilayna ha banwan Antioquia. Ket inlamo la yaynay Juan a anhabtan met Marcos.

Hiyay Pangitubol kanlan Bernabe boy Saulo

¹Ha pangkat lan māmteg ha banwan Antioquia, main popodopita boy mamaihtodo. Hilabay ye Bernabe, Simeon a anhabtan Negro,13:1 Negro: hiyay labay habiyen ket mangitit. Kadihko mangitit ye luti na. Lucio a taga Cirene, Saulo boy Manaen a kadagaw nan Gobilnadol Herodes Antipas hatew ha aanak hila po. ²Ha maghay mangaamot, legan ampanggalang hila kanan Apo boy ampagpaltan mangan, hinabi nan Ihpiditon Dioh kanla, “Ilbo yo hilan Bernabe boy Saulo, ta main akon labay ipadyag kanla.” ³Pangayadi lan nagpaltan mangan boy nakigwang, impalonto lay gamet la kanlan Bernabe boy Saulo, ket intubol la hilayna.

Hiyay Saulo boy Bernabe ha alipoteh nin Cyprus

⁴Kaya-bay hiyay Bernabe boy Saulo, uli ha bilin nan Ihpiditon Dioh kanla, dinumoong hila ha banwan Seleucia. Ket paibat ihtew, nilumugan hilan balko palakew ha alipoteh nin Cyprus. ⁵Ha niabot hilayna ha banwan Salamina, impatanda lay Habi nin Dioh ha pāytiponan lan Jujudio. Kalamo la yay Juan Marcos a kahaglap la.

⁶Haanin, pinatepean lay lulugal nin alipoteh anggan nilumateng hila ha banwan Pafos. Ket ihtew la yayna nakit ye maghan Judion māghalimangka a ampagkonwadin podopita. Hiyay ngalan na ket Bar-Jesus. ⁷Gayyem na yan Gobilnadol Sergio Paulo a madunong a tao. Haanin, hiyay Gobilnadol, impahagyat na hilan Bernabe boy Saulo, ta labay nan mangean ye Habi nin Dioh. ⁸Noba hinaad na hilan māghalimangka a Elimas. Elimas ye ngalan nan Bar-Jesus ha habin Griego. Dinyag na yatew, ta ahe na labay a mamteg yay Gobilnadol kanan Apo Jesu Cristo. ⁹Noba hiyay Saulo a anhabtan anan Pablo, naheb yan Ihpiditon Dioh. Pinudek na yay Elimas boy hinabi, ¹⁰“Hikan anak nan Satanas boy kaaway nin kaganaan a matoynong! Pawa panguhit boy kalok-an ye andiyagen mo. Taket ta lanang mon ambaliknoen ye kaptegan a ibat kanan Apo Dioh? ¹¹Haanin met ateed, paduhaan na kan Apo Dioh. Pag-ilyadiyen na kan kapkap. Ket ahe kayna makakit nin henag ha loob nin nangaanon mangaamot.”

Kananyatew met ateed, nilumiteh ye pamilew nan Elimas. Ket ampangapkap yaynan ampanapul nin taon mangakay kana. ¹²Ha nakit nan Gobilnadol ye nalyadi kanan Elimas, namteg yayna, ta nagtaka yan tubat ha adal tungkol kanan Apo Jesus.

Hiyay Pangiadal nan Pablo boy Bernabe ha banwan Antioquia ha plobinhiyan Pisidia

¹³Haanin, hiyay Pablo boy kalalamoan na, inumalih hila ha banwan Pafos. Nilumugan hila nin balko palakew ha Perga ha plobinhiyan Pamfilia. Pamiabot la ihtew, hinumyay yay Juan Marcos, ket nag-udong ya ha Jerusalem. ¹⁴Ket hiyay Pablo boy Bernabe, naglaloh hila ha banwan Antioquia ha plobinhiyan Pisidia. Ha Mangaamot nin Pagpainawa, nakew hila ha pāytiponan lan Jujudio boy nikno hila. ¹⁵Haanin, main namaha nin anoy pahen nin Bibilin a impahulat kanan Moises boy huhulat lan popodopita. Pangayadi nin pamaha, hilay mānguna ha pāytiponan, nangitubol hilan mangihabi kanan Pablo boy Bernabe nin wanae, “Kakatongno, no main kawon mahabi a makapakhaw nin nakem lan tatao, ket habiyen yoyna.”

¹⁶Kaya-bay nideng yay Pablo. Ket hininyahan na hilaynan pakal-em boy hinabi na, “Hikawon kapadiho kon Jujudio boy hikawon aliwan Judio a main limo kanan Apo Dioh, leng-en yoy habiyen ko! ¹⁷Hiyay Dioh a anggalangen tawon Israelita ye namili kanlan nangaunan tutoa tawo. Hatew, ha angkumonin hila po ha nahyon Egipto a aliwa lan lugal, ket pinalabong na hilan Apo Dioh. Boy makauli ha tubat a kapalyadiyan na, hinaglapan na hilan inumalih ha nahyon Egipto. ¹⁸Ha anti hila ha wangwang ha loob nin mangaapatapo a taon, pinag-anohan na hilan Apo Dioh. ¹⁹Ha nilumateng hilayna ha Canaan, inapo nan Apo Dioh ye pitoy nahyon13:19 Deuteronomio 7:1. ihtew. Ket in-ibyay na yatew a lugal kanlan nangaunan tutoa tawo. ²⁰Nalyadi yatin kaganaan ha loob nin apat a gatoh boy limampo a taon.”

“Pangayadi yatew, namili yay Apo Dioh nin tatao a manguna kanla angga ha panaon nan podopitan Samuel. ²¹Pangayadi, nakikwa hilan poon. Ket pinili na yan Apo Dioh ye Saul a anak nan Kis a ibat ha lahi nan Benjamin. Ket hiyay Saul, namoon ya kanla ha loob nin apatapo a taon. ²²Ket ha inalih na yan Apo Dioh ye Saul bilang poon, inhagili na yay David. Hinabi nan Apo Dioh, ‘Nalabayan ko yay David a anak nan Jesse, ta humbongen nay kaganaan a ibilin ko kana.’ ”

²³Hinabi na po nin Pablo kanlan tatao, “Nangibat ya ha lahi nan Poon David ye Apo Jesus a Māngiligtah nin tatao. Hiyabay ye impangako nan Apo Dioh kanlan nangaunan tutoa tawo. ²⁴Noba bayo ya po mandugin mangiadal ye Apo Jesus, impatanda nan Juan kanlan kaganaan a Israelita a katapulan a paghehean laynay kakahalanan la boy pabawtihmo. ²⁵Ha madanon naynan mayadi nin Juan ye man-ipadyag nan Apo Dioh kana, hinabi na kanlan tatao, ‘Kadihko, an-ihipen yo a hiko ye an-agaden yo a impangako nan Apo Dioh. Aliwan hiko, no aliwan hiyay angkahuyot kangko! Ket agya mangaget bengat nin hapatoh na, ket ahe ako katanggap-tanggap.’ ”

²⁶Hinabi na po nin Pablo, “Kakatongno kon lahi nan Abraham boy hikawon aliwan Judio a main limo kanan Apo Dioh, leng-en yo yatin habiyen ko. Hikitawon kaganaan ye nangipatandaan nan Apo Dioh nin Manged a Balita no way-omen kitawo miligtah ha kapaduhaan a homain anggaan. ²⁷Noba hilay Jujudion angkumonin ha Jerusalem boy hilay mānguna la, ahe la yan nabalayan a hiyay Apo Jesus ye intubol nan Apo Dioh a mangiligtah kanla. Ahe la met natalohan ye inhulat lan popodopita a ambahaen la ha balang pāytiponan la tepe Mangaamot nin Pagpainawa. Noba ha inuhgaan la yan kamateyan ye Apo Jesus, ket naitupad la ye inhulat lan popodopita. ²⁸Ket hilay Jujudio, agya homain hilan nakit a hangkan nin pamateyan la kana, inawok la po ateed kanan Gobilnadol Pilato a ipapatey na yay Apo Jesus. ²⁹Ha naitupad layna ye kaganaan a nakahulat tungkol kana, inlumbah laya ha kodoh haka la yan in-ilbeng. ³⁰Noba bini-ay na yan uman Apo Dioh. ³¹Ha nabi-ay yan uman ye Apo Jesus, napakit yan malabong a ukdo kanlan napagkalamo na ha pamakew na ha Jerusalem paibat ha Galilea. Ket haanin, hilabay ye māmapteg na kanlan kapadiho tawon Israelita.”

³²“Kaya-bay anti kayi ihti haanin ta-omen mi ipatanda kanyo ye Manged a Balita a impangako nan Apo Dioh kanlan nangaunan tutoa tawo. ³³Ket haanin, intupad nayna kantawo a lalahi la, ta bini-ay na yan uman ye Apo Jesus. Ta wanae ye nakahulat ha ikalwan Kakanta a hinabi nan Apo Dioh kanan Apo Jesus,

‘Hika ye Anak ko.

Ket haanin, ipatanda ko a hikoy Bapa mo.’ ”13:33 Kakanta 2:7.

³⁴“Hatew, impangako nan Apo Dioh a hiyay Apo Jesus, bi-ayen na yan uman boy ahe bumata ye laman na, a wana,

‘Hiyay kangedan a impangako ko kanan Poon David,

ket itupad ko kammo.’13:34 Isaias 55:3.

³⁵Hinabi na po ha kanayon a pahen,

‘Ahe mo ipaluboh a bumata ye laman nin Homain Kahalanan a Māghilbi mo.’ ”13:35 Kakanta 16:10.

³⁶“Aliwan hiyay Poon David ye andektan na, ta ha nayadi naynan David ye impadyag nan Apo Dioh kana a maghilbi kanlan tatao ha kapanaonan na, natey ya met. Ket nailbeng ya ha talig nin nakailbengan lan nangaunan tutoa na. Ket binumata ye laman na. ³⁷Noba hiyay Apo Jesus, ha natey ya, bini-ay na yan uman Apo Dioh boy ahe binumata ye laman na. ^38-39Kaya-bay kakatongno ko, katapulan a matandaan yo a makauli ha dinyag nan Apo Jesus, an-ipatanda mi kanyo a patawaden nan Apo Dioh ye kakahalanan tawo. Ta ayaman a mamteg kanan Apo Jesus, ket an-ibilang na yan matoynong Apo Dioh. Noba homain taon ibilang nan Apo Dioh a matoynong makauli ha panumbong ha Bibilin a impahulat nan Apo Dioh kanan Moises. ⁴⁰Kaya-bay mag-alla kawo ta-omen ahe malyadi kanyo ye inhulat lan popodopita a hinabi nan Apo Dioh, a wanae,

⁴¹‘Hikawon mapangumih, leng-en yo.

Magtaka kawo ha diyagen ko. Noba matey kawo met ateed!

Ta main akon diyagen ha kapanaonan yo

a ahe yo pamtegan, agya main mangihabi kanyo.’ ”13:41 Habakuk 1:5.

⁴²Haanin, ha papalwah hilaynan Pablo boy Bernabe ha pāytiponan lan Jujudio, inawok lan tatao kanla a mag-udong hilan uman ha dumondon a Mangaamot nin Pagpainawa ta-omen la ipahulong ye pangipatanda la. ⁴³Pangayadi nin paytitipon la, inumalih hilaynan Pablo boy Bernabe ihtew. Malabong a Jujudio boy aliwan Judio a ampanumbong nin kaugalian lan Jujudio ye nakilakew kanla. Ket hiyay Pablo boy Bernabe, binabalaan la hila a ipahulong lay pamataya la ha kangedan nan Apo Dioh.

⁴⁴Ha dumondon a Mangaamot nin Pagpainawa, ngalingalinan kaganaan a tatao ha banwa ye nakew manlenge nin Habi nin Dioh ha pāytiponan lan Jujudio. ⁴⁵Ha nakit lan mānguna lan Jujudio a malabong ye tataon nakitipon a manlenge kanlan Pablo boy Bernabe, naibeg hilan tubat. Ket kinuntada la yay an-iadal nan Pablo boy inlungolungo laya po.

⁴⁶Noba homain limo la hilan pinakibatan Pablo boy Bernabe, “Peteg a katapulan a hikawo ye unan pakaipatandaan nin Habi nin Dioh. Noba ulita ahe yoya tinanggap, inuhgaan yoynay hadili yo a ahe kawo malyadin mananggap nin bi-ay a homain anggaan. Kaya-bay paibat haanin, hilaynay aliwan Judio ye lakwen min pangipatandaan nin Manged a Balita. ⁴⁷Ta wanae ye imbilin nan Apo Dioh kammi,

‘Dinyag katan tillag kanlan aliwan Judio

ta-omen makauli kammo, ket maibalita ye tungkol ha kaligtahan ha kaganaan a tatao ihti ha babe-luta.’ ”

⁴⁸Hilay aliwan Judio, pamakange la yatew, naaliket hila boy inggalang lay Habi nin Dioh. Ket hilay kaganaan a tinuga nan Apo Dioh ha bi-ay a homain anggaan, namteg hila.

⁴⁹Kaya-bay nitayak ye Habi nin Dioh ha kaganaan a pahen nin yatew a lugal. ⁵⁰Noba hilay mānguna lan Jujudio, inatay la hilan kumuntada kanlan Pablo ye ambigbigen a babayi a mapanggalang kanan Apo Dioh boy hilay lalakin mānguna ha banwa. Ket impaloke la yay Pablo boy Bernabe haka la hila intaboy. ⁵¹Kaya-bay hiyay dinyag lan Pablo, ingkampag lay tuwapok nin bibitih la bilang pangipatanda kanla a maloke ye dinyag la. Ket hiyay Bernabe boy Pablo, nakew hilayna ha banwan Iconio. ⁵²Hilay mānumbong nan Apo Jesus ha banwan Antioquia, angkaaliket hilan tubat boy naheb hilan Ihpiditon Dioh.

Hiyay Pablo boy Bernabe ha banwan Iconio

¹Hiyay nalyadi ha banwan Antioquia, ket hiya met ateed ha banwan Iconio. Nakew yay Pablo boy Bernabe ha pāytiponan lan Jujudio, ket uli ha pangipatanda la, malabong a Jujudio boy Griego ye namteg kanan Apo Jesus. ²Noba hilay Jujudio a ahe ampamteg, inatay la hilay kanayon a aliwan Judio ta-omen hila kumuntada kanlan māmteg. ³Kaya-bay nagbuyot yay Pablo boy Bernabe nin yatew a banwa boy homain hilan limo a nangipatanda nin tungkol kanan Apo. Ket pinaptegan na met Apo a peteg ye an-iadal lan Pablo tungkol ha kangedan na, ta binyanan na hilan kapalyadiyan a manyag nin pagkakitan boy kapagtakaan. ⁴Hilay tatao ihtew ha banwan Iconio, aliwan padipadiho ye ihip la. Main nakitupig kanlan Jujudio a ahe ampamteg, hilay kanayon met kanan Pablo boy Bernabe.

⁵Haanin, hilay Jujudio boy aliwan Judio boy mānguna la a angkumuntada kanlan Pablo boy Bernabe, ket inihip la a ipaloke boy tataponen la hila nin dapah. ⁶Ha natandaan lan Pablo boy Bernabe yatew, tampol hilan inumalih a palakew ha babanwa nin Listra boy Derbe a hakop nin plobinhiyan Licaonia boy ha kanayon po a babadiyo ha palibot nin yatew a banwa. ⁷Ket impatanda la ihtew ye Manged a Balita a tungkol kanan Apo Jesus.

Hiyay Pablo boy Bernabe ha banwan Listra

⁸Haanin, ha banwan Listra, main maghay lakin ampikno a ahe yan bega makakodang, ta lumpo yaynan in-anak. ⁹Ket ampanlenge ya ha an-ipatanda nan Pablo. Haanin, pinudek na yan Pablo. Ket nakit na a main yan pamteg a mitaah ya. ¹⁰Kaya-bay impakakhaw nan hinabi, “Mideng ka!” Ket tampol yan nideng boy nangodang-kodang.

¹¹Pamakakit lan malabong a tatao ye dinyag nan Pablo, impangha la ha habin Licaonia, a wanla, “Inumaypa hilay didioh ihti kantawo ha kadih tao.” ¹²Hiyay Bernabe, pinangalanan la yan Zeus a ngalan nin magha kanlan andiohen la. Ket hiyay Pablo, ulita māngihabi ya, pinangalanan la yan Hermes a ngalan nin andiohen la a māngihabi. ¹³Hiyay timplo nan Zeus a andiohen lan tatao, ket anti ya ha ilwah nin alad nin yatew a banwa. Ket ha nabalitaan nin padi nan Zeus ye nalyadi, nangilakew ya ihtew ha ilwangan nin alad nin banwa nin bobolog a baka a naonoan nin bulak. Ket labay na boy hilay tatao a ihagpa yatew kanan Pablo boy Bernabe, ta an-ihipen la a hilan peteg ye didioh la.

¹⁴Noba ha natandaan nan Pablo boy Bernabe ye labay lan diyagen, giniwak lay bado la boy nayew hilan nakew ha pibunakan lan tatao. Ket impangha la, a wanla, ¹⁵“Gagayyem, taket ta andiyagen yo yain? Ket tao kayin bengat a omen kanyo. Nakew kayi ihti a mangipatanda kanyo nin Manged a Balita ta-omen yoyna talingkukolan yatin homain hilbi a diohdiohan boy humaley kawoyna ha peteg a Dioh a angkabi-ay. Hiyabay ye namalhowa nin langit, luta, dagat boy kaganaan a anti kanla. ¹⁶Hatew, ampaolayan nan Apo Dioh ye kaganaan a nahyon a manyag nin hadili lan kalabayan. ¹⁷Agya wanabay man, lanang na yan teed an-ipakit Apo Dioh ye pagkaDioh na makauli ha manganged a andiyagen na. Ambiyan na kawon udan boy mahbol a pupol ha panaon nin pamupol. Ampabhoyen na kawo boy ampaaliketen na kawo.” ¹⁸Noba agya hinabi lan Pablo boy Bernabe yatew, naidapan hilan teed a nanaad kanlan tatao a mangihagpa kanla.

¹⁹Noba main nilumateng a nangaanon Jujudio a nangibat ha babanwan Antioquia boy Iconio. Ket kinumbinyo la hilay tatao a kumuntada kanan Pablo. Kaya-bay tinatapon la yan dapah. Ket ha nabaan la a natey yayna, ingguloy la yaynan in-ilwah ha banwa. ²⁰Noba ha pinalibotan la yan mānumbong nan Apo Jesus, ket nimata yan nideng boy nag-udong yayna ha banwa. Kabekahan, hiyay Pablo boy Bernabe, inumalih hilan palakew ha banwan Derbe.

Hiyay Pag-udong nan Pablo boy Bernabe ha banwan Antioquia

²¹Impatanda lan Pablo boy Bernabe ye Manged a Balita tungkol kanan Apo Jesus ha banwan Derbe. Ket malabong ye nakumbinyo la a manumbong kanan Apo Jesus. Pangayadi, nag-udong hilayna man ha banwan Listra, Iconio boy Antioquia a hakop nin plobinhiyan Pisidia. ²²Ket ha balang banwa a nilakew la, pinakhaw lay nakem lan mānumbong nan Apo Jesus boy binabalaan la hilan magpahulong ha pamteg la, ta katapulan a magdiha hilan malabong a kaidapan bayo hilan maibilang kanlan anhakopen nan Apo Dioh. ²³Hiyay Pablo boy Bernabe, namili hilan mānguna ha balang pangkat lan māmteg nan Apo Jesus. Nagpalta hilan mangan boy impakigwang la hilay napili boy impataya la hila kanan Apo a ampamtegan la.

²⁴Haanin, hiyay Pablo boy Bernabe, nagdān hila ha plobinhiyan Pisidia. Ket ha niabot hila ha plobinhiyan Pamfilia, ²⁵impatanda lay Habi nin Dioh ha banwan Perga. Pangayadi, naglaloh hilayna ha banwan Atalia. ²⁶Paibat ihtew, nagbalko hilan paudong ha banwan Antioquia ha plobinhiyan Siria a ibatan la hatew. Ket ihtew la hilan impakigwang nin māmteg hatew a inged nan Apo Dioh ye abala la a kapiyadi la.

²⁷Pamiabot lan Pablo boy Bernabe ha banwan Antioquia, tinipon la hilay māmteg nan Apo Jesus. Ket imbalita la kanla ye kaganaan a dinyag nan Apo Dioh makauli kanla boy no way-omen hila namteg kanan Apo Jesus ye aliwan Judio. ²⁸Ket ihtewbay hilan nagbuyot ye Pablo boy Bernabe kalamo hilay mānumbong nan Apo Jesus.

Hiyay Paytitipon ha banwan Jerusalem

¹Ha anti ya po ye Pablo ha Antioquia, main nangaanon lakin nilumateng ihtew a nangibat ha plobinhiyan Judea ye nangiadal kanlan kakatongnon māmteg nan Apo Jesus nin wanae, “Katapulan a magpatuli kawo a omen ha kaugalian a in-adal nan Moises ta-omen kawo miligtah ha pamaduha nan Apo Dioh.”

²Ket ulita aliwan wanabay ye pamteg lan Pablo boy Bernabe, inumamot ye payngangatngat la kanla. Kaya-bay hilay māmteg, napaymamaghaan la a hiyay Pablo, Bernabe boy nangaanon māmteg ha Antioquia, ket palakwen la hila ha banwan Jerusalem ta-omen la paytotongtongan yatin gotgot ihtew kanlan aapohtol boy mānguna nin pangkat lan māmteg.

³Kaya-bay pinaaligwat la hilaynan Pablo boy Bernabe. Ket ha pagdān la ha plobinhiyan Fenicia boy ha plobinhiyan Samaria, imbalita la kanlan māmteg ihtew a malabong hilaynay aliwan Judio ye ampamteg kanan Apo Jesus. Ket pamakange lan māmteg yatew, naaliket hilan tubat. ⁴Ha niabot hilaynan Pablo ha banwan Jerusalem, tinanggap hilan pangkat lan māmteg boy mānguna la boy hilay aapohtol. Ket imbalita nan Pablo boy Bernabe kanla ye kaganaan a dinyag nan Apo Dioh makauli kanla. ⁵Haanin, main anoy Papariseo a ampamteg kanan Apo Jesus. Ket nideng hilan naghabi, “Katapulan hilan matuli ye aliwan Judio a namteg kanan Apo Jesus boy babalaan hila a manumbong ha Bibilin a impahulat kanan Moises.”

⁶Kaya-bay naytitipon hilay aapohtol boy hilay mānguna nin pangkat lan māmteg ta-omen la paytongtongan yatin gotgot. ⁷Pangayadi nin nabuyot a paytongtong la, nideng yay Pedro. Ket hinabi na, “Kakatongno, tanda yoynabay met a hatew po, ket hikoy pinili nan Apo Dioh kanyo a mangipatanda nin Manged a Balita kanlan aliwan Judio ta-omen hila met mamteg kanan Apo Jesus. ⁸Ket hiyay Apo Dioh a nagtanda nin an-ihipen nin tao, pinaptegan na a antanggapen na hila met ye aliwan Judio, ta in-ibyay na kanla ye Ihpidito na a omen met ateed kantawo. ⁹Homain kitawon nakaidumaan kanlan aliwan Judio ha pamilew nan Apo Dioh, ta pinatawad na hila met ha namteg hila kanan Apo Jesus. ¹⁰Haanin, taket ta anhuboken yo yay Apo Dioh? Taket ta ampiliten yo hilay aliwan Judio a manumbong ha Bibilin a agya hilay nangaunan tutoa tawo boy hikitawo, ket ahe tawo angkahumbong? ¹¹Ampamtegan tawo a naligtah kitawo makauli ha kangedan nan Apo Jesus kantawo, ket wanabay met ateed kanlan aliwan Judio.”

¹²Pamakange la yatew, nilong-em hilan kaganaan. Ket nanlenge hilayna ha an-ibalita nan Bernabe boy Pablo a tungkol ha kapagtakaan boy pagkakitan a dinyag nan Apo Dioh kanlan aliwan Judio makauli kanla. ¹³Ha nayadi hilaynan naghabi ye Bernabe boy Pablo, naghabi ya met ye Santiago, “Kakatongno ko, leng-en yoy habiyen ko. ¹⁴Kapipiyadi nan impalinaw Simon Pedro ye unan panagyat nan Apo Dioh kanlan aliwan Judio ta-omen hila met maibilang a pagtao na. ¹⁵Wanae met ye impahulat nan Apo Dioh kanlan podopita,

¹⁶‘Mag-udong akon uman lano.

Ket ipahulong koy naputoh a panakop nan David.

Ipaideng ko yan uman paibat ha pagkadama na

¹⁷ta-omen la kon tapulen nin kanayon a tatao a hilay aliwan Judio a pinili kon pagkonin ko.

Hiko a Dioh ye ampaghabi nin yati.

¹⁸Ket impatanda koyna yati hatew po.’ ”

¹⁹Hinabi na po Santiago, “Kaya-bay no hikon bengat, ahe tawo hilaynan paidapan ye aliwan Judio a anhumaley kanan Apo Dioh, ²⁰no aliwan ihulat tawoyna ingat kanla a adi hila mangan nin inhagpa ha diohdiohan, ta bilang yaynan madinat. Adi hila mamabayi o makilaki, adi hila mangna nin daya o kena nin aayop a ahe napadaya. ²¹Yati ye Bibilin a impahulat kanan Moises a katapulan lan humbongen ta-omen la hila ahe kailoyan nin Jujudio. Ta paibat po ha unan panaon, ambahaen laynan Jujudio ha pāytiponan la yatin Bibilin tepe Mangaamot nin Pagpainawa boy an-iadal la yati ha balang banwa.”

Hiyay Hulat kanlan Aliwan Judio a Māmteg

²²Kaya-bay hilay aapohtol, hilay mānguna nin pangkat nin māmteg, boy kaganaan a kabilang ha pangkat lan māmteg ha Jerusalem, napaykahundoan lay mamili nin nangaanon lalaki ha pangkat la a itubol la a pagkalamo nan Pablo boy Bernabe a makew ha banwan Antioquia. Ket hiyay napili la, hiyay Judas a anhabtan Barsabas boy hiyay Silas a ambihaen nin kapadiho la a māmteg. ²³Wanae ye anti ha hulat a impakaget la kanla ha banwan Antioquia.

“Hikayin kakatongno yon aapohtol boy mānguna nin pangkat lan māmteg ihti ha banwan Jerusalem, ampangumohta kayi kanyon aliwan Judio a kakatongno kanan Apo Jesus ihen ha banwan Antioquia, ha plobinhiyan Siria, boy ha plobinhiyan Cilicia. ²⁴Natandaan mi a main tatao a ibat ihti kammi ye nakew ihen kanyo a ampanyoot nin ihip yo. Ahe mi hilan intubol a makew mangiadal kanyo. ²⁵Kaya-bay naytitipon kayi. Ket napaymamaghaan min mamili nin nangaanon lakin itubol a makew ihen kanyo a kalamo lan Bernabe boy Pablo a an-adoen tawon kakatongno. ²⁶Hiyay Pablo boy Bernabe, ket ahe la angkawaenen ye bi-ay la ha paghilbi la kanan Apo tawon Jesu Cristo. ²⁷Ket an-itubol mi hila met ye Judas boy Silas ta-omen la ipalinaw kanyo ye inhulat mi. ²⁸Hiyay Ihpiditon Dioh ye nangipaihip kammi a ahe mi ipatupad kanyo ye mabyat a bilin, no aliwan hilayatin bengat. ²⁹Adi kawo mangan nin inhagpa ha diohdiohan. Adi kawo mangna nin daya o kena nin aayop a ahe napadaya. Adi kawo mamabayi o makilaki. Manged a liklikan yo hilayati. Anggaynan bengat ihti ye hulat mi kanyo.”

³⁰Haanin, hiyay Judas, Silas, Pablo, boy Bernabe a an-itubol la, ket nanige hilayna. Ha niabot hilayna ha banwan Antioquia, tinipon la hilay māmteg nan Apo Jesus. Ket inggawang lay hulat kanla. ³¹Ha nabaha laynay hulat, naaliket hilan tubat. ³²Hiyay Judas boy Silas, ket podopita hila met. Malabong ye in-aadal la a nakapakhaw nin nakem boy nakapapah-ey nin pamteg lan kakatongno. ³³Kinumonin hila po ihtew nin anoy mangaamot. Ket ha ampag-aligwat hilaynan mag-udong, hilay kakatongno kanan Apo Jesus ihtew, impakigwang la hila a mag-ilyadin manged ye pangumodang la angga ha lumateng hila ha Jerusalem kanlan nangitubol kanla. ³⁴[Noba hiyay Silas, ahe ya nakilakew, ta nagbantak ya ihtew.] ³⁵Ket hiyay Pablo boy Bernabe, kinumonin hila ha banwan Antioquia. Ket legan anti hila ihtew, malabong met ye lamo la a ampangiadal boy ampangipatanda nin Habi nin Dioh.

Hiyay Payngihyay nan Pablo boy Bernabe

³⁶Haanin, pangalabah nin anoy mangaamot, hinabi nan Pablo kanan Bernabe, “Udongen ta hilan kewahan ye kakatongno ha babanwan nangipatandaan tawo nin Habi nin Dioh ta-omen ta matandaan no way-omen hilayna.” ³⁷Inawo nan Bernabe, noba labay na yan ilamo ye Juan a anhabtan Marcos. ³⁸Noba ahe na labay Pablo, ta ha anti hila po ha plobinhiyan Pamfilia a ampangiadal nin Habi nin Dioh, ket nilakwanan na hilan Juan Marcos. ³⁹Ket hiyay Pablo boy Bernabe, inumamot ye payngatngat la. Ket napayngihyay hila. Hiyay Bernabe, inlamo na yay Marcos. Ket nilumugan hila nin balko a palakew ha alipoteh nin Cyprus. ⁴⁰Ket hiyay Pablo, pinili na yay Silas. Ket bayo hila inumalih, impakigwang la hila po nin kakatongno kanan Apo Jesus a haglapan na hila dayi ha kaganaan a lakwen la. ⁴¹Nakew hilan Pablo ha plobinhiyan Siria boy ha plobinhiyan Cilicia. Ket pinapah-ey lay papangkat nin māmteg nan Apo Jesus nin yatew a lulugal.

Hiyay Pamakilakew nan Timoteo kanlan Pablo boy Silas

¹Haanin, hiyay Pablo boy Silas, nagpahulong hila ha banwan Derbe angga ha banwan Listra a angkunaan nin maghay mānumbong nan Apo Jesus a nagngalan Timoteo. Hiyay indo na, Judio ya boy māmteg ya met. Noba hiyay bapa na ket Griego ya. ²Hilay kakatongno kanan Apo Jesus ha banwan Listra boy ha banwan Iconio, anhabiyen la a manged yan tao ye Timoteo. ³Labay nan Pablo a ilamo yay Timoteo. Kaya-bay tinuli naya ta-omen hilan homain mahabi ye Jujudio a laban kana. Ta tanda lan kaganaan a Jujudio a angkumonin ihtew a Griego ye bapa nan Timoteo.16:3 Hilay Griego, ahe la antulien ye aanak la.⁴Ket ha balang banwa a anlakwen la, an-ipatanda la ye bibilin a napaykahundoan lan aapohtol boy mānguna nin pangkat lan māmteg ha banwan Jerusalem boy imbilin la kanla a katapulan la yan humbongen. ⁵Kaya-bay hilay papangkat nin māmteg, ket lalo anan pinumah-ey ye pamteg la. Ket minamangaamot hilan anlumabong ye ampamteg kanan Apo Jesus.

Hiyay Leplep nan Pablo tungkol ha Troas

⁶Haanin, hinaad na hilan Ihpiditon Dioh ye Pablo a mangiadal nin Habi nin Dioh ha plobinhiyan Asia. Kaya-bay nakew hila ha lulugal a hakop nin plobinhiyan Frigia boy plobinhiyan Galacia. ⁷Ha niabot hilayna ha anggaan nin plobinhiyan Misia, magpahulong hila dayi ha plobinhiyan Bitinia. Noba ahe na hilan teed pinalubohan nin Ihpidito nan Apo Jesus a makew ihtew. ⁸Kaya-bay hiyay dinyag la, nagdān hilayna ingat ha plobinhiyan Misia anggan nilumateng hila ha banwan Troas. ⁹Ha madeglem ana, impaleplep nan Apo Dioh kanan Pablo ye maghay lakin taga Macedonia. Ket yatew a laki, ampideng yan ampakiiingalo kana, a wana, “Makew ka ihti ha Macedonia ta-omen mo kayi haglapan.” ¹⁰Pangayadi nan naleplepan Pablo yatew, hinabi na met kammi a kalalamoan na. Kaya-bay tampol kayinan16:10 Paibat ihti, hiyay Lucas ye kalamo nan Pablo. Kaya-bay anggawien naynay habin “kayi,” “mi,” o “kammi.” nag-aligwat, ta ampamtegan mi a ampalakwen na kayin Apo Dioh ihtew ta-omen mi ipatanda ye Manged a Balita kanlan tatao.

Hiyay Pamteg nan Lydia kanan Apo Jesus

¹¹Paibat ha banwan Troas, nagbalko kayi palakew ha alipoteh nin Samotracia. Kabekahan, nagpahulong kayi ha banwan Neapolis. ¹²Paibat ha banwan Neapolis, kinumodang kayinan palakew ha banwan Filipos a pinakamayadet a banwa nin plobinhiyan Macedonia. Malabong hilay taga Roma a angkumonin ha Filipos. Ket kinumonin kayi po ihtew nin anoy mangaamot.

¹³Ha naabot ye Mangaamot nin Pagpainawa, nilumwah kayi ha banwa. Ket nakew kayi ha gilid kabatowan. Nabaan mi a main lugal ihtew a pamakigwangan lan Jujudio. Ket nalatngan mi hila ihtew ye babayin naytitipon. Kaya-bay nikno kayin nakitongtong kanla. ¹⁴Magha kanlan ampanlenge kammi ket hiyay Lydia a taga banwan Tiatira. Māglako yan mangatampa a tapih a kadih obi boy magha yan ampanggalang kanan Apo Dioh. Legan ampanlenge ya ha an-iadal nan Pablo, nilukatan nan Apo Dioh ye ihip na ta-omen na pamtegan ye an-iadal na. ¹⁵Ket napabawtihmo yay Lydia boy hilay kabaey na. Haanin, hinagyat na kayi, a wana, “No an-ibilang yo kon peteg a māmteg nan Apo Jesus, makew kawon makidagoh ha baey ko.” Ket mauplit yan nanagyat kammi. Kaya-bay nakidagoh kayi ha baey na.

Hiyay Pagkapidiho lan Pablo boy Silas ha banwan Filipos

¹⁶Ha maghay mangaamot, legan palakew kayi ha lugal a pamakigwangan, nakahagana kayin maghay balatang a ipoh. Ampakapaltep ya uli ha maloke a ihpidito a anti kana. Ulin yati, malabong a pilak ye angkatanggap lan amo na. ¹⁷Yatew a balatang, ket pihuhumbong na kayin ampangipangha nin wanae, “Hilatin tatao, ket māghilbi na hilan Pinakamatagay a Dioh! An-ipatanda la kanyo no way-omen kawo miligtah!” ¹⁸Minamangaamot, wanabay ye andiyagen na kammi anggan hinumawa yaynay Pablo. Kaya-bay nagbawit yan inumadap kana. Ket hinabi na, “Hikan maloke a ihpidito, ha ngalan nan Apo Jesu Cristo, umalih kayna kana!” Ket kananyatew met ateed, inumalih yaynay maloke a ihpidito kana.

¹⁹Ha nakit lan aamo nan balatang a ahe la yaynan mapagpilakan, dinakep la yay Pablo boy Silas. Ket ingguloy la hilan inlakew ha plaha, ta iadap la hila kanlan mānungkolan ha banwa. ²⁰Haanin, in-adap la hila kanlan mānungkolan. Ket binadaan la hila, a wanla, “Hilatin lalakin Judio, ket anggulowen lay banwa tawo. ²¹Ta an-iadal lay kaugalian la a laban ha bibilin tawon Romano. Ket ahe mi malyadin tanggapen o humbongen.”

²²Haanin, hilay tatao ihtew, nakitagem hilan namahakit kanlan Pablo boy Silas. Niloh-okan la hilan mānungkolan haka la hila impapatok. ²³Pangayadi la hilan impapatok, ket impapidiho la hila boy binilinan la yay gowaldiya, a wanla, “Pakabantayan mo hilan manged.” ²⁴Kaya-bay hiyay gowaldiya, impahlep na hilan Pablo boy Silas ha pinakamaalale a hilid nin pidihowan haka na impangaw ye bibitih la.

²⁵Ha bunak anan madeglem, hiyay Pablo boy Silas, ampakigwang hila boy ampagkantan panggalang kanan Apo Dioh. Ket hilay kanayon a nakapidiho ihtew, ampanlenge hila met kanla. ²⁶Kapipikhaan, nanlayon nin makhaw, ket naeyeg ye pidihowan. Ket tampol nangalalabkat ye kaganaan a leneb nin pidihowan boy nangaalih ye tatanikala nin kaganaan a nakapidiho. ²⁷Ket napokaw yay gowaldiya nin pidihowan. Ha nakit na a nangalalabkat anay kaganaan a leneb, nabaan na a nakatakah hilaynay pidiho. Kaya-bay binagot nay kampilan na, ta magpakamatey yayna dayi. ²⁸Noba nangha yay Pablo, a wana, “Adi ka magpakamatey, ta anti kayin kaganaan ihti.”

²⁹Haanin, hiyay gowaldiya, nakikwa yan kingki. Pangayadi, nanandali yan nilumoob. Ket ampamigpig yan nanalimukod ha adapan nan Pablo boy Silas. ³⁰Pangayadi, in-ilwah na yay Pablo boy Silas. Ket tinepet na hila, “Gagayyem, hinyay katapulan kon diyagen ta-omen ako miligtah ha pamaduha nan Apo Dioh?”

³¹Nakibat yay Pablo boy Silas, “Mamteg ka kanan Apo Jesus, ket miligtah ka boy hilay kabaey mo.” ^32-34Haanin, hiyay māgbantay, inlakew na yay Pablo boy Silas ha baey na. Ket inuyahan nay huhugat la boy pinakan na hila. Pangayadi, hiyay Pablo boy Silas, impatanda lay Habi nin Dioh kana boy kanlan kaganaan a kabaey na. Ket kananyatew met ateed a madeglem, napabawtihmo ya kalamo na hilay kabaey na. Angkaaliket yan tubat boy hilay papamilya na, ta ampamteg hilayna kanan Apo Dioh.

³⁵Ha pahanib ana, hilay mānungkolan nin banwa, nangitubol hilan popolih a mangihabi kanan gowaldiya nin pidihowan, “Palihwayen mo hilaynan Pablo boy Silas.” ³⁶Haanin, hiyay gowaldiya ha pidihowan, hinabi na met kanan Pablo, “Hilay mānungkolan, hinabi la kangko a palihwayen katawoyna. Kaya-bay malyadi kawoynan umalih a main katanaan.”

³⁷Noba hinabi nan Pablo kanlan popolih, “Nilabag la ye bibilin nin Roma, ta agya Romano kayi, ket impapatok la kayina ha adapan lan tatao boy impapidiho agya ahe la kayi po nilitih. Ket haanin, hiklito la kayin palihwayen. Aliwan huhto yain! Katapulan a hilay mānungkolan mihmo ye makew ihtin mangipalwah kammi ha pidihowan.”

³⁸Kaya-bay nag-udong hilay popolih kanlan mānungkolan. Ket hinabi la kanla ye hinabi nan Pablo. Ket ha natandaan la a Romano hila met manayti ye Pablo boy Silas, ket nalimowan hila.16:38 Milabag ha bibilin lan Romano no main Romano a mapaduhaan a homain po dalom. Hiyay gobilno lan Romano, ambantayen ye katulidan lan taga Roma. No idalom lan Pablo o Silas kanlan mānungkolan ihtew ha Roma, maahe ye obda lan nangipapidiho kanla.³⁹Hilatew a mānungkolan, nakew hila ha pidihowan. Ket nakikwa hilan patawad kanlan Pablo. In-ilwah la hila ha pidihowan, ket pinakitongtongan la hila, “No malyadi dayi, umalih kawoyna ihti ha banwa mi.” ⁴⁰Ha nakalwah hilaynan Pablo boy Silas ha pidihowan, nakew hila ha baey nan Lydia. Nalatngan la hila ihtew ye kakatongno kanan Apo Jesus. Ket pinakhaw lan Pablo ye pamteg la. Haanin, hiyay Pablo boy Silas, inumalih hilayna nin yatew a banwa.

Hiyay Pangiadal nan Pablo ha banwan Tesalonica

¹Haanin, hiyay Pablo boy Silas, nagdān hila ha banwan Amfipolis boy ha banwan Apolonia angga ha nakalateng hila ha banwan Tesalonica. Main pāytiponan lan Jujudio ihtew. ²Ha loob nin tatloy dominggo, tepe Mangaamot nin Pagpainawa, ampakew yay Pablo ha pāytiponan lan Jujudio, ta wanabay ye nakailmawan na. Nakingatngat yay Pablo kanlan tatao makauli ha naihulat a Habi nin Dioh. ³Boy impalinaw boy pinaptegan na kanla a hiyay Cristo, katapulan yan magdiha nin pamaidap angga ha matey ya boy mabi-ay yan uman. Hinabi nan Pablo, “Hiyay Apo Jesus a an-ipatanda ko kanyo, ket hiyabay ye Cristo a impangako nan Apo Dioh.” ⁴Hilay kanayon kanlan Jujudion ampanlenge, ket namteg hila boy nakilamo kanan Pablo boy Silas. Main met malabong a Griego a ampanggalang kanan Apo Dioh boy malabong a babayin ambalayen ye namteg boy nakilamo kanla.

⁵Noba hilay kanayon a Jujudio, naibeg hila kanan Pablo boy Silas. Kaya-bay nandakit hilan tataon mapanggulo a pamipideng ha palaha nin banwa. Ha malabong anay nadakit la, ingkana laynay manggulo ha loob nin banwa. Ket dinawohong la yay baey nan Jason, ta antapulen la yay Pablo boy Silas ta-omen la hila iadap kanlan tatao. ⁶Noba ha ahe la hila makitan ye Pablo boy Silas, ingguloy-guloy la hilan in-adap kanlan mānungkolan ha banwa ye Jason boy kanayon po a kakatongno kanan Apo Jesus. An-ipapangha la, “Hilatin tatao, ampanyag hilan kagulowan ha kaganaan a lugal a anlakwen la. Ket anti hilayna haanin ha banwa tawo. ⁷Ket hiyay Jason, pinadagoh na hila ha baey na. Ket hilatin tatao, angkuntadaen lay bibilin nan Emperador Cesar boy anhabiyen la a aliwan hiyay Emperador Cesar ye peteg a poon, no aliwan hiyay taon nagngalan Jesus.” ⁸Pamakange lan tatao boy mānungkolan yatew, naygulogulo hilayna. ⁹Ket haanin, pinabayad la yay Jason boy hilay kanayon a kakatongno kanan Apo Jesus haka la hila pinalihway.

Hiyay Pablo boy Bernabe ha banwan Berea

¹⁰Kananyatew met ateed a madeglem, hilay kakatongno kanan Apo Jesus, intubol la hilan Pablo boy Silas ha banwan Berea. Ha niabot hilayna ihtew, nakew hila ha pāytiponan lan Jujudio. ¹¹Hilay Jujudio a angkumonin ha Berea, mamaway ye ihip la dinan kanlan taga banwan Tesalonica, ta kalalabay lay manlenge nin an-iadal lan Pablo. Minamangaamot lan ambokitkiten ye naihulat a Habi nin Dioh ta-omen la matandaan no peteg yay anhabiyen nan Pablo. ¹²Kaya-bay malabong kanla ihtew ye namteg kanan Apo Jesus. Malabong met a Griego a pawa ambalayen a babayi boy lalaki ye namteg kanan Apo Jesus.

¹³Noba ha natandaan lan Jujudio ha Tesalonica a ampangipatanda yay Pablo nin Habi nin Dioh ha banwan Berea, ket nakew hila met ihtew ta-omen hila mangiatay nin tatao a manggulo. ¹⁴Kaya-bay hilay kakatongno kanan Apo Jesus, ginagah la yaynan intubol ye Pablo a makew ha ambay dagat. Noba hiyay Silas boy Timoteo, nagbantak hila ihtew ha banwan Berea. ¹⁵Main ano kataon nangiatel kanan Pablo angga ha banwan Atenas. Ha mag-udong hilayna ha Berea, imbilin nan Pablo kanla a tampol la hilan pahumbongen kana ye Silas boy Timoteo.

Hiyay Pangiadal nan Pablo ha banwan Atenas

¹⁶Hiyay Pablo, legan an-agaden na hilan Silas boy Timoteo ihtew ha banwan Atenas, nalele yan tubat, ta nakit na a malabong ye kalintatao a andiohen lan tatao ihtew. ¹⁷Kaya-bay nakew ya ha pāytiponan lan Jujudio. Ket nakingatngat ya kanlan kapadiho na a Judio boy kanlan aliwan Judio a ampanggalang kanan Apo Dioh. Minamangaamot ya met a ampakew ha palaha boy ampakingatngat kanlan ayaman a anti ihtew. ¹⁸Main luway pangkat nin mamaihtodo ihtew a ampakingatngat kanan Pablo. Hiyay maghay pangkat, anhabtan Epicureo. Ket hiyay magha met, anhabtan Estoico. Hinabi nin nangaano kanla, “Ayay anhabiyen na yain a kalawakaw?” Hinabi la met nin kanayon, “Ampangipatanda ya laweh nin tungkol ha dioh lan dadayohan?” Hinabi la yatew, ta an-ipatanda nan Pablo ye Manged a Balita tungkol kanan Apo Jesus boy hiyay pagkabi-ay nan uman.

¹⁹Haanin, hiyay Pablo, inlakew laya ha pāytiponan lan mānungkolan a anhabtan Areopago. Ket hinabi la kana, “Labay min matandaan ye bayon adal a an-iadal mo. ²⁰Babayo kammi yain a anhabiyen mo. Kaya-bay labay min matandaan ye labay nan habiyen.” ²¹Hinabi la yatew, ta hilay taga Atenas boy hilay dadayohan a angkumonin ihtew, homain hilaynan kanayon a andiyagen, no aliwan paytongtongan boy manlenge nin tungkol ha bayon adal.

²²Kaya-bay hiyay Pablo, nideng ya ha adapan lan tatao ha Areopago. Ket hinabi na, “Hikawon taga Atenas, angkaimatonan ko a makadioh kawo. ²³Ta ha nagpahyal ako ihti ha banwa yo, nakit ko hilay anggalangen yo. Main ako po nakit a pangihagpaan a main nakahulat a wanae, ‘Kanan Dioh a ahe tawo katatanda.’ Hiyay Dioh a anggalangen yo a ahe yo po katatanda, ket hiyabay ye ipatanda ko kanyo haanin.”

²⁴“Hiyabay ye Dioh a namalhowa nin babe-luta boy kaganaan a babagay a anti kananyati. Hiyabay ye Apo nin langit boy luta. Kaya-bay ahe ya angkumonin ha titimplo a dinyag nin tao. ²⁵Ahe na katapulan ye haglap nin tao, ta hiyabay ye ampamyay kantawo nin bi-ay, angeh, boy kaganaan a babagay a matapul tawo. ²⁶Pinalhowa nan Apo Dioh ye maghay tao a pinangibatan nin kaganaan a lalahi nin tatao boy intayak na hila ha kaganaan a lulugal ihti ha babe-luta. Ingkonin nay anggaan nin lugal nin balang lahi boy intaning nay panaon la. ²⁷Dinyag nan Apo Dioh yatew ta-omen tawo matandaan a katapulan tawo ya. Maka tapulen tawo ket matuklahan tawo yan peteg. Noba hiyay kaptegan, aliwa yan mataang ha balang magha kantawo. ²⁸‘Ta makauli ha kapalyadiyan na, ket angkabi-ay kitawo, ampakatige boy anti kitawo ihti.’17:28 Hatew, main māgdanew a nanulat yati kanan Zeus. Hiyay Zeus ye pinakapoon nin didioh lan Griego hatew. Ket wanabay met ateed ye hinabi lan anon māngalalla yo, a wanla, ‘Aanak na kitawon Apo Dioh.’ ”

²⁹Hinabi na po nin Pablo, “Haanin ta aanak na kitawon Apo Dioh, adi tawon an-ihipen a hiyay Apo Dioh, ket kalintatao ya a yadi ha balitok, mital, o dapah a dinyag makauli ha ihip boy kagalingan nin tao. ³⁰Hatew, pinaolayan nan Apo Dioh ye ahe la pamalay nin tatao kana. Noba haanin, an-ibilin na ha kaganaan a tatao ha balang lugal a paghehean laynay kakahalanan la boy talingkukolan laynay panyag la nin kalok-an. ³¹Ta nangitaning yaynay Apo Dioh nin mangaamot nin matoynong a panuhga na ha kaganaan a tatao ihti ha babe-luta makauli kanan tao a pinili na. Ket pinaptegan na yati, ta bini-ay na yan uman.”

³²Pamakange lan tatao ye tungkol ha pagkabi-ay uman nin nangamatey, kinailiyan la yan kanayon. Noba hilay kanayon, hinabi la, “Labay min mangean ana man kammo ye tungkol kananyati.” ³³Pangayadi lan hinabi yatew, hiyay Pablo, inumalih yayna ha ampaytiponan la. ³⁴Noba main nangaano kanla a laki ye namteg kanan Apo Jesus boy nakitagem kanan Pablo. Magha kanla ye Dionisio a kabilang ha pangkat lan anhabtan Areopago. Main met maghay babayin nagngalan Damaris boy kanayon po.

Hiyay Pamakew nan Pablo ha banwan Corinto

¹Pangayadi, inumalih yaynay Pablo ihtew ha banwan Atenas. Ket nakew ya ha banwan Corinto. ²Ket ihtew naya nakitan ye Aquila a maghay Judio a taga plobinhiyan Ponto, lamo na yay ahawa na a hiyay Priscila. Ket kapipilateng lan bengat a nangibat ha Italia. Ta hiyay Emperador Claudio, pinaalih na hilay kaganaan a Jujudio ha banwan Roma. Ket hiyay Pablo, kinewahan na hilay miahawan Aquila boy Priscila. ³Ket ulita kapadiho na hilan mānyag nin tolda, nakidagoh ya kanla boy nakilamo yayna kanla a manyag nin tolda. ⁴Hiyay Pablo, tepe Mangaamot nin Pagpainawa, ampakew ya ha pāytiponan lan Jujudio ta-omen ya makingatngat kanlan Jujudio boy Griego. Ta labay na hilan makumbinyo a mamteg kanan Apo Jesus.

⁵Ha nilumateng yay Silas boy Timoteo a ibat ha plobinhiyan Macedonia, ingkamihan naynan Pablo ye panaon na ha pangipatanda nin Habi nin Dioh boy an-ipapteg na kanlan Jujudio a hiyay Apo Jesus ye Cristo a impangako nan Apo Dioh. ⁶Noba ha kinuntada boy inlungolungo la yaynay Pablo, ingkampag nay tuwapok nin bado na bilang babala laban kanla, a wana, “Kahalanan yoyna no paduhaan na kawon Apo Dioh. Homain akoynan pakibatan kanyo kanan Apo Dioh. Ket paibat haanin, hilaynay aliwan Judio ye lakwen kon adalan.”

⁷Kaya-bay hiyay Pablo, inumalih yayna ha pāytiponan lan Jujudio. Ket nakew yan nakidagoh ha baey nan Ticio Justo a katalig nin pāytiponan lan Jujudio. Hiyay Ticio Justo, aliwa yan Judio, noba ampanggalang ya kanan Apo Dioh. ⁸Hiyay Crispo a mānguna nin pāytiponan lan Jujudio, namteg ya kanan Apo Jesus dayon kabaey na. Malabong po a taga banwan Corinto a nanlenge kanan Pablo ye namteg boy napabawtihmo.

⁹Ha maghay madeglem, napakit yay Apo Jesus kanan Pablo ha leplep, a wana, “Adi ka angkalimo. Adi mo an-itgen ye pangiadal mo. Ihulong mo ingat, ¹⁰ta anti ko kammo. Malabong hilay tatao ko ihtin banwa. Kaya-bay homain mamahakit kammo.” ¹¹Kaya-bay hiyay Pablo, ha loob nin maghay taon boy anem a bowan a kinumonin ihtew, nangiadal ya nin Habi nin Dioh kanlan tatao.

¹²Noba ha hiyaynay Galion ye gobilnadol ha plobinhiyan Acaya, hilay Jujudio, naymamaghaan la yan kinuntada ye Pablo. Ket dinakep la yan inlakew ha panuhgaan nan Gobilnadol. ¹³Binadaan laya, a wanla, “Yatin tao, angkumbinyowen na hilay tatao a manggalang ha Dioh ha papadan a labag ha bibilin mi.”

¹⁴Maghabi ya dayi ye Pablo. Noba naunaan na yan Gobilnadol Galion a naghabi kanlan Jujudio nin wanae, “No yatin gotgot a inhaley yo kangko ket tungkol ha mabyat a kahalanan o panlabag ha bibilin, manlenge ako kanyo. ¹⁵Noba ulita gotgot yan bengat tungkol ha hahabi boy ngangalan nin tatao boy ha bibilin yo, hikawoynay baala a mangipatunong, ta ahe ko labay ye manuhga nin tungkol ha wanabay bengat a babagay.” ¹⁶Ket pinaalih na hilayna ihtew ha panuhgaan. ¹⁷Haanin, dinakep la yan tatao ye Sostenes a mānguna nin pāytiponan lan Jujudio. Ket binogbog laya ha adapan nin panuhgaan. Noba pamaolay naynan bengat Gobilnadol Galion.

Hiyay Pag-udong nan Pablo ha banwan Antioquia

¹⁸Hiyay Pablo, kinumonin ya po ha banwan Corinto. Pangalabah nin anoy mangaamot, nagpatanid yayna kanlan kakatongno kanan Apo Jesus ihtew. Ket nakew yayna ha Cencrea kalamo na hilay miahawan Priscila boy Aquila. Ket ha niabot hilayna ha banwan Cencrea, nagpakohkoh yay Pablo, ta natupad na yaynay pangako na kanan Apo Dioh. Pangayadi, nagbalko hilaynan palakew ha plobinhiyan Siria. ¹⁹Ha niabot hilayna ha banwan Efeso, hiyay Pablo, inalihan na hilan Priscila boy Aquila. Ket nakew yan hinumlep ha pāytiponan lan Jujudio. Ket nakingatngat ya kanlan Jujudio ihtew. ²⁰Haanin, inawok la kanan Pablo a magbuyot ya po dayi ihtew kanla. Noba ahe na hila inawo, ²¹no aliwan nagpatanid ya tana kanla, a wana, “No ipaluboh nan Apo Dioh, mag-udong ako lano.” Haanin, hiyay Pablo, nagbalko yan inumalih ha Efeso.

²²Pamiabot na ha banwan Cesarea, naglaloh yayna ha banwan Jerusalem, ket kinewahan na ye pangkat lan māmteg ihtew. Pangayadi, nagpahulong yayna ha banwan Antioquia ha plobinhiyan Siria. ²³Ahe ya nagbuyot ihtew. Inumalih ya. Ket niliwed nay lulugal ha plobinhiyan Galacia boy Frigia a ibatan nayna hatew. Ket pinapah-ey nay pamteg lan mānumbong nan Apo Jesus ihtew.

Hiyay Pangiadal nan Apolos ha Efeso

²⁴Main maghay Judion nagngalan Apolos ye nakew ha banwan Efeso. Hiyay Apolos, nianak ya ha Alejandria. Ket magaling yan maghabi boy malabong ye tinanda na ha naihulat a Habi nin Dioh. ²⁵Ta naadalan yan tungkol kanan Apo Jesus. Luboh ha nakem na ye pangiadal na boy huhto ye an-iadal na tungkol kanan Apo Jesus. Noba no tungkol ha bawtihmo, ket hiyay bawtihmo nan Juan bengat ye tanda na. ²⁶Hiyay Apolos, nakew ya ha pāytiponan lan Jujudio. Ket homain yan limo a nangiadal ihtew. Ha nange lan miahawan Priscila boy Aquila ye pangiadal nan Apolos, hinagyat la yan makew ha baey la. Ket impalinaw lan manged kana ye tungkol ha papadan nan Apo Dioh.

²⁷Haanin, hiyay Apolos, labay nay makew ha plobinhiyan Acaya. Ket hilay kakatongno kanan Apo Jesus ha Efeso, pinakhaw lay nakem na boy nanulat hila kanlan mānumbong nan Apo Jesus ihtew a tanggapen la yay Apolos ha panlumateng na. Ket ha nakalateng yayna ihtew, malabong ye naihaglap na kanlan namteg makauli ha kangedan nan Apo Dioh. ²⁸Ta hiyay Apolos, ket makpe yan nakingatngat kanlan Jujudio ha adapan nin kalabongan. Pinaptegan na kanla makauli ha naihulat a Habi nin Dioh a hiyay Apo Jesus ye Cristo a impangako nan Apo Dioh.

Hiyay Pananggap lan Māmteg nin Ihpiditon Dioh

¹Legan anti yay Apolos ha banwan Corinto, hiyay Pablo, kinodang nay mamapantay nin plobinhiyan Asia angga ha niabot ya ha banwan Efeso. Ket main yan nalatngan ihtew a nangaanon mānumbong nan Apo Jesus. ²Ket tinepet na hilan Pablo, “Ha namteg kawo kanan Apo Jesus, natanggap yo laweh ye Ihpiditon Dioh?”

Nakibat hila kana, “Yo, ahe! Ahe mi po nangean a main manaytin Ihpiditon Dioh.”

³Nanepet yayna man ye Pablo, “No wanabay awod, hinyan kalahin bawtihmo ye natanggap yo?”

Hinabi la, “Hiyay pamawtihmo nan Juan.”

⁴Haanin, hinabi nan Pablo, “Hiyay Juan, binawtihmowan na hilay tataon naghehe nin kakahalanan la boy hinabi na po kanlan tatao a katapulan la yan pamtegan ye lumateng a homain kanayon no aliwan hiyay Apo Jesus.” ⁵Pamakange la yati, napabawtihmo hila ha ngalan nan Apo Jesus. ⁶Ket ha impalonto nan Pablo ye gamet na ha ō la, naheb hilan Ihpiditon Dioh. Ket naghabi hilan hadihadi a habi a ahe la naadal boy an-ihabi lay impahabi nan Apo Dioh kanla. ⁷Manga labinluway lalaki hilan kaganaan.

⁸Ha loob nin tatloy bowan, hiyay Pablo, ampakew ya ha pāytiponan lan Jujudio. Homain yan limo a ampakingatngat kanla ta labay na hilan makumbinyo a pahakop kanan Apo Dioh. ⁹Noba hilay nangaano kanla, pinabyang lay ō la boy ahe la pinamtegan. Ampaghabi hila po ha adapan lan tatao nin pandama nin tungkol kanan Apo Jesus. Kaya-bay inumalih yay Pablo ihtew, ket inlamo na hilay mānumbong nan Apo Jesus. Ket minamangaamot na yan impahulong ye pangiadal na ha pag-adalan nan Tirano. ¹⁰Ha loob nin luway taon, lanang a wanabay ye andiyagen na. Kaya-bay hilay kaganaan a tatao ha plobinhiyan Asia, Judio man o Griego, ket nange lay tungkol kanan Apo Jesus.

¹¹Malabong a nakiduma a kapagtakaan ye dinyag nan Apo Dioh ihtew makauli kanan Pablo. ¹²Kaya-bay agya panyo o hinyaman a tapih a nahagoy nan Pablo a kadten la kanlan ampaghakit, ket ampitaah hila boy an-umalih hilay mangaloke a ihpidito a hinumlep kanla.

Hilay Aanak nan Esceva

¹³Haanin, main nangaanon Jujudion ampakew ihtew a ampamaalih nin mangaloke a ihpidito kanlan tatao. Ket hinubok la yan ginawi ye ngalan nan Apo Jesus, a wanla, “Ha ngalan nan Apo Jesus a an-ipatanda nan Pablo, umalih kawo.” ¹⁴Wanabay met ateed ye andiyagen lan piton aanak nan Esceva a maghan mānguna a padi.

¹⁵Noba ninghan ha ampamaalih hilan maloke a ihpidito, hinebatan hilan maloke a ihpidito, “Katatanda ko yay Jesus boy katatanda koya met ye Pablo. Noba aya kawo?” ¹⁶Ket haanin, hiyay taon hinelpan nin maloke a ihpidito, dinep-an na hila. Pinahakitan na hilan tubat boy hinambot na hila. Homain hilan nadyag. Kaya-bay loh-ok boy hugatan hilan nayew a nilumwah ha baey.

¹⁷Yatin nalyadi, ket nabalitaan lan kaganaan a Jujudio boy Griego a angkumonin ha banwan Efeso. Ket nalimowan hilan kaganaan boy lalo laya po ginalang ye ngalan nan Apo Jesus. ¹⁸Malabong kanlan ampamteg kanan Apo Jesus ye hinumaley. Ket inhabi lay mangaloke a didiyag la. ¹⁹Malabong a māghalimangka ye nangihuko nin lilibdo la a paghalimangka. Ket inulam la ha adapan nin malabong a tatao. Ket ha kinowinta lay alaga nin inulam lan lilibdo, ket inumabot yan limampo a libon palatan mital. ²⁰Uli ha nalyadi, nakit lan tatao a main kapalyadiyan ye Habi nin Dioh. Kaya-bay nitayak ye Habi nin Dioh boy lalalo hila po nilumabong ye māmteg nan Apo Jesus.

Hiyay Kagulowan ha banwan Efeso

²¹Pangayadi hilatew a nangalyadi, inihip nan Pablo a muna ya po kadān ha plobinhiyan Macedonia boy ha plobinhiyan Acaya bayo ya makew ha banwan Jerusalem. Hinabi na, “Lano ha ibat akoyna ha Jerusalem, katapulan akon makew ha banwan Roma.” ²²Haanin, hiyay Timoteo boy hiyay Erasto a kahaglap nan Pablo, ket pinauna na hilayna ha plobinhiyan Macedonia. Noba hiyay Pablo, nagbantak ya po ha plobinhiyan Asia.

²³Kananyatew met ateed a panaon, nagkamain nin mayadet a kagulowan ha banwan Efeso, ta hilay kanayon a tatao ihtew, ket ahe la labay ye pangiadal lan māmteg nin tungkol kanan Apo Jesus. ²⁴Yatin kagulowan, nandugi ya kanan lakin nagngalan Demetrio a māmanday nin mangakandin timplo a yadi ha mital. Yatin mangakandin timplo, ket kawangih nin timplo nan Artemis a andiohen la. Uli kanlan hilati a andiyagen nan Demetrio, malabong a pilak ye ampaglakoan na, kalamo lan māg-obda na. ²⁵Tinipon na hilay māg-obda na boy hilay kanayon po a māmanday. Ket hinabi na kanla, “Kalalamoan ko, tanda yo a malabong a pilak ye angkakwa tawo kananyatin kapanapulan. ²⁶Nange boy nakit yoyna met ye andiyagen nan Pablo. Ha pangiadal na, anhabiyen na a hilay andiohen a dinyag nin tao, ket aliwa hilan peteg a dioh. Ket malabong hilaynay nakumbinyo na a manalingkukol ha andiohen tawo. Ket aliwan bengat ihti ha banwan Efeso, no aliwan ha kaganaan anan lulugal nin plobinhiyan Asia. ²⁷Kaya-bay angkaampoling kitawoynan madama. Aliwan bengat kapanapulan tawo ye maalihan hilbi, no aliwan agya hiyay timplo boy hiyay andiohen tawon Artemis a anggalangen nin tatao ha plobinhiyan Asia boy ha kaganaan a lulugal ihti ha babe-luta.”

²⁸Pamakange la yati nin tatao, ket napoot hilan tubat boy impangha la, “Makapalyadiyan yay Artemis a anggalangen tawon taga Efeso.” ²⁹Ket nagkamain nin kagulowan ha banwan Efeso. Haanin, dinakep la hilay kalamo nan Pablo a taga Macedonia a hiyay Gayo boy Aristarco haka la hilan pinaytageman a inlakew ha palaha a pāytiponan nin tatao. ³⁰Labay na dayin Pablo ye makew maghabi ihtew ha adapan lan tatao. Noba hinaad la yan mānumbong nan Apo Jesus. ³¹Agya hilay nangaanon mānungkolan a gayyem nan Pablo nin yatew a plobinhiya, ket nangitubol hilan mangihabi kana a ahe yayna makew ha naytiponan lan tatao.

³²Haanin, hilay tatao, lalo hilayna ingat naygulogulo, ta aliwan padipadiho ye an-ipangha la. Ket kalabongan kanla, ahe la tanda no taket ta anti hila ihtew. ³³Hilay kanayon kanlan tatao ihtew, nabaan la a hiyay Alejandro a maghay Judio ye hangkan nin kagulowan, ta hiyabay ye impadolla lan Jujudio a mangipalinaw a homain hilan pakibalabalaan kanan Pablo. Ket pinepe nan Alejandro hilay tatao, ta maghabi yayna. ³⁴Noba ha nabalayan lan tataon naytitipon ihtew a hiyay Alejandro, ket Judio ya met manayti, nayngingidlan hilan nangha, a wanla, “Makapalyadiyan yay Diana a anggalangen min taga Efeso!” Ket wanabay ye an-ipangha la ha loob nin luway odah.

³⁵Noba pangayadi nin luway odah, nilumateng ye mānungkolan ha banwa. Ket pinakal-em na hilay tatao boy hinabi na, “Hikawon kapadiho kon taga Efeso, tanda nin kaganaan a tao a hikitawon taga Efeso ye māgbantay nin timplo nan madangal a Artemis boy ha nahantowan a dapah a naampag paibat ha langit? ³⁶Ket homain malyadin mangibudi kananyati. Kaya-bay pakatana kawo boy adi kawon tampol angkapoot. ³⁷Hilatin luwa kataon inlakew yo ihti, ket ahe laya met tinakawan ye timplo o inumih ye andiohen tawo. ³⁸Haanin, no hiyay Demetrio boy hilay kalalamoan na a māmanday, ket main hilan diklamo a laban ha agya ayaman, main kitawon panalayhayan boy mānungkolan. Katapulan ihtewbay hila magdalom. ³⁹Noba no main kawo po nin kanayon a diklamo, katapulan a pakangeden ha panaon nin paytipon nin mānungkolan ha banwa. ⁴⁰Uli kananyatin angkalyadi haanin, malyadi la kitawon badaan Roromano nin panggulo. Ket homain kitawon maikatulidan kananyatin kagulowan.” ⁴¹Pangayadi nan naghabi ye mānungkolan, pinauli na hilaynay tatao.

Hiyay Pamakew nan Pablo ha plobinhiyan Macedonia boy Grecia

¹Ha nilong-em anay kagulowan ha banwan Efeso, hiyay Pablo, impadakit na hilay mānumbong nan Apo Jesus. Ket pinakhaw nay nakem la. Pangayadi nan nagpatanid, nakew ya ha plobinhiyan Macedonia. ²Ket kaganaan a lulugal ihtew a nilakew na, malabong ye in-adal na a pamakhaw nin nakem lan māmteg nan Apo Jesus. Pangayadi, nagpahulong yayna ha plobinhiyan Grecia. ³Ket kinumonin ya ihtew nin tatloy bowan. Haanin, legan ampag-aligwat yan lumugan nin balko a palakew ha Siria, natandaan na a an-ipanta la yan kapadiho na a Jujudio. Kaya-bay inihip na a kumodang yaynan bengat a kadān ha plobinhiyan Macedonia. ⁴Nakilakew hila kana ye Sopater a taga Berea a anak nan Pirro, hilan Aristarco boy Segundo a taga Tesalonica, Gayo a taga Derbe, Timoteo a taga Listra, Tiquico boy Trofimo a taga Asia. ⁵Nauna hila kammi boy inagad la kayina ha Troas. ⁶Ket ha nayadi anay Pihtan Tinapay a Homain Pamalbag, inumalih kayina ha Filipos. Ket nilumugan kayin balko palakew ha Troas. Ha ikaliman mangaamot, nilumateng kayi ihtew. Ket kinumonin kayi po ihtew nin pitoy mangaamot.

Hiyay Huyot a Pangumewah nan Pablo ha banwan Troas

⁷Haanin, ha unan mangaamot nin maghay dominggo, naytitipon kayin kaganaan a ampamteg kanan Apo Jesus ta mangan kayin tinapay bilang pangihipan nin pagkamatey nan Apo Jesus. Ket hiyay Pablo, ulita umalih ya ha kabekahan, nangiadal ya anggan bunak madeglem. ⁸Ket hiyay hilid a naytitiponan mi ha dapit tagay nin baey, malabong ye kingki ihtew. ⁹Haanin, main met maghay bayontao a nagngalan Eutico a ampikno ha panamulawan. Uli ha kakadang nin pangiadal nan Pablo, hiyay Eutico, nanatonlo yan nipakatuloy nin maiplek. Ket paibat ha ikatlon palapag, naampag yan nahahtog ha luta. Ket natey yaynan hinapwat la. ¹⁰Ket hiyay Pablo, nonaoy ya. Ket nilakew na yan tinakeh. Hinabi na kanlan tatao, “Adi kawo angkahindak, ta angkabi-ay ya.” ¹¹Nanik yan uman ye Pablo. Ket namih-ilbih-il yan tinapay haka la kinan. Pangayadi, inhulong nay pangiadal na anggaynan mahanib haka ya inumalih. ¹²Ket hiyay Eutico, in-uli la yan angkabi-ay ha baey na boy naaliket hilan tubat.

Hiyay Pamakew nan Pablo ha Mileto

¹³Haanin, ulita hinabi nan Pablo kammi a makew kayi ha banwan Ason, ket nagbalko kayinan palakew ha Ason. Ihtew kayi mapayngingikit kanan Pablo, ta hinabi na kammi a kumodang yaynan bengat palakew ihtew. ¹⁴Ket ha napayngikit kayina ha Ason, nilumugan yayna met ye Pablo ha balko a anluganan mi palakew ha banwan Mitilene. ¹⁵Paibat ha Mitilene, pahulong ye pagbalko mi palakew ha Quio. Ket kabekahan, niabot kayi ha eteb nin alipoteh nin Quio. Ket ha kabekahan, niabot kayi ha Samos. Ket pangalabah nin maghay mangaamot, niabot kayi ha banwan Mileto. ¹⁶Inihip nan Pablo ye ahe kadān ha Efeso ta-omen ahe yayna maaba ha plobinhiyan Asia. Magagah ya, ta labay na ye miabot ha Jerusalem bayo mangaamot nin Pihtan Pentecostes.

Hiyay Pagpatanid nan Pablo kanlan Mānguna ha Pangkat nin Māmteg ha banwan Efeso

¹⁷Haanin, ha anti kayina ha banwan Mileto, hiyay Pablo, nangitubol yan mandakit kanlan mānguna nin pangkat lan māmteg ha banwan Efeso, ta labay na hilan makikit kana ha banwan Mileto. ¹⁸Ha nilumateng hilayna, ket hinabi nan Pablo kanla, “Tanda yo no way-omen ye pagbi-ay ko ha anti ko po kanyo paibat po ha una kon nilumateng ihti ha plobinhiyan Asia. ¹⁹Naghilbi ko kanan Apo Jesus a main kaaypaan nakem boy panumangih. Malabong a papanubok ye in-ikpe ko uli ha panangka la kangkon Jujudio. ²⁰Tanda yo met a ha pangipatanda ko kanyo, ahe ako nagluwaluwa a mangipatanda nin hinyaman a babagay a makahaglap kanyo. Nangiadal ako ha adapan nin malabong a tatao boy ha babaey yo. ²¹Binabalaan ko hilay kapadiho kon Jujudio boy hilay Griego a katapulan lan paghehean ye kakahalanan la, mag-udong hilayna kanan Apo Dioh boy mamteg hila kanan Apo tawon Jesus.”

²²“Haanin, ulita yati ye bilin nin Ihpiditon Dioh kangko, makew ako ha banwan Jerusalem. Ket ahe ko tanda no hinyay malyadi kangko ihtew. ²³Hiyay tanda kon bengat, ha balang banwan lakwen ko, an-ipatanda nin Ihpiditon Dioh kangko a mapidiho ko boy magdiha ako nin pamaidap lano. ²⁴Noba ahe ko angkawaenen ye bi-ay ko. Ta hiyay maalaga kangko, ket maiyadi ko ye impataya nan Apo Jesus kangko a pangipatanda nin Manged a Balita a tungkol ha kangedan nan Apo Dioh kantawo.”

²⁵“Hatew, ha impatanda koy tungkol ha panakop nan Apo Dioh kanyo, nakilamo ako kanyon kaganaan. Noba haanin, tanda ko a kananyatin pangumalih ko kanyo, ket ahe yo koyna makit uman. ²⁶Kaya-bay anhabiyen koyna kanyo haanin a no main man kanyo ye ahe miligtah ha kapaduhaan a homain anggaan, ket homain akoynan pakibatan kanan Apo Dioh. ²⁷Ta ahe ako nagluwaluwan nangipatanda kanyo nin kaganaan a kalabayan nan Apo Dioh.”

²⁸“Ialla yo awod ye hadili yo boy hilay kaganaan a māmteg, ta pinili na kawon Ihpiditon Dioh a mangalingay kanla. Kalingayen yo hilay tatao ha pangkat nin māmteg nan Apo Dioh a timbeh na makauli ha daya nin Anak na. ²⁹Tanda ko a ha pamikuyot ko, lumoob hila ihti kanyoy tataon ba-mon mangatubag a ahontawon. Ket damaen lay pangkat yo a māmteg nan Apo Jesus. ³⁰Main met lumtaw a ibat ha pangkat yo a mangiadal nin katagowan ta-omen la kawo makumbinyo a manumbong kanla. ³¹Kaya-bay mag-alla kawo ta-omen la kawo ahe matalingo. Ihipen yo a ha loob nin tatloy taon, mangaamot boy madeglem akon ampakatangih a ampamabala kanyo.”

³²“Ket haanin, an-ipataya katawoyna kanan Apo Dioh boy ha habi na tungkol ha kangedan na. Yatin habi na ye ampakapah-ey nin pamteg yo boy ampakaibyay kanyo nin intaladan nan Apo Dioh a tawiden nin kaganaan a pagtao na. ³³Ahe ko kinaibegan ye pilak o balitok o bado nin agya ayaman a tao. ³⁴Tanda yoynabay met a naghipeg akon nag-obda ta-omen kayin main pangwaan nin pagbi-ay min milalamo. ³⁵Ket ha pag-obda ko, impakit ko kanyo ye alimbawa nin mahipeg a mag-obda ta-omen tawo hila mahaglapan ye mangaidap. Ihipen tawo ye hinabi nan Apo Jesus a wanae, ‘Igit yan minged ye taon ampamyay dinan ha taon ampananggap.’ ”

³⁶Pangahabi nan Pablo yatew, ket nanalimukod yan nakigwang a kalamo la. ³⁷Haanin, hilan kaganaan, antumangih hilan nanakeh kanan Pablo boy inumaan laya. ³⁸Malele hilan tubat, ta hinabi nan Pablo kanla a ahe la yaynan makit uman. Pangayadi, in-atel la yayna ha balko a luganan na.

Hiyay Pamakew nan Pablo ha banwan Jerusalem

¹Ha nakapatanid kayina kanlan mānguna nin pangkat lan māmteg ha Efeso, ket nagbalko kayina angga ha alipoteh nin Cos. Kabekahan, niabot kayi ha alipoteh nin Rodas. Ket paibat ha Rodas, nagpahulong kayi ha banwan Patara. ²Ha niabot kayi ihtew, nakit mi ye maghay balko a palakew ha Fenicia. Tampol kayin nilumugan, ta umalih yayna. ³Ha natamulaw mi ye alipoteh nin Cyprus, nagdān kayi ha dapit wanan. Ket naglaloh kayina ha plobinhiyan Siria. Tinumanghad kayi ha banwan Tiro, ta nangilumbah hilan kakalga ihtew. ⁴Tinapul mi hilay mānumbong nan Apo Jesus ihtew. Ket nakidagoh kayi kanla nin pitoy mangaamot. Haanin, ulita impatanda nin Ihpiditon Dioh kanla no hinyay malyadi kanan Pablo ha banwan Jerusalem, hinabi la kana a ahe yayna makew ihtew. ⁵Noba pangalabah nin maghay dominggo, inumalih kayina ihtew. Ket nagpahulong kayina ha lakwen mi. Ket hilay mānumbong nan Apo Jesus, hilay aahawa la boy aanak la, intonda la kayi angga ha ilwah nin banwa. Panlumateng mi ha ambay dagat, ket nanalimukod kayin nakigwang. ⁶Pangayadi min napatanid kanla, nilumugan kayinan balko. Ket nuli hilayna met.

⁷Paibat ihtew ha banwan Tiro, nagpahulong kayin nagbalko palakew ha Tolemaida. Pamiabot mi ihtew, nakikit kayi kanlan kakatongno kanan Apo Jesus, ket nakidagoh kayi kanla nin maghay madeglem boy maghay mangaamot. ⁸Kabekahan, nakew kayina ha Cesarea. Pamiabot mi ihtew, nakew kayin nakidagoh ha baey nan Felipe a māngipatanda nin Manged a Balita. Ket hiyay Felipe, magha ya kanlan pitoy lalaki a napili hatew ha banwan Jerusalem a nanaglap kanlan aapohtol. ⁹Main yan apat a anak a babalatang a pawa podopita nin Dioh.

¹⁰Pangalabah nin anoy mangaamot, nilumateng yay podopitan nagngalan Agabo a ibat ha plobinhiyan Judea. ¹¹Ket hiyay Agabo, nilakew na kayi boy kingwa nay akeh nan Pablo. Ket binalol nay hadili nan bibitih boy gagamet haka na hinabi, “Hinabi nan Ihpiditon Dioh, ‘Wanae lano ye diyagen lan Jujudio ha Jerusalem kanan nagkonin nin yatin akeh, ta balolen la yan igawang kanlan aliwan Judio.’ ”

¹²Pamakange mi nin hinabi nan Agabo, hikayi boy hilay kakatongnon angkumonin ihtew, impakiiingalo mi kanan Pablo a adi yaynan makew ha banwan Jerusalem. ¹³Noba hinabi nan Pablo kammi, “Taket ta antumangih kawo? Ampakapeyen yo ye nakem ko. Nakahadya akon mabalol boy agya po matey ha banwan Jerusalem uli kanan Apo Jesus.” ¹⁴Ulita ahe mi yaynan mahaad ye Pablo, hinabi minan bengat, “Hiyay kalabayan nan Apo Dioh ye mitupad.”

¹⁵Pangalabah nin anoy mangaamot, nag-aligwat kayinan makew ha banwan Jerusalem. ¹⁶Hilay ano kataon mānumbong nan Apo Jesus a taga Cesarea, nakilakew hila kammi. Ket in-atel la kayi ha baey nan Mnason ta ihtew kayi makidagoh. Hiyay Mnason, taga Cyprus ya boy nabuyot yaynan māmteg nan Apo Jesus.

Hiyay Pangumewah nan Pablo kanan Santiago

¹⁷Pamiabot mi ha banwan Jerusalem, angkaaliket hilan nananggap kammi ye kakatongno kanan Apo Jesus. ¹⁸Kabekahan, hiyay Pablo, kalamo mi yan nakikit kanan Santiago. Ket anti hila met ihtew ye kaganaan a mānguna nin pangkat lan māmteg ha banwan Jerusalem. ¹⁹Ket hiyay Pablo, in-idlaw na hila boy impalinaw na ye kaganaan a dinyag nan Apo Dioh kanlan aliwan Judio makauli ha abala na.

²⁰Pamakange la yatew, ket inggalang la yay Apo Dioh. Haanin, hinabi la kanan Pablo, “Tanda mo, katongno, libo-libo hilaynay Jujudion ampamteg kanan Apo Jesus. Ket hilan kaganaan, mahehpet lan anhumbongen ye Bibilin a impahulat kanan Moises. ²¹Ket haanin, nabalitaan la a an-iadal mo kano kanlan kaganaan a Jujudion angkumonin ha lulugal lan aliwan Judio a adi laynan humbongen ye Bibilin a impahulat kanan Moises. Ket hinabi mo po kano a adi laynan tulien ye aanak la o humbongen ye kaugalian tawon Jujudio. ²²Hinya awod ye katapulan tawon diyagen haanin ta-omen la matandaan a aliwan peteg ye nabalitaan la? Ta homain hapo a matandaan la a nilumateng kayna ihti. ²³Kaya-bay diyagen moyna ingat ye habiyen mi kammo. Main apat a lalaki ihti a nagpangako kanan Apo Dioh. ²⁴Ilamo mo hila ha Timplo. Ket diyagen yoy panlinih a omen ha anti ha Bibilin a impahulat kanan Moises. Hikayna met ye mamayad nin magahtoh ha panlinih ta-omen hila makapaudog. Ha wanabay, matandaan lan kaganaan a aliwan peteg ye nabalitaan la tungkol kammo. Ta makit la a anhumbongen moy Bibilin nan Moises. ²⁵Ket hiyay tungkol met kanlan aliwan Judio a ampamteg kanan Apo Jesus, nangipawit kayinan hulat kanla tungkol ha napaykahundoan mi a adi hilan mangan nin inhagpa ha diohdiohan o mangna nin daya, kena nin ayop a ahe napadaya boy adi hila mamabayi o makilaki.”

²⁶Kaya-bay ha kabekahan, hiyay Pablo, inlamo na hilay apat a lalaki. Ket intupad lay bilin tungkol ha panlinih nin hadili la. Pangayadi, nakew yay Pablo ha Timplo ta-omen na ipatanda no makano mayadi ye naitaning a panaon nin panlinih. Ta yatew ye panaon lan mangihagpa nin titimaghan ayop ye apat a lalaki.

Hiyay Pandakep la kanan Pablo ha Mahlang nin Timplo

²⁷Haanin, ha madanon anan mayadi ye pitoy mangaamot a panlinih lan Pablo, main anoy Jujudion taga plobinhiyan Asia ye nakakit kanan Pablo ha mahlang nin Timplo. Inatay la hilay kaganaan a tatao ha mahlang nin Timplo. Ket dinakep la yay Pablo. ²⁸Impangha la, “Kakatongno min Israelita, haglapan yo kayi! Ta yatin tao ket ampakew ya ha kaganaan a lulugal a ampangiadal nin laban kantawo a aanak nan Israel boy laban ha Bibilin a impahulat kanan Moises. Ampangiadal ya po nin laban ha Timplo nan Apo Dioh. Aliwan bengat yain, andinatan na po yatin Timplo, ta nangiloob yan tataon aliwan Judio!”21:28Hilay Jujudio, an-ihipen la a madinat hilay aliwan Judio. Kaya-bay an-ihipen la met a ahe hila malyadi humlep ha Timplo.²⁹Hinabi la a andinatan nan Pablo ye Timplo nan Apo Dioh, ta nakit la yay Pablo hatew ha banwan Jerusalem a lamo na yay Trofimo a taga Efeso. Ket nabaan layna a inloob naya ha Timplo.

³⁰Nagkagulo hilaynay kaganaan a tatao ha banwan Jerusalem. Ket dinawohong lay Timplo ta-omen laya dakpen ye Pablo. Dinakep laya haka la yan ingguloy ha ilwah nin alad nin Timplo. Ket tampol la yan inleneb ye ilwangan nin alad. ³¹Pateyen la yayna dayi ye Pablo. Noba main nakew a naghumbong kanan poon lan huhundalon Romano a angkagulo hilaynay tatao ha banwan Jerusalem. ³²Kaya-bay hiyay poon lan huhundaloh, tampol yan nakew kanlan tataon angkagulo, lamo na hilay kakapitan boy huhundaloh la. Pamakakit lan tatao kanan poon lan huhundaloh boy huhundaloh na, ket in-itgen lay pamogbog la kanan Pablo.

³³Haanin, hiyay poon lan huhundaloh, hinaleyan na yan impadakep ye Pablo haka naya impabalol nin luway tanikala kanlan huhundaloh na. Pangayadi, tinepet na hilay tatao, “Ayatin tao boy hinyay dinyag na?” ³⁴Noba aliwan padipadiho ye an-ipangha la. Hiyay poon lan huhundaloh, ahe naya angkatalohan ye angkalyadi. Kaya-bay imbilin na kanlan huhundaloh na a ilakew la yay Pablo ha kampo. ³⁵Ha niabot hilayna ha aydan nin kampo, hiyay Pablo, hinapwat la yan inloob nin huhundaloh, ta tubat anay kagulowan. ³⁶Hilay tatao, ampanumbong hilan ampangipangha nin wanae, “Pateyen ya!”

Hiyay Pangatulidan nan Pablo

³⁷Bayo yan mailoob ye Pablo ha kampo, hinabi na kanan poon lan huhundaloh ha habin Griego, “Main ako dayin habiyen kammo no malyadi.”

Nakibat yay poon lan huhundaloh, “Tanda mo met manayti ye maghabin habin Griego! ³⁸Ah! No wanabay awod, aliwan hika ye taga Egipton nangibagnoh nin panlumaban ha gobilno. Imbagnoh na hilay apat a libon lalakin mangatubag a pawa main almah palakew ha wangwang.”

³⁹Nakibat yay Pablo, “Magha kon Judion in-anak ha Tarso a angkabalitaan a banwa nin plobinhiyan Cilicia. Haanin, awoken ko kammo a palubohan mo kon maghabi kanlan tatao.”

⁴⁰Ket hiyay poon lan huhundaloh, pinalubohan na yay Pablo a maghabi. Haanin, nideng yay Pablo ihtew ha tukad aydan nin kampo haka na hila hininyahan ye tatao a pakal-em. Ha mal-em hilayna, hiyay Pablo, naghabi ya ha habin Hebreo a habi lan Jujudio.

¹Hinabi na, “Hikawon tutoa boy kakatongno ko, leng-en yo po muna yatin pangikatulidan kon hadili ko.” ²Ket ha nange lan Jujudio a ampaghabi yay Pablo ha habin Hebreo, lalo hilayna ingat nilong-em. Haanin, inhulong nan Pablo ye paghabi na, ³“Magha kon Judio a in-anak ha banwan Tarso ha plobinhiyan Cilicia. Noba ihti kon nilumake ha banwan Jerusalem. Ket hiyay Gamaliel ye maihtodo ko. Mahehpet na kon inadalan nin tungkol ha Bibilin a anhumbongen lan nangaunan tutoa tawo. Luboh ye nakem kon ampaghilbi kanan Apo Dioh a omen met kanyo. ⁴Hatew, impaloke boy impapatey ko hilay ampanumbong ha papadan nan Apo Jesus. Dinakep boy impapidiho ko hila, laki man o babayi. ⁵Hiyay pinakapoon a padi boy kaganaan a tutoan Jujudio a mānungkolan ha Panuhgaan lan Jujudio ye makapipapteg a ampaghabi kon kaptegan. Binyan lako po nin hulat a ibyay ko kanlan kakatongnon Jujudio ha banwan Damasco. Ket makauli kananyatew a hulat, malyadi ko hilan dakpen ye māmteg nan Apo Jesus boy ilakew ihti ha Jerusalem ta-omen paduhaan.”

Impalinaw nan Pablo no Way-omen na yan Natandaan ye Apo Jesus

⁶Hinabi nan Pablo, “Ha magaynan miugto boy mahaley akoyna ha banwan Damasco, kapipikhaan, hinumnag nin ampakapulag ye palibot ko uli ha tubat a henag a ibat ha langit. ⁷Ket napuang ako ha luta boy nakange akon bihnga a ampangingat kangko, ‘Saulo, Saulo, taket ta an-ipaloke moko?’ ⁸Ket nakibat ako, ‘Aya ka, Apo?’ ‘Hiko yay Jesus a taga Nazaret a an-ipaloke mo’, wana. ⁹Ket hilay kalalamoan ko, nakit lay henag, noba ahe la nange ye bihnga a ampakitongtong kangko. ¹⁰Haanin, tinepet ko yayna man, ‘Hinya awod ye labay mon diyagen ko, Apo?’ Nakibat yay Apo kangko, ‘Mideng ka boy makew ka ha banwan Damasco. Ket main taon maghabi kammo ihtew nin kaganaan a intaning kon diyagen mo.’ ¹¹Uli ha tubat a henag ha palibot ko, ahe akoyna makakit. Kaya-bay inakay la koynan kalalamoan ko angga ha banwan Damasco.”

¹²“Ket ihtew, main lakin nagngalan Ananias. Main yan limo ha Dioh boy ampanumbong ya ha Bibilin. Ket hilay kaganaan a Jujudio a angkumonin ihtew, anhabiyen la a manged yan tao. ¹³Haanin, nakew ya kangko. Ket hinabi na, ‘Katongno kon Saulo, makakit kaynan uman.’ Ket kananyatew met ateed, nakit ko yaynay Ananias. ¹⁴Haanin, hinabi nan Ananias kangko, ‘Hiyay Apo Dioh a Dioh lan nangaunan tutoa tawo, ket pinili naka ta-omen mo matandaan ye kalabayan na boy ta-omen mo makit boy mange ye bihnga nan Matoynong a Māghilbi a hiyay Apo Jesus.’ ¹⁵Dinyag nan Apo Dioh yain kammo, ta hikayna ye mangipapteg ha kaganaan a tatao nin tungkol ha nakit boy nange mo. ¹⁶Ket haanin, hinya po ye an-agaden mo? Mideng kayna, ta makew kaynan pabawtihmo boy makiiingalo kanan Apo ta-omen kaynan mapatawad ha kakahalanan mo.”

Hiyay Pangitubol kanan Pablo a Mangiadal kanlan Aliwan Judio

¹⁷Haanin, nagpahulong yay Pablo ha paghabi na, “Pangayadi yatew, nag-udong ako ha banwan Jerusalem. Ket nakew akon nakigwang ha Timplo nan Apo Dioh. Ket ha ampakigwang ako, naleplepan ko ¹⁸yay Apo Jesus a ampaghabi kangkon wanae, ‘Umalih kaynan tampol ihti ha Jerusalem, ta ahe la tanggapen ye pamapteg mo nin tungkol kangko.’ ¹⁹Ket nakibat ako kana, ‘Apo, kamatandaan lan tatao a pinatepean kon nilakew hatew ye kaganaan a pāytiponan min Jujudio ta-omen ko hila dakpen boy bogbogen ye ampamteg kammo. ²⁰Boy ha pinatey la yay Esteban a māngipapteg mo, ket anti ko ihtew boy inumayon ako ha pamatey la kana. Hiko po ye nagbantay nin babado lan namatey kana.’ ²¹Noba hinabi nan Apo kangko, ‘Kokayna, ta itubol katan makew mangipatanda nin Manged a Balita ha mataang a lugal lan aliwan Judio.’ ”

²²Legan ampaghabi yay Pablo, ampanlenge hilay Jujudio kana. Noba pamakange lay tungkol ha pamakew na kanlan aliwan Judio, ket impangha la, “Pateyen yain a tao! Ahe yayna hukat mabi-ay ihti ha babe-luta!”

²³Legan ampangha hila, an-iwewehweh lay kekepkep la boy ampangihabol hilan tuwapok patagay. ²⁴Haanin, imbilin nan poon lan huhundaloh kanlan huhundaloh na a ihlep la yay Pablo ha kampo boy ipahiblad ta-omen na ihabi ye hangkan no taket ta wanabay ye an-ipangha lan tatao kana. ²⁵Binalol la yay Pablo, ket ha hibladen la yayna dayi, hinabi na kanan kapitan nin huhundaloh a ampideng ha haley na, “Huhto nayi ha bibilin tawo a hibladen yoy maghay Romano, agya ahe ya po nalitih?”

²⁶Pamakange nan kapitan yatew, nakew ya kanan poon lan huhundaloh. Ket hinabi na kana, “Hinyatin man-ipadyag mo? Romano ya met manayti yatew a tao!”

²⁷Kaya-bay hiyay poon lan huhundaloh, nakew ya kanan Pablo. Ket tinepet naya, “Peteg nayi a magha kan Romano?”

“Awo,” wanan Pablo.

²⁸Hinabi nan poon lan huhundaloh, “Hiko met, nag-ilyadin Romano, ta malake ye alaga a imbayad ko.”

Hinabi nan Pablo, “Noba hiko, paibat po ha in-anak ako, ket main akoynan katulidan nin Romano.”22:28 Hiyay Pablo, Judio ye lahi na, noba main yan katulidan nin Romano. Ta hilay tutoa na, nagpahakop hila ha Roma. Kaya-bay nag-ilyadi hilan Romano.

²⁹Haanin, hilay huhundaloh a manlitih dayi kanan Pablo, tampol hilan tinumaang. Nalimowan ya met ye poon lan huhundaloh, ta impabalol na yay Pablo, ket magha ya met manaytin Romano.22:29 Labag ha bibilin lan Romano no mapaduhaan o mapidiho ye kapadiho lan Romano a ahe po nakadān ha panalayhayan.

Hiyay Pangiadap la kanan Pablo ha Panuhgaan lan Jujudio

³⁰Haanin, labay nan poon lan huhundaloh a matandaan no hinyay bada lan Jujudio laban kanan Pablo. Kaya-bay ha kabekahan, impadakit na hilay mānguna a papadi boy hilay kaganaan a mānungkolan ha Panuhgaan lan Jujudio. Pangayadi, impaalih nay balol nan Pablo haka naya in-adap kanla.

¹Ket hiyay Pablo, pinudek na hilay mānungkolan ha Panuhgaan lan Jujudio haka na hinabi kanla, “Kakatongno ko, malinih ye kanakman ko ha adapan nan Apo Dioh angga haanin.” ²Pamakange nan Ananias a pinakapoon a padi ye hinabi nan Pablo, imbilin na kanlan tataon ampideng ha haley nan Pablo a tikpaen laya.

³Hinabi nan Pablo kanan Ananias, “Hikan ampagmamangedan, tikpaen naka met nin Apo Dioh, ta ampikno ka ihen ta-omen moko uhgaen makauli ha Bibilin, noba hika met ateed, ket anlabagen moy Bibilin. Ta agya ahe mo po napaptegan a nagkahalanan ako, ket impatikpa mo koyna.”

⁴Hinabi lan ampideng ha haley nan Pablo, “Taket ta ampaghabiyan mo yan maloke ye pinakapoon a padi nan Apo Dioh?”

⁵Nakibat yay Pablo kanla, “Kakatongno ko, ahe ko tanda a hiyabay manayti ye pinakapoon a padi. Ta no tanda ko dayi, ket ahe koyna dayi hinabi kana yatew, ta wanae ye naihulat a Habi nin Dioh, ‘Adi ka ampaghabin maloke laban ha mānguna yo.’ ”23:5 Exodo 22:28.

⁶Haanin, ha nabalayan nan Pablo a hilay kanayon kanlan mānungkolan ha Panuhgaan lan Jujudio ket Saduseo boy hilay kanayon met ket Pariseo, impakakhaw nan hinabi, “Kakatongno, magha kon Pariseo boy Pariseo met ye bapa ko. Ket haanin, anti ko ihtin naidalom ulita anhigudowen kon mabi-ay hilan uman ye nangamatey.”

⁷Pangahabi nan Pablo yatew, hilay Papariseo boy Sasaduseo, napayngatngat hilayna. Ket nadakay hilay mānungkolan ha Panuhgaan. ⁸Ta hilay Sasaduseo, ahe la ampamtegan a mabi-ay hilan uman ye nangamatey boy ahe la met ampamtegan a main anghil boy main ihpidito. Noba hilay Papariseo, ampamtegan la yatin kaganaan. ⁹Kaya-bay lalo anan kinumhaw ye paybugkaw la. Ket nideng ye ano kanlan Papariseo a maihtodo nin Bibilin. Ket impilit lan hinabi, “Homain kayin nakit a kahalanan nin yatin tao. Maka peteg a kinatongtong yan ihpidito o anghil,” wanla.

¹⁰Ha payngatngat la, lalo hilaynan napaykapoot. Ket haanin, angkahindakan yaynay poon lan huhundaloh, ta maka paypapanatan la yay Pablo. Kaya-bay hiyay dinyag na, impakwa na yay Pablo kanlan huhundaloh na haka laya inloob ha kampo.

¹¹Ha madeglem ana, hiyay Apo Jesus, napakit yan ampideng ha haley nan Pablo boy hinabi na kana, “Pakhawen moy nakem mo, ta no way-omen mo pinaptegan ye tungkol kangko ihti ha Jerusalem, ket wanabay met ateed ye katapulan mon diyagen ha banwan Roma.”

Hiyay Tangka kanan Pablo

^12-13Kabekahan, maigit apatapo a lalakin Jujudio ye naytipon ta-omen mangihip no way-omen la yan mapatey ye Pablo. Nanumpa hila a ahe hila bega mangan o minom angga ha mapatey la yay Pablo. ¹⁴Haanin, nakew hilayna kanlan mānguna a papadi boy kanlan tutoan Jujudio a mānungkolan. Ket hinabi la kanla, “Nanumpa kayi a ahe kayi bega mangan nin agya hinyaman anggan mapatey mi yay Pablo. ¹⁵Kaya-bay haanin, hikawo boy hilay kaganaan a mānungkolan ha Panuhgaan lan Jujudio, ket konwadi, awoken yo kanan poon lan huhundaloh a ilakew na yan uman ye Pablo kanyo, ta labay yo yan pakalitihen a manged. Noba bayo yan miabot ihti, ket pateyen mi yayna ha dān.”

¹⁶Noba hiyay tikih la, ket nange na met nin laki a angken nan Pablo a anak nin katongno na a babayi. Ket yatin laki, nakew ya ha loob nin kampo, ket naghumbong ya kanan Pablo. ¹⁷Ket ha natandaan nan Pablo yatew, nanagyat yan maghay kapitan nin huhundaloh. Ket hinabi na, “Pangiingalo mo, Apo. Lamoan moya dayi yatin bayontao a makew kanan poon lan huhundaloh, ta main yan ibalita kana.”

¹⁸Kaya-bay hiyay bayontao, inlakew na yan kapitan kanan poon lan huhundaloh. Pamiabot la kanan poon, hinabi nan kapitan kana, “Hiyay Pablo a nakapidiho, nakihabi ya kangko a ilakew koya kammo yatin bayontao, ta main ya kanon ibalita kammo.”

¹⁹Haanin, hiyay poon lan huhundaloh, inakay na yay bayontao ha homain ampakange a kanayon. Ket tinepet naya, “Hinyay ibalita mo kangko?”

²⁰Hinabi nan bayontao, “Apo, pinaykahundoan lan Jujudio a awoken laya kano kammo mabekah a ilakew mo yay Pablo ha Panuhgaan lan Jujudio ta-omen la yan konwadi pakalitihen a manged. ²¹Noba adi mo hila ampamtegan, ta main maigit apatapo a kataon ampangiapa kana. Nanumpa hilan ahe bega mangan o minom angga ha mapatey la yay Pablo. Ket haanin, nakahadya hilayna, ta an-agaden laynan bengat ye pamaluboh mo.”

²²Hinabi nan poon lan huhundaloh kanan bayontao, “Adi mo anhabiyen ha agya ayaman a imbalita mo yati kangko.” Ket pinauli na yaynay bayontao.

Hiyay Pangilakew la kanan Pablo kanan Gobilnadol Felix

²³Haanin, hiyay poon lan huhundaloh, impadakit na hilay luway kapitan na. Ket hinabi na kanla, “Mangihadya kawon luwanggatoh a huhundaloh yo, ta lano ha alah nuwebe nin madeglem, itubol katawo ha Cesarea. Mangilamo kawo po nin pitompo a māngabayo boy lowang gatoh a huhundaloh a main pika. ²⁴Mangihadya kawo met nin kakabayo a hakayan nan Pablo ta-omen yoya maiabot a ahe napano kanan Gobilnadol Felix.”

²⁵Nanulat yay poon lan huhundaloh kanan Gobilnadol Felix nin wanae.

²⁶“Anggalangen kon Gobilnadol Felix, hikoy Claudio Lisias. Angkumohtaen kata. ²⁷Yatin taon impalakew ko kammo, ket dinakep la yan kapadiho nan Jujudio. Ket pateyen la yayna dayi. Noba nilakew mi yan inligtah lamo ko hilay huhundaloh ko, ta natandaan ko a Romano ya. ²⁸Kaya-bay inlakew koya ha Panuhgaan lan Jujudio, ta labay kon matandaan no hinyay bada la kana. ²⁹Ket ihtew ko natandaan a hiyay bada la kana, tungkol bengat ha bibilin la. Noba homain hilan bada a malyadi lan pamateyan kana o pakapidihowan na. ³⁰Ket ha natandaan kon main Jujudion ampangiapa a mamatey kana, tampol kon imbilin kanlan huhundaloh ko a ilakew laya kammo. Hinabi ko met kanlan ampangidalom kana a makew hila kammon mangidalom. Angga tana ihti ye mahabi ko kammo.”

³¹Haanin, hilay huhundaloh, hinumbong lay bilin nan poon la. Ket kananyatew met ateed a madeglem, intonda la yay Pablo angga ha banwan Antipatris. ³²Kabekahan, hilay angkumodang a huhundaloh, ket nag-udong hilayna ha kampo. Noba hilay huhundaloh a māngabayo boy hiyay Pablo, nagpahulong hilayna ha banwan Cesarea. ³³Ha niabot hilayna ihtew, in-adap la yay Pablo kanan Gobilnadol boy in-ibyay lay hulat kana.

³⁴Pangabaha nan Gobilnadol ye hulat, tinepet na yay Pablo, “Way-ihtew ye lugal mo?”

Nakibat yay Pablo, “Taga Cilicia ko, Apo.” Ha natandaan na a taga Cilicia yay Pablo, ³⁵hinabi na kana, “Ha panlumateng lan mangidalom kammo, ket pakaleng-en koy dalom la kammo.”

Pangayadi, hiyay Gobilnadol, pinabantayan na yan manged ye Pablo ihtew ha mayadet a baey a impadyag nan Poon Herodes.

Hiyay Pangidalom lan Jujudio kanan Pablo

¹Pangalabah nin limay mangaamot, hiyay Ananias a pinakapoon a padi, nakew ya ha banwan Cesarea lamo na hilay nangaanon tutoan Jujudio a mānungkolan boy maghan abogado a nagngalan Tertulo. Inumadap hila kanan Gobilnadol Felix. Ket inlampat lay dalom la laban kanan Pablo. ²Impadakit la yay Pablo. Ket ha kaadap la yayna, ingkana naynan Tertulo ye pangipalinaw na nin bada na laban kanan Pablo, “Anggalangen min Gobilnadol Felix, ulita manged ye panakop mo, nag-ilyadin matana ye lugal mi boy malabong ye binayo mo a ingkanged nin lugal mi. ³Kaya-bay agya way-ihtew kayi man boy anggan makanoman, ambalayen min utang a manged a nakem kammo boy luboh ye pahalamat mi kammo. ⁴Ahe ko labay a maaba kan tubat. Noba an-ipakihabi ko kammo a leng-en mo dayi ye matekbe a habiyen mi kammo. ⁵Yatin tao, ket natuklahan mi a hiyabay ye ampangubayan nin kagulowan kanlan Jujudio ha kaganaan a lulugal a anlakwen na boy hiyabay ye mānguna nin pangkat lan tataon anhabtan Nazareno.24:5 Nazareno ket tataon taga Nazaret.⁶Agya hiyay Timplo nan Apo Dioh, ket labay nan dinatan, ta inloob na hilay aliwan Judio ihtew. Kaya-bay dinakep miya. [Ket litihen miya dayi makauli ha Bibilin mi, ⁷noba nilumateng yay Claudio Lisias. Ket pinakaaplat na yan kingwa ye Pablo kammi. ⁸Ket hinabi na a ayaman a ampamada laban kanan Pablo, katapulan yan makew kammo.] No litihen mo yan manged yatin laki, matandaan mo a peteg ye kaganaan a bada mi laban kana,” wanan Tertulo. ⁹Haanin, hilatew a Jujudio a kalamo nan Tertulo, pinaptegan la met a pawa peteg ye kaganaan a bada na.

Hiyay Pangatulidan nan Pablo ha Adapan nan Gobilnadol Felix

¹⁰Haanin, hininyahan na yan Gobilnadol a maghabi ya met ye Pablo. Ket naghabi ya, a wana, “Anggalangen a Gobilnadol, tanda ko a nabuyot kaynan uhgado kananyatin lugal. Kaya-bay angkaaliket akon mangikatulidan nin hadili ko ha adapan mo. ¹¹Homain po labinluway mangaamot ye nalabah paibat ha nilumateng ako ha banwan Jerusalem ta-omen manggalang. Ket mapaptegan mon peteg yain no pakatepeten mo. ¹²Hilatin Jujudio, makanoman ahe lako bega nakit a nakingatngat ha agya ayaman ha Timplo nan Apo Dioh boy ahe lako bega nakit a nangigaygay nin tatao ta-omen manggulo ha pāytiponan min Jujudio o ha agya way-ihtew man a lulugal nin banwan Jerusalem. ¹³Hilatin tatao, homain hilan mapaptegan kammo ha bada la laban kangko. ¹⁴Noba antanggapen ko a anggalangen ko yay Apo Dioh lan nangaunan tutoa mi. Anggalangen koya makauli ha panumbong ko ha in-adal nan Apo Jesus. Noba ha pamilew la, aliwan huhto yatew. Noba ampamtegan ko met ye kaganaan a anti ha Bibilin a impahulat kanan Moises boy hiyay kaganaan a impahulat nan Apo Dioh hatew kanlan popodopita na. ¹⁵Anhigudowen ko kanan Apo Dioh a bi-ayen na hilan uman ye nangamatey, mangatoynong man o mangaloke. Ket wanabay met ateed ye anhigudowen lan hilatin Jujudio. ¹⁶Kaya-bay ampaghehpetan ko a lanang a malinih ye kanakman ko ha pamilew nan Apo Dioh boy kanlan tatao.”

¹⁷“Pangalabah nin anoy taon a ahe ako ha banwan Jerusalem, ket nag-udong ako ihtew ta-omen ako mangiatel nin haglap kanlan mangaidap a kapadiho kon Jujudio boy ta-omen ako met mangihagpa kanan Apo Dioh. ¹⁸Ha nayadi koynan dinyag ye kaugalian min panlinih boy ha ampangihagpa akoyna, kananyatew lako nalatngan nin nangaanon Jujudio ha Timplo. Ket kananyatew, nangaanon bengat ye tatao ihtew boy homain kagulowan. ¹⁹Noba hilay Jujudion taga Asia a nakakit kangko, hilabay dayi ye anti ihti a mangidalom kangko, no main hilan nakit a malyadi lan ibada laban kangko. ²⁰Noba ulita ahe hila, hilatin tataon anti ihti ye maghabi no hinyay nadyag kon kahalanan a nakit la ha in-adap lako ha Panuhgaan lan Jujudio. ²¹Ta homain akon kanayon a hinabi ha adapan la no aliwan yay impangha ko a wanae, ‘An-idalom yoko haanin a mangaamot ulita anhigudowen ko a mabi-ay hilan uman ye nangamatey,’ ” wanan Pablo.

²²Haanin, malabong ye tinanda nan Gobilnadol Felix tungkol ha in-aadal nan Apo Jesus. Kaya-bay in-itgen na po ye panlitih. Ket hinabi na, “Uhgaan ko lano yatin dalom no lumateng yaynay Claudio Lisias.” ²³Pangayadi, imbilin nan Gobilnadol Felix ha kapitan nin huhundaloh, “Bantayan yo yay Pablo. Noba ahe yoya an-igpitan a tubat. Paolayan yo hilay gagayyem na a kumewah boy managlap kana.”

Hiyay Pablo ha adapan nan Gobilnadol Felix boy kanan Drusila

²⁴Pangayadi yatew, main yan nilakew ye Gobilnadol Felix. Pangalabah nin anoy mangaamot, nag-udong ya ha banwan Cesarea, kalamo na yay Drusila a ahawa na a maghay Judio. Haanin, hiyay Gobilnadol Felix, impadakit na yay Pablo, ta manlenge ya ha pangiadal na tungkol ha pamteg kanan Apo Jesu Cristo. ²⁵Ket legan an-ipalinaw nan Pablo kanla ye tungkol ha katoynongan boy pamenben nin hadili boy hiyay tungkol ha panuhga na lanon Apo Dioh, nalimowan yay Gobilnadol Felix. Ket hinabi na kanan Pablo, “Huhtoyna! No main akon panaon lano, ket ipadakit katan uman.” ²⁶Maheheg na yan an-ipadakit a pagkatongtong Gobilnadol Felix ye Pablo, ta anhigudowen na a bahokhokan na yan Pablo nin pilak.

²⁷Hiyay Gobilnadol Felix, pinaolayan na yay Pablo ha pidihowan, ta labay na hilan mapaaliket ye Jujudio. Pangalabah nin luway taon, nahagiliyan yay Felix bilang Gobilnadol. Ket hiyay naihagili kana, hiyay Porcio Festo.

Hiyay Pangawok nan Pablo a hiyay Emperador Cesar ye Manlitih kana

¹Haanin, hiyay Festo a bayon gobilnadol, nilumateng ya ha plobinhiyan Judea ha banwan Cesarea. Pangalabah nin tatloy mangaamot, nakew ya ha banwan Jerusalem. ^2-3Ha niabot ya ihtew, hilay mānguna a papadi boy hilay māngunan Jujudio, nakikit hila kana. Ket hinabi lay bada la laban kanan Pablo. Pangayadi, inawok la kanan Gobilnadol, a wanla, “Apo, no malyadi dayi, ipaudong mo yay Pablo ha pidihowan ihti ha banwan Jerusalem.” Hinabi la yatew, ta labay la yan iapa a pateyen ha dān.

⁴Noba nakibat yay Gobilnadol Festo kanla, “Hiyay Pablo, anti ya po ha pidihowan ha banwan Cesarea boy mag-udong akon tampol ihtew. ⁵Kaya-bay ipakilakew yo hilayna ingat kangko ye mānungkolan yo. Ket ihtew laya idalom kangko no main yan nadyag a maloke.”

⁶Haanin, hiyay Gobilnadol Festo, ket kinumonin ya po ha banwan Jerusalem nin mangawalo o mapo a mangaamot bayo yan nag-udong ha banwan Cesarea. Ket ha kabekahan, nikno yayna ha pamiknoan nin mānuhga haka na yan impadakit ye Pablo. ⁷Ha nilumoob yaynay Pablo, pinalibotan la yan Jujudion mānungkolan a nangibat ha banwan Jerusalem. Malabong ye mangabyat a imbada la laban kana. Noba ahe la met napaptegan.

⁸Haanin, hiyay Pablo, ket nangatulidan ya, “Homain akon dinyag a kahalanan laban ha Bibilin min Jujudio o ha Timplo o laban kanan Emperador Cesar.”

⁹Noba ulita labay nan Gobilnadol Festo a maaliket hilay Jujudio, ket tinepet na yay Pablo, “Labay mo nayi ye makew ha banwan Jerusalem, ta ihtewbay kataynan litihen?”

¹⁰Nakibat yay Pablo, “Anti koyna ihtin ampideng ha Panuhgaan nan Emperador Cesar. Ket katapulan a ihtibay akoynan malitih. Homain akon dinyag a kahalanan kanlan kapadiho kon Jujudio. Kamatandaan moynabay met yain. ¹¹No main akon nilabag ha Bibilin o dinyag a malyadin pamateyan la kangko, ket tanggapen ko ye paduha ko. Noba no aliwan peteg ye an-ibada la a laban kangko, ket agya ayaman a ampanungkolan, ket homain hilan katulidan a mangigawang kangko kanlan Jujudio. Kaya-bay man-ipilit ko a hiyay Emperador Cesar ye manuhga kangko.”

¹²Haanin, hiyay Gobilnadol Festo, nakihabi ya kanlan kalalamoan na. Pangayadi, hinabi na kanan Pablo, “Ulita hinabi mo a hiyay Emperador Cesar ye manlitih kammo, ket ipaatel kata kana.”

Hiyay Gobilnadol Festo, Impalakew na yay Pablo kanan Poon Agripa

¹³Pangalabah nin anoy mangaamot, hiyay Poon Agripa boy hiyay Bernice a katongno na, nilumateng hila ha banwan Cesarea, ta labay la yan kewahan ye Gobilnadol Festo. ¹⁴Legan anti hila ihtew nin anoy mangaamot, hinabi nan Gobilnadol Festo kanan Poon Agripa ye tungkol kanan Pablo, “Main maghay laki ihti ha pidihowan a nagngalan Pablo a nalakwanan nan Gobilnadol Felix. ¹⁵Ha anti ko ha banwan Jerusalem, hilay mānguna a papadi boy hilay tutoan Jujudio a mānungkolan, nagdalom hila kangko laban kana. Inawok la kangko a paduhaan koya.”

¹⁶“Noba hinabi ko kanla ye kaugalian lan Romano a ahe malyadin paduhaan ye agya ayaman, no ahe na hila po napagkaadap ye ampangidalom kana boy no ahe po nabyayan nin panaon a mangikatulidan nin hadili na. ¹⁷Kaya-bay nakilakew hila kangkon mag-udong ihti ha Cesarea. Haanin, tampol ko hilan inadap. Ket ha kabekahan, nikno ako ha Panuhgaan haka koya impadakit ye Pablo. ¹⁸Nabaan ko yan mabyat ye bada la laban kana. Noba ha napay-adap hilayna, homain hila met mabyat a bada laban kana. ¹⁹No aliwan tungkol bengat ha pamteg lan Jujudio boy tungkol ha maghay laki a natey ana a nagngalan Jesus, noba an-ipilit nan Pablo a angkabi-ay ya. ²⁰Ahe ko tanda no hinyay diyagen ko kananyatin dalom. Kaya-bay tinepet ko yay Pablo nin wanae, ‘Labay mo nayi ye makew ha banwan Jerusalem, ta ihtewbay katayna litihen?’ ²¹Noba impilit nan Pablo a hiyay Emperador Cesar ye manuhga kana. Kaya-bay pinabantayan koya ha pidihowan anggan ahe ya maiatel kanan Emperador Cesar.”

²²Haanin, hinabi nan Poon Agripa kanan Gobilnadol Festo, “Labay kon mange ye habiyen nin yain a tao.”

Hinabi nan Gobilnadol Festo, “Mabekah, mange moya.”

²³Kabekahan, hiyay Poon Agripa boy Bernice, nakabado hilan matampa boy binanhagan la hilan tigtigan a nilumoob ha Panuhgaan. Kalamo la yay Gobilnadol Festo boy hilay mānguna lan huhundaloh boy hilay ambalayen a tatao ha banwan Cesarea. Ha nakaloob hilaynan kaganaan, hiyay Gobilnadol Festo, ket impadakit na yay Pablo. ²⁴Haanin, naghabi yay Gobilnadol Festo, “Anggalangen kon Poon Agripa boy hikawon kaganaan a anti ihti haanin, yatin taon angkakit yo, indalom laya kangkon kaganaan a Jujudion angkumonin ha banwan Jerusalem boy hilay angkumonin ihti ha banwan Cesarea. An-ipangha la a katapulan yan pateyen. ²⁵Noba ha tinepet ko yan manged, homain akon nakit a malyadin pamateyan kana. Ket an-ipilit nan Pablo a hiyay Emperador Cesar ye manuhga kana. Ket inawo ko yan mipalakew kanan Emperador. ²⁶Noba homain akon maihulat kanan Emperador a tungkol kana. Kaya-bay in-adap koya kanyon kaganaan, lalo ana kammo, Poon Agripa, ta-omen pangayadi tawo yan litihen, ket main akoynan maihulat kanan Emperador Cesar. ²⁷Ta aliwan huhto a ipaatel ko yay maghay pidiho kanan Emperador Cesar, no aliwan makinang ye bada laban kana.”

Hiyay Pangatulidan nan Pablo ha Adapan nan Poon Agripa

¹Haanin, hinabi nan Poon Agripa kanan Pablo, “Higi, ampalubohan katan mangikatulidan nin hadili mo.” Kaya-bay naninyah yay Pablo a maghabi yayna. ²Hinabi nan Pablo, “Anggalangen kon Poon Agripa, an-ibilang ko a minged ako, ta pinalubohan mo kon mideng ha adapan mo a mangikatulidan nin hadili ko ha kaganaan a bada lan Jujudio laban kangko. ³Lalalo ana, ta kamatandaan mo ye kaganaan a kaugalian min Jujudio boy hilay ahe mi angkapaytalohan. Kaya-bay an-ipakiiingalo ko kammo a pag-anohan moko dayin leng-en.”

⁴“Tanda lan Jujudio no way-omen ye pagbi-ay ko paibat po hatew ha anak ako po ha banwan Tarso a nangianakan kangko boy ha anti koyna ha banwan Jerusalem. ⁵Kamatandaan layna hatew po a magha kon Pariseo boy mapaptegan la no labay la. Ket hilay Papariseo ye pinakaigpit kanlan Jujudio ha panupad nin bibilin mi. ⁶Ket haanin, anti ko ihti ha Panuhgaan a angkalitih ulita angkahigudo ko a tupaden nan Apo Dioh ye pangako na kanlan nangaunan tutoa mi a bi-ayen na hilan uman ye nangamatey. ⁷Yatin pangako met ateed ye anhigudowen lan labinluway lalahi mi. Kaya-bay mangaamot boy madeglem, anggalangen mi yay Apo Dioh. Ket haanin Poon Agripa, uli met ateed kananyatew a anhigudowen ko, indalom la kon kapadiho kon Jujudio. ⁸Ket haanin, hikawon Jujudio, taket ta ahe yo yan pamtegan a bi-ayen na hilan uman Apo Dioh ye nangamatey?”

⁹“Agya hiko met hatew, nabaan kon katapulan kon diyagen ye kaganaan a mababa ko a kuntadaen yay Jesus a taga Nazaret. ¹⁰Ket wanabay ye dinyag ko hatew ha Jerusalem. Makauli ha katulidan a in-ibyay la kangkon mānguna a papadi, malabong a pagtao nin Dioh ye impapidiho ko. Ket ha uhgaan la hilan kamateyan, nakitupig ako met kanlan nanuhga. ¹¹Ha balang pāytiponan lan Jujudio, ampaduhaan ko hilay māmteg nan Apo Jesus boy ampiliten ko hilan maghabi nin maloke laban kanan Apo Jesus. Ket uli ha tubat a poot ko kanla, nilakew ko hilan impaloke, agya hilay anti ha mataang a lulugal.”

¹²“Yain ye hangkan a nakew ako ha banwan Damasco a pikakaget koy hulat a ibat kanlan mānguna a papadi bilang pagkakitan a main akon katulidan a mandakep kanlan māmteg nan Apo Jesus ihtew. ¹³Poon Agripa, legan angkumodang kayi palakew ha Damasco, ha magaynan miugto, nakakit akon ampakapulag a henag paibat ha langit a maiigit po ha henag nin mangaamot. Ket angkuminlab ye palibot mi. ¹⁴Ket napuang kayin kaganaan boy nakange akon bihnga a ampaghabi kangko ha habin Hebreo a wanae, ‘Saulo, Saulo, taket ta an-ipaloke moko? Yain a andiyagen mo, ket hika met ateed ye angkahakitan. Ba-mo kan ampanalbeng nin nilahayan a kayo.’ ¹⁵Ket tinepet koya, ‘Aya ka, Apo?’ Nakibat yay Apo kangko, ‘Hiko yay Jesus a an-ipaloke mo. ¹⁶Ket haanin, mideng ka. Napakit ako kammo, ta pinili katan māghilbi ko. Ipatanda mo kanlan kanayon ye tungkol ha pagpakit ko kammo haanin boy hilay ipakit ko po lano kammo. ¹⁷Iligtah kata kanlan kapadiho mon Jujudio boy kanlan aliwan Judio a pangitubolan ko kammo. ¹⁸Itubol kata kanla ta-omen mo hila haglapan a makabalay nin kaptegan. Boy itaang mo hila ha kalitehan nin kapalyadiyan nan Satanas. Ket ilakew mo hilayna ha kahnagan nin kapalyadiyan nan Apo Dioh. Ket makauli ha pamteg la kangko, patawaden na hilaynan Apo Dioh ha kakahalanan la boy maibilang hilayna kanlan pagtao na.’ ”

¹⁹Hinabi na po Pablo, “Kaya-bay Poon Agripa, hiyay dinyag ko, hinumbong koy hinabi nan Apo Jesus ha leplep ko a ibat ha langit. ²⁰Hiyay una kon dinyag, impatanda koya ha banwan Damasco. Pangayadi, impatanda koya met ha banwan Jerusalem boy ha kaganaan a lulugal nin plobinhiyan Judea. Wanabay met kanlan aliwan Judio. Wanae ye impatanda ko kanla, ‘Paghehean yoynay kakahalanan yo boy humaley kawoyna kanan Apo Dioh. Ket ipakit yo ha didiyag yo a naghehe kawoyna.’ ²¹Ket uli ha pangipatanda ko, dinakep la kon kapadiho kon Jujudio ha anti ko ha mahlang nin Timplo. Ket pateyen la koyna dayi. ²²Noba anhaglapan na kon Apo Dioh paibat hatew angga haanin. Kaya-bay haanin, anti ko ihti a ampideng boy ampamapteg nin tungkol kana ha kaganaan a tatao, mangatagay man o mangaaypa. Ket homain akon kanayon a anhabiyen no aliwan bengat hiyay impahulat kanlan popodopita boy kanan Moises hatew a malyadi lano ²³a hiyay Cristo a impangako nan Apo Dioh, ket katapulan a magdiha nin pamaidap boy matey. Ket hiyabay ye unan mabi-ay uman kanlan nangamatey ta-omen na ipatanda kanlan Jujudio boy aliwan Judio ye balita a ba-mon henag a mamahnag kanla a malyadi hilan miligtah ha paduha nin kakahalanan la.”

²⁴Legan ampaghabi ya po ye Pablo nin pangikatulidan nan hadili na, impangha nan Gobilnadol Festo, a wana, “Angkaengew kayna, Pablo! Uli ha tubat a tinanda mo, nadama anay utek mo.”

²⁵Noba nakibat yay Pablo kana, “Anggalangen a Festo, ahe ako angkaengew. Matino ye ihip ko boy peteg ye anhabiyen ko. ²⁶Ahe ako angkalimo a maghabi kanan Poon Agripa, ta angkahigudo kon tanda nan kaganaan yatin babagay. Ta hilatin nangalyadi ket aliwan hiklito. ²⁷Poon Agripa, ampamtegan mo nayi ye impahabi nan Apo Dioh kanlan popodopita? Tanda ko a ampamtegan mo.”

²⁸Hinabi nan Poon Agripa, “Nabaan mo nayi a mapadah mo kon makumbinyo a mag-ilyadin Cristiano?”

²⁹Nakibat yay Pablo, “Mapadah man o ahe, an-ipakigwang ko kanan Apo Dioh a aliwan bengat hika dayi no aliwan agya hilan kaganaan a anti ihtin ampanlenge kangko haanin, ket mag-ilyadin māmteg nan Apo Jesus a omen kangko. Noba ahe ko labay a mapidiho kawo a omen kangko.”

³⁰Pangayadi nan naghabi ye Pablo, hiyay Poon Agripa, Bernice, boy hiyay Gobilnadol boy hilay kanayon po a anti ihtew, nideng hilan kaganaan. ³¹Ket ha anti hilayna ha ilwah, hinabi la ha magha boy magha, “Yatin tao, homain yan dinyag a malyadin pamateyan kana o pakaipidihowan na.”

³²Haanin, hinabi nan Poon Agripa kanan Gobilnadol Festo, “No ahe naya dayi inawok a ilakew kanan Emperador Cesar ye dalom laban kana, malyadi yayna dayin palihwayen.”

Hiyay Pangilakew kanan Pablo ha banwan Roma

¹Haanin, napaykahundoan lan Gobilnadol a palakwen la kayinan magbalko ha Italia. Impabaala la yay Pablo boy kanayon po a pidiho kanan Julio a maghay kapitan nin pangkat nin huhundalon Romano a anhabtan “Batalyon nan Emperador.” ²Ihtew ha Cesarea, main balko a naibat ha banwan Adramitio a palakew ana ha pangipatanghadan nin balko ha plobinhiyan Asia. Ket nilumugan kayi kananyain a balko kalamo mi yay Aristarco a taga Tesalonica ha plobinhiyan Macedonia.

³Kabekahan, nitanghad kayi ha banwan Sidon. Hiyay Kapitan Julio, maanoh ya kanan Pablo. Pinalubohan naya a magpahyal kanlan gagayyem na ihtew ta-omen la yan mahaglapan ha matapul na. ⁴Paibat ha Sidon, nagpahulong kayin nagbalko, noba angkadupag kayin angin. Kaya-bay ginumilid kayi ha alipoteh nin Cyprus ta-omen mi yan maliklikan ye angkadupag min angin. ⁵Nagdān kayi ha eteb nin plobinhiyan Cilicia boy plobinhiyan Pamfilia. Ket nitanghad kayi ha banwan Mira nin plobinhiyan Licia. ⁶Haanin, hiyay Kapitan Julio, nakakit ya ihtew nin maghay balko a naibat ha banwan Alejandria a palakew ha Italia. Ket inlugan na kayin Julio kananyatew a balko.

⁷Papakana ye balko a niluganan mi. Nagbuyot yan anoy mangaamot boy peteg a naidapan kayi anggan mieteb kayi ha banwan Cinido. Ket ulita angkadupag mi ye makhaw a angin, ahe kayi makapahulong ha lakwen mi. Kaya-bay hiyay dinyag mi, nakew kayin napahalimbeng ha alipoteh nin Creta. Ket nagdān kayi ha eteb nin Salmon. ⁸Nangaling kayi noba naidapan kayi met ateed angga ha niabot kayi ha lugal a anhabtan “Manged a Pāngipatanghadan” ha haley nin banwan Lasea.

⁹Nagbuyot kayi ihtew. Ket ulita nalabah anay Mangaamot nin Pagpaltan mangan, ket mahangil anay pagpahulong nin balko, ta mangayadet anay dawyon. Kaya-bay hinabi nan Pablo kanla, ¹⁰“Kakatongno ko, angkatanam ko a no ipilit tawoy humulong, ket aliwan bengat balko boy kakalga ye mipaloke, agya hikitawo.” ¹¹Noba hiyay Kapitan Julio, ahe na yan pinamtegan ye Pablo no aliwan hiyay kapitan nin balko boy hiyay nagkonin nin balko. ¹²Haanin, ulita aliwan manged a pangipatanghadan nin balko ihtew ha panaon nin lay-ep, hinabi lan kalabongan, “Magpahulong kitawo anggan maabot tawoy lugal a anhabtan Fenix ha plobinhiyan Creta. Ihtewbay kitawoynan mamalabah nin panaon lay-ep, ta aliwan dupag angin.”

Hiyay Makhaw a Angin boy Mangayadet a Dawyon ha Dagat

¹³Ha angkukumapey anay angin a ampangibat ha abagatan, hinabi lan kalalamoan mi, “Malyadi kitawoynan magpahulong.” Kaya-bay inlampat lay pāmaked nin balko. Ket nangaling kayi ha alipoteh nin Creta. ¹⁴Noba ha ahe mabuyot, main dawohag a nangibat ha alipoteh nin Creta. ¹⁵Ket uli ha dawohag, ahe yayna makapahulong ye balko a anluganan mi. Kaya-bay pinaolayan minan bengat a miluyon kayin angin. ¹⁶Haanin, ha mahaley kayina ha makandin alipoteh a anhabtan Cauda, ket napahalimbeng kayi ihtew. Main makandin bangka a angguloyen nin balko a anluganan mi. Ket agya angkaidapan kayi, nailampat miya. ¹⁷Ha nailampat mi yayna, mailet la yan inggawot ha balko ta-omen ya ahe mihyay. Ket haanin, uli ha limo la a mitanghad ye balko ha kalanghian nin lugal Libya, ket in-aypa laynay layag boy pinaolayan la yaynay balko a ampiluyon ha angin. ¹⁸Nagpahulong ye makhaw a agoot. Kaya-bay ha kabekahan, dinugiyan laynan iampag ha dagat ye kakalga nin balko. ¹⁹Ket ha dumondon a mangaamot, agya hiyay kakahangkapan nin balko, ket intatapon layna met ha dagat. ²⁰Nangaanon mangaamot a ahe mi nakit ye hila’ nin mangaamot boy bibitoen boy homain tegen ye makhaw a agoot. Kaya-bay ahe mina an-ihipen a makaligtah kayi po.

²¹Haanin, ulita anoy nan mangaamot a ahe hila bega nangan ye tatao, ket hinabi nan Pablo kanla, “Kalalamoan ko, no nanlenge kawo dayi ha hinabi ko kanyo a ahe kitawo po umalih ha alipoteh nin Creta, ahe tawo dayi nadihaan yatin kaidapan boy ahe hila dayi nangahayang ye aalganah tawo. ²²Agya wanabay man, pakhawen yoy nakem yo, ta homain man matey kantawo, no aliwan hiyay anluganan tawon balko bengat ye madama. ²³Tanda ko yati, ta nadeglem, napakit yan ampideng ha haley ko ye maghay anghil nan Apo Dioh, a Dioh a anggalangen ko boy ampaghilbiyan. ²⁴Hinabi na kangko, ‘Pablo, adi ka angkalimo, ta katapulan kan umadap kanan Emperador Cesar. Ket uli ha pangingalo nan Apo Dioh, iligtah na hila met ye kaganaan a kalalamoan mo ihti ha balko.’ ²⁵Kaya-bay pakhawen yoy nakem yo, ta ampamtegan ko a diyagen nan Apo Dioh ye impahabi na kanan anghil kangko. ²⁶Noba mipatanghad kitawo ha maghay alipoteh.”

²⁷Pangalabah nin labin-apat a mangaamot boy madeglem min ampiluyon-luyon ha angin ha bunak nin Dagat Mediteraneo, ha magaynan bunak madeglem, natanam lan tripolanti nin balko a mahaley kayina ha gilid dagat. ²⁸Kaya-bay hinukad la no way-omen ya po kaalale ye lanom. Ket natandaan la a tatlompo boy pitoy mitodoy kaalale na. Ha ahe nabuyot, hinukad la yayna man. Ket natandaan la a luwampo boy pitoy mitodo po ye kaalale nin lanom. ²⁹Uli ha limo lan mipalakew ha kadapahan ye balko, ket in-ampag lay apat a pāmaked ha dapit golotan nin balko. Ket impakigwang la a humda ana dayi. ³⁰Ket hilay tripolanti, labay la dayin alihan ye balko. Kaya-bay in-aypa la ha lanom ye makandin bangka, ta iampag la konwadi ye pāmaked ha dapit adapan nin balko. ³¹Noba hinabi nan Pablo kanan Kapitan Julio boy kanlan huhundaloh, “Hilatin tripolanti, no umalih hila ha balko, ket ahe kawo miligtah.” ³²Kaya-bay hiyay dinapat lan huhundaloh, pinutoh lay yubil nin makandin bangka. Ket pinaolayan la yaynan angkailuyon-luyon nin dawyon.

³³Ha anhuhumda ana, hiyay Pablo, ket pinilit na hilan mangan, a wana, “Labin-apat anan mangaamot a ahe kawo nangan ha pangagad yon panumgen nin agoot. ³⁴Kaya-bay an-ipakihabi ko kanyo a mangan kawoyna ta-omen kawo kumhaw. Adi kawo angkahindak, ta homain man matey kantawo.” ³⁵Pangahabi nan Pablo yatew, nangwa yan tinapay. Ket pinahalamatan naya kanan Apo Dioh ha adapan la. Binih-ilbih-il naya. Ket nangan ya. ³⁶Uli ha hinabi nan Pablo, kinumhaw ye nakem la. Ket nangan hilaynan kaganaan. ³⁷Hikayin kaganaan a anti ihtew ha bangka ket luwanggatoh boy pitompo boy anem. ³⁸Ha nabhoy hilayna, intapon la ha dagat ye kakalgan tidigo ta-omen ya makumpangan ye balko.

Hiyay Pagkaagwat nin Balko

³⁹Ha mahanibhanib ana, nakatamulaw hilan gilid dagat a kalanghian. Noba ahe la tanda no hinyatew a lugal. Ket napaymamaghaan la a ihtew laya ipatanghad ye balko. ⁴⁰Haanin, pinutoh lay gawot pāmaked balko, ket nilakwanan la yayna ha dagat. Linoat la met ye gawot nin pangibawit nin balko haka la intagay ye layag ha adapan nin balko ta-omen ya mailuyon nin angin a palakew ha gilid. ⁴¹Noba nipatanghad ye balko ha maababe a pahen. Ket nitanek ya ha kalanghian. Haanin, hiyay dapit golotan, ket naagwat ha katitiplah nin mangayadet a dawyon.

⁴²Inihip lan huhundaloh a pateyen la hilay pidiho ta-omen homain makatangoy a tumakah. ⁴³Noba hinaad na hilan Kapitan Julio, ta ahe na labay a matey yay Pablo. Ket haanin, pinataboy na hilay kaganaan a nagtanda tumangoy, ta mauna hilayna ha gilid. ⁴⁴Ket hilay ahe nagtanda, hinabi na kanla, “Tumkip kawo tana ha tatabla o kanayon a nangalabkat a pahen nin balko.” Ket ha wanabay a dinyag mi, nitakdang kayin kaganaan ha gilid a homain natey.

Hiyay Pablo ha alipoteh nin Malta

¹Ha nakatakdang boy ligtah kayina, natandaan mi a yatew a alipoteh, ket anhabtan Malta. ²Hilay tataon angkumonin ihtew, manged ye pananggap la kammin kaganaan. Ulita panaon lay-ep boy ampangudan, namaketket hilan imodowan mi. ³Ket hiyay Pablo, nangwa yan kakayo a impalob na. Uli ha amot nin apoy, nilumwah ye maghay makapi. Ket tinuka boy binelbelan na yay gamet nan Pablo. ⁴Pamakakit lan tatao ihtew ye nakabitin a bikat ha gamet nan Pablo, ket hinabi la, “Yatin tao, peteg a māmatey yan tao, ta agya nakaligtah ya ha dagat, ket ahe na impaluboh nin dioh a anhabtan Ohtihya a mabi-ay ya.” ⁵Noba ingkampag na yay bikat ha apoy. Ket ahe ya napano ye Pablo. ⁶Haanin, hilay tatao, an-agaden la yan mabaya’ ye Pablo o mapuang yan matey. Noba ha kabuyotan nin pangagad la, ahe ya napano ye Pablo boy ahe ya natey. Kaya-bay nauman ye ihip la tungkol kanan Pablo, a wanla, “Magha yan dioh!”

⁷Haanin, ha haley nin lugal a an-imodowan mi, main luta ihtew a konin nan nagngalan Publio. Hiyabay ye mānguna nin yatew a alipoteh. Manged ye pananggap na kammi boy angkaaliket yan namadagoh kammi. Ket kinumonin kayi kana ha loob nin tatloy mangaamot. ⁸Kananyatew hiyay bapa nan Publio, ket ampida ya, ta angkahalot ya boy ampagtataka’ ya po. Haanin, hiyay Pablo, nilakew na yan impakigwang haka naya impalonto ye gamet na kanan ampaghakit. Ket nitaah yayna. ⁹Uli ha nalyadi, napaylateng-lateng hilay kanayon po a ampaghakit nin yatew a alipoteh. Ket pinaitaah na hila met ateed Pablo. ¹⁰Binyanan la kayin malabong a didigalo. Ket ha umalih kayina, binyanan la kayi po nin matapul mi ha pagbiyahi mi.

Hiyay Panlumateng nan Pablo ha Roma

¹¹Pangalabah nin tatloy bowan a pangumonin mi ha alipoteh nin Malta, nilumugan kayi ha maghay balko a namalabah ihtew nin panaon lay-ep. Ket yatin balko, ibat ya ha Alejandria. Ha adapan nin balko, main kalintatao nin kambal a andiohen lan taga Alejandria. ¹²Paibat ha Malta, nagbalko kayin palakew ha banwan Siracusa. Ket tatloy mangaamot mi ihtew. ¹³Paibat ihtew, nagpahulong kayi anggan niabot kayi ha banwan Regio. Kabekahan, main angin a angkaibat ha abagatan. Ket ha ikalwan mangaamot, niabot kayina ha banwan Puteoli. ¹⁴Nakakit kayi ihtew nin anon kakatongno kanan Apo Jesus. Ket inawok la kayin kumonin ihtew nin pitoy mangaamot. Pangayadi, nakew kayina ha banwan Roma. ¹⁵Ket ha nabalitaan lan kakatongno kanan Apo Jesus ha Roma a anti kayina ha dān a palakew ihtew, hinagana la kayi. Hilay kanayon kanla, ket hinagana la kayi ha lugal a anhabtan Foro de Apio.28:15 Foro de Apio o Palingkin Apio. Hilay kanayon met kanla, hinagana la kayi ha lugal a anhabtan Tres Tabernas. Hiyay Pablo, ha nakit na hilay ampamteg kanan Apo Jesus, nagpahalamat ya kanan Apo Dioh boy kinumhaw ye nakem na.

Niabot yay Pablo ha banwan Roma

¹⁶Ha niabot kayina ha banwan Roma, hiyay Pablo, ket pinalubohan la yan mambukod ha maghay baey a bantayan nin maghay hundaloh.

¹⁷Pangalabah nin tatloy mangaamot, hiyay Pablo, impadakit na hilay mānguna lan Jujudion anti ha Roma. Ha napaytipon hilayna, hinabi na kanla, “Kakatongno ko, agya man homain akon nadyag a laban kanlan kapadiho tawon Judio o ha kaugalian lan nangaunan tutoa tawo, ket dinakep lako ha banwan Jerusalem boy inggawang lako kanlan mānungkolan a Roromano. ¹⁸Ha nayadi la kon nilitih nin Roromano, labay la koyna dayin palihwayen, ta homain hilan nakit a dinyag kon malyadi lan pamateyan kangko. ¹⁹Noba hilay kapadiho tawon Jujudio, ahe la labay a mapalihway ako. Kaya-bay napilit akon ihaley kanan Emperador Cesar ye dalom la kangko, agya homain akon maidiklamo a laban kanlan kapadiho tawon Jujudio. ²⁰Kaya-bay impadakit katawo ta-omen ko mahabi kanyo, ta nakabalol akon tanikala uli ha pamteg ko ha anhigudowen lan aanak nan Israel.”

²¹Haanin, hinabi lan Jujudio kanan Pablo, “Homain kayin natanggap a hulat tungkol kammo a naibat ha plobinhiyan Judea boy homain hila met imbalita o inhumbong kammi laban kammo. ²²Noba labay min teed mangean ye habiyen mo, ta tanda min agya way-ihtew a lugal, hilay tatao, ampaghabi hilan laban kanyon ampamteg kanan Jesus.”

²³Haanin, intipan lay mangaamot a paytipon lan uman. Ket ha naabot anay mangaamot a intipan la, malabong ye nakew ha angkunaan nan Pablo. Ket paibat ha mahanib anggan madeglem, pinaptegan nan Pablo kanla ye tungkol ha panakop nan Apo Dioh. Impalinaw na po kanla ye tungkol kanan Apo Jesus makauli ha Bibilin a impahulat kanan Moises boy ha impahulat kanlan popodopita ta-omen na hilan makumbinyo a mamteg kanan Apo Jesus. ²⁴Hilay kanayon kanlan anti ihtew, namteg hila ha hinabi nan Pablo. Noba hilay kanayon, ahe hila namteg. ²⁵Ket ulita ahe hila napaykahundo, nuli hilayna. Noba bayo hila inumalih, hinabi nan Pablo kanla, “Petegbay ye impahabi nin Ihpiditon Dioh kanan podopitan Isaias kanlan nangaunan tutoa tawo a tungkol kanyo. ²⁶Ta wanae ye impahabi na,

‘Makew ka kanlan hilatin tatao, ta habiyen mo kanla a

agya po man manlenge hilan manlenge, ahe hila makataloh.

Agya po man mamilew hilan mamilew, ahe hila makabalay.

²⁷Mabyang ye ō la.

Hinakeban lay talinga la

boy in-ipleng lay mata la.

No aliwa dayin wanabay, ket makakit ye mata la,

boy makange ye talinga la,

ket makataloh hilayna.

Ha wanabay, mag-udong hilayna kangko,

ket paitaahen ko hila.’ ”28:27 Isaias 6:9-10.

²⁸Hinabi na po Pablo, “Labay ko po a ipatanda kanyo a hiyay Habi nin Dioh a tungkol ha kaligtahan, ket naipatanda ana kanlan aliwan Judio. Ket leng-en laya.” ²⁹[Pangahabi na yatew, ket inumalih hilaynan ampayngangatngat ye kapadiho nan Jujudio.]

³⁰Ha loob nin luway taon, hiyay Pablo, kinumonin ya ihtew ha banwan Roma ha baey a an-abangan na. Angkaaliket yan ampananggap ha agya ayaman a taon ampakew kumewah kana. ³¹Ket homain yan limo a nangipatanda kanla nin tungkol ha panakop nan Apo Dioh boy tungkol kanan Apo Jesu Cristo boy homain ampakahaad kana.