1 CORINTO

Hiyay Unan Hulat nan Pablo kanlan taga

CORINTO

¹Hiko yay Pablo a dinyag nan Apo Dioh a pag-apohtol nan Apo Cristo Jesus makauli ha kalabayan nan Apo Dioh. Hikayin Sostenes a katongno tawo kanan Apo ye nangibatan nin yatin hulat ²kanyon pangkat nin māmteg nan Apo Dioh ihen ha banwan Corinto a pinili na a pagtao na uli ha pamakimamagha yo kanan Cristo. Hinagyat na kawon Apo Dioh a manumbong ha kalabayan na kalamo hilay kaganaan a ampamteg kanan Apo Jesu Cristo ha kaganaan a lulugal. Hiyabay ye Apo tawon kaganaan.

³Matanggap yo dayi ye kangedan boy katanaan a ibat kanan Apo Dioh a Bapa tawo boy Apo Jesu Cristo.

Hiyay Kangedan a ibat kanan Apo Jesu Cristo

⁴Lanang katawon an-ipahalamatan kanan Apo Dioh, uli ha kangedan a in-ibyay na kanyo makauli kanan Apo Jesus. ⁵Ta uli ha pamakimamagha yo kana, in-inged na kawon Apo Dioh ha kaganaan a omen ha paghabi boy pagkataloh. ⁶Uli kananyati, napaptegan kanyo a hiyay in-adal mi kanyo tungkol kanan Cristo, ket peteg ya. ⁷Kaya-bay legan angkahabek kawon ampangagad nin pag-udong nan Apo tawon Jesu Cristo, anti yayna kanyo ye kaganaan a binaba a katapulan yo a in-ibyay nan Ihpiditon Dioh. ⁸Papah-eyen nan Apo Dioh ye pamteg yo angga ha kalampuhan ta-omen kawo homain pakaumihan lano ha mangaamot nin pag-udong nan Apo tawon Jesu Cristo. ⁹Mapatayaan yay Apo Dioh a nanagyat kanyo a makimamagha kanan Anak na a hiyay Jesu Cristo a Apo tawo.

Hiyay Paypapangkat-pangkat lan Māmteg nan Apo Jesus

¹⁰Kakatongno ko, bilang apohtol nan Apo tawon Jesu Cristo, an-ipakiiingalo ko kanyo a itgen yoynay paypapangkat, no aliwan maymamagha kawoyna ha ihip boy tikih. ¹¹Kakatongno ko, nahabi ko yati, ta main ibat ha baey nan Cloe a nangibalita kangko a ampay-away-away kawo kano. ¹²Yati ye labay kon habiyen. Main kanoy nangaano kanyo ye ampaghabin, “Kanan Pablo ko.” Noba hilay kanayon met kano, anhabiyen la, “Kanan Apolos ako.” Main met ampaghabin, “Kanan Pedro ko.” Ket hilay kanayon po, “Kanan Cristo ko”.

¹³Taket, angkadakay ya nayi ye Cristo? Taket, hiyay Pablo nayi ye naipako ha kodoh uli kanyo? Nabawtihmowan kawo nayi ha ngalan nan Pablo?

¹⁴Ampahalamat ako, ta homain akon binawtihmowan kanyo, no aliwan hilan Crispo boy Gayo bengat. ¹⁵Kaya-bay homain kanyo ye malyadin maghabi a nabawtihmowan kawo ha ngalan ko. ¹⁶Awo manayti! Binawtihmowan koya po ye Estefanas boy pamilya na. Noba homain akoynan maihipan a binawtihmowan kon kanayon, no aliwan hilan bengat. ¹⁷Ta ahe nako intubol Apo Jesus a mamawtihmo, no aliwan mangipatanda nin Manged a Balita. Ket hiyay pangipatanda ko, aliwan makauli ha kadunongan nin tao ta-omen ya ahe maalih ye kapalyadiyan nin pagkamatey nan Cristo ha kodoh.

Hiyay Cristo ye Kapalyadiyan boy Kadunongan nan Apo Dioh

¹⁸Ta hiyay adal a tungkol ha pagkamatey nan Apo Jesu Cristo ha kodoh, ket kamutawan kanlan tataon ampipalakew ha kapaduhaan a homain anggaan. Noba kantawon an-iligtah na, ket kapalyadiyan nan Apo Dioh. ¹⁹Ta wanae ye naihulat a Habi nin Dioh,

“Damaen koy kadunongan lan mangadunong

boy diyagen kon homain hilbi ye kagalingan lan mangagaling.”1:19 Isaias 29:14.

²⁰Hinya awod ye hilbi lan mangadunong, hilay mamaihtodo nin Bibilin boy hilay mangahidi a makingatngat kananyatin panaon? Aliwa nayi a hiyay ampibaan lan kadunongan nin tataon ahe ampanumbong kanan Apo Dioh, ket an-ipakit nan Apo Dioh a kamutawan bengat?

²¹Ta uli ha kadunongan nan Apo Dioh, ket ahe na impaluboh a mabalayan laya nin tataon ahe ampanumbong kana makauli ha kadunongan la. No aliwan, hiyay kalabayan nan Apo Dioh, ket iligtah na hilay tataon ampamteg kana makauli ha Manged a Balita a an-ipatanda mi a anhabiyen lan kanayon a kamutawan. ²²Hilay Jujudio, an-awokan la yan kapagtakaan bilang pagkakitan a peteg ye nange la. Ket hilay Griego, kadunongan met ye an-apehen la. ²³Noba hikayi, hiyay pagkapako nan Cristo ha kodoh ye an-ipatanda mi. Ket yati ye ampakapitubkokan lan Jujudio boy kamutawan met kanlan aliwan Judio. ²⁴Noba kanlan tataon hinagyat nan Apo Dioh a pagtao na, Judio man o Griego, tanda la a hiyay Cristo ye kadunongan boy kapalyadiyan na a mangiligtah nin tao. ²⁵Ta hiyay pagkamatey nan Cristo ha kodoh a ampibaan nin tao a kamutawan nin Dioh, ket umiigit ya ha pinakamanged a kadunongan nin tao boy hiyay ampibaan nin tao a kakapeyan nin Dioh, ket umiigit ya ha pinakamakhaw a kakhawan nin tao.

²⁶Kakatongno ko, ihipen yoy kahahaad yo hatew bayo na kawo hinagyat Apo Dioh a pagtao na. Ha pamilew lan tataon ahe ampanumbong kana, nangaanon bengat kanyo ye madunong o makapalyadiyan o ibat ha pamilya a antangalen lan tatao, kali? ²⁷Noba hiyay Apo Dioh, pinili na hilay mutaw ha pamilew lan ahe ampanumbong kana ta-omen na hila pading-eyan ye tataon madunong. Boy pinili na hila po Apo Dioh ye mangakapey ha pamilew lan tataon ahe ampanumbong kana ta-omen na hila pading-eyan ye mangakhaw. ²⁸Pinili na hila met Apo Dioh ye tataon an-ibilang la a mangaaypa nin tataon ahe ampanumbong kana, hilay angkaumih, boy hilay an-ibilang la a homain hilbi ta-omen na alihan hilbi ye an-ibilang la a maalaga nin kalabongan. ²⁹Kaya-bay homain taon malyadin magmayadet kanan Apo Dioh. ³⁰Ta uli ha dinyag nan Apo Dioh, naimamagha kitawo kanan Apo Cristo Jesus. Ket hiyabay ye dinyag nan Apo Dioh a kadunongan tawo. Boy makauli ha dinyag nan Apo Jesus, ket imbilang na kitawon Apo Dioh a matoynong, dinyag na kitawon pagtao na boy timbeh na kitawo ha kakahalanan. ³¹Kaya-bay hukat tawon diyagen ye omen ha naihulat a Habi nin Dioh,

“Ayaman a malabay magmayadet, ket hiyay dinyag nan Apo Dioh bengat ye ipagmayadet na.”1:31 Jeremias 9:24.

Hiyay tungkol ha Pagkapako nan Apo Jesus ha Kodoh

¹Kakatongno ko, ha nakew akon nangipatanda kanyo nin hikliton monikala nan Apo Dioh, ket ahe koya impatanda makauli ha mangaldeg a hahabi o kadunongan. ²Ta inihip koyna a legan anti ko kanyo, homain akon kanayon a ipatanda, no aliwan hiyay tungkol kanan Apo Jesu Cristo bengat boy hiyay pagkapako na ha kodoh. ³Makapey boy ampamigpig ako ha limo a umadap kanyo. ⁴Ket ha paghabi boy pangipatanda ko kanyo, ahe ako nanggawi nin mangaumeg a hahabi boy kadunongan nin tao ta-omen katawo makumbinyo, no aliwan hiyay Ihpiditon Dioh makauli ha panggawi na nin kapalyadiyan na, pinaptegan na kanyo a peteg ye anhabiyen ko. ⁵Kaya-bay hiyay pamteg yo kanan Cristo, ket aliwan uli ha kadunongan nin tao, no aliwan uli ha kapalyadiyan nan Apo Dioh.

Hiyay Kadunongan a ibat ha Ihpiditon Dioh

⁶Noba no anti kayi kanlan mangatoayna ha pamteg, ampaghabi kayi met nin kadunongan, noba aliwan kadunongan nin taon ahe ampanumbong kanan Apo Dioh o kadunongan lan ampamoon ihti ha babe-luta a nakataning anan maanam ye kapalyadiyan la. ⁷Hiyay kadunongan a anhabiyen mi, ket hiyay monikala nan Apo Dioh a ahe na impatanda hatew, noba intaladan naya ha ikadangal tawo bayo na po palhowaen ye babe-luta. ⁸Yatin kadunongan, ahe la natalohan ampamoon ihti ha babe-luta. Ta no natalohan la, ahe la yayna dayi impako ha kodoh ye madangal a Apo. ⁹Noba ahe la natalohan, ta wanae ye naihulat a Habi nin Dioh,

“Homain po nakakit, homain nakange,

boy homain nakaihip

nin intaladan nin Dioh kanlan ampangado kana.”2:9 Isaias 64:4.

¹⁰Noba impatanda nan Apo Dioh kantawo ye kadunongan na makauli ha Ihpidito na. Ta hiyay Ihpiditon Dioh ye nagtanda nin kaganaan, agya hiyay mangaldeg a ihip nan Apo Dioh. ¹¹Ta homain nagtanda nin ihip nin tao, no aliwan hiyay hadili nan ihpidito. Wanabay met kanan Apo Dioh. Homain met nagtanda nin ihip na, no aliwan hiyay Ihpidito na. ¹²Hiyay natanggap tawo ket Ihpiditon Dioh, aliwan ihip nin taon ahe ampanumbong kanan Apo Dioh ta-omen tawo ya matandaan ye kaganaan a in-ibyay nan Apo Dioh kantawo.

¹³Hiyay pangipatanda mi, ket aliwan makauli ha kadunongan nin tao, no aliwan makauli ha hahabin ibat ha Ihpiditon Dioh. Hilatin kaptegan a ibat ha Ihpiditon Dioh ye an-ipalinaw mi kanlan tataon anti kanlay Ihpiditon Dioh. ¹⁴Noba hiyay taon ahe ya kanay Ihpiditon Dioh, ket ahe na labay tanggapen ye kaptegan a ibat ha Ihpiditon Dioh, ta kamumoan yati kana. Boy ahe naya angkatalohan, ta yatin kaptegan ket matalohan bengat makauli ha haglap nin Ihpiditon Dioh. ¹⁵Hiyay taon anti kanay Ihpiditon Dioh, ambokitkiten na hilayatin kaganaan. Noba hiyay taon ahe kanay Ihpiditon Dioh, ahe na yan angkabokitkit ye ihip nin taon anti kanay Ihpiditon Dioh. ¹⁶Ta wanae ye naihulat a Habi nin Dioh,

“Homain nagtanda nin ihip nan Apo

ta-omen mamabala kana.”2:16 Isaias 40:13.

Noba hikitawo, anti yayna kantawoy Ihpiditon Dioh. Kaya-bay ampangihip kitawoyna nin omen ha pangihip nan Cristo.

Hilay Māghilbi nan Apo Dioh

¹Kakatongno, ha anti ko po ihen kanyo, ahe ako naghabi kanyo nin omen ha paghabi ko kanlan tataon anti kanlay Ihpiditon Dioh, no aliwan omen ha paghabi ko kanlan tataon aanak po ha pamteg kanan Cristo boy ampagbi-ay po ha kalabayan nin laman. ²Hilay in-aadal ko kanyo ket hilay mataloh bengat a matalohan, ta ahe yo po angkatalohan ye mangaldeg a aadal. Ba-mo katawon ampainomen nin gatah bengat, ta ahe yo po mababa a gatgaten ye mangabyang a pamangan. Awo, petegbay angga haanin, ahe yo po mababa! ³Ta ampagbi-ay kawo po ha kalabayan nin laman yo. Ket ulita ampaykaibeg boy ampay-away-away kawo po, ket yabay-in yay ampakapipapteg a ampagbi-ay kawo po ha kalabayan nin laman yo. Ampagbi-ay kawo po a omen kanlan ahe ampamteg. ⁴Ta no anhabiyen nin magha, “Kanan Pablo ko” boy anhabiyen met nin kanayon, “Kanan Apolos ako,” aliwa nayi a kapadiho yo hila po ye ahe ampamteg?

⁵Taket, aya kayi nayi? Padiho kayin bengat a māghilbi nan Apo Dioh boy ginawi na kayi ta-omen kawo mamteg kanan Apo Jesus. Ket hiyay balang magha kammi, andiyagen min bengat ye an-ipadyag nan Apo. ⁶Hiko ye nangipatanda nin Habi nin Dioh kanyo a ba-mon nangitanem nin bini. Pangayadi, hiyay Apolos met ye nanayhay a ba-mon namohboh nin tanaman. Noba hiyay Apo Dioh ye namatubo. ⁷Aliwan hilay ampananem o ampanayhay ye maalaga, no aliwan hiyay Apo Dioh a ampamatubo. ⁸Hiyay ampananem boy ampanayhay ket padihon māghilbi. Ket hiyay balang magha kanla, makatanggap yan plimyo ha kaeteban nin pagbannog la. ⁹Māghilbi na kayin bengat Apo Dioh. Ket hikawo, nailalayi ha pananeman a impatalon nan Apo Dioh kammi. Boy nailalayi kawo po ha baey a hiyay Apo Dioh ye ampamaideng.

¹⁰Ket makauli ha kangedan nan Apo Dioh a in-ibyay na kangko, hikoy nangikonin nin pundahyon nin pamteg yo a omen ha pangikonin nin magaling a māg-alowagi nin pundahyon nin baey. Ket lumbo met a tao ye mamaideng nin baey ha ingkonin kon pundahyon. Noba katapulan a maalla ye balang mamaideng. ¹¹Ta homain anan kanayon a malyadin pundahyon nin bi-ay, no aliwan hiyay pundahyon a naikonin ana a hiyay Apo Jesu Cristo. ¹²Malabong hilay ampangipaideng ha pundahyon. Main ampanggawi nin balitok, mital, o mangaalaga a dadapah. Hilay kanayon met, ampanggawi nin kayo, nayangon ilamon o dayami. ¹³Noba lano ha maabot ye mangaamot nin panuhga nan Apo Dioh, huboken nay didinyag nin balang magha a paghilbi kana a omen ha balitok a ipadan ha apoy. Ket ihtewbay lano matandaan no way-omen kapah-ey ye paideng nin balang magha. ¹⁴No hiyay paideng ha pundahyon, ket ahe ya naulam, makatanggap yan plimyo ye nangipaideng. ¹⁵Noba no maulam ya ye paideng na, ket homain yan matanggap a plimyo. Agya wanabay man, miligtah ya met ateed. Noba ba-mo yan maghay taon nakaligtah ha ulam a homain yan bega nailigtah a aalganah na.

¹⁶Tanda yo a pinagkatimplo na kawon Apo Dioh boy angkumonin ya kanyo ye Ihpiditon Dioh. ¹⁷Ayaman a mandama nin Timplo nan Apo Dioh, ket paduhaan naya. Ta hiyay Timplo na, ket hiyabay bengat ye nagkonin. Ket yain a Timplo, homain kanayon no aliwan hikawon māmteg na.

¹⁸Adi yo anlokowen ye hadili yo. Ayaman a ampangibaan nin hadili na a madunong ya ha pamilew lan tataon ahe ampanumbong kanan Apo Dioh, ket mamanged po a ibilang nay hadili na a mutaw ta-omen ya mag-ilyadin madunong ha pamilew nan Apo Dioh. ¹⁹Ta hiyay kadunongan lan tataon ahe ampanumbong kanan Apo Dioh ket kamutawan kana, ta wanae ye naihulat a Habi nin Dioh,

“Angkaloten hila nin Dioh ye mangadunong ha kakuhitan la.”3:19 Job 5:13.

²⁰Yati po ye naihulat a Habi nin Dioh,

“Tanda nan Apo Dioh a homain hilbi ye an-ihipen lan mangadunong.”3:20 Kakanta 94:11.

²¹Kaya-bay adi na an-ilambong nin ayaman a mānumbong na yan ayaman, ta in-ibyay nan Apo Dioh ye kaganaan ha ikanged yo. ²²Hiko, hiyay Apolos boy hiyay Pedro, hikayin kaganaan ket in-ibyay nan Apo Dioh ha ikanged yo. Agya po ye babe-luta, hiyay bi-ay o kamateyan, hiyay kapelhan o hiyay maadapan, yatin kaganaan ket an-ibyay nan Apo Dioh ha ikanged yo. ²³Ket hikawo, konin na kawon Cristo. Ket hiyay Cristo, konin naya met Apo Dioh.

Hilay Apohtol nan Apo Jesus

¹Kaya-bay hikayin Apolos, katapulan a ibilang yo kayin māghilbi nan Cristo boy pinatayaan nan Apo Dioh a mangipatanda nin monikala na a ahe na impatanda hatew. ²Ket bilang nangipatayaan na, katapulan a mapatayaan kayi. ³Aliwan maalaga kangko no hinyay an-ihipen yo o nin ayaman a tao tungkol kangko. Ta hiko man, agko ampaalagaan ye hadili kon ihip. ⁴Ta no hikon bengat, ha ihip ko, homain akon nadyag a maloke. Noba aliwan labay habiyen a homain akon bega dinyag a maloke. Ta hiyay Apo Dioh bengat ye mangihabi no manged o ahe ye dinyag ko. ⁵Kaya-bay adi kawoyna ampanuhga. Ta lano ha panlumateng nan Apo Jesus, hiyabay ye manuhga. Ha panlumateng na, ibagwa nay kaganaan a hiklito boy hiyay tikih nin balang magha. Ket kananyain a panaon, tanggapen nin balang magha ye padangal nan Apo Dioh ha kaeteban nin dinyag na.

⁶Kakatongno, ha pamabala ko kanyo, ginawi ko yay Apolos boy hadili ko ta-omen yo matandaan ye labay habiyen nin yatin kahabiyan, “Adi yo an-igitan ye anhabiyen nin naihulat a Habi nin Dioh.” Ha wanabay, adi yoya lano maitagay ye magha makauli ha pangiaypa ha kanayon. ⁷Ta ayay namalyadi kanyo a maiigit kanlan kanayon? Aliwa nayi a hilay kaganaan a anti kanyo, ket ibat kanan Apo Dioh? Taket man awod ta an-ilambong yo a ba-mon aliwan ibat kanan Apo Dioh?

⁸Ah, genap kawoyna manayti ha pamteg yo! Antina manayti kanyoy kaganaan a binaba a an-ibyay nin Ihpiditon Dioh kanlan māmteg na! Popoon kawoyna awod boy ahe yo kayina katapulan, kali? Awo ta dayin ta ampamoon kawoyna ta-omen kayi met makipamoon kanyo. ⁹Noba hiyay wangko ket aliwan wanabay, no aliwan ba-mon hikayin aapohtol ye dinyag nan Apo Dioh a pinakamaaypa ha kaganaan a tatao. Ba-mo kayin tataon nauhgaan a matey a an-ilakew lan huhundaloh ha palaha a maipabuya ha kaganaan a tatao boy ha kaganaan a anghil. ¹⁰Uli ha pangipatanda mi nin tungkol kanan Cristo ket an-ihipen lan tatao a mutaw kayi. Noba hikawo, an-ihipen yo a mangadunong kawo ulita ampakimamagha kawoyna kanan Cristo. Mangakapey kayi, noba hikawo, an-ihipen yo a mangakhaw kawo. An-umihen la kayin tatao, noba andangalen la kawo. ¹¹Ket anggayna haanin, maheheg kayin angkabitlan, angkaplangan, yoyonggit ye bado mi, angkapahakitan la kayin tatao, boy homain kayin kunaan. ¹²Man-igaod mi ye mag-obda ta-omen kayin bengat main pagbi-ay. No antonghaken la kayin tatao, ket an-inged mi hila. No an-ipaloke la kayin tatao, ket an-ikpe mi. ¹³No andamaen la kayin tatao, maanoh kayin makibat kanla. Ket anggayna haanin, an-ibilang la kayin homain hilbi a ba-mon akat ha babe-luta.

¹⁴Inhulat ko yati aliwan ta-omen katawo pading-eyan no aliwan labay katawon bengat itoynong, ta an-adoen katawo a ba-mon hadili kon anak. ¹⁵Malabong hilay ampangalingay kanyo ha pamteg yo kanan Cristo. Noba agya mapo a libo ye māngalingay yo, ket mamagha yan bengat ye bapa yo ha pamteg. Ket hiko yatew, ta hiko ye unan nangipatanda kanyo nin Manged a Balita a tungkol kanan Cristo. ¹⁶Kaya-bay an-awoken ko kanyo a tuwaden yoko. ¹⁷Haanin, intubol koya kanyo ye Timoteo a an-adoen kon anak ha pamteg boy mapatayaan kanan Apo. Intubol koya kanyo ta-omen na ipaihip kanyo no way-omen ako ampagbi-ay bilang mānumbong nan Cristo. Hiyay ipaihip na kanyo, ket hiya met ateed ye an-iadal ko ha pangkat lan māmteg ha kaganaan a lulugal a anlakwen ko.

¹⁸Main anan nangaano kanyo ye malambong, ta nabaan la a ahe akoynan mag-udong ihen. ¹⁹Noba no kalabayan nan Apo, ha ahe mabuyot, kewahan katawo. Ket bilewen ko man no peteg a main hilan kapalyadiyan a ibat kanan Apo Dioh o ampaglambong hilan bengat. ²⁰Ta no hakop na kitawon Apo Dioh, ket makit ye kapalyadiyan na ha didiyag tawo a aliwan bengat ha habi tawo. ²¹Haanin, hinyay labay yo? Lumateng ako a angkapoot kanyo o main kaanohan boy pangado kanyo?

Kapaduhaan nin Kahalanan

¹Haanin, nabalitaan ko a main magha kanyo ye ampamabayi. Ket hiyay pangindoen na po ye anlalayen na. Agya po hilay ahe ampamteg ket ahe la andiyagen ye wanabay. ²Noba agya wanabay man, ket malambong kawon teed! Malele kawoyna dayi, ta magha kanyo ye ampanyag nin wanabay a kalok-an. In-ihyay yo yayna dayi ha pangkat yo. ^3-4Haanin, agya ahe ako kanyo, ba-mon anti ko kanyo. Ket makauli ha kapalyadiyan a in-ibyay nan Apo Jesus kangko, inuhgaan ko yaynan mapaduhaan. Kaya-bay no ampaytipon kawo, ihipen yo a anti ko kanyo. Ket makauli ha kapalyadiyan nan Apo tawon Jesus, ⁵ipaolay yo yayna kanan Satanas yain a tao ta-omen na yan damaen ye laman na, noba maalih kana ye kalabayan nin laman na. Ha wanabay, maghehe ya boy miligtah ya ha mangaamot nin pag-udong nan Apo Jesus.

⁶Aliwan manged a ampagmayadet kawo, noba ampaolayan yo met a mapagkalamo ha pangkat yo ye maghay taon madamog. Mamanged a ihyay yo yayna ta-omen na kawo ahe mapaditan. Ahe yo nayi tanda ye kahabiyan a wanae, “hiyay makandin pamalbag, ket mapalbag nay maghay gameh a tapok”? ⁷Kaya-bay katapulan a ihyay yo yayna ha pangkat yo a omen ha andiyagen lan Jujudio a pangalih nin pamalbag ha loob nin baey la bayo Pihtan Pangihipan nin Pangiligtah. Ha wanabay, mag-ilyadi kawoyna lanon pawa malinih a omen ha bayon gameh a tapok a homain pamalbag. Wanabay kitawoyna kalinih haanin ha pamilew nan Apo Dioh, ta ampamteg kitawoyna kanan Cristo. Hiyabay ye ba-mon oybon tupa a naihagpa ha anhabtan Pihtan Pangihipan nin Pangiligtah ta-omen na ilabah Apo Dioh kantawo ye pamaduha na uli ha kakahalanan tawo. ⁸Kaya-bay hayaghagan tawo yatin pihta makauli ha pangalih nin kalok-an boy kakahalanan ha bi-ay tawo a omen ha pangalih lan Jujudio nin pamalbag nin tapok ha baey la. Ket magbi-ay kitawoyna ha kaptegan boy malinih ha pamilew nan Apo Dioh.

⁹Hinabi koyna ha hulat ko kanyo hatew, “Adi kawo ampakilamo kanlan tataon ampamabayi o ampakilaki.” ¹⁰Aliwan hilay tataon ahe ampanumbong kanan Apo Dioh a hilay ampamabayi o ampakilaki, maakokoh, mānakaw o hilay ampanggalang ha diohdiohan ye andektan ko. Ta katapulan a lakwanan yoy babe-luta ta-omen yo hila maliklikan. ¹¹Hiyay labay kon habiyen, adi kawo ampakilamo kanlan ampaghabin ampamteg hila kanan Apo Jesus, noba ampamabayi o ampakilaki hila met, maakokoh, ampanggalang ha diohdiohan, māngumih, māglahing, o mānakaw. Agya po man makidungon mangan bengat kanla, ket adi yo bega andiyagen. ^12-13Ahe tawo hila hukat a uhgaan ye ahe ampamteg kanan Apo Jesus. Hiyaynay Apo Dioh ye manuhga kanla. Noba kanlan kakatongno tawo ha pamteg a ampagkahalanan, hikitawoy hukat a manuhga kanla, ta wanae ye naihulat a Habi nin Dioh, “Paalihen yo yay taon maloke ha pangkat yo.”5:12-13 Deuteronomio 17:7.

Hiyay Pangidalom nin Kapadihon Māmteg

¹No hiyay magha kanyo ket main yan gotgot kanan katongno na kanan Apo Jesus, taket ta an-ilakew naya ha panuhgaan, ha adapan lan ahe ampanumbong kanan Apo Jesus? Ilakew na yayna ingat kanlan kapadiho yon māmteg nan Apo Jesus. ²Ahe yo nayi tanda a ha pag-udong nan Apo Jesus, ket hilay pagtao nin Dioh ye manuhga kanlan ahe ampanumbong kanan Apo Dioh? No hikawoy manuhga kanla, taket awod ta ahe yo mababa a ipatunong ye wanabay kakandin gotgot yo? ³Ahe yo nayi tanda a hikitawoy manuhga kanlan aanghil? No mababa tawo hilan uhgaan, lalalo tawon mababa a ipatunong ye gotgot tawo ha minamangaamot. ⁴Haanin, taket man awod ta an-ilakew yon an-ipapatunong kanlan ahe ampamteg ye gotgot yo? Managyat kawon kapadiho yon māmteg a mangipatunong. Ta agya hilay main makandin binaba ha pangkat yo, ket mababa la yan ipatunong. ⁵Mading-ey kawo dayi! Homain ana nayi madunong kanyo a mangipatunong nin gotgot yon mikatongno kanan Apo? ⁶Taket ta an-ilakew yo po ha panuhgaan, ha adapan lan ahe ampamteg kanan Apo?

⁷Hiyay paydalom yo ye pagkakitan a hinambot na kawoynan Satanas. Teehen yoyna dayin bengat ye pamaloke la kanyo nin katongno yo ha pamteg boy paolayan yoynay panguhit la kanyo. ⁸Noba lumbo met ye andiyagen yo, ta hikawoynabay met ye ampamaloke boy ampanguhit, ket hilay kakatongno yo po ha pamteg ye ampanyagan yon wanabay. ⁹Ahe yo nayi tanda a hilay ampanyag nin mangaloke, ket ahe hila maibilang kanlan anhakopen nin Dioh? Kaya-bay adi kawo patalingo. Ta hilay ampandamog, ampanggalang ha diohdiohan, hilay ampakilaki o ampamabayi, hilay ampangahawan kapadiho nan laki o kapadiho nan babayi, ¹⁰hilay mānakaw, maakokoh, māglahing, māngumih boy tulihan, ket ahe hila maibilang kanlan tataon anhakopen nan Apo Dioh. ¹¹Wanabay ye nangaano kanyo hatew. Noba haanin, nalinihan kawoyna ha kakahalanan yo. Dinyag na kawoynan Apo Dioh a pagtao na boy imbilang na kawoyna met a matoynong uli ha pamakimamagha yo kanan Apo Jesu Cristo boy makauli ha Ihpidito nan Apo tawon Dioh.

Hiyay Panggawi nin Laman ha Ikadangal nan Apo Dioh

¹²Main ampaghabin “Malyadi tawon diyagen ye agya hinyaman.” Huhto yain! Noba wanae met ye mahabi ko, “Aliwan kaganaan ket ikanged tawo.” Kaya-bay agya malyadi tawon diyagen ye hinyaman, agtawo paipoh ha agya hinyaman.

¹³Anhabiyen la met kanayon, “Hiyay pamangan, ket nakataladan ha bitoka, ta hiyay bitoka tawo, ket katapulan nay pamangan.” Huhto yain! Noba lumateng lanoy panaon a padiho na hilan damaen Apo Dioh. Hiyay laman, ahe yan napalhowa a pandamog, no aliwan paghilbi kanan Apo. Ket hiyay Apo ye ampanayhay nin laman. ¹⁴Hiyay Apo Dioh, bini-ay na yan uman ye Apo Jesu Cristo makauli ha kapalyadiyan na. Ket wanabay kitawo met lano.

¹⁵Ahe yo nayi tanda a hiyay lalaman tawon māmteg ket pahen nin pinagkalaman nan Cristo? Yabay-in ye hangkan no taket ta ahe tawo yan bega malyadin gawien ye laman tawo ha pamakilalay ha babayin babayadan. ¹⁶Ta no lalayen na yan laki ye babayin babayadan, ket nag-ilyadi hilaynan mamaghan laman. Ta wanae ye naihulat a Habi nin Dioh, “Hilay luwa, mag-ilyadi hilaynan mamaghan laman.”6:16 Genesis 2:24.¹⁷Noba hiyay ampakimamagha kanan Apo, naimamagha yayna met ha Ihpidito na.

¹⁸Kaya-bay liklikan yoy pandamog, ta hilay kanayon a kahalanan a andiyagen nin tao, ket powida yay laman. Noba hiyay ampandamog, ket ampagkahalanan ya laban ha hadili nan laman. ¹⁹Ahe yo nayi tanda a hiyay laman yo ye pinagkatimplo nin Ihpiditon Dioh a anti kanyo a in-ibyay nan Apo Dioh kanyo? No wanabay awod, hiyay laman yo ket aliwa yoynan konin, no aliwan konin nan Apo Dioh, ²⁰ta timbeh na kawo ha mayadet a alaga makauli ha pagkamatey nan Cristo ha kodoh. Kaya-bay gawien yoy laman yo ha ikadangal nin Dioh.

Hiyay tungkol ha Pamakiahawa

¹Haanin, wanae ye mahabi ko tungkol ha inhulat yo. Antepeten yo no mamanged ha maghay laki ye ahe bega makilalay ha babayi, kali? ²Yati ye pakibat ko kanyo. Ulita malabong ye ampakilalay nin aliwa nan ahawa, hiyay balang laki, hiyay ahawa naynan bengat ye lalayen na. Wanabay met kanlan babayi. ³Ket hiyay ahawan laki, katapulan a ibyay nay matapul nin tanam nin laman nan ahawa na. Wanabay met kanan ahawan babayi ha ahawa na. ⁴Hiyay babayi, hiyaynay ahawa na ye main katulidan ha laman na. Wanabay met kanan laki. Hiyaynay ahawa na met ye main katulidan ha laman na. ⁵Adi yo an-ihiblet ye laman yo ha magha boy magha bilang miahawa. Powidan bengat, no naytongtongan yo a iagad yo po muna ha makandin panaon ye paylalay yo ta-omen yo maimamagha ye hadili yo ha pamakigwang yo. Noba pangayadi, maylalay kawoyna ta-omen na kawo ahe matukhon Satanas ulita ahe kawoyna ampakaikpe.

⁶Hilayatin hinabi ko ket pamaluboh bengat, aliwan bilin. ⁷Labay ko dayin hikawon kaganaan, ket matuwad yoko a homain ahawa. Noba aliwan padipadiho ye binaba a an-ibyay nan Apo Dioh ha balang magha kantawo. Hilay kanayon, binyan na hilan binaba a magbi-ay a homain ahawa. Ket hilay kanayon met, main ahawa.

⁸Haanin, yati met ye mahabi ko kanlan homain po ahawa boy kanlan babawo. Mamanged po no tuwaden yoko a homain ahawa. ⁹Noba no ahe yo mabenben ye tanam nin laman yo, mamanged po no makiahawa kawoyna dinan ha magkahalanan kawo ulita ahe yoyna angkabenbenan ye tanam nin laman yo.

¹⁰Hikawon main anan ahawa, yati ye bilin a ibat kanan Apo, aliwan ibat kangko. Hiyay babayi, adi yayna makihyay kanan ahawa na. ¹¹Noba no makihyay ya, katapulan mikakaanti yan homain ahawa o mapaykahundo hilayna ingat a mapaylamo uman. Ket hiyay laki met, adi naya an-ihyay ye ahawa na.

¹²Yabayti met ye mahabi ko kanlan kanayon. Yatin habiyen ko haanin, aliwan hiyay Apo ye naghabi, no aliwan ihip ko yati. No hiyay ahawa nin maghay lakin māmteg, ket aliwa yan māmteg noba labay nay mikakaanti kana, hiyay laki, ahe naya hukat ihyay ye ahawa na. ¹³No hiyay babayi met a māmteg, ket nakiahawa nin aliwan māmteg ket labay nan laki ye mikakaanti kana, hiyay babayi, ahe naya hukat ihyay ye ahawa na. ¹⁴Ta uli ha pamteg nan babayi, antanggapen nan Apo Dioh ye paylamo lan miahawa. Ket hiyay babayin ahe ampamteg, uli ha pamteg nan ahawa na, antanggapen na met ye paylamo lan miahawa. Ta no ahe, agya hilay aanak la, ket ahe na hila met tanggapen Apo Dioh. Noba hiyay kaptegan, antanggapen na hila met Apo Dioh.

¹⁵Noba no labaynay makihyay ye ahawa a aliwan māmteg, ket paolayan na yaynan makihyay. Ha wanabay, malihway yaynay ahawan māmteg. Ta hinagyat na kitawon Apo Dioh a magbi-ay a main paykahundo. ¹⁶Hikan babayin māmteg, tatanda mo nayi, maka makauli kammo ket miligtah yay ahawa mo? Wanabay met kammon lakin māmteg. Tatanda mo nayi, maka makauli kammo ket miligtah yay ahawa mo?

Hiyay Pagbi-ay kanan Apo Dioh

¹⁷Agya wanabay man, hiyay balang magha kanyo ket katapulan a mikakaanti ha kahahaad na ha hinagyat na yan Apo Dioh a pagtao na boy pahulong a magbi-ay ha nanagyatan nan Apo kana. Yati ye an-ibilin ko ha kaganaan a pangkat lan māmteg. ¹⁸Alimbawa, no hiyay maghay laki, ket tuli ya ha hinagyat na yan Apo Dioh a pagtao na, wanabay yayna tana. Ket no ahe ya po met natuli, ahe nayna katapulan a patuli. ¹⁹Ta aliwan maalaga no natuli o ahe ye maghay laki. Hiyay maalaga ket hiyay panumbong na ha bibilin nin Dioh. ²⁰Kaya-bay hiyay balang magha, ket katapulan a mikakaanti ya ha kahahaad na ha hinagyat na yan Apo Dioh a pagtao na. ²¹No ipoh ka ha hinagyat na kan Apo Dioh a pagtao na, adi ka angkayoot. Noba no main kan madyag ta-omen ka mapalihway, diyagen moyna. ²²Ta hiyay maghay ipoh ha hinagyat na yan Apo Jesus a pagtao na, ket malihway yayna ha pamilew na. Ket hiyay aliwan ipoh ha hinagyat na yan Cristo a pagtao na, ket ipoh na yaynan Cristo. ²³Timbeh na kawon Apo Dioh nin mayadet a alaga makauli ha pagkamatey nan Cristo ha kodoh. Adi kawoyna paipoh ha tao. ²⁴Kaya-bay kakatongno, hiyay balang magha kanyo, katapulan a mikakaanti ha kahahaad na ha hinagyat na yan Apo Dioh a pagtao na.

Hiyay tungkol kanlan Babalatang boy kanlan Bawon Babayi

²⁵Haanin, hiyay tungkol met kanlan babalatang, homain akon mahabi a bilin nan Apo Dioh. Noba bilang taon mapatayaan uli ha ingalo nan Apo Dioh, wanae ye mahabi ko. ²⁶Uli ha kaidapan kananyatin panaon, mamanged po a wanabay yo tana a ahe makiahawa. ²⁷No main kaynan ahawa, adi kaynan ampakihyay. Ket no homain ka po ahawa, adi mo yaynan ihipen ye mangahawa. ²⁸Noba no makiahawa ka man, aliwan kahalanan. Ket hiyay maghay balatang, no makiahawa ya, ahe ya magkahalanan. Noba hilay main anan ahawa, ket magdiha hilan kaidapan. Yabayti yay labay kon maliklikan yo.

²⁹Kakatongno, hiyay labay kon habiyen, ket matekbe anan bengat ye napatla a panaon tawo ihti ha babe-luta. Kaya-bay hilay main anan ahawa, katapulan a paghilbiyan la yan luboh ye Apo a ba-mon homain hilan ahawa. ³⁰Hilay antumangih, magbi-ay hila a ba-mon ahe antumangih. Hilay angkaaliket a ba-mon ahe hila angkaaliket. Hilay ampanaliw a ba-mon aliwa lan konin ye hinaliw la. ³¹Boy hilay ampanggawi nin babagay ihti ha babe-luta, ahe la dayi ibuton ye ihip la kanlan hilain a babagay. Ta kaganaan a babagay ihti ha babe-luta ket maanam.

³²Labay ko dayin homain kawon pakayootan ha bi-ay yo. Ta hiyay lakin homain ahawa, ampaghipegan nay panyag na nin abala na kanan Apo, no way-omen na yan mapaaliket ye Apo. ³³Noba hiyay lakin main ahawa, ampaghipegan nay babagay ihti ha babe-luta, no way-omen na yan mapaaliket ye ahawa na. ³⁴Ulin yati, angkadakay ye ihip na. Noba hilay babalatang boy hilay bawon babayi, hiyay paghilbi la kanan Apo ye ampaghipegan la, ta labay lan luboh a italadan ye hadili la ha paghilbi kana. Noba hiyay babayin main anan ahawa, hilay babagay ihti ha babe-luta ye ampaghipegan na, no way-omen naya po mapaaliket ye ahawa na.

³⁵Anhabiyen ko yati ha ikanged yo. Ahe katawo ambawalan a magkahal. Labay kon bengat a mapatunong ye bi-ay yo ta-omen yo yan luboh a mapaghilbiyan ye Apo.

³⁶Haanin, hiyay tungkol met ha maykabaang, no ha ihip nan laki ket agnayna angkabenbenan ye tanam na kanan kabaang na, kaya-bay angkaihipan na a mamanged po no magkahal hilayna, ket magkahal hilayna. Aliwan kahalanan yain. ³⁷Noba no luboh ha ihip nan laki ye ahe magkahal a ahe yan bengat angkapilit ta angkabenben nay tanam na, ket manged yain. ³⁸Kaya-bay manged no magkahal ya. Noba mamanged po ye homain ahawa.

³⁹Hiyay babayi, legan angkabi-ay ya po ye ahawa na, ket nakah-el ya kana. Noba no matey yaynay ahawa na, malyadi yayna man makiahawa ha ayaman a lalaki a labay na, dapot tana ha maghan māmteg nan Apo Jesus. ⁴⁰Ha ihip ko, mahahayaghag ya no agyayna makiahawan uman. Ket ha ihip ko, wanabay met ye anhabiyen nan Ihpiditon Dioh a anti kangko.

Hiyay tungkol ha Pamangan a Naihagpa ha Diohdiohan

¹Haanin, hiyay tungkol met ha pamangan a naihagpa kanlan diohdiohan no malyadi tawon kanen o ahe, anhabiyen yo, “Hikitawon kaganaan ket main tinanda.” Peteg yain. Noba wanae met ye mahabi ko. Hiyay tinanda ye ampakapalambong ha tao. Noba hiyay pangado ye ampakapapah-ey ha magha boy magha. ²Ayaman a ampangibaan a malabong anay tinanda na, ket kulang po ateed ye tinanda na. ³Noba hiyay ampangado kanan Apo Dioh, ket katatanda na yan Apo Dioh.

⁴Kaya-bay no hiyay tungkol ha pamangan a naihagpa ha diohdiohan, tanda tawoyna a “hilatin diohdiohan ket aliwan peteg a dioh.” Ta tanda tawoynabay met a “mamagha yan bengat ye Dioh.” ⁵Anhabiyen lan kanayon a main didioh ha langit boy ha babe-luta boy malabong hilay angkahabtan a didioh boy aapo. ⁶Noba kantawo, mamaghan bengat ye Dioh tawo. Hiyabay ye Bapa a namalhowa nin kaganaan boy angkabi-ay kitawo ta-omen maghilbi kana. Boy mamaghan bengat ye Apo, hiyabay ye Apo Jesu Cristo. Ket napalhowa ye kaganaan makauli kana boy angkabi-ay kitawo makauli kana.

⁷Noba main nangaanon māmteg ye ahe nagtanda nin kaptegan tungkol ha diohdiohan. Hilay nangaano kanla, ket nikakaanti po ha ihip la ye tungkol ha diohdiohan. Kaya-bay angga haanin, no mangan hilan pamangan a naihagpa ha diohdiohan, ha ihip la ket kalamo hilayna ha panggalang ha diohdiohan. Ulin yatin ihip la, nabaan la a nagkahalanan hilayna.

⁸Noba hiyay kaptegan, aliwan pamangan ye makapihaley kantawo kanan Apo Dioh. No kanen tawo man o ahe, aliwan yati ye makapiuman kantawo ha pamilew nan Apo Dioh.

⁹Noba mag-alla kitawo met. Maka no hiyay kalihwayan tawon mangan nin hinyaman ket pagkahalananan nin taon nikakaanti ha ihip na ye tungkol ha diohdiohan. ¹⁰Alimbawa, tanda moyna a hiyay diohdiohan ket aliwa yan peteg a dioh. No makew ka ha loob nin timplon diohdiohan boy mangan nin naihagpa ha diohdiohan, ket makit na kan katongno mo a nikakaanti ha ihip na ye tungkol ha diohdiohan, maoy-oy yan mangan nin naihagpa ha diohdiohan agya maloke ha ihip na, kali? No wanabay ye malyadi, nagkahalanan yayna. ¹¹Uli ha “tinanda” mo, mipalakew ya lano ha kapaduhaan ye katongno mon nakbeh met ha pagkamatey nan Cristo ha kodoh. ¹²Ha wanabay a dinyag mo, nagkahalanan kayna kanan katongno mo ha pamteg, ta naoy-oy mo yan manyag nin kahalanan kana ha ihip na. Ulin yain, nagkahalanan kayna met kanan Cristo. ¹³Kaya-bay no hiyay kena a kena ko ye pagkahalananan nin katongno ko, ahe koyna kena ta-omen ya ahe magkahalanan.

Hiyay Katulidan boy Katungkolan nin maghan Apohtol

¹Haanin, malihway ako, kali? Magha koynan apohtol, kali? Hiyay Apo tawon Jesu Cristo ye napakit kangko, kali? Uli ha paghilbi ko kana, ket nag-ilyadi kawon māmteg, kali? ²Agya po man ahe lako ambalayen a apohtol nin kanayon, ket angkahigudo kon ambalayen yoko, ta hiyay pamakimamagha yo kanan Apo Jesus ye pamapteg a apohtol na kon Apo Jesus.

³Haanin, yati ye pakibat ko kanlan tataon ahe ampamalay kangko a apohtol na kon Apo. ⁴Bilang aapohtol, main kayin katulidan a mananggap nin pamangan boy inomen kanlan an-adalan mi, kali? ⁵Alimbawa, main akon ahawa ket ampamteg ya met. Main akon katulidan a mangilamo kana a omen ha andiyagen lan kakatongno nan Apo Jesus, Pedro boy kanlan kanayon po a aapohtol, kali? ⁶Maka habiyen la met nin kanayon a hikayin bengat Bernabe ye katapulan a mag-obdan ikabi-ay mi. Noba ahe malyadi, kali?

⁷Homain hundaloh a gahtohan nay paghilbi na. Homain met mānanem a ahe ampakinabang nin dawan tanem na. Boy homain met ampagpahtol nin kambing a ahe ya ampakinabang nin gatah kakambing na.

⁸Hiyay anhabiyen ko, ket aliwan bengat ihip nin tao, no aliwan, yabay-in ya met ye anti ha Bibilin. ⁹Ta wanae ye bilin a impahulat kanan Moises, “Adi moya ambohalan ye baka legan an-ipanggiek moya.”9:9 Deuteronomio 25:4. Baka nayi ye andektan nan Apo Dioh? ¹⁰Ahe! Hikitawo ye andektan na, ta naihulat yatew uli kantawo. Ta nailalayi kayi ha ampangadado boy ha ampanggiek a ampanigudo nin dakay na ha apit. ¹¹Haanin, ulita hikayi ye nananem nin naihpiditowan a bini kanyo a hiyay Manged a Balita a tungkol kanan Cristo, mabyat anan tubat nayi no mangibat kanyo ye pagbi-ay mi? ¹²No hilay kanayon a ampangipatanda kanyo nin Manged a Balita, ket main hilan katulidan a mangibat kanyo ye pagbi-ay la, ket lalalo ana kammi. Noba ahe miya ginawi yain a katulidan, no aliwan tineeh mi ye kaganaan ta-omen homain makahaad ha pagkaitayak nin Manged a Balita a tungkol kanan Cristo. ¹³Kamatandaan yoynabay met a hilay ampaghilbi ha Timplo, ket ibat met ateed ha Timplo ye pamangan la. Wanabay met ateed kanlan ampaghilbi ha pangihagpaan nin idigalo. Angkadakayan hila met ha inhagpa. ¹⁴Wanabay hila met ye ampangipatanda nin Manged a Balita. Imbilin nan Apo Dioh a hukat hilan mananggap nin ikabi-ay la kanlan ampangipatandaan la.

¹⁵Noba homain akon bega ginawi kanlan hilain a katulidan. Boy ahe ko inhulat yati ta-omen yo kon biyan nin ikabi-ay ko. Kalalabay ko po ye matey dinan ha maalih ya kangko ye maipagmayadet ko a pangipatanda ko nin Manged a Balita a homain upa.

¹⁶Noba ahe malyadin ipagmayadet ye pangipatanda kon Manged a Balita, ta yati ye katungkolan ko. Kaya-bay kakaingalo ko no ahe koya ipatanda ye Manged a Balita. ¹⁷No kalabayan kon bengat ye pangipatanda ko, main akon anhigudowen a upa. Noba andiyagen kon bengat yati bilang panupad ko ha katungkolan a impataya nan Apo Dioh kangko. ¹⁸Hinya awod ye upa ko? Hiyay upa ko, hiyay pangipatanda ko nin Manged a Balita a homain bayad boy hiyay agko panggawi nin katulidan ko ha pangipatanda ko nin yati.

¹⁹Agya malihway ako boy aliwan ipoh nin ayaman, napaipoh ako ha kaganaan ta-omen ako makakumbinyo nin malalabong po a tatao a mamteg kanan Cristo. ²⁰No anti ko kanlan kapadiho kon Jujudio, ket ampagbi-ay ako met a omen ha Judio ta-omen ko hila makumbinyo a mamteg kanan Cristo. Agya ahe ako hakop nin bibilin lan Jujudio, anhumbongen ko hilayati ta-omen ko hila makumbinyo. ²¹No anti ko met kanlan aliwan Judio a ahe ampanumbong ha bibilin lan Jujudio, ahe ko met anhumbongen yatew ta-omen ko hila makumbinyo a mamteg kanan Cristo. Noba aliwan labay habiyen a agkoyna anhumbongen ye Bibilin nan Apo Dioh, ta hiyay kaptegan, anhumbongen koy bibilin nan Cristo. ²²No anti ko kanlan mangakapey ha pamteg, ket ampakilakwan ko hila ta-omen ko hila mapapah-ey ha pamteg la kanan Cristo. Ampakilakwan ko ye kaganaan a tatao ta-omen ha agya hinyaman a papadan, ket miligtah hilay nangaano kanla. ²³Andiyagen ko yatin kaganaan ta-omen mitayak ye Manged a Balita boy madakayan ako met nin kangedan nin Manged a Balita.

²⁴Ha panumbong tawo kanan Apo Dioh, ket mailalayi kitawo kanlan māmakilumba nin pamayew a mayew hilan kaganaan ye makilumba, noba mamaghan bengat ye makatanggap nin plimyo. Kaya-bay pakaapehen yon matanggap ye plimyo yo. ²⁵Hilay kaganaan a māmakilumba, ket ampag-ilmaw hilan manged ta-omen la matanggap ye plimyo a ahe magbuyot. Wanabay met kantawo. Ampag-ilmaw kitawon manged ha panumbong kanan Apo Dioh ta-omen tawo ya matanggap ye plimyo a mikakaanti makanoman. ²⁶Kaya-bay ha panumbong ko kanan Apo Dioh a nailalayi ha pamayew, ket ahe ako ampayew a homain an-ugoten. Ket no mailalayi ako ha maghan māmakidihmog, tepe dihmog ko, ket aliwan angin ye andihmogen ko, no aliwan hiyay kalaban ko. ²⁷Ampaidapan ko ye laman ko boy ampakabenbenen ta-omen ko ahe mahumbong ye mangaloke a kalabayan na. Ta no ahe ko benbenen, maka pangayadi kon maipatanda ye Manged a Balita kanlan kanayon, ket hiko po ye ahe makatanggap nin plimyo a ibat kanan Apo Dioh.

Hiyay Babala tungkol ha Panggalang ha Diohdiohan

¹Kakatongno ko, labay kon ipaihip kanyo ye nangalyadi hatew kanlan nangaunan tutoa tawo ha kalamo la yay Moises. Ha angkumodang hila, ket inameyan hilan kaganaan nin owep a ampangibagnoh kanla boy nilumipay hilan kaganaan ha Dagat a Matibya.10:1 Exodo 13:21-22.²Ket makauli ha owep boy ha dagat, nabawtihmowan hilan kaganaan bilang mānumbong nan Moises. ³Nangan hilan kaganaan nin mamaghan kalahin pamangan a ibat kanan Apo Dioh.10:3 Exodo 16:31-35.⁴Boy ninom hilan lanom a pinadawoy nan Apo Dioh a ibat ha mamaghay dapah. Ket yatew a dapah, hiyabay ye Cristo a ampakilamo kanla a ampamyay nin katapulan la.10:4 Exodo 17:3-6.⁵Noba agya wanabay man, ahe ya naaliket ye Apo Dioh ha kalabongan kanla. Kaya-bay nagkaibatak-batak ha wangwang ye babangkay la.

⁶Yatew a nangalyadi kanla ket bilang tanto kantawo haanin ta-omen tawo ahe malabayan ye mangaloke a omen ha didinyag la hatew boy ⁷adi kitawo manggalang ha diohdiohan a omen ha dinyag la. Ta wanae ye naihulat, “Hilay tatao, nagpihta hila, nangan boy ninom hila boy tinumalek hilan nanggalang ha diohdiohan.”10:7 Exodo 32:6.⁸Adi kawo ampaydadamog a omen ha dinyag la. Ta uli ha paydamog nin nangaano kanla, ha maghay mangaamot bengat, ket luwampo boy tatloy libo ye nangamatey kanla.10:8 Bibilang 25:1-9.⁹Adi yoya anhuboken ye Cristo a omen ha dinyag la. Ta uli ha panubok nin nangaano kanla kanan Apo Dioh, ket tinuka hila nin bibikat a impatey la. ¹⁰Adi yoya ampaytatalabotoban ye Apo a omen ha dinyag la. Ta uli ha paytatalabotob nin nangaano kanla, ket pinatey na hilan anghil nin Dioh.10:10 Bibilang 16:41-49.

¹¹Nangalyadi yatew kanla bilang adal kanlan kanayon boy naihulat bilang tanto kantawon angkabi-ay kananyatin huyot a panaon.

¹²Kaya-bay ayaman a ampangihip a mapah-ey yayna ha pamteg na, ket mag-alla ya, ta maka maoy-oy ya met a magkahalanan. ¹³Balang tukho a angkadihaan mo, ket nadihaan la met nin kanayon. Agya wanabay man, hiyay Apo Dioh, ket mapatayaan ya ha pangako na boy ahe na kitawo paolayan a matukho nin ahe tawon mababa a labanan. Kaya-bay no lumateng ye tukho kanyo, ket manyag yay Apo Dioh nin papadan ta-omen yo maliklikan.

Hiyay Pangihipan nin Pagkamatey nan Apo Jesu Cristo

¹⁴Kaya-bay an-adoen kon kakatongno, adi kawo ampanggalang ha diohdiohan. ¹⁵Tanda ko a ampakataloh kawo. Kaya-bay pakaihipen yon manged ye anhabiyen ko. ¹⁶Tepe ampaytipon kitawo bilang pangihipan nin kamateyan nan Cristo, main kitawon inomen a ampahalamatan kanan Apo Dioh a mangimamagha kantawo ha daya nan Cristo. Main kitawo met tinapay a binih-ilbih-il a angkanen a mangimamagha kantawo ha laman nan Cristo. ¹⁷Kaya-bay ulita mamaghan tinapay bengat ye ampaybibih-ilan tawon kanen, agya malabong kitawo, ket bilang kitawoynan mamaghan laman.

¹⁸Ihipen yo hilay Israelita. Hilay ampangan nin inhagpa ha pangihagpaan nin idigalo, ket kabilang hila kanlan ampangihagpa kanan Apo Dioh. ¹⁹Hinya awod ye labay kon habiyen? Peteg nayi a hilay diohdiohan o hiyay pamangan a naihagpa kanla, ket main ya nayi hilbi? ²⁰Homain! Ta hiyay kaptegan, hiyay pangihagpa lan tatao ha diohdiohan, ket hilay mangaloke a ihpidito ye anhagpaan la, aliwan hiyay Apo Dioh. Ket ahe ko labay a kabilang kawo kanlan ampangihagpa kanlan mangaloke a ihpidito. ²¹Ahe kawo malyadin minom ha baho nan Apo bilang pamakidungo yo kana, ket pangayadi, minom kawoyna man ha baho lan mangaloke a ihpidito bilang pamakidungo yo kanla. Ahe kawo met malyadin makidungo kanan Apo, ket pangayadi, makidungo kawoyna man kanlan mangaloke a ihpidito. ²²Labay tawo nayi a mangimon yay Apo? Makapalyadiyan kitawo nayi dinan na?

Hiyay Kalihwayan lan Māmteg

²³Anhabiyen lan kanayon, “Malyadi tawon diyagen ye hinyaman,” noba aliwan kaganaan ket ikanged o makahaglap. ²⁴Aliwan bengat hadili yon ikanged ye pakaapehen yo, no aliwan agya hiyay ikanged la met nin kanayon.

²⁵Makna yoy hinyaman a kena a angkahaliw ha panaliwan. Adi yoyna antepeten no naihagpa ya ha diohdiohan o ahe ta-omen kawo ahe mayoot. ²⁶Ta wanae ye naihulat a Habi nin Dioh, “Hiyay babe-luta boy kaganaan a anti ihti, ket konin nan Apo Dioh.”10:26 Kakanta 24:1.

²⁷No kumbidaen na kawon ahe ampamteg a mangan ha baey na ket labay yoy makew, kanen yo ye hinyaman a iapag la kanyo. Adi yoyna antepeten no naihagpa ya ha diohdiohan o ahe ta-omen kawo ahe mayoot. ²⁸Noba no main maghabi kanyo, “Naihagpa yain ha diohdiohan,” ket adi yoyna kanen, uli kanan naghabi kanyo ta-omen homain mayoot. ²⁹Aliwan hika ye labay kon habiyen a ahe mayoot, no aliwan hiyay naghabi kammo.

Maka habiyen la met nin kanayon, “Taket ta mahaad ye kalihwayan ko ulin bengat ha an-ihipen nin kanayon a tao? ³⁰Pinahalamatan koya met kanan Apo Dioh ye kinan ko, taket ta andelawen lako po?”

³¹Yati ye pakibat ko. No mangan o minom kawo man, o hinyaman ye diyagen yo, ket diyagen yo ha ikadangal nan Apo Dioh. ³²Adi kawo dayi manyag nin hinyaman a pagkahalananan lan Jujudio o aliwan Judio o pangkat lan māmteg nan Apo Dioh. ³³No aliwan tuwaden yoko. Ta hiyay ampakikwanan ko, ket aliwan hiyay ikanged ko, no aliwan hiyay ikanged nin kaganaan ta-omen hila miligtah.

¹Tuwaden yoko awod a omen ha panuwad ko kanan Apo Cristo.

Hiyay tungkol ha Pagtulong ha Panggalang kanan Apo Dioh

²Andangalen katawo, ta lanang yo kon angkaihipan boy anhumbongen yo hilay in-aadal ko. ³Haanin, labay kon matandaan yo a hiyay Cristo ye pinagkaō nin balang laki. Ket hiyay laki met ye pinagkaō nin babayi. Ket hiyay pinagkaō na met nin Cristo, ket hiyay Apo Dioh. ⁴No nakatulong yay maghay laki a ampakigwang o ampangihabi nin Habi nin Dioh, ket impading-ey na yaynay Cristo a pinagkaō na, ta ba-mon aliwaynan hiyay Cristo ye pinagkaō na. ⁵No hiyay babayi, ket ahe ya nakatulong a ampakigwang o ampangihabi nin Habi nin Dioh, ket impading-ey na yaynay laki a pinagkaō na, ta ba-mo yaynan kohkoh. ⁶No ahe na labay ye magtulong, magpakohkoh ya tana. Haanin, no makakading-ey ha maghay babayi ye magpakohkoh, magtulong ya awod.11:6 Hatew, hiyay pagtulong nin babayi ket aliwan bengat ulita malay-ep, no aliwan pagkakitan no hinya yan pamilya.

⁷Ahe anan katapulan a magtulong yay laki, ta hiyabay ye kadangalan nan Apo Dioh boy napalhowa yan omen ha wangih na. Noba hiyay babayi, kadangalan na yan laki. ⁸Ta hiyay naunan laki, ket ahe ya nangibat ha babayi, no aliwan hiyay naunan babayi ye nangibat ha laki. ⁹Ta ahe ya met napalhowa ye laki a pagkalamo nan babayi, no aliwan hiyay babayi ye napalhowa a pagkalamo nan laki. ¹⁰Uli kananyati boy uli kanlan aanghil, hiyay babayi ket katapulan a magtulong ya bilang pagkakitan a main ampanakop kana.

¹¹Noba kanlan ampakimamagha kanan Apo Jesus, hiyay babayi, ket katapulan na yay laki. Wanabay ya met ye laki, katapulan na yay babayi. ¹²Nangibat ya man ye naunan babayi kanan laki. Paibat ana hatew, hilay kaganaan a lalaki, ket in-anak nin babayi. Noba ibat kanan Apo Dioh ye kaganaan.

¹³Hikawoynay maghabi no huhto o ahe a ahe yan nakatulong ye maghan babayi legan ampakigwang ya kanan Apo Dioh ha paytipon lan māmteg. ¹⁴Aliwa nayi a paibat ana hatew, ket kaugalian anan matekbe ye labok nin laki? Kaya-bay makakading-ey ye laki no makadang ye labok na. ¹⁵Noba kadangalan nin babayi ye makadang a labok, ta in-ibyay nan Apo Dioh kana a pinagkatulong na. ¹⁶Noba no main man malabay makingatngat nin tungkol kananyati, homain kayinan mahabi a kanayon a kaugalian mi. Ket wanabay met ateed ye andiyagen nin kaganaan a pangkat nin māmteg nan Apo Dioh.

Hiyay Pandem nan Apo

(Mateo 26:1-29; Marcos 14:22-25; Lucas 22:14-20)

¹⁷Noba hiyay babagay a habiyen ko kanyo haanin, ket ahe katawoyna madangal. Ta hiyay paytipon yo a ikanged yo dayi, ket ingkaloke yo met manayti. ¹⁸Muna-muna, nabalitaan ko a tepe maytipon kawo bilang māmteg nan Apo, ket naypapangkat kawo. Ket kadihko, pamtegan ko yain. ¹⁹Peteg a katapulan a malyadi yain ta-omen matandaan no aya kanyo ye peteg a māmteg. ²⁰Ha paytipon yo bilang pangihipan nin pandem nan Apo, ket aliwan hiyay pandem nan Apo ye angkadyag yo. ²¹Ta no mangan kawo, ahe kawoyna ampay-agad boy ahe yo hila po andakayan ye kakatongno yo. Kaya-bay hiyay angkalyadi, hilay kanayon, nangabhoy ana. Hilay kanayon met, angkabitil po. Ket hilay kanayon met, nalahing ana. ²²Agi! Homain kawo nayi babaey a panganan boy pinoman yo? Taket ta an-umihen yoy pangkat lan māmteg nan Apo Dioh boy ampading-eyan yo hilay mangaidap? Hinya awod ye labay yon diyagen ko kanyo? Dangalen katawo nayi? Ahe ya bega malyadi yain!

²³Yati ye adal a natanggap ko kanan Apo, ket in-adal koyna met kanyo. Kananyatew a madeglem a iopit yay Apo Jesus, ket nangwa yan tinapay. ²⁴Ha nayadi nan pinahalamatan kanan Apo Dioh, ket binih-ilbih-il na boy hinabi na, “Yatin tinapay ye pinagkalaman ko a an-ihagpa ko ha ikanged yo. Diyagen yo yati bilang pangihipan kangko.” ²⁵Pangayadi lan nangan, kingwa na met ye bahon alak. Ket hinabi na kanla, “Yatin alak ye pinagkadaya ko a mamapteg nin bayon kahundoan nan Apo Dioh ha tao. Tepe minom kawo nin yati, diyagen yo bilang pangihipan kangko.” ²⁶Ta tepe mangan kawo nin yatin tinapay boy minom nin yatin inomen, ket man-ipatanda yo ye pagkamatey nan Apo Jesus angga ha mag-udong ya.

²⁷Kaya-bay ayaman a mangan nin yatin tinapay o minom nin yatin inomen a main aliwan huhton ihip, ket ampagkahalanan yayna kanan Apo Jesus, ta an-umihen nay laman boy daya na. ²⁸Kaya-bay balang tao, katapulan a pakabokitkiten na po munan manged ye hadili na, bayo ya mangan nin yatin tinapay boy minom nin yatin inomen. ²⁹Ta ayaman a mangan nin yatin tinapay boy minom nin yatin inomen a ahe ampamaalaga nin laman nan Cristo, ket nangan yayna boy ninom nin ikaduha na. ³⁰Kaya-bay malabong kanyo ye makapey boy ampaghakit. Ket hilay nangaano kanyo, natey ana.

³¹Noba no pakabokitkiten tawo po munan manged ye hadili tawo, ket ahe na kitawo paduhaan Apo Dioh. ³²Noba no paduhaan na kitawon Apo Dioh, an-itoynong na kitawon bengat ta-omen kitawo ahe mailamo a mapaduhaan kanlan tataon ahe ampanumbong kana.

³³Kaya-bay kakatongno ko, no maytitipon kawon mangan ha pandem nan Apo, may-aagad kawo. ³⁴Ket no main mabitil kanyo, mangan ya po muna ha baey na ta-omen ya ahe mag-ilyadin pakaduhaan yo ye paytitipon yo. Hiyay tungkol met ha kanayon a gotgot a inhulat yo, ket ipatunong koyna lano ha panlumateng ko ihen.

Hilay Binaba a An-ibyay nin Ihpiditon Dioh

¹Haanin kakatongno, hiyay tungkol met ha binaba a an-ibyay nin Ihpiditon Dioh, labay kon matandaan yoy kaptegan tungkol kananyati. ²Hatew ha ahe kawo po namteg kanan Apo, natalingo kawon nanggalang ha diohdiohan a ahe met ampakahabi. ³Kaya-bay labay kon matandaan yo a no an-ibagnoh na yan Ihpiditon Dioh ye maghay tao, ahe na malyadin habiyen, “Humpaen yay Jesus.” Boy no ahe ya an-ibagnoh nin Ihpiditon Dioh ye maghay tao, ahe na met malyadin habiyen, “Hiyay Jesus ye Apo!”

⁴Nakahinadi ye binaba a an-ibyay nin Ihpiditon Dioh, noba mamaghan bengat a Ihpidito ye ampamyay. ⁵Nakahinadi ye papadan ha paghilbi, noba mamagha ya met ateed a Apo ye ampaghilbiyan. ⁶Nakahinadi met ye an-ipadyag nan Apo Dioh. Noba hiya met ateed ye ampamyay nin binaba ha balang magha a manyag nin yatew.

⁷Hiyay balang maghan māmteg, ket ambiyan na hilan Ihpiditon Dioh nin binaba ha ikanged nin kaganaan. ⁸Hiyay magha, ambiyan nan Ihpiditon Dioh nin binaba a mangihabi nin habin kadunongan. Ket hiyay magha met, binaba a mangihabi nin tinanda a an-ipaihip nin Ihpiditon Dioh. ⁹Ket hiya met ateed a Ihpidito ye ampamyay kanlan kanayon nin mayadet a pamteg kanan Apo Dioh. Ket kanlan kanayon met, kapalyadiyan a mamaitaah kanlan ampaghakit. ¹⁰Hilay kanayon po, ambiyan na met nin kapalyadiyan a manyag nin kapagtakaan. Ket hilay kanayon, binaba a mangihabi nin Habi nin Dioh. Ket hilay kanayon po, binaba a makatanda no hiyay anhabiyen nin maghay tao, ket ibat yan peteg ha Ihpiditon Dioh o ahe. Boy hilay kanayon po, binaba a maghabi nin lumbo a habi a ahe la naadal. Ket hilay kanayon met, binaba a mangipalinaw nin yatew a hahabi. ¹¹Noba mamagha met ateed a Ihpiditon Dioh ye namyay nin hilati. Ket an-ibyay na kanlan balang magha ye labay nan ibyay.

Mamaghan Laman noba Malabong ye Pahen

¹²Hiyay laman nin tao ket malabong a pahen, noba mamaghan bengat a laman. Wanabay met ateed kantawon māmteg a pinagkalaman nan Cristo. Malabong a māmteg noba bilang mamaghan laman. ¹³Ta hikitawon kaganaan, Judio man o ahe, ipoh man o ahe, ket nabawtihmowan ta-omen kitawo mag-ilyadin mamaghan laman makauli ha mamaghan Ihpidito. Ket hiya met ateed a Ihpidito ye in-ibyay kantawon kaganaan.

¹⁴Ta hiyay laman, aliwan bengat mamaghan pahen no aliwan malabong. ¹⁵Haanin, no habiyen nin bitih, “Hi! Aliwa akon gamet, kaya-bay aliwa na kon pahen nin laman,” peteg laweh a aliwa yan pahen nin laman? ¹⁶No habiyen na met nin talinga, “Hi! Aliwa kon mata, kaya-bay aliwa kon pahen nin laman,” peteg laweh a aliwa yan pahen nin laman? ¹⁷No matan bengat ye laman, ahe ya makange, kali? Boy no talingan bengat ye laman, ahe ya makadaep, kali? ¹⁸Noba hiyay Apo Dioh, pinalhowa nay laman tawo a main nakahinadi a pahen. Ket impohto na hila ha labay nan pangipohtowan. ¹⁹Ta no hiyay matiboen laman ket nadyag yan mamaghay pahen, ket ahe ya mahabtan a laman, kali? ²⁰Hiyay kaptegan, malabong a pahen ye laman, noba mamaghan teed a laman.

²¹No wanabay awod, ahe malyadin habiyen nin mata ha gamet, “Ahe kata katapulan.” Ahe met malyadin habiyen nin ō ha bitih, “Ahe kata katapulan.” ²²No aliwan, hilay papahen nin laman a ba-mon makapey, ket hila po manayti ye katapulan tawo. ²³Aliwa nayi a hilay papahen nin laman a angkabaan tawon aliwan minga maalaga, ket anhayhayen tawo yan manged? Ket hilay papahen a ahe malyadin ipakit, ket antagpenan tawo, kali? ²⁴Noba hilay papahen a malyadin ipakit, ket aliwaynan katapulan a tagpenan. Ha dinyag nan Apo Dioh ye laman tawo, binyanan na hilan igit a kadangalan ye papahen a angkabaan tawon aliwan minga madangal ²⁵ta-omen homain paypapangkat, no aliwan mapaymahakit ha magha boy magha. ²⁶Kaya-bay no angkahakitan ye maghay pahen nin laman, ket angkahakitan met ye kaganaan a papahen. Ket no mapadangalan ye maghay pahen, ket angkaaliket met ye kaganaan a papahen.

²⁷Hikawon kaganaan ket mamaghan pinagkalaman nan Cristo. Ket hiyay balang magha kanyo, papahen nin pinagkalaman na. ²⁸Ket kananyatin pangkat lan māmteg, namili yay Apo Dioh nin maghilbi ha balang magha. Hiyay una, aapohtol. Hiyay ikalwa, podopita. Hiyay ikatlo, māngiadal. Binyan na hila met ye kanayon nin binaba a manyag nin kapagtakaan, mamaitaah nin ampaghakit, managlap, mamaala boy maghabi nin lumbo a habi a ahe la naadal.

²⁹Aliwan kaganaan ket apohtol, māngihabin impahabi nin Dioh o māngiadal. Aliwan kaganaan ket binyanan nan binaba a manyag nin kapagtakaan, ³⁰o mamaitaah nin ampaghakit, maghabi nin lumbo a habi a ahe na naadal o mangipataloh nin yatin habi. ³¹Kaya-bay pakakwaen yon matanggap ye maaalaga po a binaba a an-ibyay nin Ihpiditon Dioh. Ket haanin, ipatanda koya kanyo ye pinakamaalaga ha kaganaan.

Hiyay Pangado

¹Agya po man ampakahabi ko nin nakahinadi a habi lan tatao boy habi lan aanghil, no homain ako met pangado, ba-mo koynan bengat batingting a ampakabakling o palayi a mahneg. ²Agya po man main akon binaba a mangihabi nin impahabi nin Dioh boy pagkataloh ha kaganaan a monikala nin Dioh a ahe na po impatanda, boy anti man kangko ye kaganaan a tinanda boy no main ako man mayadet a pamteg ta-omen koya maipalakew ye mamapantay, noba no homain ako met pangado, ket homain akon hilbi. ³Ket no an-ibyay ko man ye kaganaan a babandi ko kanlan mangaidap boy ihagpa ko man ye laman ko ta-omen ulamen, noba no homain ako met pangado, homain akon bega pakinabang.

⁴Hiyay taon ampangado, ket mapagteeh ya boy maanoh, ahe ya angkaibeg, ahe ya malambong o matanghit. ⁵Mapamiha ya, aliwan bengat ye hadili nan ikanged ye an-ihipen na, ahe yan mapangapoot boy ahe yan ampangitanem nin hakit nakem. ⁶Ahe na angkaaliketan ye mangaloke a didiyag, no aliwan hiyay kaptegan bengat ye angkaaliketan na. ⁷Hiyay taon ampangado ket mapangikpe, mapamataya, main kahigudowan ha kaganaan, boy mapagteehan nay kaganaan.

⁸Main anggaan ye pangihabi nin impahabi nin Dioh. Main anggaan ye paghabi nin lumbo a habi a ahe naadal. Main anggaan ye pangihabi nin tinanda. Noba homain yan anggaan ye pangado. ⁹Ahe po genap ye tinanda tawo boy hiyay binaba tawon mangihabi nin impahabi nin Dioh. ¹⁰Noba lano ha genap anay kaganaan, ket maanam anay aliwan genap.

¹¹Ha anak ako po, hiyay paghabi ko, pangihip ko boy hiyay pagkataloh ko, ket omen ha anak. Noba ha matoa koyna, inalih koynay ugali anak. ¹²Haanin a panaon, hiyay pagkatanda tawo kanan Apo Dioh, ket ba-mon makolapon anino a angkakit ha halamin, noba maabot lano a makit tawo yan adap-adapan. Makandin bengat ye tinanda ko haanin. Noba maabot met lano a matandaan ko ye kaganaan a omen ha pagkatanda nan Apo Dioh kangko.

¹³Haanin, hilayatin tatlo ye mikakaanti, hiyay pamteg, kahigudowan boy pangado. Noba hiyay pangado ye pinakamaalaga.

Hiyay tungkol ha Binaba a An-ibyay nin Ihpiditon Dioh

¹Kaya-bay paghehpetan yon adoen ye kapadiho yon tao. Boy pakakwaen yoy mabyayan nin hilatin binaba a an-ibyay nin Ihpiditon Dioh, lalo ana ye pangihabi nin an-ipahabi nin Dioh. ²Ta hiyay ampakahabi nin lumbo a habi a ahe na naadal, ket ampakitongtong ya kanan Apo Dioh, aliwan ha tao. Homain ampakataloh kana, ta makauli ha haglap nin Ihpiditon Dioh, anhabiyen nay monikala nan Apo Dioh a ahe na po impatanda. ³Noba hiyay ampangihabi nin an-ipahabi nin Dioh, ket angkatongtongen na hilay tatao ta-omen pumah-ey ye pamteg la, kumhaw ye nakem la boy maliwaliwa hila. ⁴Hiyay ampakahabi nin lumbo a habi a ahe na naadal, ket hiyay hadili nan pamteg ye ampapah-eyen na. Noba hiyay ampangihabi nin an-ipahabi nin Dioh, ket hiyay pamteg nin pangkat lan māmteg ye ampapah-eyen na.

⁵Labay ko met dayi a makapaghabi kawon kaganaan nin lumbo a habi a ahe yo naadal. Noba kalalabay ko po a ihabi yoy an-ipahabi nin Dioh. Ta maaalaga po ye pangihabin ipahabi nin Dioh dinan ha paghabi nin lumbo a habi a ahe naadal, powidan bengat no main mangipataloh nin labay nan habiyen ta-omen ya makapapah-ey nin pamteg nin pangkat lan māmteg.

⁶Alimbawa, no makew ako ihen kanyo, ket katongtongen katawo nin lumbo a habi a ahe yo naadal, homain kawon pakinabang, kali? Makinabang kawon bengat no hiyay impakit nan Apo Dioh kangko o tinanda tungkol kana o an-ipahabi na kanyo o hiyay adal na ye ipataloh ko kanyo.

⁷Agya po man panigtigan a omen ha plawta boy alpa, no aliwan malinaw ye tono a antigtigen, way-omen matandaan no hinyay kanta ye antigtigen? ⁸Boy no main ampamatnoy nin tamboyok kanlan huhundaloh, noba ahe la matalohan ye labay habiyen nin tonoy, ayay maghadya a makilaban? ⁹Wanabay met ateed kanyo. No angkatongtongen yo hilay kanayon ha habin ahe la naadal, way-omen la matandaan ye anhabiyen yo? Ba-mo kawoynan bengat ampakitongtong ha lowang. ¹⁰Malabong ye hahabi ihti ha babe-luta. Ket hiyay balang magha, main yan katalohan. ¹¹Noba no ahe ko angkatalohan ye habi nin katongtong ko, ket ahe kayi mapaykataloh a ba-mo kayinan dadayohan a ahe ampaykataloh. ¹²Ket ulita angkahabek kawon makatanggap nin binaba a an-ibyay nin Ihpiditon Dioh, pakakwaen yoy umando ha binaba a ampakapah-ey nin pamteg nin pangkat lan māmteg nan Apo Jesus.

¹³Kaya-bay hiyay taon ampakahabi nin lumbo a habi a ahe na naadal, ket katapulan a ipakigwang na a mabyayan ya met nin binaba a mangipataloh nin anhabiyen na. ¹⁴No ampakigwang ako ha lumbo a habi a ahe ko naadal, hiyay ihpidito ko ye ampakigwang, noba ahe ko angkatalohan ye anhabiyen ko. ¹⁵No wanabay awod, hiyay diyagen ko, makigwang ako makauli ha Ihpiditon Dioh a nangipahabi nin lumbo a habi boy makigwang ako met ha habi a angkatalohan ko. Magkanta ko met makauli ha Ihpiditon Dioh a nangipakanta ha lumbo a habi boy magkanta ako met ha habi a angkatalohan ko. ¹⁶Ta no ampagpahalamat ka kanan Apo Dioh makauli ha Ihpiditon Dioh a nangipahabi nin lumbo a habi, way-omen la habiyen nin kanayon a “Amin,” no ahe la met angkatalohan ye anhabiyen mo? ¹⁷Agya po man manged yay pahalamat mo kanan Apo Dioh, no ahe ya met angkatalohan, ket ahe ya makapapah-ey nin pamteg lan kanayon a ampakange.

¹⁸Ampahalamat ako kanan Apo Dioh, ta ampakahabi kon lumbo a habi nin umiigit kanyon kaganaan. ¹⁹Noba ha paytipon nin pangkat lan māmteg nan Apo Jesus, kalalabay ko po a liliman bengat a habet ye mahabi ko a angkatalohan la ta-omen ko hila maadalan dinan ha libo-libon habi ye mahabi ko a ahe la met angkatalohan.

²⁰Kakatongno, no tungkol kanlan hilati, adi kawo ampangihip a omen ha pangihip nin anak, no aliwan mangihip kawon omen ha anak a homain tinanda nin tungkol ha kalok-an. Noba ha pagkataloh, ihip ana dayin matoa. ²¹Wanae ye naihulat a Habi nin Dioh,

“Katongtongen ko hilatin tatao makauli ha lumbo a hahabi lan dadayohan,

noba ahe la kon teed leng-en.”14:21 Isaias 28:11-12.

²²No wanabay awod, hiyay paghabi ha lumbo a habi, ket magha yan pagkakitan kanlan ahe ampamteg, aliwa kanlan māmteg. Noba hiyay pangihabi nin impahabi nin Dioh, ket pagkakitan kanlan māmteg, aliwa kanlan ahe ampamteg.

²³Kaya-bay no ampaytipon kawon kaganaan a māmteg, ket ampaghabi kawon kaganaan nin lumbo a habi a ahe yo naadal, ket no main lumateng a ahe ampamteg o homain tinanda nin tungkol ha binaba a an-ibyay nin Ihpiditon Dioh, mibaan la a angkaengew kawo, kali? ²⁴Noba no ampangihabi kawon kaganaan nin impahabi nin Dioh, ket no main lumateng a ahe ampamteg o homain tinanda nin tungkol ha binaba a an-ibyay nin Ihpiditon Dioh, mabalayan na a māgkahalanan ya. Ket makauli ha nange na kanyo, matandaan na a mapaduhaan ya. ²⁵Agya hiyay hiklito na, ket miboknak ya. Ulin kananyatin nange na, manalimukod yan maghehe boy manggalang kanan Apo Dioh boy habiyen na, “Hiyay Apo Dioh, peteg yan anti kanyo!”

Hiyay Matunong a Panggalang

²⁶Haanin kakatongno, yati ye labay kon habiyen. No maytitipon kawo, ket main dayin diyagen ye balang magha kanyo. Main magkanta, main mangiadal, main mangipatanda nin impaihip nan Apo Dioh, main maghabi nin lumbo a habi a ahe naadal, boy main met ampangipataloh. Diyagen yo yatin kaganaan ha ikapah-ey nin pamteg yo. ²⁷No main maghabi nin lumbo a habi a ahe naadal, huhtoyna ye luwa o tatlo katao a mayhuhublat a maghabi. Noba katapulan a main mangipataloh nin anhabiyen la. ²⁸Ket no homain mangipataloh, pakal-em yaynan bengat ha paytipon yon māmteg boy katongtongen na yaynan bengat ye Apo Dioh a bubukod na.

²⁹No main yan binyanan ye Apo Dioh kanyo nin habi na, palubohan yon bengat ye luwa o tatlo kataon mangihabi. Ket hilay kanayon met, ket pakaihipen lan manged no ibat ya ha Ihpiditon Dioh ye anhabiyen la o ahe. ³⁰Haanin, no hiyay magha kanlan ampanlenge, ket binyanan nan Apo Dioh nin habi na kananyatew met ateed, hiyay ampaghabi, itgen na po ye paghabi na. ³¹Ta hiyay balang magha kanyo ket malyadin mayhuhublat a mangihabi nin impahabi nin Dioh ta-omen hila makaadal ye kaganaan boy mapapah-ey ye pamteg lan ampanlenge. ³²Ket hilay mangihabin impahabi nin Dioh, malyadin mayhuhublat hila ulita main hilan pamenben ha hadili la. ^33-34Ta hiyay Apo Dioh, ket Dioh yan katanaan, aliwan kagulowan.

Hilay babayi ihen kanyo, katapulan a pakal-em hila ha paytitipon yo a omen ha andiyagen lan babayi ha kaganaan a pangkat lan māmteg nan Apo Jesus. Ahe hila napalubohan a maghabi, no aliwan pahakop hila a omen ha naihulat ha Bibilin. ³⁵No main hilan labay matandaan, manepet hilaynan bengat kanlan ahawa la ha pamiabot la ha baey la, ta makakading-ey a mahneg ye babayi ha paytitipon nin pangkat lan māmteg nan Apo Jesus.

³⁶Ampibaan yo nayi a hikawo ye nandugiyan nin Habi nin Dioh? O ampibaan yo po a hikawon bengat ye nakatanggap nin yati? ³⁷No an-ihipen nin magha kanyo a magha yan māngihabin impahabi nin Dioh o nakatanggap yan binaba a an-ibyay nin Ihpiditon Dioh, katapulan a balayen na a yatin hulat ko kanyo, ket bilin nan Apo. ³⁸Noba no main taon ahe mamalay nin yatin hulat ko, adi yoya met ambalayen.

³⁹Kaya-bay kakatongno ko, pakakwaen yoy mangihabin impahabi nin Dioh boy adi yo met an-ibawal ye maghabin lumbo a habi a ahe naadal. ⁴⁰Noba diyagen yoy kaganaan ha matunong boy huhton papadan.

Hiyay Pagkabi-ay nan Uman Apo Jesu Cristo

¹Kakatongno ko, labay koyna man ipaihip kanyo ye impatanda kon Manged a Balita kanyo a tinanggap yo met boy ampamtegan yoyna. ²Yabayti ye mangiligtah kanyo, no pahulong kawon mikakaanti ha impatanda ko. Noba no ahe, homain hilbi ye pamteg yo.

³Ta hiyay tinanggap ko a pinakamaalaga a adal a impatanda ko kanyo hatew, ket wanae ya. Hiyay Apo Jesu Cristo, ket natey ya uli ha kakahalanan tawo a omen ha naihulat a Habi nin Dioh. ⁴In-ilbeng ya, nabi-ay yan uman ha ikatlon mangaamot a omen met ha naihulat a Habi nin Dioh, ⁵boy napakit ya kanan Pedro. Pangayadi, napakit ya met kanlan labinluwan aapohtol na. ⁶Pangayadi, napakit ya po kanlan maigit limanggatoh a māmteg na a naytitipon. Ket angga haanin, malabong po kanla ye angkabi-ay, noba natey hilaynay nangaano kanla. ⁷Boy napakit ya met kanan Santiago boy pangayadi, napakit yayna met kanlan kaganaan a aapohtol na.

⁸Ket hiko ye kahuyot-huyotan a nagpakitan na. Ket kananyatew a odah, ba-mo kon ongi a nianak ha aliwa nan panaon. ⁹Hiko ye pinakamaaypa kanlan aapohtol. Boy ha ihip ko, ahe ako dayi katanggap-tanggap a mahabtan apohtol, ta impaloke ko hilay pangkat nin māmteg nan Apo Dioh hatew. ¹⁰Noba uli ha kangedan nan Apo Dioh, dinyag na kon apohtol. Ket ahe ya met nahayang ye kangedan na kangko, ta maiigit ye pagbannog ko dinan kanlan kaganaan a apohtol. Noba nadyag ko yatew, aliwan makauli ha hadili kon binaba, no aliwan uli ha kangedan nan Apo a anti kangko. ¹¹Kaya-bay hiko man o hilay kanayon ye ampangipatanda kanyo, padihon bengat ye an-ipatanda mi boy hiya met ateed ye pinamtegan yo.

Hiyay Pagkabi-ay Uman nin Nangamatey

¹²Impatanda mina kanyo a nabi-ay yan uman ye Cristo. Taket ta main kanyo ye ampaghabi a ahe hila mabi-ay uman ye nangamatey? ¹³No peteg a ahe hila mabi-ay uman ye nangamatey, ahe ya met awod nabi-ay uman ye Cristo. ¹⁴Ket no ahe ya nabi-ay uman ye Cristo, homain hilbi ye pangipatanda mi boy homain met hilbi ye pamteg yo. ¹⁵Aliwan bengat yain. Lumtaw kayi po a matago a māmapteg nin tungkol kanan Apo Dioh, ta impapteg mi a bini-ay na yan uman ye Cristo. No peteg a ahe hila mabi-ay uman ye nangamatey, mag-ilyadi yan aliwan peteg ye impapteg mi a bini-ay na yan uman ye Cristo. ¹⁶Ta no ahe hila mabi-ay uman ye nangamatey, ahe ya met awod nabi-ay uman ye Cristo. ¹⁷Ket no ahe yan nabi-ay uman ye Cristo, homain hilbi ye pamteg yo boy ahe po napatawad ye kakahalanan yo. ¹⁸Ket no ahe yan nabi-ay uman ye Cristo, hiyay labay habiyen, hilay māmteg nan Cristo a natey ana, ket nipalakew hila ha kapaduhaan a homain anggaan. ¹⁹No hiyay kahigudowan tawon māmteg nan Cristo ket anggan bengat kananyatin bi-ay, hikitawoyna ye pinakaiingalo ha kaganaan a tatao.

²⁰Noba hiyay kaptegan, hiyay Apo Jesu Cristo ye unan nabi-ay uman bilang pagkakitan a mabi-ay hila met uman ye nangamatey. ²¹Ta makauli ha maghay tao a hiyay Adan, ket nagkamain nin kamateyan ha babe-luta. Ket makauli met ha maghay tao a hiyay Cristo, ket mabi-ay hila met uman ye nangamatey. ²²Ta no way-omen a matey ye kaganaan a tatao ulita naimamagha hila kanan Adan, ket mabi-ay hila met uman ye kaganaan a ampakimamagha kanan Cristo. ²³Noba hiyay balang magha, ket main yan naitaning a panaon a mabi-ay uman. Hiyay una, hiyay Cristo. Pangayadi, ha pag-udong na ihti ha babe-luta, hilay māmteg na met ye mabi-ay uman. ²⁴Ket lano ha hamboten nan Cristo ye kaganaan a mānakop boy main kapalyadiyan, ket ibyay nayna ye panakop na kanan Bapa na a Dioh. Ket yabaytew yaynay kalampuhan nin babe-luta. ²⁵Ta hiyay Cristo, ket katapulan a mamoon ya angga ha mahambot na ye kaganaan a kaaway na. ²⁶Hiyay pinakahuyot a kaaway na a hamboten na, ket hiyay kamateyan. ²⁷Wanae ye naihulat a Habi nin Dioh, “Impahakop nan Apo Dioh kanan Cristo ye kaganaan.”15:27 Kakanta 8:6. Noba aliwan labay habiyen a kalamo yay Apo Dioh ha habet a “kaganaan,” ta hiyabay ye nangipahakop nin kaganaan kanan Cristo. ²⁸Lano ha hakop naynan kaganaan Cristo, ket pahakop yayna met kanan Bapa na a nangipahakop kana nin kaganaan ta-omen yayna manakop ye Apo Dioh ha kaganaan.

²⁹Main tataon ampabawtihmo uli kanlan nangamatey. Hinya awod ye hilbi nin andiyagen la no ahe hila mabi-ay uman ye nangamatey?

³⁰Ahe kayi angkahindak agya lanang kayin angkaampoling matey, ta tanda mi a mabi-ay hilan uman ye nangamatey. ³¹Kakatongno, no way-omen a peteg a an-ipagmayadet katawo uli kanan Cristo Jesus a Apo tawo, wanabay met a peteg a minamangaamot akon angkaaampoling matey. ³²Ihti ha banwan Efeso, pinaidapan la kon tataon angkumuntada kangko, ta ba-mo hilan matubag a aayop. Ket no homain pagkabi-ay uman ye nangamatey, hinya awod ye hilbi nin pagteeh ko? No ahe hila mabi-ay uman ye nangamatey, mamanged po a humbongen tawoyna ingat yatin kahabiyan a wanae, “Mangan boy minom kitawoyna, ta maka matey kitawoyna mabekah.”15:32 Isaias 22:13.

³³Adi kawo dayin patalingo ha wanabay a kahabiyan, ta tanda yoynabay met ye labay habiyen nin yatin kahabiyan, “Hiyay maloke a kalamo ye ampakadama nin manganged a pangugali.” ³⁴Pakatino kawoyna awod boy itgen yoynay panyag nin kakahalanan. Hinabi ko yati ta-omen kawo mading-ey ha hadili yo, ulita main nangaano kanyo ye aliwan huhto ye pagkatanda la tungkol kanan Apo Dioh.

Hiyay Kalahi nin Laman a Mabi-ay Uman

³⁵Noba maka main met manepet nin wanae, “Way-omen hila nayi mabi-ay uman ye nangamatey? Way-omen lagi ye kalahi nin laman la lano?” ³⁶Agi! Kamutawan yain a tepet! Aliwa nayi a no mananem kawon lahi’, ket ikutkot yoya po muna a omen ha pangilbeng nin natey? Ket no tumubo yaynay lahi’, nabi-ay yaynan uman. ³⁷No mananem ka, aliwan mayadet a tanaman ye itanem mo, no aliwan hiyay itanem mo, lahi’ nin tidigo o hinyaman a lahi’. ³⁸Noba hinyaman a labay nan Apo Dioh a mag-ilyadin kadih nin lahi’ a tumubo, wanabay tana. Ket hiyay balang kalahin lahi’, no tumubo yayna, main yaynan hadilin kadih.

³⁹Wanabay met ateed ye laman. Aliwan kaganaan a laman ket padipadiho. Lumbo ye laman nin tao, ayop, manokmanok boy malanghit. ⁴⁰Main laman a pambabe-luta boy main met laman a panlangit. Noba hiyay katampa nin laman a panlangit, ket nakiduma ya ha katampa nin laman a pambabe-luta. ⁴¹Lumbo ye henag nin mangaamot, lumbo ye henag nin bowan, boy lumbo met ye henag nin bitoen. Agya hilay bibitoen, nakiduma ye henag nin balang magha.

⁴²Wanabay ya met lano ha mabi-ay uman ye nangamatey. Hiyay laman a nailbeng, ket bumata ya. Noba hiyay laman a nabi-ay uman, ahe yayna bumata makanoman. ⁴³Hiyay laman a nailbeng ket madawa boy makapey. Noba lano ha mabi-ay yan uman, matampa yayna boy makhaw. ⁴⁴Hiyay laman a nailbeng ket laman a pambabe-luta. Noba lano ha mabi-ay yan uman, ket laman yaynan panlangit. Ta no main laman a pambabe-luta, main met laman a panlangit. ⁴⁵Wanae ye naihulat a Habi nin Dioh, “Hiyay unan tao a pinalhowa a hiyay Adan, ket binyan na yan bi-ay.”15:45 Genesis 2:7. Noba hiyay huyot a Adan a hiyay Cristo ye ampamyay bi-ay a homain anggaan. ⁴⁶Noba aliwan laman a panlangit ye nauna, no aliwan hiyay laman a pambabe-luta, pangayadi, laman anan panlangit. ⁴⁷Hiyay unan tao a hiyay Adan, ket ibat ya ha luta. Noba hiyay huyot a tao a hiyay Apo Jesu Cristo, ket ibat ya ha langit. ⁴⁸No way-omen ye laman nan Adan a ibat ha luta, wanabay ya met ye laman nin kaganaan a anti ha babe-luta. Ket no way-omen ye laman nan Apo Jesus a ibat ha langit, wanabay ya met lanoy laman nin kaganaan a anti ha langit. ⁴⁹Ket no way-omen kitawon omen kanan Adan a ibat ha luta, maabot lanoy panaon a omen kitawoyna met kanan Cristo a ibat ha langit.

⁵⁰Kakatongno, yati ye labay kon habiyen. Hiyay laman tawo a ibat ha luta, ket ahe ya malyadin mailamo ha panakopan nan Apo Dioh. Ta yatin laman a bumata, ket ahe ya malyadin manawid nin bi-ay a homain anggaan.

^51-52Haanin, leng-en yoy habiyen ko, ta main akon ipatanda kanyo a ahe po naipatanda! Aliwan hikitawon kaganaan ket matey. Noba ha panlumateng nan Apo Jesus, ha kapadah nin pangumolap mata a kadlan nin panumnoy nin huyot a tamboyok, hiyay laman tawon kaganaan, ket mahagiliyan ya. Ta ha panumnoy nin huyot a tamboyok, hilay nangamatey, ket mabi-ay hilan uman boy mabyayan hila met nin bayon laman a ahe ana bumata. Wanabay met kanlan angkabi-ay. Mabyayan hila met nin bayon laman. ⁵³Ta yatin laman tawo a matey boy bumata, ket mahagiliyan ya nin laman a ahe ana matey boy ahe ana bumata. ⁵⁴Ket lano ha mahagiliyan yaynay laman tawon matey boy bumata nin laman a ahe anan matey boy bumata, matupad yaynay naihulat a Habi nin Dioh, a wanae,

“Nahambot yaynay kamateyan. Genap anay panambot!15:54 Isaias 25:8.

⁵⁵Way-ihtew yaynay panambot nin kamateyan?

Way-ihtew yaynay kapalyadiyan na?”15:55 Hosea 13:14.

⁵⁶Main yan kapalyadiyan ye kamateyan kantawo uli ha kahalanan. Boy main met kapalyadiyan ye kahalanan kantawo uli ha Bibilin. ⁵⁷Noba halamat kanan Apo Dioh, ta binyan na kitawon panambot ha kahalanan boy kamateyan makauli kanan Apo tawon Jesu Cristo.

⁵⁸Kaya-bay an-adoen kon kakatongno, pakapah-ey kawo boy adi kawo angkumapey ha pamteg yo. Lanang kawon pakahipeg ha paghilbi kanan Apo Jesus, ta tanda yobayna a ahe mahayang ye pagbannog yo ha paghilbi yo kanan Apo Jesus.

Hiyay Haglap kanlan Kakatongno ha Pamteg

¹Haanin, hiyay tungkol ha panipon nin ihaglap kanlan māmteg nan Apo Jesus ha banwan Jerusalem, diyagen yoy omen ha impadyag ko ha papangkat lan māmteg ha Galacia. ²Tepe mangaamot nin Dominggo, hiyay balang magha kanyo, ket mangilbo yaynan alaga ha mababa nan ibyay ha tapul na. Tiponen yoya ta-omen lano ha makew akoyna kanyo, ket naitaladan yayna. ³Ket ha panlumateng ko ihen, ipakaget koyna met kanlan mapili yo a kakatongnon mangiatel nin haglap yo ye hulat ko a pamalayan la kanla nin kakatongnon māmteg ha Jerusalem. ⁴Ket no katapulan a makew ako, makilakew hila kangko.

Hiyay Pangumewah nan Pablo

⁵Hiyay ihip ko, kewahan katawo lano ihen ha Corinto lano ibat akoyna ha Macedonia, ta labay ko po ye magdān ihtew. ⁶Ta maka magbuyot ako ihen kanyo o ihen akoynan mamalabah nin panaon lay-ep ta-omen yoko mahaglapan ha katapulan ko lano ha dumondon a pamakew ko ha agya way-ihtew man a lakwen ko. ⁷Ahe ko labay a danan katawon bengat. Labay koy magbuyot ha talig yo, no ipaluboh nan Apo.

⁸Noba haanin, ihti ko po ha banwan Efeso angga ha Pihtan Pentecostes, ⁹ta agya malabong hilay angkumuntada kangko ihti, malabong hila met ye malabay manlenge nin Manged a Balita a an-ipatanda ko.

¹⁰Lano ha lumateng yaynay Timoteo ihen, tanggapen yo yan luboh ha puho yo ta-omen ya tumana ye ihip na, ta kapadiho ko yan ampaghilbi kanan Apo Dioh. ¹¹Adi yoya anyamo-yamoen, no aliwan haglapan yo yayna ingat ta-omen ya matana ha pag-udong na kangko. Ta an-agaden koya a kalamo hilay kakatongno ha pamteg.

¹²Haanin, hiyay tungkol met kanan katongno tawon Apolos, mahehpet ko yan kinatongtong a kumewah ya ihen kanyo, kalamo na hilay kanayon a kakatongno kanan Apo. Noba ahe na po labay kano ye makew ihen haanin, ta lanoynan bengat no main yan panaon.

Hiyay Huyot a Bilin nan Pablo

¹³Mag-alla kawo boy pakapah-ey kawo ha pamteg yo. Pakakpe boy pakakhaw kawo. ¹⁴Boy hinyaman a diyagen yo, diyagen yon main pangado.

¹⁵Kakatongno, tanda yo a hiyay Estefanas boy pamilya na ye nunan namteg kanan Apo Jesus ha plobinhiyan Acaya. Boy inluboh lay paghilbi la kanlan pagtao nan Apo Dioh. Kaya-bay an-ipakihabi ko kanyo ¹⁶a pahakop kawo kanla boy kanlan ayaman a kapadiho la a mahipeg a ampaghilbi kanan Apo.

¹⁷Ha nilumateng yay Estefanas, Fortunato boy Acaico a ibat ihen ha Corinto, angkaaliket ako, ta andiyagen lay ahe yo madyag ulita mataang kawo ihti kangko. ¹⁸Pinaaliket lako. Ket wanabay met dayi ye diyagen la kanyo ha pamuli la. Pabliyen yo hilay tataon omen kanla.

¹⁹Angkumohtaen la kawon papangkat lan māmteg ha plobinhiyan Asia. Mahehpet la kawon angkumohtaen nin Aquila boy Priscila boy hilay māmteg a ampaytipon ha baey la, ulita kapadiho la kawon ampakimamagha kanan Apo Jesus. ²⁰Boy angkumohtaen la kawo met nin kaganaan a kakatongno kanan Apo ihti ha Efeso.

Bilang mikakatongno kanan Cristo, mayngingidlaw kawon main pangado.

²¹Yatin huyot a pangumohta kanyo, mihmon hikon Pablo ye nanulat nin yati.

²²Paduhaan na dayin Apo Dioh ye ayaman a ahe ampangado kanan Apo.

Apo, mag-udong kayna!

²³Mikakaanti ya dayi kanyo ye kangedan nan Apo Jesus.

²⁴An-adoen katawon kaganaan a kakatongno kanan Apo Cristo Jesus.