Jak

JAK

έnɩ kpɛnkpɛɛ wɛɛn

¹Kpɛnkpɛ obuɛ, ɛmɛ Jak ɛbɩ έnɩ lɩ Nyatɩ lɛɛ ɔrʋ Nyɔnɩ Jesi Kris έnɩ ɔ́sʋ pʋɛ lɩ obuɛ mɛwε̂n nɛfɛ Israɛl bʋsʋ ndiɔ ɛwɩ aanʋɛ mʋ έnɩ akpan-ɛnɛɛ té nɔ Jesi ɛtɩ bɛ, ɔnʋ mʋ lɩpɛɛ, ye cɛn ɩ a dɔn maɩ elefe ɛtɩɛ. Marakʋ nɛfɛ!

Tinti énye έnɩ woju

²Ɔmʋ makpɩɛnɛ, gbredi anʋma-anʋmaɛnɛ fɛɩn-ɛ ihi nɛfɛ ɛtɩɛ, cʋ buní lɔ̂: lί nɔfʋ rire-mukpi woju neeme. ³Dɩkɩ: alɩ nɔfʋ téɛ nɔ Jesi ɛtɩɛ inye tintilɔ gbredi antɩɛ, yɔtʋ tenyʋei yeyiku nɛfɛ lɔkʋlɔ. ⁴Obu cɛɛ nɔɔ, fáta έnɩ bɔ̌ fɔnyʋnί té i tʋʋn bɔɔ lε̌ fókufuní. Lɩpɛ mʋɛ, fɩ̂lɩnί akpan έnɩ kpɛ kufu bɛ woju kɔɔkɔ écîan-mʋ, nana woju fɛɩn hʋn nʋmʋ.

⁵Gba, alɩ kpan kɔ̌ ʋnyʋ̂ nʋmʋ lɔ̂: rɩcɛ ecǐan-nɩɛ, bɛ nɩkan niyê Nyatɩ tʋ́nɩ. Dɩkɩ: Nyatɩ έnɩɛ, kpan fɛɩn-ɛ ubutuni ɔbɔɔ, nʋtʋ. Ɛnɛɛ ɛnɩnɩ ɔ́tʋ mʋ tɛɛ, nʋ́nyʋnyʋmʋ bɔ ɩ, eseji nʋ́kʋkʋamʋ kpan mʋnʋ frɛ. ⁶Obuɛ nɔɔ, alɩ kpan kɔ̌ ubutu Nyatɩ ɔbɔ lɔɔ, bɛ te nɩdɛlɩmίnɩ ege-ege, nana fáta έnɩ ɔnʋ té neeme ʋnɔ Nyatɩ ɛtɩ. Alɩ έlίmʋ lɔɔ, bɛ nétě flɛflɛlɔ fίnί mra έnɩ lʋfan ʋcʋ ɩha cɔ́ gbisi nnɔ bɔɔ ɩlɩ bɛ udu ʋnyʋkʋ ʋcʋ ɩha cɔ́ lefeɛ ɛkɛ. ⁷Kpan akpasua obuɛ, nudotutru lɔ̂: Nyatɩ yɛlɩ woju kɔ̌ yɔtʋnɩ. ⁸Dɩkɩ: nɩlɩ té aanʋ-aanʋ pʋ; ɛnɩnɩ woju fɛɩn έlɩ mʋɛ, niciceru mʋnʋ mʋ.

Obuɛ lɩ kpan έnɩ rirehe tasɩɩɛ έnɩ woju

⁹Alɩ makpɩ kɔ̌ nɔ́ έnɩ ákân-mʋ ɔbɔkan wʋtʋ ɛtɩ έbɩɛ, bɛ fáta έnɩ rire ɩhɩnɩ mʋnʋɛ Nyatɩ yɔtʋnɩ nɩ̂nyaa remu. ¹⁰Kpan frɛɛ he rire wʋtʋ ɛtɩ έbɩɛ, alɩ Nyatɩ isini eiɛ, bɛ fáta έnɩ rire ɩhɩnɩ lɛ. Dɩkɩ: fίnί lɔ̂ tîn nfʋfʋɔ namʋ ʋ́dɔn-mʋ ίmɛ lɩbɛ bɛ akpabʋ ɛpɩ ɛkɛɛ, lɔ̂ rirehe pʋ έnɩ woju yokufu lɛɛ nɔ̌. ¹¹Fɩdɩnί an lɔ̂: bɔɔ gbe nʋmʋ ʋkpʋn-ɛ, bɛ mʋnɔ ɛhɛ ɩ ɔnʋ nfʋfʋɔɔ akpabʋ ɛpɩ, ɔnʋ nʋnjaa +a cɔbɩ. Rirehe pʋ frɛ lɔ̂ yohu ɛnɩnɩ rirehe woju fɛɩn-ɛ nebe egeɛ mʋɛ nɔ̌.

Obuɛ Nyatɩ isiɛ έnɩ woju

¹²Kpan fɛɩn-ɛ gbredi ihi ɛtɩ bɛ ʋnyʋ te i tʋʋn ʋnɔ mʋ ɩnyaa, ehe lί ɛnɩnɩ ambɛ, ɛnɩnɩ tintiɛ ninye tʋʋn nukufuɛ remuɛ, Nyatɩ yoboni abutre έnɩ lɩ nkʋan ɛbɩ έnɩ ákân-mʋ owu bɛ nɩkan ɔnʋ woju nɩla ɩ lɔ̂: nʋ̂tʋ kpan fɛɩn-ɛ yɔfʋnɩɛ.

¹³Gba, alɩ gbredi nehi kpan ɛtɩɛ, bɛ nɩdakan lɔ̂: Nyatɩ lɩ obuɛ nesi. Dɩkɩ: Nyatɩ te ίhâmʋ woju ʋn έnɩ έlɩ ɛtɩ, eseji nʋ́tʋ kpan ίpɩ ɔ́hʋnkʋ έdɩkɩ mʋ frɛ. ¹⁴Alɩ kpan kɔ̌ nedi gbreɛ, bɛ fí fίnί woju kɔ̌ έnɩ nʋnʋwɩ beni ei ɛtɩ tʋʋn nyʋnɩ kan ɔnkʋɛ lɩ obuɛ tʋnɩ nedi. ¹⁵Ɛɛ, fίnί lɔ̂ yi ɩmɩ̂ luwu bɛ wɔ̂n fɛɩn wɩɛ nɔrʋ lɔkʋ tʋʋn bɔɔ lε̌ nɔ́rʋɔnɩɛ ɛkɛɛ, ɔnʋ ba nnɔ, cɔnɩ nʋnʋwɩ ibe kpan ɩ woju kɔ̌ ɛtɩɛ, bɛ ɔcʋ ɔnʋ ótutruɛ neeme tʋʋn bɔɔ lε̌ etini nâ nέlɩ. Ɛnɛɛ, alɩ idrîni nɛlɩ nɩhaa, bɛ obuɛ isipuni ɛɩn-ɛ, ɛnɛɛ lɩ lu uou.

¹⁶Makpɩɛnɛ έnɩ lɩ ɔmʋ te-ɛtɩ pʋɛnɛ, dɔnyʋmίnί Nyatɩ έnɩ lɔ̂ te nɔɔ dasɩsangramίnί mʋ. ¹⁷Dɩkɩ: owuɛnɛ fɛɩn-ɛ ɩlɩ kpan namʋ bɛ fatanɩ ɛɩn tasɩɩɛ, Nyatɩ lɩ obuɛ ʋtʋ. Ɛnɛ lɩ obuɛ nɩlɩ Bɔ̂ ɛbɩ έnɩ lɩ wɛɩn fɛɩn έnɩ íne. Ɔnʋ mʋ tɛɛ, tuun lʋwɩ kɔɔkɔ έtίʋmʋ mʋ, eseji nʋ́nyʋkʋmʋ frɛ. ¹⁸Ɔnɔbɔ lɩ obuɛ nʋyɔfʋ, ɛnɛɛ nʋcʋ ɛnɩnɩ owukan lubuo ɛbɩ έnɩ lɩ woju nawrɛɛ nɩla ɛrɛ té mu bɛ tʋ rʋnyʋkʋ rɩlɩ ɔnʋ ɛwɩ kprɔrɔ. Lɔɔ, lε̌ ɔbɔ-ɔbɔ fɛɩn-ɛ nɩlɩɛ, rέlɩ nɔnʋ mʋ έnɩ obuɛ nya mʋnʋ.

Nyatɩ έnɩ owukan lubuo έfɛlʋ woju

¹⁹Makpɩɛnɛ έnɩ lɩ ɔmʋ te-ɛtɩ pʋɛnɛ, tení té namʋ-namʋ: alɩ woju kɔ̌ ʋnɔɔ, bɛ tiní obuɛ Nyatɩ kaan kraa lε̌ fóbǔanί mʋ; nʋmʋti nɩdarɩan nɛfɛ ɩ, eseji te nudofura nɛfɛ frɛ. ²⁰Dɩkɩ: kpan fɛɩn-ɛ té ufuraa, ʋ́kpʋ ίlɩ sɛsɛ ɩɛʋ wojuɛ Nyatɩ nobutuɛ. ²¹Obu remuɛ, wɔnί rʋkʋɔ lɛɛ té ʋn woju fɛɩn-ɛ hɔnɔ ʋnɔ nɛfɛ mʋɛ kuní ei lε̌ fésiní rire i fétiní owukan lubuo ɛbɩ έnɩ Nyatɩ cʋ tu nɔfʋ lubolʋwɩ mʋ tɛɛ ambɛ kân mbasɩ έnɩ bɔ̌ ɔcʋ nɛfɛ íne nkʋan. ²²Ɔnʋ mʋ lɩpɛɛ, dotutrumíní lɔ̂: éti cɛɛ fetiníɛ bɛ ɔhʋn nɛfɛ damɩmɩamίnί nɔfʋ rire, nana cʋnί owukan lubuo ɛbɩ ɛtɩ nɩnί ei nʋca fɛɩn. ^23-24Dɩkɩ: kpan fɛɩn-ɛ iti Nyatɩ owukan lubuoɛ bɛ ʋnyʋ mʋnʋ ɩnyakʋ ei ɛtɩɛ, ɛnɛ nitê fίnί kpan έnɩ cʋ akanwrɛn te kpra mʋnʋ bɔɔ ɩnya ɩ ɩha, bɛ lɩ̌ ɔnʋ té nya ɩ lɔ̂ nite nʋnɔɔ ɛtɩɛ ɛkɛ. ²⁵Kpan fɛɩn-ɛ iti owukan lubuoɛ bɛ ʋ́nyʋ mʋnʋ ίnyakʋmʋ ei ɛtɩ, nana ɩkprâ mʋ namʋ-namʋ ʋcʋ ɛtɩ ɩnɩ eiɛ ɛkɛ, ɛnɩnɩ woju fɛɩn mʋɛ, ehe lί ɛnɩnɩ, ambɛ Nyatɩ owukan lubuoɛ lί aule namʋ έnɩ kɔ fɛɩn bɛ ɛnɩnɩ έfɛlʋɛ ʋtʋ kpan ʋnɔ hokuei mu tasɩɩ.

²⁶Gba, alɩ kpan kɔ̌ ɩkan lɔ̂: nɩlɩ Nyatɩ ɔ́sʋ pʋ bɛ sakɛ úsuo rire ɔnʋ owurɩrarʋ mʋɛ, bɛ kpan akpasua obuɛ, namɩmɩa ɔnʋ rire. Ɛnɩnɩ Nyatɩɛ nίnί nɔ́sʋɛ, lί woju ɛhɛlɔ. ²⁷Dɩkɩ: ɔ́sʋ nawrɛ tasɩɩɛ yɩ nʋ Nyatɩ ɛbɩ έnɩ lɩ ɔrʋ Bɔ̂ɔ antɩɛ, ɛnɛɛ lɩ nkpein lɛɛ woniyiɛnɛɛ kpan bɔ̌ adadʋ ɛtɩ enine té i, eseji lε̌ kpan ʋ́cʋ lɩka ʋ́cɔ woju ʋn-ʋn-ɛnɛɛ akpan ɩlɩ wʋtʋ ɛtɩ έbɩɛ mʋ.

Akpan éjiji mu έnɩ woju

¹Makpɩɛnɛ, nɛfɛ ɛbɩ έnɩ nɔfʋ té nɔ ɔrʋ Nyɔnɩ Jesi Kris ɛbɩ έnɩ Nyatɩ tʋ mʋnʋ lɔkʋ kɔ fɛɩn-ɛ ɛtɩɛ, makan miyê nɛfɛ lɔ̂: dejijimíní akpan mʋ. ²Tʋ rʋ́cʋ́nί woju nnɔ rʋ́hʋ́nkʋnί obuɛ mɩkaan ɛtɩ. Akpan aanʋ ie nɔfʋ éyǐa mʋ: nnɔ lί rirehe pʋ έnɩ tralɛ anamʋlɔ nɔ rire bɛ sika lebe kpatrʋa nɔ bɔ́, ɛnɛɛ nnɔ lɩ yalɛ pʋ έnɩ tralɛ srʋ rire. ³Alɩ riretɩta mʋ fɩkan fiyêní rirehe pʋɛ lɔ̂: nɩsɛ antɩ έnɩ cɔ́ɔ yɩ nʋɛ nípí ete, bɛ gba fɩkan fiyêní yalɛ pʋɛ ɛkɛ lɔ̂: nɩsɛ nínyé ɛtɩ hɛhɛ mʋ tɛ, elefe mu: nʋrʋ nsibiɛ ɩ nɔfʋ lɩka mʋɛ, ⁴bɛ έlίmʋ éjiji fějijimíní akpan mʋ e? Obuɛ, έlίmʋ ɔ́nyʋkʋ fɔ́nyʋ́kʋmʋ fétêmíní akpan έnɩ ʋcʋ nɔnʋ ótutru ʋn-ɛ ɛtɩ ijiji akpan mʋ e?

⁵Ɔmʋ te-ɛtɩ pʋɛnɛ, fέdίmίnί an lɔ̂: akpan-ɛnɛɛ lɩ yalɛ pʋɛnɛ wʋtʋ ɛtɩ έbɩɛ lɩ obuɛ Nyatɩ de lε̌, nɔnʋ téɛ nɔ Jesi ɛtɩ remuɛ, rirehe nawrɛ tasɩɩɛ lɛɛ ɛnɩnɩ ebiɛ ɔwɔ̂ nɩkan ɔnʋ woju nɩla ɩ lɔ̂: nʋ̂tʋ akpan-ɛnɛɛ yɔfʋnɩɛ, ɛlɩ nɛnɩnɩ e? ⁶Obu cɛ, nɛfɛ ɛkɛ fúbumíní yalɛ pʋ kpan frɛ bɔbɔ! O bɛ mίnɩ̂: έlίmʋ rirehe pʋɛnɛ lɩ obuɛ nε̌lɩ nɛfɛ ɔrʋ-ɔrʋ, eseji nɔ̌nyʋ nɛfɛ mbasɩ mʋ ίhâmʋ ejiji-oku pʋɛnɛ antɩɛ e? ⁷O bɛ έlίmʋ nɛnɛ baa lɩ obuɛ nίkan-mίnί owu ʋn-ʋn núkumíní Kris έnɩ íné namʋɛ nɔ nɛfɛ ɛtɩɛ ɛtɩ e?

Lɛdʋ ɔ́tʋkʋ έnɩ woju

⁸Dɩkɩ: owukan lubuo ɛbɩ έnɩ ɩkan lɔ̂: Yɔfʋ afʋan fίnί lɔ̂ fʋyɔfʋ ɔfɔbɔ ɔfʋ rirenɩɛ ɛkɛɛ , lί aule έnɩ nya mʋnʋ heni tasɩɩ. Alɩ fɛfɛlʋnίɛ, bɛ já nʋ. ⁹Alɩ fejijiní akpan mʋɛ ɛkɛ, bɛ dɩnί an lɔ̂: woju ʋn fɛlɩnί. Lɩpɛ mʋɛ, bɛ fákân-mίnί owu ɔmʋja; ɔwɔ̂ fέpɩnί Auleɛ. ¹⁰Heni-heni mu alɩ kpan kɔ̌ nɛfɛlʋ Auleɛ neeme ɩha bɛ gba ʋwɔ owukan lubuo lʋwɩ nnɔ kʋkʋkpɔ cɛ uprûɛ, bɛ etě lε̌ fίnί Auleɛ neeme lɩ obuɛ nʋwɔ nupru ɛkɛ. ¹¹Dɩkɩ: Nyatɩ ɛbɩ έnɩ tʋ aule lɔ̂: Kpan nudobo wrakaa, ɛnɛ baa nʋtʋ aule frɛ lɔ̂: Kpan nudowo kpan. Ɛ́nɩ nɔ lɔɔ, alɩ botu fóbó wraka bɛ fuwo kpaan, Nyatɩ Auleɛ lɩ obuɛ fʋwɔ fupru.

¹²Obu remuɛ, έnɩ lɩ Aule ɛbɩ έnɩ ʋtʋ kpan fɛɩn-ɛ ɩfɛlʋɛ ʋnɔ hokuei muɛ ɛtɩ lɩ obuɛ Nyatɩ yɔcʋ yobûa nɛfɛ mʋɛ, bɛ tení nɛfɩnɩ owurɩrarʋ lɛɛ owulɩlɩʋɛ té woju fɛɩn mʋ. ¹³Dɩkɩ: kpan fɛɩn-ɛ ɔ́tʋ́kʋmʋ kpan lɛdʋɛ, cɔnɩ Nyatɩ yobûanɩ mʋɛ, bɔ̌ nʋ́tʋkʋmίnɩ lɛdʋ lɛ. Kpan fɛɩn-ɛ ʋtʋkʋ kpan lɛdʋɛ ɛkɛ, ɛnɩnɩɛ, nʋ̂cʋ mʋnʋ wɛɩn cɔnɩ Nyatɩ yobûanɩ mʋɛ.

Obuɛ iyê lɔ̂: kpan té nɔ́ Jesi ɛtɩɛ έnɩ woju

¹⁴Makpɩɛnɛ, alɩ kpan ɩkan lɔ̂: ɔnʋ té nɔ́ Jesi ɛtɩ bɛ sakɛ ίlɩ woju kɔɔkɔ έnɩ ɩnyakʋ ɔnʋ woju gbein-ɛ, bɛ akpasua obuɛ, yɔtʋ nʋ̂cʋ ɔnʋ íne nkʋan e? ¹⁵Nɔfɔbɔ kpranί: makpɩ, elefe mu meyi kɔ̌ ie okuko oku nɛfɛ lɔ̂: nákân-mʋ rirete ɔbɔ, eseji nʋhɔn frɛ nowoni. ¹⁶Alɩ kpan kɔ̌ ɩkan iyêni lɔ̂: nɩhaa, bɛ cɔ́ nineni me, Nyatɩ nʋtʋnɩ ɔbɔ núbóku rire i lɛɛ mbɔ nί, bɛ sakɛ έlί woju kɔɔkɔ ábʋ́kamίnɩɛ, bɛ obuɛ, ɛmɩ hʋn e? ¹⁷Ɔnʋ ba nnɔ, alɩ kpan kɔ̌ nίnί ɔnʋ té nɔ́ Jesi ɛtɩ, bɛ sakɛ ίlɩ woju kɔɔkɔ έnɩ ɩnyakʋ ɔnʋ woju gbein-ɛ, bɛ akpasua obuɛ, lί woju ɛhɛlɔ. ¹⁸Kpan akpasua obuɛ, mɩ̂kan miyêni lɔ̂: “Ɛfɩnɩ téɛ fίnί nɔ́ Jesi ɛtɩɛ, yemu ɔnʋ woju mίdί nʋ!” Ɛmɩnɩɛ ɛkɛ, ɔnʋ mʋ έnɩ woju fɛɩn-ɛ mɛlɩɛ, ɛnɛɛ yeyêfu lɔ̂: ɔmʋ té nɔ́ Jesi ɛtɩ heni. ¹⁹Fίnί fubu nawrɛ lɔ̂: Nyatɩ nnɔ kʋkʋkpɔ cɛɛ nɔ, bɛ obuɛ, ɛmɩ hʋn e? Dɩkɩ: Angɩnɩ bʋbɔɛnɛ frɛ ubu nawrɛ lɔɔ ɛkɛ tʋʋn la uwo nɛnɛ nɩtân-nί frɛ bɔbɔ.

²⁰Coo nyɔmbɔ pʋ! O bɛ mɩlapʋ woju mpʋa míyêfu lɔ̂: alɩ fίnί ɔfʋ té nɔ́ Jesi ɛtɩ bɛ sakɛ fίlɩ woju kɔɔkɔ έnɩ ɩnyakʋ ɔnʋ woju gbein-ɛ, bɛ akpasua obuɛ, lί woju ɛhɛlɔ e? ²¹Kpra ɔrʋ nana Abraham έnɩ wojuɛ: lɔ̂ te sɛ bɛ Nyatɩ buanɩ mʋ lɔ̂: nɩlɩ sɛsɛ pʋɛ, ɛkɛfʋ fέdί an kɔ̌ o? Dɩkɩ: ɛnɩnɩɛ, ɔnʋ wɩ Isak-ɛ nʋnyʋ nɩla tɛyɩyɩ gbɩta ɛtɩ nehi nuwoɛ, ɛnɛɛ Nyatɩ cʋ ɛtɩ buanɩ mʋ lɔɔ nɔ̌. ²²Obuɛ, neyê wɛɩnlɔ lɔ̂: ɛnɩnɩ téɛ nɔ Nyatɩ ɛtɩɛ lɛɛ ɔnʋ ege έnɩ owuɛ nɩlɩɛ, fɛɩn á cɔ́ nnɔ. Tasɩɩ mʋɛ, wojuɛ nɩlɩ nʋnʋpʋ ɛtɩɛ lɩ obuɛ tʋ bɛ ɔnʋ téɛ nɔ Nyatɩ ɛtɩɛ yɩ nʋ tasɩɩ. ²³Ɛnɩnɩ woju obu ɛtɩɛ, kɩ lɔ̂ nimime nɩlanί ei: Abraham cʋ́ té tê Nyatɩ ɛtɩ, ɛnɛɛ Nyatɩ frɛ buni sɛsɛ pʋ.

Ɔnʋ mʋ lɩpɛɛ, ɛnɛɛ Nyatɩ nyʋnɩ ɔnɔbɔ anʋaan nɔ̌. ²⁴Gbakɛ fέdɩnί nʋ lɔ̂: alɩ Nyatɩ obu kpan kɔ̌ sɛsɛ pʋɛ, bɛ έlίmʋ kpan obu έnɩ ákaan nakan cɛ lɔ̂: ɔnʋ té nɔ́nɩ ɛtɩɛ ɛtɩ nίkpramʋ bɛmʋ, nana kpan obu έnɩ owulɩlɩʋɛ ɛtɩ lɩ obuɛ nɩkprâ.

²⁵Wraka yi Rahab έnɩ wojuɛ frɛ ba nnɔ. Ɛnɛ frɛ, ɛnɩnɩ édeɛ nide akpan-ɛnɛɛ Israɛl pʋɛnɛ tɔpʋɛ nʋ’ʋ́n ei tʋʋn bɔɔ bɛ niye atingbre lefe se ege aa ɛtɩ lɩ obuɛ Nyatɩ cʋ buanɩ mʋ lɔ̂: nɩlɩ sɛsɛ pʋ lɛ. ²⁶Dɩkɩ: fίnί lɔ̂ ho ɔ́nɔ́ kpan mʋ bɛ kpan ɛbɩ uoɛ ɛkɛɛ, ɔnʋ ba nnɔɔ, kpan fɛɩn-ɛ nίnί ɔnʋ té nɔ́ Jesi ɛtɩ bɛ sakɛ ίlɩ woju kɔɔkɔ έnɩ ɩnyakʋ ɔnʋ woju gbein-ɛ, bɛ akpasua obuɛ, lί woju ɛhɛlɔ.

Owurɩrarʋ mʋ έnɩ riresuo woju

¹Ɔmʋ makpɩɛnɛ, rire nɩdatɩta nɛfɛ fɩdɛbʋbʋɛmίnί έnɩ bɔ̌ fɛlɩnί nafʋan-ɛnɛ έnɩ woju éyiye pʋɛnɛ ambɛ, ɛrɛ wojuyiye pʋɛnɛ, ɛrɩnɩ lɔ̂ Nyatɩ yobûa ɛrɛ mʋɛ, yɔnɔ kpʋnkpʋ yɔkɔ fɛɩn. ²Nɔfɔbɔ kpranί: ɛrɛ fɛɩn, ɛrɩnɩ έnɩɛ rɛnɩ ei lɛɛ Nyatɩ ɛɩn-ɛ, owu kpangbalɔ nɔ́ έnɩ te ɛrɛ akoti rɩyakʋ ɛɩn. Ɛnɛɛ, alɩ kpan kɔ̌ nɔ́ έnɩ ɔnʋ owurɩrarʋ mʋ woju kɔɔkɔ ɔ́nɔ́ έnɩ te fίnί ɛnɩnɩ akoti ɛkɛɛ, bɛ neyê mu lɔ̂: nɩlɩ kpan έnɩ woju ʋn kɔɔkɔ ɔ́nɔ́ mʋ bɛ dɩ ɔnʋ rire neeme ɔnkʋ ɔ́nyʋ ák+an.

³Tʋ rʋ́cʋ́nί kpangɔ ényepuei έnɩ woju rʋ́hʋ́nkʋnί obuɛ makaan ɛtɩ. Alɩ kpan nehi ɩya kpangɔɔ, nʋcʋ lɩankpa likpin lʋwɩ nɩlanɩ ɔ́mʋ nʋrʋkʋ ba nʋmʋti hɛhɛ cɔ́ ngbisi aanʋɛ, bɛ ɔtʋ kpangɔɔ nɛfɛlʋnɩ ɩha cɔ́ kɔɔkɔ fɛɩn-ɛ nʋyɔfʋɛ. Lɩpɛ mʋɛ, bɛ lɩankpa likpin lʋwɩɛ cɛ ɔtʋ nenyepu kpangɔ ɛbɩ ei. ⁴Eseji kpranί: bato έnɩ lɔkʋ obu cɛɛ rʋɛ, botu lʋfan nakpalini ei kpʋnkpʋlɔ frɛ bɔbɔɔ, bɛ tɛbʋa lʋwɩɛ cɛɛ nɔnɩ nsibi tɛɛ, ɔtʋ kpan ɛbɩ έnɩ nenyepuɛ nahan-nɩ cɔ́ fɛɩn-ɛ yɔfʋɛ. ⁵Ɔnʋ ba nnɔ, ínéɛ nɔ kpan ɔ́mʋɛ, nɩlɩ kpan έnɩ rirenɩɛ cɔ́ gbisi lʋwɩ lɛ. Obu cɛ, nɩkan owu ngbohro-ngbohro έnɩ έlίmʋ ɔnʋ tikpɛ woju. Nɔfɔbɔ fɩdɩnί an lɔ̂: lέ lʋwɩ cɛɛ ʋkɔ̂n ɩpɩ eiɛ, ɛnɛɛ ʋtʋ kpɛtɛ lukpo nnɔ neeme igbi uku ei. ⁶Íné frɛɛ nɔɔ, tê fίnί lέ ɛkɛ lɛ. Ɛɛ, obu cɛɛ nɩlɩ ɔrʋ rirenɩɛ έnɩ gbisi lʋwɩ frɛ bɔbɔɔ, nitê fίnί woju ʋn έnɩ ba ɛkɛ nɛsɛpʋ ɔrʋ kpaan neeme woju ʋn-ɛ. Lέ lɔkʋ ɛbɩ έnɩ íne meɛ ɔnɔbɔ ɛkɩ̌n-nɩ, ɛnɛɛ lɔ̂ nʋ ɛrɩnɩ ɔ́rʋɔ mʋ tɛ tʋʋn bɔɔ bɛ yaha yoku ɔrʋ uou mu tɛɛ, ɔnʋ lέɛ nɔ́ ɛrɛ ɛtɩ.

⁷Nɔfɔbɔ kpranί: kpɛ mʋ nnɩɛ, rʋwarʋ lɛɛ dikpɛ owu anʋma-anʋma fɛɩn-ɛ nɔɔ, kpan kpʋ́ έnɩ bɔ̌ ɔnyʋ nɛnɛ aci. Tasɩɩ mʋɛ, bɛ ɔwɔ̂ akpan ɔnyʋ nɔnʋ mʋ akpasua nnɔ-nnɔ fɛɩn aci enyepu ei. ⁸Ínéɛ ɛkɛ, kpan kɔɔkɔ ʋ́kpʋ ʋ́nyʋmίnɩ aci. Nɩlɩ ɔbɔ έnɩ ɩyɩyarʋ tʋʋn kpan ʋ́kpʋ ʋ́nyʋ aci bɛ sabɛ έnɩ uwo kpaan yiku gbɔʋn.

⁹Dɩkɩ: ɛrɩnɩ íné obuɛ rʋcʋ rukukotu Nyatɩ ɛbɩ έnɩ lɩ Bɔ̂ɔ, ɛnɛ baa rʋcʋ rɩra musue ruku akpan έnɩ nɛnɛ frɛ Nyatɩ lɩ bɛ dideni eiɛ ɛtɩ. ¹⁰Ɛɛ, ɔrʋ nʋmʋti nnɔ kʋkʋkpɔ ɛbɩ έnɩ rʋcʋ rukukotu Nyatɩɛ, ɛnɛ baa rʋcʋ rɩra musue ruku kpan ɛtɩ frɛ. Ɔmʋ makpɩɛnɛ, áfátamʋ έnɩ bɔ̌ ɔnɔ lɔɔ ɛkɛ. ¹¹Mobutu nɛfɛ: bɔnɩɩ fɛsɛnίɛ, ɔwɔ̂ fɩdɩnί mindi namʋ lɛɛ mindi ʋn nʋ nɔ́ mindimɔ ba nnɔ kʋkʋkpɔ mʋ nyá e? ¹²Eseji makpɩɛnɛ, tîn kɔ̌ nɔ́ έnɩ ʋrʋn anʋan tîn lefe έnɩ ɛwɩ e? Ɔnʋ ba nnɔ, mindimɔ έnɩ muhu nɔ mʋɛ, bɔ̌ ʋ́kpʋ ίnyakʋmʋ mindi namʋ gbein kpan ʋ́nɔ.

Rɩcɛ akpasua aanʋɛ έnɩ woju

¹³O bɛ mίnɩ̂: nɔfʋ mʋɛ, kpan kɔ̌ nɔ́ έnɩ dɩ rɩcɛ bɛ kan akʋnda frɛ e? Alɩ heni, kpan lɔɔ nɔɔ, bɛ nɩlɩ woju anamʋ bibi riresiei mu nίnyákʋ ɔnʋ rɩcɛ wojuɛ gbein. ¹⁴Ɛnɛɛ, alɩ nike ʋn-ʋn lɛɛ mine bɔdikpa mʋ étiti nana lɩ obuɛ yiku nɛfɛɛ ɛkɛ, bɛ dɛkpɛmίnί nʋmʋ lɔ̂: fɩlɩnί rɩcɛ pʋɛnɛ detemíní fun. ¹⁵Dɩkɩ: rɩcɛ akpasua obuɛ, έlίmʋ Nyatɩ έnɩɛ bɛmʋ; wʋtʋ ɛtɩ έbɩ έnɩɛ, kpan ɔnɔbɔ έnɩɛ, tasɩɩ mʋɛ, bɛ Angɩnɩ έnɩɛ. ¹⁶Heni-heni muɛ, alɩ nike ʋn-ʋn lɛɛ mine bɔdikpa mʋ étiti lɩ obuɛ nɔ nɛfɛ mʋɛ, bɛ yɔtʋ tʋʋn bɔɔ lε̌ wuya-wuya lɛɛ owu ʋn-ʋn anʋma-anʋma fɛɩn ɛpɩ nɛfɛ agbra. ¹⁷Gba, kpan fɛɩn-ɛ Nyatɩ έnɩ rɩcɛɛ yikuɛ ɛkɛ, nɩlɩ kpan έnɩ nuhun pɔn tasɩɩ bɛ eseji kan té bɛtɛ, té blɛɛ lɛɛ riresiei. Ɛnɛ, lɛdʋ ɔ́tʋkʋ lɛɛ woju anamʋ-anamʋ έlɩ, ɛnɛɛ yikuni gbɔʋn. Nítemu mʋnʋ hrɔhrɔ, eseji nɩhɩ̂mʋ nʋmʋti aanʋ-aanʋ frɛ. ¹⁸Dɩkɩ: akpan-ɛnɛ fɛɩn-ɛ yɔfʋ té bɛtɛ έnɩ woju bɛ ʋtʋ nanʋan-ɛnɛ ʋnɔ té bɛtɛ mʋ lɛɛ, obuɛ isipu ɛɩn-ɛ, ɛnɛɛ lɩ sɛsɛ ɩɛʋ.

Riresiei έnɩ woju

¹Mobutu nɛfɛ: ɛmɩ ʋtʋ bɛ nʋca fɛɩn ime lɛɛ έlέ ɩpɩ nɛfɛ agbra e? Fέdίmίnί an lɔ̂: owuɛnɛɛ nʋnʋwɩ ibe nɛfɛ ɩ ɛtɩ tʋʋn ʋ́tʋ ho úku nɛfɛ ɩɛ, ɛnɛɛ isipu nɛfɛ obu ɛɩn e? ²Dɩkɩ: nʋnʋwɩ ibe nɛfɛ ɩ owu kpangbalɔ ɛtɩ έnɩ bɔ̌ fehení, bɛ fɔ́cʋnί bɔ́ ɛhɛlɔ. Nike frɛ uwo nɛfɛ nafʋan-ɛnɛ ɛtɩ tʋʋn bɔɔ lε̌ nʋnʋwɩ nɔnʋnʋ nɛfɛ, bɛ woju kɔɔkɔ ίnyamʋ nɛfɛ mʋ. Obuɛ, ɛnɛɛ tʋ bɛ ime lɛɛ έlέ nɛpɩ nɛfɛ agbraa nɔ̌. Dɩkɩ: fíhemíní obuɛ cian nɛfɛɛ ambɛ fίkan-mίnί ɔnʋ woju fíyemíní Nyatɩ. ³Nʋ elefe muɛ, fɩkan fiyênî, sakɛ nʋ́tʋ nɛfɛ ambɛ nɔfʋ ótutruɛ ίsɛmίnɩ teyɔ cɔ. Nɛfɩnɩɛ, fʋyɔfʋnί έnɩ bɔɔ nʋtʋ nɛfɛɛ lε̌ fɔ́cʋ fayakanί ɛtɩ.

⁴Nɛfɛ obuɛnɛɛ, fitêní fίnί yi mʋnʋ aanʋ-aanʋ pʋ ɛkɛ. O bɛ fέdίmίnί an lɔ̂: kpan fɛɩn-ɛ yɔfʋ wʋtʋ ɛtɩ ɛbɩ έnɩ owuɛnɛɛ, bɛ nɔ́yɔ́fʋmʋ Nyatɩ e? Ɛɛ, kpan fɛɩn-ɛ cʋ nsibi dakʋ wʋtʋ ɛtɩ έbɩ έnɩ owuɛnɛɛ, bɛ nɔ́nyʋkʋ nέlɩ Nyatɩ έnɩ éfe pʋ. ⁵O bɛ mίnɩ̂: owukan lubuo ɛbɩ έnɩ kan lɔ̂: Nyatɩ yɔ́fʋ ɔnʋ Bʋbɔɔ nʋcʋ nɩla ɔrʋ mʋɛ tʋʋn nudu luyru ɔnʋ ɛtɩ frɛ bɔbɔɔ, fotutruní lɔ̂: ɛhɛlɔ lɔɔ cɛɛ kan e? ⁶Dɩkɩ: Nyatɩ fé ʋnlɩ woju fɛɩn, ɛnɛɛ ɛnɩnɩ tenjaa nɩnyakʋ ɔrʋ ɛtɩɛ ɛkɛ, rʋ́ lɔkʋ kɔ́ fɛɩn. Heni-heni muɛ, Nyatɩ kpɛnkpɛɛ kán lɔ̂: Akpan-ɛnɛɛ ɩhan rire ɛntɩɛ, Nyatɩ ʋjɔ̂n nɛnɛ cɔ́; ɛnɛɛ akpan-ɛnɛɛ isi rire iɛ ɛkɛ, nɩnyakʋ ɛnɩnɩ tenjaa nɔnʋ ɛtɩ.

⁷Ɛ́nɩ nɔ lɔɔ, bɛ siní rire i tʋnɩ Nyatɩ. Tanί lɩka ɩ tintilɔ Angɩnɩ antɩ; nîye ne nɔfʋ rire. ⁸Bɔfʋnί Nyatɩ; nʋ̂bɔfʋ nɛfɛ lɛ. Nɛfɛ ʋnlɩ pʋɛnɛɛ, yʋyʋnί bɔ́ ɩ nyanί ei ʋnlɩɛ mʋ! Nɛfɛ nʋmʋti aanʋ-aanʋ pʋɛnɛ, tʋnί nuhun pɔ́n nɛfɛ wɛɩnlɔ! ⁹Nɛfɩnɩ ʋn-ɛnɛ fɛɩn-ɛ fɩlɩnίɛ έnɩ woju nike nɛfɛ fʋ́nɔ́nί lɛdʋ mʋ fʋ́tʋ́nί mʋtʋ lɔkʋlɔ fίnί akpan έnɩ obuo ehe ɛkɛ. Ɛɛ, nɔfʋ miyiɛ fɛfʋɛnίɛ, nʋnyʋkʋ nίlί mʋtʋ, lε̌ rire muɛ nekpi nɛfɛɛ ɔnyʋkʋ ɛlɩ lɛdʋ woju lɛ. ¹⁰Siní rire i tʋnί Nyatɩ; nʋ̂tʋ fɩnyanί mʋnʋ.

Kpan rire ɔ́bʋbʋei έnɩ woju

¹¹Makpɩɛnɛ, nɔfʋ mine rire ɔ́bʋbʋeiɛ nʋdɔn lɔɔ! Dɩkɩ: kpan fɛɩn-ɛ ʋbʋbʋ makpɩ kɔ̌ rire i, elefe mu ububuanɩ woju muɛ, bɛ Auleɛ lɩ obuɛ nɔbʋbʋ rire i nububua woju mu. Alɩ fɛlɩ lɔɔ, bɛ fέlί Auleɛ έnɩ έfɛlʋ pʋ, nana fɔ́nyʋkʋ fobubuanɩ woju mu.

¹²O bɛ fέdίmίnί an lɔ̂: Nyatɩ ɔnʋ lɛfɛ kʋkʋkpɔ cɛ lɩ obuɛ tʋ Auleɛ bɛ eseji kan bɔmʋcɔ ubûa woju-woju fɛɩn mʋ e? Ɛɛ, ɔnʋ lɛfɛ cɛ lɩ obuɛ nɩkan bɔmʋcɔ nʋcʋ kpan íne nkʋan, elefe mu nʋbʋbʋnɩ. Ɛnɛɛ mίnɩ̂: ɛfɛ ɛbɩ έnɩ fobubua afʋan woju muɛ, ɛmɩ fʋhʋn e?

Rirenyakʋ pʋɛnɛ έnɩ woju

¹³Gba, nɛfɛ ɛbɩɛnɛɛ fakan-nί lɔ̂: <<Amʋnʋ, kpʋkpɔ, rɩ̂ha rʋdɔ̂n ebi kɔ̌ mʋ lu nnɔ agbra rʋjʋjʋ sika rihe rireɛ>>, nyʋnί íne mu. ¹⁴Dɩkɩ: kpʋkpɔ έnɩ wojuɛ yesipu nɛfɛ ɛɩn-ɛ, fέdίmίnί an! Fitêní fίnί jru έnɩ ice bɔɔ waa lʋwɩlɔ bɛ ece reɛ ɛkɛ. ¹⁵Kɩ lɔ̂ bɔ̌ fakan-nί nana: <<Alɩ Nyɔnɩɛ ɩkprɩ̂ ɛtɩ rʋnɔ nkʋan rahaa, bɛ rɩ̂lɩ obu lɛɛ obu.>> ¹⁶Nɛfɩnɩɛ ɛkɛ, rirenyakʋ eyiku nɛfɛ fɛkpɛnί nʋmʋ. Nʋmʋkpɛ akpasua obuɛ ájá nʋ kɔɔkɔ! ¹⁷Dɩkɩ: alɩ kpan kɔ̌ dί woju namʋɛ bɔ̌ ɛlɩɛ an bɛ sakɛ έlίɛ, bɛ ɛnɩnɩɛ, woju ʋn nɩlɩ.

Rirehe pʋɛnɛ έnɩ woju

¹Gba, nɛfɛ rirehe pʋɛnɛ, lanί lubuo tʋnί mʋtʋ ambɛ gbredi lɔkʋlɔ nehi ihe nɛfɛ. ²Nɔfɔbɔ kpranί: nɛfɩnɩ ɔbɔkan fɛɩn ʋɔn ɩ, nɔfʋ rirete owuɛnɛ fɛɩn frɛ nfɔ ɩɛ ɔnyʋ ɔbʋbʋ neeme. ³Eseji nɔfʋ sika lebe lɛɛ sika lofu mu owuɛnɛ fɛɩn edi adagra ɔbʋbʋ neeme lɛ. Adagra obuɛ, ɛnɛɛ nʋɛ Nyatɩ yobûa woju fɛɩn mʋɛ, yɛlɩ dalʋfʋɛ bɛ yɔtʋ lέ lɔkʋɛ yacaʋ nɛfɛ ɩɛ nɔ̌. Dɩnί an lɔ̂: nʋɛnɛɛ bɛn ɩɛ mʋ lɩ obuɛ rʋnɔ, ɛnɛɛ nɛfɛ fékpikpian-nί rirehe owu anʋma-anʋma fɔ́bʋbʋnί an. ⁴Dɩkɩ: nɔfʋ jʋma pʋɛnɛ ɛbɩ έnɩ ce lowo ei hʋ mitin ɛwɩ tʋ nɛfɛɛ, fέkprɩ̂mʋ fέwέmίnί nɛnɛ lu. Nɛnɛ fɛɩn nɔbʋtʋnί lɔkʋlɔ nukuní nɛfɛ ɛtɩ, ɛnɛɛ Adamanga έnɩ lɩ woju-woju fɛɩn έnɩ etei pʋɛ eti nɔnʋ mʋtʋtʋ lubuoɛ. ⁵Wʋtʋ ɛtɩ έbɩɛ, fɩɛnί íné έnɩ kpan ίhɩ̂mʋ, fɩɛ fáj+anί rire fίnί gbete nnɩɛɛ negbigbiní ine rine ʋkpɔ̂n nʋɛ nûwonîɛ ɛkɛ. ⁶Dɩkɩ: akpan-ɛnɛɛ έlί woju ʋn kɔɔkɔɔ, fɔ́nyʋnί nɛnɛ fáhan-nί ejiji-oku pʋɛnɛ antɩ obǔa nɛnɛ mʋ. Ɔnʋ mʋ lɩpɛɛ, nówúwotumíní rire, ɛnɛɛ fówoní nɛnɛ.

Tenyʋei έnɩ woju

⁷Nɛfɛ makpɩɛnɛ ɛkɛ, nyʋnί té i tʋʋn bɔɔ lε̌ oku nʋɛ Nyɔnɩ Jesi yesê ege yehiɛ. Fίnί lɔ̂ mbɔtu pʋ ɩlɩ̂ɛ ɔnʋ mbɔɔ nutuɛ té ʋkpɔ̂n tʋʋn bɔɔ sɛkpɛdi lɛɛ windi mindiɛɛnɛ ɩnɩ ite mu kraa bɛ ubuɛ ɛkɛɛ, ⁸nɛfɛ frɛ, nyʋnί té i kpɔn-nί: Nyɔnɩɛ έnɩ egese ieu nʋɛ oku owu.

⁹Makpɩɛnɛ, dohuhrun dokumíní mine ɛtɩ lε̌ éjiji ókuɛ ίkɩn-mʋ nɛfɛ. Dɩnί an lɔ̂: ejiji-oku pʋɛ nɔ́ nɛfɛ gbɔmʋ. ¹⁰Kpranί sigi έnɩ akpan-ɛnɛɛ cʋ Adamanga nʋmʋti ɛtɩ kan owu bɛ nimimení nɔnʋ woju nɩlanί eiɛ, lε̌ fέdɩnί lɔ̂ bɔ̌ fetê fɔnyʋnί té i nɔfʋ gbredi fɛɩn mʋɛ. ¹¹Nɛnɩnɩ téɛ nʋnyʋnί ei tʋʋn nukufuníɛ, ɔtʋ rakan lɔ̂: nʋnɔnί ehe mu lɔkʋlɔ. Nɛfɛ nɔfɔbɔ ɔwɔ̂ fitiní Job lɔ̂ te di gbre bɛ ɔnʋ mʋ tɛ nyʋ té i tʋʋn kufuɛ έnɩ woju. Eseji Nyatɩ lɔ̂ se ege nyepuni ɛtɩ kɔ sigiɛ, fitiní ɔnʋ woju frɛ. Ɛɛ, Nyatɩɛ, ɛnɛ lubolʋwɩ namʋ lɛɛ lɛdʋ ɔ́tʋkʋ ɛnɛɛ yikuni.

¹²Gba, ɔmʋ makpɩɛnɛ, obuɛ mehi mɩkaan, tení té namʋ-namʋ! Dɔcʋmίnί ɛntɩ, wʋtʋ, elefe mu ɔbɔ kɔɔkɔ fɛɩn íné dobomíní babadua. Alɩ woju kɔ̌ lί nawrɛɛ, bɛ kan-nί; alɩ fun frɛɛ, bɛ kan-nί. Lɔɔ, lε̌ Nyatɩ έnɩ tebibeɛ ʋ́nɔ nɛfɛ ɛtɩ.

Nyatɩ ɔ́gʋgɔ έnɩ mbasɩɛ kaan έnɩ woju

¹³Nɔfʋ mʋ kpan kɔ̌ nɛdɩ mʋnʋ e? Nʋgʋgɔ Nyatɩ. Kpan kɔ̌ rire mu nekpi e? Nɩhɛ eji núkúkotu Nyatɩ! ¹⁴Kpan kɔ̌ nɔ́ lʋ mʋ e? Nʋtʋ nίránί Nyatɩkan ényepuei pʋɛnɛ lε̌, Nyɔnɩ Jesi έnɩ íne muɛ, nókunî míné íne mu nɔ́gʋgɔnί Nyatɩ nɔ́tʋnɩ̂! ¹⁵Lɩpɛ mʋɛ, nɛnɩnɩ téɛ nɔ Nyɔnɩɛ ɛtɩɛ yɔtʋ Nyatɩ yeti nɔnʋ ɔ́gʋgɔ lubuo yɔcʋ lʋ pʋ obu íne nkʋan, ɛnɛɛ Nyɔnɩɛ yɔnyʋnɩ yenyepu ɛtɩ. Alɩ woju ʋn kɔ̌ frɛɛ nɩlɩɛ, Nyatɩ yɔcʋ yɔfʋɔnɩ.

¹⁶Obu remuɛ, kan-nί nɔfʋ ʋn-ɛnɛ kuní mine, gʋgɔnί Nyatɩ tʋnί mine amɛkɛ lε̌ nɔ́bʋ̌ɔn nɛfɛ. Dɩnί an lɔ̂: sɛsɛ pʋ έnɩ ɔ́gʋgɔ lubuoɛ ɩyɩ Nyatɩ nʋ ubûanɩ mʋ. ¹⁷Kʋan-nί Nyatɩ έnɩ nʋmʋti-ɛtɩ pʋ Eli. Ɛnɛ frɛ, kpan fίnί ɛrɛ ɛkɛ, ɛnɛɛ nʋcʋ kpɩtɩɩ mʋ nʋgʋgɔ Nyatɩ amɛkɛ lε̌ mindi ίnɩ, bɛ heni-heni mu mindi έnί tʋʋn mulu ɛɛntɩ ɔwɔ̂n nahʋan. ¹⁸Gba, nisepu nʋmʋti ege nʋgʋgɔ Nyatɩ jiɛ, ɛnɛɛ ɛntɩ fin ei mindi nɩ bɛ wʋtʋ se ege nyakʋ mbɔ gbein.

Makpɩ kɔ̌ ege ésepu έnɩ woju

¹⁹Makpɩɛnɛ, alɩ nɔfʋ mʋ kpan kɔ̌ anya ɩ woju nawrɛɛ ɛtɩɛ, bɛ lɩnί tʋʋn bɔɔ lε̌ fésepunî ege. ²⁰Dɩnί an lɔ̂: kpan fɛɩn-ɛ yesepu makpɩ lɔɔ egeɛ, bɛ nányakʋnɩ ei lu uou έnɩ atingbre ɛtɩ. Lɩpɛ mʋɛ, nʋ̂tʋ makpɩ ɛbɩ έnɩ ʋn anʋma-anʋmaaɛnɛɛ lɩɛ yetiti ei frɛ.