Kolɔs

Kpɛnkpɛɛ Pɔl wɛn

KOLƆS PƲƐNƐƐ ebiɛ nɩranί Kolɔs-ɛ tɛ. Ebi obuɛ, lί maɩ nnɔ έnɩ nɔ Asi wʋtʋɛ ɛtɩ bɛ amʋnʋ naranί Turkiɛ έnɩ ebi. Ɛ́lίmʋ Pɔl ámʋ́ tɛ óbó Nyatɩ amanɩɛɛ ókú tɛ έnɩ pʋɛnɛ bɛmʋ; Epafras έnɩ lɩ ebi obu mu wɩɛ lɩ obuɛ han Amanɩɛ Namʋɛ tɛ (1:7; 4:12). (4:3, 10, 18). Ɔbɔɔ tʋ bɛ nimimeɛ, ɛnɛɛ lɩ amanɩɛɛ Epafras sini lɔ̂: akpan kɔ̌ ɔcʋ woju elefe-elefe neyiye Kolɔs pʋɛnɛ udu nɛnɛ íne mu ʋnyʋkʋɛ remu. Heni-heni muɛ, akpan neyiye nɛnɛ woju lɔ̂: kraa lε̌ kpan ɔcʋ ɔnʋ íne nkʋaan, bɛ kân owu elefe έnɩ bɔ̌ ɔsɔ lɛɛ owu elefe έnɩ bɔ̌ ɛlɩ etê ɛnɩnɩ aule neeme. Obu remu Pɔl wɛn kpɛnkpɛ obu kan ye Kolɔs pʋɛnɛ lɔ̂: Kris lɩ obuɛ nɔ woju-woju fɛɩn íne ɛtɩ, ɔo ambɩ kʋ́ra kɔ́ fɛɩn (1:13-2:3). Ɛ́nɩ nɔ lɔɔ, bɛ íne nkʋan ɛbɩ έnɩ Nyatɩ sɛ Kris mʋ cʋ kpaan cɛ ɔhʋn tʋʋn ete me; óbútumu woju lefe ji (2:9-10). Ókufu muɛ, ɛnɛɛ Pɔl ye nɛnɛ lɔ̂ bɔ̌ netê nɛlɩnί lε̌ nɛnɩnɩ Kris-ɛ nɩdakʋnίɛ έnɩ wojuɛ anya gbein akpan ɛdɩ nʋ (íne 3-4).

^1-2Kpɛnkpɛ obuɛ, ɛmɛ Pɔl ɛbɩ έnɩ Nyatɩ ɔnɔbɔ tʋ mɩlɩ Jesi Kris έnɩ ɔ́tɔpʋ pʋɛ lɛɛ makpɩ Timote ɛɩn rɛwε̂n nɛfɛ makpɩɛnɛɛ fɩlɩnί Kolɔs έnɩ Nyatɩkan mʋ pʋɛnɛ ɛbɩ έnɩ cʋ té te Kris ɛtɩɛ. Nyatɩ ɛbɩ έnɩ lɩ ɔrʋ Bɔ̂ɔ nice nɛfɛ ɔwrɔ nʋ́tʋ́ fʋ́nɔ́nί teyɔ mʋ frɛ.

Pɔl έnɩ Nyatɩɛ nɛdɩʋ namʋɛ έnɩ woju

³Nʋca fɛɩn, cɔnɩ rʋnɔ Nyatɩ ɛbɩ έnɩ lɩ ɔrʋ Nyɔnɩ Jesi Kris ɔnʋ Bɔ̂ έnɩ ɔ́gʋgɔ mʋɛ, nɛfɩnɩ íne ɛtɩɛ, rɩdɩʋnɩ namʋ rɩlanɩ bia. ⁴Heni-heni muɛ, nɛfɩnɩ téɛ fʋcʋ fitení Jesi Kris ɛtɩ lɛɛ nɛfɩnɩ lɔ̂ fite fʋyɔfʋnί ɛnɩnɩ pʋɛnɛ fɛɩn-ɛ, réti ɔnʋ amanɩɛ. ⁵Alɩ fɛlɩnί lɔɔ, bɛ fí fίnί wojuɛ Nyatɩ tite te nɛfɛ ɩ ɛntɩ tɛ bɛ fɛlɩ̂ɛnί téɛ remu. Woju obuɛ, cɔnɩ akpan i nɛfɩnɩ tɛ bo Amanɩɛ Namʋ ɛbɩ έnɩ lɩ woju nawrɛ tasɩɩɛ έnɩ owukan lubuoɛ, ɛnɛɛ fitiní ɔnʋ woju. ⁶Heni-heni muɛ, fίnί lɔ̂ Amanɩɛ Namʋɛ nedi jʋma ɩtrε̂ ɩsɛ wʋtʋɛ neeme ɛtɩɛ ɛkɛɛ, ie tʋʋn ehe nɛfɛ tɛ lɛ. Lɔ̂ fitiníɛ, ɛnɛɛ tʋ Nyatɩ έnɩ lɛdʋ ɛbɩ έnɩ tʋkʋ nɛfɛɛ έnɩ wojuɛ ku nɛfɛ ɩ rire mu bɛ nɛfɩnɩ tɛ frɛ nedi jʋma ɩtrε̂ ɩha lɔɔ ɛkɛ lɛ. ⁷Ɔnʋ woju obuɛ, Epafras ɛbɩ έnɩ lɩ ɔrʋ te-ɛtɩ pʋ έnɩ bɔyɔ mʋ redi jʋmaa lɩ obuɛ yiye nɛfɛ. Ɛnɛ frɛ nɩlɩ Kris έnɩ bɔ-ɛtɩ pʋ έnɩ nɔsʋnɩ té nnɔ mʋ idi jʋma nɔfʋ agbra tɛ. ⁸Ɛnɛ lɩ obuɛ nɩkan ɔ́yɔfʋ ɛbɩ έnɩ Bʋbɔ Wɛɩn tʋ yiku nɛfɛɛ έnɩ woju nuku ɛrɛ.

Nyatɩɛ Pɔl nɔgʋgɔ ʋtʋ Kolɔs pʋɛnɛɛ έnɩ woju

⁹Bɔnɩɩ lɔ̂ riti nɛfɩnɩ amanɩɛɛ, nʋca fɛɩn rɔgʋgɔ Nyatɩ rʋtʋ nɛfɛ. Ɔnʋ mʋ lɩpɛɛ, robutuni έnɩ bɔ̌ nɔtʋ Bʋbɔ Wɛɩn efîn nɛfɛ íne mu ei rɩcɛ eyiku nɛfɛ lε̌, woju fɛɩn mʋɛ, fɔ́nyʋ̌nί obuɛ nʋyɔfʋ έnɩ bɔ̌ fɛlɩnίɛ nʋmʋ. ¹⁰Lɔɔ, lε̌ fέlɩnί obuɛ ʋyɔ̂ Nyɔnɩɛ té nɔfʋ έnɩei ɛyɩnɩ nʋ tasɩɩ. Ɛɛ, robutuni έnɩ bɔ̌ nɔtʋ nɛfɛ fɛlɩnί owu anamʋ-anamʋ έnɩ ɩnyakʋ ɛnɩnɩ ɛwɩɛ fɩlɩnίɛ έnɩ woju gbein lε̌ eseji fέdɩnɩ̂ an fókuní mu fânί. ¹¹Eseji robutuni έnɩ bɔ̌ nɔtʋ ɔnʋ ákʋra ɛbɩ έnɩ kan mʋnʋ kɔ fɛɩn-ɛ eyiku nɛfɛ ɔtʋ nɛfɛ mbasɩ nʋca fɛɩn lε̌ fɔ́nyʋnί té i woju-woju fɛɩn mʋ tʋʋn fókufuní. Robutuni frɛ έnɩ bɔ̌ nɔtʋ rire mu ekpi nɛfɛ ¹²lε̌, ɛnɛ Bɔ̂ ɛbɩ έnɩ nʋtʋ fɩlɩnί wɛɩn mʋ έnɩ akpan bɛ mbʋafʋɛ wojuɛ nitite nite iɛ lɩ nɛfɩnɩɛ, fέdɩʋnɩ̂ namʋ fálanɩ̂ bia. ¹³Heni-heni muɛ, nɔ́nyʋ ɛrɛ nányakʋ ei dambri έnɩ bɔmʋcɔɔ nʋwan, ɛnɛɛ gbakɛ ɔnʋ Wɩɛ nʋyɔfʋ té nnɔ mʋɛ ɛlɩ ɛrɩnɩ etei pʋ. ¹⁴Wɩ ɛbɩ έnɩ ádakʋɛ rɩdakʋɛ ɔtʋ nɔ́kɔ̌n ɛrɛ nɔ́cʋ ɔrʋ ʋn-ɛnɛ nɔ́fʋɔ ɛrɛ.

Kris έnɩ lɔ̂ te yɩ nʋɛ έnɩ woju.

¹⁵Wɩ obuɛ, ɛnɛɛ nʋtʋ kpan ʋnyʋ̂ Nyatɩ ɛbɩ έnɩ kpan ίdɩ nʋɛ lɔ̂ te nɔɔ nʋmʋ. Ɛnɛ lɩ obuɛ nɩlɩ Wɩ lʋwɩ nnɔ kʋkʋkpɔ ɛbɩ έnɩ ɔwɔ̂ godo-godo neeme nɔ bɛ eseji kan bɔmʋcɔ ɔbɔ-ɔbɔ fɛɩn-ɛ Nyatɩ lɩɛ ɛtɩ frɛ. ¹⁶Heni-heni muɛ, ɔnʋ mʋ lɩ obuɛ Nyatɩ sɛ lɩ ɔbɔ-ɔbɔ fɛɩn έnɩ nɔ ɛntɩ tɛ lɛɛ wʋtʋ ɛtɩ έbɩɛ. Obuɛnɛɛ kpan ɩdɩ nʋ lɛɛ obuɛnɛɛ kpan ίdɩ nʋ, tʋʋn bʋbɔɛnɛ έnɩ ɔlɔkʋɛɛnɛ έnɩ lɩ fίnί ine-ɛtɩ pʋɛnɛ, etei pʋɛnɛ lɛɛ bɔmʋcɔ pʋɛnɛ fɛɩn-ɛ, ɔnʋ mʋ Nyatɩ sɛ lɩ. Ɛɛ, ɔbɔ-ɔbɔ fɛɩn-ɛ nɔɔ, ɔnʋ mʋ Nyatɩ sɛ lɩ bɛ fɛɩn lɩ ɛnɩnɩ frɛ. ¹⁷Ɛnɛ, ɔwɔ̂ nʋnɔ kraa bɛ Nyatɩ lɩ ɔbɔ-ɔbɔ fɛɩn. Eseji ɛnɛ lɩ obuɛ woju-woju fɛɩn nɔnɩ ɔnkʋ. ¹⁸Ɔnʋ ba nnɔɔ, ɛnɛ lɩ obuɛ nite ɛnɩnɩ pʋɛnɛ neeme έnɩ íne bɛ nɛnɛ frɛ nitení ɔnʋ rirenɩɛ. Eseji ɛnɛ lɩ obuɛ nɩlɩ nɔnʋ antɩ pʋ nifin lu uou mu ɔ́nɔ énye atingbreɛ ɩ nʋtʋ nɛnɛ. Lɔɔ, lε̌ woju-woju fɛɩn mʋɛ, nέlɩ ine-ɛtɩ pʋ. ¹⁹Heni-heni muɛ, ɛnɛ lɩ obuɛ Nyatɩ έnɩ lɔ̂ te nɔɔ neeme yikuni. ²⁰Eseji ɔnʋ mʋ lɩ obuɛ Nyatɩ sɛ bɛ tʋ ɔbɔ-ɔbɔ fɛɩn-ɛ nɔ wʋtʋ ɛtɩ έbɩ lɛɛ ɛntɩ tɛɛ ku mu lɛɛ ɔnʋ ɛɩn. Ɛɛ, ɛnɩnɩ uouɛ nu nuku mbuo ei amɩa-mʋ tîn ɛtɩɛ, ɛnɛɛ tʋ bɛ teyɔ pɩ Nyatɩ lɛɛ kpan ɛɩn agbra.

²¹Dɩkɩ: sigi muɛ, woju ʋn-ʋn-ɛnɛɛ nɔfʋ ótutru ʋtʋ fɩlɩnίɛ remuɛ, fitêní fίnί Nyatɩ έnɩ éfe pʋɛnɛ ɛkɛ, nɔfʋ cɔ ɔ́nɔ́ Nyatɩ έnɩ tɛ. ²²Amʋnʋ έnɩ nʋ obu mu ɛkɛ, nέsɛ ɔnʋ Wɩɛ έnɩ rireɛ cʋ yɩ tɛyɩ nɔfʋ íne ɛtɩɛ mʋ nɔ́tʋ fókǔní mu lɛɛ ɔnʋ ɛɩn. Lɔɔ, lε̌ cɔnɩ fɩ̂nyanί ɔnʋ antɩɛ, fɔ́pɔn-nί tʋʋn fétení me, kpan íhe mʋnʋkʋkʋa woju kɔɔkɔ nɔfʋ rire. ²³Obu cɛɛ nɔɔ, nɔfʋ té nʋnɔ ɔnʋ Wɩɛ ɛtɩ tʋ́ fínyéní tinti nʋca fɛɩn. Dalamίnί rire i nɔfʋ té nɩdanya ɩ Amanɩɛ Namʋɛ fitiníɛ ɛtɩ. Amanɩɛ Namʋ obuɛ, ɛnɛɛ nobo nukuní akpan-akpan fɛɩn-ɛ nɔ wʋtʋ ɛtɩ έbɩ bɛ ɛmɛ Pɔl, mʋnyʋkʋ mɩlɩ ɔnʋ óbo pʋɛ nɔ̌.

Rire baa Pɔl nece re Kris έnɩ pʋɛnɛ íne ɛtɩɛ έnɩ woju

²⁴Nlɔbu muɛ, botu alɩ medi gbre nɔfʋ íne ɛtɩ frɛ bɔbɔɔ, bɛ rire mu nekpimu lɔkʋlɔ. Dɩkɩ: ɛmɩnɩ gbreɛ mediɛ, Kris έnɩɛ di ɔnʋ pʋɛnɛ έnɩ te fίnί ɔnʋ rirenɩɛɛ ɛkɛ íne ɛtɩɛ lɩ obuɛ manyakʋ ɔnʋ nʋwaan gbein. ²⁵Heni-heni muɛ, nɛfɛɛ fɩlɩnί ɔnʋ pʋɛnɛɛ remu, ɛnɛɛ Nyatɩ nyakʋmʋ cʋ mɩlɩ ɔnʋ ɔ́sʋ pʋ bɛ cʋ ɔnʋ Amanɩɛ Namʋɛ lamʋ ɔnkʋ έnɩ bɔ̌ mɔnyʋ ɔnʋ nʋwaan neeme manyakʋ gbein fetiní. ²⁶Amanɩɛ obuɛ, Nyatɩ nyʋ́ ɔnʋ woju bóku ei akpan-akpan fɛɩn-ɛ nya ɛtɩɛ antɩ godo-godo neeme, ɛnɛɛ gba έnɩ nʋ obu mu ɛkɛ, nɔ́nyʋ ɔnʋ woju nányakʋ gbein néyě ɔnʋ pʋɛnɛ. ²⁷Dɩkɩ: nʋyɔfʋ, ɛnɛɛ nʋnyʋ woju lɔkʋ ɛbɩ έnɩ kan mʋnʋ kɔ fɛɩn bɛ nitite nite akpan-ɛnɛɛ έlί Juf-ɛ ɩ tʋ ɛnɩnɩ mbʋafʋɛ wojuɛnɛ fɛɩn lɩ nɛnɩnɩ lɛɛ, nɩnyakʋ gbein. Ɔnʋ nʋwaan lɩ fίnɩ̂: gbakɛ Kris-ɛ nɔ́ nɔfʋ lubolʋwɩ mʋ. Obuɛ, ɔtʋ fák+an-nί telɩɛ lɔ̂: ɔnʋ mʋnʋ lɔkʋɛ yɛlɩ nɛfɩnɩ lɛ.

²⁸Kris obuɛ, ɛnɛɛ robo ɔnʋ amanɩɛɛ rɩsɛ rɩcɛ lɔkʋlɔ mʋ rutu kpan fɛɩn fɔ, eseji riyiye kpan fɛɩn woju frɛɛ nɔ̌. Lɔɔ, bɔɔ cɔnɩ kpan fɛɩn yanya Nyatɩ antɩɛ, lε̌ nέlɩ kpan έnɩ Kris έnɩ wojuɛ ku ei rire mu neeme. ²⁹Obuɛ, ɛnɛɛ tʋ bɛ, nʋca fɛɩn, mɔcʋ Kris έnɩ ákʋraa cʋ lamʋ mʋɛ ɛtɩ mice rire ba ɩ midi jʋma lɔɔ nɔ̌.

¹Heni-heni muɛ, mʋyɔfʋ έnɩ bɔ̌ nɛfɛ Kolɔs pʋɛnɛ, Laodise ebi pʋɛnɛ lɛɛ akpan elefe ɛbɩ έnɩ nʋ kɔ̌ yε̌dɩmʋ nʋ mʋnʋ lɛɛ mʋnʋɛ ɛɩn, fɛdɩnί tín kukungbeɛ mɔhʋn nɛfɩnɩ íne ɛtɩɛ an. ²Mɛlɩ lɔɔ, lε̌ ɔ́yɔfʋ eyiku nɛfɛ fɔ́nyʋnί mine i fέlɩnί kpan nnɔ kʋkʋkpɔ ɔtʋ fɔ́kpʋkpʋkʋnί mine rire. Lɔɔ, lε̌ fák+an-nί íne mu lɔkʋlɔ Nyatɩ έnɩ wojuɛ oku nɛfɛ ɩ rire mu neeme. Woju obuɛ, ɛnɛɛ lɩ Kris ɔnɔbɔ έnɩ rire wojuɛ nɔ̌. ³Dɩkɩ: Kris mʋ lɩ obuɛ rɩcɛ lɛɛ woju andɩ alabʋ-alabʋ fɛɩn nɔ.

⁴Mobo nɛfɛ ɛtɩ lɔɔ, lε̌ fʋ́tʋmίnί kpan kɔɔkɔ ʋ́cʋ owukan lubuo nɩkɩn-nɩkɩn údu nɛfɛ íne mu ʋ́nyʋkʋmʋ. ⁵Dɩnί an lɔ̂: alɩ botu mɔ́nɔ́ lɛɛ nɔfʋ ɛɩn fίdɩmίnɩ nʋɛ, bɛ ɔmʋ ótutruɛ ɛkɛ nɔ́ lɛɛ nɔfʋ ɛɩn. Ɛnɛɛ rire mu nekpimu ambɛ méti lɔ̂: gbujugbuju kɔɔkɔ ɔ́nɔ́ nɔfʋ agbra tɛ, eseji nɔfʋ téɛ nɔ Kris ɛtɩɛ enye tintilɔ frɛ.

Kris έnɩ woju fɛɩn-ɛ tʋ si yia ɛrɛɛ έnɩ woju

⁶Gba, έnɩ fέkprɩ̌nί Jesi Kris-ɛ fɔ́cʋnί ɛlɩ nɔfʋ Nyɔnɩɛ, bɛ tʋnɩ̂ nínyépu nɛfɛ ɩ woju-woju fɛɩn mʋ frɛ. ⁷Nɛfɩnɩ ádakʋɛ fɩdakʋnɩ̂ɛ, fétění fίnί kan έnɩ kpan pifu nsibi ete namʋ-namʋ bɛ gba nɔrʋ ɩhaa ɛkɛ. Ɔnʋ mʋ lɩpɛɛ, nɔfʋ téɛ nɔnɩ ɛtɩɛ ninye tinti fίlίnί fίnί lɔ̂ niyiyení nɛfɛɛ ɛkɛ. Eseji dɩʋnί Nyatɩ namʋ lanɩ̂ bia nʋca fɛɩn.

⁸Nyʋnί íne mu lε̌ akpan ʋ́cʋ rɩcɛɛ febení egeɛ ɛtɩ íyiyemu nɛfɛ woju ɛhɛlɔ-ɛhɛlɔ údu nɛfɛ ine mu ʋ́nyʋkʋmʋ. Dɩkɩ: wojuyiye akpasua obuɛ, έlίmʋ Kris ésí bɛmʋ, nana lί bɔnda woju έnɩ kpan tite. Tasɩɩ mʋɛ, lί owu ɔ́sɔ έnɩ woju. ⁹Kris έnɩɛ, botu nɔ́cʋ kpan rirenɩɛ nála frɛ bɔbɔɔ, bɛ Nyatɩ έnɩ lɔ̂ te nɔ neemeɛ nɔ́ ɔnʋ mʋ. ¹⁰Ɔnʋ mʋ lɩpɛɛ, nitê bʋbɔɛnɛ έnɩ etei pʋɛnɛ lɛɛ bɔmʋcɔ pʋɛnɛ fɛɩn ei. Ɛ́nɩ nɔ lɔɔ, ádakʋɛ fɩdakʋnɩ̂ɛ ɔtʋ woju-woju fɛɩn esi eyǐa nɛfɛ.

¹¹Eseji ádakʋɛ fɩdakʋnɩ̂ɛ, nɔ́tʋ féceruní mɩnda mʋ lɛɛ woju ʋn-ʋn-ɛɛnɛ fɛɩn ɛbɩ έnɩ nɔfʋ té ɩha ɛtɩɛ ɛɩn etě fίnί ɔbɔɔ lɩ ɛkpɩsɩ-cɔ ficení ei fitení Nyatɩ έnɩ pʋɛnɛɛ ɛkɛ. Ɛnɛɛ Kris έnɩ obuɛ lɩɛ, kân mʋnʋ nkpɔbɔ alabʋ-alabʋ kɔ́ ɛkpɩsɩ-cɔ éce re. ¹²Dɩkɩ: batɛm-ɛ fɩlɩnίɛ, tê fίnί ɔbɔɔ lɩ Kris ɛɩn fu niliní nɛfɛ bɛ eseji fʋnɔnί lu uou mu finyení ɔnʋ ɛɩn frɛɛ ɛkɛ. Ɛnɛɛ, alɩ ɛsɛ lɔɔ, bɛ fí fίnί téɛ fʋcʋ fitení Nyatɩ έnɩ jʋma lɔkʋɛ di tʋnɩ nʋnɔ lu uou mu ninyeɛ ɛtɩɛ remu.

¹³Heni-heni mu Auleɛ fʋwɔ fuprûní lɛɛ mɩnda mʋ ɛbɩ έnɩ fécérumíní woju ʋn-ʋn-ɛnɛɛ nɔfʋ té ɩha ɛtɩ sigiɛ ɛɩn-ɛ remuɛ, lu uou lɩ obuɛ te nɛfɛ bɔ́ ɛtɩ. Lɩpɛ mʋɛ, ɛnɛɛ Nyatɩ cʋ ɔrʋ ʋn-ɛnɛ fɛɩn fʋɔ ɛrɛ bɛ ɔnʋ mʋ lɩpɛ tʋ Kris έnɩ nkʋaan sɛ nɛfɛ lɛ. ¹⁴Ɛɛ, ɛnɩnɩ amɩa-mʋ tîn ɛtɩɛ nuɛ, nɔ́nyʋ Auleɛ rέfέlʋmʋ bɛ sipu ɛrɛ lu uou ɛɩn-ɛ έnɩ woju nɔ́sɩ̌ɔ ɩ nɔ́tʋ woju anya ɛrɛ ɩ watige. ¹⁵Lɩpɛ mʋ lɩ obuɛ Nyatɩ sɛ kɔpʋ bʋbɔɛnɛ mʋ έnɩ etei pʋɛnɛ lɛɛ bɔmʋcɔ pʋɛnɛ fɛɩn tʋ ɔnʋ Wɩɛ έnɩ mʋnʋ wɛɩn-ɛ cʋ amɩa-mʋ tîn ɛtɩɛ sʋkpa nɛnɛ.

¹⁶Ɛ́nɩ nɔ lɔɔ, bɛ dalamίnί kpan ɩ nʋdɔcʋ woju kɔɔkɔ έnɩ aule nideyipu nɛfɛ. Ɛɛ, kpan nʋdɔtʋ fideliletumíní ei έnɩ nɔ ɩɛʋ lɛɛ ɔ́nɔ, fɛt kɔ̌ έnɩ έlɩ, wɔ̂n lɔwɔ lɛɛ ɔ́pɔn nʋɛ έfɛlʋ έnɩ wojuɛnɛ ɛtɩ. ¹⁷Owu obuɛnɛ έnɩ auleɛ, lί woju έnɩ Nyatɩ tite bo obuɛ nɔ antɩɛ ɛtɩ la ɩ bɛ, tasɩɩ mʋɛ, kan Kris έnɩ wojuɛ. Gba, Kris έnɩ ieuɛ iɛ ɛnɛɛ tʋ nɔnʋ woju kufu. ¹⁸Dɔtʋmίnί akpan-ɛnɛɛ nίnί nɛnɩnɩɛ, ɛntɩ ngbafrɛɛ nʋsʋnί bɛ ɔnʋ mʋ lɩpɛ ɩkpati isi rire iɛ, nudodu nɛfɛ íne mu nʋdɔnyʋkʋ fɩdalamίnί nɔfʋ Kris-ɛ fɔsʋnίɛ έnɩ nfrʋsʋɛɛ kpɛ. Nɛnɛ obuɛnɛɛ, mʋnɔlapʋ έnɩ wojuɛnɛ lɩ obuɛ nɔnʋ té nɔ ɛtɩ bɛ ʋtʋ rirenyakʋ ɛhɛlɔ-ɛhɛlɔ ɩya nɛnɛ. ¹⁹Dɩkɩ: nɛnɛ obuɛnɛɛ, nádákʋmίnί Kris nέlίmίnί kpan nnɔ ɔnʋ ɛɩn. Heni-heni muɛ, Kris tê ɛnɩnɩ pʋɛnɛ έnɩ íne, ɛnɛɛ nɛnɛ frɛ nitení ɔnʋ rirenɩɛ έnɩ cɔ́ ɔgbʋ-ɔgbʋɛnɛ nyʋnyʋ ei ɔnʋ ɛtɩ. Rirenɩɛ obuɛ, Kris lɩ obuɛ igbigbini bɛ ʋtʋnɩ nʋrʋ lɔkʋ nʋca fɛɩn fίnί lɔ̂ Nyatɩ ɔnɔbɔ titeɛ ɛkɛ.

Kris ɛɩn έnɩ έnɩei lɔwɔ mʋ έnɩ woju

²⁰Nɔfɔbɔ kpranί: fétění fίnί ɔbɔɔ fuoní lɛɛ Kris-ɛ ɛɩn ɛkɛ, ɛnɛɛ owu ɔ́sɔ έnɩ woju έlίmʋ nɔfʋ woju ji. Ɛmɩ bɛ fesêní ege fɩhanί owu kpɛtɩ-kpɛtɩ obuɛnɛ ɛtɩ fίnί ɔbɔ έnɩ hɔnɔ itê nɛfɛ ɩ ji ɛkɛ e? ²¹Dɩkɩ: fɛfɛlʋnί aule elefe-elefeɛnɛɛ nakan lɔ̂: kpan nʋdɔcʋ obu, kpan nɩdɩɛ obu, kpan nɩdɛkɩ̌n obu! ²²Aule akpasua obuɛnɛɛ, lί woju έnɩ akpan nɔnɔbɔ tite bɛ ʋcʋ ɩsɛpʋ elefe lɛ. Nʋcʋnί ɛtɩ bɔɔ ɩlɩɛ, bɛ ɔnʋ woju ete mu. ²³Aule akpasua obuɛnɛɛ, alɩ kpan étêmu teɛ, bɛ nίnί lί rɩcɛ woju tasɩɩ ambɛ ɩkan rire ɔ́fʋɔ ɩ ɔ́tʋ woju, riresiei έnɩ woju lɛɛ ciriɛ έnɩ woju. Ɛnɛɛ tasɩɩ mʋɛ, ʋ́bʋkamʋ kpan ícerumu mɩnda mʋ lɛɛ woju ʋn ɛɩn ʋ́nyʋ ɔnʋ rire ίkan-mʋ ɔnkʋ.

¹Gba, έnɩ heni-heni mu fɔ́nɔnί lu uou mu fényení lɛɛ Kris ɛɩn-ɛ, bɛ ɛntɩ tɛ cɔ̂ Kris pi ete Nyatɩ kpɩsɩbɔ tɛɛ έnɩ wojuɛnɛ lɩ obuɛ bɔ̌ odo nɛfɛ. ²Dɔcʋmίnί te detěmíní wʋtʋ ɛtɩ έbɩ έnɩ wojuɛnɛ ɛtɩ; ɛntɩ tɛ έnɩɛnɛ lɩ obuɛ bɔ̌ fɔcʋnί té fetêní ɛtɩ. ³Dɩkɩ: fétění fίnί akpan έnɩ ɔwɔ̂ uoɛ ɛkɛ, ɛnɛɛ nɛfɩnɩ nkʋaan έnɩ woju ʋn ei nɔ lɛɛ Kris ɛɩn bɛ Kris frɛ nɔ lɛɛ Nyatɩ ɛɩn tɛ. ⁴Ɛnɛɛ, cɔnɩ Nyatɩ yɔtʋ Kris ɛbɩ έnɩ lɩ ɔrʋ nkʋaan yehi yanyakʋ mʋnʋ gbein-ɛ, lɩpɛ mʋɛ, ɛnɛɛ gba, nɛfɛ frɛ fʋ̂nɔnί lɛɛ ɔnʋ ɛɩn bɛ ɛnɩnɩ mʋnʋ lɔkʋɛ yɛlɩ nɛfɩnɩ lɛ.

⁵Ɛ́nɩ nɔ lɔɔ, ceruní mɩnda mʋ lɛɛ wʋtʋ ɛtɩ έbɩ έnɩ owu ʋn-ʋn-ɛnɛɛ kpan té ɩha ɛtɩɛ ɛɩn. Ɛɛ, wrakabo, rʋnyɔ woju έlɩ, nʋnʋwɩ lebe lɛɛ sika kpohru ɛbɩ έnɩ te fίnί ɔbɔsɔ neeme ɛkɛɛ, nɩdɛlɩ nɛfɩnɩ woju ji. ⁶Dɩkɩ: owu ʋn-ʋn obuɛnɛɛ, ɛnɛɛ tʋ bɛ Nyatɩ έnɩ tebibeɛ nɔ kpan ɛtɩɛ nɔ̌. ⁷Owu ʋn-ʋn obuɛnɛɛ, sigiɛ, nɛfɛ frɛ fʋnɔnί mʋ fɩlɩnί lɛ. ⁸Ɛnɛɛ gba, έnɩ fɔ́nyʋkʋnίɛ, bɛ dɛlɩmίnί lɔɔ ji. Ɛɛ, tebibe, té frufru, nʋmʋfʋn, akpan ɔ́cʋcʋkʋ lɛɛ owu ngbohro ákan nʋdɔnɔ nɔfʋ mʋ. ⁹Eseji detemíní fun dɔtʋmίnί mine. Dɩnί an lɔ̂: nɛfɩnɩ sigi lɔ̂ fite fʋnɔnί lɛɛ lɔ̂ fitê fɩlɩnίɛ, ɔwɔ̂ fɔ́nɔnί mʋ tɛ fányanί ei. ¹⁰Ɛɛ, fɔ́nyʋkʋ fέlɩnί akpan ɔlɔwɔ, ɛnɛɛ nʋca fɛɩn fedidení nɔfʋ ólu pʋɛ ɩ fɩhanί tʋʋn bɔɔ lε̌ ɛnɩnɩ lɔ̂ nite nʋnɔɔ έnɩ wojuɛ oku nɛfɛ ɩ rire mu ete me. ¹¹Ɔnʋ mʋ lɩpɛɛ, ákân-mʋ Juf, ákân-mʋ obuo lefe mu kpan, ákân-mʋ kpan έnɩ ce ɛkpɩsɩ-cɔ ɩ, ákân-mʋ kpan έnɩ écé re, ákân-mʋ kpɛnkpɛ andɩ pʋ, ákân-mʋ kpan έnɩ έdί kpɛnkpɛ, ákân-mʋ beyepʋ, ákân-mʋ lʋkpawɩ. Heni-heni muɛ, ɛrɩnɩ woju-woju fɛɩn-ɛ, ɛnɛɛ lɩ Kris. Ɛnɛ lɩ obuɛ nʋnɔ ɔrʋ mʋ kpan nnɔ-nnɔ fɛɩn mʋ frɛ.

¹²Gba, έnɩ Nyatɩ yɔfʋ nɛfɛ te nɛfɛ bɔ́ ɛtɩ te i fɩlɩnί ɛnɩnɩ pʋɛnɛɛ, bɛ lɛdʋ té ák+an, té namʋ, riresiei, té blɛɛ lɛɛ tenyʋei niyiku nɛfɛ nʋca fɛɩn akpan dί nʋ. ¹³Nyʋnί té i mine ɛtɩ. Alɩ kpan kɔ̌ etě nkpiti kpan kɔ̌ rireɛ, bɛ nʋwɔ wojuɛ nίlá ɩ nʋ́cʋ́ nʋ́fʋ́ɔ́. Ɛɛ, fίnί lɔ̂ Kris cʋ nɔfʋ ʋn-ɛnɛ fʋɔ nɛfɛ ɛkɛɛ, nɛfɛ frɛ cʋ fʋɔnί mine lɛ. ¹⁴Nɛfɩnɩ wojuɛ bɔ̌ odo nɛfɛ ɔkɔ fɛɩn-ɛ, ɛnɛɛ lɩ ɔ́yɔfʋ έnɩ bɔ̌ fɔyɔfʋnί mine. Dɩkɩ: ɔ́yɔfʋ lɩ obuɛ nyʋ ɛrɛ ka bo mu bɛ yɔtʋ rɩ̂yɩ nʋ Nyatɩ antɩ. ¹⁵Tʋnί Kris έnɩ té bɛtɛɛ frɛ nɔ́ nɔfʋ mʋ nyépu nɛfɛ ɩ. Dɩkɩ: té bɛtɛ obu remuɛ, ɛnɛɛ Nyatɩ ra nɛfɛ fitení kpan nnɔ kʋkʋkpɔ lɔɔ nɔ̌. Eseji nɔnί Nyatɩ έnɩ namʋ έdɩʋ mʋ lanɩ̂ bia nʋca fɛɩn. ¹⁶Tʋnί Kris έnɩ owukan lubuoɛ dɔ̂n nɔfʋ mʋ kpʋnkpʋlɔ. Lɔɔ, lε̌ fɔ́cʋnί ɔnʋ mʋ rɩcɛɛ ɛtɩ fótuní mine fɔ, fɔ́nyʋnί mine nʋmʋ ɔnkʋ, eseji fέhɛnί eji akpasua-akpasua fɛɩn-ɛ Bʋbɔ Wɛɩn iyê nɛfɛɛ fɔ́kpʋkpʋkʋnί mine rire. Ɔnʋ mʋ lɩpɛɛ, dɩʋnί Nyatɩ namʋ nʋca fɛɩn frɛ. ¹⁷Nɛfɩnɩ owu fɛɩn-ɛ fɩ̂lɩnί lɛɛ fɛɩn-ɛ fɩ̂rɩrarʋnίɛ nite Nyɔnɩ Jesi έnɩ íne mu lε̌ fέsɛnί ɔnʋ mʋ fέdɩʋnί Nyatɩ ɛbɩ έnɩ lɩ Bɔ̂ɔ namʋ fálanɩ̂ bia nʋca fɛɩn.

Mine ósupu έnɩ woju

¹⁸Yi nnɔ-nnɔ fɛɩn nisi rire i nʋtʋ ɔnʋ hɩ fίnί lɔ̂ Nyɔnɩɛ nobutuɛ ɛkɛ. ¹⁹Kpɩsɩ fɛɩn frɛ nʋyɔfʋ ɔnʋ yi té nnɔ mʋ; nɩdanyakʋ nyanyri ɔnʋ ɛtɩ.

²⁰Ɛwɩɛnɛ, fɛlʋnί nɔfʋ bɔ̂ lɛɛ nefiyiaɛnɛ woju-woju fɛɩn mʋ. Alɩ fɛlɩnί lɔɔ, bɛ yɔtʋ fɩ̂yɩnί nʋ Nyɔnɩɛ antɩ. ²¹Nɛfɛ bɔ̂ɛnɛ frɛ, dɛlɩmίnί nɩdɛsε̌n ɩ tʋʋn bɔɔ lε̌ nɔfʋ ɛwɩɛnɛ rire eje nɔfʋ ɛtɩ.

²²Nɛfɛ mbeyepʋɛnɛ, fɛlʋnί nɔfʋ etei pʋɛnɛ woju-woju fɛɩn mʋ. Nɛfɩnɩ έfɛlʋɛ fɩ̂fɛlʋnίɛ, nidetě nɔnʋ antɩ cɛ έnɩ bɔ̌ nɛdɩnί nʋ, nana Nyɔnɩɛ έnɩ éye nʋnɔ nɛfɛ lubolʋwɩ mʋ nʋ́tʋ́ fίfέlʋnί nɛnɛ té nnɔ mʋ tasɩɩ. ²³Jʋma kɔɔkɔ fɛɩn-ɛ fîdiníɛ, nɩlɩ nɔfʋ té neeme mu fίnί ɔbɔɔ lɩ Nyɔnɩɛ έnɩ jʋma fediníɛ ɛkɛ; nidetě fίnί ɔbɔɔ lɩ kpan fɛlɩ fʋtʋnίɛ ɛkɛ. ²⁴Dɩnί an lɔ̂: alɩ fɩlɩnί lɔɔ, bɛ Nyɔnɩɛ έnɩ mbʋafʋɛ wojuɛnɛ fɛɩn-ɛ tite te ɔnʋ pʋɛnɛ ɩɛ yɛlɩ nɛfɩnɩ yetê nɛfɩnɩ luwɛ. Heni-heni muɛ, nɛfɩnɩ etei pʋ lɔkʋɛ fɔsʋnίɛ, ɛnɛɛ lɩ Kris ɔnɔbɔ. ²⁵Kpan fɛɩn ɛbɩ έnɩ ɔnʋ jʋmadi ájá nʋɛ, Nyatɩ yakprâ ɛtɩ yɛlɩ yeyêni. Nyatɩɛ, ɛnɛ nɩhɩ̂mʋ namʋ kpan kɔɔkɔ ɛtɩ.

¹Gba, nɛfɛ frɛ ɛbɩɛnɛɛ fɩkan-nί mbeyepʋɛ, ɩnί nʋmʋti nnɔ lɛɛ sɛsɛ nɔnʋ rire. Kʋan-nί lɔ̂: nɛfɛ frɛ fɩkân-nί Etei pʋ nnɔ nɔ́ ɛntɩ tɛ.

Ókufu mu έnɩ fɔtu lɛɛ árakʋ

²Nɛfɛ fɛɩn, kpɩtɩɩ nʋnɔ nɔfʋ mʋ fʋ́gʋ́gɔnί Nyatɩ nʋca fɛɩn. Ɛɛ, dadʋnί obu έnɩ woju ɛtɩ namʋ-namʋlɔ lε̌ eseji fέdɩʋnί Nyatɩ namʋ frɛ. ³Ɔnʋ mʋ lɩpɛɛ, kʋan-nί ɛrɛ lε̌ Nyatɩ efǐn ɛrɛ atingbre i róbo ɛnɩnɩ amanɩɛɛ rányakʋ Kris έnɩ wojuɛ gbein réyě akpan. Kʋan-nί lɔ̂: Kris έnɩ woju obu έnɩ íne mu mʋnɔ sibikan mʋ. ⁴Ɛɛ, gʋgɔnί Nyatɩ lε̌ nɔ́tʋmʋ méfifin ɛnɩnɩ wojuɛ ɩ wɛɩn-wɛɩnlɔ móku akpan fίnί lɔ̂ te fataa ɛkɛ.

⁵Gba, nɛfɩnɩ woju fɛɩn έlɩ mʋ tɛɛ, lɩnί rɩcɛ pʋɛnɛ akpan-ɛnɛɛ ίhâmʋ kan mʋɛ antɩ. Ɔnʋ mʋ tɛ dakp+amίnί woju nʋ ɛtɩ. ⁶Dɩkɩ: nɛfɩnɩ owu fɛɩn-ɛ fɩ̂kan fʋtʋnί kpaan, nite lubolʋwɩ namʋ mʋ já akpan nʋ fίnί lɔ̂ kpan uku muhu mbɔ mʋ ʋtʋ ɩja ɔ́mʋɛ ɛkɛ. Ɛɛ, dɩnί lɔ̂ fîtê fɩ̂kan-nί owu fʋtʋnί kpan fɛɩn bɛ yɔyɔfʋ yɔcʋ.

⁷Obuɛ lɩ ɛmɩnɩ lɔ̂ mite mʋnɔ έbɩ έnɩ wojuɛ, ɔrʋ makpɩ Tisik έnɩ mʋyɔfʋ té nnɔ mʋ tasɩɩɛ yobo nɛfɛ ɔnʋ amanɩɛ. Tisik-ɛ, ɛnɛ frɛ nɩlɩ kpan έnɩ nɔsʋ Nyɔnɩɛ té nnɔ mʋ bɛ nabʋkamʋ idi jʋma lɛ. ⁸Dɩkɩ: mɔ́tɔpʋnɩ nehi nɛfɩnɩ tɛ lε̌ nóbo ɛmɩnɩ lɔ̂ mite mʋnɔ έbɩɛ έnɩ amanɩɛ nóku nɛfɛ, eseji nénine nɛfɛ té i frɛ. ⁹Ɔnʋ ba nnɔ, mɔ́tʋ ɔrʋ makpɩ lɛɛ te-ɛtɩ pʋ Onesim έnɩ lɩ nɔfʋ mʋ kpan nnɔ bɛ ɩhɩ nʋmʋti nnɔ frɛɛ nehi lɛɛ ɔnʋ ɛɩn. Nîdení έbɩ έnɩ woju fɛɩn-ɛ nɛsɛɛ aka nukuní nɛfɛ.

¹⁰Gba, Aristark ɛbɩ έnɩ nɔ ɔrʋ ɛɩn sibikan mʋ έbɩɛ lɛɛ Barnabas ɔnʋ makpɩ Mark ɛbɩ έnɩ ɔwɔ̂ mubo nɛfɛ ɔnʋ woju ɛtɩ mɩla ɩ lɔ̂: bɔɔ nihi nɛfɩnɩ tɛ bɛ sikenî namʋ-namʋɛ ɛɩn narakʋ nɛfɛ. ¹¹Ɔnʋ ba nnɔ, Jesi ɛbɩ έnɩ nɩranί Justus-ɛ frɛ narakʋ nɛfɛ lɛ. Dɩnί an lɔ̂: Juf-ɛɛnɛ fɛɩn-ɛ cʋ té te Kris ɛtɩɛ mʋɛ, nɛnɛ obuɛnɛ cɛ lɩ obuɛ nabʋkamίnɩ rubo Nyatɩ ebi έnɩ amanɩɛɛ. Eseji nɛnɛ lɩ obuɛ nʋtʋnί bɛ té ɔkpʋn-mʋ.

¹²Epafras ɛbɩ έnɩ lɩ nɔfʋ mʋ kpan nnɔɔ frɛ narakʋ nɛfɛ lɛ. Ɛnɛ frɛ, nɩlɩ Jesi Kris έnɩ ɔ́sʋ pʋ, ɛnɛɛ nɔgʋgɔ kpɩtɩɩ mʋ nʋtʋ nɛfɛ έnɩ bɔ̌ Nyatɩ έnɩ te-ɛtɩ wojuɛ oku nɛfɛ ɩ rire mu wɛɩnlɔ fenyení tinti ɔnʋ mʋ. ¹³Mɛhɩnɩ íne ɛtɩ dalʋfʋɛ lɔ̂: nece rire ba ɩ lɔkʋlɔ nɛfɛ Kolɔs ebi pʋɛnɛ ɛtɩ. Ɔnʋ ba nnɔɔ, nece rire ba ɩ Filip, Laodise lɛɛ Hierapolis ebiɛnɛ έnɩ pʋɛnɛ frɛ ɛtɩ lɛ.

¹⁴Luk, ɛbɩ έnɩ lɩ ɔrʋ makpɩ namʋ bɛ eseji lɩ dɔktɛr-ɛ lɛɛ Demas ɛɩn narakʋ nɛfɛ lɛ. ¹⁵Gbakɛ, rakʋnί Laodise tɛ έnɩ makpɩɛnɛ fɛɩn lɛɛ makpɩ Nɛnfas. Rakʋnί Kris έnɩ pʋɛnɛ ɛbɩ έnɩ isi iyîa ɛnɩnɩ tɛɛ tʋnί ɛrɛ.

¹⁶Alɩ nɩkɩnganί kpɛnkpɛ obu mu niyêní nɛfɛɛ, bɛ tʋnί á kɩ̂n Laodise έnɩ Nyatɩkan mʋ pʋɛnɛ frɛ bɔ́ kίnga mʋ lɛ. Ɔnʋ ba nnɔɔ, nɛfɛ frɛ kɩnganί kpɛnkpɛ ɛbɩ έnɩ yɔnɔ Laodise tɛ yehiɛ mʋ lɛ. ¹⁷Kan yení Arsip lɔ̂: nɩdadʋ ɛnɩnɩ jʋmaa Nyɔnɩɛ cʋ lanɩ ɔnkʋɛ ɛtɩ nídí namʋ-namʋlɔ.

¹⁸Gba, ókufu mu έbɩ έnɩ árakʋ owukan lubuo obuɛ, ɛmɛ Pɔl ɔmɔbɔ mimime ɔmʋ bɔ́ mʋ marakʋ nɛfɛ fɛɩn. Dɔjɔfʋmίnί ɛmɩnɩ sibikan mʋɛ mʋnɔɔ έnɩ woju te. Nyatɩ έnɩ ɔwrɔɔ nʋnɔ nɔfʋ ɛɩn.